Wikipedia ttwiki https://tt.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D1%88_%D0%B1%D0%B8%D1%82 MediaWiki 1.47.0-wmf.6 first-letter Медиа Махсус Бәхәс Кулланучы Кулланучы бәхәсе Википедия Википедия бәхәсе Файл Файл бәхәсе МедиаВики МедиаВики бәхәсе Калып Калып бәхәсе Ярдәм Ярдәм бәхәсе Төркем Төркем бәхәсе Портал Портал бәхәсе TimedText TimedText talk Модуль Обсуждение модуля Event Event talk 0 10334 5963128 363976 2026-06-14T05:24:19Z EmausBot 3807 Бот: икеле күчешне дөресләү → [[Födor Tütçev]] 5963128 wikitext text/x-wiki #ЮНӘЛТҮ [[Födor Tütçev]] sa9r6oq7sg3xkp6b9l41t5py6hlfy0q 0 10335 5963052 5962975 2026-06-13T13:29:36Z Frhdkazan 3171 Frhdkazan [[Fódor Tútçev]] битенең исемен үзгәртте. Яңа исеме: [[Födor Tütçev]]: Мәкаләгә исем кушу кагыйдәсе буенча: [[Википедия:Тавыш бирү:Латин әлифбасы-2]], [[Википедия:Татар Википедиясе теле]], [[Википедия:Мәкалә исемнәре]] 5962975 wikitext text/x-wiki <!-- 1. log in itmiçä üzgärtmägez, zinhar öçen!!! 2. Böten çit isemnär çitçä yazıla, bel Latínälifle xalıq bit, Urıs isemnäre bit Kirillitsada Urısça yazıla. Şulay itep Alman isemnare dä. 3. Zur häm keçe xärefläre Kirillitsada kebek tügel, Awrupı tellätrendä kebek. 4. Urıs süzläre normal yazılğan. Bu bit Zamanälif! Qarığız äle [[Ликбез]] mäqäläsen (Urısça yazılğan) 4. Tuğan telendä isemnär dä birelä--> [[Image:Tiutchev.jpg|200px-Tiutchev.jpg|thumb|right|Fódor Tútçev]] '''Tútçev, Fódor İvanoviç''' ([[Urısça]]: Тютчев Фёдор Иванович), ardaqlı Urıs yazuçısı, şağir, diplomat. Sankt-Peterburg fännär [[akademiä]] äğzası. [[1803]] yılnıñ [[5. Dekäber|5. Dekäberendä]] [[Oról gubernası]], [[Bránsk öyäze]], Ovstug bilämäsendä tuğan. [[1873]] yılnıñ [[27. Yül|27. Yülendä]] [[Tsarskoye Selo]]da (Patşa Awılında) ülgän. [[Sankt-Petrburg]]tağı Novodeviçi monastıre qäberlegendä cirlängän. [[München]], [[Torino]] qalalarında yäşägän, [[Heinrich Heine]], [[Friedrich Wilhelm Joseph von Schelling]] belän tanış bulğan. [[Räsäy]]neñ ädäbiat tormışında qatnaşmağan, üzeñne ädip dip atamağan. Şuña qaramastan, Tútçevnıñ 400gä yaqın şiğerläre saqlanğan, alarnıñ yulları Räsäydä yış qına telgä alınalar. Anıñ täwge şiğerläre [[18. yöz]]däge şiğri ğöref-ğädätlär tä'sirendä yazılğan. [[1830. yıllar|1830]]. yıllarda yazılğan şiğerlärendä Awrupa (bigräk tä Alman) romantizmı yünäleşe köçle. Anıñ fälsäfäwi (meditativ) lirikasında töp temalar bulıp il, keşe ğömere, tabiğät turında uylanular tora. [[1840. yıllar|1840]]. yıllarda Räsäy häm könbatış sivilizasiäläre arasında bulğan mönäsäbätlärgä bağışlanğan säyäsi mäqälälär yaza. [[1850. yıllar|1850]]. yıllarda Tútçev mäxäbbätkä bağışlanğan häm yöräkkä ütep kererlek şiğerlär icat itä, anda mäxäbbät bäxetsezlek, qayğı mäğnäsendä añlatıla. Soñraq bu şiğerlär ''Denisyeva síklına'', yäğni Ye. A. Denisyeva isemle söyärkäsenä bağışlanğan şiğerlär şälkemenä, kerä. [[1860. yıllar|1860]]-[[1870. yıllar|1870]]. yıllarda Tútçev icadına bigräk tä säyäsi şiğerlär östenlek itä. İñ tanılğan şiğere ''Silentium!'' - äçenü belän öndäşmäskä çaqıra, çönki ber keşeneñ äytkänen ikençe ber waqıtta da soñınaça añlap betmi. == Aforizmnarı == Tübändäğe şiğri yullar - Tútçevnıñ iñ qabatlanğan aforizmnarı: <blockquote> * ''Aqıl belän Räsäyne añlap bulmí'' * ''Äytelgän süzneñ nindi mäğnädä kire äylänep qaytaçağın aldan farazlap bulmí'' * ''Äytelgän uy aldaw ul'' </blockquote> ==Läñkerlär== *[http://ruthenia.ru/tiutcheviana/index.html Tútçeviana] {{Rq-lat|check|3=stub|4=error}} [[Törkem:Yazuçılar]] r9r5j7z0um442lrbeq7j51nun921687 5963057 5963052 2026-06-13T13:32:13Z Frhdkazan 3171 '''Födor İvan ulı Tütçev''' 5963057 wikitext text/x-wiki <!-- 1. log in itmiçä üzgärtmägez, zinhar öçen!!! 2. Böten çit isemnär çitçä yazıla, bel Latínälifle xalıq bit, Urıs isemnäre bit Kirillitsada Urısça yazıla. Şulay itep Alman isemnare dä. 3. Zur häm keçe xärefläre Kirillitsada kebek tügel, Awrupı tellätrendä kebek. 4. Urıs süzläre normal yazılğan. Bu bit Zamanälif! Qarığız äle [[Ликбез]] mäqäläsen (Urısça yazılğan) 4. Tuğan telendä isemnär dä birelä--> [[Image:Tiutchev.jpg|200px-Tiutchev.jpg|thumb|right|Fódor Tútçev]] '''Födor İvan ulı Tütçev''' ([[Urısça]]: Тютчев Фёдор Иванович), ardaqlı Urıs yazuçısı, şağir, diplomat. Sankt-Peterburg fännär [[akademiä]] äğzası. [[1803]] yılnıñ [[5. Dekäber|5. Dekäberendä]] [[Oról gubernası]], [[Bránsk öyäze]], Ovstug bilämäsendä tuğan. [[1873]] yılnıñ [[27. Yül|27. Yülendä]] [[Tsarskoye Selo]]da (Patşa Awılında) ülgän. [[Sankt-Petrburg]]tağı Novodeviçi monastıre qäberlegendä cirlängän. [[München]], [[Torino]] qalalarında yäşägän, [[Heinrich Heine]], [[Friedrich Wilhelm Joseph von Schelling]] belän tanış bulğan. [[Räsäy]]neñ ädäbiat tormışında qatnaşmağan, üzeñne ädip dip atamağan. Şuña qaramastan, Tútçevnıñ 400gä yaqın şiğerläre saqlanğan, alarnıñ yulları Räsäydä yış qına telgä alınalar. Anıñ täwge şiğerläre [[18. yöz]]däge şiğri ğöref-ğädätlär tä'sirendä yazılğan. [[1830. yıllar|1830]]. yıllarda yazılğan şiğerlärendä Awrupa (bigräk tä Alman) romantizmı yünäleşe köçle. Anıñ fälsäfäwi (meditativ) lirikasında töp temalar bulıp il, keşe ğömere, tabiğät turında uylanular tora. [[1840. yıllar|1840]]. yıllarda Räsäy häm könbatış sivilizasiäläre arasında bulğan mönäsäbätlärgä bağışlanğan säyäsi mäqälälär yaza. [[1850. yıllar|1850]]. yıllarda Tútçev mäxäbbätkä bağışlanğan häm yöräkkä ütep kererlek şiğerlär icat itä, anda mäxäbbät bäxetsezlek, qayğı mäğnäsendä añlatıla. Soñraq bu şiğerlär ''Denisyeva síklına'', yäğni Ye. A. Denisyeva isemle söyärkäsenä bağışlanğan şiğerlär şälkemenä, kerä. [[1860. yıllar|1860]]-[[1870. yıllar|1870]]. yıllarda Tútçev icadına bigräk tä säyäsi şiğerlär östenlek itä. İñ tanılğan şiğere ''Silentium!'' - äçenü belän öndäşmäskä çaqıra, çönki ber keşeneñ äytkänen ikençe ber waqıtta da soñınaça añlap betmi. == Aforizmnarı == Tübändäğe şiğri yullar - Tútçevnıñ iñ qabatlanğan aforizmnarı: <blockquote> * ''Aqıl belän Räsäyne añlap bulmí'' * ''Äytelgän süzneñ nindi mäğnädä kire äylänep qaytaçağın aldan farazlap bulmí'' * ''Äytelgän uy aldaw ul'' </blockquote> ==Läñkerlär== *[http://ruthenia.ru/tiutcheviana/index.html Tútçeviana] {{Rq-lat|check|3=stub|4=error}} [[Törkem:Yazuçılar]] euj1cc9ltsasexui8uim275pqwn14bx 5963061 5963057 2026-06-13T14:05:07Z Frhdkazan 3171 + [[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]] [[Төркем:Рус язучылары]] [[Төркем:Россия империясе язучылары]] [[Төркем:Россия империясендә туганнар]] [[Төркем:1803 елда туганнар]] [[Төркем:5 декабрь көнне туганнар]] [[Төркем:Шәхесләр:Брянск өлкәсе]] [[Төркем:Шәхесләр:Пушкин]] [[Төркем:Россия империясендә вафатлар]] [[Төркем:1873 елда вафатлар]] [[Төркем:27 июль көнне вафатлар]] 5963061 wikitext text/x-wiki <!-- 1. log in itmiçä üzgärtmägez, zinhar öçen!!! 2. Böten çit isemnär çitçä yazıla, bel Latínälifle xalıq bit, Urıs isemnäre bit Kirillitsada Urısça yazıla. Şulay itep Alman isemnare dä. 3. Zur häm keçe xärefläre Kirillitsada kebek tügel, Awrupı tellätrendä kebek. 4. Urıs süzläre normal yazılğan. Bu bit Zamanälif! Qarığız äle [[Ликбез]] mäqäläsen (Urısça yazılğan) 4. Tuğan telendä isemnär dä birelä--> [[Image:Tiutchev.jpg|200px-Tiutchev.jpg|thumb|right|Fódor Tútçev]] '''Födor İvan ulı Tütçev''' ([[Urısça]]: Тютчев Фёдор Иванович), ardaqlı Urıs yazuçısı, şağir, diplomat. Sankt-Peterburg [[Фәннәр Академиясе|fännär akademiä]] äğzası. [[1803]] yılnıñ [[5 dekäber|5 dekäberendä]] [[Орёл губернасы|Oröl gubernası]], [[Bränsk öyäze]], Ovstug bilämäsendä tuğan. [[1873]] yılnıñ [[27 iyül|27 iyülendä]] [[Царское Село|Tsarskoye Selo]]da (Patşa Awılında) ülgän. [[Sankt-Peterburg]]tağı Novodeviçi monastıre qäberlegendä cirlängän. [[München]], [[Torino]] qalalarında yäşägän, [[Heinrich Heine]], [[Friedrich Wilhelm Joseph von Schelling]] belän tanış bulğan. [[Räsäy]]neñ ädäbiat tormışında qatnaşmağan, üzeñne ädip dip atamağan. Şuña qaramastan, Tütçev'nıñ 400gä yaqın şiğerläre saqlanğan, alarnıñ yulları Räsäydä yış qına telgä alınalar. Anıñ täwge şiğerläre [[XVIII ğasır]]dagı şiğri ğöref-ğädätlär tä'sirendä yazılğan. [[1830-yıllar|1830]]. yıllarda yazılğan şiğerlärendä Awrupa (bigräk tä Alman) romantizmı yünäleşe köçle. Anıñ fälsäfäwi (meditativ) lirikasında töp temalar bulıp il, keşe ğömere, tabiğät turında uylanular tora. [[1840-yıllar|1840]]. yıllarda Räsäy häm könbatış sivilizasiäläre arasında bulğan mönäsäbätlärgä bağışlanğan säyäsi mäqälälär yaza. [[1850-yıllar|1850]]. yıllarda Tütçev mäxäbbätkä bağışlanğan häm yöräkkä ütep kererlek şiğerlär icat itä, anda mäxäbbät bäxetsezlek, qayğı mäğnäsendä añlatıla. Soñraq bu şiğerlär ''Denisyeva síklına'', yäğni Ye. A. Denisyeva isemle söyärkäsenä bağışlanğan şiğerlär şälkemenä, kerä. [[1860-yıllar|1860]]-[[1870-yıllar|1870]]. yıllarda Tütçev icadına bigräk tä säyäsi şiğerlär östenlek itä. İñ tanılğan şiğere ''Silentium!'' - äçenü belän öndäşmäskä çaqıra, çönki ber keşeneñ äytkänen ikençe ber waqıtta da soñınaça añlap betmi. == Aforizmnarı == Tübändäğe şiğri yullar - Tútçevnıñ iñ qabatlanğan aforizmnarı: <blockquote> * ''Aqıl belän Räsäyne añlap bulmí'' * ''Äytelgän süzneñ nindi mäğnädä kire äylänep qaytaçağın aldan farazlap bulmí'' * ''Äytelgän uy aldaw ul'' </blockquote> ==Läñkerlär== *[http://ruthenia.ru/tiutcheviana/index.html Tútçeviana] {{Rq-lat|check|3=stub|4=error}} [[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]] [[Төркем:Рус язучылары]] [[Төркем:Россия империясе язучылары]] [[Төркем:Россия империясендә туганнар]] [[Төркем:1803 елда туганнар]] [[Төркем:5 декабрь көнне туганнар]] [[Төркем:Шәхесләр:Брянск өлкәсе]] [[Төркем:Шәхесләр:Пушкин]] [[Төркем:Россия империясендә вафатлар]] [[Төркем:1873 елда вафатлар]] [[Төркем:27 июль көнне вафатлар]] 4ad0kmyzatryy6cawef6vifhgfo2d90 5963088 5963061 2026-06-13T19:38:07Z Frhdkazan 3171 /* Läñkerlär */ Sıltamalar 5963088 wikitext text/x-wiki <!-- 1. log in itmiçä üzgärtmägez, zinhar öçen!!! 2. Böten çit isemnär çitçä yazıla, bel Latínälifle xalıq bit, Urıs isemnäre bit Kirillitsada Urısça yazıla. Şulay itep Alman isemnare dä. 3. Zur häm keçe xärefläre Kirillitsada kebek tügel, Awrupı tellätrendä kebek. 4. Urıs süzläre normal yazılğan. Bu bit Zamanälif! Qarığız äle [[Ликбез]] mäqäläsen (Urısça yazılğan) 4. Tuğan telendä isemnär dä birelä--> [[Image:Tiutchev.jpg|200px-Tiutchev.jpg|thumb|right|Fódor Tútçev]] '''Födor İvan ulı Tütçev''' ([[Urısça]]: Тютчев Фёдор Иванович), ardaqlı Urıs yazuçısı, şağir, diplomat. Sankt-Peterburg [[Фәннәр Академиясе|fännär akademiä]] äğzası. [[1803]] yılnıñ [[5 dekäber|5 dekäberendä]] [[Орёл губернасы|Oröl gubernası]], [[Bränsk öyäze]], Ovstug bilämäsendä tuğan. [[1873]] yılnıñ [[27 iyül|27 iyülendä]] [[Царское Село|Tsarskoye Selo]]da (Patşa Awılında) ülgän. [[Sankt-Peterburg]]tağı Novodeviçi monastıre qäberlegendä cirlängän. [[München]], [[Torino]] qalalarında yäşägän, [[Heinrich Heine]], [[Friedrich Wilhelm Joseph von Schelling]] belän tanış bulğan. [[Räsäy]]neñ ädäbiat tormışında qatnaşmağan, üzeñne ädip dip atamağan. Şuña qaramastan, Tütçev'nıñ 400gä yaqın şiğerläre saqlanğan, alarnıñ yulları Räsäydä yış qına telgä alınalar. Anıñ täwge şiğerläre [[XVIII ğasır]]dagı şiğri ğöref-ğädätlär tä'sirendä yazılğan. [[1830-yıllar|1830]]. yıllarda yazılğan şiğerlärendä Awrupa (bigräk tä Alman) romantizmı yünäleşe köçle. Anıñ fälsäfäwi (meditativ) lirikasında töp temalar bulıp il, keşe ğömere, tabiğät turında uylanular tora. [[1840-yıllar|1840]]. yıllarda Räsäy häm könbatış sivilizasiäläre arasında bulğan mönäsäbätlärgä bağışlanğan säyäsi mäqälälär yaza. [[1850-yıllar|1850]]. yıllarda Tütçev mäxäbbätkä bağışlanğan häm yöräkkä ütep kererlek şiğerlär icat itä, anda mäxäbbät bäxetsezlek, qayğı mäğnäsendä añlatıla. Soñraq bu şiğerlär ''Denisyeva síklına'', yäğni Ye. A. Denisyeva isemle söyärkäsenä bağışlanğan şiğerlär şälkemenä, kerä. [[1860-yıllar|1860]]-[[1870-yıllar|1870]]. yıllarda Tütçev icadına bigräk tä säyäsi şiğerlär östenlek itä. İñ tanılğan şiğere ''Silentium!'' - äçenü belän öndäşmäskä çaqıra, çönki ber keşeneñ äytkänen ikençe ber waqıtta da soñınaça añlap betmi. == Aforizmnarı == Tübändäğe şiğri yullar - Tútçevnıñ iñ qabatlanğan aforizmnarı: <blockquote> * ''Aqıl belän Räsäyne añlap bulmí'' * ''Äytelgän süzneñ nindi mäğnädä kire äylänep qaytaçağın aldan farazlap bulmí'' * ''Äytelgän uy aldaw ul'' </blockquote> == Sıltamalar == *[http://ruthenia.ru/tiutcheviana/index.html Tütçeviana] == İskärmälär == {{искәрмәләр}} {{Rq-lat|check|3=stub|4=error}} [[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]] [[Төркем:Рус язучылары]] [[Төркем:Россия империясе язучылары]] [[Төркем:Россия империясендә туганнар]] [[Төркем:1803 елда туганнар]] [[Төркем:5 декабрь көнне туганнар]] [[Төркем:Шәхесләр:Брянск өлкәсе]] [[Төркем:Шәхесләр:Пушкин]] [[Төркем:Россия империясендә вафатлар]] [[Төркем:1873 елда вафатлар]] [[Төркем:27 июль көнне вафатлар]] g53stmab5jfutc4wmziqjnpcq518jw7 0 10341 5963127 363825 2026-06-14T05:24:09Z EmausBot 3807 Бот: икеле күчешне дөресләү → [[Födor Tütçev]] 5963127 wikitext text/x-wiki #ЮНӘЛТҮ [[Födor Tütçev]] sa9r6oq7sg3xkp6b9l41t5py6hlfy0q 1 10344 5963054 52806 2026-06-13T13:29:36Z Frhdkazan 3171 Frhdkazan [[Бәхәс:Fódor Tútçev]] битенең исемен үзгәртте. Яңа исеме: [[Бәхәс:Födor Tütçev]]: Мәкаләгә исем кушу кагыйдәсе буенча: [[Википедия:Тавыш бирү:Латин әлифбасы-2]], [[Википедия:Татар Википедиясе теле]], [[Википедия:Мәкалә исемнәре]] 52806 wikitext text/x-wiki Tatar Latinınıñ variantı döres tügel!!! 'urıs' digan süze Tatar telenda baş xäref belän yazılmıy - tarixi-säyäsi prinsibınnan çığıp. Qalğan xalıqnarnıñ atamaları baş xäref belän yazıla. Tatarça Tsarskoe urınına Sarskoe dip yazıla, çönki Tatarçada süzlär 'ts'dan tabiği başlana almıylar. Tatar telendä 'ò' häm 'ù' xärefläre yuq. Alman telendäge isemnärneñ berlektä Tatar yazılışı bulırğa tieş. Mäsälän, Şelling(Shelling). Çönki Tatar telendä {ş} awazı 'ş' xärefe belän birelä. 'Sh' yazılışı Tatarçada {s+h}ikeawazlığın kürsätä. Östäwenä, Tatar telle keşegä Tatarça uqu öçen Awrupa tellären belü digän şartın kertüe - üz Tatar Teleñne awrupa tellärenä buysındıru süz ul. 1b2wff3m3v31gsu42xnts6848003d3f 0 10992 5963129 125976 2026-06-14T05:24:29Z EmausBot 3807 Бот: икеле күчешне дөресләү → [[Födor Tütçev]] 5963129 wikitext text/x-wiki #ЮНӘЛТҮ [[Födor Tütçev]] sa9r6oq7sg3xkp6b9l41t5py6hlfy0q 0 12842 5963126 5958006 2026-06-14T04:45:21Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963126 wikitext text/x-wiki {{УК}} '''Астрономия''' (''нөҗүм гыйлеме'', {{lang-el|αστρονομία}}, ''αστρον'' — [[йолдыз]] һәм ''νόμος'' — [[канун]]) — [[күк йөзе]]ндә урнашкан барлык [[система]]ларны [[өйрәнү|өйрәнгән]] [[фән]]не һәм [[белем]] өлкәсен белдергән [[термин]]. Астрономия фәне — төрле [[Күк җисеме|күк җисемнәрен]] һәм гомумән [[Галәм|галәмне]] өйрәнүче иң борынгы фәннәрнең берсе. == Өйрәнелүче объектлар == {{seealso|Төркем:Астрономик объектлар}} [[Рәсем:USA.NM.VeryLargeArray.02.jpg|200px|thumb|Астрономияның замандаш [[корал]]ы - [[радиотелескоп]]лар комплексы|left]] Астрономия төрле [[Күк җисеме|күк җисемнәренең]] урынлашуын, хәрәкәтен, төзелешен, барлыкка килүен, эволюциясен, физик үзлекләрен һәм химик составын өйрәнә. Болар арасына [[Кояш]], [[Кояш системасындагы планеталар]] һәм аларның [[иярчен]]нәре, [[астероид]]лар, [[комета]]лар, [[метеорит]]лар, [[планет-ара матдә]], Кояш системасының тышындагы [[планета]]лар, [[томанлык]]лар, [[галактика]]лар һ.б. керә.<ref>{{Cite web|url=https://bigenc.ru/c/astronomiia-a85a51|title=Астрономия|date=2023-06-16|language=ru}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://spravochnick.ru/astronomiya/razdely_astronomii/|title=Разделы астрономии}}</ref> == Кыскача тарих == Астрономия борынгы заманнарда көнкүреш ихтыяҗларын ([[Календарь|календарьләр]], {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Навигация|навигация|ru|Навигация}} һәм [[Ел фасыллары|ел фасылларын]] фаразлау) канәгатьләндерү өчен барлыкка килгән. Беренче күзәтүләр [[Вавилон|Вавилонда]], [[Мисыр|Мисырда]] һәм [[Кытай|Кытайда]] алып барылган. [[Борынгы Греция|Борынгы Грециядә]] {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Никея Гиппархы|Никея Гиппархы|ru|Гиппарх}} йолдызлар өчен {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Гиппархның йолдызлар каталогы|беренче каталог|ru|Звёздный каталог Гиппарха}} төзегән<ref name=":0" />, [[Клавдий Птолемей]] {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Дөньяның геоцентрик системасы|галәмнең геоцентрик моделен|ru|Геоцентрическая система мира}} тәкъдим иткән<ref name=":1" />. Урта гасырларда үсеш Көнчыгышта ({{Тәрҗемә ителмәгән 5|Әбу Махмуд аль-Хөҗәнди|Әбу Махмуд аль-Хөҗәнди|ru|Абу Махмуд аль-Худжанди}} гигант секстант төзегән<ref>{{Cite web|url=https://islamsci.mcgill.ca/RASI/BEA/Khujandi_BEA.htm|title=Khujandi|author=Glen Van Brummelen|language=en|accessdate={{subst:бүген}}}}</ref>, {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Такиюддин аш-Шами|Такиюддин аш-Шами|ru|Такиюддин аш-Шами}} [[Истанбул|Истанбулда]] зур [[обсерватория]] ачкан<ref>{{Cite web|url=https://muslimheritage.com/taqi-al-din-bio-essay/|title=Taqi al-Din Ibn Ma’ruf: A Bio-Bibliographical Essay|last=Nizamoglu|first=Cem|date=2008-06-26}}</ref>) барган. {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Яңарыш Чоры|Яңарыш Чоры|ru|Возрождение}} [[Николай Коперник|Коперникның]] {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Дөньяның гелиоцентрик системасы|гелиоцентрик системасын|ru|Геоцентрическая система мира}}, [[Галилео Галилей|Галилейның]] [[Телескоп|телескопын]] һәм [[Кеплер кануннары|Кеплер кануннарын]] алып килгән. [[XX гасыр|XX гасырда]] {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Эдвин Хаббл|Хаббл|ru|Эдвин Хаббл}} галактикаларны һәм {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Галәмнең киңәюе|галәмнең киңәюен|ru|Расширение Вселенной}} ачкан. == Күзәтү методлары == [[Физика]] кебек эксперименталь фәннәрдән аермалы буларак, астрономия күбесенчә галәмдәге җисемнәрдән килгән [[Электромагнит нурланышы|элетромагнит нурланышын]] пассив күзәтүләргә таяна. Төп методларга {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Оптик астрономия|оптик|ru|Оптическая астрономия}}, {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Радиодулкыннар астрономиясе|радиодулкыннар|ru|Радиоастрономия}}, {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Инфракызыл астрономия|инфракызыл|ru|Инфракрасная астрономия}}, {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Ультрашәмәхә астрономия|ультрашәмәхә|ru|Ультрафиолетовая астрономия}}, {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Рентген астрономиясе|рентген|ru|Рентгеновская астрономия}} һәм {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Гамма-астрономия|гамма-астрономия|ru|Гамма-астрономия}} керә. Аларның һәрберсе {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Электромагнит спектры|спектрның|ru|Электромагнитный спектр}} махсус аерым диапазонын куллана. == Танылган галимнәр == {{seealso|Төркем:Астрономнар}} === Борынгылык һәм антиклык астрономнары === * {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Никея Гиппархы|Никея Гиппархы|ru|Гиппарх}} (як. [[190 ел (б. э. к.)]] – як. [[120 ел (б. э. к.)]]). {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Көн-төн тигезлекләренең прецессиясе|Көн-төн тигезлекләренең прецессиясен|ru|Прецессия равноденствий}} ачкан. 850 йолдыз өчен {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Гиппархның йолдызлар каталогы|беренче каталог|ru|Звёздный каталог Гиппарха}} төзегән. [[Йолдызча зурлык]] төшенчәсен гамәлгә керткән. <ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.sci.aha.ru/ALL/c14.htm|title=Выдающиеся астрономы и астрофизики|language=ru|accessdate=2026-02-08}}</ref> * [[Клавдий Птолемей]] ([[87 ел|87]] – [[165 ел|165]]). Үзенең [[Әлмагест|«Әлмагест»]] әсәрендә {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Дөньяның геоцентрик системасы|галәмнең геоцентрик моделен|ru|Геоцентрическая система мира}} тәкъдим иткән. 48 йолдызлыкны каталоглаштырган. Фаразлаулар өчен җәдвәлләр төзегән.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://hi-news.ru/eto-interesno/10-vazhnejshix-deyatelej-v-sfere-osvoeniya-kosmosa.html|title=20 важнейших деятелей в сфере освоения космоса|language=ru|accessdate=2026-02-08}}</ref> === Яңарыш чоры === * [[Николай Коперник]] ([[1473 ел|1473]] – [[1543 ел|1543]]). {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Дөньяның гелиоцентрик системасы|Галәмнең гелиоцентрик моделен|ru|Геоцентрическая система мира}} тәкъдим иткән һәм нәтиҗәдә [[Гыйлем инкыйлабы|гыйлем инкыйлабына]] юл салган. <ref name=":1" /> * [[Тихо Браге]] ([[1546 ел|1546]] – [[1601 ел|1601]]). 20 елдан артык вакыт дәвамында планеталарның төгәл күзәтүләр алып барган. Кометаларның Айдан ераграк очуларын исбатлаган. Йолдызлар каталогын төзегән. <ref name=":0" /> * [[Галилео Галилей]] ([[1564 ел|1564]] – [[1642 ел|1642]]). [[Телескоп|Телескопны]] камилләштергән. [[Юпитер иярченнәре|Юпитерның иярченнәрен]], {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Венераның фазалары|Венераның фазаларын|ru|Фазы Венеры}}, {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Кояшта таплар|Кояштагы тапларны|ru|Солнечные пятна}}, [[Ай|Айда]] [[Тау|тауларны]] ачкан. <ref name=":0" /><ref name=":1" /> === Яңа вакыт === * [[Иоһанн Кеплер]] ([[1571 ел|1571]] – [[1630 ел|1630]]). Планеталар хәрәкәтенең өч канунын төзегән. Кануннар {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Эллиптик орбита|эллиптик орбиталарны|ru|Эллиптическая орбита}} аңлата.<ref name=":1" /> * {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Уильям Гершель|Уильям Гершель|ru|Уильям Гершель}} ([[1738 ел|1738]] – [[1822 ел|1822]]). [[Уран (планета)|Уран]] планетасын һәм аның иярченнәрен ачкан, [[Куш йолдыз|куш йолдызларны]] тикшергән, [[Галактика]] моделен төзегән.<ref name=":1" /><ref>{{Cite web|url=https://www.skyatnightmagazine.com/space-science/famous-astronomers|title=50 of the greatest, most famous astronomers of all time|author=Iain Todd, Jess Wilder|date=2024-07-15|language=en|publisher=[[:en:BBC Sky at Night|«BBC Sky at Night» журналы сайты]]|accessdate=2026-02-08}}</ref> === Хәзерге заман астрономнары === * {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Эдвин Хаббл|Эдвин Хаббл|ru|Эдвин Хаббл}} ([[1889 ел|1889]] – [[1953 ел|1953]]). [[Киек Каз Юлы|Киек Каз Юлыннан]] кала башка галактикаларның булуын исбатлаган. {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Галәмнең киңәюе|Галәмнең киңәюен|ru|Расширение Вселенной}} ачкан.<ref>{{Cite web|url=https://www.calc.ru/197.html|title=Выдающиеся астрономы и астрофизики|language=ru|publisher="Калькулятор" порталы|accessdate=8 февраль 2026}}</ref> * {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Эдмунд Галлей|Эдмунд Галлей|ru|Эдмунд Галлей}} ([[1656 ел|1656]] – [[1742 ел|1742]]). [[Галлей кометасы|Галлей кометасының]] перодик әйләнешен ачкан. {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Көньяк күк ярымшары|Көньяк күк ярымшары|ru|Южное небесное полушарие}} йолдызлары каталогын төзегән.<ref name=":0" /> == Басмалар == {{seealso|Төркем:Астрономия журналлары|en:Category:Astronomy journals|ru:Категория:Астрономические журналы}} === Фәнни журналлар === * {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Astronomy & Astrophysics|Astronomy & Astrophysics журналы|ru|Astronomy & Astrophysics}}. [[Европа|Аурупаның]] астрономия һәм {{Тәрҗемә ителмәгән 5|астрофизика|астрофизика|ru|Астрофизика}} буенча рецензияләнүче алдынгы журналы. Ел саен меңләгән мәкалә нәшер итә.<ref name=":2">{{Cite web|url=https://guides.library.cornell.edu/c.php?g=735241&p=10562952|title=Resources & Tools for Astronomy Graduate Students: Top-5 astronomy journals|language=en|publisher=[[:en:Cornell University Library|Cornell University Library сайты]]|accessdate=8 февраль 2026}}</ref> * {{Тәрҗемә ителмәгән 5|The Astrophysical Journal|The Astrophysical Journal журналы|ru|The Astrophysical Journal}}. Астрофизика буенча иң өлкән һәм цитаталанучы журнал. Йолдызлар, галактика һәм {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Космология|космология|ru|Космология}} турында сөйли.<ref name=":2" /> * {{Тәрҗемә ителмәгән 5|The Astronomical Journal|The Astronomical Journal журналы|ru|The Astronomical Journal}}. {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Күзәтү астрономиясе|Күзәтү астрономиясенә|ru|Наблюдательная астрономия}}, {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Планета системасы|планета системасына|ru|Планетная система}}, {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Фундаменталь тикшеренү|фундаменталь тикшеренүләргә|ru|Фундаментальное исследование}} фокус ясый.<ref name=":2" /> * {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Monthly Notices of the Royal Astronomical Society|Monthly Notices of the Royal Astronomical Society (MRAS) журналы|ru|Monthly Notices of the Royal Astronomical Society}}. [[Бөекбритания|Бөекбританиянең]] {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Royal Astronomical Society|Royal Astronomical Society|ru|Королевское астрономическое общество}} җәмгыяте журналы. Карау өчен ирекле форматта. * {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Astronomische Nachrichten|Astronomische Nachrichten журналы|ru|Astronomische Nachrichten}}. Астрономия турындагы иң өлкән халыкара журнал, [[1821 ел|1821 елдан]] чыга. Яңалыклар һәм тикшеренүләр турында яза.<ref name=":3">{{Cite web|url=https://www.booksite.ru/fulltext/1/001/008/078/416.htm|title=«Большая советская энциклопедия» сайты|accessdate=2026-02-08}}</ref> === Популяр журналлар === * {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Astronomy|Astronomy журналы|ru|Astronomy}}. Фәнне яратучылар өчен астрономия турындагы иң популяр журналларның берсе. Тиражы 100 000 данә чамасы<ref>{{cite web|url=http://abcas3.auditedmedia.com/ecirc/magtitlesearch.asp|title=CONSUMER MAGAZINES - SEARCH RESULTS|author=|date=|publisher=Alliance for Audited Media|lang=en|access-date=2016-09-13|archive-url=https://www.webcitation.org/query?url=http%3A%2F%2Fabcas3.auditedmedia.com%2Fecirc%2Fmagtitlesearch.asp&date=2014-04-18|archive-date=2014-04-18|url-status=dead}}</ref>. Мәкаләләре күзәтүләр һәм ачышлар турында. <ref name=":4">{{Cite web|url=http://edu.zelenogorsk.ru/astron/journals.htm|title=Астрономические (и другие) Журналы|publisher=«"Астро-Гид" от Сергея Гурьянова» сайты|accessdate={{subst:бүген}}}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hypernova.ru/zvezd/reference/thumbing_through_foreign_magazines|title=Обзор зарубежных астрономических журналов|publisher=«hypernova.ru — Сайт об астрономии и устройстве вселенной» сайты|accessdate={{subst:бүген}}}}</ref> * {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Sky & Telescope|Sky & Telescope журналы|ru|Sky & Telescope}}. Фәнне яратучы астрономнар өчен ай саен чыга торган гид. Күк хариталары һәм күзәтмәләрне чыгара.<ref name=":3" /><ref name=":4" /> * [[«Звездочёт» журналы]]. [[Россия|Россиядә]] чыгарылган журнал. Йолдыз хариталары, күзәтүләр һәм астрономик вакыйгалар турында язган. [[2005 ел|2005 елдан]] нәшер ителми.<ref>{{Cite web|url=https://www.libex.ru/detail/mag520183.html|title=Журнал Звездочет|language=ru|publisher=«libex.ru — Магазин, где можно не только купить, но и продать книги» сайты|accessdate=8 февраль 2026}}</ref> * {{Тәрҗемә ителмәгән 5|«Земля и Вселенная» журналы|«Земля и Вселенная» журналы|ru|Земля и Вселенная}}. [[Россия|Россиядә]] [[1965 ел|1965 елдан]] чыга торган журнал. Фәнне һәм астрономияне популярлаштыруны берләштерә.<ref>{{Cite web |url=http://www.naukaran.com/zhurnali/katalog/zemlja-i-vselennaja/ |title=архив күчермәсе |accessdate=2026-02-13 |archivedate=2018-01-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180102130039/http://www.naukaran.com/zhurnali/katalog/zemlja-i-vselennaja/ }}</ref> == Бүләкләр == {{seealso|Төркем:Астрономия өлкәсендә бүләкләр|en:Category:Astronomy prizes|ru:Категория:Награды в области астрономии}} === Фундаменталь ачышлар өчен премияләр === * {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Шао премиясе|Шао премиясе|ru|Премия Шао}}. Астрономия, [[биология]], [[медицина]] һәм [[математика]] буенча ел саен бирелә торган 1,2 млн [[АКШ доллары|АКШ долларлы]] премия. [[Shaw Prize Foundation]] фонды тарафыннан бирелә. * {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Грубер премиясе|Грубер премиясе|ru|Премия Грубера}}. Космология, [[генетика]], {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Нейрофәннәр|нейрофәннәр|ru|Нейронауки}}, {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Суд эшчәнлеге|суд эшчәнлеге|ru|Правосудие}} һәм [[хатын-кыз хокуклары]] буенча ел саен бирелә торган 500 мең АКШ долларлы премия. * {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Gold Medal of the Royal Astronomical Society|Gold Medal of the Royal Astronomical Society медале|ru|Золотая медаль Королевского астрономического общества}}. Астрономия буенча иң өлкән бүләкләрнең берсе ([[1824 ел|1824 елдан]] бирелә). Ел саен ике медаль бирелә: [[геофизика]], [[кояш физикасы]], [[кояш-җир физикасы]] яки [[Җирне өйрәнүче фәннәр]] буенча казанышлар өчен «G-медале» һәм астрономия, космология, {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Астрофизика|астрофизика|ru|Астрофизика}}, {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Астрохимия|астрохимиядә|ru|Астрохимия}} һ. б.ш. казанышлар өчен «А-медале». === Башка әһәмиятле премияләр === {{Бүлекне тулыландырырга}} == Оешмалар == {{seealso|Төркем:Астрономия оешмалары|en:Category:Astronomy organizations|ru:Категория:Астрономические организации}} Нигез астрономик оешма төре буларак астрономик [[обсерватория]] булып тора. * {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Халыкара астрономик союз|Халыкара астрономик союз|ru|Международный астрономический союз}}. * {{Тәрҗемә ителмәгән 5|European Astronomical Society|European Astronomical Society|en|European Astronomical Society}}. * {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Американың астрономик җәмгыяте|Американың астрономик җәмгыяте|ru|Американское астрономическое общество}}. * {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Британиянең Астрономик ассоциациясе|Британиянең Астрономик ассоциациясе|en|British Astronomical Association}}. * {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Европаның көньяк обсерваториясе|Европаның көньяк обсерваториясе|ru|Европейская южная обсерватория}}. * {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Atacama Large Millimeter Array|Atacama Large Millimeter Array|ru|Atacama Large Millimeter Array}}. * [[NASA]]. * {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Европаның галәм агентлыгы|Европаның галәм агентлыгы|ru|Европейское космическое агентство}}. * {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Япониянең аэрокосмик тикшеренүләр агентлыгы|Япониянең аэрокосмик тикшеренүләр агентлыгы|ru|Японское агентство аэрокосмических исследований}}. === Астрономик обсерваторияләр === {{seealso|Төркем:Астрономия обсерваторияләре|en:Category:Astronomical observatories|ru:Категория:Астрономические обсерватории}} <!-- {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q1254933 } |section= |sort=label |columns=label:исем,p17,p131,p571}} {| class='wikitable sortable' ! исем ! дәүләт ! административ-территориаль берәмлек ! нигезләнү датасы |- | ''[[:d:Q57314877|"Johann Kepler" Astronomical Observatory at "Vasil Levski" Secondary School]]'' | [[Болгария]] | ''[[:d:Q851855|Троян]]'' | |- | ''[[:d:Q113673157|'s-Gravenwezel Observatory]]'' | [[Бельгия]] | ''[[:d:Q1116|Province of Antwerp]]'' | |- | ''[[:d:Q4329984|1st Moscow Gymnasium Observatory]]'' | [[Россия]] | [[Мәскәү өлкәсе]] | |- | ''[[:d:Q115616893|29PREMOTE Observatory]]'' | [[Франция]] | [[Банон (коммуна)]] | |- | ''[[:d:Q115616859|6ROADS Observatory]]'' | [[Польша]] | [[Войнувко (Познанский повяты)]] | |- | ''[[:d:Q115633493|6ROADS Observatory 2]]'' | [[Испания]] | [[Нерпио]] | |- | ''[[:d:Q115534457|7300 observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Мейгилл (Нью-Мексико)|Мейгилл]] | |- | ''[[:d:Q115521865|A. Volta observatory]]'' | [[Италия]] | [[Ланцо-д’Интельви]] | |- | ''[[:d:Q115607611|AAS Montsec observatory]]'' | [[Испания]] | [[Лерида]] | |- | ''[[:d:Q115536747|Abbey Ridge Observatory]]'' | [[Канада]] | ''[[:d:Q3499499|Stillwater Lake]]'' | |- | ''[[:d:Q115607599|Abbeydale Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q20986485|Gloucester]]'' | |- | ''[[:d:Q115632275|ABObservatory, Rosarno]]'' | [[Италия]] | [[Розарно]] | |- | ''[[:d:Q3348323|Abu Rayhan al-Biruni Observatory]]'' | [[Иран]] | | |- | ''[[:d:Q115521274|Achternholt observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Варденбург]] | |- | ''[[:d:Q115633470|Ad Astra Sangos Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Алендин]] | |- | ''[[:d:Q115522338|Adati observatory]]'' | [[Япония]] | [[Минамисома]] | |- | ''[[:d:Q115633393|Adena Brook Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Коламбус (Алабама)]] | |- | ''[[:d:Q115633457|Adhara obsevatory]]'' | [[Бразилия]] | ''[[:d:Q6503089|Law School of Sorocaba]]'' | |- | ''[[:d:Q21015598|Adolphson Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Монмет (Иллинойс)|Монмет]] | |- | ''[[:d:Q115616886|AG_Sarajevo Observatory]]'' | [[Босния һәм Герцеговина]] | [[Сараево]] | |- | ''[[:d:Q114380205|Ageo observatory]]'' | [[Япония]] | [[Агео]] | |- | ''[[:d:Q115518595|Ager observatory]]'' | [[Испания]] | [[Ажер]] | |- | ''[[:d:Q116180210|Ager observatory]]'' | [[Испания]] | [[Ажер]] | |- | ''[[:d:Q116181079|Ager observatory, Lleida]]'' | [[Испания]] | [[Лерида]] | |- | ''[[:d:Q115537137|AGM Observatory]]'' | [[Марокко]] | ''[[:d:Q101625|Marrakech]]'' | |- | ''[[:d:Q115633476|AGP GUAM 4 observatory]]'' | [[Испания]] | [[Малага]] | |- | ''[[:d:Q115632351|AHS Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Кастаик (Калифорния)|Кастаик]] | |- | ''[[:d:Q115428828|Aichtal observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Айхталь]] | |- | ''[[:d:Q407150|Air Force Maui Optical and Supercomputing observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Мауи (округ, Гавай)]] | data-sort-value="1993" | 1993 |- | ''[[:d:Q113674179|Airali Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Торино]] | |- | ''[[:d:Q4698610|Airdrie Public Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q207111|North Lanarkshire]]'' | |- | ''[[:d:Q114377102|Akashina observatory]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q4700351|Akashina]]'' | |- | ''[[:d:Q115216038|Akou observatory]]'' | [[Япония]] | [[Ако (шәһәр)|Ако]] | |- | ''[[:d:Q115632291|Al Sadeem Observatory]]'' | [[Берләшкән Гарәп Әмирлекләре]] | [[Әбу-Даби|Әбү-Дәби шәһәре]] | |- | ''[[:d:Q115521907|Al-Fulaij observatory]]'' | [[Оман]] | ''[[:d:Q4703565|Көньяк аль-Батинаһ]]'' | |- | ''[[:d:Q115632292|Al-Khatim Observatory]]'' | [[Берләшкән Гарәп Әмирлекләре]] | [[Әбу-Даби|Әбү-Дәби шәһәре]] | |- | ''[[:d:Q7365682|Al-Khawarizmi Astronomy Complex]]'' | [[Малайзия]] | | data-sort-value="2002" | 2002 |- | ''[[:d:Q102150392|Albanyà Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Альбанья]] | data-sort-value="2017" | 2017 |- | ''[[:d:Q115482368|Albigneux observatory]]'' | [[Франция]] | [[Сен-Еан]] | |- | ''[[:d:Q115607622|Albireo Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Инка (Балеар утраулары)]] | |- | ''[[:d:Q115633550|Albox observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q175230|San Roque]]'' | |- | ''[[:d:Q115523282|Alder Springs observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q4713632|Alder Springs]]'' | |- | ''[[:d:Q4713736|Aldershot Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q635274|Rushmoor]]'' | |- | ''[[:d:Q49458381|Alexander-Frantz-Sternwarte]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Дрезден]] | data-sort-value="1922" | 1922 |- | ''[[:d:Q115251189|Algarve Observatory]]'' | [[Португалия]] | [[Портимау]] | |- | ''[[:d:Q115607602|Alginet Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Альхинет]] | |- | ''[[:d:Q1138010|Algonquin Radio Observatory]]'' | [[Канада]] | [[Онтарио]] | |- | ''[[:d:Q137160976|Ali Observatory]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q577713|Ngari Prefecture]]'' | |- | ''[[:d:Q115536735|Alianza S4 observatory]]'' | [[Аргентина]] | ''[[:d:Q1190309|Calingasta Department]]'' | |- | ''[[:d:Q115607525|Alicante observatory]]'' | [[Испания]] | [[Кампельо]] | |- | ''[[:d:Q115607550|Aljaraque Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Альхараке]] | |- | ''[[:d:Q4730346|Allahabad Observatory]]'' | | | |- | ''[[:d:Q549937|Allegheny Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Питтсбург]] | data-sort-value="1900" | 1900 |- | ''[[:d:Q114659283|Allen observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Аллен (Техас)]]<br/>[[Боб Дилан]] | |- | ''[[:d:Q115633552|Almalex Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q774015|Leeds]]'' | |- | ''[[:d:Q115523243|ALMO observatory]]'' | [[Италия]] | [[Падуле (Болонья)|Падуле]] | |- | ''[[:d:Q115616903|Alnitak observatory]]'' | [[Испания]] | [[Эл-Пуерто-де-Санта-Мария]] | |- | ''[[:d:Q115616845|Alphard Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Сатия (Бриндизи)]] | |- | ''[[:d:Q115633512|Alston Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q1010527|Longridge]]'' | |- | ''[[:d:Q115607596|Alt emporda Observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q6157389|Urdanta]]'' | |- | ''[[:d:Q115607541|Altamira observatory]]'' | [[Канар утраулары]] | ''[[:d:Q28125102|Aguerche]]'' | |- | ''[[:d:Q115607651|Altdorf Observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Альторф]] | |- | ''[[:d:Q53513403|Alte Sternwarte]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Мүнстер]] | |- | ''[[:d:Q115268018|Altenburg observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Альтенбург]] | |- | ''[[:d:Q115483482|Alter Satzberg observatory]]'' | [[Австрия]] | [[Вена шәһәре|Вена]] | |- | ''[[:d:Q115632293|Althuraya Astronomy Center]]'' | [[Берләшкән Гарәп Әмирлекләре]] | [[Дөбәй]] | |- | ''[[:d:Q115533888|Altimira observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Кото-де-Каса (Калифорния)|Кото-де-Каса]] | |- | ''[[:d:Q115607576|Alto Turia astronomical center]]'' | [[Испания]] | | |- | ''[[:d:Q1689386|Altona Observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | ''[[:d:Q1630|Altona]]'' | |- | ''[[:d:Q114452918|Altrincham observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q915954|Trafford]]'' | |- | ''[[:d:Q115379404|Altschwendt observatory]]'' | [[Австрия]] | [[Альтшвендт]] | |- | ''[[:d:Q115633537|Amanecer de Arrakis observatory]]'' | [[Испания]] | [[Алькала-де-Гвадаира]] | |- | ''[[:d:Q980524|Ametlla de Mar Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Л’Амеллья-де-Мар]]<br/>[[Каталония]] | |- | ''[[:d:Q115518612|Ametlla del Valles observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q17591514|Can Reixac (Sant Gregori)]]'' | |- | ''[[:d:Q243307|Amundsen–Scott South Pole Station]]'' | No/unknown value | ''[[:d:Q10372207|Антарктик килешү территориясе]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-11 |- | ''[[:d:Q115607531|An Carraig Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q15262186|Newry, Mourne and Down]]'' | |- | ''[[:d:Q115616899|Ananjev observatory]]'' | [[Украина]] | ''[[:d:Q1188807|Ananiv Raion]]'' | |- | ''[[:d:Q15149926|ancien observatoire astronomique de la Marine de Nantes]]'' | [[Франция]] | [[Нант]] | data-sort-value="1828" | 1828 |- | ''[[:d:Q115521911|Andean Northern observatory]]'' | [[Финляндия]] | ''[[:d:Q990587|Nummi-Pusula]]'' | |- | ''[[:d:Q2446595|Anderson Mesa Station]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Коконино (округ, Аризона)]] | data-sort-value="1960" | 1960 |- | ''[[:d:Q57323489|Andromeda Astronomical Observatory]]'' | [[Болгария]] | ''[[:d:Q4442915|Stolichna Municipality]]'' | data-sort-value="2014" | 2014 |- | ''[[:d:Q115434992|Andromeda Observatory]]'' | [[Маҗарстан]] | [[Мишкольц]] | |- | ''[[:d:Q2078697|Andrushivka Astronomical Observatory]]'' | [[Украина]] | [[Житомир өлкәсе]]<br/>''[[:d:Q4132917|Gal'chin]]'' | |- | ''[[:d:Q115534465|Angel Peaks observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q5183853|Creek]]'' | |- | ''[[:d:Q4762804|Angell Hall Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Мичиган (штат)|Мичиган]] | |- | ''[[:d:Q18745365|Aniane astronomical observatory]]'' | [[Франция]] | [[Аньян (Франция)]]<br/>''[[:d:Q12545|Эро]]'' | |- | ''[[:d:Q4771048|Antares Astronomical Observatory]]'' | [[Бразилия]] | [[Фейра-ди-Сантана]] | data-sort-value="1971" | 1971 |- | ''[[:d:Q115632276|Antares MTM Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Сан-Донато-Валь-ди-Комино]] | |- | ''[[:d:Q115633452|Antares observatory]]'' | [[Аргентина]] | [[Буэнос-Айрес (провинция)|Буэнос-Айрес провинциясе]] | |- | ''[[:d:Q30293544|Antelope Hills Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Беннетт-Спрингс (Колорадо)|Беннетт-Спрингс]] | |- | ''[[:d:Q113671353|Antibes observatory]]'' | [[Франция]] | [[Антиб]] | |- | ''[[:d:Q12021070|Antonín Bečvář observatory]]'' | [[Чехия]] | [[Мост]] | data-sort-value="1970" | 1970 |- | ''[[:d:Q115633514|Anunaki Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Ривас-Васьямадрид]] | |- | ''[[:d:Q10340069|Anwar Damha observatory]]'' | [[Бразилия]] | [[Сан-Паулу (штат)]] | |- | ''[[:d:Q115521283|Anysllum observatory]]'' | [[Испания]] | [[Ажер]] | |- | ''[[:d:Q115607893|Anzio observatory]]'' | [[Италия]] | [[Лавинио (Рим)]] | |- | ''[[:d:Q115632331|Aorangi Iti Observatory]]'' | [[Яңа Зеландия]] | | |- | ''[[:d:Q616529|Apache Point Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Отеро (округ, Нью-Мексико)]] | |- | ''[[:d:Q115633403|Apex observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Төньяк Каролина]] | |- | ''[[:d:Q4780333|Apollo Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Оһайо (штат)|Оһайо]]<br/>[[Дейтон]] | |- | ''[[:d:Q115633474|Appledorne Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q5436048|Farnsfield]]'' | |- | ''[[:d:Q115607536|Aravaca Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Madrid|Мадрид]] | |- | ''[[:d:Q114593318|Arbonne la Foret observatory]]'' | [[Франция]] | [[Арбонн-ла-Форе]] | |- | ''[[:d:Q115522364|Arcadia observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q34819269|Arcardia Gas Field]]'' | |- | ''[[:d:Q115633486|Arcangel observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q5970850|Las Zocas]]'' | |- | ''[[:d:Q631933|Arcetri Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Флоренция]] | data-sort-value="1869" | 1869 |- | ''[[:d:Q632629|Archenhold Observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | ''[[:d:Q158089|Трептов-Көпеник]]'' | data-sort-value="1909" | 1909 |- | ''[[:d:Q115536720|Arcturus Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q1085095|Manchester Township]]'' | |- | ''[[:d:Q114437585|Area 52 Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Нәшвилл]] | |- | ''[[:d:Q124252170|AREA31 Radio Observatory]]'' | [[Канада]] | ''[[:d:Q3481780|Shelburne]]'' | |- | ''[[:d:Q102327045|Arecibo Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]]<br/>[[Пуэрто-Рико]] | ''[[:d:Q640728|Arecibo]]'' | data-sort-value="1963" | 1963-11-01 |- | ''[[:d:Q115521870|Argelander Institute for Astronomy observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Бонн]] | |- | ''[[:d:Q9008673|Argentine Institute of Radio Astronomy]]'' | [[Аргентина]] | ''[[:d:Q2502677|Berazategui Partido]]'' | data-sort-value="1962" | 1962 |- | ''[[:d:Q67665|Argentine National Observatory]]'' | [[Аргентина]] | [[Кордоба (провинция)|Кордоба (правинсә)]] | data-sort-value="1871" | 1871 |- | ''[[:d:Q137739483|Argus Array]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Техас (штат)|Техас]] | |- | ''[[:d:Q4791381|Arizona Radio Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Аризона]] | |- | ''[[:d:Q116161158|Arkansas Sky Observatory, Petit Jean Mountain South]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q31804890|Petit Jean Mountain]]'' | |- | ''[[:d:Q676709|Armagh Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q4792580|Armagh City, Banbridge and Craigavon]]'' | |- | ''[[:d:Q115537121|Armilla observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q328720|armillary sphere]]'' | |- | ''[[:d:Q115633541|Arroyo Observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q89205002|Miguel Arroyo Hurtado]]'' | |- | ''[[:d:Q115633477|ART observatory]]'' | [[Испания]] | [[Фрехеналь-де-ла-Сьерра]] | |- | ''[[:d:Q115633485|Artemis Observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q715124|Teide National Park]]'' | |- | ''[[:d:Q11511783|Asahikawa observatory]]'' | [[Япония]] | [[Асахикава]] | data-sort-value="1958" | 1958 |- | ''[[:d:Q115521910|ASC-Kislovodsk observatory]]'' | [[Россия]] | [[Карачай-Чиркәсия]] | |- | ''[[:d:Q115251607|Ascot observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q723329|Ascot]]'' | |- | ''[[:d:Q4806069|Ashton Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Айова]] | |- | ''[[:d:Q115633479|Asociacion Astronomica de Cartagena]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q5747785|Canteras]]'' | |- | ''[[:d:Q20013217|Asociación Entrerriana de Astronomía]]'' | [[Аргентина]] | | |- | ''[[:d:Q114736250|Assonet observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q2868272|Assonet]]'' | |- | ''[[:d:Q745694|Assy-Turgen Observatory]]'' | [[Казакъстан]] | [[Алматы өлкәсе]] | |- | ''[[:d:Q115632654|ASTEP, Concordia Station]]'' | No/unknown value | ''[[:d:Q403127|Concordia Station]]'' | |- | ''[[:d:Q4329952|Asterion Observatorium]]'' | [[Россия]] | [[Петрозаводск]] | |- | ''[[:d:Q115607510|Astreo Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Майрена-дель-Альхарафе]] | |- | ''[[:d:Q115616837|Astro Dolomites observatory]]'' | [[Италия]] | ''[[:d:Q15124|South Tyrol]]'' | |- | ''[[:d:Q115616908|Astrocamp Manciano Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Манчиано]] | |- | ''[[:d:Q115537147|AstroCamp observatory]]'' | [[Испания]] | [[Нерпио]] | |- | ''[[:d:Q115632258|AstroColauri observatory]]'' | [[Италия]] | [[Наполи]] | |- | ''[[:d:Q4811559|Astrodomi Observatory]]'' | [[Аргентина]] | [[Буэнос-Айрес (провинция)|Буэнос-Айрес провинциясе]] | |- | ''[[:d:Q115607608|Astrognosis Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q2920768|Bradwell]]'' | |- | ''[[:d:Q4811610|Astronaut Memorial Planetarium and Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Флорида (штат)|Флорида]] | |- | ''[[:d:Q4071780|Astronomical and Geophysical Observatory in Golovec]]'' | [[Словения]] | [[Любляна]] | |- | ''[[:d:Q571207|Astronomical Calculation Institute]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Һайделберг]] | data-sort-value="1700" | 1700 |- | ''[[:d:Q3655956|Astronomical Center of Shumen University]]'' | [[Болгария]] | ''[[:d:Q181830|Шумен]]'' | data-sort-value="1999" | 1999 |- | ''[[:d:Q4071803|Astronomical Institute]]'' | [[Россия]] | | data-sort-value="1881" | 1881 |- | ''[[:d:Q115534450|Astronomical League Alpha observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q7231465|Portal]]'' | |- | ''[[:d:Q3348346|Astronomical Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Урбана (Иллинойс)]] | |- | ''[[:d:Q55360043|astronomical observatory]]'' | [[Италия]] | [[Монте-Порцио-Катоне]] | |- | ''[[:d:Q4071792|Astronomical Observatory A.L. Kekin]]'' | [[Россия]] | [[Ростов]]<br/>[[Ярыслау өлкәсе]]<br/>''[[:d:Q4138512|Kekin High School]]'' | |- | ''[[:d:Q57314882|Astronomical Observatory and Planetarium "Nicolaus Copernicus"]]'' | [[Болгария]] | ''[[:d:Q748965|Varna]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-05-22 |- | ''[[:d:Q57314885|Astronomical Observatory and Planetarium - Yambol]]'' | [[Болгария]] | ''[[:d:Q186569|Ямбол]]'' | |- | ''[[:d:Q57314879|Astronomical Observatory at the Youth Center - Haskovo]]'' | [[Болгария]] | ''[[:d:Q186254|Хасково]]'' | |- | ''[[:d:Q116159743|Astronomical Observatory Cosmos Dome]]'' | [[Япония]] | [[Саката (шәһәр)|Саката]]<br/>[[Ямагата (префектура)|Ямагата]] | data-sort-value="1993" | 1993-04-26 |- | ''[[:d:Q10340072|Astronomical Observatory Dietrich Schiel]]'' | [[Бразилия]] | [[Сан-Карлус (Сан-Паулу)|Сан-Карлус]] | |- | ''[[:d:Q12287719|Astronomical observatory Gabrovo]]'' | [[Болгария]] | ''[[:d:Q180131|Габрово]]'' | data-sort-value="1984" | 1984 |- | ''[[:d:Q10340091|Astronomical Observatory in Alto da Sé]]'' | [[Бразилия]] | [[Пернамбуку]] | |- | ''[[:d:Q2346025|Astronomical Observatory in Belgrade]]'' | [[Сербия]] | ''[[:d:Q231352|Zvezdara City Municipality]]''<br/>[[Белград]] | data-sort-value="1887" | 1887 |- | ''[[:d:Q62391720|Astronomical Observatory in Kolonitskom plateau]]'' | [[Словакия]] | | data-sort-value="1999" | 1999<br/>2012<br/>2002 |- | ''[[:d:Q83629457|Astronomical Observatory in Tradate]]'' | [[Италия]] | [[Традате]] | data-sort-value="2007" | 2007-05-13 |- | ''[[:d:Q1426548|Astronomical observatory Leipzig]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Лейпциг]] | |- | ''[[:d:Q1438054|astronomical observatory Manfred von Ardenne]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Дрезден]] | data-sort-value="1956" | 1956 |- | ''[[:d:Q11795173|Astronomical Observatory named after Professor Robert Głębocki]]'' | [[Польша]] | [[Гданьск]] | data-sort-value="2009" | 2009-08-30 |- | ''[[:d:Q1546378|Astronomical Observatory of Abruzzo]]'' | [[Италия]] | [[Терамо]] | data-sort-value="1999" | 1999<br/>1893 |- | ''[[:d:Q9051571|Astronomical Observatory of Cantabria]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q9070089|Rocamundo]]'' | data-sort-value="2006" | 2006 |- | ''[[:d:Q115518215|Astronomical Observatory of Capannoli]]'' | [[Италия]] | [[Капанноли]] | |- | ''[[:d:Q48813284|astronomical observatory of Castelgrande]]'' | [[Италия]] | [[Кастельгранде]] | |- | ''[[:d:Q1225428|Astronomical Observatory of Farra d'Isonzo]]'' | [[Италия]] | [[Фарра-д’Изонцо]] | |- | ''[[:d:Q6048250|Astronomical Observatory of Garraf]]'' | [[Испания]] | [[Оливелья]] | |- | ''[[:d:Q4310642|Astronomical Observatory of Kharkov National University]]'' | [[Украина]] | [[Харьков]] | |- | ''[[:d:Q4259552|Astronomical Observatory of Kyiv Shevchenko National University]]'' | [[Украина]] | ''[[:d:Q4259546|Lisniki]]''<br/>[[Киев өлкәсе]] | |- | ''[[:d:Q4071785|Astronomical Observatory of Kyiv University]]'' | [[Украина]] | [[Киев]] | |- | ''[[:d:Q2065139|Astronomical Observatory of Lisbon]]'' | [[Португалия]] | [[Алкантара (Лиссабон)|Алкантара]] | |- | ''[[:d:Q4071787|Astronomical Observatory of Lviv University]]'' | [[Украина]] | [[Львов]] | |- | ''[[:d:Q124288592|Astronomical Observatory of Moquegua]]'' | [[Перу]] | ''[[:d:Q3312404|Carumas District]]'' | |- | ''[[:d:Q113156657|Astronomical Observatory of Mount Deva]]'' | [[Испания]] | [[Хихон|Gijón]] | |- | ''[[:d:Q3966414|Astronomical Observatory of Padova]]'' | [[Италия]] | [[Падова]] | data-sort-value="1777" | 1777 |- | ''[[:d:Q3886764|Astronomical observatory of Palermo]]'' | [[Италия]] | [[Палермо]] | data-sort-value="1790" | 1790 |- | ''[[:d:Q52331441|Astronomical Observatory of Paraíba]]'' | [[Бразилия]] | [[Параиба]] | |- | ''[[:d:Q4071790|Astronomical Observatory of Saratov State University]]'' | [[Россия]] | [[Сарытау]] | |- | ''[[:d:Q90332578|Astronomical Observatory of the Infante D. Luís Geophysical Institute]]'' | [[Португалия]] | ''[[:d:Q10368164|Santo António]]'' | |- | ''[[:d:Q130261978|Astronomical Observatory of the National University of Asuncion]]'' | [[Парагвай]] | [[Асунсьон]] | |- | ''[[:d:Q4811644|Astronomical Observatory of the University of the Punjab]]'' | [[Пакистан Ислам Җөмһүрияте|Пакьстан]] | | |- | ''[[:d:Q116175|Astronomical Observatory of Trieste]]'' | [[Италия]] | [[Триест]] | data-sort-value="1753" | 1753 |- | ''[[:d:Q4111356|Astronomical Observatory of Vilnius University]]'' | [[Литва]] | [[Vilnius|Вилнүс]] | |- | ''[[:d:Q4071789|Astronomical Observatory St. Petersburg State University]]'' | [[Россия]] | [[Санкт-Петербург]]<br/>[[Ленинград өлкәсе]] | |- | ''[[:d:Q115607664|Astronomical Observatory University of Siena]]'' | [[Италия]] | [[Сиена]] | |- | ''[[:d:Q28852870|Astronomical Research Observatory, Charleston]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Чарлстон (Иллинойс)]] | |- | ''[[:d:Q115534470|Astronomical Research Westfield observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Вестфилд (Иллинойс)|Вестфилд]] | |- | ''[[:d:Q115521898|Astronomical Station Vidojevica]]'' | [[Сербия]] | [[Бели Камен (Прокуплье)]] | |- | ''[[:d:Q61971732|Astronomical Tower in Clementinum Prague]]'' | [[Чехия]] | ''[[:d:Q748211|Old Town]]''<br/>''[[:d:Q973974|Prague 1]]'' | data-sort-value="1722" | 1722 |- | ''[[:d:Q115523238|Astronomihagen observatory]]'' | [[Норвегия]] | ''[[:d:Q1798136|Vormstad]]'' | |- | ''[[:d:Q751955|Astronomische Station „Tycho Brahe“]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Росток]] | |- | ''[[:d:Q752059|Astronomisches Zentrum Schkeuditz]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Шкойдиц]] | |- | ''[[:d:Q24993636|Astronomy Centre]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q1327770|Todmorden]]'' | |- | ''[[:d:Q127417763|Astronomy Club of Kosova]]'' | [[Косово Җөмһүрияте]] | ''[[:d:Q3625575|Prishtina Municipality]]'' | data-sort-value="2014" | 2014 |- | ''[[:d:Q751953|Astronomy Station "Samuel Heinrich Schwabe"]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Дессау-Рослау]] | |- | ''[[:d:Q3348395|Astronomy tower of the Sorbonne]]'' | [[Франция]] | ''[[:d:Q238723|Парижның V бүлгесе]]'' | data-sort-value="1885" | 1885 |- | ''[[:d:Q115518948|Astrophoton observatory]]'' | [[Австрия]] | ''[[:d:Q758963|Audorf]]'' | |- | ''[[:d:Q119518513|Astrophysical Multimessenger Observatory Network]]'' | | | |- | ''[[:d:Q21482490|Astrophysical Observatory of Javalambre]]'' | [[Испания]] | [[Аркос-де-лас-Салинас]] | data-sort-value="2013" | 2013 |- | ''[[:d:Q114373369|Astrophysical Observatory of the College of Staten Island]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]] | |- | ''[[:d:Q4811698|Astrophysical Virtual Observatory]]'' | | | |- | ''[[:d:Q115607504|Astroshot Observatory]]'' | [[Ирландия]] | [[Дерри]] | |- | ''[[:d:Q125531220|AstroVal]]'' | [[Швейцария]] | | |- | ''[[:d:Q115616910|AstroVal observatory]]'' | [[Швейцария]] | ''[[:d:Q52743|Le Chenit]]'' | |- | ''[[:d:Q115633440|Atacama Desert Observatory]]'' | [[Чили]] | ''[[:d:Q187893|San Pedro de Atacama]]'' | |- | ''[[:d:Q115607570|Atlante observatory]]'' | [[Испания]] | [[Санта-Круз-де-Тенерифе]] | |- | ''[[:d:Q115632337|ATLAS-MLO Auxiliary Camera]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q17091162|Waiākea-Uka]]'' | |- | ''[[:d:Q115633413|ATLAS–CHL observatory]]'' | [[Чили]] | ''[[:d:Q56128|Río Hurtado]]'' | |- | ''[[:d:Q115632336|ATLAS–HKO observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Мауи (округ, Гавай)]] | |- | ''[[:d:Q115632629|ATLAS–MLO observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Гавай (округ, Гавай)]] | |- | ''[[:d:Q115632288|ATLAS–SAAO observatory]]'' | [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]] | ''[[:d:Q1734288|Karoo Hoogland Local Municipality]]'' | |- | ''[[:d:Q132445399|ATLAS–TDO observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q40846|Tenerife]]'' | data-sort-value="2021" | 2021 |- | ''[[:d:Q115536681|ATU Astronomical Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Расселлвилл (Арканзас)]] | |- | ''[[:d:Q113671390|Augerolles observatory]]'' | [[Франция]] | [[Ожроль]] | |- | ''[[:d:Q4823603|Australia Telescope National Facility]]'' | [[Австралия]] | [[Яңа Көньяк Велс]] | |- | ''[[:d:Q2608932|Australian Astronomical Observatory]]'' | [[Австралия]] | [[Яңа Көньяк Велс]] | data-sort-value="1939" | 1939 |- | ''[[:d:Q11607380|Ayabe City Astronomical Museum]]'' | [[Япония]] | [[Аябе]] | |- | ''[[:d:Q114380161|Ayabe observatory]]'' | [[Япония]] | [[Аябе]] | |- | ''[[:d:Q115523223|AZM Martinsberg observatory]]'' | [[Австрия]] | ''[[:d:Q44996|Оксфорд инглиз теле сүзлеге]]'' | |- | ''[[:d:Q115616950|Bacau Observatory]]'' | [[Румыния]] | ''[[:d:Q179779|Bacău County]]'' | |- | ''[[:d:Q115632284|Badalona Boreal observatory]]'' | [[Испания]] | [[Бадалона]] | |- | ''[[:d:Q115521893|Badalona observatory]]'' | [[Испания]] | [[Бадалона]] | |- | ''[[:d:Q115521892|Badalozhnyj observatory]]'' | [[Россия]] | [[Красноярск крае]] | |- | ''[[:d:Q527236|Badlands Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Квинн (Көньяк Дакота)|Квинн]] | |- | ''[[:d:Q114643129|Bagdad observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Багдад (Аризона)|Багдад]]<br/>[[Багдад]] | |- | ''[[:d:Q4842011|Bagnall Beach Observatory]]'' | [[Австралия]] | [[Яңа Көньяк Велс]] | |- | ''[[:d:Q116159781|Baja Astronomical Observatory]]'' | [[Маҗарстан]] | [[Бая]] | |- | ''[[:d:Q4849191|Baker Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Миссури (штат)|Миссури]] | |- | ''[[:d:Q115523284|Bakersfield observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Бейкерсфилд]] | |- | ''[[:d:Q115607524|Balbriggan Observatory]]'' | [[Ирландия]] | ''[[:d:Q804704|Balbriggan]]'' | |- | ''[[:d:Q4329954|Baldone Observatory]]'' | [[Латвия]] | ''[[:d:Q12302779|Baldone Parish]]'' | |- | ''[[:d:Q4851223|Ball State University Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Индиана]] | |- | ''[[:d:Q115435753|Balzaretto Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Рим]] | |- | ''[[:d:Q115607657|Bamberg observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Бамберг]] | |- | ''[[:d:Q115521267|Banyoles observatory]]'' | [[Испания]] | [[Баньолес]] | |- | ''[[:d:Q115536705|Bar J Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q35729773|Lake Ashby]]'' | |- | ''[[:d:Q114775103|Barao Geraldo observatory]]'' | [[Бразилия]] | ''[[:d:Q4866112|Barão Geraldo]]'' | |- | ''[[:d:Q4860399|Bareket observatory]]'' | [[Исраил]] | ''[[:d:Q165867|Modi'in-Maccabim-Re'ut]]'' | |- | ''[[:d:Q115522347|Barfold observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q28931526|Glenhope]]'' | |- | ''[[:d:Q115616888|Barlad Observatory]]'' | [[Румыния]] | [[Бырлад]] | |- | ''[[:d:Q4861433|Barnard Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Оксфорд (Миссисипи)]] | data-sort-value="1856" | 1850s |- | ''[[:d:Q115536752|Barred Owl Observatory]]'' | [[Канада]] | ''[[:d:Q61038816|Ottawa Kanata]]'' | |- | ''[[:d:Q114436190|Barton observatory]]'' | [[Австралия]] | [[Канберра]] | |- | ''[[:d:Q115523242|BAS observatory]]'' | [[Италия]] | [[Скандиччи]] | |- | ''[[:d:Q1333523|Bassano Bresciano observatory]]'' | [[Италия]] | [[Бассано-Брешано]] | |- | ''[[:d:Q113716556|Bastia observatory]]'' | [[Италия]] | | |- | ''[[:d:Q115522298|Bastidan observatory]]'' | [[Франция]] | [[Ла-Бастид-де-Журдан]] | |- | ''[[:d:Q4079245|Batabat Astrophysical Observatory]]'' | [[Азәрбайҗан]] | [[Нахчыван Автономияле Республикасы]]<br/>''[[:d:Q920874|Zangezur Mountains]]''<br/>[[Урдабад]]<br/>''[[:d:Q388081|Shahbuz District]]'' | data-sort-value="1967" | 1967 |- | ''[[:d:Q113728991|Baugy observatory]]'' | [[Франция]] | [[Божи (Уаза)|Божи]] | |- | ''[[:d:Q812311|Bavarian Public Observatory Munich]]'' | [[Алмания|Германия]] | ''[[:d:Q533054|Berg am Laim]]''<br/>''[[:d:Q1523383|Giesing]]'' | data-sort-value="1946" | 1946 |- | ''[[:d:Q115537142|Baxter Garden Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q160642|Salisbury]]'' | |- | ''[[:d:Q115521879|Bayerwald observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | ''[[:d:Q15122768|Neuhütte]]'' | |- | ''[[:d:Q116161360|Bayerwald observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Шпигелау]] | |- | ''[[:d:Q4874517|Bayfordbury Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q4874515|Bayford]]'' | |- | ''[[:d:Q115522359|BDI observatory]]'' | [[Австралия]] | [[Бангор (Морбиан)|Бангор]] | |- | ''[[:d:Q115607597|Beaconsfield Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q1769761|Penn]]'' | |- | ''[[:d:Q115632257|Beato Ermanno Observatory]]'' | [[Италия]] | ''[[:d:Q28912995|Annual Fair at Santa Maria Dell'Impruneta in Florence]]'' | |- | ''[[:d:Q4880086|Beersel Hills Observatory]]'' | [[Бельгия]] | ''[[:d:Q692168|Beersel]]'' | |- | ''[[:d:Q28857292|Begues Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Бегес]] | |- | ''[[:d:Q4880928|Behlen Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Небраска]] | |- | ''[[:d:Q439299|Beijing Ancient Observatory]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q11065250|Jianguomen Subdistrict]]'' | data-sort-value="1442" | 1442 |- | ''[[:d:Q19596034|Beijing Astronomical Observatory]]'' | [[Кытай]] | [[Ханбалык|Пекин]] | data-sort-value="1958" | 1958 |- | ''[[:d:Q115521266|Beilen observatory]]'' | [[Нидерланд]] | [[Белен (Мюнстер)|Белен]] | |- | ''[[:d:Q115632302|Beimian Tianwentai observatory]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q577713|Ngari Prefecture]]'' | |- | ''[[:d:Q113673509|Beine-Nauroy Observatory]]'' | [[Франция]] | [[Бен-Норуа]] | |- | ''[[:d:Q115253804|Belesta observatory]]'' | [[Франция]] | [[Белеста (Арьеж)|Белеста]] | |- | ''[[:d:Q115521902|Bellavista observatory]]'' | [[Италия]] | [[Л’Акуила|Л'Акуила]] | |- | ''[[:d:Q115607642|Bellino observatory]]'' | [[Италия]] | [[Беллино]] | |- | ''[[:d:Q3658227|Belogradchik Observatory]]'' | [[Болгария]] | ''[[:d:Q407234|Белоградчик]]'' | |- | ''[[:d:Q114453303|Bendestorf observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | ''[[:d:Q31909785|Bendestorf]]'' | |- | ''[[:d:Q115616846|Beppe Forti Astronomical Observatory]]'' | [[Италия]] | ''[[:d:Q3904612|San Giovanni Evangelista]]'' | |- | ''[[:d:Q115434611|Bergen-Enkheim Observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Франкфурт]] | |- | ''[[:d:Q4329953|Bergisch Gladbach Observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Бергиш-Гладбах]] | |- | ''[[:d:Q115536721|Berkeley Heights observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q820857|Berkeley Heights]]'' | |- | ''[[:d:Q698950|Berlin Observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Берлин]] | |- | ''[[:d:Q114456098|Berlin-Babelsberg observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Берлин]] | |- | ''[[:d:Q115521887|Bernezzo observatory]]'' | [[Италия]] | [[Кунео]] | |- | ''[[:d:Q115522345|Berri observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q1785372|City of Monash]]'' | |- | ''[[:d:Q115521289|Berta observatory]]'' | [[Испания]] | [[Сабадел]] | |- | ''[[:d:Q115616948|Berthelot Observatory]]'' | [[Румыния]] | [[Дженерал-Бертело (коммуна)]] | |- | ''[[:d:Q844282|Besançon Astronomical Observatory]]'' | [[Франция]] | [[Безансон]] | |- | ''[[:d:Q113833711|Besely Observatory]]'' | [[Мадагаскар]] | ''[[:d:Q121816680|Besely]]'' | |- | ''[[:d:Q115536757|Beta Orionis observatory]]'' | [[Аргентина]] | [[Росарио]] | |- | ''[[:d:Q115537125|Betera observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q54939|Province of Valencia]]'' | |- | ''[[:d:Q4899457|Beverly-Begg Observatory]]'' | [[Яңа Зеландия]] | ''[[:d:Q32188005|Dunedin City]]'' | |- | ''[[:d:Q115632270|BiAnto Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Мелара (Потенца)]] | |- | ''[[:d:Q114436133|Bibai observatory]]'' | [[Япония]] | [[Бибай]] | |- | ''[[:d:Q858519|Big Bear Solar Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Калифорния (штат)|Калифорния]] | |- | ''[[:d:Q114437454|Big Cypress Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Форт-Лодердейл]] | |- | ''[[:d:Q115633330|Big Water observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Биг-Вотер (Юта)|Биг-Вотер]] | |- | ''[[:d:Q115521268|Bigmuskie observatory]]'' | [[Италия]] | [[Момберчелли]] | |- | ''[[:d:Q115607777|Bilbao Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Билбао]] | |- | ''[[:d:Q114773891|Biosphere 2 Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Аризона]] | |- | ''[[:d:Q115632321|Birch Forest Observatory]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q121911|Huairou District]]'' | |- | ''[[:d:Q115632330|Birkdale observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q4916392|Birkdale]]'' | |- | ''[[:d:Q4087274|Bisei Spaceguard Center]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q4917283|Bisei]]''<br/>[[Ибара]] | |- | ''[[:d:Q4329955|Bishop Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q179351|City of Westminster]]'' | data-sort-value="1836" | 1836 |- | ''[[:d:Q114452988|Bishopstoke observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q2482964|Bishopstoke]]'' | |- | ''[[:d:Q115534482|Bixhoma observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Биксби (Оклахома)|Биксби]] | |- | ''[[:d:Q115633401|BKH Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Фиррингтон-Вилледж (Төньяк Каролина)]] | |- | ''[[:d:Q134873621|Black Birch Astrometric Observatory]]'' | [[Яңа Зеландия]] | ''[[:d:Q140083|Marlborough District]]'' | data-sort-value="1984" | 1984 |- | ''[[:d:Q114452603|Black Birch Station]]'' | [[Яңа Зеландия]] | ''[[:d:Q140083|Marlborough District]]'' | |- | ''[[:d:Q4921313|Black Moshannon Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Пенсилвания]] | |- | ''[[:d:Q115632343|Black Mountain Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Лос-Алтос-Гилс (Калифорния)|Лос-Алтос-Гилс]] | |- | ''[[:d:Q115239602|Blackberry Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Порт-Аллен (Луизиана)|Порт-Аллен]] | |- | ''[[:d:Q115534458|BlackBird observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q85814767|Weed Lookout Tower]]'' | |- | ''[[:d:Q115607508|Blackrock Castle Observatory]]'' | [[Ирландия]] | [[Корк]] | |- | ''[[:d:Q115521895|Blanes observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q12991|Blanes]]'' | |- | ''[[:d:Q115607515|Blanquita observatory]]'' | [[Испания]] | [[Ривас-Васьямадрид]] | |- | ''[[:d:Q114638085|Blauvac observatory]]'' | [[Франция]] | [[Бловак]] | |- | ''[[:d:Q19962703|Bleien Radio Observatory]]'' | [[Швейцария]] | ''[[:d:Q64267|Gränichen]]'' | data-sort-value="1979" | 1979 |- | ''[[:d:Q115523293|Blue Canyon observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q4928940|Blue Canyon]]'' | |- | ''[[:d:Q4929429|Blue Mesa Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Нью-Мексико]] | |- | ''[[:d:Q115632328|Blue Mountains Observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q3237124|Leura]]'' | |- | ''[[:d:Q114437026|Boambee observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q4931248|Boambee]]'' | |- | ''[[:d:Q114737327|Boca Raton Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Бока-Ратон]] | |- | ''[[:d:Q115518623|Bocholt observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Бохольт]] | |- | ''[[:d:Q20947988|Bohyunsan Optical Astronomy Observatory]]'' | [[Көньяк Корея]] | ''[[:d:Q12625594|Hwabuk-myeon]]'' | |- | ''[[:d:Q12021061|Boleslav Tecla Observatory in Moravská Třebová]]'' | [[Чехия]] | ''[[:d:Q1000078|Моравска-Тршебова]]'' | |- | ''[[:d:Q4090803|Bolivian National Observatory at Tarija]]'' | [[Боливия]] | [[Тариха]] | data-sort-value="1984" | 1984-04-14 |- | ''[[:d:Q115521271|Bollwiller observatory]]'' | [[Франция]] | [[Больвиллер]] | |- | ''[[:d:Q3886755|Bologna Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Болонья]] | |- | ''[[:d:Q114662593|Boltwood Observatory]]'' | [[Канада]] | ''[[:d:Q4442642|Stittsville]]'' | |- | ''[[:d:Q115482567|Bolzaneto observatory]]'' | [[Италия]] | ''[[:d:Q261570|Bolzaneto]]'' | |- | ''[[:d:Q115607520|Bootes Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Боэсильо]] | |- | ''[[:d:Q115633544|BOOTES-2 Observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q2206|Algarrobo]]'' | |- | ''[[:d:Q2718147|Bordeaux Observatory]]'' | [[Франция]] | [[Флуарак (Жиронда)|Флуарак]] | data-sort-value="1878" | 1878 |- | ''[[:d:Q115518635|Borken observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Боркен]] | |- | ''[[:d:Q113661918|Bornheim observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Борнһайм]] | |- | ''[[:d:Q11795174|Borowiec Astrogeodynamic Observatory]]'' | [[Польша]] | [[Борувець (Познанский повяты)]] | |- | ''[[:d:Q25466770|Bosianu Astronomical Observatory]]'' | [[Румыния]] | [[Бухарест|Бүкрәш]] | |- | ''[[:d:Q126583|Bosscha Observatory]]'' | [[Индонезия]] | ''[[:d:Q10388|West Bandung]]'' | |- | ''[[:d:Q4948334|Boswell Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Небраска]] | |- | ''[[:d:Q115632263|BOSZA Observatory]]'' | [[Маҗарстан]] | ''[[:d:Q594019|Pécs District]]'' | |- | ''[[:d:Q2346031|Bothkamp Observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Шлезвиг-Һольштейн]] | |- | ''[[:d:Q115533886|Boulder Knolls observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Гидден-Медоус (Калифорния)|Гидден-Медоус]] | |- | ''[[:d:Q4951334|Bowman Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Коннектикут]] | |- | ''[[:d:Q895961|Boyden Observatory]]'' | [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]] | ''[[:d:Q160284|Free State]]'' | data-sort-value="1889" | 1889 |- | ''[[:d:Q114662564|Boyeros Observatory]]'' | [[Куба]] | [[Һавана]] | |- | ''[[:d:Q131160150|Brackett Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Клермонт (Калифорния)|Клермонт]] | data-sort-value="1908" | 1908 |- | ''[[:d:Q115241342|Bradbury observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | [[Стоктон-он-Тис]] | |- | ''[[:d:Q4954996|Bradley Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Джорджия]] | |- | ''[[:d:Q4955125|Bradstreet Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Пенсилвания]] | |- | ''[[:d:Q4955345|Braeside Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Флегстафф]] | |- | ''[[:d:Q113673138|Bray-et-Lû observatory]]'' | [[Франция]] | [[Бре-э-Лю]] | |- | ''[[:d:Q6621362|Brazil National Observatory]]'' | [[Бразилия]] | [[Рио-де-Жанейро]]<br/>''[[:d:Q4008878|Vasco da Gama]]'' | data-sort-value="1827" | 1827-04-14 |- | ''[[:d:Q115616958|Bredenkamp Observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Бремен җире]] | |- | ''[[:d:Q115523236|Breitenweg observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Бергиш-Гладбах]] | |- | ''[[:d:Q115518930|Brelingen observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Ведемарк]] | |- | ''[[:d:Q114237298|Bremen observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Bremen|Бремен]] | |- | ''[[:d:Q1580885|Brera Astronomical Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Милан]] | data-sort-value="1764" | 1764 |- | ''[[:d:Q115616850|Brescia observatory]]'' | [[Италия]] | [[Брешия]] | |- | ''[[:d:Q114456189|Breslau observatory]]'' | [[Польша]] | [[Вроцлав|Вротслав]] | |- | ''[[:d:Q115523245|Brignoles observatory]]'' | [[Франция]] | [[Бриньоль]] | |- | ''[[:d:Q30293532|Brixiis Astronomical Observatory]]'' | [[Бельгия]] | ''[[:d:Q916980|Kruibeke]]'' | |- | ''[[:d:Q12021065|Brno Observatory and Planetarium]]'' | [[Чехия]] | ''[[:d:Q2925830|Brno-střed]]'' | |- | ''[[:d:Q115522335|Brooklyn Park observatory]]'' | [[Австралия]] | [[Бруклин-Парк (Мэриленд)]] | |- | ''[[:d:Q4974973|Brooks Astronomical Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Мичиган (штат)|Мичиган]] | |- | ''[[:d:Q4975038|Brooks Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Оһайо (штат)|Оһайо]] | |- | ''[[:d:Q315632|Brorfelde Observatory]]'' | [[Дания]] | ''[[:d:Q503159|Holbæk Municipality]]'' | |- | ''[[:d:Q115607580|Brownstown Observatory]]'' | [[Ирландия]] | ''[[:d:Q183544|County Meath]]'' | |- | ''[[:d:Q113728445|Bruno Zugna Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Триест]] | |- | ''[[:d:Q10340075|Brusque observatory]]'' | [[Бразилия]] | | |- | ''[[:d:Q115607577|Brynllefrith Observatory]]'' | [[Уэльс|Велс]] | ''[[:d:Q1024900|Pontypridd]]'' | |- | ''[[:d:Q115616838|BSA observatory]]'' | [[Италия]] | ''[[:d:Q130270|Cuneo International Airport]]'' | |- | ''[[:d:Q115607658|BSCR Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Санта-Мария-а-Монте]] | |- | ''[[:d:Q115632661|BSH Byulsem Observatory]]'' | [[Көньяк Корея]] | [[Pusan|Пусан]] | |- | ''[[:d:Q4100464|Bucharest Astronomical Observatory]]'' | [[Румыния]] | [[Бухарест|Бүкрәш]] | |- | ''[[:d:Q4983431|Bucknell Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Пенсилвания]] | |- | ''[[:d:Q17512585|Buehler Planetarium and Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Дейви]] | data-sort-value="1965" | 1965 |- | ''[[:d:Q115523272|Buenaventura Suarez observatory]]'' | [[Аргентина]] | ''[[:d:Q4811974|La Punta]]'' | |- | ''[[:d:Q40153566|Building 20]]'' | [[Канада]] | ''[[:d:Q3114194|La Cité-Limoilou]]'' | |- | ''[[:d:Q114456309|Burgsolms Observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Вецлар]] | |- | ''[[:d:Q115607605|Burjassot Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Бурхасот]] | |- | ''[[:d:Q114773870|Burke-Gaffney Observatory]]'' | [[Канада]] | [[Һәлифәкс]] | |- | ''[[:d:Q115536738|Burleith Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Вашингтон (башкала)|Вашингтон]] | |- | ''[[:d:Q114366423|Burlington observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Нью-Джерси]] | |- | ''[[:d:Q114366636|Burlington remote site Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Нью-Джерси]] | |- | ''[[:d:Q115632344|Burnt Tree Hill Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q4968747|Bristol]]'' | |- | ''[[:d:Q114456623|Burwash observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q5001038|Burwash]]'' | |- | ''[[:d:Q115607518|Busot observatory]]'' | [[Испания]] | [[Аликанте]] | |- | ''[[:d:Q65143690|Buthiers Observatory]]'' | [[Франция]] | [[Бютье (Сена һәм Марна)|Бютье]] | |- | ''[[:d:Q115523280|Byrne observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q280475|Santa Ynez River]]'' | |- | ''[[:d:Q56389791|Bükki Star]]'' | [[Маҗарстан]] | ''[[:d:Q659732|Répáshuta]]'' | |- | ''[[:d:Q5006411|C. E. K. Mees Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]] | data-sort-value="1965" | 1965-05-08 |- | ''[[:d:Q115518217|Ca del Monte observatory]]'' | [[Италия]] | [[Павия]] | |- | ''[[:d:Q115633535|Cademuir Observatory]]'' | [[Ирландия]] | [[Дублин]] | |- | ''[[:d:Q15206735|Cagliari Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Кальяри]] | data-sort-value="1899" | 1899 |- | ''[[:d:Q115521262|Caimari observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q11910500|Caimari]]'' | |- | ''[[:d:Q115521894|Cala d'Hort observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q1366394|Es Cubells]]'' | |- | ''[[:d:Q14875583|Calais Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Кале (Мэн)|Кале]] | |- | ''[[:d:Q1026264|Calar Alto Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Хергаль]]<br/>[[Бакарес]] | |- | ''[[:d:Q115633542|Calar Alto TNO Survey]]'' | [[Испания]] | | |- | ''[[:d:Q115523266|Calar Alto-CASADO observatory]]'' | [[Испания]] | | |- | ''[[:d:Q115633546|Calar Alto-Schmidt observatory]]'' | [[Испания]] | | |- | ''[[:d:Q116161298|Calarreona observatory]]'' | [[Испания]] | [[Мурсия]] | |- | ''[[:d:Q114642211|Calgary observatory]]'' | [[Канада]] | [[Кәлгари|Кәлгери]] | |- | ''[[:d:Q115632628|Caloundra West observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q5023895|Caloundra West]]'' | |- | ''[[:d:Q115536694|Calvin College Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Грәнд-Рәпидс]] | |- | ''[[:d:Q115534441|Calvin M. Hooper Memorial observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Гайд-Парк (Юта)|Гайд-Парк]] | |- | ''[[:d:Q18205781|Calvin-Rehoboth Robotic Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q700050|Rehoboth]]'' | data-sort-value="2004" | 2004 |- | ''[[:d:Q114641955|Camarillo observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Калифорния (штат)|Калифорния]] | |- | ''[[:d:Q3348363|Camille Flammarion Observatory]]'' | [[Франция]] | [[Жувизи-сюр-Орж]] | |- | ''[[:d:Q115483874|Camorino observatory]]'' | [[Швейцария]] | ''[[:d:Q69802|Camorino]]'' | |- | ''[[:d:Q3886757|Campo Catino Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Гуарчино]] | |- | ''[[:d:Q115633455|Campo dos Amarais observatory]]'' | [[Бразилия]] | ''[[:d:Q22067942|Lagoa Azul]]'' | |- | ''[[:d:Q56648694|Campo Imperatore Astronomical Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Л’Акуила|Л'Акуила]] | data-sort-value="1965" | 1965 |- | ''[[:d:Q115267967|Campocatino observatory]]'' | [[Италия]] | [[Коллепардо]] | |- | ''[[:d:Q115521261|Campomaggiore observatory]]'' | [[Италия]] | [[Кампо Маҗоре (Рьети)]] | |- | ''[[:d:Q115521909|Can Roig observatory]]'' | [[Испания]] | [[Льягостера]] | |- | ''[[:d:Q115633496|Cancelada observatory]]'' | [[Испания]] | [[Эстепона]] | |- | ''[[:d:Q3348359|Canopus Hill Observatory]]'' | [[Австралия]] | [[Тасмания]] | |- | ''[[:d:Q373174|Cantonal observatory of Neuchâtel]]'' | [[Швейцария]] | [[Нөшател]] | data-sort-value="1858" | 1858-05-18 |- | ''[[:d:Q115633356|Canvas View New Mexico Skies observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Мейгилл (Нью-Мексико)|Мейгилл]] | |- | ''[[:d:Q115536736|CAO]]'' | [[Чили]] | ''[[:d:Q187893|San Pedro de Atacama]]'' | |- | ''[[:d:Q115633439|CAO]]'' | [[Чили]] | ''[[:d:Q187893|San Pedro de Atacama]]'' | data-sort-value="2013" | 2013 |- | ''[[:d:Q5035368|Capilla Peak Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Нью-Мексико]] | |- | ''[[:d:Q115523227|Capricornus observatory]]'' | [[Маҗарстан]] | ''[[:d:Q876203|Csókakő]]'' | |- | ''[[:d:Q115607528|Caraquiz Observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q24021967|Caraquiz]]'' | |- | ''[[:d:Q115218164|Carbuncle Hill observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Грин (Род-Айленд)|Грин]] | |- | ''[[:d:Q115536727|Carbuncle Hill Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Ковентри (Род-Айленд)|Ковентри]] | |- | ''[[:d:Q115633539|Carda observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q29191|Villaviciosa]]'' | |- | ''[[:d:Q115633509|Cardiff observatory]]'' | [[Уэльс|Велс]] | [[Кардифф]] | |- | ''[[:d:Q115633459|Carina Observatory]]'' | [[Бразилия]] | ''[[:d:Q652528|Sobradinho Esporte Clube]]'' | |- | ''[[:d:Q114437330|Carla Jane Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Шарлот]] | |- | ''[[:d:Q115518220|Carmelita observatory]]'' | [[Испания]] | [[Тиана (Каталония)]] | |- | ''[[:d:Q115537140|Carpe-Noctem observatory]]'' | [[Испания]] | [[Навасеррада]] | |- | ''[[:d:Q115607660|Carpione Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Сан-Кашиано-ин-Валь-ди-Пеза]] | |- | ''[[:d:Q115523289|Carroll observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Санта-Барбара (округ, Калифорния)]] | |- | ''[[:d:Q115632279|Cartagena astronomical observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q5747785|Canteras]]'' | |- | ''[[:d:Q5047202|Carter Observatory]]'' | [[Яңа Зеландия]] | ''[[:d:Q856010|Веллиңтон]]'' | |- | ''[[:d:Q115518629|Casal Lumbroso observatory]]'' | [[Италия]] | [[Рим]] | |- | ''[[:d:Q113716995|Casalecchio di Reno Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Болонья]] | |- | ''[[:d:Q115518936|Casasco observatory]]'' | [[Италия]] | ''[[:d:Q87|Искәндәрия]]'' | |- | ''[[:d:Q116161142|Cascade Mountain observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q31555693|Cascade Mountain]]'' | |- | ''[[:d:Q115521908|Casellina observatory]]'' | [[Италия]] | [[Скандиччи]] | |- | ''[[:d:Q115523259|Casselman observatory]]'' | [[Канада]] | ''[[:d:Q681272|Casselman]]'' | |- | ''[[:d:Q113728948|CAST Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Тальмассонс]] | |- | ''[[:d:Q115537143|Castellon observatory]]'' | [[Испания]] | [[Кастельон-де-ла-Плана]] | |- | ''[[:d:Q113673950|Castelmartini observatory]]'' | [[Италия]] | ''[[:d:Q42107596|Castelmartini]]'' | |- | ''[[:d:Q115632281|Castle Fields Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q1235307|Calne]]'' | |- | ''[[:d:Q115522346|Castlemaine observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q260317|Castlemaine]]'' | |- | ''[[:d:Q115523247|Castrofilippo observatory]]'' | [[Италия]] | [[Кастрофилиппо]] | |- | ''[[:d:Q115522300|Cat's Eye observatory]]'' | [[Италия]] | [[Манчиано]] | |- | ''[[:d:Q115536773|Catalina 40" Telescope]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Пима (округ, Аризона)]] | |- | ''[[:d:Q1050214|Catalina Station]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Пима (округ, Аризона)]] | |- | ''[[:d:Q1795684|Catania Astrophysical Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Катания]] | |- | ''[[:d:Q139803843|Catania Astrophysical Observatory "A. Riccò"]]'' | [[Италия]] | [[Катания]] | data-sort-value="1966" | 1966 |- | ''[[:d:Q114373641|Catholic University Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Вашингтон (башкала)|Вашингтон]] | |- | ''[[:d:Q3886766|Cavriana observatory]]'' | [[Италия]] | [[Кавриана]] | |- | ''[[:d:Q114437484|CBA Concord observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Тусон]] | |- | ''[[:d:Q115536715|CBA-East Observatory, Laurel]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Норт-Лорел (Мэриленд)]] | |- | ''[[:d:Q115633402|CBA-MM Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q55092044|Bass Lake]]'' | |- | ''[[:d:Q115536710|CBA-NOVAC Observatory,]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Фронт-Роял (Виргиния)|Фронт-Роял]] | |- | ''[[:d:Q115523260|CCAT Trieste observatory]]'' | [[Италия]] | [[Триест]] | |- | ''[[:d:Q115521856|CEAM observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q11910500|Caimari]]'' | |- | ''[[:d:Q115537145|CEAMIG-REA Observatory]]'' | [[Бразилия]] | [[Белу-Оризонти]] | |- | ''[[:d:Q115536686|Cedar Drive Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q5876520|Hofa Park]]'' | |- | ''[[:d:Q116162683|Cedar Glen Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Лейк-Ерроугед (Калифорния)|Лейк-Ерроугед]] | |- | ''[[:d:Q115536722|Cedar Knolls observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q3016895|Hanover Township]]'' | |- | ''[[:d:Q115607661|Celado, observatory]]'' | [[Италия]] | [[Кастелло-Тезино]] | |- | ''[[:d:Q115607584|Celbridge Observatory]]'' | [[Ирландия]] | ''[[:d:Q41807260|Celbridge Community School]]'' | |- | ''[[:d:Q5057905|Celestial Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Арканзас]] | |- | ''[[:d:Q115616833|Celico observatory]]'' | [[Италия]] | ''[[:d:Q52799435|Celico - Centro]]'' | |- | ''[[:d:Q114437302|Centennial Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Твин-Фоллс (Айдахо)|Твин-Фоллс]] | |- | ''[[:d:Q109017988|Centre d'astronomie de La Couyère]]'' | [[Франция]] | [[Ла-Куиер]] | |- | ''[[:d:Q918877|Centre de recherches en géodynamique et astrométrie]]'' | [[Франция]] | [[Коссоль]] | |- | ''[[:d:Q108000731|Centro Astronómico, Tiedra]]'' | [[Испания]] | [[Тьедра]] | data-sort-value="2013" | 2013 |- | ''[[:d:Q115607648|Cereseto Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Черезето]] | |- | ''[[:d:Q113673972|Cerrina Tololo Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Муризенго]] | |- | ''[[:d:Q115607501|Cerro del Viento observatory]]'' | [[Испания]] | [[Бадахос]] | |- | ''[[:d:Q20014917|Cerro El Roble Observatory]]'' | [[Чили]] | ''[[:d:Q1055833|Cerro El Roble]]'' | |- | ''[[:d:Q5064847|Cerro Murphy Observatory]]'' | [[Чили]] | ''[[:d:Q2118|Antofagasta Region]]'' | |- | ''[[:d:Q48839810|Cerro Pachón Observatory]]'' | [[Чили]] | | |- | ''[[:d:Q1056113|Cerro Tololo Inter-American Observatory]]'' | [[Чили]] | ''[[:d:Q2121|Coquimbo Region]]'' | |- | ''[[:d:Q115633427|Cerro Tololo-DECam]]'' | [[Чили]] | ''[[:d:Q7191572|Piedrasblancas]]'' | |- | ''[[:d:Q115633428|Cerro Tololo-LCO A]]'' | [[Чили]] | ''[[:d:Q7191572|Piedrasblancas]]'' | |- | ''[[:d:Q115633432|Cerro Tololo-LCO Aqawan A #1]]'' | [[Чили]] | ''[[:d:Q7191572|Piedrasblancas]]'' | |- | ''[[:d:Q115633423|Cerro Tololo-LCO Aqawan B #1]]'' | [[Чили]] | ''[[:d:Q7191572|Piedrasblancas]]'' | |- | ''[[:d:Q115633429|Cerro Tololo-LCO B]]'' | [[Чили]] | ''[[:d:Q7191572|Piedrasblancas]]'' | |- | ''[[:d:Q115633430|Cerro Tololo-LCO C]]'' | [[Чили]] | ''[[:d:Q7191572|Piedrasblancas]]'' | |- | ''[[:d:Q115633556|Cesaraugusto observatory]]'' | [[Испания]] | [[Сарагоса]] | |- | ''[[:d:Q115607892|Cesena Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Казанова (Форли-Чезена)]] | |- | ''[[:d:Q115518598|Cesson observatory]]'' | [[Франция]] | [[Сессон]] | |- | ''[[:d:Q115633348|Cewanee Observatory at DSNM]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Нью-Мексико]] | |- | ''[[:d:Q1031946|Canada–France–Hawaii Telescope]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Гавай (округ, Гавай)]] | data-sort-value="1979" | 1979 |- | ''[[:d:Q115406988|Chalandray-Canotiers observatory]]'' | [[Франция]] | [[Шаландре]] | |- | ''[[:d:Q5069616|Chamberlin Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Денвер]] | |- | ''[[:d:Q39792636|Changchun Observatory]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q92161|Changchun]]'' | data-sort-value="1957" | 1957 |- | ''[[:d:Q1062357|Chankillo]]'' | [[Перу]] | ''[[:d:Q205089|Áncash Department]]''<br/>''[[:d:Q747503|Casma Province]]'' | data-sort-value="-300" | -300 |- | ''[[:d:Q115435208|Chante-Perdrix observatory]]'' | [[Франция]] | [[Банон (коммуна)]] | |- | ''[[:d:Q115534483|Chapel Hill observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Техас (штат)|Техас]] | |- | ''[[:d:Q114453046|Cheam observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q320378|London Borough of Sutton]]'' | |- | ''[[:d:Q115633522|Chelford Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q2357393|Chelford]]'' | |- | ''[[:d:Q115521871|Chelles observatory]]'' | [[Франция]] | ''[[:d:Q119760|canton of Chelles]]'' | |- | ''[[:d:Q3565801|Chelmos Observatory]]'' | [[Греция]] | ''[[:d:Q16005641|Kalavryta Municipality]]'' | |- | ''[[:d:Q115251311|Chelmsford observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | [[Челмсфорд]] | |- | ''[[:d:Q1070229|Cherenkov Telescope Array Observatory]]'' | | | |- | ''[[:d:Q115616960|Cherkizovo Observatory]]'' | [[Россия]] | ''[[:d:Q4513185|Cherkizovo]]'' | |- | ''[[:d:Q115633382|Cherokeeridge Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Форт-Медисон (Айова)|Форт-Медисон]] | |- | ''[[:d:Q115607500|Cherryvalley Observatory]]'' | [[Ирландия]] | | |- | ''[[:d:Q115632295|Chervishevo observatory]]'' | [[Россия]] | ''[[:d:Q28522990|Chervishevo]]'' | |- | ''[[:d:Q115633545|Chicharronian 3C Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Трес-Кантос]] | |- | ''[[:d:Q4458228|Chichibu Observatory]]'' | [[Япония]] | [[Сайтама (префектура)]]<br/>[[Титибу (шәһәр)|Титибу]] | |- | ''[[:d:Q5096413|Chico Community Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Калифорния (штат)|Калифорния]] | |- | ''[[:d:Q5097620|Chilbolton Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q2169611|Chilbolton]]'' | |- | ''[[:d:Q115633420|CHILESCOPE Observatory]]'' | [[Чили]] | ''[[:d:Q56128|Río Hurtado]]'' | |- | ''[[:d:Q115632653|Chinese Culture University observatory]]'' | [[Кытай Җөмһүрияте]] | ''[[:d:Q254626|Shilin District]]'' | |- | ''[[:d:Q114642397|Chinle observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Апачи (округ, Аризона)]] | |- | ''[[:d:Q115521272|Chinon observatory]]'' | [[Франция]] | [[Шинон]] | |- | ''[[:d:Q114456566|Chions observatory]]'' | [[Италия]] | [[Кьонс]] | |- | ''[[:d:Q114374650|Chiro Observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q8052559|Yerecoin]]'' | |- | ''[[:d:Q114420105|Chirorin observatory]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q1204497|Otari]]'' | |- | ''[[:d:Q115433685|Chiusa di Pesio observatory]]'' | [[Италия]] | [[Кьюза-ди-Пезио]] | |- | ''[[:d:Q12583238|Chomsongdae]]'' | [[Корея Халык Демократик Җөмһүрияте|Корея Халык Демократик Республикасы]] | [[Кесоң]] | |- | ''[[:d:Q114456233|Chorzow observatory]]'' | [[Польша]] | [[Хожув]] | |- | ''[[:d:Q114456051|Christiania observatory]]'' | [[Норвегия]] | [[Осло]] | |- | ''[[:d:Q4329961|Chuguevskaya Station Observatory]]'' | [[Украина]] | ''[[:d:Q103860660|Chuhuiv Raion]]'' | |- | ''[[:d:Q115536702|Chula Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q20585364|Chula]]'' | |- | ''[[:d:Q115251215|Church Stretton observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q867120|Church Stretton]]'' | |- | ''[[:d:Q3972165|Cima Ekar Observing Station]]'' | [[Италия]] | [[Азияго]] | |- | ''[[:d:Q3348364|Cincinnati Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Синсинәти]] | |- | ''[[:d:Q1632035|City Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q2379199|City of Edinburgh]]'' | |- | ''[[:d:Q136108444|Ckoirama Observatory]]'' | [[Чили]] | ''[[:d:Q23660303|Antofagasta]]'' | |- | ''[[:d:Q115523235|Clavier observatory]]'' | [[Испания]] | [[Лора-дель-Рио]] | |- | ''[[:d:Q115536728|Clay Center Observatory, Brookline]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Бруклайн (Массачусетс)|Бруклайн]] | |- | ''[[:d:Q115633422|Clay Telescope observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Кембриҗ (АКШ)|Кембриҗ]] | |- | ''[[:d:Q115521280|Clayhole observatory]]'' | [[Финляндия]] | ''[[:d:Q1702583|Jokela]]'' | |- | ''[[:d:Q114639363|Climenhaga Observatory]]'' | [[Канада]] | [[Виктория (Британия Колумбиясе)|Виктория (Британ Колумбиясе)]] | |- | ''[[:d:Q115536772|Clinton observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Мэриленд|Мериленд]] | |- | ''[[:d:Q115633559|Clixby Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q1342914|North East Lincolnshire]]'' | |- | ''[[:d:Q1102634|Cloudcroft Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Нью-Мексико]] | |- | ''[[:d:Q115633453|CMF astronomical observatory]]'' | [[Бразилия]] | [[Парана (штат)]] | |- | ''[[:d:Q115616942|CNVL Observatory]]'' | [[Румыния]] | [[Бая-Маре]] | |- | ''[[:d:Q2377087|Coats Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q211091|Renfrewshire]]'' | |- | ''[[:d:Q115218073|Cobram observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q2981173|Cobram]]'' | |- | ''[[:d:Q114452463|Cockfield observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q2571768|Cockfield]]'' | |- | ''[[:d:Q30293533|Coddenham Astronomical Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q1860403|Coddenham]]'' | |- | ''[[:d:Q84529395|Code Astronomical Observatory - Santa Fe Space Observations Center]]'' | [[Аргентина]] | [[Санта-Фе (Аргентина)|Санта-Фе]] | |- | ''[[:d:Q66942492|Coimbra University observatory]]'' | [[Португалия]] | ''[[:d:Q17460807|Santa Clara e Castelo Viegas]]'' | |- | ''[[:d:Q3348366|Cointe Observatory]]'' | [[Бельгия]] | ''[[:d:Q2981920|Cointe]]'' | data-sort-value="1881" | 1881 |- | ''[[:d:Q114453145|Colchester observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | [[Колчестер]] | |- | ''[[:d:Q115536756|Colegio Cristo Rey astronomical observatory]]'' | [[Аргентина]] | [[Росарио]] | |- | ''[[:d:Q5147392|Collins Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]] | |- | ''[[:d:Q113674389|Collonges observatory]]'' | [[Франция]] | [[Коллонж]] | |- | ''[[:d:Q4329972|Colombo University Observatory]]'' | [[Шри-Ланка]] | ''[[:d:Q35381|Colombo]]'' | |- | ''[[:d:Q24970270|Colonial Observatory]]'' | [[Яңа Зеландия]] | | |- | ''[[:d:Q115518631|Comeglians observatory]]'' | [[Италия]] | [[Удине]] | |- | ''[[:d:Q115633409|Comet Hunter Observatory 2]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Пенсилвания]] | |- | ''[[:d:Q116162882|Command Module Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Темпи]] | |- | ''[[:d:Q115521290|Como observatory]]'' | [[Италия]] | [[Комо]] | |- | ''[[:d:Q115616952|Compustar Observatory]]'' | [[Франция]] | [[Сен-Жак-сюр-Дарнеталь]] | |- | ''[[:d:Q115251462|Conder Brow observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q578024|Carnforth]]'' | |- | ''[[:d:Q115536734|Conlin Hill Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Оксфорд (Массачусетс)|Оксфорд]] | |- | ''[[:d:Q5162822|Consell Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Консель]] | |- | ''[[:d:Q3348357|Constantinople Observatory of Taqi ad-Din]]'' | [[Госман империясе]] | ''[[:d:Q16869|Истанбул]]'' | data-sort-value="1577" | 1577<br/>1575 |- | ''[[:d:Q115607636|Contern Observatory]]'' | [[Люксембург]] | ''[[:d:Q596040|Contern]]'' | |- | ''[[:d:Q116161135|Conway observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Конвей (Арканзас)|Конвей]] | |- | ''[[:d:Q131318353|Copernic Observatory]]'' | [[Бельгия]] | ''[[:d:Q1125|Province of Namur]]'' | |- | ''[[:d:Q115633487|Coralito observatory]]'' | [[Испания]] | [[Сан-Кристобаль-де-ла-Лагуна]] | |- | ''[[:d:Q115253950|Corbera observatory]]'' | [[Испания]] | [[Корбера]] | |- | ''[[:d:Q115267304|Corcaroli Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Мало]] | |- | ''[[:d:Q5169946|Cordell–Lorenz Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Теннесси]] | |- | ''[[:d:Q117814942|Corfu Observatory]]'' | [[Греция]] | ''[[:d:Q205832|Corfu]]'' | data-sort-value="1924" | 1924 |- | ''[[:d:Q115633528|Corgas observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q1243001|fine]]'' | |- | ''[[:d:Q115482851|Cormons observatory]]'' | [[Италия]] | [[Кормонс]] | |- | ''[[:d:Q115518625|Corner observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Дурмерсхайм]] | |- | ''[[:d:Q114643648|Corpus Christi observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Корпус-Кристи]] | |- | ''[[:d:Q115633506|Cosmos Observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q19370|Anhingidae]]'' | |- | ''[[:d:Q116162684|Cosmos Research Center]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Калифорния (штат)|Калифорния]] | |- | ''[[:d:Q115429705|Cosmosoz Observatory]]'' | [[Франция]] | [[Тассен-ла-Деми-Люн]] | |- | ''[[:d:Q115633500|Costa Teguise observatory]]'' | [[Испания]] | [[Тегисе]] | |- | ''[[:d:Q12396256|Cotobade Astronomical Observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q14915641|Carballedo, Cerdedo-Cotobade]]'' | data-sort-value="2011" | 2011 |- | ''[[:d:Q114643537|Cottonwood Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Оклахома (штат)|Оклахома]] | |- | ''[[:d:Q114452149|Courroux observatory]]'' | [[Швейцария]] | ''[[:d:Q70095|Courroux]]'' | |- | ''[[:d:Q115429830|Couvaloup de St-Cergue observatory]]'' | [[Швейцария]] | ''[[:d:Q69335|Saint-Cergue]]'' | |- | ''[[:d:Q115632285|CPF Observatory]]'' | [[Франция]] | ''[[:d:Q764564|canton of Saint-Vallier-de-Thiey]]'' | |- | ''[[:d:Q114456331|Cracow-Fort Skala observatory]]'' | [[Польша]] | [[Краков]] | |- | ''[[:d:Q114374710|Craigie observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q5181683|Craigie]]'' | |- | ''[[:d:Q5182040|Crane Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Канзас]] | |- | ''[[:d:Q18349186|Crawford Observatory]]'' | [[Ирландия]] | | |- | ''[[:d:Q115633396|Crawfordville Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Шарон (Джорджия)]] | |- | ''[[:d:Q114662538|Crescent Moon Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Коламбус]]<br/>[[Христофор Колумб]] | |- | ''[[:d:Q115267239|Crespadoro observatory]]'' | [[Италия]] | [[Креспадоро]] | |- | ''[[:d:Q4242911|Crimean Laboratory of Sternberg Astronomical Institute]]'' | [[Украина]] | ''[[:d:Q903849|Nauchnyi]]'' | |- | ''[[:d:Q114638265|Crolles observatory]]'' | [[Франция]] | ''[[:d:Q579807|Crolles]]'' | |- | ''[[:d:Q115632266|Crow Observatory]]'' | [[Португалия]] | [[Сет (коммуна)|Сет]] | |- | ''[[:d:Q115536763|Cruz del Sur observatory]]'' | [[Аргентина]] | [[Сан-Хусто]] | |- | ''[[:d:Q116162685|CS3-DanHenge Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q6484434|Landers]]'' | |- | ''[[:d:Q116162688|CS3-Palmer Divide Station]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q6484434|Landers]]'' | |- | ''[[:d:Q116162687|CS3-Trojan Station]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q6484434|Landers]]'' | |- | ''[[:d:Q5194545|Cupillari Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Пенсилвания]] | |- | ''[[:d:Q115633551|Curdridge observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q2534593|Curdridge]]'' | |- | ''[[:d:Q115632326|Cuteip Remote Observatory]]'' | [[Кытай Җөмһүрияте]] | ''[[:d:Q133865|Changhua County]]'' | |- | ''[[:d:Q115632346|CWU Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Элленсбург (Вашингтон)|Элленсбург]] | |- | ''[[:d:Q115632345|CWU-Lind Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Элленсбург (Вашингтон)|Элленсбург]] | |- | ''[[:d:Q115521265|Cyclops observatory]]'' | [[Нидерланд]] | ''[[:d:Q641268|Oost-Cappel]]'' | |- | ''[[:d:Q115537131|Cygnus Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q1227651|New Alresford]]'' | |- | ''[[:d:Q3348419|Cégep de Trois-Rivières Observatory]]'' | [[Канада]] | ''[[:d:Q2955899|Champlain]]'' | |- | ''[[:d:Q2991466|Côte d'Azur Observatory]]'' | [[Франция]] | [[Ницца]] | |- | ''[[:d:Q22973524|Daejeon Observatory]]'' | [[Көньяк Корея]] | ''[[:d:Q12604359|Sinseong-dong]]'' | |- | ''[[:d:Q116182286|Daito Cosmic Park Hoshi no Kuni]]'' | [[Япония]] | [[Нара (префектура)]]<br/>[[Годзё]] | |- | ''[[:d:Q119518405|Dan Zowada Memorial Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | ''[[:d:Q115607629|Danastro Observatory]]'' | [[Бельгия]] | ''[[:d:Q720275|Doische]]'' | |- | ''[[:d:Q5218711|Daniel Scholl Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | ''[[:d:Q115633418|Danish Telescope observatory]]'' | [[Чили]] | ''[[:d:Q145284|Ipomoea arborescens]]'' | |- | ''[[:d:Q115380024|Danzig observatory]]'' | [[Польша]] | [[Гданьск]] | |- | ''[[:d:Q115536725|Dark Rosanne observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Миддлфилд (Коннектикут)|Миддлфилд]] | |- | ''[[:d:Q115633344|Dark Sky New Mexico observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Нью-Мексико]] | |- | ''[[:d:Q5223418|Dark Sky Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Төньяк Каролина]] | |- | ''[[:d:Q115633399|Dark Sky Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Төньяк Каролина]] | |- | ''[[:d:Q114437509|Daventry Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q641756|Daventry]]'' | |- | ''[[:d:Q5232461|David Cole Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Массачусетс]] | |- | ''[[:d:Q531487|David Dunlap Observatory]]'' | [[Канада]] | ''[[:d:Q52998|Richmond Hill]]'' | data-sort-value="1935" | 1935 |- | ''[[:d:Q52151834|Dax Observatory]]'' | [[Франция]] | [[Дакс]] | |- | ''[[:d:Q4553007|Dearborn Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Эванстон (Иллинойс)|Эванстон]] | data-sort-value="1889" | 1889 |- | ''[[:d:Q115518928|Deep Sky observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Бад-Бентхайм]] | |- | ''[[:d:Q115633358|Deep Sky Observatory Collaborative]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Форт-Девис (Техас)|Форт-Девис]] | |- | ''[[:d:Q115633352|Deep Sky West Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Янг-Плейс (Нью-Мексико)|Янг-Плейс]] | |- | ''[[:d:Q115633395|Deerlick Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Шарон (Джорджия)]] | |- | ''[[:d:Q115536695|DeKalb Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Оберн (Индиана)]] | |- | ''[[:d:Q115632657|Deokheung Optical Astronomy Observatory]]'' | [[Көньяк Корея]] | ''[[:d:Q50211|Goheung County]]'' | |- | ''[[:d:Q114638036|Dertingen observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | ''[[:d:Q14900830|Dertingen]]'' | |- | ''[[:d:Q1200573|Desert Beaver Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Илой (Аризона)|Илой]]<br/>[[Аризона]] | |- | ''[[:d:Q3468663|Desert Eagle Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Бенсон (Аризона)|Бенсон]] | |- | ''[[:d:Q114437310|Desert Moon Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Лас-Крусес]] | |- | ''[[:d:Q115533889|Desert Wanderer observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Империал (округ, Калифорния)]] | |- | ''[[:d:Q115633529|DeSS Deimos Sky Survey observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q5822124|El Horcajo]]'' | |- | ''[[:d:Q114638398|Detmold observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Детмольд]] | |- | ''[[:d:Q4159412|Detroit Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Әнн-Арбор]] | data-sort-value="1854" | 1854 |- | ''[[:d:Q115616851|Dettelbach Vineyard Observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Деттельбах]] | |- | ''[[:d:Q115523250|Dettenhausen observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Деттенхаузен]] | |- | ''[[:d:Q15213780|Devasthal Observatory]]'' | [[Һиндстан]] | ''[[:d:Q1797306|Nainital district]]'' | |- | ''[[:d:Q25429808|Diadema Municipal Astronomical Observatory]]'' | [[Бразилия]] | [[Сан-Паулу (штат)]] | data-sort-value="1992" | 1992 |- | ''[[:d:Q115607553|DiezALaOnce observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q54925|Guadalajara Province]]'' | |- | ''[[:d:Q115616854|Digital Stargate observatory]]'' | [[Италия]] | [[Манчиано]] | |- | ''[[:d:Q115523287|Dilbert observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Форест-Гроув (Орегон)|Форест-Гроув]] | |- | ''[[:d:Q115607533|Dingle Observatory]]'' | [[Уэльс|Велс]] | [[Монтгомери (Алабама)|Монтгомери]] | |- | ''[[:d:Q115633462|Discovery Observatory]]'' | [[Бразилия]] | [[Карвару|Каруару]] | |- | ''[[:d:Q115633363|Divine Creation Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Форт-Девис (Техас)|Форт-Девис]] | |- | ''[[:d:Q115534476|Doc Greiner Research observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Эвансвил]] | |- | ''[[:d:Q115633456|Dogsheaven Observatory]]'' | [[Бразилия]] | ''[[:d:Q3880035|Núcleo Bandeirante]]'' | |- | ''[[:d:Q115521890|Dolomites observatory]]'' | [[Италия]] | ''[[:d:Q16289|Trentino]]'' | |- | ''[[:d:Q1238099|Dominion Astrophysical Observatory]]'' | [[Канада]] | ''[[:d:Q179553|Saanich]]'' | |- | ''[[:d:Q266818|Dominion Observatory]]'' | [[Канада]] | [[Ottawa|Оттава]] | |- | ''[[:d:Q1238107|Dominion Radio Astrophysical Observatory]]'' | [[Канада]] | [[Британия Колумбиясе]] | data-sort-value="1960" | 1960 |- | ''[[:d:Q16645817|Don Astronomical Observatory]]'' | [[Россия]] | [[Ростов-на-Дону]] | |- | ''[[:d:Q115523230|Dordrecht observatory]]'' | [[Нидерланд]] | [[Дордрехт]] | |- | ''[[:d:Q114659389|Doyan Rose Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Индианаполис]] | |- | ''[[:d:Q1253801|Dr.-Remeis-Sternwarte]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Бамберг]] | |- | ''[[:d:Q100909152|Drake Municipal Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Айова]] | |- | ''[[:d:Q114659341|Drake University observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Де-Мойн]] | |- | ''[[:d:Q115616901|DreamSky Observatory]]'' | [[Украина]] | ''[[:d:Q4498800|Khodosivka]]'' | |- | ''[[:d:Q831364|Drebach Observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Дребах]] | |- | ''[[:d:Q115616895|Drebach-South Observatory]]'' | [[Намибия]] | ''[[:d:Q834508|Khomas Region]]'' | |- | ''[[:d:Q115616868|Dridri Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Досо (Бреша)]] | |- | ''[[:d:Q113950890|Driesen observatory]]'' | [[Польша]] | ''[[:d:Q836961|Дрезденко]]'' | |- | ''[[:d:Q114737285|Drum Hill Station]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Челмсфорд (Массачусетс)|Челмсфорд]] | |- | ''[[:d:Q41803965|DSS 14]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Калифорния (штат)|Калифорния]] | |- | ''[[:d:Q1263758|Dudley Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Скенектади]] | |- | ''[[:d:Q105443170|Dun Echt Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q774624|Westhill]]'' | |- | ''[[:d:Q115633530|Dunboyne Castle Observatory]]'' | [[Ирландия]] | ''[[:d:Q382006|af Chapman]]'' | |- | ''[[:d:Q586354|Dunsink Observatory]]'' | [[Ирландия]] | [[Дублин]] | |- | ''[[:d:Q5316584|Durham University Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q52555818|City of Durham]]'' | data-sort-value="1840" | 1840 |- | ''[[:d:Q115250633|Durtal observatory]]'' | [[Франция]] | [[Дюрталь]] | |- | ''[[:d:Q4329963|Dushak-Erekdag Observatory]]'' | [[Төрекмәнстан]] | [[Ахал вилаяте]] | |- | ''[[:d:Q4201412|Dushanbe Observatory]]'' | [[Таҗикстан]] | [[Дүшәнбе]] | |- | ''[[:d:Q5318565|Dyer Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Брентвуд (Теннесси)]] | data-sort-value="1953" | 1953 |- | ''[[:d:Q552312|Düsseldorf-Bilk Observatory]]'' | ''[[:d:Q1206012|Алман рейхы]]'' | [[Дүсселдорф]]<br/>''[[:d:Q861878|Bilk]]'' | data-sort-value="1843" | 1843 |- | ''[[:d:Q115522350|Earl Hill observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q7842589|Trinity Beach]]'' | |- | ''[[:d:Q114453022|Earls Barton observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q2657567|Earls Barton]]'' | |- | ''[[:d:Q115616861|East Rome Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Рим]] | |- | ''[[:d:Q6032929|Eastern Anatolia Observatory]]'' | [[Төркия]] | [[Паландөкен]] | |- | ''[[:d:Q115534469|Eastern Illinois University observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Чарлстон (Иллинойс)]] | |- | ''[[:d:Q115251553|Eastfield observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q20968335|West and Middle Chinnock]]'' | |- | ''[[:d:Q115607610|Eastwood Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q541590|Leigh-on-Sea]]'' | |- | ''[[:d:Q115607647|Ebersheim Observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Майнц]] | |- | ''[[:d:Q115536750|ECCCO Observatory]]'' | [[Аргентина]] | ''[[:d:Q106576115|RUINAS DE LA ESTANCIA]]'' | |- | ''[[:d:Q115607639|Eckdorf observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Брюль (Рейнланд)|Брүл]] | |- | ''[[:d:Q115632298|Eden Astronomical Observatory]]'' | [[Пакистан Ислам Җөмһүрияте|Пакьстан]] | [[Lahor|Лаһор]] | |- | ''[[:d:Q115607613|Eden Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q2700979|Banham]]'' | |- | ''[[:d:Q115534455|Edmund Kline observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Диер-Трейл (Колорадо)|Диер-Трейл]] | |- | ''[[:d:Q114437464|Edwards Raven Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | |- | ''[[:d:Q138855994|Efdoxos Observatory]]'' | [[Греция]] | ''[[:d:Q1737776|Kefalonia Municipality]]'' | |- | ''[[:d:Q115523237|EG observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Липпштадт]] | |- | ''[[:d:Q5018501|Ege University Observatory]]'' | [[Төркия]] | [[Буджа]] | data-sort-value="1965" | 1965 |- | ''[[:d:Q115616839|EHB01 Observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Визентталь]] | |- | ''[[:d:Q4329998|Ehrensberg Observatory Traunstein]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Траунштайн]] | |- | ''[[:d:Q321789|Einstein Tower]]'' | [[Алмания|Германия]] | ''[[:d:Q2106526|Potsdam-Süd]]'' | data-sort-value="1920" | 1920s |- | ''[[:d:Q114075073|EISCAT Tromso UHF]]'' | [[Норвегия]] | ''[[:d:Q26087|Тромсө]]'' | |- | ''[[:d:Q115607514|El Berrueco observatory]]'' | [[Испания]] | [[Madrid|Мадрид]] | |- | ''[[:d:Q115607537|El Boalo Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Эль-Боало]] | |- | ''[[:d:Q115536769|El Catalejo observatory]]'' | [[Аргентина]] | [[Санта-Роса (Ла-Пампа)|Санта-Роса]] | |- | ''[[:d:Q115521876|El Cielo de Consell observatory]]'' | [[Испания]] | [[Балеар утраулары (автономияле төбәк)|Балеар утраулары]] | |- | ''[[:d:Q115536746|El Condor Observatory]]'' | [[Аргентина]] | [[Куртубә]] | |- | ''[[:d:Q115518627|El Far observatory]]'' | [[Испания]] | [[Эль-Фар-д’Эмпорда]] | |- | ''[[:d:Q115536743|El Gato Gris observatory]]'' | [[Аргентина]] | ''[[:d:Q106587841|TANTI NUEVO LS]]'' | |- | ''[[:d:Q115607544|El Guijo Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Кольядо-Вильяльба]] | |- | ''[[:d:Q115607534|El Maestrat Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Адзанета]] | |- | ''[[:d:Q115633501|El Manzanillo Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Малага]] | |- | ''[[:d:Q115521883|El Teatrillo de Lyra observatory]]'' | [[Испания]] | [[Ажер]] | |- | ''[[:d:Q115518941|El Vendrell observatory]]'' | [[Испания]] | [[Вендрель]] | |- | ''[[:d:Q115537124|Elche observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q2909951|Bonavista]]'' | |- | ''[[:d:Q114456600|Eldagsen observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Шпринге]] | |- | ''[[:d:Q115523261|Elena Remote observatory]]'' | [[Чили]] | ''[[:d:Q187893|San Pedro de Atacama]]'' | |- | ''[[:d:Q115523265|Elephant Head observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Ист-Сагуарита]] | |- | ''[[:d:Q115633340|Elgin obsevatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Елджин (Аризона)|Елджин]] | |- | ''[[:d:Q3201|Elginfield Observatory]]'' | [[Канада]] | ''[[:d:Q4116626|Middlesex Centre]]'' | |- | ''[[:d:Q115607895|Elianto observatory]]'' | [[Италия]] | ''[[:d:Q16271|Province of Salerno]]'' | |- | ''[[:d:Q115521878|Ellinogermaniki Agogi observatory]]'' | [[Греция]] | ''[[:d:Q352771|Pallini Municipality]]'' | |- | ''[[:d:Q115607885|Elsterland Observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Шёневальде]] | |- | ''[[:d:Q25247900|Embry-Riddle Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | ''[[:d:Q4330004|Emerald Lane Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Декейтер (Алабама)]]<br/>[[Алабама]] | |- | ''[[:d:Q115632290|Emirates Observatory]]'' | [[Берләшкән Гарәп Әмирлекләре]] | [[Әбу-Даби|Әбү-Дәби шәһәре]] | |- | ''[[:d:Q115206787|Emmy Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Нью-Полц (Нью-Йорк)|Нью-Полц]] | |- | ''[[:d:Q138819087|Enid High School Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Энид (Оклахома)|Энид]] | data-sort-value="1963" | 1963 |- | ''[[:d:Q114069102|Entoto Observatory and Research Center]]'' | [[Хәбәшстан|Эфиопия]] | [[Аддис-Абеба]] | |- | ''[[:d:Q4117133|Erbil Observatory]]'' | [[Гыйрак]] | ''[[:d:Q579438|Rawanduz]]'' | |- | ''[[:d:Q114457230|Eremo di Tizzano observatory]]'' | [[Италия]] | [[Эремо ди Тицано (Болонья)]] | |- | ''[[:d:Q115616841|Erfurt observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Эрфурт]] | |- | ''[[:d:Q76639260|Erfurt public observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | | data-sort-value="1950" | 1950 |- | ''[[:d:Q115267218|Eridanus Observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Лангельсхайм]] | |- | ''[[:d:Q115633521|ESA Cebreros TBT Observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q3313791|Santa Leonor District]]'' | |- | ''[[:d:Q1540717|Eschenberg Observatory]]'' | [[Швейцария]] | [[Винтертур]]<br/>''[[:d:Q11943|Цюрих кантоны]]'' | |- | ''[[:d:Q114638337|Essen observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Эссен]] | |- | ''[[:d:Q115521885|Estels observatory]]'' | [[Испания]] | [[Ажер]] | |- | ''[[:d:Q115633543|Estrella de Mar observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q3532453|Torre de Benagalbón]]'' | |- | ''[[:d:Q18149918|Etelman Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Америка Виргин утраулары]]<br/>''[[:d:Q463937|Saint Thomas]]'' | |- | ''[[:d:Q114643382|Etscorn Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Сокорро (Нью-Мексико)|Сокорро]] | |- | ''[[:d:Q114736988|Etters observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Пенсилвания]] | |- | ''[[:d:Q115380057|Etyek observatory]]'' | [[Маҗарстан]] | ''[[:d:Q204834|Etyek]]'' | |- | ''[[:d:Q115521872|Eurac observatory]]'' | [[Италия]] | [[Больцано]] | |- | ''[[:d:Q5412642|European Gravitational Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Кашина]] | data-sort-value="2000" | 2000-12-11 |- | ''[[:d:Q115536730|European Southern Observatory]]'' | [[Чили]] | ''[[:d:Q145284|Ipomoea arborescens]]'' | |- | ''[[:d:Q478575|Europlanetarium Genk]]'' | [[Бельгия]] | | |- | ''[[:d:Q115536703|Evelyn L. Egan Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q2375832|Estero]]'' | |- | ''[[:d:Q3944788|Event Horizon Telescope]]'' | | | |- | ''[[:d:Q114773817|Everstar Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Олейте]] | |- | ''[[:d:Q13385030|Evpatoria Observatory]]'' | [[Украина]]<br/>[[Россия]] | ''[[:d:Q4301042|Molochno Village Council]]''<br/>[[Кизләү шәһәр округы|Кизләү шәһәр бүлгесе]] | |- | ''[[:d:Q115633392|Ex Nihilo Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Статем (Джорджия)|Статем]] | |- | ''[[:d:Q115523248|Experimenta observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Һайльбронн]] | |- | ''[[:d:Q23789293|Experimental Test Site]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Нью-Мексико]] | |- | ''[[:d:Q115518617|Eygalayes observatory]]'' | [[Франция]] | [[Ейгале]] | |- | ''[[:d:Q115522302|F.Schiller-Gymnasium, observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Веймар]] | |- | ''[[:d:Q1373728|Fabra Observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q3310216|Vallvidrera, el Tibidabo i les Planes]]'' | |- | ''[[:d:Q115523255|Fabra observatory]]'' | [[Испания]] | [[Ажер]] | |- | ''[[:d:Q114643594|Fair Oaks Ranch observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Техас (штат)|Техас]] | |- | ''[[:d:Q114456117|Falkensee observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Фалькензее]] | |- | ''[[:d:Q5433559|Fan Mountain Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Виргиния]] | |- | ''[[:d:Q5435479|Farm Cove Observatory]]'' | [[Яңа Зеландия]] | ''[[:d:Q726917|Auckland Region]]'' | |- | ''[[:d:Q601871|Farpoint Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Канзас]]<br/>[[Эскридж (Канзас)|Эскридж]] | |- | ''[[:d:Q115633376|Fayetteville observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Фаэтвиль (Арканзас)|Фаэтвиль]] | |- | ''[[:d:Q115616848|Felliscopio Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Феликароло (Модена)]] | |- | ''[[:d:Q115616885|Felsina AAB observatory]]'' | [[Италия]] | [[Монте-Сан-Пьетро]] | |- | ''[[:d:Q5443621|Fenton Hill Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Нью-Мексико]] | |- | ''[[:d:Q115536716|Fenwick Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q14713565|Woodside]]'' | |- | ''[[:d:Q5445035|Fernbank Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Джорджия]] | |- | ''[[:d:Q115518596|Fiamene observatory]]'' | [[Италия]] | [[Верона]] | |- | ''[[:d:Q115521284|Fiby observatory]]'' | [[Швеция]] | [[Уппсала]] | |- | ''[[:d:Q5446511|Fick Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Айова]] | |- | ''[[:d:Q115522299|Filzi School observatory]]'' | [[Италия]] | [[Лайвес]] | |- | ''[[:d:Q115607883|Fiore Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Преченикко]] | |- | ''[[:d:Q114643632|Fire in the Sky Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Брейнерд (Миннесота)|Брейнерд]]<br/>''[[:d:Q727346|David Brainerd]]'' | |- | ''[[:d:Q114662753|Fitz-Randolph Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Принстон]]<br/>[[Prinston universitetı|Принстон университеты]] | |- | ''[[:d:Q5455865|Five College Radio Astronomy Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Массачусетс]] | |- | ''[[:d:Q4330002|Flarestar Observatory]]'' | [[Мальта]] | ''[[:d:Q39507|San Ġwann]]'' | |- | ''[[:d:Q114737538|Flint observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Мичиган (штат)|Мичиган]] | |- | ''[[:d:Q114662817|Flower and Cook Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Филадельфия|Филаделфия]] | |- | ''[[:d:Q115633349|FOAH Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q603734|Magdalena]]'' | |- | ''[[:d:Q5464098|Foggy Bottom Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]]<br/>[[Нью-Йорк]] | |- | ''[[:d:Q115607882|Foligno observatory]]'' | [[Италия]] | [[Касиньяно (Перуҗа)]] | |- | ''[[:d:Q5466494|Foothill Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Калифорния (штат)|Калифорния]] | |- | ''[[:d:Q6048200|Forcarei Astronomical Observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q12388792|Forcarei, Forcarei]]'' | data-sort-value="2009" | 2009 |- | ''[[:d:Q115633525|Forcarei observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q2972109|oak forest]]'' | |- | ''[[:d:Q5467882|Ford Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Калифорния (штат)|Калифорния]] | |- | ''[[:d:Q5467884|Ford Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]] | |- | ''[[:d:Q110948258|former Nižbor observatory]]'' | [[Чехия]] | [[Нижбор]] | |- | ''[[:d:Q2845808|former observatory of Brussels]]'' | [[Бельгия]] | ''[[:d:Q272243|Saint-Josse-ten-Noode]]'' | |- | ''[[:d:Q115434929|Fort Pius Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Барселона]]<br/>''[[:d:Q2107762|Fort Pienc]]'' | |- | ''[[:d:Q115633549|Fosseway Observatoy]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q1234765|Radstock]]'' | |- | ''[[:d:Q13377775|Fountain Hills Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Аризона]] | data-sort-value="1998" | 1998 |- | ''[[:d:Q114662418|Four Winds Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Лейк-Лилано (Мичиган)|Лейк-Лилано]]<br/>''[[:d:Q6476595|Lake Leelanau]]'' | |- | ''[[:d:Q5476854|Fox Park Public Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Итон (округ, Мичиган)]] | |- | ''[[:d:Q115633400|Foxfire Village observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q2653444|Foxfire]]'' | |- | ''[[:d:Q5481855|Francis Marion University Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Көньяк Каролина]] | |- | ''[[:d:Q115523300|Francisquito observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Санта-Кларита]] | |- | ''[[:d:Q114456035|Frankfurt observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Франкфурт]] | |- | ''[[:d:Q4842046|François-Xavier Bagnoud Observatory]]'' | [[Швейцария]] | ''[[:d:Q689586|Saint-Luc]]''<br/>''[[:d:Q834|Canton of Valais]]'' | |- | ''[[:d:Q115521294|Frasnes-Lez-Anvaing observatory]]'' | [[Бельгия]] | ''[[:d:Q666813|Frasnes-lez-Anvaing]]'' | |- | ''[[:d:Q115616858|Freconrupt observatory]]'' | [[Франция]] | [[Ла-Брок]] | |- | ''[[:d:Q1452194|Fred Lawrence Whipple Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Емадо (Аризона)|Емадо]]<br/>''[[:d:Q1428087|Mount Hopkins]]'' | data-sort-value="1966" | 1966 |- | ''[[:d:Q5501613|Fremont Peak Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Калифорния (штат)|Калифорния]] | |- | ''[[:d:Q113673263|Frignano observatory]]'' | [[Италия]] | [[Фриньяно]] | |- | ''[[:d:Q115522354|Frog Rock observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q19878093|Frog Rock]]'' | |- | ''[[:d:Q115633332|FRoST observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Флегстафф]] | |- | ''[[:d:Q115536748|Frosty Cold Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Эддисон (Мэн)|Эддисон]] | |- | ''[[:d:Q14709399|Frosty Drew Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Род-Айленд]] | |- | ''[[:d:Q115607505|Fuensanta de Martos]]'' | [[Испания]] | [[Фуэнсанта-де-Мартос]] | |- | ''[[:d:Q115537126|Fuente de los matos observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q2689444|Maliaño]]'' | |- | ''[[:d:Q116159711|Fujieda observatory]]'' | [[Япония]] | [[Фудзиэда|Фуҗиеда]] | |- | ''[[:d:Q115218004|Fukuchiyama and Kannabe observatory]]'' | [[Япония]] | [[Фукутияма]] | |- | ''[[:d:Q114737309|Furnace Brook Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Кренстон (Род-Айленд)|Кренстон]] | |- | ''[[:d:Q115206686|Furukawa observatory]]'' | [[Япония]] | [[Хида]] | |- | ''[[:d:Q115523253|Fushan observatory]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q727188|Huazhou District]]'' | |- | ''[[:d:Q113728513|G. C. Gloriosi Astronomical Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Салерно]] | |- | ''[[:d:Q114437066|G. Colombo Astronomical Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Падова]] | |- | ''[[:d:Q115607889|G. Pascoli Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Кастелвекио Пасколи]] | |- | ''[[:d:Q3886751|G.V. Schiaparelli Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Варезе]] | data-sort-value="1956" | 1956 |- | ''[[:d:Q115522297|Gaertringen observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Гертринген]] | |- | ''[[:d:Q23689331|Gahberg Observatory]]'' | [[Австрия]] | [[Вайрегг-ам-Аттерзе]] | data-sort-value="1988" | 1988 |- | ''[[:d:Q24960790|Gaisberg observatory]]'' | [[Австрия]] | [[Райнбах-им-Иннкрайс]] | |- | ''[[:d:Q115521882|Galati observatory]]'' | [[Румыния]] | ''[[:d:Q128620|Epistle to the Galatians]]'' | |- | ''[[:d:Q115536718|Galaxy Blues Observatory]]'' | [[Канада]] | [[Гатино (Канада)]] | |- | ''[[:d:Q115632309|Galaxy Tibet YBJ Observatory]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q769114|Damxung County]]'' | |- | ''[[:d:Q132083128|Galbergweg 12]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Гота]] | |- | ''[[:d:Q115616900|Galhassin Robotic Telescope observatory]]'' | [[Италия]] | [[Изнелло]] | |- | ''[[:d:Q115633450|Galileo Galilei Observatory]]'' | [[Аргентина]] | ''[[:d:Q2190329|Oro Verde]]'' | |- | ''[[:d:Q15427864|Galileum Solingen]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Золинген]] | |- | ''[[:d:Q114452359|Galleywood observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q5031504|Galleywood]]'' | |- | ''[[:d:Q115251115|Gandia observatory]]'' | [[Испания]] | [[Гандия]] | |- | ''[[:d:Q675482|Gaocheng Astronomical Observatory]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q877609|Dengfeng]]'' | |- | ''[[:d:Q114638443|Garden observatory of Siegfried Gebhard]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Дрезден]] | data-sort-value="1990" | 1990 |- | ''[[:d:Q115616963|Gartensternwarte Schafsweide]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Эльце]] | |- | ''[[:d:Q5527788|Gauribidanur Radio Observatory]]'' | [[Һиндстан]] | | |- | ''[[:d:Q115616890|Gauteng observatory]]'' | [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]] | ''[[:d:Q2296366|Randburg]]'' | |- | ''[[:d:Q115537138|Gedney House Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q1955160|Kirton]]'' | |- | ''[[:d:Q114638062|Geel observatory]]'' | [[Бельгия]] | ''[[:d:Q464454|Geel]]'' | |- | ''[[:d:Q115379228|Gehrden observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Герден]] | |- | ''[[:d:Q115518606|Gelenau observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Геленау (Руда таулары)]] | |- | ''[[:d:Q114663957|Gemeaux Observatory]]'' | [[Канада]] | [[Лаваль (Канада)]] | |- | ''[[:d:Q6140627|Gemini North]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Гавай (округ, Гавай)]] | |- | ''[[:d:Q744667|Gemini Observatory]]'' | | | data-sort-value="1999" | 1999 |- | ''[[:d:Q19673584|Gemini South]]'' | [[Чили]] | ''[[:d:Q721224|Elqui Province]]'' | |- | ''[[:d:Q3886752|Geminiano Montanari Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Кавеццо]] | |- | ''[[:d:Q115536755|Geminis Austral observatory]]'' | [[Аргентина]] | [[Росарио]] | |- | ''[[:d:Q115241881|Geminis observatory]]'' | [[Испания]] | [[Дос-Эрманас]] | |- | ''[[:d:Q115251400|Genoa observatory]]'' | [[Италия]] | [[Җенова]] | |- | ''[[:d:Q115616944|GenShtab Observatory]]'' | [[Украина]] | [[Кырым]] | |- | ''[[:d:Q3348331|George Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Форт-Бенд (округ, Техас)]]<br/>[[Нидвилл (Техас)|Нидвилл]] | |- | ''[[:d:Q5547051|Georgetown University Astronomical Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Вашингтон (башкала)|Вашингтон]] | data-sort-value="1843" | 1843 |- | ''[[:d:Q115633394|Georgia College Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Милледжвиль (Джорджия)|Милледжвиль]] | |- | ''[[:d:Q2426436|Georgian National Astrophysical Observatory]]'' | [[Гөрҗистан]] | [[Абастумани]] | data-sort-value="1932" | 1932-02-08 |- | ''[[:d:Q114738921|Gettysburg College Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Пенсилвания]] | |- | ''[[:d:Q115607884|Gevelsberg observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Бреккерфельд]] | |- | ''[[:d:Q115523217|Geyserland Observatory]]'' | [[Яңа Зеландия]] | ''[[:d:Q15059492|Rotorua Lakes District]]''<br/>''[[:d:Q2192924|Bay of Plenty Region]]'' | |- | ''[[:d:Q20854973|Ghana Satellite Earth Station]]'' | [[Гана]] | ''[[:d:Q431729|Зур Аккра]]''<br/>''[[:d:Q2553740|Ga West Municipal District]]'' | |- | ''[[:d:Q115522295|Ghezz observatory]]'' | [[Швейцария]] | ''[[:d:Q68358|Acquarossa]]'' | |- | ''[[:d:Q113716922|GiaGa Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Польяно-Миланезе]] | |- | ''[[:d:Q115521264|Gieres observatory]]'' | [[Франция]] | ''[[:d:Q417926|akja]]'' | |- | ''[[:d:Q11471333|Gifu Astronomical Observatory]]'' | [[Япония]] | [[Гифу (шәһәр)|Гифу]] | |- | ''[[:d:Q115522321|Gimhae observatory]]'' | [[Көньяк Корея]] | [[Кимһе]] | |- | ''[[:d:Q115616853|GINOP-KHK observatory]]'' | [[Маҗарстан]] | ''[[:d:Q223501|Mátraszentimre]]'' | |- | ''[[:d:Q57314887|Giordano Bruno National Astronomical Observatory and Planetarium]]'' | [[Болгария]] | ''[[:d:Q331048|Димитровград]]''<br/>''[[:d:Q182809|Haskovo]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-05-24 |- | ''[[:d:Q115632271|Giordano Bruno Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Бралло-ди-Прегола]] | |- | ''[[:d:Q4138993|Gissar Observatory]]'' | [[Таҗикстан]] | [[Дүшәнбе]]<br/>[[Хисар]] | |- | ''[[:d:Q115521873|Giuseppe Piazzi observatory]]'' | [[Италия]] | ''[[:d:Q3497828|San Bernardo railway station]]'' | |- | ''[[:d:Q842382|Givatayim Observatory]]'' | [[Исраил]] | ''[[:d:Q192811|Tel Aviv District]]''<br/>''[[:d:Q152413|Givatayim]]'' | data-sort-value="1968" | 1968 |- | ''[[:d:Q115251657|Glasgow observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q55934339|Glasgow City]]'' | |- | ''[[:d:Q5567676|Glen D. Riley Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Иллинойс (штат)|Иллинойс]] | |- | ''[[:d:Q114643664|Glenlea Astronomical Observatory]]'' | [[Канада]] | [[Виннипег]] | |- | ''[[:d:Q115632626|Glenlee Observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q31048935|Glenlee]]'' | |- | ''[[:d:Q115633490|Glyn Marsh Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | [[Мэн утравы]] | |- | ''[[:d:Q115521877|Gnevsdorf observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | ''[[:d:Q65808|Buchberg]]'' | |- | ''[[:d:Q115218051|Go-Chome and Kobe-Suma observatory]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q25369|Kobe Bryant]]'' | |- | ''[[:d:Q115533891|Goat Mountain Astronomical Research Station]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Гомстед (Флорида)|Гомстед]] | |- | ''[[:d:Q115253513|Godalming observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q909146|Godalming]]'' | |- | ''[[:d:Q15221788|Godlee Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q21525592|Manchester]]'' | |- | ''[[:d:Q107270955|Golden Ears Observatory]]'' | [[Канада]] | ''[[:d:Q16740|Maple Ridge]]'' | |- | ''[[:d:Q115607779|Golden Hill Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q693064|Sturminster Newton]]'' | |- | ''[[:d:Q3821639|Goodricke-Pigott Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Тусон]]<br/>[[Аризона]] | |- | ''[[:d:Q5583607|Goodsell Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Нортфилд (Миннесота)]] | |- | ''[[:d:Q115607632|Gorgonzola Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Горгонцола]] | |- | ''[[:d:Q15221895|Gornergrat Kulm Hotel]]'' | [[Швейцария]] | | data-sort-value="1907" | 1907 |- | ''[[:d:Q115607519|Gothers Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q772614|St Austell]]'' | |- | ''[[:d:Q124388707|GOTO-N]]'' | | | |- | ''[[:d:Q124388717|GOTO-S]]'' | [[Австралия]] | [[Яңа Көньяк Велс]] | |- | ''[[:d:Q114456613|Gottolengo observatory]]'' | [[Италия]] | [[Готтоленго]] | |- | ''[[:d:Q5589520|Governor Aker Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Сеффорд (Аризона)|Сеффорд]] | data-sort-value="1995" | 1995-11-18 |- | ''[[:d:Q115633411|GOZ observatory]]'' | [[Канада]] | ''[[:d:Q22481208|Lac Schryer]]'' | |- | ''[[:d:Q115633433|Grainger Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Эксетер (Нью-Гэмпшир)|Эксетер]] | |- | ''[[:d:Q115267919|Granda observatory]]'' | [[Италия]] | [[Авьятико]] | |- | ''[[:d:Q114452350|Grange Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Буссолено]] | |- | ''[[:d:Q5596386|Grant O. Gale Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Айова]] | |- | ''[[:d:Q115241602|Grantham observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q846683|Grantham]]'' | |- | ''[[:d:Q114736177|Granville observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Массачусетс]] | |- | ''[[:d:Q114639231|Grasslands Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Тусон]] | |- | ''[[:d:Q115607615|Gravelle observatory]]'' | [[Франция]] | [[Сен-Морис (Түбән Рейн)]] | |- | ''[[:d:Q115253637|Gravesend observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q1459781|Gravesham]]'' | |- | ''[[:d:Q115616835|Gravina in Puglia observatory]]'' | [[Италия]] | [[Гравина-ин-Пулья]] | |- | ''[[:d:Q2302080|gravitational-wave detector]]'' | | | |- | ''[[:d:Q124388042|Gravitational-wave Optical Transient Observer]]'' | | | |- | ''[[:d:Q115607601|Great Shefford Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q2712456|Great Shefford]]'' | |- | ''[[:d:Q41677406|Green Bank Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Покахонтас (округ, Көнбатыш Вирджиния)]] | data-sort-value="1956" | 1956-11-12 |- | ''[[:d:Q115518608|Green Island observatory]]'' | [[Кипр Республикасы]] | ''[[:d:Q934563|Lefkoniko]]'' | |- | ''[[:d:Q5603078|Green Point Observatory]]'' | [[Австралия]] | [[Яңа Көньяк Велс]] | data-sort-value="1969" | 1969 |- | ''[[:d:Q115633517|Greenmoor Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q8032531|Woodcote]]'' | |- | ''[[:d:Q115251231|Greens Norton observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q732508|Greens Norton]]'' | |- | ''[[:d:Q115536683|Greiner Research Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q2085810|Cross Plains]]'' | |- | ''[[:d:Q115534485|Grems Timmons Observatories]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Греттингер (Айова)|Греттингер]] | |- | ''[[:d:Q115253832|Gretz-Armainvilliers Observatory]]'' | [[Франция]] | [[Гретз-Арменвилье]] | |- | ''[[:d:Q114437322|Griffin Hunter Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q3298457|Bethune-Cookman University]]'' | |- | ''[[:d:Q575901|Griffith Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Лос-Анджелес]] | data-sort-value="1935" | 1935-05-14 |- | ''[[:d:Q115522296|Gromme observatory]]'' | [[Бельгия]] | ''[[:d:Q329633|Maasmechelen]]'' | |- | ''[[:d:Q113729033|Groruddalen Optical Observatory]]'' | [[Норвегия]] | ''[[:d:Q5245991|Oslo Municipality]]'' | |- | ''[[:d:Q115267431|Grosshabersdorf observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Гросхаберсдорф]] | |- | ''[[:d:Q5611385|Grove Creek Observatory]]'' | [[Австралия]] | [[Яңа Көньяк Велс]] | |- | ''[[:d:Q115632301|GROWTH India Telescope, IAO]]'' | [[Һиндстан]] | ''[[:d:Q103429|Eugen Hänle]]'' | |- | ''[[:d:Q125018213|Gruppo Astrofili Catanesi]]'' | [[Италия]] | [[Катания]] | data-sort-value="1977" | 1977-11-22 |- | ''[[:d:Q115632655|GSHS Observatory]]'' | [[Көньяк Корея]] | [[Сувон]] | |- | ''[[:d:Q30293500|Guadarrama Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Madrid|Мадрид]] | |- | ''[[:d:Q114437275|Gualba Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Гуальба]] | |- | ''[[:d:Q115537127|Guernanderf observatory]]'' | [[Франция]] | [[Гран-Шам]] | |- | ''[[:d:Q115264541|Guidestar Observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Вайнһайм]] | |- | ''[[:d:Q113728335|Guido Ruggieri Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Падова]] | |- | ''[[:d:Q752125|Guillermo Haro Observatory]]'' | [[Мексика]] | | |- | ''[[:d:Q115607499|Guimar observatory]]'' | [[Канар утраулары]] | [[Санта-Урсула]] | |- | ''[[:d:Q115607781|Guirguillano Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Гиргильяно]] | |- | ''[[:d:Q113673388|Guitalens observatoire]]'' | [[Франция]] | ''[[:d:Q1554161|Guitalens]]''<br/>[[Гиталенс-Л’Альбаред]] | |- | ''[[:d:Q115522329|Gumma Astronomical observatory]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q11669400|Takayama Onsen Fureai Plaza]]'' | |- | ''[[:d:Q11609606|Gunma Astronomical Observatory]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q1203891|Takayama]]'' | data-sort-value="1999" | 1999 |- | ''[[:d:Q139408454|Gurley Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Мариетта (Огайо)]] | data-sort-value="1882" | 1882 |- | ''[[:d:Q115607662|Gwen Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Сан-Франческо-аль-Кампо]] | |- | ''[[:d:Q177848|Göttingen Observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Гөттинген]] | |- | ''[[:d:Q113719396|Haagaar Observatory]]'' | [[Норвегия]] | ''[[:d:Q1769925|Eina]]'' | |- | ''[[:d:Q5660215|Hadano Observatory]]'' | [[Япония]] | [[Хадано|Һадано]] | |- | ''[[:d:Q114593082|Hagen Observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Финнентроп]] | |- | ''[[:d:Q115633404|Hagerstown observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Гейгерстаун (Мэриленд)]] | |- | ''[[:d:Q5638678|Haggart Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Орегон]] | |- | ''[[:d:Q114373871|Hainan Island station]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q589343|Xuanwu District]]'' | |- | ''[[:d:Q1667044|Hakos Observatory]]'' | [[Намибия]] | ''[[:d:Q834508|Khomas Region]]'' | |- | ''[[:d:Q5641417|Hale Solar Laboratory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Калифорния (штат)|Калифорния]] | |- | ''[[:d:Q115632334|Haleakala-LCO Clamshell #3]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q4243331|Kula]]'' | |- | ''[[:d:Q115632335|Haleakala-LCO OGG B #2]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q4243331|Kula]]'' | |- | ''[[:d:Q115522332|Hallet Cove observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q5642914|Hallett Cove]]'' | |- | ''[[:d:Q115536709|Halstead Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Принстон]] | |- | ''[[:d:Q11557795|Hamamatsu City Observatory]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q1131512|Minami-ku]]'' | data-sort-value="1982" | 1982-03-15 |- | ''[[:d:Q114420002|Hamamatsu-Yuto observatory]]'' | [[Япония]] | [[Хамамацу|Һамаматсу]] | |- | ''[[:d:Q114453763|Hamburg observatory (before 1909)]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Һамбург]] | |- | ''[[:d:Q681942|Hamburg-Bergedorf Observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | ''[[:d:Q1637|Bergedorf]]'' | data-sort-value="1802" | 1802 |- | ''[[:d:Q114638183|Hamburg-Georgswerder observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Һамбург]] | |- | ''[[:d:Q114638374|Hamburg-Himmelsmoor observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Һамбург]] | |- | ''[[:d:Q115782496|Hamilton Astronomical Observatory]]'' | [[Яңа Зеландия]] | | |- | ''[[:d:Q15222667|Hamilton Astronomical Society Observatory]]'' | [[Яңа Зеландия]] | | |- | ''[[:d:Q115607606|Hanau Observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Һанау]] | |- | ''[[:d:Q5648524|Hankasalmi Observatory]]'' | [[Финляндия]] | ''[[:d:Q543717|Hankasalmi]]'' | |- | ''[[:d:Q13533444|Hans-Ludwig-Neumann-Sternwarte]]'' | [[Алмания|Германия]] | ''[[:d:Q7908|Hochtaunuskreis]]'' | |- | ''[[:d:Q115633464|HAO observatory]]'' | [[Марокко]] | ''[[:d:Q3090623|Oukaïmeden]]'' | |- | ''[[:d:Q114452642|Happy Valley observatory]]'' | [[Яңа Зеландия]] | [[Wellington|Веллиңтон]] | |- | ''[[:d:Q5655270|Hard Labor Creek Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Джорджия]] | |- | ''[[:d:Q13635650|Harestua Solar Observatory]]'' | [[Норвегия]] | ''[[:d:Q488398|Lunner]]'' | |- | ''[[:d:Q117218212|Harken Astronomical Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q7179546|Pewaukee]]'' | |- | ''[[:d:Q115523276|Harlingten Research observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Анимас (Нью-Мексико)|Анимас]] | |- | ''[[:d:Q115632633|Harlingten Telescope, Greenhill Observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q46999840|Melton Mowbray]]'' | |- | ''[[:d:Q109927897|Harquahala Peak Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Ла-Пас (округ, Аризона)]] | |- | ''[[:d:Q115251377|Harrow observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q210476|London Borough of Harrow]]'' | |- | ''[[:d:Q5674347|Hartebeesthoek Radio Astronomy Observatory]]'' | [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]] | ''[[:d:Q644506|Krugersdorp]]'' | data-sort-value="1961" | 1961 |- | ''[[:d:Q115537135|Hartley Wintney observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q2174493|Hartley Wintney]]'' | |- | ''[[:d:Q5675345|Hartung–Boothroyd Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]] | |- | ''[[:d:Q115253584|Hartwell observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q5675394|Hartwell]]'' | |- | ''[[:d:Q637936|Harvard College Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Кембриҗ (АКШ)|Кембриҗ]] | data-sort-value="1839" | 1839 |- | ''[[:d:Q21573511|Harvard Observatory, Arequipa]]'' | [[Перу]] | [[Арекипа]] | |- | ''[[:d:Q1133697|Harvard–Smithsonian Center for Astrophysics]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Кембриҗ (АКШ)|Кембриҗ]] | data-sort-value="1973" | 1973 |- | ''[[:d:Q115534474|Harvest Moon observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Терре-Хот]] | |- | ''[[:d:Q115633387|Harvest observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Гарвест (Алабама)|Гарвест]] | |- | ''[[:d:Q115217844|Hatamae observatory]]'' | [[Япония]] | [[Сендай]] | |- | ''[[:d:Q11555572|Haterumajima Astronomical Observatory Tower]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q699764|Taketomi]]'' | |- | ''[[:d:Q115607634|Haute Provence Sud Observatory]]'' | [[Франция]] | [[Сен-Мишель-л’Обсерватуар]] | |- | ''[[:d:Q114437086|Haverford observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q924299|Haverford Township]]'' | |- | ''[[:d:Q115251267|Haverhill observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q27068111|Haverhill]]'' | |- | ''[[:d:Q114437013|Hawker observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q5684950|Hawker]]'' | |- | ''[[:d:Q115536684|Hawkeye Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q569966|Durand]]'' | |- | ''[[:d:Q56294899|Haynald Observatory]]'' | [[Маҗарстан]] | ''[[:d:Q679249|Kalocsa]]'' | data-sort-value="1877" | 1877 |- | ''[[:d:Q5687260|Haystack Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Массачусетс]] | |- | ''[[:d:Q115633355|Hazardous Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Мейгилл (Нью-Мексико)|Мейгилл]] | |- | ''[[:d:Q115632625|Hazelbrook observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q12324458|Hazelbrook]]'' | |- | ''[[:d:Q115536692|Heartland Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Кармел]] | |- | ''[[:d:Q115633354|Heaven on Earth Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q85814767|Weed Lookout Tower]]'' | |- | ''[[:d:Q115632635|Heaven's Mirror Observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q38251414|Manton]]'' | |- | ''[[:d:Q115616951|Heavenly Owl observatory]]'' | [[Украина]] | ''[[:d:Q1026923|Velykodolynske]]'' | |- | ''[[:d:Q14716128|Hector J. Robinson Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Уэйн (округ, Мичиган)]] | |- | ''[[:d:Q27115|Heidelberg-Königstuhl State Observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Һайделберг]] | data-sort-value="1774" | 1774 |- | ''[[:d:Q110657683|Heinz-Reinhardt-Sternwarte St. Ottilien]]'' | [[Алмания|Германия]] | | |- | ''[[:d:Q114593222|Heisingen Observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Эссен]] | |- | ''[[:d:Q17339471|Heliometer building, Old Observatory, Leiden]]'' | [[Нидерланд]] | [[Лейден]] | data-sort-value="1878" | 1878 |- | ''[[:d:Q115537130|Helios Ontigola observatory]]'' | [[Испания]] | [[Онтигола]] | |- | ''[[:d:Q130427054|Helmrich-Lambrecht-Sternwarte]]'' | [[Австрия]] | [[Санкт-Канциан-ам-Клопайнер-Зе]] | |- | ''[[:d:Q5709769|Helmut Ullrich Astronomical Observatory]]'' | [[Италия]] | ''[[:d:Q41158|Cortina d'Ampezzo]]'' | |- | ''[[:d:Q115523283|Hemet observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Гемет (Калифорния)|Гемет]] | |- | ''[[:d:Q114452821|Hemingford Abbots observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q2718954|Hemingford Abbots]]'' | |- | ''[[:d:Q115518616|Hennef observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Һеннеф]] | |- | ''[[:d:Q40787894|Hereford Arizona Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Аризона]] | |- | ''[[:d:Q114639380|Heron Cove Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q7100166|Orcas Village]]'' | |- | ''[[:d:Q113729170|Herrenberg Observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Херренберг]] | |- | ''[[:d:Q5743979|Herrett Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Айдахо|Айдаһо]] | |- | ''[[:d:Q114456536|Herrsching observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Хершинг-ам-Аммерзе]] | |- | ''[[:d:Q17557034|Herstmonceux Science Centre]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q1016813|Herstmonceux]]'' | |- | ''[[:d:Q115523220|Hibiscus observatory]]'' | [[Франция]] | ''[[:d:Q115239746|Puna'auia observatory]]'' | |- | ''[[:d:Q11374919|Hida Observatory]]'' | [[Япония]] | [[Такаяма (Гифу)|Такаяма]] | data-sort-value="1968" | 1968-11 |- | ''[[:d:Q115207100|Hidaka Observatory]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q1345541|Hidaka]]'' | |- | ''[[:d:Q14709715|Hidden Valley Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Көньяк Дакота]] | |- | ''[[:d:Q122828351|Higashi-Hiroshima Observatory]]'' | [[Япония]] | [[Хигасихиросима|Хигачихирочима]] | |- | ''[[:d:Q33060647|Higginson Tower]]'' | [[Канада]] | ''[[:d:Q2955911|Champlain]]'' | |- | ''[[:d:Q17029447|High Altitude Water Cherenkov Experiment]]'' | [[Мексика]] | [[Пуэбла|Пвебла (штат)]] | |- | ''[[:d:Q114660521|High Point observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Һай-Пойнт]] | |- | ''[[:d:Q5759101|Highland Road Park Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Луизиана (штат)|Луизиана]] | |- | ''[[:d:Q115250653|Highworth observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q684452|Highworth]]'' | |- | ''[[:d:Q115523275|HillTopTop observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Еджвуд (Мэриленд)]] | |- | ''[[:d:Q115632300|Himalayan Chandra Telescope, IAO]]'' | [[Һиндстан]] | ''[[:d:Q103429|Eugen Hänle]]'' | |- | ''[[:d:Q115632317|Hin Hua Observatory]]'' | [[Малайзия]] | | |- | ''[[:d:Q5629668|HIPAS Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Аляска]] | |- | ''[[:d:Q115632643|Hirao Observatory]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q1205194|Hirao]]'' | |- | ''[[:d:Q115522336|Hiratsuka observatory]]'' | [[Япония]] | [[Хирацука|Хиратсука]] | |- | ''[[:d:Q115616956|HOB Observatory]]'' | [[Италия]] | ''[[:d:Q3593349|Capraia]]'' | |- | ''[[:d:Q5874895|Hobbs Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Висконсин]] | |- | ''[[:d:Q876990|Hoher List Observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Шалькенмерен]]<br/>[[Даун (шәһәр)]] | |- | ''[[:d:Q119399291|Holden Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Сирекьюз]] | data-sort-value="1887" | 1887 |- | ''[[:d:Q124633945|Holomon Observatory]]'' | [[Греция]] | | |- | ''[[:d:Q113716385|Homburg-Erbach observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | ''[[:d:Q22863|Erbach]]'' | |- | ''[[:d:Q1537282|Hong Kong Observatory]]'' | [[Кытай]] | [[Һоң Коң]] | data-sort-value="1883" | 1883 |- | ''[[:d:Q1144740|Hong Kong Space Museum]]'' | [[Кытай]] | [[Һоң Коң]] | data-sort-value="1980" | 1980-10 |- | ''[[:d:Q115216110|Honjo observatory]]'' | [[Япония]] | [[Хондзё]] | |- | ''[[:d:Q115521273|Hoogeveen observatory]]'' | [[Нидерланд]] | | |- | ''[[:d:Q115536717|Hope Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Мэриленд|Мериленд]] | |- | ''[[:d:Q5900687|Hopkins Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Вильямстаун (Массачусетс)|Вильямстаун]] | data-sort-value="1838" | 1838 |- | ''[[:d:Q115521867|Horizon observatory]]'' | [[Казакъстан]] | [[Петропавел|Кызылъяр]] | |- | ''[[:d:Q115267492|Hormersdorf Observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Хормерсдорф]] | |- | ''[[:d:Q115633468|Horus observatory]]'' | [[Испания]] | [[Картама]] | |- | ''[[:d:Q116432332|Hoshi no Mura Observatory]]'' | [[Япония]] | [[Фукусима (префектура)]]<br/>[[Тамура (Фукусима)|Тамура]] | data-sort-value="1991" | 1991 |- | ''[[:d:Q113671501|Hottviller observatoire]]'' | [[Франция]] | ''[[:d:Q22911|Hottviller]]'' | |- | ''[[:d:Q114659289|Houston observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Хьюстон]] | |- | ''[[:d:Q114452232|Houstrup observatory]]'' | [[Дания]] | ''[[:d:Q21142|Varde Municipality]]'' | |- | ''[[:d:Q5921769|Howell Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Миссисипи (штат)|Миссисипи]] | |- | ''[[:d:Q115521864|Hoyerswerda observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Хойерсверда]] | |- | ''[[:d:Q1639672|Hradec Králové Observatory]]'' | [[Чехия]] | [[Һрадец-Кралове|Һрадетс-Кралове]] | data-sort-value="2003" | 2003-08-05 |- | ''[[:d:Q7611596|Hubelmatt Observatory]]'' | [[Швейцария]] | | |- | ''[[:d:Q114736960|Hudson observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Нью-Гэмпшир|Нью-Һәмпшир]] | |- | ''[[:d:Q115607554|Huelva Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Велва]] | |- | ''[[:d:Q115607646|Huenfelden Observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Хюнфельден]] | |- | ''[[:d:Q115632340|Hume Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q6770298|Mark West Springs]]'' | |- | ''[[:d:Q115522356|Hunters Hill observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q1217662|Ngunnawal]]'' | |- | ''[[:d:Q115534464|HUT observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Едвардс (Колорадо)|Едвардс]] | |- | ''[[:d:Q57694573|Observatory and Planetarium dr. Zdeňka Kvíze]]'' | [[Чехия]] | ''[[:d:Q4611037|Horka Domky]]'' | data-sort-value="1957" | 1957 |- | ''[[:d:Q116458497|observatory in Boskovice]]'' | [[Чехия]] | ''[[:d:Q894440|Босковитсе]]'' | |- | ''[[:d:Q115521288|Jaroslav Trnka Observatory in Slaný]]'' | [[Чехия]] | ''[[:d:Q1013909|Слани]]'' | |- | ''[[:d:Q137569091|Hvězdárna Tábor]]'' | [[Чехия]] | ''[[:d:Q193721|Табор]]'' | |- | ''[[:d:Q14704879|Hyde Memorial Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Небраска]] | |- | ''[[:d:Q115616955|Hypatia Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Римини]] | |- | ''[[:d:Q115607512|Hyperion Observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q24021967|Caraquiz]]'' | |- | ''[[:d:Q115607627|Hésingue observatory]]'' | [[Франция]] | [[Эзенг]] | |- | ''[[:d:Q116758558|Höfingen observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Леонберг]] | |- | ''[[:d:Q115536741|IAA-AI Atacama observatory]]'' | [[Чили]] | ''[[:d:Q187893|San Pedro de Atacama]]'' | |- | ''[[:d:Q115241264|Ibis observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Мангеттен (Канзас)|Мангеттен]] | |- | ''[[:d:Q1569514|IceCube Neutrino Observatory]]'' | | ''[[:d:Q10372207|Антарктик килешү территориясе]]'' | data-sort-value="2010" | 2010-12-17 |- | ''[[:d:Q115522327|Iga-Ueno observatory]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q3701483|Tsuge Station]]'' | |- | ''[[:d:Q116447629|Iitate Planetary Radio Telescope]]'' | [[Япония]] | [[Фукусима (префектура)]]<br/>''[[:d:Q1155850|Soma District]]''<br/>''[[:d:Q674500|Iitate]]'' | |- | ''[[:d:Q115518219|Iluro observatory]]'' | [[Испания]] | [[Матаро]] | |- | ''[[:d:Q115523244|Immanuel Kant observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Лимбах-Оберфрона]] | |- | ''[[:d:Q116432437|Inagawa Observatory]]'' | [[Япония]] | [[Хёго (префектура)]]<br/>''[[:d:Q1042053|Kawabe district]]''<br/>''[[:d:Q1155267|Inagawa]]'' | |- | ''[[:d:Q115518218|Inastars observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Потсдам]] | |- | ''[[:d:Q115379350|Inastars Observatory Potsdam ( before 2006)]]'' | [[Алман империясе]] | [[Потсдам]] | |- | ''[[:d:Q251629|Indian Astronomical Observatory (IAO)]]'' | [[Һиндстан]] | ''[[:d:Q252064|Hanle]]'' | |- | ''[[:d:Q115536706|Indian Hill North Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q22695649|Huntsburg]]'' | |- | ''[[:d:Q115607557|Ingenio observatory]]'' | [[Испания]] | [[Инхенио]] | |- | ''[[:d:Q115522333|Ingle Farm observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q6032545|Ingle Farm]]'' | |- | ''[[:d:Q47814136|INPE, Cachoeira Paulista]]'' | [[Бразилия]] | [[Кашуэйра-Паулиста]] | |- | ''[[:d:Q115523270|Insperity observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Амбел (Техас)|Амбел]] | |- | ''[[:d:Q921803|Institut de radioastronomie millimétrique]]'' | [[Франция]] | [[Гренобль]]<br/>[[Сен-Мартен-д’Эр]] | data-sort-value="1979" | 1979 |- | ''[[:d:Q451860|Institute of Astronomy]]'' | [[Польша]] | [[Торунь]] | data-sort-value="1947" | 1947 |- | ''[[:d:Q123531763|Institute of Astronomy and Meteorology]]'' | [[Мексика]] | | |- | ''[[:d:Q64744408|International Astronomy Center]]'' | [[Берләшкән Гарәп Әмирлекләре]] | | |- | ''[[:d:Q115616840|iota Scorpii Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Ла-Специя]] | |- | ''[[:d:Q114773933|Iowa Robotic Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Елджин (Аризона)|Елджин]] | |- | ''[[:d:Q115264693|Irmtraut observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Ирмтраут]] | |- | ''[[:d:Q115523219|Ironwood observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Галеива (Гавай)]] | |- | ''[[:d:Q115523218|Ironwood Remote observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Гонолулу (округ, Гавай)|Һонолулу бүлгесе]] | |- | ''[[:d:Q115633502|Irydeo Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Камарма-де-Эстеруэлас]] | |- | ''[[:d:Q6076864|Isaac Newton Group of Telescopes]]'' | [[Испания]] | | |- | ''[[:d:Q4329965|Isaac Roberts’ Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q33803247|Crowborough]]'' | |- | ''[[:d:Q125388058|Isartalsternwarte]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Кёнигсдорф (Бавария)|Кёнигсдорф]] | |- | ''[[:d:Q115521292|Isarwinkel observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Бад-Тёльц]] | |- | ''[[:d:Q11585400|Ishigakijima Astronomical Observatory]]'' | [[Япония]] | [[Исигаки]] | data-sort-value="2002" | 2002 |- | ''[[:d:Q114420031|Ishiki observatory]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q22123481|Ishiki]]'' | |- | ''[[:d:Q115251629|Isle of Man observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q3750799|Foxdale]]'' | |- | ''[[:d:Q115522317|ISON-Blagoveschensk observatory]]'' | [[Россия]] | [[Благовещенск]] | |- | ''[[:d:Q115632280|ISON-Byurakan Observatory]]'' | [[Әрмәнстан]] | ''[[:d:Q2305036|Byurakan]]'' | |- | ''[[:d:Q115616894|ISON-Castelgrande Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Кастельгранде]] | |- | ''[[:d:Q115632319|ISON-Hureltogoot Observatory]]'' | [[Монголия]] | [[Ulaanbaatar|Улан-Батор]] | |- | ''[[:d:Q4329947|ISON-NM Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Нью-Мексико]]<br/>[[Мейгилл (Нью-Мексико)|Мейгилл]] | |- | ''[[:d:Q115632640|ISON-SSO Observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q4986125|Bugaldie]]'' | |- | ''[[:d:Q115522292|ISON-Terskol observatory]]'' | [[Россия]] | ''[[:d:Q4456316|Terskol]]'' | |- | ''[[:d:Q115616860|ISON-Uzhhorod Observatory]]'' | [[Украина]] | [[Карпат арты өлкәсе]] | |- | ''[[:d:Q4329995|Istanbul University Observatory]]'' | [[Төркия]] | [[Истанбул]] | |- | ''[[:d:Q115607506|iTelescope Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Нерпио]] | |- | ''[[:d:Q115632349|iTelescope SRO Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q4713633|Alder Springs]]'' | |- | ''[[:d:Q115607561|Iturrieta observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q2743547|Iturrieta]]'' | |- | ''[[:d:Q115534479|Ivywood observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Эдмонд (Оклахома)]] | |- | ''[[:d:Q114436153|Iwaki observatory]]'' | [[Япония]] | [[Иваки (Фукусима)|Иваки]] | |- | ''[[:d:Q121543781|İnönü University Astronomy Research and Application Center]]'' | [[Төркия]] | [[Малатья|Малатия]]<br/>[[Батталгази]] | |- | ''[[:d:Q115534473|J. C. Veen observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q7997086|Lowell Township]]'' | |- | ''[[:d:Q115632347|Jack C. Davis Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Карсон-Сити]] | |- | ''[[:d:Q6119881|Jacobus Kapteyn Telescope]]'' | [[Испания]] | | |- | ''[[:d:Q115607546|Jaen Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Хаен]] | |- | ''[[:d:Q115482316|Jakokoski Observatory]]'' | [[Финляндия]] | ''[[:d:Q11865669|Jakokoski]]'' | |- | ''[[:d:Q113727895|Japal-Rangapur observatory]]'' | [[Һиндстан]] | ''[[:d:Q7260358|Punjagutta]]'' | |- | ''[[:d:Q3886741|Jarnac Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Вейл (Аризона)|Вейл]] | |- | ''[[:d:Q115633492|Javalambre observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q14462|La Higuera]]'' | |- | ''[[:d:Q116161641|JBL Observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q704978|Bathurst]]'' | |- | ''[[:d:Q114436044|JCPM Hamatonbetsu Station]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q1210124|Hamatonbetsu]]'' | |- | ''[[:d:Q115217756|JCPM Kimachi Station]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q1203168|Shimizu]]'' | |- | ''[[:d:Q115216438|JCPM Oi Station]]'' | [[Япония]] | [[Сидзуока (шәһәр)|Чидзуока]] | |- | ''[[:d:Q114436043|JCPM Sakura Station]]'' | [[Япония]] | [[Сакура (Тиба)|Сакура]] | |- | ''[[:d:Q114436030|JCPM Sapporo Station]]'' | [[Япония]] | [[Саппоро]] | |- | ''[[:d:Q115217749|JCPM Tone Station]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q1203168|Shimizu]]'' | |- | ''[[:d:Q4439544|JCPM Yakiimo Station]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q1203168|Shimizu]]''<br/>''[[:d:Q79385|Shimizu-ku]]'' | |- | ''[[:d:Q26753|Jena Observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Ена (шәһәр)|Ена]] | data-sort-value="1813" | 1813 |- | ''[[:d:Q110896360|Jesuit astronomical observatory in Poznań]]'' | | | |- | ''[[:d:Q14713713|Jewett Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Пуллман (Вашингтон)|Пуллман]] | |- | ''[[:d:Q115632303|Jiama'erdeng Tianwentai observatory]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q577713|Ngari Prefecture]]'' | |- | ''[[:d:Q115522312|Jiang Nan Tian Chi observatory]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q551437|Anji County]]'' | |- | ''[[:d:Q115632323|Jiangnantianchi Observatory]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q551437|Anji County]]'' | |- | ''[[:d:Q115633384|Jimginny Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Нейпервил]] | |- | ''[[:d:Q29109439|Jičín Observatory]]'' | [[Чехия]] | ''[[:d:Q656603|Йичин]]'' | |- | ''[[:d:Q115521293|Joan Roget observatory]]'' | [[Испания]] | [[Ажер]] | |- | ''[[:d:Q1569783|Jodrell Bank Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q6693911|Lower Withington]]'' | |- | ''[[:d:Q1692168|Johann-Kern-Sternwarte Wertheim]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Вертхайм]] | |- | ''[[:d:Q129902396|Johannes-Kepler-Volkssternwarte]]'' | [[Австрия]] | [[Таль (Штирия)|Таль]] | data-sort-value="1981" | 1981 |- | ''[[:d:Q113661557|Johannesburg-Hartbeespoort]]'' | [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]] | [[Yohannesburg|Йоһаннесбург]] | |- | ''[[:d:Q115537123|John Beckman observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q6106677|Retamar y el Toyo]]'' | |- | ''[[:d:Q20757604|John J. McCarthy Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Нью-Милфорд (Коннектикут)|Нью-Милфорд]] | data-sort-value="1998" | 1998 |- | ''[[:d:Q16892932|John Payson Williston Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | ''[[:d:Q114642447|Joint observatory for cometary research]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Сокорро (Нью-Мексико)|Сокорро]]<br/>''[[:d:Q107612|Socorro]]'' | |- | ''[[:d:Q113716798|Jonathan B. Postel Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Промиод (Валле д'Аоста)]] | |- | ''[[:d:Q6275260|Jones Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Чаттануга]] | |- | ''[[:d:Q114643240|Jornada Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Лас-Крусес]] | |- | ''[[:d:Q115264382|Josef Bresser Observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | ''[[:d:Q6191|Borken]]''<br/>[[Боркен]] | |- | ''[[:d:Q115632348|JPL SynTrack Robotic Telescope]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q4713633|Alder Springs]]'' | |- | ''[[:d:Q115632354|JPL SynTrack Robotic Telescope 2]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q4713633|Alder Springs]]'' | |- | ''[[:d:Q116162742|JPL SynTrack Robotic Telescope 3]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Флегстафф]] | |- | ''[[:d:Q6304212|Judson B. Coit Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | ''[[:d:Q4329962|Junk Bond Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Сьерра-Виста]]<br/>[[Аризона]] | data-sort-value="1996" | 1996 |- | ''[[:d:Q3886759|Jura Observatory]]'' | [[Швейцария]] | ''[[:d:Q54450|Vicques]]'' | |- | ''[[:d:Q4071795|Ka-Dar Observatory]]'' | [[Россия]] | ''[[:d:Q40338|Zelenchuksky District]]''<br/>[[Карачай-Чиркәсия]]<br/>''[[:d:Q4319074|Nizhny Arkhyz]]'' | |- | ''[[:d:Q4329966|Ka-Dar Observatory]]'' | [[Россия]] | ''[[:d:Q4245476|Kuzminskoye]]''<br/>[[Мәскәү өлкәсе]] | data-sort-value="2004" | 2004 |- | ''[[:d:Q115534443|Kachina observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Качина-Виледж]] | |- | ''[[:d:Q108117624|Kadaň Observatory]]'' | [[Чехия]] | ''[[:d:Q158274|Кадань]]'' | data-sort-value="2022" | 2022-02-05 |- | ''[[:d:Q115216329|Kagiya observatory]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q398989|Tōkai region]]'' | |- | ''[[:d:Q114436136|Kahoku observatory]]'' | [[Япония]] | [[Кахоку (шәһәр)|Кахоку]] | |- | ''[[:d:Q115632268|Kairos Observatory]]'' | [[Россия]] | [[Ростов өлкәсе]] | |- | ''[[:d:Q22118263|Kajigamori Observatory]]'' | [[Япония]] | | |- | ''[[:d:Q115633389|Kalamazoo observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q7997283|Kalamazoo Township]]'' | |- | ''[[:d:Q114436161|Kambah observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q1103777|Kambah]]'' | |- | ''[[:d:Q4329968|Kamenskoe Plateau Observatory]]'' | [[Казакъстан]] | [[Алматы]]<br/>[[Каменксое плато (авыл)]] | |- | ''[[:d:Q114436121|Kamihoriguchi observatory]]'' | [[Япония]] | [[Ота (шәһәр, Япония)|Ота]] | |- | ''[[:d:Q114642243|Kanab observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Канаб (Юта)|Канаб]]<br/>''[[:d:Q26726|Cannabis saivta]]'' | |- | ''[[:d:Q115632658|Kangwon National University Observatory]]'' | [[Көньяк Корея]] | ''[[:d:Q12582763|Gangnam-dong]]'' | |- | ''[[:d:Q115522319|Kangwon Science High School observatory]]'' | [[Көньяк Корея]] | [[Вонҗу]] | |- | ''[[:d:Q114436097|Kani observatory]]'' | [[Япония]] | [[Кани (шәһәр)|Кани]] | |- | ''[[:d:Q2302000|Kanzelhoehe Solar Observatory]]'' | [[Австрия]] | [[Арриах]] | |- | ''[[:d:Q115218199|Kappa Crucis observatory]]'' | [[Уругвай]] | [[Монтевидео]] | |- | ''[[:d:Q115536751|Kappa Crucis observatory]]'' | [[Аргентина]] | [[Кордоба (Аргентина)|Кордоба]] | |- | ''[[:d:Q115217732|Karasuyama observatory]]'' | [[Япония]] | [[Насукарасуяма]] | |- | ''[[:d:Q646078|Karl Schwarzschild Observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Таутенбург]] | data-sort-value="1960" | 1960 |- | ''[[:d:Q115408824|Karlovy Vary Observatory]]'' | [[Чехия]] | [[Карловы-Вары]]<br/>''[[:d:Q191091|Karlovy Vary Region]]'' | |- | ''[[:d:Q2346073|Karlsruhe Observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Карлсруэ]] | |- | ''[[:d:Q115379425|Karrenkneul observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Кальден]] | |- | ''[[:d:Q115632650|Katori observatory]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q780284|Katori district]]'' | |- | ''[[:d:Q115633373|Katy Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Техас (штат)|Техас]] | |- | ''[[:d:Q11264499|Kawabe Observatory]]'' | [[Япония]] | [[Вакаяма (префектура)]]<br/>''[[:d:Q1345541|Hidaka]]''<br/>''[[:d:Q1131164|Hidaka district]]'' | |- | ''[[:d:Q114380645|Kawachi observatory]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q1203304|Kawachi]]'' | |- | ''[[:d:Q115216490|Kawane observatory]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q6379644|Kawane]]'' | |- | ''[[:d:Q22118287|Kazo Miraikan]]'' | [[Япония]] | [[Сайтама (префектура)]]<br/>[[Кадзо]] | data-sort-value="2001" | 2001 |- | ''[[:d:Q6382668|Keeble Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Виргиния]] | |- | ''[[:d:Q115616849|Kelmis observatory]]'' | [[Бельгия]] | ''[[:d:Q159864|Kelmis]]'' | |- | ''[[:d:Q115633554|Kempshott observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q810185|Basingstoke and Deane]]'' | |- | ''[[:d:Q10931420|Ken-Ting Observatory]]'' | [[Кытай Җөмһүрияте]] | ''[[:d:Q194989|Pingtung County]]'' | data-sort-value="2000" | 2000 |- | ''[[:d:Q6390934|Kennon Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Миссисипи (штат)|Миссисипи]] | |- | ''[[:d:Q4329970|Kevola Observatory]]'' | [[Финляндия]] | ''[[:d:Q1017129|Paimio]]'' | |- | ''[[:d:Q3348489|Kew Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q32515|London Borough of Richmond upon Thames]]'' | |- | ''[[:d:Q115607659|Keyhole Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Мантуя]] | |- | ''[[:d:Q2346071|Kiel Observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Кил (шәһәр)|Кил]] | |- | ''[[:d:Q115483096|Kielce observatory]]'' | [[Польша]] | [[Кельце|Келсе]] | |- | ''[[:d:Q6405250|Kielder Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q2064240|Kielder]]'' | |- | ''[[:d:Q11637674|Kihoku Astronomical Museum]]'' | [[Япония]] | [[Каноя]] | |- | ''[[:d:Q10945955|Killarney Provincial Park Observatory]]'' | [[Канада]] | ''[[:d:Q12061001|Killarney Provincial Park]]'' | data-sort-value="2010" | 2010-06-10 |- | ''[[:d:Q115633347|Killer Rocks Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Пай-Таун (Нью-Мексико)|Пай-Таун]] | |- | ''[[:d:Q17088615|Kilodegree Extremely Little Telescope]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | ''[[:d:Q9037283|Kilpisjärvi Atmospheric Imaging Receiver Array]]'' | [[Финляндия]] | ''[[:d:Q999185|Kilpisjärvi]]'' | data-sort-value="2011" | 2011 |- | ''[[:d:Q114662437|King City observatory]]'' | [[Канада]] | ''[[:d:Q483483|King]]'' | |- | ''[[:d:Q115522360|Kingsgrove observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q6272457|Kingsgrove]]'' | |- | ''[[:d:Q115607581|Kingsland Observatory]]'' | [[Ирландия]] | ''[[:d:Q104337223|Runnaroddan]]'' | |- | ''[[:d:Q4329969|Kingsnake Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Сигин (Техас)|Сигин]]<br/>[[Техас (штат)|Техас]] | |- | ''[[:d:Q115632322|Kinmen Educational Remote Observatory]]'' | [[Кытай Җөмһүрияте]] | ''[[:d:Q706539|Jincheng Township]]'' | |- | ''[[:d:Q115607585|Kinver Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | [[Стаурбриҗ]] | |- | ''[[:d:Q6415900|Kirkwood Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Индиана]] | |- | ''[[:d:Q4222205|Kislovodsk Mountain Astronomical Station]]'' | [[Россия]] | [[Карачай-Чиркәсия]]<br/>''[[:d:Q16719509|Шатджатмаз]]'' | |- | ''[[:d:Q1246328|Kiso Observatory]]'' | [[Япония]] | [[Нагано (префектура)|Нагано]] | data-sort-value="1974" | 1974 |- | ''[[:d:Q4222352|Kitab Observatory]]'' | [[Үзбәкстан]] | [[Кашкадәрья өлкәсе]] | |- | ''[[:d:Q1576945|Kitami Observatory]]'' | [[Япония]] | [[Хоккайдо (префектура)]]<br/>[[Китами]] | |- | ''[[:d:Q592248|Kitt Peak National Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Аризона]] | data-sort-value="1958" | 1958 |- | ''[[:d:Q116162881|Kitt Peak-Bok observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Нельсон (Аризона)|Нельсон]] | |- | ''[[:d:Q115217808|Kiyosato observatory]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q1365488|Kiyosato]]'' | |- | ''[[:d:Q114436138|Kiyose and Mizuho observatory]]'' | [[Япония]] | [[Киёсе]] | |- | ''[[:d:Q134651067|Klementinská hvězdárna]]'' | [[Чехия]] | [[Прага]] | data-sort-value="1751" | 1751 |- | ''[[:d:Q1347780|Kleť Observatory]]'' | [[Чехия]] | [[Кайов]] | data-sort-value="1957" | 1957 |- | ''[[:d:Q19940586|KMTNet]]'' | | | |- | ''[[:d:Q115607653|Knielingen Observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Карлсруэ]] | |- | ''[[:d:Q115633519|Knocknaboola observatory]]'' | [[Ирландия]] | ''[[:d:Q6394440|Kerry]]'' | |- | ''[[:d:Q114377785|KNUE Astronomical Observatory]]'' | [[Көньяк Корея]] | [[Сеҗоң]] | |- | ''[[:d:Q114381741|Kochi observatory]]'' | [[Япония]] | [[Коти (шәһәр)|Кочи]] | |- | ''[[:d:Q3348492|Kodaikanal Solar Observatory]]'' | [[Һиндстан]] | ''[[:d:Q253851|Kodaikanal]]'' | |- | ''[[:d:Q115632287|Koeditz observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Кёдиц]] | |- | ''[[:d:Q174446|Koenigsberg Observatory]]'' | ''[[:d:Q27306|Пруссия кыйраллыгы]]''<br/>[[Өченче рейх]] | [[Königsberg|Көнигсберг]]<br/>[[Калининград өлкәсе]] | data-sort-value="1810" | 1810 |- | ''[[:d:Q114380797|Kogota observatory]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q6425818|Kogota]]'' | |- | ''[[:d:Q115616879|Koksijde observatory]]'' | [[Бельгия]] | ''[[:d:Q465545|Koksijde]]'' | |- | ''[[:d:Q4329971|Kolleverde di Gvidoniya observatory]]'' | [[Италия]] | [[Гуидония-Монтечельо]]<br/>[[Лацио|Лацио (төбәк)]] | data-sort-value="1981" | 1981 |- | ''[[:d:Q115518935|Komakallio observatory]]'' | [[Финляндия]] | ''[[:d:Q748092|Kirkkonummi]]'' | |- | ''[[:d:Q114380422|Konan observatory]]'' | [[Япония]] | [[Конан (Сига)]] | |- | ''[[:d:Q115521281|Konigsleiten observatory]]'' | [[Австрия]] | [[Вальд-им-Пинцгау]] | |- | ''[[:d:Q754357|Konkoly Observatory]]'' | [[Маҗарстан]] | [[Будапешт]] | |- | ''[[:d:Q6431076|Kopernik Space Center]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Вестал (Нью-Йорк)|Вестал]] | data-sort-value="1974" | 1974 |- | ''[[:d:Q115633436|Korea Microlensing Telescope Network-CTIO]]'' | [[Чили]] | ''[[:d:Q7191572|Piedrasblancas]]'' | |- | ''[[:d:Q115616898|Korea Microlensing Telescope Network-SAAO]]'' | [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]] | ''[[:d:Q1734288|Karoo Hoogland Local Municipality]]'' | |- | ''[[:d:Q115632636|Korea Microlensing Telescope Network-SSO]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q17535|Coonabarabran Airport]]'' | |- | ''[[:d:Q115518216|Koschny Observatory]]'' | [[Нидерланд]] | ''[[:d:Q848988|Noordwijkerhout]]'' | |- | ''[[:d:Q4329973|Kottamia Astronomical Observatory]]'' | [[Мисыр]] | [[Каһирә]] | |- | ''[[:d:Q4329950|Kouba Observatory]]'' | [[Алжир|Әлҗәзаир]] | [[Әлҗәзаир (шәһәр)]] | |- | ''[[:d:Q4236432|Kourovskaya observatory]]'' | [[Россия]] | [[Свердловск өлкәсе]]<br/>[[Слобода (Свердловск өлкәсе)|Слобода]] | data-sort-value="1965" | 1965 |- | ''[[:d:Q139661423|Koyama Astronomical Observatory, Kyoto Sangyo University]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q1154970|Kita-ku]]'' | |- | ''[[:d:Q4329974|Kramatorsk Observatory]]'' | [[Украина]] | [[Краматорск]]<br/>[[Донецк өлкәсе]] | |- | ''[[:d:Q115521915|Krasnodar observatory]]'' | [[Россия]] | | |- | ''[[:d:Q4238982|Krasnopresnenskaja Observatory MSU]]'' | [[Россия]] | ''[[:d:Q2320761|Пресненский районы]]'' | data-sort-value="1831" | 1831 |- | ''[[:d:Q1776351|Kremsmünster Observatory]]'' | [[Австрия]] | [[Кремсмюнстер]] | data-sort-value="1749" | 1749<br/>16th century |- | ''[[:d:Q115616876|Kryoneri Observatory]]'' | [[Греция]] | ''[[:d:Q2634089|Sikyona Municipality]]'' | data-sort-value="1972" | 1972 |- | ''[[:d:Q4242693|Kryzhanivka Observatory]]'' | [[Украина]] | ''[[:d:Q103501422|Fontanka rural hromada]]'' | |- | ''[[:d:Q115522322|KSA SEM observatory]]'' | [[Көньяк Корея]] | [[Pusan|Пусан]] | |- | ''[[:d:Q4071811|Kuban State University Astrophysical Observatory]]'' | [[Россия]] | [[Краснодар]]<br/>[[Краснодар крае]] | |- | ''[[:d:Q115633334|Kuiper Telescope]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Пима (округ, Аризона)]] | |- | ''[[:d:Q4246842|Kuma Kogen Astronomical Observatory]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q1351134|Kumakogen]]'' | |- | ''[[:d:Q115206726|Kumamoto]]'' | [[Япония]] | [[Кумамото (префектура)]] | |- | ''[[:d:Q116432816|Kumamoto Civil Astronomical Observatory]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q876960|Minami-ku]]'' | |- | ''[[:d:Q11386692|Kurashiki Observatory]]'' | [[Япония]] | [[Курасики|Курачики]] | data-sort-value="1926" | 1926-11-21 |- | ''[[:d:Q105023830|Kure City Kamagari Astronomical Observatory]]'' | [[Япония]] | [[Куре (Япония)|Куре]] | |- | ''[[:d:Q115522341|Kurihara observatory]]'' | [[Япония]] | [[Курихара (шәһәр)|Курихара]] | |- | ''[[:d:Q115523213|Kuriwa observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q5685024|Hawkesbury Heights]]'' | |- | ''[[:d:Q114380233|Kurohone observatory]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q11678022|Kurohone]]'' | |- | ''[[:d:Q116432479|Kurume City Observatory]]'' | [[Япония]] | [[Фукуока (префектура)]]<br/>[[Куруме]] | |- | ''[[:d:Q114436078|Kushiro observatory]]'' | [[Япония]] | [[Кусиро|Кучиро]] | |- | ''[[:d:Q113328614|KUSZA Observatory]]'' | [[Малайзия]] | ''[[:d:Q189701|Тренгану штаты]]'' | |- | ''[[:d:Q1819090|Kvistaberg Observatory]]'' | [[Швеция]] | ''[[:d:Q113673|Upplands-Bro Municipality]]'' | data-sort-value="1919" | 1919 |- | ''[[:d:Q4329967|Kwasan Observatory]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q1076993|Yamashina-ku]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-10 |- | ''[[:d:Q115523226|KYSUCE observatory]]'' | [[Словакия]] | ''[[:d:Q516578|Кисутске-Нове-Место]]'' | |- | ''[[:d:Q4071786|Kyung Hee Astronomical Observatory]]'' | [[Көньяк Корея]] | | |- | ''[[:d:Q115264620|Köln observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Көлн]] | |- | ''[[:d:Q115518602|L'Ampolla observatory]]'' | [[Испания]] | [[Ла-Амполья]] | |- | ''[[:d:Q115607575|La Avejerilla observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q95080|Лас-Пальмас]]'' | |- | ''[[:d:Q115607549|La Axarquia Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Чильчес]] | |- | ''[[:d:Q114456619|La Chaux de Fonds observatory]]'' | [[Швейцария]] | [[Ла-Шо-де-Фоң]] | |- | ''[[:d:Q115607529|La Corte Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Ла-Антигуа (Испания)]] | |- | ''[[:d:Q115607539|La Couyere astronomical center]]'' | [[Франция]] | [[Ла-Куиер]] | |- | ''[[:d:Q115607551|La Fecha Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Арройо-де-ла-Энкомьенда]] | |- | ''[[:d:Q115521866|La Giustiniana observatory]]'' | [[Италия]] | [[Рим]] | |- | ''[[:d:Q29870423|La Hita observatory]]'' | [[Испания]] | [[Ла-Пуэбла-де-Альморадьель]] | data-sort-value="2007" | 2007 |- | ''[[:d:Q115607583|La Mata Observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q1798960|Torre La Mata]]'' | |- | ''[[:d:Q21004044|La Murta Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Мурсия]] | |- | ''[[:d:Q115607569|La Palma-NEON Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Рио-Гальегос]] | |- | ''[[:d:Q1671108|La Plata Astronomical Observatory]]'' | [[Аргентина]] | ''[[:d:Q260600|La Plata Partido]]'' | |- | ''[[:d:Q6464551|La Posta Astro-Geophysical Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Сан-Диего (округ, Калифорния)]] | data-sort-value="1964" | 1964 |- | ''[[:d:Q115607586|La Puebla de Vallbona observatory]]'' | [[Испания]] | [[Испания]] | |- | ''[[:d:Q115633475|La Romaneta observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q17616407|La Romaneta]]'' | |- | ''[[:d:Q4329976|La Sagra Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Пуэбла-де-Дон-Фадрике]] | |- | ''[[:d:Q115632282|La Sagra Observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q93586797|Don Domingo]]'' | |- | ''[[:d:Q115523267|La Senda observatory]]'' | [[Испания]] | [[Кабанильяс-дель-Кампо]] | |- | ''[[:d:Q114453427|La Seyne sur Mer observatory]]'' | [[Франция]] | [[Ла-Сен-сюр-Мер]] | |- | ''[[:d:Q459352|La Silla Observatory]]'' | [[Чили]] | ''[[:d:Q2121|Coquimbo Region]]'' | data-sort-value="1964" | 1964 |- | ''[[:d:Q115607555|La Vara observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q6034974|Muñás]]'' | |- | ''[[:d:Q3214361|Laboratoire atmosphères, milieux, observations spatiales]]'' | [[Франция]] | [[Гиянкур]] | data-sort-value="2009" | 2009 |- | ''[[:d:Q115616962|LaCaille observatory]]'' | [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]] | ''[[:d:Q26409|centurion]]'' | |- | ''[[:d:Q4329977|Lahti Observatory]]'' | [[Финляндия]] | [[Лаһти]] | |- | ''[[:d:Q115518632|Laietania observatory]]'' | [[Испания]] | [[Паретс-дель-Вальес]] | |- | ''[[:d:Q6474673|Lake Afton Public Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Канзас]] | |- | ''[[:d:Q114642016|Lake Arrowhead observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Лейк-Ерроугед (Калифорния)|Лейк-Ерроугед]] | |- | ''[[:d:Q114735923|Lake Clear observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]] | |- | ''[[:d:Q115523296|Lake Forest observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Ель-Дорадо-Гиллс (Калифорния)|Ель-Дорадо-Гиллс]] | |- | ''[[:d:Q115536749|Lake of the Woods Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Лейк-оф-те-Вудс (Виргиния)|Лейк-оф-те-Вудс]] | |- | ''[[:d:Q114659466|Lake Saint Louis observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Лейк-Сент-Луис (Миссури)|Лейк-Сент-Луис]] | |- | ''[[:d:Q115536704|Lakeland Astronomical Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Кертленд (Огайо)|Кертленд]] | |- | ''[[:d:Q114452418|Lamalou-les-Bains observatory]]'' | [[Франция]] | [[Ламалу-ле-Бен]] | |- | ''[[:d:Q115534442|LAMP observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Нью-Ривер (Аризона)|Нью-Ривер]] | |- | ''[[:d:Q115251535|Lancaster observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q168052|Lancaster]]'' | |- | ''[[:d:Q115633504|Landehen observatory]]'' | [[Франция]] | [[Ландеан]] | |- | ''[[:d:Q134734168|Landolt Astronomical Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Луизиана (штат)|Луизиана]] | |- | ''[[:d:Q137739488|Large Fiber Array Spectroscopic Telescope]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Аризона]] | |- | ''[[:d:Q6492083|Las Brisas Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Колорадо (штат)|Колорадо]] | |- | ''[[:d:Q1068067|Las Campanas Observatory]]'' | [[Чили]] | ''[[:d:Q2120|Atacama Region]]'' | data-sort-value="1971" | 1971 |- | ''[[:d:Q3348332|Las Cumbres Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Голита (Калифорния)|Голита]] | data-sort-value="1993" | 1993-12-29 |- | ''[[:d:Q115607502|Las Negras observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q5970621|Las Negras]]'' | |- | ''[[:d:Q115537122|Las Vaguadas observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q5970801|Las Vaguadas]]'' | |- | ''[[:d:Q111154710|Laupheim Planetarium]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Лаупхайм]] | |- | ''[[:d:Q6504880|Laws Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | ''[[:d:Q115433578|Le Couvent de Lentin observatory]]'' | [[Франция]] | [[Ледерг]] | |- | ''[[:d:Q113674336|Le Cres observatory]]'' | [[Франция]] | [[Ле-Крес]] | |- | ''[[:d:Q114453156|Le Creusot observatory]]'' | [[Франция]] | ''[[:d:Q329664|Le Creusot]]'' | |- | ''[[:d:Q115251442|Leamington Spa observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | [[Роял-Лемиңтон-Спа]] | |- | ''[[:d:Q115534484|Leavenworth observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Левенворт (Канзас)|Левенворт]] | |- | ''[[:d:Q4329979|Lee Observatory]]'' | [[Ливан]] | [[Бәйрут]] | |- | ''[[:d:Q115633408|Leeside Observatory]]'' | [[Канада]] | ''[[:d:Q22589397|Lower Rideau Lake]]'' | |- | ''[[:d:Q662864|Leibniz Institute for Astrophysics Potsdam]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Потсдам]] | data-sort-value="1700" | 1700-05-18 |- | ''[[:d:Q4257428|Leiden Southern Station]]'' | [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]] | [[Yohannesburg|Йоһаннесбург]] | |- | ''[[:d:Q114456131|Leipzig observatory (since 1861)]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Лейпциг]] | |- | ''[[:d:Q115379721|Lelekovice observatory]]'' | [[Чехия]] | [[Лелековице]] | |- | ''[[:d:Q114593194|Lenkerbeck observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Эссен]] | |- | ''[[:d:Q115534462|Lenomiya observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Каса-Гранде (Аризона)|Каса-Гранде]] | |- | ''[[:d:Q115633345|Leo Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Тортолита (Аризона)|Тортолита]] | |- | ''[[:d:Q115607631|Les Barres Observatory]]'' | [[Франция]] | [[Ламанон (Буш-дю-Рон)|Ламанон]] | |- | ''[[:d:Q25449446|Les Engarouines observatory]]'' | [[Франция]] | [[Мальмор]] | |- | ''[[:d:Q117421244|Les Gavarres Astronomical Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Сан-Марти-Вель]] | |- | ''[[:d:Q115523232|Les Pedritxes observatory]]'' | [[Испания]] | [[Матадепера]] | |- | ''[[:d:Q115521855|Les Planes de Son observatory]]'' | [[Испания]] | [[Альто-Анеу]] | |- | ''[[:d:Q113671007|Les Tardieux observatory]]'' | [[Франция]] | [[Сен-Пьерр-Лафей]] | |- | ''[[:d:Q115522358|Leura observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q3237124|Leura]]'' | |- | ''[[:d:Q6534639|Leuschner Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Лафаэтт (Калифорния)|Лафаетт]] | |- | ''[[:d:Q115521852|Levendaal observatory]]'' | [[Нидерланд]] | [[Лейден]] | |- | ''[[:d:Q459970|Leviathan of Parsonstown]]'' | [[Ирландия]] | ''[[:d:Q104256413|Townparks]]'' | data-sort-value="1845" | 1845 |- | ''[[:d:Q115607782|Leyland Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q290838|South Ribble]]'' | |- | ''[[:d:Q3886760|Libbiano astronomical observatory]]'' | [[Италия]] | [[Печчоли]] | |- | ''[[:d:Q115518607|Libbiano observatory]]'' | [[Италия]] | ''[[:d:Q3971733|Libbiano]]'' | |- | ''[[:d:Q115522309|LightBuckets observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q985421|Pingelly]]'' | |- | ''[[:d:Q116161032|LightBuckets Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Родео (Нью-Мексико)|Родео]] | |- | ''[[:d:Q115632312|Lijiang Station]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q1200542|Gucheng District]]'' | |- | ''[[:d:Q329012|Lilienthal Observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Лилиенталь (посёлок)]] | |- | ''[[:d:Q3348370|Lille observatory of astronomy]]'' | [[Франция]] | [[Лилль]] | |- | ''[[:d:Q115607578|Linceo observatory]]'' | [[Испания]] | [[Сантандер]] | |- | ''[[:d:Q115607886|Lindby observatory]]'' | [[Швеция]] | ''[[:d:Q10700376|Torsjö]]'' | |- | ''[[:d:Q58203140|Linden Observatory Complex]]'' | [[Австралия]] | [[Яңа Көньяк Велс]] | |- | ''[[:d:Q24061879|Lindheimer Astrophysical Research Center]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Эванстон (Иллинойс)|Эванстон]] | data-sort-value="1966" | 1966 |- | ''[[:d:Q115241418|Linhaceira observatory]]'' | [[Португалия]] | [[Прая-ду-Рибатежу]] | |- | ''[[:d:Q115632320|LiShan Observatory]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q194635|Lintong District]]'' | |- | ''[[:d:Q6048232|Litchfield Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q1021657|Clinton]]'' | data-sort-value="1856" | 1856 |- | ''[[:d:Q115633341|Little Moose Observatory]]'' | | | |- | ''[[:d:Q115633369|Live Oak Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q7228354|Pontotoc]]'' | |- | ''[[:d:Q114437073|Livergnano observatory]]'' | [[Италия]] | [[Пьяноро]] | |- | ''[[:d:Q115252962|Liverpool observatory (before 1867)]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q21665571|Liverpool]]'' | |- | ''[[:d:Q115252950|Liverpool observatory (since 1867)]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q21665571|Liverpool]]'' | |- | ''[[:d:Q115433643|Livorno observatory]]'' | [[Италия]] | [[Ливорно]] | |- | ''[[:d:Q3178387|Llano de Chajnantor Observatory]]'' | [[Чили]] | ''[[:d:Q2118|Antofagasta Region]]'' | data-sort-value="1999" | 1999 |- | ''[[:d:Q1814384|Llano del Hato National Astronomical Observatory]]'' | [[Венесуэла]] | ''[[:d:Q165582|Mérida]]'' | |- | ''[[:d:Q115607616|Lledoner observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q40745|trial by ordeal]]'' | |- | ''[[:d:Q115607617|Llica d'Amunt Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Льиса-д’Амун]] | |- | ''[[:d:Q115607612|Lo Fossil Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Ажер]] | |- | ''[[:d:Q115616896|Lohbach Observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Дортмунд]] | |- | ''[[:d:Q1868293|Lohrmann Observatorium]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Дрезден]] | |- | ''[[:d:Q115521278|Lohrmann observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Дрезден]] | |- | ''[[:d:Q114457269|Loiano observatory]]'' | [[Италия]] | [[Лояно]] | |- | ''[[:d:Q115616947|Lomazzo Observatory]]'' | [[Италия]] | ''[[:d:Q48800998|Bissago]]'' | |- | ''[[:d:Q2560059|Lomnický Štít Observatory]]'' | [[Словакия]] | ''[[:d:Q612516|Високе-Татри]]''<br/>''[[:d:Q1072105|Lomnický štít]]'' | data-sort-value="1939" | 1939 |- | ''[[:d:Q115534468|Lone Star observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q4890450|Bentley]]'' | |- | ''[[:d:Q115523273|Longa Vista observatory]]'' | [[Бразилия]] | [[Браганса-Паулиста]] | |- | ''[[:d:Q114436980|Loomberah observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q21907832|Loomberah]]'' | |- | ''[[:d:Q38251197|Loomis Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | ''[[:d:Q115633414|Loose Goose Observatory]]'' | [[Канада]] | ''[[:d:Q141724|Saint-Jérôme]]'' | |- | ''[[:d:Q115536761|Los Algarrobos observatory]]'' | [[Уругвай]] | | |- | ''[[:d:Q115607573|Los Altos de Arguineguin Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Моган]] | |- | ''[[:d:Q115633447|Los Cabezones observatory]]'' | [[Аргентина]] | [[Санта-Роса (Ла-Пампа)|Санта-Роса]] | |- | ''[[:d:Q115536760|Los Campitos observatory]]'' | [[Аргентина]] | ''[[:d:Q933355|Cañuelas]]'' | |- | ''[[:d:Q115537139|Los Milanos observatory]]'' | [[Испания]] | [[Касерес]] | |- | ''[[:d:Q3886753|Los Molinos Observatory]]'' | [[Уругвай]] | [[Монтевидео]] | |- | ''[[:d:Q114452994|Loudwater observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q2665397|Loudwater]]'' | |- | ''[[:d:Q7826439|Louis B. Stewart Observatory]]'' | [[Канада]] | [[Торонто]] | data-sort-value="1855" | 1855 |- | ''[[:d:Q22996029|Louis-Théophile Moreux observatory]]'' | [[Франция]] | [[Бурж]] | |- | ''[[:d:Q131292298|Lozova school astronomical observatory]]'' | [[Украина]] | ''[[:d:Q4265554|Lozova]]'' | |- | ''[[:d:Q2589586|Lubomir Astronomical Observatory]]'' | [[Польша]] | | data-sort-value="1922" | 1922 |- | ''[[:d:Q115482823|Lucca observatory]]'' | [[Италия]] | [[Лукка]] | |- | ''[[:d:Q63249278|Luiz Cruls Astronomical Observatory]]'' | [[Бразилия]] | ''[[:d:Q3896114|Park Way]]'' | |- | ''[[:d:Q711919|Lulin Observatory]]'' | [[Кытай Җөмһүрияте]] | ''[[:d:Q82357|Nantou County]]'' | data-sort-value="1999" | 1999-01-13 |- | ''[[:d:Q115522315|Lulin Widefield Telescope]]'' | [[Кытай Җөмһүрияте]] | ''[[:d:Q44581|Sinyi Township]]'' | |- | ''[[:d:Q107149313|Lumezzane observatory]]'' | [[Италия]] | [[Лумеццане]] | |- | ''[[:d:Q115434459|Lumijoki observatory]]'' | [[Финляндия]] | ''[[:d:Q992376|Lumijoki]]'' | |- | ''[[:d:Q114773694|Lunar Cafe Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Мичиган (штат)|Мичиган]] | |- | ''[[:d:Q439285|Lund Observatory]]'' | [[Швеция]] | ''[[:d:Q505018|Lund Municipality]]'' | data-sort-value="1867" | 1867 |- | ''[[:d:Q115607641|Luscherz Observatory]]'' | [[Швейцария]] | ''[[:d:Q69491|Lüscherz]]'' | |- | ''[[:d:Q4329981|Lviv Polytechnic Observatory]]'' | [[Украина]] | [[Львов]] | |- | ''[[:d:Q115632325|Lvye Observatory]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q1197902|Huqiu District]]'' | |- | ''[[:d:Q3348374|Lyon Observatory]]'' | [[Франция]] | [[Сен-Жени-Лаваль]]<br/>''[[:d:Q3360|7th arrondissement of Lyon]]'' | data-sort-value="1878" | 1878 |- | ''[[:d:Q115607649|M57 Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Сальтрио]] | |- | ''[[:d:Q14692807|Macalester College Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Сент-Пол (Миннесота)|Сент-Пол]] | |- | ''[[:d:Q116162886|Macclesfield observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | [[Мәклсфилд]] | |- | ''[[:d:Q115632647|Machida observatory]]'' | [[Япония]] | [[Матида|Мачида]] | |- | ''[[:d:Q115607566|Mackay observatory]]'' | [[Испания]] | [[Сан-Кристобаль-де-ла-Лагуна]] | |- | ''[[:d:Q114452747|Macnairston Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q209131|South Ayrshire]]'' | |- | ''[[:d:Q115978486|Madhava Observatory]]'' | [[Һиндстан]] | | |- | ''[[:d:Q116159726|Madison-YRS observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Висконсин]] | |- | ''[[:d:Q628478|Madras Observatory]]'' | [[Һиндстан]] | [[Ченнай|Чинай]] | data-sort-value="1786" | 1786 |- | ''[[:d:Q1883774|Magdalena Ridge Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Сокорро (округ, Нью-Мексико)]] | |- | ''[[:d:Q115522357|Magellan observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q7348476|Lake Bathurst]]'' | |- | ''[[:d:Q115523240|Magroforte observatory]]'' | [[Италия]] | [[Магрофорте Инфериоре (Алесандрия)]] | |- | ''[[:d:Q4286403|Maiaky Observatory]]'' | [[Украина]] | ''[[:d:Q47192944|Maiaky Hromada]]''<br/>[[Одесса өлкәсе]] | |- | ''[[:d:Q1573566|Maidanak Observatory]]'' | [[Үзбәкстан]] | [[Кашкадәрья өлкәсе]] | |- | ''[[:d:Q115521263|Maidbronn observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Римпар]] | |- | ''[[:d:Q115523288|Maiden Lane observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Острив Бейнбридж]] | |- | ''[[:d:Q115537132|Maidenhead observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q1368496|Виндзор һәм Мейденһед]]'' | |- | ''[[:d:Q1589563|Main Astronomical Observatory of the National Academy of Sciences of Ukraine]]'' | [[Украина]] | [[Киев]]<br/>''[[:d:Q4142165|Holosiiv]]'' | data-sort-value="1944" | 1944 |- | ''[[:d:Q115521287|Maisoncelles observatory]]'' | [[Франция]] | [[Сен-Мартен-дю-Боше]] | |- | ''[[:d:Q113673630|Maisons Laffitte observatory]]'' | [[Франция]] | [[Мезон-Лаффитт]] | |- | ''[[:d:Q115616940|Majadahonda observatory]]'' | [[Испания]] | [[Махадаонда]] | |- | ''[[:d:Q115607592|Makerstoun Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q211113|Scottish Borders]]'' | |- | ''[[:d:Q3348343|Makes Observatory]]'' | [[Франция]] | [[Сен-Луи (Реюньон)|Сен-Луи]] | |- | ''[[:d:Q115607558|Malaga Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Малага]] | |- | ''[[:d:Q6741187|Malakoff Tower]]'' | [[Бразилия]] | [[Ресифи]] | |- | ''[[:d:Q115521270|Malina River observatory]]'' | [[Италия]] | [[Равоза-Магредиз (Удине)]] | |- | ''[[:d:Q115536731|Mamalluca Observatory]]'' | [[Чили]] | ''[[:d:Q60852445|Plaza Vicuña Mackenna]]'' | |- | ''[[:d:Q6747042|Manastash Ridge Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Вашингтон (штат)|Вашингтон]] | |- | ''[[:d:Q115518601|Mandi observatory]]'' | [[Италия]] | [[Удине]] | |- | ''[[:d:Q115607604|Manises observatory]]'' | [[Испания]] | [[Манисес]] | |- | ''[[:d:Q315240|Mannheim Observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Маннһейм]] | |- | ''[[:d:Q21654734|Mannou Observatory]]'' | [[Япония]] | | |- | ''[[:d:Q115633467|MAO observatory]]'' | [[Марокко]] | ''[[:d:Q35383147|Chaabet Ain Laqsab]]'' | |- | ''[[:d:Q115633437|MAP observatory]]'' | [[Чили]] | ''[[:d:Q187893|San Pedro de Atacama]]'' | |- | ''[[:d:Q115521260|Marana observatory]]'' | [[Италия]] | [[Креспадоро]] | |- | ''[[:d:Q114456040|Marburg observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | ''[[:d:Q3869|Marburg]]'' | |- | ''[[:d:Q6759661|Margaret M. Jacoby Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Род-Айленд]] | |- | ''[[:d:Q115380247|Margherita Hack observatory]]'' | [[Италия]] | [[Флоренция]] | |- | ''[[:d:Q6761440|Maria Mitchell Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Массачусетс]] | |- | ''[[:d:Q115607656|Marienburg observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Һилдесһайм]] | |- | ''[[:d:Q115607663|Marina di Cerveteri observatory]]'' | [[Италия]] | [[Марина ди Черветери (Рим)]] | |- | ''[[:d:Q115633469|Marina Sky observatory]]'' | [[Испания]] | [[Нерпио]] | |- | ''[[:d:Q114454078|Marine Observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Һамбург]] | |- | ''[[:d:Q115607643|Maritime Alps Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Кунео]] | |- | ''[[:d:Q115633383|Mark Evans Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Блумингтон (Иллинойс)]] | |- | ''[[:d:Q115633405|Mark Slade Remote Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Виргиния]] | |- | ''[[:d:Q2574779|Markree Observatory]]'' | [[Ирландия]] | ''[[:d:Q179325|County Sligo]]'' | data-sort-value="1830" | 1830 |- | ''[[:d:Q114593038|Marl observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Марль]] | |- | ''[[:d:Q115607621|Marratxi observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q43099628|Talaiot des Caülls]]'' | |- | ''[[:d:Q1103949|Marseille Observatory]]'' | [[Франция]] | [[Марсель]] | data-sort-value="1702" | 1702 |- | ''[[:d:Q115522361|Marsfield observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q6773288|Marsfield]]'' | |- | ''[[:d:Q115616957|Martesana Observatory]]'' | [[Италия]] | ''[[:d:Q2941290|Cassina de' Pecchi]]'' | |- | ''[[:d:Q114593522|Martigues observatory]]'' | [[Франция]] | [[Мартиг]] | |- | ''[[:d:Q114738833|Martin Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Блексбург (Виргиния)|Блексбург]] | |- | ''[[:d:Q115521888|Martin S. Kraar observatory]]'' | [[Исраил]] | ''[[:d:Q207350|Rehovot]]'' | |- | ''[[:d:Q6777751|Martz Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]] | |- | ''[[:d:Q115250676|Marxuquera observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q9028627|Marxuquera]]'' | |- | ''[[:d:Q114437469|Maryland Space Grant Consortium Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Балтимор]] | |- | ''[[:d:Q115253664|Masia Cal Maciarol Modul 2]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q362183|Ager]]'' | |- | ''[[:d:Q115253676|Masia Cal Maciarol Modul 8]]'' | [[Испания]] | [[Ажер]] | |- | ''[[:d:Q113728745|Masquefa Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Маскефа]] | |- | ''[[:d:Q115633482|MASTER-IAC Observatory, Tenerife]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q715124|Teide National Park]]'' | |- | ''[[:d:Q115522318|MASTER-II observatory]]'' | [[Россия]] | ''[[:d:Q16274423|Shirotnaya Street]]'' | |- | ''[[:d:Q19597824|MASTER-II Observatory]]'' | [[Россия]] | [[Кисловодск]] | |- | ''[[:d:Q115521903|MASTER-II observatory]]'' | [[Россия]] | [[Бурятия]] | |- | ''[[:d:Q115633435|MASTER-OAFA Observatory]]'' | [[Аргентина]] | [[Сан-Хуан (правинсә)]] | |- | ''[[:d:Q115616946|MASTER-Tavrida observatory]]'' | [[Украина]] | ''[[:d:Q903849|Nauchnyi]]'' | |- | ''[[:d:Q115253815|Mataro observatory]]'' | [[Испания]] | [[Матаро]] | |- | ''[[:d:Q55831157|Matera Laser Ranging observatory]]'' | [[Италия]] | [[Матера]] | |- | ''[[:d:Q115607526|Matosinhos Observatory]]'' | [[Португалия]] | [[Ланьезеш]] | |- | ''[[:d:Q113674411|Mauguio observatory]]'' | [[Франция]] | [[Могио]] | |- | ''[[:d:Q831790|Maunakea Observatories]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Гавай (округ, Гавай)]] | data-sort-value="1968" | 1968 |- | ''[[:d:Q115518943|Mauren Valley observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Хольцгерлинген]] | |- | ''[[:d:Q116162680|Maury Lewin Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Глендора (Калифорния)|Глендора]] | |- | ''[[:d:Q6797399|Maynard F. Jordan Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Мэн (штат)|Мэн]] | |- | ''[[:d:Q115633532|Mazagon Huelva observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q555360|Mazagan]]'' | |- | ''[[:d:Q115633513|Mazariegos observatory]]'' | [[Испания]] | | |- | ''[[:d:Q947962|McCormick Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Албемарл (округ, Виргиния)|Аккомак (округ, Виргиния)]] | |- | ''[[:d:Q1536779|McDonald Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Форт-Девис (Техас)|Форт-Девис]] | |- | ''[[:d:Q115633360|McDonald Observatory-LCO ELP]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Форт-Девис (Техас)|Форт-Девис]] | |- | ''[[:d:Q115633361|McDonald Observatory-LCO ELP Aqawan A #1]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Форт-Девис (Техас)|Форт-Девис]] | |- | ''[[:d:Q115633362|McDonald Observatory-LCO ELP B]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Форт-Девис (Техас)|Форт-Девис]] | |- | ''[[:d:Q6801891|McKim Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Гринкасл (Индиана)|Гринкасл]] | |- | ''[[:d:Q3303709|McMath–Hulbert Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Мичиган (штат)|Мичиган]]<br/>[[Лейк-Ангелус (Мичиган)|Лейк-Ангелус]] | |- | ''[[:d:Q6802382|McMillin Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Оһайо (штат)|Оһайо]] | |- | ''[[:d:Q6803142|Mead Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Джорджия]] | |- | ''[[:d:Q115633365|Medina Dome observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Медина (Сапата округы, Техас)]] | |- | ''[[:d:Q115616959|MeerLICHT]]'' | [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]] | ''[[:d:Q1734288|Karoo Hoogland Local Municipality]]'' | |- | ''[[:d:Q6809208|Mehalso Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Пенсилвания]] | |- | ''[[:d:Q3299222|Melbourne Observatory]]'' | [[Австралия]] | [[Виктория (штат)]] | |- | ''[[:d:Q115632256|Melezhy Astrophoto Observatory]]'' | [[Россия]] | [[Владимир өлкәсе]] | |- | ''[[:d:Q14709561|Melton Memorial Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Көньяк Каролина]] | |- | ''[[:d:Q115633426|Mendel Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Норт-Андовер (Массачусетс)|Норт-Андовер]] | |- | ''[[:d:Q1392337|Mendenhall Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Оклахома (штат)|Оклахома]] | |- | ''[[:d:Q6817127|Menke Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Айова]] | |- | ''[[:d:Q3982942|Merate Astronomical Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Мерате]] | data-sort-value="1926" | 1926 |- | ''[[:d:Q20670520|Mercedes Astronomical Observatory]]'' | [[Аргентина]] | | |- | ''[[:d:Q114737058|Mercedes Observatory]]'' | [[Аргентина]] | [[Буэнос-Айрес]] | |- | ''[[:d:Q115250753|Merignac observatory]]'' | [[Франция]] | [[Мериньяк]] | |- | ''[[:d:Q114452252|Merlette observatory]]'' | [[Франция]] | ''[[:d:Q3125|Hautes-Alpes]]'' | |- | ''[[:d:Q114455996|Meschede observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Мешеде]] | |- | ''[[:d:Q115616873|Metsahovi Optical Telescope observatory]]'' | [[Финляндия]] | ''[[:d:Q748092|Kirkkonummi]]'' | |- | ''[[:d:Q115518621|Metsala observatory]]'' | [[Финляндия]] | [[Эспоо]] | |- | ''[[:d:Q18682261|Metsähovi]]'' | [[Финляндия]] | ''[[:d:Q748092|Kirkkonummi]]'' | |- | ''[[:d:Q3847974|Metsähovi Radio Observatory]]'' | [[Финляндия]] | ''[[:d:Q748092|Kirkkonummi]]'' | |- | ''[[:d:Q13104410|Meudon Observatory]]'' | [[Франция]] | [[Медон (О-де-Сен)|Медон]] | data-sort-value="1876" | 1876 |- | ''[[:d:Q6826502|Meyer–Womble Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Колорадо (штат)|Колорадо]] | |- | ''[[:d:Q123596758|Michiel Coignet Observatorium]]'' | [[Бельгия]] | | |- | ''[[:d:Q14716222|Michigan State University Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Мичиган (штат)|Мичиган]] | |- | ''[[:d:Q6715169|Michigan-Dartmouth-MIT Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Тусон]] | |- | ''[[:d:Q114452886|Mickleover observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q6838865|Mickleover]]'' | |- | ''[[:d:Q115607619|Micro Palomar observatory]]'' | [[Франция]] | [[Реянетт]] | |- | ''[[:d:Q117000038|MicroObservatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | ''[[:d:Q114373715|Middlebury College Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Вермонт]] | |- | ''[[:d:Q115536754|Middlesex School Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Конкорд (Массачусетс)|Конкорд]] | |- | ''[[:d:Q115523292|Mill Creek observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Ченовет (Орегон)|Ченовет]] | |- | ''[[:d:Q115523231|Millau observatory]]'' | [[Франция]] | [[Мийо (город)]] | |- | ''[[:d:Q6859196|Miller Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Төньяк Каролина]] | |- | ''[[:d:Q6859986|Mills Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q2357511|Dundee City]]'' | |- | ''[[:d:Q115633366|Millwood Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q5059334|Center Point]]'' | |- | ''[[:d:Q114419923|Minami-Oda Observatory]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q1351153|Minami]]'' | |- | ''[[:d:Q11408718|Minamiaso Luna Observatory]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q1184681|Minamiaso]]'' | |- | ''[[:d:Q115523278|Minnetonka observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Миннетонка (Миннесота)|Миннетонка]] | |- | ''[[:d:Q115633527|Miron del Cielo observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q95038|Ourense]]'' | |- | ''[[:d:Q11278847|Misato Observatory]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q1354884|Kimino]]''<br/>[[Вакаяма (префектура)]]<br/>''[[:d:Q1130990|Kaiso District]]'' | data-sort-value="1995" | 1995-07-07 |- | ''[[:d:Q115216774|Mishima observatory]]'' | [[Япония]] | [[Сусоно]] | |- | ''[[:d:Q114643520|Missouri City observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Миссури-Сити (Техас)]]<br/>[[Миссури-Сити (Миссури)|Миссури-Сити]] | |- | ''[[:d:Q115522331|Miwa observatory]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q11353840|Manza Onsen Ski Resort]]'' | |- | ''[[:d:Q115522324|Miyaki-Argenteus observatory]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q1351707|Miyaki]]'' | |- | ''[[:d:Q114381466|Miyasaka Observatory]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q11453543|Miyasaka]]'' | |- | ''[[:d:Q40702981|Mizusawa VERA Observatory]]'' | [[Япония]] | | |- | ''[[:d:Q115523222|Moana observatory]]'' | [[Франция]] | ''[[:d:Q115239746|Puna'auia observatory]]'' | |- | ''[[:d:Q4299444|Modra Observatory]]'' | [[Словакия]] | ''[[:d:Q596044|Модра]]'' | |- | ''[[:d:Q115633337|Moka Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Бенсон (Аризона)|Бенсон]] | |- | ''[[:d:Q578010|Molėtai Astronomical Observatory]]'' | [[Литва]] | ''[[:d:Q2089785|Molėtai District Municipality]]'' | |- | ''[[:d:Q115632278|MOMA observatory]]'' | [[Испания]] | [[Овьедо]] | |- | ''[[:d:Q115616954|MONET/South]]'' | [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]] | ''[[:d:Q1734288|Karoo Hoogland Local Municipality]]'' | |- | ''[[:d:Q1543970|Mont Mégantic Observatory]]'' | [[Канада]] | ''[[:d:Q1844577|La Patrie]]'' | data-sort-value="1970" | 1970s |- | ''[[:d:Q115607614|Montagut observatory]]'' | [[Испания]] | [[Террасса|Терраса]] | |- | ''[[:d:Q115607563|Montana Blanca observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q2046900|Tías]]'' | |- | ''[[:d:Q115607562|Montana Cabreja observatory]]'' | [[Испания]] | [[Вега-де-Сан-Матео]] | |- | ''[[:d:Q115521896|Montarrenti observatory]]'' | [[Италия]] | [[Совичилле]] | |- | ''[[:d:Q30080225|Montcabrer Osservatory]]'' | [[Испания]] | [[Кабрилес]] | |- | ''[[:d:Q27997087|Monte Agliale observatory]]'' | [[Италия]] | [[Борго-а-Моццано]] | |- | ''[[:d:Q114457243|Monte Argentario observatory]]'' | [[Италия]] | [[Монте-Арджентарио]] | |- | ''[[:d:Q114457254|Monte Autore observatory]]'' | [[Италия]] | ''[[:d:Q3861206|Monte Autore]]'' | |- | ''[[:d:Q3886761|Monte Bianco obsertatory]]'' | [[Италия]] | | data-sort-value="1893" | 1893 |- | ''[[:d:Q115241987|Monte Deva observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q11007280|Monte Deva]]'' | |- | ''[[:d:Q14469379|Monte Generoso Observatory]]'' | [[Швейцария]] | ''[[:d:Q12724|Тичино кантоны]]'' | |- | ''[[:d:Q4329985|Monte Mario Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Рим]] | |- | ''[[:d:Q3886748|Monte Viseggi Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Ла-Специя]] | data-sort-value="1989" | 1989-04-14 |- | ''[[:d:Q115633524|Montecanal Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Сарагоса]] | |- | ''[[:d:Q115521900|Montevenere observatory]]'' | [[Италия]] | [[Монцуно]] | |- | ''[[:d:Q61454060|Monteviasco Astronomical Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Курилья-кон-Монтевьяско]] | |- | ''[[:d:Q78373665|Montevideo Astronomical Observatory]]'' | [[Уругвай]] | [[Монтевидео]] | |- | ''[[:d:Q102157912|Montjoia observatory]]'' | [[Испания]] | [[Мойя (Барселона)]] | |- | ''[[:d:Q104617429|Montpellier Astronomical Observatory]]'' | [[Франция]] | [[Монпелье]]<br/>''[[:d:Q12545|Эро]]'' | data-sort-value="1879" | 1879 |- | ''[[:d:Q126893|Montsec Astronomical Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Сан-Эстеве-де-ла-Сарга]] | data-sort-value="2008" | 2008-10-24 |- | ''[[:d:Q115483679|Montseny Astronomical Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Монсень]] | |- | ''[[:d:Q136915523|Moon Palace]]'' | [[Бөекбритания]] | | |- | ''[[:d:Q115632272|Moonbase South Observatory]]'' | [[Намибия]] | ''[[:d:Q834508|Khomas Region]]'' | |- | ''[[:d:Q115239405|Moonedge Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q3452681|Northport]]'' | |- | ''[[:d:Q115534477|Moonglow observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Ворренсбург (Миссури)|Ворренсбург]] | |- | ''[[:d:Q115632333|Mooray Observatory]]'' | [[Яңа Зеландия]] | [[Крайстчерч]] | |- | ''[[:d:Q114639428|Moorpark College Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Калифорния (штат)|Калифорния]] | |- | ''[[:d:Q114452492|Moorwarfen observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Йевер]] | |- | ''[[:d:Q115633342|Moose Springs Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q49251874|Humbug Canal]]'' | |- | ''[[:d:Q115633417|Moquegua observatory]]'' | [[Перу]] | ''[[:d:Q3312404|Carumas District]]'' | |- | ''[[:d:Q115536758|Morgantown Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Моргантаун (Пенсильвания)|Моргантаун]] | |- | ''[[:d:Q6912002|Morgan–Monroe Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Индиана]] | |- | ''[[:d:Q115217951|Moriyama observatory]]'' | [[Япония]] | [[Морияма]] | |- | ''[[:d:Q115534463|Morning Star observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Танк-Верде]] | |- | ''[[:d:Q6913835|Morris Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Индиана]] | |- | ''[[:d:Q114659406|Morrison Obervatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | ''[[:d:Q6914037|Morrison Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Миссури (штат)|Миссури]] | |- | ''[[:d:Q14708606|Mounds Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Оклахома (штат)|Оклахома]] | |- | ''[[:d:Q6347284|Mount Abu Observatory]]'' | [[Һиндстан]] | ''[[:d:Q205719|Sirohi district]]'' | data-sort-value="1990" | 1990 |- | ''[[:d:Q114451989|Mount Belleview Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Канада]] | |- | ''[[:d:Q6920321|Mount Cuba Astronomical Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Делавэр (штат)|Делавэр]] | |- | ''[[:d:Q612700|Mount Graham International Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Грейам (округ, Аризона)|Коконино (округ, Аризона)]] | |- | ''[[:d:Q4383524|Mount John University Observatory]]'' | [[Яңа Зеландия]] | ''[[:d:Q1760822|Mackenzie District]]'' | data-sort-value="1965" | 1965 |- | ''[[:d:Q86755669|Mount Kent Observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q1067014|Toowoomba Region]]'' | |- | ''[[:d:Q5650505|Mount Laguna Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Калифорния (штат)|Калифорния]]<br/>''[[:d:Q6472904|Laguna Mountains]]'' | |- | ''[[:d:Q224761|Mount Lemmon Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Пима (округ, Аризона)]] | |- | ''[[:d:Q1749185|Mount Lemmon Survey]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Пима (округ, Аризона)]] | |- | ''[[:d:Q115518937|Mount Matajur observatory]]'' | [[Италия]] | ''[[:d:Q95629989|Urdinegi]]'' | |- | ''[[:d:Q114452076|Mount Molehill Observatory]]'' | [[Яңа Зеландия]] | ''[[:d:Q726917|Auckland Region]]'' | |- | ''[[:d:Q13360143|Mount Nyūkasa Optical Observatory]]'' | [[Япония]] | [[Ина (шәһәр)|Ина]] | |- | ''[[:d:Q1819126|Mount Pleasant Radio Observatory]]'' | [[Австралия]] | [[Тасмания]] | |- | ''[[:d:Q752029|Mount Suhora Observatory]]'' | [[Польша]] | | |- | ''[[:d:Q114437019|Mount Tarana Observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q704978|Bathurst]]'' | |- | ''[[:d:Q4329987|Mount Terskol Observatory]]'' | [[Россия]] | ''[[:d:Q4456316|Terskol]]''<br/>[[Кабарда-Балкария]] | |- | ''[[:d:Q115607598|Mount Tuffley Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q20986485|Gloucester]]'' | |- | ''[[:d:Q115523302|Mount Wilson-TIE observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q3119066|Mount Wilson]]'' | |- | ''[[:d:Q115633336|Mountain Creek Ranch observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Аризона]] | |- | ''[[:d:Q6925217|Mountain Skies Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Вайоминг]] | |- | ''[[:d:Q116179651|Mountainville Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Юта (штат)|Юта]] | |- | ''[[:d:Q114642978|MPO Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Флориссент (Миссури)|Флориссент]] | |- | ''[[:d:Q114642387|Mt. Bigelow Station 27" Telescope]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Пима (округ, Аризона)]] | |- | ''[[:d:Q115522305|Mt. Guizi observatory]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q1337284|Hongshan District]]'' | |- | ''[[:d:Q114436973|Mt. Kajigamori observatory]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q1206441|Ōtoyo-chō]]'' | |- | ''[[:d:Q115267943|Mueggelheim observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | ''[[:d:Q66095671|Müggelheimer Straße/Wendenschloßstraße]]'' | |- | ''[[:d:Q115616836|Muensterschwarzach Observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Шварцах-ам-Майн]] | |- | ''[[:d:Q11342611|Mui Observatory]]'' | [[Япония]] | | |- | ''[[:d:Q11415881|Mukai Chiai Children's Science Museum]]'' | [[Япония]] | [[Татебаяси]]<br/>[[Гумма (префектура)]] | data-sort-value="1991" | 1991 |- | ''[[:d:Q115632304|Multa Observatory]]'' | [[Россия]] | [[Мульта]] | |- | ''[[:d:Q114453527|Mundenheim observatory (1907-1913)]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Лүдвигсһафен-ам-Рейн]] | |- | ''[[:d:Q114456073|Munich observatory (1819-1938)]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Мүнхен]] | |- | ''[[:d:Q6937554|Murchison Radio-astronomy Observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q3206|Көнбатыш Австралия]]'' | data-sort-value="2005" | 2005 |- | ''[[:d:Q115607780|Murcia Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Мурсия]] | |- | ''[[:d:Q114419998|Murou observatory]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q349267|Uda]]'' | |- | ''[[:d:Q115632339|Murray Hill Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Бивертон (Орегон)|Бивертон]] | |- | ''[[:d:Q115522351|Murrumbateman observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q3328224|Murrumbateman]]'' | |- | ''[[:d:Q115607624|Murviel-les-Montpellier observatory]]'' | [[Франция]] | [[Мюрвьель-ле-Монпелье]] | |- | ''[[:d:Q115607530|Muxagata Observatory]]'' | [[Португалия]] | [[Вила-Нова-ди-Фош-Коа]] | |- | ''[[:d:Q4320429|Mykolaiv Observatory]]'' | [[Украина]] | [[Николаев (Николаев өлкәсе)|Мыколаив]] | data-sort-value="1852" | 1852 |- | ''[[:d:Q122594|Nachi-Katsuura Observatory]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q1346730|Nachikatsuura]]''<br/>[[Вакаяма (префектура)]] | |- | ''[[:d:Q115632646|Nagano Observatory]]'' | [[Япония]] | [[Омати (шәһәр)|Омати]] | |- | ''[[:d:Q114436075|Nagatoro observatory]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q1345299|Nagatoro]]'' | |- | ''[[:d:Q115522326|Nakagawa observatory]]'' | [[Япония]] | [[Анан (Токусима)|Анан]] | |- | ''[[:d:Q116432590|Nakagoya Astronomical Observatory “Subaru Dome”]]'' | [[Япония]] | [[Миядзаки (префектура)]]<br/>''[[:d:Q1132445|Higashiusuki district]]''<br/>''[[:d:Q1352182|Misato]]'' | |- | ''[[:d:Q116432206|Nakanoshima Observatory]]'' | [[Япония]] | [[Кагосима (префектура)]]<br/>''[[:d:Q1043830|Kagoshima district]]''<br/>''[[:d:Q701079|Toshima]]'' | |- | ''[[:d:Q115522301|Nanchuan observatory]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q917049|Tianhe District]]'' | |- | ''[[:d:Q6963759|Nankivell Observatory]]'' | [[Яңа Зеландия]] | ''[[:d:Q692895|Wairarapa]]'' | |- | ''[[:d:Q115632306|Nanshan Station, Xinjiang Observatory]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q335040|Ürümqi County]]'' | |- | ''[[:d:Q4312906|Nanyo Observatory]]'' | [[Япония]] | [[Ямагата (префектура)|Ямагата]]<br/>[[Нанъё]] | |- | ''[[:d:Q60643512|Nançay Radio Observatory]]'' | [[Франция]] | [[Нансе (коммуна)]] | data-sort-value="1995" | 1995 |- | ''[[:d:Q11548824|NAOJ Mizusawa Campus]]'' | [[Япония]] | [[Осю|Очу]] | data-sort-value="1899" | 1899 |- | ''[[:d:Q115518618|Narama observatory]]'' | [[Польша]] | [[Нарама]] | |- | ''[[:d:Q1662664|NASA Infrared Telescope Facility]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Гавай (округ, Гавай)]] | |- | ''[[:d:Q115536690|NASA/MSFC ALAMO Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Редстоун-Арсенал]] | |- | ''[[:d:Q114660594|Nashville observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Нәшвилл]] | |- | ''[[:d:Q115521891|Nastro Verde observatory]]'' | [[Италия]] | ''[[:d:Q830337|prior]]'' | |- | ''[[:d:Q115633406|Natelli Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Фредерик (Мэриленд)]] | |- | ''[[:d:Q57314873|National Astronomical Observatory "Galileo Galilei"]]'' | [[Болгария]] | ''[[:d:Q182428|Силистра]]'' | data-sort-value="1999" | 1999 |- | ''[[:d:Q57314881|National Astronomical Observatory "Slavey Zlatev"]]'' | [[Болгария]] | ''[[:d:Q192875|Карҗали]]'' | |- | ''[[:d:Q844345|National Astronomical Observatory of China]]'' | [[Кытай]] | [[Ханбалык|Пекин]] | data-sort-value="2001" | 2001 |- | ''[[:d:Q1327713|National Astronomical Observatory of Japan]]'' | [[Япония]] | [[Митака]] | data-sort-value="1988" | 1988 |- | ''[[:d:Q11421254|National Astronomical Observatory of Japan Hawaii Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Гавай (округ, Гавай)]] | data-sort-value="1997" | 1997-04-10 |- | ''[[:d:Q4289239|National Astronomical Observatory of San Pedro Mártir]]'' | [[Мексика]] | [[Түбән Калифорния|Баха-Калифорния]] | |- | ''[[:d:Q1816405|National Observatory of Athens]]'' | [[Греция]] | ''[[:d:Q1224979|Афин муниципалитеты]]'' | data-sort-value="1842" | 1842 |- | ''[[:d:Q114643553|National Observatory of Tacubaya]]'' | [[Мексика]] | [[Мехико]] | |- | ''[[:d:Q1315390|National Optical Astronomy Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Тусон]] | data-sort-value="1984" | 1984 |- | ''[[:d:Q1967618|National Radio Astronomy Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | | data-sort-value="1956" | 1956-11-17 |- | ''[[:d:Q594282|National Research Institute of Astronomy and Geophysics]]'' | [[Мисыр]] | ''[[:d:Q771345|Helwan]]'' | data-sort-value="1840" | 1840<br/>1865<br/>1903 |- | ''[[:d:Q2707219|National Solar Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Нью-Мексико]]<br/>[[Аризона]] | data-sort-value="1952" | 1952 |- | ''[[:d:Q4315139|National Space Facilities Control and Test Center]]'' | [[Россия]]<br/>[[Украина]] | [[Кырым]] | data-sort-value="1996" | 1996 |- | ''[[:d:Q6983160|Naylor Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Пенсилвания]] | |- | ''[[:d:Q17227030|Nayoro Municipal Observatory Kitasubaru]]'' | [[Япония]] | [[Наёро]]<br/>[[Хоккайдо (префектура)]] | data-sort-value="2010" | 2010-04 |- | ''[[:d:Q115607565|Nazaret observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q430776|Nazareth]]'' | |- | ''[[:d:Q114639087|Near-Earth Asteroid Tracking (NEAT) at Palomar observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Калифорния (штат)|Калифорния]] | |- | ''[[:d:Q115633425|Nebula Knoll Observatoy]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Вейкфилд (Нью-Гэмпшир)|Вейкфилд]] | |- | ''[[:d:Q115632311|Negara observatory]]'' | [[Малайзия]] | ''[[:d:Q6486155|Langkawi Cable Car]]'' | |- | ''[[:d:Q60846054|NenuFAR]]'' | [[Франция]] | | data-sort-value="2019" | 2019-10 |- | ''[[:d:Q92189309|Neue Universitätssternwarte Innsbruck]]'' | [[Австрия]] | [[Иннсбрук]] | |- | ''[[:d:Q115616832|Neutraubling observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Нойтраублинг]] | |- | ''[[:d:Q114659300|New Bullpen Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Альфаретта (Джорджия)|Альфаретта]] | |- | ''[[:d:Q114236846|New Horizons KBO Search-CFHT]]'' | [[Гавай (штат)|Һавайлар]] | [[Гило]] | |- | ''[[:d:Q115267164|New Millennium Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Моццате]] | |- | ''[[:d:Q7017113|Newbrook Observatory]]'' | [[Канада]] | [[Альберта]]<br/>''[[:d:Q7796221|Thorhild County]]'' | data-sort-value="1951" | 1951 |- | ''[[:d:Q115536693|Newcastle observatory]]'' | [[Канада]] | ''[[:d:Q555690|Newcastle]]'' | |- | ''[[:d:Q114452819|Newcastle-upon-Tyne observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q21012735|Ньюкасл-апон-Тайн]]'' | |- | ''[[:d:Q115534451|NF observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Нью-Мексико]] | |- | ''[[:d:Q11505003|Nichihara Observatory]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q640586|Tsuwano]]'' | data-sort-value="1985" | 1985 |- | ''[[:d:Q1170005|Nihondaira Observatory]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q1203168|Shimizu]]''<br/>''[[:d:Q79385|Shimizu-ku]]'' | data-sort-value="1967" | 1967 |- | ''[[:d:Q115521862|Nijmegen observatory]]'' | [[Нидерланд]] | [[Неймеген]] | |- | ''[[:d:Q114237277|Nimes observatory]]'' | [[Франция]] | [[Ним]] | |- | ''[[:d:Q115607547|Nira observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q2046900|Tías]]'' | |- | ''[[:d:Q114380504|Nishi Kobe observatory]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q25369|Kobe Bryant]]'' | |- | ''[[:d:Q104878674|Nishi-Harima Observatory]]'' | [[Япония]] | [[Хёго (префектура)]] | |- | ''[[:d:Q11629399|Nishimino Observatory]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q1204046|Ibigawa]]'' | data-sort-value="1990" | 1990 |- | ''[[:d:Q7042143|Nizamia observatory]]'' | [[Һиндстан]] | [[Хәйдәрабад]] | data-sort-value="1908" | 1908 |- | ''[[:d:Q115536723|NJIT Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Ньюарк]] | |- | ''[[:d:Q115633494|NNHS Drummonds Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q2538623|Pitsford]]'' | |- | ''[[:d:Q115616864|NOAK Observatory]]'' | [[Греция]] | ''[[:d:Q21481445|Stavraki Ioanninon]]'' | |- | ''[[:d:Q1994765|Nobeyama radio observatory]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q1203240|Minamimaki]]'' | data-sort-value="1969" | 1969-10 |- | ''[[:d:Q99534494|NOIRLab]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | ''[[:d:Q115632260|Nomad Observatory]]'' | [[Россия]] | ''[[:d:Q4236651|Kochevanchik]]'' | |- | ''[[:d:Q115521869|Nonndorf observatory]]'' | [[Австрия]] | ''[[:d:Q67950704|Nonndorf]]'' | |- | ''[[:d:Q115633534|Norba Caesarina observatory]]'' | [[Испания]] | [[Касерес]] | |- | ''[[:d:Q114593061|Norderstedt observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Нордерштедт]] | |- | ''[[:d:Q115633483|Nordic Optical Telescope observatory]]'' | [[Испания]] | [[Канар утраулары]] | |- | ''[[:d:Q115522362|Norma Rose observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q2095799|Leyburn]]'' | |- | ''[[:d:Q23015236|North Bohemian Observatory and Planetarium in Teplice]]'' | [[Чехия]] | [[Теплице|Теплитсе]] | |- | ''[[:d:Q7055480|North Georgia Astronomical Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Джорджия]] | |- | ''[[:d:Q115633351|North Mesa Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Лос-Аламос]] | |- | ''[[:d:Q115607771|North Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q937631|Waterlooville]]'' | |- | ''[[:d:Q7056239|North Otago Astronomical Society Observatory]]'' | [[Яңа Зеландия]] | | |- | ''[[:d:Q114436999|North Ryde observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q1769479|North Ryde]]'' | |- | ''[[:d:Q114663749|North Scituate observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q7545681|Smithville – North Scituate]]'' | |- | ''[[:d:Q115536688|Northbrook Meadow Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q570986|Northbrook]]'' | |- | ''[[:d:Q114642348|Northern Arizona University observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Флегстафф]] | |- | ''[[:d:Q115633488|Northern Skygems Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Нерпио]] | |- | ''[[:d:Q55625472|Northolt Branch Observatories]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q210476|London Borough of Harrow]]'' | data-sort-value="2015" | 2015-09-27 |- | ''[[:d:Q116162884|Northolt Branch Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q83399|Northolt]]'' | |- | ''[[:d:Q115633511|Northolt Branch Observatory 2]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q40478|London Borough of Hammersmith and Fulham]]'' | |- | ''[[:d:Q115633497|Northolt Branch Observatory 3]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q644530|Blandford Forum]]'' | |- | ''[[:d:Q115536712|Northview Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Мэндон (Нью-Йорк)|Мэндон]] | |- | ''[[:d:Q115536765|Northwest Florida State College observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Найсвилл (Флорида)|Найсвилл]] | |- | ''[[:d:Q115633386|Northwest Indiana Robotic Telescope]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Ловелл (Индиана)|Ловелл]] | |- | ''[[:d:Q113728183|Northwood Ridge Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Нью-Гэмпшир|Нью-Һәмпшир]] | |- | ''[[:d:Q115267196|Nova Milanese observatory]]'' | [[Италия]] | [[Нова-Миланезе]] | |- | ''[[:d:Q115523239|Novaloop observatory]]'' | [[Франция]] | [[Мужен]] | |- | ''[[:d:Q114457208|Novi Ligure observatory]]'' | [[Италия]] | [[Нови Лигуре]] | |- | ''[[:d:Q115632283|Novoselki observatory]]'' | [[Украина]] | ''[[:d:Q4325744|Novosilky]]'' | |- | ''[[:d:Q116146100|NTT Rokko Astronomical Communication Center]]'' | [[Япония]] | [[Хёго (префектура)]]<br/>''[[:d:Q1154555|Nada-ku]]''<br/>[[Кобе]] | |- | ''[[:d:Q116161053|Nubbin Ridge Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Арканзас]] | |- | ''[[:d:Q115633536|Nuevos Horizontes observatory]]'' | [[Испания]] | [[Камас (округ, Айдахо)]] | |- | ''[[:d:Q25615912|Nuffield Radioastronomy Laboratory]]'' | [[Бөекбритания]] | | data-sort-value="1945" | 1945 |- | ''[[:d:Q114453344|Nyenheim observatory]]'' | [[Нидерланд]] | ''[[:d:Q775|Gelderland]]'' | |- | ''[[:d:Q7071262|Nyrölä Observatory]]'' | [[Финляндия]] | ''[[:d:Q7071265|Nyrölä]]'' | |- | ''[[:d:Q7071676|O'Brien Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Марин-он-Сент-Крой (Миннесота)|Марин-он-Сент-Крой]] | |- | ''[[:d:Q115521905|OACL observatory]]'' | [[Италия]] | [[Терамо]] | |- | ''[[:d:Q114638892|Oak Bay observatory]]'' | [[Канада]] | ''[[:d:Q7073424|Oak Bay]]'' | |- | ''[[:d:Q132144|Oak Ridge Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Массачусетс]] | |- | ''[[:d:Q7074159|Oakley Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Индиана]] | |- | ''[[:d:Q115522353|Oakley Southern Sky observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q17535|Coonabarabran Airport]]'' | |- | ''[[:d:Q115536707|Oakridge Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Те-Гаммокс (Флорида)|Те-Гаммокс]] | |- | ''[[:d:Q114659436|Oakwood observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Оуквуд (Джорджия)|Оуквуд]]<br/>''[[:d:Q779968|Oakwood]]'' | |- | ''[[:d:Q115633495|OAO University Observatory Station Aras]]'' | [[Испания]] | | |- | ''[[:d:Q115633454|OATU observatory]]'' | [[Бразилия]] | [[Тупи-Паулиста]] | |- | ''[[:d:Q7220463|Oaxaca Observatory]]'' | [[Мексика]] | [[Оахака (штат)]] | |- | ''[[:d:Q115523263|Oberfrauendorf observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Гласхютте (Саксония)|Гласхютте]] | |- | ''[[:d:Q114638007|Oberwichtrach observatory]]'' | [[Швейцария]] | ''[[:d:Q15837303|Oberwichtrach]]''<br/>''[[:d:Q65945|Wichtrach]]'' | |- | ''[[:d:Q115521298|Oberwiesenthal observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Обервизенталь]] | |- | ''[[:d:Q115616911|ObsCT observatory]]'' | [[Италия]] | [[Катания]] | |- | ''[[:d:Q7075447|Observatoire Astronomique de Mont-Soleil]]'' | [[Швейцария]] | ''[[:d:Q11911|Берн кантоны]]'' | |- | ''[[:d:Q947985|Observatory of Strasbourg]]'' | [[Франция]] | [[Страсбург]] | data-sort-value="1881" | 1881 |- | ''[[:d:Q131859529|observatoire astronomique Pierre Fayadat]]'' | [[Франция]] | [[Жуаньи]] | data-sort-value="1987" | 1987 |- | ''[[:d:Q3886765|Observatoire de Bédoin]]'' | [[Франция]] | [[Бедуэн]] | |- | ''[[:d:Q113672957|Observatoire de Castres]]'' | [[Франция]] | [[Кастр (Тарн)|Кастр]] | |- | ''[[:d:Q113670938|Observatoire de l'Ardeche]]'' | [[Франция]] | ''[[:d:Q3148|Ardèche]]'' | |- | ''[[:d:Q3886769|Observatoire de Saint-Véran]]'' | [[Франция]] | [[Сен-Веран (Югары Альплар)]] | |- | ''[[:d:Q113727702|Observatoire des Cote de Meuse]]'' | [[Франция]] | [[Виньель-ле-Аттоншатель]] | |- | ''[[:d:Q51785579|observatoire des sciences de l'Univers en région Centre-Val de Loire]]'' | [[Франция]] | [[Орлеан]] | data-sort-value="2008" | 2008 |- | ''[[:d:Q3348420|Observatoire du Mont Cosmos]]'' | [[Канада]] | ''[[:d:Q3462113|Saint-Elzéar]]'' | data-sort-value="1995" | 1995 |- | ''[[:d:Q11939209|Observatori Astronòmic de Castelltallat]]'' | [[Испания]] | [[Сан-Матеу-де-Бажес]] | |- | ''[[:d:Q19257162|Observatori de l'Ebre]]'' | [[Испания]] | [[Рокетас]] | data-sort-value="1904" | 1904 |- | ''[[:d:Q30182589|Observatori de Santa Maria de Montmagastrell]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q17184274|Santa Maria de Montmagastrell]]'' | data-sort-value="1991" | 1991 |- | ''[[:d:Q109623111|Observatories of the Sciences of the Universe]]'' | [[Франция]] | | |- | ''[[:d:Q6048195|Observatorio Astronómico de Cabezo de la Jara]]'' | [[Испания]] | [[Пуэрто-Лумбрерас]] | data-sort-value="2001" | 2001 |- | ''[[:d:Q357639|Observatorio Astronómico de Mallorca]]'' | [[Испания]] | [[Костич (Балеар утраулары)]] | data-sort-value="1991" | 1991 |- | ''[[:d:Q28501751|Observatorio Astronómico del CURE]]'' | [[Уругвай]] | | data-sort-value="2016" | 2016 |- | ''[[:d:Q111687567|Observatorio Astronómico Educativo Turístico UNMSM - M. D. Maranganí]]'' | [[Перу]] | ''[[:d:Q3312558|Maranganí District]]'' | |- | ''[[:d:Q5811531|National Astronomical Observatory]]'' | [[Чили]] | ''[[:d:Q45632|Santiago province]]'' | |- | ''[[:d:Q7075452|Observatorio de La Cañada]]'' | [[Испания]] | [[Авила]] | data-sort-value="2002" | 2002 |- | ''[[:d:Q18417448|Observatorio del Instituto de Profesores Artigas]]'' | [[Уругвай]] | [[Монтевидео]] | data-sort-value="1976" | 1976-01-09 |- | ''[[:d:Q12396254|Observatorio Ramón María Aller]]'' | [[Испания]] | [[Сантьяго-де-Компостела]] | data-sort-value="1943" | 1943 |- | ''[[:d:Q115607503|Observatorio UCM]]'' | [[Испания]] | [[Madrid|Мадрид]] | |- | ''[[:d:Q10605926|Observatorium Tusculanum]]'' | [[Дания]] | ''[[:d:Q499400|Һөе-Тоструп]]'' | |- | ''[[:d:Q29740196|Observatory "Stellar Society"]]'' | [[Болгария]] | [[Юндола]] | |- | ''[[:d:Q7611597|Observatory - Planetarium SIRIUS]]'' | [[Швейцария]] | ''[[:d:Q65732|Sigriswil]]'' | |- | ''[[:d:Q113270224|Observatory Großschwabhausen]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Гросшвабхаузен]] | |- | ''[[:d:Q7075465|Observatory House]]'' | [[Бөекбритания]] | | |- | ''[[:d:Q115633444|Observatory Hurtado]]'' | [[Чили]] | ''[[:d:Q56128|Río Hurtado]]'' | |- | ''[[:d:Q20755532|Observatory in Mikulášovice]]'' | [[Чехия]] | ''[[:d:Q56416137|Mikulášovice]]'' | data-sort-value="1913" | 1913 |- | ''[[:d:Q68958792|observatory Ledeč nad Sázavou]]'' | [[Чехия]] | ''[[:d:Q1290479|Ледеч-над-Сазавоу]]'' | |- | ''[[:d:Q679176|Observatory of Geneva]]'' | [[Швейцария]] | ''[[:d:Q63979|Versoix]]'' | data-sort-value="1772" | 1772 |- | ''[[:d:Q4071791|Observatory of Kunstkamera, Saint Petersburg]]'' | [[Россия]] | | |- | ''[[:d:Q4328552|Observatory of Nurol]]'' | [[Франция]] | [[Орек-сюр-Луар]] | |- | ''[[:d:Q30196237|observatory of Saint-Pardon-de-Conques]]'' | [[Франция]] | [[Сен-Пардон-де-Конк]] | |- | ''[[:d:Q4329983|Observatory of San Vito a Montelupo]]'' | [[Италия]] | [[Монтелупо-Фьорентино]] | |- | ''[[:d:Q4329991|Observatory of the Collegio Romano]]'' | [[Италия]] | [[Рим]] | |- | ''[[:d:Q114659316|Observatory of the State University of Missouri]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Миссури (штат)|Миссури]] | |- | ''[[:d:Q3562800|Observatory Vsetín]]'' | [[Чехия]] | ''[[:d:Q513417|Всетин]]'' | data-sort-value="1950" | 1950 |- | ''[[:d:Q74473851|Observatório Astronómico da Faculdade de Ciências da Universidade do Porto/Professor Manuel de Barros e respetivas instalações]]'' | [[Португалия]] | [[Оливейра-ду-Дору (Вила-Нова-де-Гайа)]] | |- | ''[[:d:Q108159717|Observatório Astronômico do Sertão de Itaparica]]'' | [[Бразилия]] | [[Итакуруба]] | data-sort-value="2011" | 2011 |- | ''[[:d:Q10340076|Observatório Municipal de Americana]]'' | [[Бразилия]] | [[Сан-Паулу (штат)]] | |- | ''[[:d:Q10340079|Observatório Municipal de Campinas Jean Nicolini]]'' | [[Бразилия]] | [[Кампинас]] | data-sort-value="1977" | 1977 |- | ''[[:d:Q11795177|Obserwatorium Astronomiczne Solaris]]'' | [[Польша]] | [[Ополе]] | |- | ''[[:d:Q11795178|Obserwatorium Astronomiczne Uniwersytetu Zielonogórskiego]]'' | [[Польша]] | | |- | ''[[:d:Q114638961|OCA-Anza Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[(2061) Анса]] | |- | ''[[:d:Q1759008|OCA-DLR Asteroid Survey]]'' | [[Франция]] | [[Грас (округ)]]<br/>''[[:d:Q3139|Диңгез буе Әлпләре]]'' | |- | ''[[:d:Q114381666|Ochiai observatory]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q7076314|Ochiai]]'' | |- | ''[[:d:Q2014467|Odesa Astronomical Observatory]]'' | [[Украина]] | [[Одесса]] | |- | ''[[:d:Q115536689|Ohio State University Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Лайма (Огайо)|Лайма]] | |- | ''[[:d:Q123034152|Ohio University Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Атенс (Огайо)|Эйтенз (Огайо)]] | |- | ''[[:d:Q7081349|Oil Region Astronomical Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Пенсилвания]] | |- | ''[[:d:Q116100210|Oishi Kogen Observatory]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q1345889|Aridagawa]]''<br/>[[Вакаяма (префектура)]]<br/>''[[:d:Q1131181|Arida district]]'' | |- | ''[[:d:Q114419909|Oishi observatory]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q1354884|Kimino]]'' | |- | ''[[:d:Q114641932|Ojai observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Калифорния (штат)|Калифорния]] | |- | ''[[:d:Q115217676|Ojima Observatory]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q7081631|Ojima]]'' | |- | ''[[:d:Q11472118|Okayama Astrophysical Observatory]]'' | [[Япония]] | | |- | ''[[:d:Q115216153|Okutama observatory]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q598626|Okutama]]'' | |- | ''[[:d:Q1570896|Old Naval Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Вашингтон (башкала)|Вашингтон]] | data-sort-value="1843" | 1843 |- | ''[[:d:Q14469330|Old Observatory of Geneva]]'' | [[Швейцария]] | [[Женева]] | data-sort-value="1772" | 1772 |- | ''[[:d:Q115633472|Old Orchard Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q2094060|Fiddington]]'' | |- | ''[[:d:Q115523225|Oldenburg observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Ольденбург]] | |- | ''[[:d:Q12330138|Ole Rømer Observatory]]'' | [[Дания]] | ''[[:d:Q240262|Aarhus Municipality]]'' | |- | ''[[:d:Q7086916|Olin Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Коннектикут]] | |- | ''[[:d:Q115607589|Olive Farm Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q290838|South Ribble]]'' | |- | ''[[:d:Q7087726|Oliver Observing Station]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Калифорния (штат)|Калифорния]] | |- | ''[[:d:Q115521849|Olmen observatory]]'' | [[Бельгия]] | ''[[:d:Q642071|Hendrick van Balen the Elder]]'' | |- | ''[[:d:Q138515349|Olympoksen tähtitorni]]'' | [[Финляндия]] | | |- | ''[[:d:Q115633372|Omaha observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Небраска]] | |- | ''[[:d:Q115523241|OmegaLab observatory]]'' | [[Италия]] | [[Палермо]] | |- | ''[[:d:Q115632296|Omsk-Yogik Observatory]]'' | [[Россия]] | [[Омск өлкәсе]] | |- | ''[[:d:Q7092212|Ondokuz Mayıs University Observatory]]'' | [[Төркия]] | | data-sort-value="2006" | 2006 |- | ''[[:d:Q115616902|Ondrejov--BlueEye600 Telescope observatory]]'' | [[Чехия]] | ''[[:d:Q249259|Енджеюв]]'' | |- | ''[[:d:Q113674224|Onnens Observatory]]'' | [[Швейцария]] | ''[[:d:Q65963837|Prez]]'' | |- | ''[[:d:Q929994|Onsala Space Observatory]]'' | [[Швеция]] | ''[[:d:Q499380|Kungsbacka Municipality]]'' | data-sort-value="1949" | 1949 |- | ''[[:d:Q114437299|Ontinyent observatory]]'' | [[Испания]] | [[Онтеньенте]] | |- | ''[[:d:Q114436087|Oosato observatory]]'' | [[Япония]] | [[Кумагая]] | |- | ''[[:d:Q115217990|Ootake observatory]]'' | [[Япония]] | [[Отакэ (Хиросима)|Отакэ]] | |- | ''[[:d:Q115633557|OPERA Observatory]]'' | [[Франция]] | [[Сен-Пале (Жиронда)|Сен-Пале]] | |- | ''[[:d:Q114456179|Oppolzer Observatory]]'' | [[Австрия]] | [[Вена шәһәре|Вена]] | |- | ''[[:d:Q874698|Old Innsbruck Observatory]]'' | [[Австрия]] | [[Иннсбрук]] | data-sort-value="1904" | 1904 |- | ''[[:d:Q114659494|Optec Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Мичиган (штат)|Мичиган]] | |- | ''[[:d:Q115633449|Orbis Tertius observatory]]'' | [[Аргентина]] | [[Кордоба (Аргентина)|Кордоба]] | |- | ''[[:d:Q113728383|OrbitJet Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Колден (Нью-Йорк)|Колден]] | |- | ''[[:d:Q115523279|Organ Mesa observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Лас-Крусес]] | |- | ''[[:d:Q7102746|Orioloromano Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Орьоло-Романо]] | data-sort-value="2007" | 2007 |- | ''[[:d:Q114457220|Orwell Park observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q3243134|Nacton]]'' | |- | ''[[:d:Q115522339|Osaki observatory]]'' | [[Япония]] | [[Осаки (шәһәр)|Осаки]] | |- | ''[[:d:Q123197377|Oscar G. Mayer Memorial Building]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Сан-Диего (округ, Калифорния)]] | |- | ''[[:d:Q114638143|Osenbach observatory]]'' | [[Франция]] | [[Озенбак]] | |- | ''[[:d:Q113719898|Osservatorio Antonio Grosso]]'' | [[Италия]] | [[Бругерио]] | |- | ''[[:d:Q115616941|Osservatorio Astronomico]]'' | [[Италия]] | [[Пьоббико]] | |- | ''[[:d:Q30293596|Osservatorio Astronomico Armenzano]]'' | [[Италия]] | [[Перуҗа]] | |- | ''[[:d:Q2034636|Astronomical Observatory of Capodimonte]]'' | [[Италия]] | [[Наполи]] | data-sort-value="1812" | 1812 |- | ''[[:d:Q58952590|Osservatorio astronomico di Cima Rest]]'' | [[Италия]] | [[Магаза]] | |- | ''[[:d:Q4328295|Osservatorio Astronomico di Gnosca]]'' | [[Швейцария]] | ''[[:d:Q67754|Gnosca]]'' | |- | ''[[:d:Q106083966|Osservatorio astronomico di Loiano]]'' | [[Италия]] | [[Лояно]] | data-sort-value="1936" | 1936-11-15 |- | ''[[:d:Q18752335|Osservatorio astronomico di Remanzacco]]'' | [[Италия]] | [[Реманцакко]] | |- | ''[[:d:Q3348347|Osservatorio astronomico Fondation Clément Fillietroz]]'' | [[Италия]] | [[Нюс]] | |- | ''[[:d:Q121864406|Osservatorio astronomico Lazzarello]]'' | [[Италия]] | ''[[:d:Q47007923|Alta Val Tidone]]'' | |- | ''[[:d:Q543489|Osservatorio Astronomico Sormano]]'' | [[Италия]] | [[Сормано]] | |- | ''[[:d:Q113720293|Osservatorio La Dehesilla]]'' | [[Испания]] | [[Алаурин-де-ла-Торре]] | |- | ''[[:d:Q1663070|Osservatorio Madonna di Dossobuono]]'' | [[Италия]] | [[Мадона ди Дособуоно (Верона)]] | |- | ''[[:d:Q56799995|Osservatorio Polifunzionale del Chianti]]'' | [[Италия]] | ''[[:d:Q60287354|Barberino Tavarnelle]]'' | |- | ''[[:d:Q113720116|osservatorio Rivalta]]'' | [[Италия]] | [[Ривальта-ди-Торино]] | |- | ''[[:d:Q113720198|Osservatorio Scandicci]]'' | [[Италия]] | [[Скандиччи]] | |- | ''[[:d:Q115380146|Ostrorog observatory]]'' | [[Польша]] | ''[[:d:Q1005885|Остролуг]]''<br/>''[[:d:Q554021|Gmina Ostroróg]]'' | |- | ''[[:d:Q115616887|Ostrov Observatory, Constanta]]'' | [[Румыния]] | [[Есекиой]] | |- | ''[[:d:Q4071788|Ostrowik Observatory]]'' | [[Польша]] | ''[[:d:Q2328621|Gmina Celestynów]]'' | |- | ''[[:d:Q115633540|Osuna observatory]]'' | [[Испания]] | [[Осуна]] | |- | ''[[:d:Q116161249|ottawa observatory]]'' | [[Канада]] | [[Ottawa|Оттава]] | |- | ''[[:d:Q113728078|Ottmarsheim Observatory]]'' | [[Франция]] | [[Оттмарсайм]] | |- | ''[[:d:Q28952453|Oukaïmden Observatory]]'' | [[Марокко]] | ''[[:d:Q7110362|Oukaimden]]'' | data-sort-value="1988" | 1988 |- | ''[[:d:Q115537129|Ourense observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q95038|Ourense]]'' | |- | ''[[:d:Q114638483|Overberg observatory]]'' | [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]] | ''[[:d:Q3361528|Overberg]]''<br/>''[[:d:Q1640898|Bredasdorp]]'' | |- | ''[[:d:Q115607654|OVM Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Киеза-ин-Вальмаленко]] | |- | ''[[:d:Q115632289|OWL-Net observatory]]'' | [[Исраил]] | ''[[:d:Q741793|Mitzpe Ramon]]'' | |- | ''[[:d:Q115632656|OWL-Net observatory, Daedeok]]'' | [[Көньяк Корея]] | ''[[:d:Q20919|Daejeon Station]]'' | |- | ''[[:d:Q115632660|OWL-Net observatory, Mt. Bohyun]]'' | [[Көньяк Корея]] | ''[[:d:Q50331|Cheongsong County]]'' | |- | ''[[:d:Q115633343|OWL-Net observatory, Mt. Lemmon]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q224761|Mount Lemmon Observatory]]'' | |- | ''[[:d:Q115633463|OWL-Net observatory, Oukaimeden]]'' | [[Марокко]] | ''[[:d:Q3090623|Oukaïmeden]]'' | |- | ''[[:d:Q116161583|OWL-Net observatory, Songino]]'' | [[Монголия]] | ''[[:d:Q2637533|Songino Khairkhan]]'' | |- | ''[[:d:Q115518938|Owls and Ravens observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Хольцгерлинген]] | |- | ''[[:d:Q115616843|P.M.P.H.R. Deep Sky Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Атина]] | |- | ''[[:d:Q115536771|P2 Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Мейгилл (Нью-Мексико)|Мейгилл]] | |- | ''[[:d:Q115218448|Pacific Lutheran University Keck Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Паркленд (Вашингтон)|Паркленд]] | |- | ''[[:d:Q115522349|Pacific Sky Observatory observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q9332790|Saipan Municipality]]'' | |- | ''[[:d:Q115434125|Palazzo Bindi Sergardi observatory]]'' | [[Италия]] | [[Сиена]] | |- | ''[[:d:Q115521881|Palestrina observatory]]'' | [[Италия]] | [[(4850) Палестрина]] | |- | ''[[:d:Q115521853|Pallerols observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q11939914|Pallerols]]'' | |- | ''[[:d:Q114643294|Palmer Divide Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Колорадо-Сприңс]] | |- | ''[[:d:Q114452736|Palmerston North observatory]]'' | [[Яңа Зеландия]] | ''[[:d:Q909220|Palmerston]]'' | |- | ''[[:d:Q115632341|Palo Alto observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Пало-Альто]] | |- | ''[[:d:Q115219253|Palominas Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Сьерра-Виста-Саузист]] | |- | ''[[:d:Q1075600|Pan-STARRS]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Мауи (округ, Гавай)]] | data-sort-value="2006" | 2006 |- | ''[[:d:Q115633438|Panameno observatory]]'' | [[Чили]] | ''[[:d:Q187893|San Pedro de Atacama]]'' | |- | ''[[:d:Q115267402|Panker observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Панкер]] | |- | ''[[:d:Q22047646|Panzano Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Кастельфранко-Эмилия]] | |- | ''[[:d:Q115632274|PAO observatory]]'' | [[Италия]] | [[Прато]] | |- | ''[[:d:Q115633555|Para Todos Remote Observatory]]'' | [[Испания]] | | |- | ''[[:d:Q10914152|Paranal Observatory]]'' | [[Чили]] | ''[[:d:Q94552|Антофагаста]]'' | |- | ''[[:d:Q21899369|Parc Astronòmic Montsec]]'' | [[Испания]] | [[Ажер]] | |- | ''[[:d:Q12021068|Pardubice observatory]]'' | [[Чехия]] | [[Пардубице]] | |- | ''[[:d:Q65159989|Park Astronomiczny Muzeum Mikołaja Kopernika we Fromborku]]'' | [[Польша]] | ''[[:d:Q497115|Фромборк]]'' | |- | ''[[:d:Q148044|Parkes Observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q605513|Parkes]]'' | data-sort-value="1961" | 1961 |- | ''[[:d:Q115380167|Parma observatory]]'' | [[Италия]] | [[Парма]] | |- | ''[[:d:Q114437516|Partizanske observatory]]'' | [[Словакия]] | [[Тренчин]] | |- | ''[[:d:Q115607628|PASTIS Observatory]]'' | [[Франция]] | [[Банон (коммуна)]] | |- | ''[[:d:Q7153287|Paul Robinson Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q3015934|Lebanon Township]]'' | |- | ''[[:d:Q7154366|Paul Wild Observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q181766|Narrabri]]''<br/>[[Яңа Көньяк Велс]] | |- | ''[[:d:Q115518624|Paus observatory]]'' | [[Испания]] | [[Сабадел]] | |- | ''[[:d:Q7157644|Peach Mountain Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Мичиган (штат)|Мичиган]] | |- | ''[[:d:Q115534472|Pear Tree observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Валперейзо (Флорида)]] | |- | ''[[:d:Q115607542|Penamayor Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Нава (Астурия)|Нава]] | |- | ''[[:d:Q115607513|Penn Heights Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q9611|Rickmansworth]]'' | |- | ''[[:d:Q96204406|Penrith Observatory]]'' | [[Австралия]] | [[Яңа Көньяк Велс]] | |- | ''[[:d:Q113302232|Penteli Observatory]]'' | [[Греция]] | ''[[:d:Q11815519|Penteli Municipality]]'' | data-sort-value="1958" | 1958 |- | ''[[:d:Q115522334|Penwortham observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q508016|Penwortham]]'' | |- | ''[[:d:Q115434542|Penzing Astrometric observatory]]'' | [[Австрия]] | [[Вена шәһәре|Вена]] | |- | ''[[:d:Q138333469|Perak Observatory]]'' | [[Малайзия]] | ''[[:d:Q2302576|Manjung]]'' | |- | ''[[:d:Q115536701|Perkins Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Делавер (Огайо)|Делавер]] | |- | ''[[:d:Q114638286|Perpignan observatory]]'' | [[Франция]] | [[Перпиньян]] | |- | ''[[:d:Q525762|Perth Observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q1721949|City of Kalamunda]]'' | |- | ''[[:d:Q115380102|Peschiera del Garda observatory]]'' | [[Италия]] | [[Пескьера-дель-Гарда]] | |- | ''[[:d:Q115616961|PESCOPE observatory]]'' | [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]] | ''[[:d:Q125434|Gqeberha]]'' | |- | ''[[:d:Q116161096|Petit Jean Mountain observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q31804890|Petit Jean Mountain]]'' | |- | ''[[:d:Q115521912|Petit Sant Feliu observatory]]'' | [[Испания]] | [[Сан-Фелиу-де-Льобрегат]] | |- | ''[[:d:Q115241719|Peverell observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q21674890|City of Plymouth]]'' | |- | ''[[:d:Q115633473|PGC observatory]]'' | [[Испания]] | [[Фрехеналь-де-ла-Сьерра]] | |- | ''[[:d:Q115536737|Phillips Academy Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Андовер (Массачусетс)|Андовер]] | |- | ''[[:d:Q17065949|Phoebe Waterman Haas Public Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Вашингтон (башкала)|Вашингтон]] | |- | ''[[:d:Q1772232|Pianoro Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Пьяноро]] | |- | ''[[:d:Q4385571|Piazzano Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Эмполи]] | |- | ''[[:d:Q4329986|Pic du Midi Observatory]]'' | [[Франция]] | [[Баньер-де-Бигор]] | |- | ''[[:d:Q115518600|Picard observatory]]'' | [[Австрия]] | ''[[:d:Q34632970|Windhag]]'' | |- | ''[[:d:Q938369|Pico dos Dias Observatory]]'' | [[Бразилия]] | [[Бразополис]] | |- | ''[[:d:Q115523229|Piconcillo observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q9059410|Piconcillo]]'' | |- | ''[[:d:Q115633499|Picoto Observatory]]'' | [[Португалия]] | [[Каррейра (Барселуш)|Каррейра]] | |- | ''[[:d:Q254958|Piera Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Пьера]] | |- | ''[[:d:Q6094027|Pierre Kauffman Radio Observatory]]'' | [[Бразилия]] | [[Сан-Паулу (штат)]] | |- | ''[[:d:Q115325621|Pieta observatory]]'' | [[Мальта]] | ''[[:d:Q744070|Pietà, Malta]]'' | |- | ''[[:d:Q115633381|Pin Oak Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Форт-Медисон (Айова)|Форт-Медисон]] | |- | ''[[:d:Q7195070|Pine Bluff Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Висконсин]] | |- | ''[[:d:Q115633407|Pineapple Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Фредерик (Мэриленд)]] | |- | ''[[:d:Q115607571|Pinsoro Observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q3573783|Pinsoro]]'' | |- | ''[[:d:Q115523274|Pinto Valley observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Сан-Бернардино (округ, Калифорния)]] | |- | ''[[:d:Q58918214|Piombino Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Пьомбино]] | data-sort-value="1975" | 1975 |- | ''[[:d:Q1636877|Pises Observatory]]'' | [[Франция]] | ''[[:d:Q12515|Gard]]''<br/>''[[:d:Q1368807|Cévennes National Park]]'' | |- | ''[[:d:Q7198279|Pisgah Astronomical Research Institute]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Төньяк Каролина]] | |- | ''[[:d:Q1587024|Pistoia Mountains Astronomical Observatory]]'' | [[Италия]] | ''[[:d:Q28090981|San Marcello Piteglio]]'' | data-sort-value="2015" | 2015-08-08<br/>1990 |- | ''[[:d:Q221647|Piszkéstető Station]]'' | [[Маҗарстан]] | [[Матра]] | |- | ''[[:d:Q4329988|Pla D'Arguines Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Сегорбе]]<br/>[[Альхимия-де-Альфара]] | |- | ''[[:d:Q106928083|Planetario de Serón-Almería]]'' | [[Испания]] | [[Серон (Испания)]] | |- | ''[[:d:Q115616881|Planetarium de Vaulx-en-Velin Observatory]]'' | [[Франция]] | [[Во-ан-Велен]] | |- | ''[[:d:Q98215482|Planetarium Halle-Kanena]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Һалле]] | |- | ''[[:d:Q135486697|Planetarium Lübz]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Любц]] | data-sort-value="1980" | 1980 |- | ''[[:d:Q30258636|Planetarium České Budějovice]]'' | [[Чехия]] | [[Ческе-Будеёвице|Ческе-Будейовитсе]]<br/>''[[:d:Q8311385|České Budějovice 7]]'' | data-sort-value="1937" | 1937 |- | ''[[:d:Q30111375|planetary astronomical observatory of Anzi]]'' | [[Италия]] | [[Анци]] | |- | ''[[:d:Q3152063|Planetology and Astrophysics Institute of Grenoble]]'' | [[Франция]] | [[Гренобль]] | data-sort-value="2011" | 2011 |- | ''[[:d:Q115616842|Platanus Observatory]]'' | [[Польша]] | [[Люсувко]] | |- | ''[[:d:Q2644051|Plateau Observatory]]'' | No/unknown value | ''[[:d:Q10372207|Антарктик килешү территориясе]]''<br/>[[Антарктида]] | |- | ''[[:d:Q115633388|Pleasant Groves Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Плезент-Гровс (Алабама)|Плезент-Гровс]] | |- | ''[[:d:Q115523290|Pleasanton observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Плезантон (Калифорния)|Плезантон]] | |- | ''[[:d:Q4329989|Pleiade Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Пескантина]] | |- | ''[[:d:Q115536724|Pleiades observatory]]'' | [[Канада]] | ''[[:d:Q3285492|Mandeville]]'' | |- | ''[[:d:Q114736211|Plessisville observatory]]'' | [[Канада]] | ''[[:d:Q124101719|Plessisville]]'' | |- | ''[[:d:Q114437291|Plomer observatory]]'' | [[Аргентина]] | [[Буэнос-Айрес]] | |- | ''[[:d:Q114237106|Plonsk observatory]]'' | [[Польша]] | ''[[:d:Q270656|Плоньск]]'' | |- | ''[[:d:Q12021067|Plzeň observatory and planetarium]]'' | [[Чехия]] | [[Пльзень|Плзен]] | |- | ''[[:d:Q115522304|Po Leung Kuk observatory]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q986383|Tuen Mun District]]'' | |- | ''[[:d:Q115518634|Polaris observatory]]'' | [[Маҗарстан]] | [[Будапешт]] | |- | ''[[:d:Q18747332|Polino astronomical observatory]]'' | [[Италия]] | [[Полино (Умбрия)|Полино]] | |- | ''[[:d:Q115633441|Polonia Observatory]]'' | [[Чили]] | ''[[:d:Q187893|San Pedro de Atacama]]'' | |- | ''[[:d:Q115633553|Polop observatory]]'' | [[Испания]] | [[Полоп]] | |- | ''[[:d:Q115607620|Pommier observatory]]'' | [[Франция]] | [[Шад-Бофор]] | |- | ''[[:d:Q115633533|Ponferrada observatory]]'' | [[Испания]] | [[Кампонарая]] | |- | ''[[:d:Q115616907|Ponte Uso observatory]]'' | [[Италия]] | ''[[:d:Q109610829|cemetery of Sogliano al Rubicone]]'' | |- | ''[[:d:Q115616953|Popovich Observatory]]'' | [[Украина]] | ''[[:d:Q617758|Ivanivka]]'' | |- | ''[[:d:Q7231423|Portage Lake Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Мичиган (штат)|Мичиган]] | |- | ''[[:d:Q115607572|Posadas Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Посадас]] | |- | ''[[:d:Q30293580|Possum Observatory]]'' | [[Яңа Зеландия]] | ''[[:d:Q140246|Gisborne District]]'' | data-sort-value="1981" | 1981 |- | ''[[:d:Q115537136|Pousada dos Anoes Observatory]]'' | [[Бразилия]] | [[Сан-Жуан-д’Алианса]] | |- | ''[[:d:Q115379879|Povegliano Veronese observatory]]'' | [[Италия]] | [[Повельяно-Веронезе]] | |- | ''[[:d:Q115240967|Poway Valley observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Пауей (Калифорния)|Повей]] | |- | ''[[:d:Q7236087|Powell Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Канзас]] | |- | ''[[:d:Q752045|Poznań Observatory]]'' | [[Польша]] | [[Познань]] | data-sort-value="1919" | 1919 |- | ''[[:d:Q115250729|Pozuelo observatory]]'' | [[Испания]] | [[Посвело-де-Аларкон]] | |- | ''[[:d:Q115536691|Prairie Grass Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Малберри (Индиана)|Малберри]] | |- | ''[[:d:Q25004594|Prairie Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | ''[[:d:Q115534478|Preston Hills observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Селина (Техас)]] | |- | ''[[:d:Q7245135|Principia Astronomical Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Миссури (штат)|Миссури]] | |- | ''[[:d:Q115537146|Principia observatory]]'' | [[Испания]] | [[Малага]] | |- | ''[[:d:Q123757798|Prishtina Observatory]]'' | [[Косово Җөмһүрияте]] | ''[[:d:Q3625575|Prishtina Municipality]]'' | data-sort-value="1977" | 1977-11-15 |- | ''[[:d:Q126596818|Private Sternwarte (Zeppelinstraße 7)]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Дрезден]] | data-sort-value="1969" | 1969 |- | ''[[:d:Q113673883|Promiod observatory]]'' | [[Италия]] | [[Шатийон (Валле-д’Аоста)]] | |- | ''[[:d:Q115632641|PROMPT observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q17535|Coonabarabran Airport]]'' | |- | ''[[:d:Q29474336|Provencal Baronnies Observatory]]'' | [[Франция]] | [[Муадан]] | data-sort-value="2013" | 2013 |- | ''[[:d:Q114643318|Prude Ranch observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Техас (штат)|Техас]] | |- | ''[[:d:Q115536680|PSU Greenbush Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q5603779|Greenbush]]'' | |- | ''[[:d:Q2532213|Public Observatory Mainz]]'' | [[Алмания|Германия]] | ''[[:d:Q880555|Altstadt]]'' | |- | ''[[:d:Q30229568|Public Observatory Mercury]]'' | [[Нидерланд]] | [[Дордрехт]] | |- | ''[[:d:Q115521874|Puchenstuben observatory]]'' | [[Австрия]] | [[Пухенштубен]] | |- | ''[[:d:Q7258259|Puckett Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Джорджия]]<br/>[[Гөрҗистан]] | |- | ''[[:d:Q115633451|Pueyrredon observatory]]'' | [[Аргентина]] | ''[[:d:Q5964114|La Lonja]]'' | |- | ''[[:d:Q19368123|Pujalt Observatory]]'' | [[Франция]] | [[Пужальт]] | data-sort-value="2003" | 2003 |- | ''[[:d:Q832621|Pula Observatory]]'' | [[Хорватия]] | [[Пула]]<br/>''[[:d:Q58268|Истарска жупаниясе]]'' | |- | ''[[:d:Q115521851|Pulkovo Station observatory]]'' | [[Италия]] | [[Л’Акуила|Л'Акуила]] | |- | ''[[:d:Q115239746|Puna'auia observatory]]'' | [[Франция]] | ''[[:d:Q1969812|Punaauia]]'' | |- | ''[[:d:Q2118822|Purgathofer-Sternwarte]]'' | [[Австрия]] | [[Клостернойбург]] | |- | ''[[:d:Q115522311|Purple Mountain Observatory, Xuyi Station]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q773125|Xuyi County]]'' | |- | ''[[:d:Q115632315|Purple Mountain Observatory, Yao'an Station]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q1200824|Yao'an County]]'' | |- | ''[[:d:Q2024849|Pushchino Radio Astronomy Observatory]]'' | [[Россия]] | | |- | ''[[:d:Q115633367|Putman Mountain Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q6694447|Loyal Valley]]'' | |- | ''[[:d:Q115607560|Puzol Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Пусоль]] | |- | ''[[:d:Q115250615|Pymoor observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q20023091|Downham]]'' | |- | ''[[:d:Q4497166|Qism Helwan]]'' | [[Мисыр]] | ''[[:d:Q30805|Каһирә провинциясе]]''<br/>''[[:d:Q22932694|South Area]]'' | data-sort-value="1903" | 1903 |- | ''[[:d:Q115616884|QOS Observatory]]'' | [[Украина]] | [[Хмельницкий өлкәсе|Хмельницки өлкәсе]] | |- | ''[[:d:Q115607776|Quainton Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | [[Эйлсбери]] | |- | ''[[:d:Q24944761|Queen Jadwiga Astronomical Observatory]]'' | [[Польша]] | | |- | ''[[:d:Q115253901|Quincampoix observatory]]'' | [[Франция]] | [[Кенкампуа]] | |- | ''[[:d:Q5563102|Quinns Rock Observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q3206|Көнбатыш Австралия]]'' | |- | ''[[:d:Q2581892|Quito Astronomical Observatory]]'' | [[Эквадор]] | [[Кито]] | data-sort-value="1873" | 1873 |- | ''[[:d:Q114662679|Quito, comet astrograph station]]'' | [[Эквадор]] | [[Кито]] | |- | ''[[:d:Q7273621|R. F. Joyce Observatory]]'' | [[Яңа Зеландия]] | ''[[:d:Q4479817|West Melton]]'' | |- | ''[[:d:Q56542908|Rabat Observatory]]'' | [[Марокко]] | ''[[:d:Q3551|Rabat]]'' | data-sort-value="1999" | 1999 |- | ''[[:d:Q4329990|Radcliffe Observatory]]'' | [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]] | [[Pretoriä]] | |- | ''[[:d:Q1257365|Radebeul Observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Радебойль]] | |- | ''[[:d:Q124287829|Radio Astronomical Observatory of Sicaya]]'' | [[Перу]] | ''[[:d:Q6319759|Sicaya District]]'' | data-sort-value="2009" | 2009 |- | ''[[:d:Q111676725|Radiosternwarte Kiel]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Кил (шәһәр)|Кил]] | |- | ''[[:d:Q115607532|Ragdon Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q867120|Church Stretton]]'' | |- | ''[[:d:Q115607559|Raheny Observatory]]'' | [[Ирландия]] | [[Дублин]] | |- | ''[[:d:Q114437015|Rainbow Observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q1000123|Coonabarabran]]'' | |- | ''[[:d:Q7284977|Rainwater Observatory and Planetarium]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Миссисипи (штат)|Миссисипи]] | |- | ''[[:d:Q115250840|Ramonville Saint Agne observatory]]'' | [[Франция]] | [[Рамонвиль-Сент-Ань]] | |- | ''[[:d:Q115523297|Rancho Del Sol observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Камино (Калифорния)|Камино]] | |- | ''[[:d:Q115523301|Rancho Palos Verdes observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Ранчо-Палос-Вердес (Калифорния)|Ранчо-Палос-Вердес]] | |- | ''[[:d:Q115633415|Rand II Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q192700|Lake Placid]]'' | |- | ''[[:d:Q114663824|Rand Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]]<br/>[[Нью-Йорк]] | |- | ''[[:d:Q116162681|Rani Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Сан-Диего]] | |- | ''[[:d:Q115521913|Rantiga observatory]]'' | [[Италия]] | [[Карпринети]] | |- | ''[[:d:Q116771010|Rantiga Observatory]]'' | [[Италия]]<br/>[[Польша]] | [[Тинкана (Реҗо Эмилия)]] | data-sort-value="2012" | 2012-03 |- | ''[[:d:Q115633364|Rapid City observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Рапид-Сити (Көньяк Дакота)|Рапид-Сити]] | |- | ''[[:d:Q4329949|RAS (Remote Astronomical Society) Observatory of New Mexico]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Нью-Мексико]] | |- | ''[[:d:Q116160868|RAS Observatory, Biggera Waters]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q4906907|Biggera Waters]]'' | |- | ''[[:d:Q115522337|RAS observatory, Moorook]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q6908445|Moorook]]'' | |- | ''[[:d:Q115522348|RAS Observatory, Officer]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q7079440|Officer]]'' | |- | ''[[:d:Q115632350|RASC Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q4713633|Alder Springs]]'' | |- | ''[[:d:Q115616897|RaSo Observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | ''[[:d:Q1069550|Röhrsdorf]]'' | |- | ''[[:d:Q115633378|Rattle Snake Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Смиттон (Миссури)|Смиттон]] | |- | ''[[:d:Q114381167|Ray Observatory]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q1354284|Toyoura]]'' | |- | ''[[:d:Q4402214|Rayleigh Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q2338468|South Woodham Ferrers]]'' | |- | ''[[:d:Q115632261|RDSS observatory]]'' | [[Россия]] | [[Ростов-на-Дону]] | |- | ''[[:d:Q7303718|Red Barn Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Джорджия]] | |- | ''[[:d:Q7303835|Red Buttes Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Ларами (Вайоминг)|Ларами]] | |- | ''[[:d:Q114639393|Red Mountain Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Юта (штат)|Юта]] | |- | ''[[:d:Q115632353|Redondo Beach observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Редондо-Бич (Калифорния)|Редондо-Бич]] | |- | ''[[:d:Q115518610|Redshed observatory]]'' | [[Австрия]] | ''[[:d:Q1696515|Johann Weirether]]'' | |- | ''[[:d:Q1749431|Reedy Creek Observatory]]'' | [[Австралия]] | [[Квинсленд]] | |- | ''[[:d:Q115607625|Reilhanette Observatory]]'' | [[Франция]] | [[Реянетт]] | |- | ''[[:d:Q114456335|Reintal observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Мүнхен]] | |- | ''[[:d:Q114456029|Remeis Observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Бамберг]] | |- | ''[[:d:Q3424585|Remote Integrated Telescope Zentrum]]'' | [[Чили]] | | |- | ''[[:d:Q115633448|Remoto Bosque Alegre observatory]]'' | [[Аргентина]] | ''[[:d:Q1063086|Santa María Department]]'' | |- | ''[[:d:Q115523257|Requena observatory]]'' | [[Испания]] | [[Рекена]] | |- | ''[[:d:Q114457236|Resse Observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Ведемарк]] | |- | ''[[:d:Q115607509|Retamar observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q6106677|Retamar y el Toyo]]'' | |- | ''[[:d:Q115536719|Reynolds Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]] | |- | ''[[:d:Q115379162|Rezman Observatory]]'' | [[Словения]] | [[Тунице]] | |- | ''[[:d:Q115607511|Rho Ophiocus observatory]]'' | [[Испания]] | [[Лас-Розас-де-Мадрид]] | |- | ''[[:d:Q116161169|Ricky Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Блу-Спрингс (Миссури)|Блу-Спрингс]] | |- | ''[[:d:Q115607896|Riethnordhausen Observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Ритнордхаузен (Зангерхаузен)]] | |- | ''[[:d:Q11890683|Rihlaperä Observatory]]'' | [[Финляндия]] | ''[[:d:Q6452306|Kypärämäki]]'' | |- | ''[[:d:Q116432680|Rikubetsu Astronomical Observatory]]'' | [[Япония]] | [[Хоккайдо (префектура)]]<br/>''[[:d:Q1134193|Ashoro district]]''<br/>''[[:d:Q1185968|Rikubetsu]]'' | |- | ''[[:d:Q115482525|Rimbach observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Римбах (Түбән Бавария)|Римбах]] | |- | ''[[:d:Q115633466|Rio Cofio observatory]]'' | [[Испания]] | [[Кольядо-Вильяльба]] | |- | ''[[:d:Q7276842|RIT Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]] | |- | ''[[:d:Q7336813|Ritter Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Оһайо (штат)|Оһайо]] | |- | ''[[:d:Q114773884|River Moss Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Миссури (штат)|Миссури]] | |- | ''[[:d:Q115218411|River Oaks Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Нью-Браунфелс (Техас)|Нью-Браунфелс]] | |- | ''[[:d:Q115633380|River Ridge Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Роланд (Арканзас)|Роланд]] | |- | ''[[:d:Q114773914|Riverside observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Риверсайд (Калифорния)|Риверсайд]] | |- | ''[[:d:Q114662718|Rixeyville observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q7339010|Rixeyville]]'' | |- | ''[[:d:Q115633391|RMS Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Индиан-Гилл (Огайо)|Индиан-Гилл]] | |- | ''[[:d:Q115523268|ROAD observatory]]'' | [[Чили]] | ''[[:d:Q187893|San Pedro de Atacama]]'' | |- | ''[[:d:Q115616867|ROASTERR-1 Observatory]]'' | [[Румыния]] | [[Клуж-Напока]] | |- | ''[[:d:Q7342427|Robert Brownlee Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Калифорния (штат)|Калифорния]] | |- | ''[[:d:Q7353414|Robotic Lunar Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Флегстафф]] | data-sort-value="1995" | 1995 |- | ''[[:d:Q3928356|Robotic Optical Transient Search Experiment]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Нью-Мексико]] | |- | ''[[:d:Q115633458|Rocca Observatory]]'' | [[Бразилия]] | ''[[:d:Q3457218|Jardim Botânico de Brasília]]'' | |- | ''[[:d:Q115633461|ROCG observatory]]'' | [[Бразилия]] | [[Рио-де-Жанейро]] | |- | ''[[:d:Q115522366|Rochedale (APTA) observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q7353853|Rochedale]]'' | |- | ''[[:d:Q114639253|Rock Finder Observatory]]'' | [[Канада]] | [[Кәлгари|Кәлгери]] | |- | ''[[:d:Q115240799|Rockland Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Сьерра-Виста]] | |- | ''[[:d:Q115241503|Rodeno observatory]]'' | [[Испания]] | [[Альфара-де-Альхимия]] | |- | ''[[:d:Q113674061|Roeser Observatory]]'' | [[Люксембург]] | ''[[:d:Q683922|Roeser]]'' | |- | ''[[:d:Q7359314|Rogers Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Мичиган (штат)|Мичиган]] | |- | ''[[:d:Q96142963|Rokycany Observatory]]'' | [[Чехия]] | ''[[:d:Q986072|Рокитсани]]'' | |- | ''[[:d:Q115633377|Rolling Hills Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Ворренсбург (Миссури)|Ворренсбург]] | |- | ''[[:d:Q115251103|Rolvenden observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q2313624|Rolvenden]]'' | |- | ''[[:d:Q2034654|Rome Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Рим]] | data-sort-value="1938" | 1938 |- | ''[[:d:Q114638235|Romito observatory]]'' | [[Италия]] | [[Ла-Специя]] | |- | ''[[:d:Q1068376|Roque de los Muchachos Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Гарафия]] | |- | ''[[:d:Q115521296|ROSA observatory]]'' | [[Франция]] | [[Верклоз]] | |- | ''[[:d:Q115616831|Rosarno observatory]]'' | [[Италия]] | [[Розарно]] | |- | ''[[:d:Q115537148|Rose Cottage Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | [[Кисли]] | |- | ''[[:d:Q116151487|Rose-Hulman Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Терре-Хот]] | |- | ''[[:d:Q7368224|Roseland Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q22338583|Корнволл]]'' | |- | ''[[:d:Q7368377|Rosemary Hill Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Флорида (штат)|Флорида]] | |- | ''[[:d:Q115521889|Roser observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q12991|Blanes]]'' | |- | ''[[:d:Q2168759|Rothney Astrophysical Observatory]]'' | [[Канада]] | [[Альберта]] | |- | ''[[:d:Q115521285|Rouet observatory]]'' | [[Франция]] | | |- | ''[[:d:Q192988|Royal Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q693450|Royal Borough of Greenwich]]'' | data-sort-value="1675" | 1675-03-04 |- | ''[[:d:Q3106882|Royal Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q2379199|City of Edinburgh]]'' | data-sort-value="1896" | 1896 |- | ''[[:d:Q4274351|Royal Observatory of Madrid]]'' | [[Испания]] | [[Madrid|Мадрид]] | data-sort-value="1790" | 1790 |- | ''[[:d:Q15273525|Royal Observatory, Cape of Good Hope]]'' | [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]] | ''[[:d:Q1185115|City of Cape Town]]'' | |- | ''[[:d:Q115521279|Royal Park observatory]]'' | [[Испания]] | [[Рьельс-и-Вьябреа]] | |- | ''[[:d:Q799313|Rozhen Observatory]]'' | [[Болгария]] | ''[[:d:Q2012430|Smolyan]]''<br/>''[[:d:Q405807|Чепеларе]]'' | data-sort-value="1981" | 1981-03-13 |- | ''[[:d:Q13419179|Rožňava observatory]]'' | [[Словакия]] | ''[[:d:Q267888|Рожнәва]]'' | |- | ''[[:d:Q115633510|Runcorn observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q376141|Halton]]'' | |- | ''[[:d:Q115633503|Rushay Farm Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q693064|Sturminster Newton]]'' | |- | ''[[:d:Q115633333|Rusty Mountain Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Квин-Велли (Аризона)|Квин-Велли]] | |- | ''[[:d:Q114662912|Rutherford observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]]<br/>[[Нью-Йорк]] | |- | ''[[:d:Q29939282|Ryubangtaek Science Museum]]'' | [[Көньяк Корея]] | ''[[:d:Q12613438|Inji-myeon]]'' | |- | ''[[:d:Q115534487|S.O.S. observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Миннеаполис]] | |- | ''[[:d:Q115616906|Saarbruecken Rastpfuhl observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Саарбрүккен]] | |- | ''[[:d:Q113328105|Sabah State al-Biruni Observatory]]'' | [[Малайзия]] | ''[[:d:Q179029|Сабах штаты]]'' | |- | ''[[:d:Q114773894|Sabino Canyon Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Тусон]] | |- | ''[[:d:Q5646313|Sadabell Astronomical Society]]'' | [[Испания]] | [[Сабадел]] | data-sort-value="1960" | 1960-04-14 |- | ''[[:d:Q115633446|SADR observatory]]'' | [[Чили]] | ''[[:d:Q56128|Río Hurtado]]'' | |- | ''[[:d:Q115633339|Saguaro Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Тусон]] | |- | ''[[:d:Q115483592|Saint Barthelemy observatory]]'' | [[Италия]] | [[Валле д'Аоста]] | |- | ''[[:d:Q115253754|Saint-Caprais observatory]]'' | [[Франция]] | [[Рабастенс-де-Бигор]] | |- | ''[[:d:Q114736239|Saint-Felicien observatory]]'' | [[Канада]] | ''[[:d:Q141511|Saint-Félicien]]'' | |- | ''[[:d:Q115607630|Saint-Saturnin-les-Avignon Observatory]]'' | [[Франция]] | [[Сен-Сатюрнен-лез-Авиньон]] | |- | ''[[:d:Q29845892|Saint-Sulpice Observatory]]'' | [[Франция]] | [[Сен-Сюльпис (Ньевр)|Сен-Сюльпис]] | |- | ''[[:d:Q115607588|Sainte Helene Observatory]]'' | [[Франция]] | [[Сент-Елен (Жиронда)|Сент-Елен]] | |- | ''[[:d:Q113674269|Sainte-Clotilde observatory]]'' | [[Франция]] | [[Реюньон]] | |- | ''[[:d:Q1993908|Saji Observatory]]'' | [[Япония]] | [[Тоттори (шәһәр)|Тоттори]] | data-sort-value="1994" | 1994-07 |- | ''[[:d:Q115632644|Sakai Observatory]]'' | [[Япония]] | [[Сакаи (Осака)|Сакай]] | |- | ''[[:d:Q122363059|Sakamoto Hachiryu Observatory]]'' | [[Япония]] | [[Кумамото (префектура)]] | |- | ''[[:d:Q114380342|Sakamoto Observatory]]'' | [[Япония]] | [[Оцу|Отсу]] | |- | ''[[:d:Q115206661|Saku observatory]]'' | [[Япония]] | [[Саку (шәһәр)|Саку]] | |- | ''[[:d:Q114642476|Salida observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Селайда (Колорадо)|Селайда]]<br/>[[Сартак]] | |- | ''[[:d:Q4406224|Saltsjöbaden Observatory]]'' | [[Швеция]] | ''[[:d:Q946647|Nacka Municipality]]''<br/>''[[:d:Q990771|Saltsjöbaden]]''<br/>''[[:d:Q104231|Стокгольм ләне]]'' | data-sort-value="1931" | 1931 |- | ''[[:d:Q115536744|Salvador astronomical observatory]]'' | [[Аргентина]] | ''[[:d:Q8206935|Estudiantes de Río Cuarto]]'' | |- | ''[[:d:Q115616871|Salvatore di Giacomo observatory]]'' | [[Италия]] | [[Наполи]] | |- | ''[[:d:Q115537141|Salvia Observatory]]'' | [[Франция]] | [[Сольж]] | |- | ''[[:d:Q115632627|Samford Valley Observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q7409308|Samford]]'' | |- | ''[[:d:Q114437031|San Benedetto Po observatory]]'' | [[Италия]] | [[Сан-Бенедетто-По]] | |- | ''[[:d:Q114641997|San Clemente observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Сан-Клементе (Калифорния)|Сан-Клементе]]<br/>''[[:d:Q56138|San Clemente]]'' | |- | ''[[:d:Q115632277|San Costantino observatory]]'' | [[Италия]] | [[Сан Козтантино (Вибо Валенция)]] | |- | ''[[:d:Q115607644|San Defendente Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Сан Дефенденте (Кунео)]] | |- | ''[[:d:Q114641911|San Emigdio Peak observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Калифорния (штат)|Калифорния]] | |- | ''[[:d:Q115607582|San Gabriel Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Аликанте]] | |- | ''[[:d:Q115518024|San Lazzaro di Savena observatory]]'' | [[Италия]] | ''[[:d:Q837773|Ponticella]]'' | |- | ''[[:d:Q115632262|San Marco Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Салерно]] | |- | ''[[:d:Q7415145|San Pedro Valley Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Бенсон (Аризона)|Бенсон]] | data-sort-value="1990" | 1990 |- | ''[[:d:Q102149707|San Pere observatory]]'' | [[Испания]] | [[Матаро]] | |- | ''[[:d:Q114638213|San Polo A Mosciano observatory]]'' | [[Италия]] | [[Скандиччи]] | |- | ''[[:d:Q1265856|San Vittore Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Болонья]] | |- | ''[[:d:Q115616892|Sanderphil Urban Observatory]]'' | [[Италия]] | ''[[:d:Q3909229|Port of Civitavecchia]]'' | |- | ''[[:d:Q115534454|Sandia View observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Рио-Ранчо (Нью-Мексико)|Рио-Ранчо]] | |- | ''[[:d:Q27918336|Sandlot observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Канзас]] | |- | ''[[:d:Q115616877|Sandvreten Observatory]]'' | [[Швеция]] | ''[[:d:Q10726479|Åloppe]]'' | |- | ''[[:d:Q4329992|Sanglok Observatory]]'' | [[Таҗикстан]] | [[Хәтлан вилаяте]] | |- | ''[[:d:Q115518940|Sant Celoni observatory]]'' | [[Испания]] | [[Сан-Селони]] | |- | ''[[:d:Q115482727|Sant Gervasi Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Барселона]]<br/>''[[:d:Q3310216|Vallvidrera, el Tibidabo i les Planes]]'' | |- | ''[[:d:Q115521277|Santa Coloma de Gramenet observatory]]'' | [[Италия]] | [[Сиена]] | |- | ''[[:d:Q676124|Santa Lucia Stroncone Astronomical Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Стронконе]] | |- | ''[[:d:Q115518614|Santa Mama observatory]]'' | [[Италия]] | [[Ареццо]] | |- | ''[[:d:Q115607568|Santa Pola Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Санта-Пола]] | |- | ''[[:d:Q114639163|Santana Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Калифорния (штат)|Калифорния]]<br/>[[Ранчо-Кукамаңга]] | |- | ''[[:d:Q114663181|Santiago-San Bernardo observatory]]'' | [[Чили]] | [[Сантьяго]] | |- | ''[[:d:Q11521260|Sapporo Astronomical Observatory]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q1079635|Chūō-ku]]'' | |- | ''[[:d:Q11521430|Sapporo Science Center]]'' | [[Япония]] | [[Хоккайдо (префектура)]]<br/>[[Саппоро]]<br/>''[[:d:Q1134346|Atsubetsu-ku]]'' | |- | ''[[:d:Q116985646|SARA-CT]]'' | [[Чили]] | ''[[:d:Q2121|Coquimbo Region]]'' | |- | ''[[:d:Q115533893|SARA-KP]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Аризона]] | |- | ''[[:d:Q115250701|Sassoeiros observatory]]'' | [[Португалия]] | [[Каркавелуш]] | |- | ''[[:d:Q115521904|SATINO Remote observatory]]'' | [[Франция]] | [[Сен-Мишель-л’Обсерватуар]] | |- | ''[[:d:Q113728806|Sauro Donati Astronomical Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Лукка]] | |- | ''[[:d:Q115616857|Savelli Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Савелли]] | |- | ''[[:d:Q115483031|Savigny-le-Temple observatory]]'' | [[Франция]] | [[Савиньи-ле-Тампль]] | |- | ''[[:d:Q144129|Sayan Solar Observatory]]'' | [[Россия]] | [[Бурятия]]<br/>''[[:d:Q1098623|Tunkinsky District]]''<br/>''[[:d:Q4301691|Mondy]]'' | |- | ''[[:d:Q114662624|Sayre Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Саут-Бетлегем (Пенсильвания)|Саут-Бетлегем]] | |- | ''[[:d:Q113729227|Schaerding observatory]]'' | [[Австрия]] | ''[[:d:Q3597747|178243 Schaerding]]'' | |- | ''[[:d:Q115518947|Schafmatt observatory]]'' | [[Швейцария]] | ''[[:d:Q14274|Арау]]'' | |- | ''[[:d:Q115616889|Schela Observatory]]'' | [[Румыния]] | | |- | ''[[:d:Q4525933|Scheuren Observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Алмания|Германия]] | |- | ''[[:d:Q115607633|Schmelz Observatory]]'' | [[Франция]] | [[Шмельц (Саар)|Шмельц]] | |- | ''[[:d:Q137738772|Schmidt Observatory System]]'' | | | |- | ''[[:d:Q115518946|Schonfeld observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | ''[[:d:Q8891|Schönfeld-Weißig]]'' | |- | ''[[:d:Q115523228|Schuelerlabor Astronomie St. 7 observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Вупперталь]] | |- | ''[[:d:Q114456199|Schwerin observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Шверин]] | |- | ''[[:d:Q114735875|Scott Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Фитчбург (Массачусетс)|Фитчбург]] | |- | ''[[:d:Q66667468|Scottish Dark Sky Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q209135|Көнчыгыш Эйршир]]'' | |- | ''[[:d:Q18705910|Seagrave Memorial Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | ''[[:d:Q114457217|Sedgefield observatory]]'' | [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]] | ''[[:d:Q2465269|Sedgefield]]'' | |- | ''[[:d:Q315157|Seeberg Observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Гота]] | |- | ''[[:d:Q115607516|Segorbe observatory]]'' | [[Испания]] | [[Сегорбе]] | |- | ''[[:d:Q11560544|Seiwa Kogen Observatory]]'' | [[Япония]] | | |- | ''[[:d:Q138333449|Selangor Observatory]]'' | [[Малайзия]] | ''[[:d:Q2198128|Sabak Bernam]]'' | |- | ''[[:d:Q115607623|Sencelles observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q987394|Sencelles]]'' | |- | ''[[:d:Q4416112|Sendai Astronomical Observatory]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q11650412|Nishikigaoka]]''<br/>''[[:d:Q1042308|Aoba-ku]]'' | |- | ''[[:d:Q114435976|Sendai Astronomical Observatory Ayashi Station]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q11360912|Shimoayashi]]'' | |- | ''[[:d:Q115217801|Sendai Municipal Observatory]]'' | [[Япония]] | [[Сендай]] | |- | ''[[:d:Q11622289|Sendai Space Museum]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q11549902|Nagatoshi-chō]]'' | data-sort-value="1998" | 1998 |- | ''[[:d:Q4191331|Sendling Observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | ''[[:d:Q262879|Sendling]]'' | |- | ''[[:d:Q114638455|Senftenberger observatory]]'' | [[Чехия]] | [[Ржержихи]] | |- | ''[[:d:Q114436143|Sengamine Observatory]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q11398811|Kami]]'' | |- | ''[[:d:Q114456367|Serra La Nave observatory]]'' | [[Италия]] | [[Рагальна]] | data-sort-value="1966" | 1966 |- | ''[[:d:Q115607650|Serra Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Прело (Җенова)]] | |- | ''[[:d:Q115521850|Seveso observatory]]'' | [[Италия]] | ''[[:d:Q16210|Province of Monza and Brianza]]'' | |- | ''[[:d:Q7389935|SFA Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Техас (штат)|Техас]] | |- | ''[[:d:Q115616866|SGT Observatory]]'' | [[Австрия]] | [[Гафленц]] | |- | ''[[:d:Q114376048|Shahe Station (Beijing Observatory)]]'' | [[Кытай]] | [[Ханбалык|Пекин]] | |- | ''[[:d:Q752128|Shamakhy Astrophysical Observatory]]'' | [[Азәрбайҗан]] | ''[[:d:Q4363337|Pirqulu]]'' | data-sort-value="1960" | 1960 |- | ''[[:d:Q115522316|Shandong University observatory]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q373023|Вейхай]]'' | |- | ''[[:d:Q23234|Shanghai Astronomical Observatory]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q57002|Xuhui District]]'' | data-sort-value="1962" | 1962 |- | ''[[:d:Q115632294|Sharjah Observatory]]'' | [[Берләшкән Гарәп Әмирлекләре]] | [[Шарҗә (әмирлек)|Шарҗә]] | |- | ''[[:d:Q115632630|Shasta Valley Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Газелл (Калифорния)|Газелл]] | |- | ''[[:d:Q7490733|Shattuck Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Нью-Гэмпшир|Нью-Һәмпшир]] | |- | ''[[:d:Q115633368|Shed of Science South observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q7228354|Pontotoc]]'' | |- | ''[[:d:Q4311228|Sheltozero Station Observatory]]'' | [[Россия]] | [[Şöltozero]] | |- | ''[[:d:Q115522307|Shenton Park observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q14935908|Shenton Park]]'' | |- | ''[[:d:Q115523252|Sherbrooke observatory]]'' | [[Канада]] | [[Шербрук]] | |- | ''[[:d:Q7495551|Sherwood Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q600996|Ashfield]]'' | |- | ''[[:d:Q10886470|Sheshan Observatory]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q10886472|Sheshan]]'' | |- | ''[[:d:Q114420202|Shimada observatory]]'' | [[Япония]] | [[Симада]] | |- | ''[[:d:Q114380913|Shimotsuma observatory]]'' | [[Япония]] | [[Симоцума]] | |- | ''[[:d:Q115632645|Shinshiro observatory]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q11494237|Aichi Prefectural Xincheng East High School]]'' | |- | ''[[:d:Q114377283|Shishikui observatory]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q7499076|Shishikui]]'' | |- | ''[[:d:Q115216453|Shizuoka observatory]]'' | [[Япония]] | [[Сидзуока (шәһәр)|Чидзуока]] | |- | ''[[:d:Q7502317|Shosanbetsu observatory]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q1355358|Shosanbetsu]]''<br/>[[Хоккайдо (префектура)]]<br/>''[[:d:Q1134113|Tomamae district]]'' | |- | ''[[:d:Q4329994|Siberian State Aerospace University Observatory]]'' | [[Россия]] | [[Красноярск]] | |- | ''[[:d:Q930096|Siding Spring Observatory]]'' | [[Австралия]] | [[Яңа Көньяк Велс]] | |- | ''[[:d:Q116161609|Siding Spring Observatory: iTelescope Observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q97316352|Siding Spring]]'' | |- | ''[[:d:Q116161629|Siding Spring-Janess-G, JAXA]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q97316352|Siding Spring]]'' | |- | ''[[:d:Q115632622|Siding Spring-LCO A]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q17535|Coonabarabran Airport]]'' | |- | ''[[:d:Q115632623|Siding Spring-LCO B]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q17535|Coonabarabran Airport]]'' | |- | ''[[:d:Q115632638|Siding Spring-LCO Clamshell #1]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q17535|Coonabarabran Airport]]'' | |- | ''[[:d:Q115632639|Siding Spring-LCO Clamshell #2]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q17535|Coonabarabran Airport]]'' | |- | ''[[:d:Q115536759|Sidoli observatory]]'' | [[Аргентина]] | ''[[:d:Q5983600|Luis Guillón]]'' | |- | ''[[:d:Q114453434|Siegen observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Зиген]] | |- | ''[[:d:Q115521276|Siena observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q362183|Ager]]'' | |- | ''[[:d:Q115633547|Sierra Contraviesa observatory]]'' | [[Испания]] | [[Лос Варгас (Кардонал)]] | |- | ''[[:d:Q526841|Sierra Nevada Observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q82142|Province of Granada]]''<br/>[[Гранада]] | data-sort-value="1981" | 1981 |- | ''[[:d:Q115533892|Sierra Remote observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Оберри (Калифорния)|Оберри]] | |- | ''[[:d:Q115633338|Sierra Sinagua Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Флегстафф]] | |- | ''[[:d:Q115523298|Sierra Stars observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Меса-Виста (Калифорния)|Меса-Виста]] | |- | ''[[:d:Q833520|Silesian Planetarium]]'' | [[Польша]] | [[Хожув]] | data-sort-value="1955" | 1955 |- | ''[[:d:Q57711860|Siligo astronomical observatory]]'' | [[Италия]] | [[Силиго]] | |- | ''[[:d:Q115536714|Silver Spring observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Вайт-Оук (Мэриленд)]] | |- | ''[[:d:Q113673036|Sinsen observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | ''[[:d:Q27869680|Sinsen-Lenkerbeck]]'' | |- | ''[[:d:Q115518620|Sintini observatory]]'' | [[Италия]] | [[Альфонсине]] | |- | ''[[:d:Q115633538|Sirius observatory]]'' | [[Испания]] | [[Лас-Ломас (Техас)|Лас-Ломас]] | |- | ''[[:d:Q125813120|site de Paris de l'Observatoire de Paris]]'' | [[Франция]] | ''[[:d:Q211604|Montparnasse]]'' | |- | ''[[:d:Q108737462|SKA Telescope, Australia]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q3206|Көнбатыш Австралия]]'' | |- | ''[[:d:Q333531|Skalnate Pleso observatory]]'' | [[Словакия]] | ''[[:d:Q612516|Високе-Татри]]'' | data-sort-value="1943" | 1943 |- | ''[[:d:Q4071810|Skibotn Astrophysical Observatory]]'' | [[Норвегия]] | ''[[:d:Q1634337|Skibotn]]'' | |- | ''[[:d:Q12874150|Skinakas Observatory]]'' | [[Греция]] | | data-sort-value="1984" | 1984 |- | ''[[:d:Q115521291|Sky Vistas observatory]]'' | [[Австрия]] | [[Айхграбен]] | |- | ''[[:d:Q123690175|Sky's the Limit Observatory and Nature Center]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Твентинайн-Палмс]] | |- | ''[[:d:Q115633526|Skybor Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Борха]] | |- | ''[[:d:Q115632265|Skygems Namibia Remote Observatory]]'' | [[Намибия]] | ''[[:d:Q3599942|82346 Hakos]]'' | |- | ''[[:d:Q115633421|Skyledge Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Киллингворт (Коннектикут)|Киллингворт]] | |- | ''[[:d:Q115518615|Skylive observatory]]'' | [[Италия]] | [[Катания]] | |- | ''[[:d:Q3486419|SkyMapper]]'' | [[Австралия]] | [[Яңа Көньяк Велс]] | data-sort-value="2008" | 2008 |- | ''[[:d:Q57314874|Sliven Observatory]]'' | [[Болгария]] | ''[[:d:Q178385|Сливен]]'' | |- | ''[[:d:Q115523269|Slooh.com Canary Islands observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q715124|Teide National Park]]'' | |- | ''[[:d:Q115633431|Slooh.com Chile Observatory]]'' | [[Чили]] | ''[[:d:Q14502|Lo Barnechea]]'' | |- | ''[[:d:Q115518934|Slope Rock observatory]]'' | [[Финляндия]] | ''[[:d:Q207753|Hyvinkää]]'' | |- | ''[[:d:Q115715672|Slovak Central Observatory Hurbanovo]]'' | [[Словакия]] | ''[[:d:Q856402|Һурбаново]]'' | data-sort-value="1871" | 1871 |- | ''[[:d:Q114437250|Smith College Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Нортгемптон (Массачусетс)|Нортһәмптон]] | |- | ''[[:d:Q7545250|Smith Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Висконсин]] | |- | ''[[:d:Q114437576|Smith River Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Данбери (Коннектикут)]] | |- | ''[[:d:Q1755255|Smithsonian Astrophysical Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Кембриҗ (АКШ)|Кембриҗ]] | data-sort-value="1890" | 1890 |- | ''[[:d:Q115616891|Smolecin observatory]]'' | [[Польша]] | [[Смоленцин (Грифицкий повяты)]] | |- | ''[[:d:Q12290810|Smolyan Planetarium]]'' | [[Болгария]] | ''[[:d:Q192888|Смолән]]'' | data-sort-value="1975" | 1975-09-06 |- | ''[[:d:Q115218137|Snohomish Hilltop Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Сногомиш (Вашингтон)|Сногомиш]] | |- | ''[[:d:Q17995800|Sobaeksan Optical Astronomy Observatory]]'' | [[Көньяк Корея]] | ''[[:d:Q50220|Danyang County]]''<br/>[[Йоңҗу]] | |- | ''[[:d:Q115633489|Sobradillo observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q9078381|Sobradillo de Palomares]]'' | |- | ''[[:d:Q115518942|Soerth observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Зёрт]] | |- | ''[[:d:Q33139597|Sofia University Astronomical Observatory]]'' | [[Болгария]] | ''[[:d:Q7582432|Sredets District]]'' | data-sort-value="1897" | 1897 |- | ''[[:d:Q114593261|Soisy-sur-Seine observatory]]'' | [[Франция]] | [[Суази-сюр-Сен]] | |- | ''[[:d:Q14693056|Sola Fide Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q490450|Моуэр (округ, Минесота)]]'' | |- | ''[[:d:Q115518933|Solaris observatory]]'' | [[Польша]] | ''[[:d:Q9394502|Łuczanowice]]'' | |- | ''[[:d:Q114452437|Sollies-Pont observatory]]'' | [[Франция]] | [[Сольес-Пон]] | |- | ''[[:d:Q7560466|Sommers–Bausch Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Колорадо (штат)|Колорадо]] | |- | ''[[:d:Q115633442|SON Station]]'' | [[Чили]] | ''[[:d:Q187893|San Pedro de Atacama]]'' | |- | ''[[:d:Q115633460|SONEAR Observatory]]'' | [[Бразилия]] | [[Минас-Жерайс]] | |- | ''[[:d:Q63520|Sonneberg Observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Зоннеберг]] | |- | ''[[:d:Q115534448|Sonoita Research observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Сонойта (Аризона)|Сонойта]] | |- | ''[[:d:Q115534449|Sonoran Skies observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Сент-Девид (Аризона)|Сент-Девид]] | |- | ''[[:d:Q114639325|Sooke observatory]]'' | [[Канада]] | ''[[:d:Q993727|Sooke]]'' | |- | ''[[:d:Q115616855|Sopot Astronomical Observatory]]'' | [[Сербия]] | ''[[:d:Q92689|Сопот]]'' | |- | ''[[:d:Q115616870|Sormano 2 Observatory]]'' | [[Италия]] | ''[[:d:Q650088|Villa Melzi d'Eril]]'' | |- | ''[[:d:Q112212013|Soukromá hvězdárna Staré u Třebívlic]]'' | [[Чехия]] | [[Тржебивлице]] | |- | ''[[:d:Q227807|South African Astronomical Observatory]]'' | [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]] | ''[[:d:Q1185115|City of Cape Town]]'' | data-sort-value="1820" | 1820 |- | ''[[:d:Q40031756|South African Radio Astronomy Observatory]]'' | [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]] | | |- | ''[[:d:Q115607591|South Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q937631|Waterlooville]]'' | |- | ''[[:d:Q115251479|South Wonston observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q2264190|South Wonston]]'' | |- | ''[[:d:Q115251165|Southend Bradfield observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q4954517|Bradfield]]'' | |- | ''[[:d:Q115239693|Southern Stars Observatory]]'' | [[Франция]] | ''[[:d:Q1022934|Faʻaʻā]]'' | |- | ''[[:d:Q115632648|Southern Utsunomiya observatory]]'' | [[Япония]] | [[Уцуномия|Утсуномия]] | |- | ''[[:d:Q7570853|Southland Astronomical Society Observatory]]'' | [[Яңа Зеландия]] | | |- | ''[[:d:Q115633478|Southwater observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q2693675|Southwater]]'' | |- | ''[[:d:Q115219135|Southwest Institute for Space Research]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Нью-Мексико]] | |- | ''[[:d:Q115264257|Sozzago astronomical Station]]'' | [[Италия]] | [[Соццаго]] | |- | ''[[:d:Q4115803|Space Research Centre, Polish Academy of Sciences]]'' | [[Польша]] | [[Варшава]]<br/>[[Вроцлав|Вротслав]]<br/>[[Боровець (Островский повяты)]] | data-sort-value="1976" | 1976-09-29 |- | ''[[:d:Q116161599|Space Tracking and Communications Center, JAXA]]'' | [[Япония]] | [[Ибара]] | |- | ''[[:d:Q115607522|SPAG Monfrague observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q27825511|Palazuelo-Empalme]]'' | |- | ''[[:d:Q1937388|Special Astrophysical Observatory of the Russian Academy of Science]]'' | [[Россия]] | [[Карачай-Чиркәсия]] | data-sort-value="1966" | 1966 |- | ''[[:d:Q115633419|SPECULOOS-South Observatory]]'' | [[Чили]] | ''[[:d:Q94552|Антофагаста]]'' | data-sort-value="2017" | 2017 |- | ''[[:d:Q671810|Sphinx Observatory]]'' | [[Швейцария]] | ''[[:d:Q834|Canton of Valais]]''<br/>''[[:d:Q660663|Goms District]]'' | data-sort-value="1937" | 1937 |- | ''[[:d:Q115616905|Spica observatory]]'' | [[Италия]] | [[Карминьяно]] | |- | ''[[:d:Q115633374|Spirit Marsh Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Мейр-Гров (Миннесота)|Мейр-Гров]] | |- | ''[[:d:Q115632264|SpringBok Observatory]]'' | [[Намибия]] | ''[[:d:Q834508|Khomas Region]]'' | |- | ''[[:d:Q114457264|Springe observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Шпринге]] | |- | ''[[:d:Q115633398|Squirrel Valley Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Коламбус]] | |- | ''[[:d:Q113715908|St Paul Observatory]]'' | [[Франция]] | [[Реюньон]] | |- | ''[[:d:Q115607638|St-Martin Observatory]]'' | [[Франция]] | [[Амате-Везинье]] | |- | ''[[:d:Q114452519|St. Andrews observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q201149|Fife]]'' | |- | ''[[:d:Q115616882|St. George Observatory]]'' | [[Румыния]] | [[Кокошешть (Алба)|Кокошешть]] | |- | ''[[:d:Q870437|St. Margarethen observatory]]'' | [[Швейцария]] | ''[[:d:Q69621|Binningen]]'' | |- | ''[[:d:Q115633548|St. Mellons observatory]]'' | [[Уэльс|Велс]] | [[Кардифф]] | |- | ''[[:d:Q113674071|St. Michel sur Meurthe observatory]]'' | [[Франция]] | [[Сен-Мишель-сюр-Мерт]] | |- | ''[[:d:Q29641603|St. Thomas Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | ''[[:d:Q114452905|Stakenbridge observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | [[Киддерминстер]] | |- | ''[[:d:Q114663001|Stamford observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Стәмфорд]] | |- | ''[[:d:Q115482954|Stammersdorf observatory]]'' | [[Австрия]] | ''[[:d:Q2329581|Stammersdorf]]'' | |- | ''[[:d:Q116162885|Stanley Laver Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q3878864|Pontesbury]]'' | |- | ''[[:d:Q114643351|Stansbury Park Observatory Complex]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Туиле (Юта)|Туиле]] | |- | ''[[:d:Q114437295|Star Cruiser Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Анза (Калифорния)|Анза]] | |- | ''[[:d:Q115534480|Star Ridge observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Ваймер (Техас)|Ваймер]] | |- | ''[[:d:Q11512735|Star Square Astronomical Observatory]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q79385|Shimizu-ku]]'' | |- | ''[[:d:Q3886747|Stardome Observatory]]'' | [[Яңа Зеландия]] | ''[[:d:Q726917|Auckland Region]]'' | |- | ''[[:d:Q115616883|Stardreams Observatory]]'' | [[Румыния]] | ''[[:d:Q592497|Vălenii de Munte]]'' | |- | ''[[:d:Q115616880|Stardust Observatory]]'' | [[Румыния]] | [[Брашов]] | |- | ''[[:d:Q115536753|Starhoo Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Лейквилл (Массачусетс)|Лейквилл]] | |- | ''[[:d:Q537820|Starkenburg Observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Хеппенхайм (Бергштрасе)]] | |- | ''[[:d:Q116159738|Starkenburg Observatory Heppenheim Asteroid Survey (SOHAS)]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Хеппенхайм (Бергштрасе)]] | |- | ''[[:d:Q4329996|Starlab Observatory]]'' | [[Россия]] | [[Карачай-Чиркәсия]]<br/>''[[:d:Q4319074|Nizhny Arkhyz]]'' | |- | ''[[:d:Q115632324|Starlight Observatory]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q551437|Anji County]]'' | |- | ''[[:d:Q115533887|Starry Knight observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Калифорния (штат)|Калифорния]] | |- | ''[[:d:Q115633371|Starry Night Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Глидден (Техас)|Глидден]] | |- | ''[[:d:Q115521859|Starry Wanderer observatory]]'' | [[Беларусия|Беларусь]] | ''[[:d:Q80409|Baran]]'' | |- | ''[[:d:Q38186303|Stará hvězdárna]]'' | [[Чехия]] | ''[[:d:Q11870479|Valašské Meziříčí]]'' | data-sort-value="1929" | 1929 |- | ''[[:d:Q115518944|Stazione Astronomica Betelgeuse observatory]]'' | [[Италия]] | [[Маньяго]] | |- | ''[[:d:Q115632273|Stazione Astronomica Le Pleiadi]]'' | [[Италия]] | [[Таверна (коммуна)]] | |- | ''[[:d:Q7607161|Stellafane Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Спрингфилд (Вермонт)|Спрингфилд]] | data-sort-value="1924" | 1924 |- | ''[[:d:Q115607640|Stellarium Gornergrat]]'' | [[Швейцария]] | ''[[:d:Q27494|Zermatt]]'' | |- | ''[[:d:Q124634107|Stephanion Observatory]]'' | [[Греция]] | | |- | ''[[:d:Q115482601|Sterni Observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Кемптен]] | |- | ''[[:d:Q37800210|Sternwarte]]'' | [[Австрия]] | [[Гмунден]] | |- | ''[[:d:Q2346032|Sternwarte Bülach]]'' | [[Швейцария]] | ''[[:d:Q9093|Bülach]]''<br/>''[[:d:Q11943|Цюрих кантоны]]'' | |- | ''[[:d:Q1678250|Sternwarte Calden]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Кальден]] | data-sort-value="1977" | 1977 |- | ''[[:d:Q2346057|Gotha Observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | | |- | ''[[:d:Q1668019|Sternwarte Greifswald]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Грайфсвальд]] | |- | ''[[:d:Q126597539|Sternwarte Gönnsdorf]]'' | [[Алмания|Германия]] | ''[[:d:Q1559387|Gönnsdorf]]'' | |- | ''[[:d:Q107302728|Sternwarte Hof]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Һоф (Бавария)|Һоф]] | |- | ''[[:d:Q2801945|Sternwarte Kassel]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Кассел]] | |- | ''[[:d:Q1629144|Sternwarte Kirchheim]]'' | [[Алмания|Германия]] | ''[[:d:Q480107|Amt Wachsenburg]]'' | |- | ''[[:d:Q24619320|Sternwarte Limburg]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Лимбург-ан-дер-Лан]] | |- | ''[[:d:Q14469617|Sternwarte Metzerlen]]'' | [[Швейцария]] | ''[[:d:Q70025|Metzerlen-Mariastein]]''<br/>''[[:d:Q11929|Canton of Solothurn]]'' | |- | ''[[:d:Q2346089|Sternwarte Mirasteilas]]'' | [[Швейцария]] | ''[[:d:Q65086|Falera]]'' | |- | ''[[:d:Q123652641|Sternwarte Rümlang]]'' | [[Швейцария]] | ''[[:d:Q67894|Rümlang]]'' | |- | ''[[:d:Q115373503|Sternwarte Simplon-Adler]]'' | [[Швейцария]] | | |- | ''[[:d:Q134008271|Sternwarte Streitheim]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Цусмарсхаузен]] | |- | ''[[:d:Q14469636|Sternwarte Tentlingen]]'' | [[Швейцария]] | ''[[:d:Q67313|Tentlingen]]''<br/>''[[:d:Q12640|Canton of Fribourg]]'' | |- | ''[[:d:Q2346124|Sternwarte Tübingen]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Түбинген]] | |- | ''[[:d:Q121324468|Sternwarte und Planetarium „Sigmund Jähn“ Rodewisch]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Родевиш]] | |- | ''[[:d:Q2346126|Sternwarte Weikersheim]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Вайкерсхайм]] | |- | ''[[:d:Q4110103|Sternwarte Wetzikon]]'' | [[Швейцария]] | ''[[:d:Q68305|Wetzikon]]'' | |- | ''[[:d:Q55519923|Sternwarten des ehemaligen Forschungsinstituts Manfred von Ardenne]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Дрезден]] | |- | ''[[:d:Q115521275|Sterrenwacht Andromeda observatory]]'' | [[Нидерланд]] | ''[[:d:Q977819|Ellecom]]'' | |- | ''[[:d:Q17336073|main building of the Old Observatory, Leiden]]'' | [[Нидерланд]] | [[Лейден]] | data-sort-value="1858" | 1858 |- | ''[[:d:Q115435273|Stia observatory]]'' | [[Италия]] | [[Стия]] | |- | ''[[:d:Q115434504|Stixendorf observatory]]'' | [[Австрия]] | ''[[:d:Q110944448|Stixendorf]]'' | |- | ''[[:d:Q142658|Stjärneborg]]'' | [[Швеция]] | ''[[:d:Q502298|Landskrona Municipality]]'' | data-sort-value="1584" | 1584 |- | ''[[:d:Q681497|Stockholm Observatory]]'' | [[Швеция]] | ''[[:d:Q506250|Стокгольм]]'' | data-sort-value="1753" | 1753<br/>1752 |- | ''[[:d:Q114437008|Stockport observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q18526|Стокпорт Каунти]]'' | |- | ''[[:d:Q7618563|Stokesville Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Виргиния]] | |- | ''[[:d:Q115523281|Stone Edge observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Ель-Верано (Калифорния)|Ель-Верано]] | |- | ''[[:d:Q114639187|Stone Finder Observatory]]'' | [[Канада]] | [[Кәлгари|Кәлгери]] | |- | ''[[:d:Q115536699|Stonegate Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Әнн-Арбор]] | |- | ''[[:d:Q7619602|Stony Ridge Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Калифорния (штат)|Калифорния]] | data-sort-value="1957" | 1957 |- | ''[[:d:Q115521860|Stowupland observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q2454255|Stowmarket]]'' | |- | ''[[:d:Q115607593|Strawberry Field observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q21683230|City of Southampton]]'' | |- | ''[[:d:Q57323463|Student Astronomical Observatory, Department of Astronomy - Plana]]'' | [[Болгария]] | ''[[:d:Q4442915|Stolichna Municipality]]'' | data-sort-value="2013" | 2013 |- | ''[[:d:Q7628619|Stull Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]]<br/>[[Нью-Йорк]] | |- | ''[[:d:Q316089|Stuttgart Observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Штутгарт]] | |- | ''[[:d:Q113673807|Stuttgart-Hoffeld observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Штутгарт]] | |- | ''[[:d:Q115632338|Submillimeter Array, Mauna Kea (SMA)]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Гило]] | |- | ''[[:d:Q111455966|Sudair Observatory]]'' | [[Согуд Гарәбстаны]] | ''[[:d:Q1249255|Әр-Рияд вилаяте]]'' | data-sort-value="2015" | 2015 |- | ''[[:d:Q115632649|Sukagawa observatory]]'' | [[Япония]] | [[Сукагава]] | |- | ''[[:d:Q115534453|Sulphur Flats observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q648216|Jemez Springs]]'' | |- | ''[[:d:Q114381132|Sumoto observatory]]'' | [[Япония]] | [[Сумото]] | |- | ''[[:d:Q33039548|Sun Dagger site]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Сан-Хуан (округ, Нью-Мексико)]] | |- | ''[[:d:Q114659324|Sunflower Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Олейте]] | |- | ''[[:d:Q115536770|Sunflower Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q43009899|Regal Santa Fe]]'' | |- | ''[[:d:Q115536726|Sunhill Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Ньютон (Массачусетс)|Ньютон]] | |- | ''[[:d:Q115523291|Sunriver Nature Center observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Санривер (Орегон)|Санривер]] | |- | ''[[:d:Q7641159|Sunriver Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Орегон]] | |- | ''[[:d:Q115522323|Suntopia Marina observatory]]'' | [[Япония]] | [[Сумото]] | |- | ''[[:d:Q115616949|Sura Gardens]]'' | [[Украина]] | ''[[:d:Q9017097|Kamianka]]'' | |- | ''[[:d:Q1570660|Sura Ionospheric Heating Facility]]'' | [[Россия]] | | |- | ''[[:d:Q116161487|Sutherland Observatory]]'' | [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]] | ''[[:d:Q1734288|Karoo Hoogland Local Municipality]]'' | |- | ''[[:d:Q116161373|Sutherland-LCO A]]'' | [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]] | ''[[:d:Q1734288|Karoo Hoogland Local Municipality]]'' | |- | ''[[:d:Q115616874|Sutherland-LCO Aqawan A #1 observatory]]'' | [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]] | ''[[:d:Q1750319|Sutherland]]'' | |- | ''[[:d:Q116161464|Sutherland-LCO B]]'' | [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]] | ''[[:d:Q1734288|Karoo Hoogland Local Municipality]]'' | |- | ''[[:d:Q116161476|Sutherland-LCO C]]'' | [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]] | ''[[:d:Q1734288|Karoo Hoogland Local Municipality]]'' | |- | ''[[:d:Q115633412|SVH Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q950876|Blairstown]]'' | |- | ''[[:d:Q139032629|Svákov observatory]]'' | [[Чехия]] | ''[[:d:Q12055185|Soběslav II]]'' | |- | ''[[:d:Q115632631|Swan Hill observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q2305836|Swan Hill]]'' | |- | ''[[:d:Q115433765|Swedenborg observatory]]'' | [[Швеция]] | [[Лангбаллиг]] | |- | ''[[:d:Q115523234|SWF observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | [[Челмсфорд]] | |- | ''[[:d:Q114437267|Swilken Brae observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q207736|St Andrews]]'' | |- | ''[[:d:Q7660067|Sydney Observatory]]'' | [[Австралия]] | [[Яңа Көньяк Велс]] | |- | ''[[:d:Q115518605|Szamotuly-Galowo observatory]]'' | [[Польша]] | [[Галово (Великопольское воеводалыгы)]] | |- | ''[[:d:Q114638113|Szeged Observatory]]'' | [[Маҗарстан]] | [[Сегед]] | |- | ''[[:d:Q139830205|Szegedi Csillagvizsgáló]]'' | [[Маҗарстан]] | [[Сегед]] | |- | ''[[:d:Q10340092|São Paulo Observatory]]'' | [[Бразилия]] | [[Сан-Паулу (штат)]] | |- | ''[[:d:Q115264663|Sögel observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Зёгель]]<br/>''[[:d:Q559544|Sögel]]'' | |- | ''[[:d:Q3039662|Table Mountain Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q4906128|Big Pines]]'' | data-sort-value="1924" | 1924 |- | ''[[:d:Q115607538|Tacande Observatory]]'' | [[Канар утраулары]] | [[Эл-Пасо]] | |- | ''[[:d:Q11271068|Tachibana Observatory]]'' | [[Япония]] | [[Мияконодзё|Мияконоҗо]] | |- | ''[[:d:Q7674728|Taeduk Radio Astronomy Observatory]]'' | [[Көньяк Корея]] | | |- | ''[[:d:Q115217968|Tajimi observatory]]'' | [[Япония]] | [[Тадзими|Таҗими]] | |- | ''[[:d:Q115522340|Takanezawa observatory]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q648859|Takanezawa]]'' | |- | ''[[:d:Q114452052|Takapuna observatory]]'' | [[Яңа Зеландия]] | ''[[:d:Q726917|Auckland Region]]'' | |- | ''[[:d:Q2390124|Talcott Mountain Science Center]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Коннектикут]] | |- | ''[[:d:Q17339474|Talcott house]]'' | [[Нидерланд]] | [[Лейден]] | data-sort-value="1898" | 1898 |- | ''[[:d:Q4450511|Tallinn Observatory]]'' | [[Эстония]] | ''[[:d:Q4450503|Tallinn]]'' | data-sort-value="1954" | 1954 |- | ''[[:d:Q113716842|Tamaris Observatory]]'' | [[Франция]] | [[Ла-Сен-сюр-Мер]] | |- | ''[[:d:Q7681509|Tamke-Allan Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Теннесси]] | |- | ''[[:d:Q114436959|Tamworth Observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q1434796|Tamworth]]'' | |- | ''[[:d:Q115522365|Tangra observatory]]'' | [[Австралия]] | [[Сент-Клер (Миссури)]] | |- | ''[[:d:Q115633370|Tara Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q7228354|Pontotoc]]'' | |- | ''[[:d:Q115607497|Tarbatness Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q208279|Highland]]'' | |- | ''[[:d:Q115536764|Tarleton State University Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Стивенвилл (Техас)|Стивенвилл]] | |- | ''[[:d:Q115632352|Tarzana observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Лос-Анджелес]] | |- | ''[[:d:Q113716164|Tashkent observatory]]'' | [[Үзбәкстан]] | [[Ташкент]] | |- | ''[[:d:Q115522314|Tataka observatory]]'' | [[Кытай Җөмһүрияте]] | ''[[:d:Q44581|Sinyi Township]]'' | |- | ''[[:d:Q114663160|Taunton observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Тонтен (Массачусетс)|Тонтен]] | |- | ''[[:d:Q115537134|Taurus Australis Observatory]]'' | [[Бразилия]] | ''[[:d:Q734609|Taguatinga]]'' | |- | ''[[:d:Q5490095|Taurus Hill observatory]]'' | [[Финляндия]] | ''[[:d:Q683525|Varkaus]]'' | data-sort-value="2004" | 2004 |- | ''[[:d:Q4329951|Taurus-1 Observatory]]'' | [[Беларусия|Беларусь]] | [[Витебск өлкәсе]]<br/>[[Барань]] | |- | ''[[:d:Q59182134|Tavolaia astronomical observatory]]'' | [[Италия]] | [[Санта-Мария-а-Монте]] | data-sort-value="1999" | 1999 |- | ''[[:d:Q114374106|Taya Beixo Observatory]]'' | [[Венесуэла]] | [[Баркисимето]] | |- | ''[[:d:Q114437003|Taylor Range Observatory]]'' | [[Австралия]] | [[Брисбен]] | |- | ''[[:d:Q114775023|Tebbutt Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Эджвуд (Нью-Мексико)|Эджвуд]] | |- | ''[[:d:Q115534461|TechDome observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q85814767|Weed Lookout Tower]]'' | |- | ''[[:d:Q2013047|Teide Observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q40846|Tenerife]]'' | |- | ''[[:d:Q116162883|Telescope Live]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q98062034|Cortijo de las Minas]]'' | |- | ''[[:d:Q115633445|Telescope Live observatory]]'' | [[Чили]] | ''[[:d:Q56128|Río Hurtado]]'' | |- | ''[[:d:Q115251577|Telford observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q20969932|Great Dawley]]'' | |- | ''[[:d:Q113328462|Teluk Kemang Observatory]]'' | [[Малайзия]] | ''[[:d:Q213893|Negeri Sembilan]]'' | |- | ''[[:d:Q114639206|Temecula observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Темекьюла]] | |- | ''[[:d:Q61709296|Temisas Astronomical Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Агуимес]] | data-sort-value="2008" | 2008 |- | ''[[:d:Q7699144|Ten Acre Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Оклахома (штат)|Оклахома]] | |- | ''[[:d:Q4330000|Tenagra II Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Аризона]]<br/>[[Ногалес (Аризона)|Ногалес]] | |- | ''[[:d:Q20008368|Tenagra Observatories]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Коттедж-Гроув (Орегон)]] | |- | ''[[:d:Q115633491|Tenerife Observatory-LCO A, Tenerife]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q715124|Teide National Park]]'' | |- | ''[[:d:Q115633484|Tenerife Observatory-LCO B, Tenerife]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q715124|Teide National Park]]'' | |- | ''[[:d:Q115633481|Tenerife-LCO Aqawan A #1]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q715124|Teide National Park]]'' | |- | ''[[:d:Q115633480|Tenerife-LCO Aqawan A #2]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q715124|Teide National Park]]'' | |- | ''[[:d:Q115607888|Teplice Observatory]]'' | [[Чехия]] | [[Теплице|Теплитсе]] | |- | ''[[:d:Q115633505|Terminus observatory]]'' | [[Испания]] | [[Олейрос]] | |- | ''[[:d:Q115521858|Terrassa observatory]]'' | [[Испания]] | [[Террасса|Терраса]] | |- | ''[[:d:Q115534471|Terre Haute observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Терре-Хот]] | |- | ''[[:d:Q115518599|Terres Blanches observatory]]'' | [[Франция]] | ''[[:d:Q673711|canton of Reillanne]]'' | |- | ''[[:d:Q115537144|Tesla observatory]]'' | [[Испания]] | [[Вальдеморильо]] | |- | ''[[:d:Q115534481|Texas A&M Physics observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Колледж-Стейшен|Коллеҗ-Стейшен]] | |- | ''[[:d:Q823007|Teylers astronomical observatory]]'' | [[Нидерланд]] | [[Һарлем]] | |- | ''[[:d:Q18762444|Thai National Observatory]]'' | [[Таиланд]] | | data-sort-value="2013" | 2013-01-22 |- | ''[[:d:Q987953|The astrodome of the Lyceum in Eger]]'' | [[Маҗарстан]] | [[Эгер]] | |- | ''[[:d:Q115536767|The Cottage Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Алтуна (Пенсильвания)]] | |- | ''[[:d:Q17743924|The Equatorial Observatory, Penllergare]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q7163093|Penllergaer]]'' | |- | ''[[:d:Q115633359|The Ranch Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Нью-Мексико]] | |- | ''[[:d:Q115607543|The Spaceguard Center observatory]]'' | [[Уэльс|Велс]] | ''[[:d:Q2254730|Knighton]]'' | |- | ''[[:d:Q115633515|The Studios Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q846683|Grantham]]'' | |- | ''[[:d:Q3821241|The Tower of the Sun]]'' | [[Италия]] | [[Брембате-ди-Сопра]] | |- | ''[[:d:Q28668183|the Virtual Telescope Project]]'' | [[Италия]] | [[Чеккано]] | data-sort-value="2006" | 2006 |- | ''[[:d:Q4139127|The Voeikov Main Geophysical Observatory]]'' | [[Россия]] | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1849" | 1849-04-01 |- | ''[[:d:Q113275678|THEMIS Ground-based Observatory]]'' | | | |- | ''[[:d:Q7781594|Theodor Jacobsen Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Сиэтл]] | |- | ''[[:d:Q115536742|Thomas G. Cupillari Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q38249664|Fleetville]]'' | |- | ''[[:d:Q115536696|Thomas More College Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Кентукки]] | |- | ''[[:d:Q7795757|Thompson Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Висконсин]] | |- | ''[[:d:Q115536685|Thompsonville Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q2672086|Thompsonville]]'' | |- | ''[[:d:Q115523212|Thornlands observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q7796450|Thornlands]]'' | |- | ''[[:d:Q114643098|Thornton observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Торнтон (Колорадо)]]<br/>[[Торнтон (Арканзас)|Торнтон]] | |- | ''[[:d:Q115534445|Three Buttes observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Саддлбрук (Аризона)|Саддлбрук]] | |- | ''[[:d:Q7797395|Three College Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Төньяк Каролина]] | |- | ''[[:d:Q2431089|Tian Shan Astronomical Observatory]]'' | [[Казакъстан]] | [[Алматы]] | |- | ''[[:d:Q115521269|Tiana observatory]]'' | [[Испания]] | [[Тиана (Каталония)]] | |- | ''[[:d:Q115536739|Tigh Speuran Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Фрейминггам (Массачусетс)|Фрейминггам]] | |- | ''[[:d:Q115523221|Tiki observatory]]'' | [[Франция]] | ''[[:d:Q115239746|Puna'auia observatory]]'' | |- | ''[[:d:Q135408876|Timau National Observatory]]'' | [[Индонезия]] | ''[[:d:Q14141|Kupang]]'' | |- | ''[[:d:Q115536711|Timberlake Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Рестон (Виргиния)|Рестон]] | |- | ''[[:d:Q115219228|Timberland Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Алабама]] | |- | ''[[:d:Q115534486|Timberline observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Винтерсет (Айова)|Винтерсет]] | |- | ''[[:d:Q18544500|Timișoara Astronomical Observatory]]'' | [[Румыния]] | [[Timişoara]] | |- | ''[[:d:Q113716254|Tivoli Observatory]]'' | [[Намибия]] | ''[[:d:Q110289|Tivoli Gardens]]'' | |- | ''[[:d:Q114565866|TLC Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Болонья]] | |- | ''[[:d:Q114452006|Toby Point Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Наррагансетт]] | |- | ''[[:d:Q11535200|Tochigi Science Museum]]'' | [[Япония]] | [[Уцуномия|Утсуномия]]<br/>[[Тотиги (префектура)]] | data-sort-value="1988" | 1988-05-03 |- | ''[[:d:Q115607579|Tocororo Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Аркильинос]] | |- | ''[[:d:Q115216356|Tokai observatory]]'' | [[Япония]] | [[Токай (Айти)|Токай]] | |- | ''[[:d:Q11272953|Tokigawa Town Star and Green Creation Center]]'' | [[Япония]] | [[Сайтама (префектура)]]<br/>''[[:d:Q1075201|Hiki district]]''<br/>''[[:d:Q251027|Tokigawa]]'' | |- | ''[[:d:Q115216062|Tokushima observatory]]'' | [[Япония]] | [[Токусима (шәһәр)|Токучима]] | |- | ''[[:d:Q4459557|Tokyo Astronomical Observatory (before 1938)]]'' | [[Япония]] | [[Токио]] | |- | ''[[:d:Q114436065|Tokyo-Asahikawa observatory]]'' | [[Япония]] | [[Токио]] | |- | ''[[:d:Q114420285|Tokyo-Dodaira observatory]]'' | [[Япония]] | [[Токио]] | |- | ''[[:d:Q114420331|Tokyo-Mitaka observatory]]'' | [[Япония]] | [[Токио]] | |- | ''[[:d:Q114420073|Tokyo-Norikura observatory]]'' | [[Япония]] | [[Токио]] | |- | ''[[:d:Q114419900|Tokyo-Okayama observatory]]'' | [[Япония]] | [[Токио]] | |- | ''[[:d:Q115633443|Tolar astronomical observatory]]'' | [[Аргентина]] | ''[[:d:Q7814097|Tolar Grande]]'' | |- | ''[[:d:Q115217938|Toma observatory]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q1357085|Tōma-chō]]'' | |- | ''[[:d:Q4329999|Tomsk State University Observatory]]'' | [[Россия]] | [[Тум|Томск]] | |- | ''[[:d:Q130259437|Torre Coxina]]'' | [[Италия]] | [[Виченца]] | |- | ''[[:d:Q115633531|Torreaguila observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q957619|Barbaño]]'' | |- | ''[[:d:Q115253697|Torredembarra observatory]]'' | [[Испания]] | [[Торредембарра]] | |- | ''[[:d:Q115428788|Tortona observatory]]'' | [[Италия]] | [[Тортона]] | |- | ''[[:d:Q114639282|Torus Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Бакли (Вашингтон)|Бакли]] | |- | ''[[:d:Q115215951|Tosa observatory]]'' | [[Япония]] | [[Тоса (шәһәр)|Тоса]] | |- | ''[[:d:Q2013009|Toulouse Observatory]]'' | [[Франция]] | [[Тулуза]] | |- | ''[[:d:Q2092877|Tour de la Babotte]]'' | [[Франция]] | [[Монпелье]] | data-sort-value="1363" | 1363 |- | ''[[:d:Q11456388|Toyama City Observatory]]'' | [[Япония]] | [[Тояма (префектура)]]<br/>[[Тояма (шәһәр)|Тояма]] | |- | ''[[:d:Q115218133|Toyama observatory]]'' | [[Япония]] | [[Тояма (шәһәр)|Тояма]] | |- | ''[[:d:Q114376859|Toyonaka observatory]]'' | [[Япония]] | [[Тоёнака|Тойонака]] | |- | ''[[:d:Q115216404|Toyota observatory]]'' | [[Япония]] | [[Тоёта (шәһәр)|Тойота]] | |- | ''[[:d:Q115633397|Transit Dreams Observatory, Campobello]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Кампобелло (Көньяк Каролина)|Кампобелло]] | |- | ''[[:d:Q133734441|Transit of Venus Observation Site]]'' | [[Яңа Зеландия]] | ''[[:d:Q1210763|Selwyn District]]'' | data-sort-value="1874" | 1874-10 |- | ''[[:d:Q115633516|TRAPPIST-North observatory]]'' | [[Марокко]] | ''[[:d:Q3090623|Oukaïmeden]]'' | |- | ''[[:d:Q113729111|Trebur observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Требур]] | |- | ''[[:d:Q115607521|Trent Astronomical Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q21885994|City of Nottingham]]'' | |- | ''[[:d:Q115607594|Tres Cantos Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Madrid|Мадрид]] | |- | ''[[:d:Q130261605|Troodos Observatory]]'' | [[Кипр Республикасы]] | ''[[:d:Q59150|Limassol District]]'' | |- | ''[[:d:Q115632310|TRT-NEO observatory]]'' | [[Таиланд]] | ''[[:d:Q5071639|Chang Khoeng]]'' | |- | ''[[:d:Q115633416|Trumbull Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Трамбулл (Коннектикут)|Трамбулл]] | |- | ''[[:d:Q115633558|TRZ observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q110139024|Caseta de les Mallades]]'' | |- | ''[[:d:Q114374367|Tsingtao field station]]'' | [[Кытай Җөмһүрияте]] | ''[[:d:Q274388|Paracel Islands]]'' | |- | ''[[:d:Q114376614|Tsingtao Observatory]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q57114749|A method for resolving spectra shift in the urban air quality monitoring system (DOAS)]]'' | |- | ''[[:d:Q1568014|TUBITAK National Observatory]]'' | [[Төркия]] | [[Antalya|Анталия]] | data-sort-value="1991" | 1991 |- | ''[[:d:Q115607552|Tucci Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Мартос (Хаэн)|Мартос]] | |- | ''[[:d:Q115533895|Tucson-Winterhaven observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Тусон]] | |- | ''[[:d:Q114642364|Tumamoc Hill observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Тусон]] | |- | ''[[:d:Q776020|Tuorla Observatory]]'' | [[Финляндия]] | ''[[:d:Q735563|Kaarina]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-04-29 |- | ''[[:d:Q115695|Turin Astrophysical Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Пино-Торинезе]] | data-sort-value="1759" | 1759 |- | ''[[:d:Q115607645|Turin Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Торино]] | |- | ''[[:d:Q114452317|Turin observatory (before 1913)]]'' | [[Италия]] | [[Торино]] | |- | ''[[:d:Q115523216|Turitea observatory]]'' | [[Яңа Зеландия]] | ''[[:d:Q750586|Turytsia]]'' | |- | ''[[:d:Q29017211|Turnov Observatory]]'' | [[Чехия]] | ''[[:d:Q851419|Турнов]]'' | |- | ''[[:d:Q27982910|Turtle Star Observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Мүлһайм-ан-дер-Рур]] | |- | ''[[:d:Q115522293|Tuscolana astronomy association]]'' | [[Италия]] | ''[[:d:Q18340078|tamer]]'' | |- | ''[[:d:Q115607587|Tweenhills Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q5675158|Hartpury]]'' | |- | ''[[:d:Q115534452|Tyrone observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Грант (округ, Нью-Мексико)]] | |- | ''[[:d:Q115522342|Tzec Maun observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q6908445|Moorook]]'' | |- | ''[[:d:Q116160945|Tzec Maun Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Мейгилл (Нью-Мексико)|Мейгилл]] | |- | ''[[:d:Q115522310|Tzec Maun observatory (before 2010)]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q985421|Pingelly]]'' | |- | ''[[:d:Q52184505|Třebíč observatory]]'' | [[Чехия]] | ''[[:d:Q4611037|Horka Domky]]'' | |- | ''[[:d:Q12042006|U green frog observatory]]'' | [[Чехия]] | [[Ондржейов]] | data-sort-value="1898" | 1898 |- | ''[[:d:Q114642336|U. of Minn. Infrared Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q59805|Mount Lemmon]]''<br/>[[Саммергейвн]] | |- | ''[[:d:Q115523271|UAdeC observatory]]'' | [[Мексика]] | [[Сальтильо]] | |- | ''[[:d:Q115633350|UAS-ISON Observatory]]'' | [[Мексика]] | [[Синалоа]] | |- | ''[[:d:Q7895639|UCL Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q151048|London Borough of Barnet]]'' | |- | ''[[:d:Q693124|Uecht Observatory]]'' | [[Швейцария]] | ''[[:d:Q66148|Niedermuhlern]]'' | data-sort-value="1951" | 1951 |- | ''[[:d:Q13360139|Uenohara Observatory]]'' | [[Япония]] | [[Яманаси (префектура)]]<br/>[[Уэнохара]] | |- | ''[[:d:Q18479152|UFES astronomical observatory]]'' | [[Бразилия]] | [[Витория (Эспириту-Санту)|Витория]] | |- | ''[[:d:Q115521880|Uiterstegracht Station]]'' | [[Нидерланд]] | [[Лейден]] | |- | ''[[:d:Q115632267|UJA Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Хаен]] | |- | ''[[:d:Q115632652|ULTRA Observatory]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q167516|Gusu District]]'' | |- | ''[[:d:Q113729350|Umbrella Observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Фреденбек]] | |- | ''[[:d:Q116432549|Umeenosato Observatory Tenkyukan]]'' | [[Япония]] | [[Оита (префектура)]]<br/>[[Кунисаки]] | |- | ''[[:d:Q63063779|Undelivered observatory in Vysluní]]'' | [[Чехия]] | ''[[:d:Q56412327|Výsluní]]'' | |- | ''[[:d:Q115218355|Underwood observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Габбардстон (Массачусетс)|Габбардстон]] | |- | ''[[:d:Q2564753|Union Observatory]]'' | [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]] | ''[[:d:Q7075455|Observatory]]'' | data-sort-value="1903" | 1903 |- | ''[[:d:Q11700|United States Naval Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Вашингтон (башкала)|Вашингтон]] | data-sort-value="1830" | 1830 |- | ''[[:d:Q4439554|United States Naval Observatory Flagstaff Station]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Флегстафф]] | data-sort-value="1955" | 1955 |- | ''[[:d:Q2306370|United States Space Surveillance Network]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Мауи (округ, Гавай)]] | data-sort-value="1957" | 1957 |- | ''[[:d:Q114643418|Universidad de Monterrey observatory]]'' | [[Мексика]] | [[Нвево-Леон (штат)]] | |- | ''[[:d:Q116160888|University Hills observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Калифорния (штат)|Калифорния]] | |- | ''[[:d:Q7895030|University of Alabama Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Таскалуса]] | data-sort-value="1949" | 1949 |- | ''[[:d:Q115536682|University of Central Arkansas Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Конвей (Арканзас)|Конвей]] | |- | ''[[:d:Q7895694|University of Maryland Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Мэриленд|Мериленд]] | data-sort-value="1963" | 1963 |- | ''[[:d:Q114659354|University of Minnesota observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Миннеаполис]] | |- | ''[[:d:Q115536708|University of Narino Observatory]]'' | [[Колумбия]] | ''[[:d:Q25893312|Provincia de Pasto]]'' | |- | ''[[:d:Q7895905|University of New Hampshire Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Нью-Гэмпшир|Нью-Һәмпшир]] | |- | ''[[:d:Q114643696|University of North Dakota observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Гранд-Форкс]] | |- | ''[[:d:Q7896015|University of Oklahoma Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Оклахома (штат)|Оклахома]] | |- | ''[[:d:Q114662863|University of Rhode Island observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q4246750|Quonochontaug]]'' | |- | ''[[:d:Q115522363|University of Southern Queensland observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q3116141|Greenmount]]'' | |- | ''[[:d:Q2346055|University of Tartu Old Observatory]]'' | [[Эстония]] | ''[[:d:Q42307965|Tartu City]]'' | data-sort-value="1811" | 1811 |- | ''[[:d:Q4439542|University of the Andes station]]'' | [[Венесуэла]] | [[Мерида (Венесуэла)|Мерида]] | |- | ''[[:d:Q652811|University of Tokyo Atacama Observatory]]'' | [[Чили]] | | data-sort-value="2009" | 2009 |- | ''[[:d:Q7896499|University of Toronto Southern Observatory]]'' | [[Канада]] | | |- | ''[[:d:Q113716320|Untermenzing Observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Мүнхен]] | |- | ''[[:d:Q752038|Uppsala Astronomical Observatory]]'' | [[Швеция]] | ''[[:d:Q59091|Uppsala Municipality]]''<br/>[[Уппсала]] | |- | ''[[:d:Q115379900|Uppsala-Angstrom observatory]]'' | [[Швеция]] | [[Уппсала]] | |- | ''[[:d:Q79220|Uraniborg]]'' | ''[[:d:Q756617|Дания кыйраллыгы]]'' | ''[[:d:Q502298|Landskrona Municipality]]'' | data-sort-value="1576" | 1576 |- | ''[[:d:Q115633518|Uraniborg Observatory]]'' | [[Испания]] | [[Эсиха]] | |- | ''[[:d:Q7901150|Ursa Observatory]]'' | [[Финляндия]] | [[Һельсинки|Һелсинки]] | data-sort-value="1926" | 1926<br/>1850 |- | ''[[:d:Q114643066|USAF Academy Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Колорадо-Сприңс]] | |- | ''[[:d:Q7902140|Ussuriysk Astrophysical Observatory]]'' | [[Россия]] | [[Уссурийск]]<br/>[[Горно-Таежное]] | |- | ''[[:d:Q114381433|Uto Observatory]]'' | [[Япония]] | [[Уто (шәһәр)|Уто]] | |- | ''[[:d:Q115633410|UTP astronomical observatory]]'' | [[Колумбия]] | [[Перейра (шәһәр)]] | |- | ''[[:d:Q1519288|Utrecht Observatory]]'' | [[Нидерланд]] | [[Үтрехт]] | |- | ''[[:d:Q114420404|Utsunomiya observatory]]'' | [[Япония]] | [[Уцуномия|Утсуномия]] | |- | ''[[:d:Q114380127|Utsunomiya-Imaizumi observatory]]'' | [[Япония]] | [[Уцуномия|Утсуномия]] | |- | ''[[:d:Q115522308|UWA observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q19584|Кроли Таун]]'' | |- | ''[[:d:Q121541899|UZAYMER Observatory]]'' | [[Төркия]] | [[Адана иле]]<br/>[[Сарычам (Адана)|Сарычам]] | data-sort-value="1991" | 1991 |- | ''[[:d:Q4251886|Uzhhorod Observatory]]'' | [[Украина]] | [[Ужгород|Ужһород]] | data-sort-value="1957" | 1957 |- | ''[[:d:Q114419931|Uzurano observatory]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q126762|Kasai Station]]'' | |- | ''[[:d:Q115534467|Vail View observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Вейл (Аризона)|Вейл]] | |- | ''[[:d:Q252274|Vainu Bappu Observatory]]'' | [[Һиндстан]] | ''[[:d:Q66659621|Tirupattur district]]''<br/>''[[:d:Q6379072|Kavalur]]'' | |- | ''[[:d:Q114735314|Val-des-Bois observatory]]'' | [[Канада]] | ''[[:d:Q3553381|Val-des-Bois]]'' | |- | ''[[:d:Q20057453|Valašské Meziříčí observatory]]'' | [[Чехия]] | ''[[:d:Q375651|Валашске-Мезиржичи]]''<br/>''[[:d:Q11870479|Valašské Meziříčí]]'' | data-sort-value="1929" | 1929 |- | ''[[:d:Q115521901|Valdicerro observatory]]'' | [[Италия]] | [[Лорето (Анкона)|Лорето]] | |- | ''[[:d:Q115251420|Valencia observatory]]'' | [[Испания]] | [[Валенсия]] | |- | ''[[:d:Q115607626|Valentines observatory]]'' | [[Швейцария]] | ''[[:d:Q52261|Bex]]'' | |- | ''[[:d:Q10340067|Valinhos Observatory]]'' | [[Бразилия]] | [[Сан-Паулу (штат)]] | |- | ''[[:d:Q115518626|Vallauris observatory]]'' | [[Франция]] | [[Валлорис]] | |- | ''[[:d:Q115518929|Valldoreix observatory]]'' | [[Испания]] | [[Сан-Кугат-дел-Вальес]]<br/>''[[:d:Q2891751|Valldoreix]]'' | |- | ''[[:d:Q115607775|Valle del Sol Observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q16641810|Torreón de la Tercia]]'' | |- | ''[[:d:Q30136150|Vallemare di Borbona Astronomical Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Лацио|Лацио (төбәк)]] | |- | ''[[:d:Q29645558|Vallinfreda astronomical observatory]]'' | [[Италия]] | [[Валлинфреда]] | |- | ''[[:d:Q20008369|Valmeca observatory]]'' | [[Франция]] | [[Пюимишель]] | |- | ''[[:d:Q7912530|Valongo Observatory]]'' | [[Бразилия]] | [[Рио-де-Жанейро]] | |- | ''[[:d:Q114659420|Van Allen Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Айова-Сити]] | |- | ''[[:d:Q12071928|Van Vleck Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Коннектикут]] | |- | ''[[:d:Q7914457|Vanderbilt Dyer Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Теннесси]] | |- | ''[[:d:Q113729310|Varennes observatory]]'' | [[Франция]] | [[Варенн (Сомма)|Варенн]] | |- | ''[[:d:Q4329960|Vartiovuori Observatory]]'' | [[Финляндия]] | [[Турку]] | data-sort-value="1819" | 1819 |- | ''[[:d:Q115521861|Varuna observatory]]'' | [[Италия]] | [[Торино]] | |- | ''[[:d:Q7916909|Vassar College Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]]<br/>[[Поукипзи (Нью-Йорк)|Поукипзи]] | data-sort-value="1865" | 1865 |- | ''[[:d:Q591923|Vatican Observatory]]'' | [[Ватикан]] | [[Кастель Гандольфо]] | data-sort-value="1891" | 1891 |- | ''[[:d:Q115632255|Vedrus Observatory]]'' | [[Россия]] | ''[[:d:Q1968504|Azovskaya]]'' | |- | ''[[:d:Q7918069|Veen Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Мичиган (штат)|Мичиган]] | |- | ''[[:d:Q115607772|Vega del Thader observatory]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q1324420|El Palmar]]'' | |- | ''[[:d:Q115616943|VEGA observatory]]'' | [[Австрия]] | [[Австрия]] | |- | ''[[:d:Q98637481|Vega-Sternwarte Salzburg]]'' | [[Австрия]] | [[Нусдорф-ам-Хаунсберг]] | |- | ''[[:d:Q115607652|Vegaquattro Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Нови Лигуре]] | |- | ''[[:d:Q7918325|Vega–Bray Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Бенсон (Аризона)|Бенсон]] | data-sort-value="1990" | 1990 |- | ''[[:d:Q4329956|Velikiye Luki Observatory]]'' | [[Россия]] | [[Бөек Луки|Великие-Луки]]<br/>[[Псков өлкәсе]] | |- | ''[[:d:Q98930303|Velizhan sanctuary]]'' | [[Россия]] | [[Төмән өлкәсе]] | |- | ''[[:d:Q115607548|Ventilla observatory]]'' | [[Испания]] | [[Madrid|Мадрид]] | |- | ''[[:d:Q110933282|Venus Hill]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q51681|Charlotte Amalie]]'' | |- | ''[[:d:Q672021|Vera C. Rubin Observatory]]'' | [[Чили]] | ''[[:d:Q721224|Elqui Province]]'' | |- | ''[[:d:Q3556305|VERITAS]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Аризона]] | |- | ''[[:d:Q105997976|Vermilion River Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Иллинойс (штат)|Иллинойс]] | data-sort-value="1959" | 1959 |- | ''[[:d:Q115533894|Vermillion Cliffs observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Канаб (Юта)|Канаб]] | |- | ''[[:d:Q7922294|Vernonia Peak Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | ''[[:d:Q27825818|Versailles Saint-Quentin-en-Yvelines Observatory]]'' | [[Франция]] | [[Гиянкур]] | data-sort-value="2009" | 2009 |- | ''[[:d:Q265628|Very Large Telescope]]'' | [[Чили]] | ''[[:d:Q2118|Antofagasta Region]]'' | data-sort-value="1998" | 1998 |- | ''[[:d:Q113728685|Vesqueville observatory]]'' | [[Бельгия]] | ''[[:d:Q1908658|Vesqueville]]'' | |- | ''[[:d:Q115633434|VHS-VISTA observatory]]'' | [[Чили]] | ''[[:d:Q2118|Antofagasta Region]]'' | |- | ''[[:d:Q115523299|Via Capote Sky observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Таузенд-Оукс]] | |- | ''[[:d:Q115521297|Via Lactea observatory]]'' | [[Испания]] | [[Ажер]] | |- | ''[[:d:Q116161190|Vicksburg observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Виксбург (Миссисипи)|Виксбург]] | |- | ''[[:d:Q114456171|Vienna observatory (before 1879)]]'' | [[Австрия]] | [[Вена шәһәре|Вена]] | |- | ''[[:d:Q30293587|Vihorlat Observatory]]'' | [[Словакия]] | [[Гуменне (шәһәр)|Һуменне]] | data-sort-value="1952" | 1952 |- | ''[[:d:Q19060587|Village-neuf Observatory]]'' | [[Франция]] | ''[[:d:Q20669912|Gare de Neuf-Brisach Ville]]'' | |- | ''[[:d:Q114456591|Vilnius observatory (since 1939)]]'' | [[Литва]] | [[Vilnius|Вилнүс]] | |- | ''[[:d:Q114663424|Vina del Mar observatory]]'' | [[Чили]] | [[Винья-дел-Мар]] | |- | ''[[:d:Q115521899|Vinyols observatory]]'' | [[Испания]] | [[Виньольс-и-эльс-Арс]] | |- | ''[[:d:Q98918328|Violau observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Альтенмюнстер]] | |- | ''[[:d:Q3886767|Virginio Cesarini observatory]]'' | [[Италия]] | [[Фрассо-Сабино]] | |- | ''[[:d:Q2063130|VIRGO]]'' | [[Италия]] | [[Кьезануова (Пиза)]] | data-sort-value="1993" | 1993 |- | ''[[:d:Q115632286|Virgo Oservatory]]'' | [[Италия]] | [[Севезо]] | |- | ''[[:d:Q7935007|Virtual Observatory India]]'' | [[Һиндстан]] | ''[[:d:Q1538|Pune]]'' | data-sort-value="2002" | 2002 |- | ''[[:d:Q115616862|Visnjan Observatory]]'' | [[Хорватия]] | ''[[:d:Q1973860|stotra]]'' | |- | ''[[:d:Q4112335|Vitebsk Observatory]]'' | [[Беларусия|Беларусь]] | [[Заходники]] | |- | ''[[:d:Q125401275|Vlašim Observatory]]'' | [[Чехия]] | ''[[:d:Q56413542|Vlašim]]'' | |- | ''[[:d:Q126934748|Vojtěch Šafařík's observatory]]'' | [[Чехия]] | [[Прага]] | |- | ''[[:d:Q114453594|Volkssternwarte Dhaun observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Кирн]] | |- | ''[[:d:Q37792428|Volkssternwarte Klagenfurt]]'' | [[Австрия]] | [[Клагенфурт]] | |- | ''[[:d:Q4329993|Volkssternwarte Michelbach]]'' | [[Австрия]] | [[Михельбах (Түбән Австрия)]] | |- | ''[[:d:Q109450281|Volkssterrenwacht Copernicus]]'' | [[Нидерланд]] | ''[[:d:Q9908|Bloemendaal]]'' | data-sort-value="1974" | 1974 |- | ''[[:d:Q14516272|Volkssterrenwacht Simon Stevin]]'' | [[Нидерланд]] | ''[[:d:Q9841|Halderberge]]'' | |- | ''[[:d:Q11901878|Volsin tähtitorni]]'' | [[Финляндия]] | ''[[:d:Q18682868|Vols]]'' | |- | ''[[:d:Q115523294|Vulcan North, Lick observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q1950508|Mount Hamilton]]'' | |- | ''[[:d:Q115523249|Vulpecula observatory]]'' | [[Маҗарстан]] | [[Будапешт]] | |- | ''[[:d:Q12021062|Vyškov observatory]]'' | [[Чехия]] | ''[[:d:Q954569|Вишков]]'' | data-sort-value="1970" | 1970-11-06 |- | ''[[:d:Q115536766|W Crusis Astronomical Observatory]]'' | [[Аргентина]] | [[Сан-Хусто]] | |- | ''[[:d:Q210997|W. M. Keck Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Гавай (штат)|Һавайлар]] | |- | ''[[:d:Q115607891|Waizenreuth Observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Вайденберг]] | |- | ''[[:d:Q114381038|Wakayama observatory]]'' | [[Япония]] | [[Вакаяма (шәһәр)|Вакаяма]] | |- | ''[[:d:Q114663317|Wallace Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Вестфорд (Массачусетс)|Вестфорд]] | |- | ''[[:d:Q115522330|Wallaroo observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q691473|Macropus robustus]]'' | |- | ''[[:d:Q115607787|Wallhausen Observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Вальхаузен (Вюртемберг)]] | |- | ''[[:d:Q114639414|Wallis Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Калифорния (штат)|Калифорния]] | |- | ''[[:d:Q115523286|Walnut Creek observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Волнат-Крик]] | |- | ''[[:d:Q115536697|Waltonfields Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Волтон (Кентукки)]] | |- | ''[[:d:Q114639452|Wanapum Dam observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Вашингтон (штат)|Вашингтон]] | |- | ''[[:d:Q115522355|Wanniassa observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q7968044|Wanniassa]]'' | |- | ''[[:d:Q7969058|Ward Observatory]]'' | [[Яңа Зеландия]] | ''[[:d:Q139907|Manawatū-Whanganui Region]]''<br/>''[[:d:Q10856931|Whanganui District]]'' | |- | ''[[:d:Q114662615|Warner and Swasey Nassau Station]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Чардон (Огайо)|Чардон]] | |- | ''[[:d:Q7969782|Warner and Swasey Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Оһайо (штат)|Оһайо]] | |- | ''[[:d:Q7969741|Warner Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | ''[[:d:Q114642920|Warren & Beverly Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q432556|Cloudcroft]]'' | |- | ''[[:d:Q7970461|Warren Rupp Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Оһайо (штат)|Оһайо]] | |- | ''[[:d:Q115632624|Warrumbungle Observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q17535|Coonabarabran Airport]]'' | |- | ''[[:d:Q11795176|Warsaw University Astronomical Observatory]]'' | [[Польша]] | ''[[:d:Q7095|Śródmieście]]'' | |- | ''[[:d:Q116161124|Wartburg College Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Вейверли (Айова)]] | |- | ''[[:d:Q7971453|Washburn Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Мәдисон|Мәдисен]] | data-sort-value="1881" | 1881 |- | ''[[:d:Q115241547|Waterlooville observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q937631|Waterlooville]]'' | |- | ''[[:d:Q114773906|Wayside Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Миннетонка (Миннесота)|Миннетонка]] | |- | ''[[:d:Q7978365|Weaver Student Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Калифорния (штат)|Калифорния]] | |- | ''[[:d:Q115522294|Wegberg observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Вегберг]] | |- | ''[[:d:Q115266911|Weinheim observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Вайнһайм]] | |- | ''[[:d:Q7980424|Weitkamp Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Оһайо (штат)|Оһайо]] | |- | ''[[:d:Q115521854|Wellinghofen observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Дортмунд]] | |- | ''[[:d:Q113728587|Wendelstein Observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Мүнхен]] | |- | ''[[:d:Q115536733|Werner Schmidt Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Ярмаут (Массачусетс)|Ярмаут]] | |- | ''[[:d:Q115251139|Werrington observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q12956645|City of Peterborough]]'' | |- | ''[[:d:Q115607595|West Challow observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q875011|Wantage]]'' | |- | ''[[:d:Q7986041|West Mountain Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Юта (штат)|Юта]] | |- | ''[[:d:Q114437433|West Skies Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Мулвейн (Канзас)|Мулвейн]] | |- | ''[[:d:Q14715106|Westport Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Вестпорт (Массачусетс)|Вестпорт]] | |- | ''[[:d:Q115633390|WestRock Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Коламбус (Алабама)]] | |- | ''[[:d:Q115633424|Westwood observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Вествуд (Массачусетс)|Вествуд]] | |- | ''[[:d:Q7990626|Whangarei Observatory]]'' | [[Яңа Зеландия]] | | |- | ''[[:d:Q115534447|Whipple observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q6727142|Madera Canyon]]'' | |- | ''[[:d:Q115633335|Whipple Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q28222537|Madera Canyon]]'' | |- | ''[[:d:Q115633346|Whiskey Creek Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Силвер-Сити (Нью-Мексико)|Силвер-Сити]] | |- | ''[[:d:Q115521884|Whitestar observatory]]'' | [[Италия]] | [[Тричезимо]] | |- | ''[[:d:Q12072873|Whitin Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Массачусетс]] | |- | ''[[:d:Q109066838|WHOO!]]'' | [[Чехия]] | ''[[:d:Q12047926|Opava-Předměstí]]'' | |- | ''[[:d:Q115523262|Wickede observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Дортмунд]] | |- | ''[[:d:Q7998683|Widener University Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Пенсилвания]] | |- | ''[[:d:Q113716634|Wildberg observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Вильдберг (Алгы Померания)]] | |- | ''[[:d:Q8001098|Wilder Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Массачусетс]] | |- | ''[[:d:Q115252903|Wilfred Hall Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q385669|Preston]]'' | |- | ''[[:d:Q8003443|Willard L. Eccles Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Юта (штат)|Юта]] | |- | ''[[:d:Q8006080|William Brydone Jack Observatory]]'' | [[Канада]] | [[Фредериктон]] | |- | ''[[:d:Q8015644|William Miller Sperry Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Нью-Джерси]] | |- | ''[[:d:Q8021076|Williams Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Төньяк Каролина]] | |- | ''[[:d:Q115607773|Willow Bank Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q1327770|Todmorden]]'' | |- | ''[[:d:Q115633385|Willowed Plains Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q2536706|Manteno]]'' | |- | ''[[:d:Q114452841|Wimborne Minster observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q535233|Wimborne Minster]]'' | |- | ''[[:d:Q114663123|Winchester observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Винчестер (Массачусетс)|Винчестер]] | |- | ''[[:d:Q114436962|Windsor observatory]]'' | [[Австралия]] | | |- | ''[[:d:Q3348340|Winer Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Сонойта (Аризона)|Сонойта]]<br/>[[Аризона-Сити (Аризона)|Аризона-Сити]] | data-sort-value="1983" | 1983 |- | ''[[:d:Q8025050|Winfree Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Линчбург (Вирджиния)]] | |- | ''[[:d:Q580230|Wise Observatory]]'' | [[Исраил]] | ''[[:d:Q741793|Mitzpe Ramon]]'' | data-sort-value="1971" | 1971 |- | ''[[:d:Q115536740|Wishing Star Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Беррингтон (Род-Айленд)|Беррингтон]] | |- | ''[[:d:Q115523215|Wither observatory]]'' | [[Яңа Зеландия]] | ''[[:d:Q8028154|Witherlea]]'' | |- | ''[[:d:Q115522352|Wobblesock observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q17535|Coonabarabran Airport]]'' | |- | ''[[:d:Q115632329|Woogaroo Observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q3630835|Forest Lake]]'' | |- | ''[[:d:Q115252981|Woolston Observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q2646350|North Cadbury]]'' | |- | ''[[:d:Q29918483|Woomera Observatory]]'' | [[Австралия]] | [[Көньяк Австралия]] | |- | ''[[:d:Q115264168|Wormout observatory]]'' | [[Франция]] | [[Ворму]] | |- | ''[[:d:Q114775062|Wykrota Observatory-CEAMIG]]'' | [[Бразилия]] | ''[[:d:Q9560|Minas Geraes]]'' | |- | ''[[:d:Q115523256|Wyncroft observatory]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q1975526|Attleborough]]'' | |- | ''[[:d:Q753261|Wyoming Infrared Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Олбани (округ, Вайоминг)|Руг Олбани (округ, Вайоминг)]] | |- | ''[[:d:Q115241183|Wyrick Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Геймаркет (Виргиния)|Геймаркет]] | |- | ''[[:d:Q4329959|Würzburg University Observatory]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Вүрцбург]] | |- | ''[[:d:Q3348342|Ximenian Observatory]]'' | [[Италия]] | [[Флоренция]] | data-sort-value="175" | 175 |- | ''[[:d:Q2037209|Xinglong Station]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q1152014|Xinglong County]]'' | |- | ''[[:d:Q19854229|Xingming Observatory]]'' | [[Кытай]] | [[Öremçe|Өремче]] | data-sort-value="2007" | 2007 |- | ''[[:d:Q115521863|Xingming observatory]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q335040|Ürümqi County]]'' | |- | ''[[:d:Q115632308|Xingming Observatory #2, Nanshan]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q335040|Ürümqi County]]'' | |- | ''[[:d:Q115632307|Xingming Observatory #3, Nanshan]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q335040|Ürümqi County]]'' | |- | ''[[:d:Q115632305|Xingming Observatory-KATS]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q335040|Ürümqi County]]'' | |- | ''[[:d:Q8044606|Xinjiang Astronomical Observatory]]'' | [[Кытай]] | [[Öremçe|Өремче]] | data-sort-value="1957" | 1957 |- | ''[[:d:Q114663071|Yale Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Бетани (Коннектикут)|Бетани]] | |- | ''[[:d:Q8047440|Yale University Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Коннектикут]] | |- | ''[[:d:Q4205816|Yale-Columbia Station]]'' | [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]] | [[Yohannesburg|Йоһаннесбург]] | data-sort-value="1925" | 1925 |- | ''[[:d:Q114381242|Yamada observatory]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q1023790|Yamada]]'' | |- | ''[[:d:Q116160801|Yamagata observatory]]'' | [[Япония]] | [[Ямагата (Ямагата)|Ямагата]] | |- | ''[[:d:Q114436116|Yamamoto observatory]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q1205163|Yamamoto]]'' | |- | ''[[:d:Q118118303|Yame City Star Culture Museum]]'' | [[Япония]] | [[Яме (шәһәр)|Яме]] | data-sort-value="2009" | 2009 |- | ''[[:d:Q11512752|Yanagida Observatory Mantenboshi]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q1349388|Noto]]'' | |- | ''[[:d:Q2543703|Yatsugatake South Base Observatory]]'' | [[Япония]] | [[Хокуто (Яманаси)|Хокуто]] | |- | ''[[:d:Q20113245|Yatsugatake-Kobuchizawa observatory]]'' | [[Япония]] | [[Хокуто (Яманаси)|Хокуто]] | |- | ''[[:d:Q114381651|Yatsuka observatory]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q8050273|Yatsuka]]'' | |- | ''[[:d:Q114381364|YCPM Kagoshima Station]]'' | [[Япония]] | [[Кагосима (шәһәр)|Кагочима]] | |- | ''[[:d:Q5761035|Yebes Observatory]]'' | [[Испания]] | [[(4661) Йебес]] | |- | ''[[:d:Q115536698|Yellow Springs observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q49000|Yellow Springs]]'' | |- | ''[[:d:Q14310|Yerkes Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q1758449|Williams Bay]]'' | data-sort-value="1897" | 1897 |- | ''[[:d:Q113727977|Yerres-Canotiers observatory]]'' | [[Франция]] | [[Ерр (Эссонна)|Ерр]] | |- | ''[[:d:Q4053419|YGCO Chiyoda Station]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q1023773|Chiyoda]]'' | |- | ''[[:d:Q115217775|YGCO Hoshikawa and Nagano Stations]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q11512884|Hoshikawa]]'' | |- | ''[[:d:Q115428607|Yonsei Survey Telescopes for Astronomical Research]]'' | [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]] | ''[[:d:Q1750319|Sutherland]]'' | |- | ''[[:d:Q4329964|Yorii Observatory]]'' | [[Япония]] | [[Сайтама (префектура)]]<br/>''[[:d:Q961604|Yorii]]'' | |- | ''[[:d:Q8055599|York University Observatory]]'' | [[Канада]] | [[Онтарио]] | |- | ''[[:d:Q114377494|Younchun observatory]]'' | [[Көньяк Корея]] | ''[[:d:Q50258|Yeoncheon County]]'' | |- | ''[[:d:Q115522328|YSVP observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q1724993|Vale Park]]'' | |- | ''[[:d:Q8060101|Yuba City Astronomical Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Калифорния (штат)|Калифорния]] | |- | ''[[:d:Q115632314|Yunling Observatory]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q1200824|Yao'an County]]'' | |- | ''[[:d:Q752042|Yunnan Astronomical Observatory]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q182852|Kunming]]'' | data-sort-value="1930" | 1930 |- | ''[[:d:Q115632313|Yunnan-HK Observatory]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q1152610|Yulong Naxi Autonomous County]]'' | |- | ''[[:d:Q115537133|Yunquera observatory]]'' | [[Испания]] | [[Юнкера (Малага)|Юнкера]] | |- | ''[[:d:Q57314616|Yuri Gagarin National Astronomical Observatory and Planetarium]]'' | [[Болгария]] | [[Стара-Загора]] | data-sort-value="1961" | 1961 |- | ''[[:d:Q67104735|Zadko Observatory]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q3106766|Gingin]]''<br/>''[[:d:Q3206|Көнбатыш Австралия]]''<br/>''[[:d:Q286453|Shire of Gingin]]'' | |- | ''[[:d:Q115633523|Zaldibia observatory]]'' | [[Испания]] | [[Сальдивия]] | |- | ''[[:d:Q115632297|Zeds Astronomical Observatory]]'' | [[Пакистан Ислам Җөмһүрияте|Пакьстан]] | [[Lahor|Лаһор]] | |- | ''[[:d:Q139962522|Zeiss-Planetarium und Sternwarte Schneeberg]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Шнееберг (Руда таулары)]] | data-sort-value="1952" | 1952 |- | ''[[:d:Q114453363|Zeist observatory]]'' | [[Нидерланд]] | ''[[:d:Q775|Gelderland]]'' | |- | ''[[:d:Q114643641|Zeno Observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Эдмонд (Оклахома)]]<br/>''[[:d:Q861742|Théodore-Edmond Plumier]]'' | |- | ''[[:d:Q114662333|Zephyrhills observatory]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Зефиргиллс (Флорида)|Зефиргиллс]] | |- | ''[[:d:Q688051|Zimmerwald Observatory]]'' | [[Швейцария]] | ''[[:d:Q67251|Wald]]'' | |- | ''[[:d:Q12021063|Zlín Observatory]]'' | [[Чехия]] | [[Злин]] | |- | ''[[:d:Q115607523|Zonalunar observatory]]'' | [[Испания]] | [[Валенсия]] | |- | ''[[:d:Q115633520|Zuben observatory]]'' | [[Испания]] | [[Алаурин-де-ла-Торре]] | |- | ''[[:d:Q4189470|Zvenigorod Observatory]]'' | [[Россия]] | [[Мәскәү өлкәсе]]<br/>''[[:d:Q13636119|Луцино]]'' | |- | ''[[:d:Q115632254|Zvjezdarnica Graberje observatory]]'' | [[Хорватия]] | [[Загреб]] | |- | ''[[:d:Q4330003|Ähtäri Observatory]]'' | [[Финляндия]] | ''[[:d:Q6172|Ähtäri]]'' | |- | ''[[:d:Q8077417|ÇOMÜ Ulupınar Observatory]]'' | [[Төркия]] | | data-sort-value="2002" | 2002 |- | ''[[:d:Q1751360|Épendes Observatory]]'' | [[Швейцария]] | ''[[:d:Q12640|Canton of Fribourg]]''<br/>''[[:d:Q66922|Ependes]]'' | |- | ''[[:d:Q844957|Østervold Observatory]]'' | [[Дания]] | ''[[:d:Q504125|Copenhagen Municipality]]'' | data-sort-value="1861" | 1861 |- | ''[[:d:Q11087045|Úpice observatory]]'' | [[Чехия]] | ''[[:d:Q330259|Упитсе]]'' | data-sort-value="2003" | 2003-08-06 |- | ''[[:d:Q113225234|Ústecká hvězdárna]]'' | [[Чехия]] | [[Телнице (Усти над Лабем)]] | data-sort-value="1929" | 1929 |- | ''[[:d:Q341666|Črni Vrh Observatory]]'' | [[Словения]] | ''[[:d:Q3441842|Municipality of Idrija]]'' | data-sort-value="1975" | 1975 |- | ''[[:d:Q28530281|Ďáblice Observatory]]'' | [[Чехия]] | ''[[:d:Q1822800|Ďáblice]]'' | |- | ''[[:d:Q1610198|Ōizumi Observatory]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q385080|Oizumi]]''<br/>[[Гумма (префектура)]] | |- | ''[[:d:Q392420|Štefánik's Observatory]]'' | [[Чехия]] | ''[[:d:Q744598|Hradčany]]''<br/>''[[:d:Q973974|Prague 1]]'' | data-sort-value="1928" | 1928 |- | ''[[:d:Q106783186|Ždánice Observatory]]'' | [[Чехия]] | ''[[:d:Q393439|Жданитсе]]'' | |- | ''[[:d:Q56707485|Žebrák Observatory]]'' | [[Чехия]] | ''[[:d:Q393474|Жебрак]]'' | |- | ''[[:d:Q126934749|Žďár nad Sázavou Observatory]]'' | [[Чехия]] | ''[[:d:Q10296640|Žďár nad Sázavou 3]]'' | |- | ''[[:d:Q955819|Алжир обсерваториясе]]'' | [[Алжир|Әлҗәзаир]] | [[Әлҗәзаир (шәһәр)]] | |- | ''[[:d:Q1421339|Бельгия патша обсерваториясе]]'' | [[Бельгия]] | ''[[:d:Q203312|Uccle]]'' | data-sort-value="1826" | 1826-06-08 |- | [[В. П. Энгельгардт исемендәге астрономия обсерваториясе|В. П. Энгелһардт ис. йолдызбелем күзәтүханәсе]] | [[Россия]] | [[Татарстан]] | |- | ''[[:d:Q532127|Вена обсерваториясе]]'' | [[Австрия]] | [[Вена шәһәре|Вена]] | data-sort-value="1753" | 1753 |- | ''[[:d:Q1018734|Виктор Амбарцумян исемендәге Бюракан астрофизик обсерваториясе]]'' | [[Әрмәнстан]] | ''[[:d:Q2305036|Byurakan]]''<br/>''[[:d:Q17915|Aragatsotn Province]]'' | data-sort-value="1946" | 1946 |- | ''[[:d:Q1519999|Вишнян обсерваториясе]]'' | [[Хорватия]] | ''[[:d:Q1642046|Вишнян]]'' | |- | ''[[:d:Q1498846|Гейсей обсерваториясе]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q1206376|Geisei]]''<br/>[[Коти (префектура)]] | |- | ''[[:d:Q1499172|Гэкко обсерваториясе]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q1203533|Kannami]]'' | |- | ''[[:d:Q1475872|Гёте Линк исемендәге обсерватория]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Индиана]] | |- | ''[[:d:Q5969695|Дайник астрономик обсерваториясе]]'' | [[Япония]] | [[Сига (префектура)]]<br/>[[Хиконе]]<br/>[[Kioto|Кьото]] | |- | [[Джеймс Кук Обсерваториясе]] | [[Яңа Зеландия]] | ''[[:d:Q140246|Gisborne District]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-10-09 |- | [[Загреб обсерваториясе]] | [[Хорватия]] | | |- | [[Казан университетының астрономия обсерваториясе]] | [[Россия]] | [[Казан]]<br/>[[Татарстан]] | data-sort-value="1837" | 1837 |- | [[Казан университетының Төньяк Кавказ астрономия станциясе]] | [[Россия]] | ''[[:d:Q2626562|Arkhyz]]'' | |- | [[Кара Урман Обсерваториясе]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Колорадо (штат)|Колорадо]] | |- | ''[[:d:Q936126|Кырым астрофизика обсерваториясе]]'' | [[Россия]]<br/>[[Украина]] | [[Baqçasaray|Бакчасарай]]<br/>''[[:d:Q903849|Nauchnyi]]''<br/>[[Кырым]] | |- | ''[[:d:Q151991|Көньяк Европа обсерваториясе]]'' | [[Алмания|Германия]] | | data-sort-value="1962" | 1962 |- | ''[[:d:Q466895|Лоуэлл обсерваториясе]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Флегстафф]] | data-sort-value="1894" | 1894 |- | ''[[:d:Q466863|Маунт-Вилсон]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Лос-Анджелес (округ, Калифорния)|Лос-Әнҗелес]] | data-sort-value="1904" | 1904 |- | ''[[:d:Q1310548|Маунт-Стромло күзәтүханәсе]]'' | [[Австралия]] | [[Канберра]] | data-sort-value="1924" | 1924 |- | ''[[:d:Q508362|Ницца обсерваториясе]]'' | [[Франция]] | [[Ницца]]<br/>[[Ла-Трините (Диңгез буе Альплары)]] | |- | ''[[:d:Q608580|Олугбәк обсерваториясе]]'' | [[Үзбәкстан]] | [[Сәмәрканд]] | data-sort-value="1420" | 1420s |- | ''[[:d:Q123153|Ондржейов астрономик обсерваториясе]]'' | [[Чехия]] | [[Ондржейов]]<br/>''[[:d:Q188399|Урта Чехия төбәге]]'' | data-sort-value="1898" | 1898-01-21 |- | [[Осерваторио Азтрофизико (Виченца)]] | [[Италия]] | [[Азияго]] | |- | ''[[:d:Q2013015|От-Прованс обсерваториясе]]'' | [[Франция]] | [[Сен-Мишель-л’Обсерватуар]] | data-sort-value="1937" | 1937 |- | ''[[:d:Q191684|Паломар обсерваториясе]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Сан-Диего (округ, Калифорния)]] | data-sort-value="1928" | 1928 |- | ''[[:d:Q461340|Париж обсерваториясе]]'' | [[Франция]] | ''[[:d:Q211604|Montparnasse]]'' | data-sort-value="1667" | 1667 |- | ''[[:d:Q1861728|Прескотт обсерваториясе]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Прескотт (Аризона)]] | |- | ''[[:d:Q845924|Пулково обсерваториясе]]'' | [[Россия]] | [[Мәскәү районы (Санкт-Петербург)]] | data-sort-value="1839" | 1839-08-07 |- | ''[[:d:Q944482|Симеиз күзәтүханәсе]]'' | [[Украина]] | [[Ялта шәһәр шурасы]] | |- | ''[[:d:Q581794|Тарту күзәтүханәсе]]'' | [[Эстония]] | ''[[:d:Q1020142|Nõo Rural Municipality]]'' | data-sort-value="1964" | 1964 |- | ''[[:d:Q4458386|Тбилиси физик күзәтүханәсе]]'' | [[Гөрҗистан]] | [[Tbilisi|Тбилиси]] | |- | ''[[:d:Q2976682|Турку обсерваториясе]]'' | [[Финляндия]] | [[Турку]] | data-sort-value="1937" | 1937 |- | ''[[:d:Q1403276|Феликс Агилар исемендәге обсерватория]]'' | [[Аргентина]] | [[Сан-Хуан (правинсә)]]<br/>''[[:d:Q829805|El Leoncito National Park]]'' | |- | ''[[:d:Q5641443|Халеакала обсерваториясе]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Мауи (округ, Гавай)]] | |- | ''[[:d:Q714352|Шәмәхә тавы обсерваториясе]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q589343|Xuanwu District]]'' | data-sort-value="1928" | 1928 |- | ''[[:d:Q751902|Эль-Леонсито астрономия комплексы]]'' | [[Аргентина]] | [[Сан-Хуан (правинсә)]]<br/>''[[:d:Q829805|El Leoncito National Park]]'' | data-sort-value="1983" | 1983 |- | ''[[:d:Q4071794|Ягелло университетының астрономия күзәтүханәсе]]'' | [[Польша]] | ''[[:d:Q54159|Lesser Poland Voivodeship]]''<br/>[[Краков]] | data-sort-value="1792" | 1792 |- | ''[[:d:Q16095077|金海天文台]]'' | [[Көньяк Корея]] | | |- | ''[[:d:Q12598239|별마로천문대]]'' | [[Көньяк Корея]] | ''[[:d:Q50306|Yeongwol County]]'' | |- | ''[[:d:Q135105671|부안청림천문대]]'' | [[Көньяк Корея]] | ''[[:d:Q50246|Buan County]]'' | data-sort-value="2011" | 2011-04-05 |- | ''[[:d:Q27290836|중미산천문대]]'' | [[Көньяк Корея]] | | |} {{Wikidata list end}}--> == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == {{Тышкы сылтамалар}} == Моны да карагыз == {{Портал|Фән|Астрономия}} {{Фәннәр}} [[Төркем:Астрономия| ]] qlokh8lzmotxqwfjdys5yl6658hu7om 0 17253 5963086 4075279 2026-06-13T19:34:56Z ~2026-21991-09 60323 /* Вакыйгалар */ 5963086 wikitext text/x-wiki '''7 март''' – [[Милади тәкъвиме]]ндә өченче айның җиденче көне. Ел ахырына кадәр 299 көн кала. {{Март тәкъвиме}} {{Шулай ук карагыз/Көн}} {{Тарихта бу көн}} =={{Бәйрәмнәр һәм вакыйгалар}}== ==={{Халыкара истәлекле период}}=== [[Файл:2014 Korçë , Shkolla e parë shqipe.JPG|мини|Албан телендә укыта башлаган беренче мәктәп.]] ==={{Илләр буенча бәйрәмнәр}}=== * {{PSE}} – '''''[[Демократия]] көне''''' <small>({{lang-pt|Dia da Democracia}})</small>.<ref>{{ref-en}} [http://www.medea.be/en/countries/occupied-palestinian-territories/palestinian-legislative-council-plc/ PALESTINIAN LEGISLATIVE COUNCIL] {{Webarchive|url=https://archive.is/20131220173607/http://www.medea.be/en/countries/occupied-palestinian-territories/palestinian-legislative-council-plc/ |date=2013-12-20 }}</ref>. ==={{Һөнәри һәм җәмгыяви бәйрәмнәр}}=== * {{Байрак/Албания}} [[Албания]] – '''''[[Укытучылар көне]]''''' <small>({{lang-sq|[[:sq:Dita e mësuesit|Dita e mësuesit]]}})</small>, [[1867 ел]]да [[File:Stema e Bashkisë Korçë.svg|20px]] Корчaда ''<small>([[:sq:Korça|sq]])</small>'' [[албан теле]]ндә беренче белем бирүче мәктәп ачылган көне. * {{USA}} / {{Калифорния штаты байрагы}} / {{Сан-Франциско гербы}} – '''''Рәсми [[Metallica]] көне''''' <small>({{lang-en|Official Metallica Day}})</small>.<ref name="Metallica Timeline">{{ref-en}} {{cite web |title=Metallica Timeline |publisher=metallica.com |url=http://www.metallica.com/page.asp?ps_key=379B87C5947F42E8AE5B80A9270CA6F4 |accessdate=June 9, 2011 |archivedate=2012-01-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120112131915/http://www.metallica.com/page.asp?ps_key=379B87C5947F42E8AE5B80A9270CA6F4 }}</ref> * {{BRA}} – '''''Бразилия диңгез пехотасы көне''''' <small>({{lang-pt|Dia do [[:pt:fuzileiro naval|fuzileiro naval]]}})</small>.<ref>{{ref-pt}} [http://www.paulinas.org.br/diafeliz/?system=datacomemorativa&id=69 07/03 - DIA DO FUZILEIRO NAVAL]{{Deadlink|date=June 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> =={{Вакыйгалар}}== * [[1876 ел|1876]] – [[Александр Белл]] телефонны патентлаштыра. * [[1920 ел|1920]] – Сүрия милли конгрессы [[Сүрия]] бәйсезлеген игълан итә. * [[1960 ел|1960]] – АКШ диңгезчеләре [[Әсхәт Җиһаншин]] утырган [[Т-36 үзйөрешле баржасының дрейфы|Т-36 үзйөрешле баржаны]] коткара. =={{Туулар}}== {{Шулай ук карагыз|:Төркем:7 март көнне туганнар}} * [[1850 ел|1850]] — [[Томаш Масарик]], [[чехлар|чех]] [[фәлсәфәче]]се, [[File:Flag of Czechoslovakia.svg|20px]]/[[File:Lesser coat of arms of Czechoslovakia (1918-1938 and 1945-1961).svg|20px]] [[Чехословакия]]нең беренче [[президент]]ы. * [[1857 ел|1857]] — [[Юлиус Вагнер-Яурегг]], * [[1869 ел|1869]] — [[Иван Ягодинский]], * [[1884 ел|1884]] — [[Марина Скибицкая]], * [[1894 ел|1894]] — [[Степан Бархударов]], * [[1905 ел|1905]] — [[Борис Поршнев]], * [[1911 ел|1911]] — [[Николай Байбаков]], * [[1912 ел|1912]] — [[Әдилә Айда]], Төркиянең беренче хатын-кыз дипломаты. * [[1913 ел|1913]] — [[Шаһиморат Зәйни]], драматург. * [[1914 ел|1914]] — [[Зәкәрия Хөсәенов]], [[Бөек Ватан сугышы]] чоры [[Эшче-крестьян Кызыл Гаскәре|Кызыл Гаскәре]] [[танк]] командиры, [[Советлар Берлеге каһарманы]]. * [[1920 ел|1920]] — [[Каюм Җәббаров]], [[Бөек Ватан сугышы]] чоры [[Эшче-крестьян Кызыл Гаскәре|Кызыл Гаскәре]] [[артиллерия|туп]] расчёты командиры, [[Дан ордены]]ның тулы кавалеры. * [[1924 ел|1924]] — [[Борис Марков (1924)|Борис Марков]], * 1924 — [[Кобо Абе]], япун язучысы. * [[1931 ел|1931]] — [[Элимир Дистанов]], * [[1935 ел|1935]] — [[Алевтина Алаторцева]], * [[1937 ел|1937]] — [[Геннадий Рязанцев]], * [[1938 ел|1938]] — [[Альбер Ферт]], * 1938 — [[Девид Балтимор]], * [[1940 ел|1940]] — [[Виктор Филимонов]], * [[1941 ел|1941]] — [[Андрей Миронов]], актер, РСФСР халык артисты (''[[1980 ел|1980]]''). * [[1942 ел|1942]] — [[Галина Софьина]], * [[1947 ел|1947]] — [[Мэлс Вафин]], рәссам, педагог. * [[1948 ел|1948]] — [[Шамил Тарпищев]], ССРБ һәм Россиянең атказанган тренеры. * [[1949 ел|1949]] — [[Римзил Вәли]], татар журналисты, җәмәгать эшлеклесе. * [[1955 ел|1955]] — [[Николай Кротов]], * [[1957 ел|1957]] — [[Клавдия Новикова]], * [[1960 ел|1960]] — [[Ренат Шәрибҗанов]], музыкант һәм популяр җырлар авторы. * [[1961 ел|1961]] — [[Фәрит Хәнифов]], * [[1966 ел|1966]] — [[Булат Атнабаев]], * [[1970 ел|1970]] — [[Петра Меде]], * [[1972 ел|1972]] — [[Эдуард Кадыйрмәтов]], * [[1980 ел|1980]] — [[Валери Чепланова]], * 1980 — [[Светлана Шикшина]], * [[1981 ел|1981]] — [[Игорь Емелеев]], * [[1983 ел|1983]] — [[Вера Фролова]], * [[1986 ел|1986]] — [[Тивайн Макки]], * [[1987 ел|1987]] — [[Денис Галимҗанов]], =={{Вафатлар}}== {{Шулай ук карагыз|:Төркем:7 март көнне вафатлар}} * [[1274 ел|1274]] — «Изге» [[Фома Аквинлы]] (''Thomas Aquinas''), фәлсәфәче һәм дин әһеле. * [[1611 ел|1611]] — [[Богдан Бельский]], * [[1803 ел|1803]] — [[Прасковья Жемчугова]], * [[1868 ел|1868]] — [[Михаил Деларю]], * [[1880 ел|1880]] — [[Евграф Осокин]], * [[1903 ел|1903]] — [[Мирсалих Бикчурин]], [[татар теле]]нең [[Әлифба]] китабы авторы. * 1903 — [[Павел Ковалевский (1843)|Павел Ковалевский]], * [[1935 ел|1935]] — [[Виктор Боголюбов]], * [[1939 ел|1939]] — [[Глеб Братановский]], * [[1944 ел|1944]] — [[Александер Әхмәтович]], * [[1953 ел|1953]] — [[Букша Миколас]], * [[1954 ел|1954]] — [[Отто Дилс]], * [[1955 ел|1955]] — [[Таҗи Гыйззәт]], * [[1965 ел|1965]] — [[Луиза Маунтбеттен]], * [[1988 ел|1988]] — [[Рәис Габдерахманов]], * [[1992 ел|1992]] — [[Мансур Барбутлы]], * [[1993 ел|1993]] — [[Мидхәт Мөхәррәмов]], * [[1994 ел|1994]] — [[Михаил Воловик]], шагыйрь, тәрҗемәче, инженер. * [[1997 ел|1997]] — [[Алтыморат Ораздурдыев]], [[төрекмәннәр|төркмән]] спортсмен-штангачы, дөнья чемпионы. * 1997 — [[Эдвард Миллс Парселл]], * [[1998 ел|1998]] — [[Виталий Акцорин]], * [[1999 ел|1999]] — [[Стэнли Кубрик]], [[АКШ]] [[кино]]режиссёры, фотограф, продюсер. * [[2003 ел|2003]] — [[Якуб Зәнкиев]], татар язучысы, [[Тукай бүләге]] иясе. * [[2005 ел|2005]] — [[Равил Үтәбай-Кәрими]], шәркыять һәм исламият белгече. * [[2008 ел|2008]] — [[Борис Буров]], * [[2015 ел|2015]] — [[Зөфәр Гаянов]], рәссам, педагог. * 2015 — [[Юрий Малышев (1931)|Юрий Малышев]], * [[2017 ел|2017]] — [[Олег Васильев]], * 2017 — [[Һанс Георг Демелт]], * [[2018 ел|2018]] — [[Морат Аджи]], =={{Дини бәйрәмнәр}}== ===={{Исем бәйрәмнәре}}==== == Шулай ук карагыз == {{commonscat|7 March}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} {{Тәкъвим}} [[Төркем:Ел көннәре]] [[Төркем:7 март]] q8ttre6asj6njaegiyjz4axfbq8w8pd 0 18121 5963085 5737480 2026-06-13T19:32:26Z ~2026-21991-09 60323 /* Вакыйгалар */ 5963085 wikitext text/x-wiki {{alsonumber|1960}} {{Ел өчен навигация|1960}} {{Гасыр өчен навигация|20}} {{Башлана торган ел|1960}} == Вакыйгалар == * [[27 гыйнвар]] — [[КПССның Татарстан өлкә комитеты]] пленумы [[1958 ел]]да расланган «Татар гомумбелем мәктәпләрендә эшнең торышы һәм яхшырту чаралары турында» карарын гамәлдән чыгара. * [[5 февраль]] — [[Туймазы]] эшчеләр бистәсе шәһәр статусына ирешә. * [[7 март]] – АКШ диңгезчеләре [[Әсхәт Җиһаншин]] утырган [[Т-36 үзйөрешле баржасының дрейфы|Т-36 үзйөрешле баржаны]] коткара. * [[13 апрель]] — [[РСФСР]] Министрлар Шурасы карары белән [[Идел-Чулман тыюлыгы]] оештырыла. * [[22 май]] — [[Көньяк Америка]]да [[Бөек Чили җир тетрәве]] фаҗигасы уза. * [[7 июнь]] — [[Согуд Гарәбстан]]ында хатын-кызлар мәгарифкә хокук ала. * [[11 июль]] — [[Франция]] [[Бенин]], [[Нигер]], [[Буркина-Фасо]], [[Чад]], [[Конго]] һәм башка илләргә бәйсезлек бирергә риза булуы турында хәбәр итә. * [[1 август]] — Дагомея (''хәзерге [[Бенин]]'') бәйсезлеге игълан ителә. * [[13 август]] — [[Үзәк Африка Җөмһүрияте]] [[Франция]]дән бәйсезлеген игълан итә. * [[16 август]] — [[Кипр]] бәйсезлеген игълан итә. * [[25 август]] — [[Рум]]да [[XVII&nbsp;Олимпия уеннары]] башлана. * [[22 сентябрь]] — [[Мали]] [[Франция]]дән бәйсезлекне яулый. * [[26 сентябрь]] — [[Фидель Кастро]] [[БМО]] тарихында иң озын монолог сөйли (''4&nbsp;сәгать, 29&nbsp;минут''). * [[24 октябрь]] — «[[Байкоңгыр]]» космодромында ракета шартлый. == Туулар == {{Шулай ук карагыз|:Төркем:1960 елда туганнар}} [[Файл:Г.Хәйруллина .jpg|90px|right|Гөлдания Хәйруллина]] [[Файл:Kudrin.jpg|90px|right|Алексей Кудрин]] [[Файл:В.М.Шакирова.jpg|90px|right|Венера Шакирова]] [[Файл:В.В.Агапов.jpg|90px|right|Виталий Агапов]] * [[10 гыйнвар]] — [[Салават Фәтхетдинов]], [[Татарстанның халык артисты|Татарстанның халык]], [[Россия Федерациясенең атказанган артисты|Россиянең атказанган артисты]]. * [[13 гыйнвар]] — [[Ольга Васильева]], [[Россия Федерациясе]]нең фән һәм мәгариф министры ([[2016 ел|2016]]). * [[2 февраль]] — [[Салават Юзеев]], язучы, режиссер. * [[18 февраль]] — [[Минсәет Таҗетдинов]], [[классик көрәш]]тә Европа чемпионы, дөнья чемпионатының көмеш призеры. * [[23 февраль]] — {{байрак|Япония}} [[Нарухито]], [[Япония]]нең тәхет варисы. * [[7 март]] — [[Ренат Шәрибҗанов]], музыкант һәм популяр җырлар авторы ([[Мәскәү]]). * [[28 март]] — [[Фирүзә Җамалетдинова]], татар язучысы, журналист. * [[21 апрель]] — [[Идрис Газиев]], татар җырчысы. * [[26 апрель]] — [[Илья Артамонов]], рәссам, [[Тукай премиясе]] ([[2016 ел|2016]]). * [[13 май]] — [[Миләүшә Таминдарова]], хор җитәкчесе. * [[14 май]] — [[Гайфулла Абзалов]], 1990 елларда популяр булган композитор, автор-башкаручы. * [[29 май]] — [[Әмир Камалиев]], артист, драматург. * [[30 май]] — [[Хәния Фәрхи]], җырчы, [[Татарстан]]ның һәм [[Башкортстан]]ның халык артисты. * [[1 июнь]] — [[Виталий Агапов]], җырчы, продюсер, җәмәгать эшлеклесе, [[ТР халык артисты]] (2010). * [[12 июнь]] — [[Илдус Нәфыйков]], ТР прокуроры ([[2013&nbsp;ел]]дан). * [[21 июнь]] — [[Ринат Гобәйдуллин (1960)|Ринат Гобәйдуллин]], дәүләт эшлеклесе. * [[4 июль]] — [[Заһид Мәхмүди]], татар язучысы. * [[11 август]] — [[Зөлфәт Хәким]], җырчы, драматург. * [[27 август]] — [[Рөстәм Галиев]], [[Туфан Миңнуллин исемендәге Түбән Кама татар дәүләт драма театры|Түбән Кама татар театры]] режиссеры, директоры. Татарстанның [[Татарстанның халык артисты|халык артисты]] ([[2011 ел|2011]]), [[Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе|атказанган сәнгать эшлеклесе]] ([[2006 ел|2006]]). * [[28 август]] — [[Алсу Тимергалина]], рәссам. * [[1 сентябрь]] — [[Нурулла Гариф]], [[татарлар|татар]] язучысы, тарихчы-галим, тарих фәннәре кандидаты. * [[4 сентябрь]] — [[Гөлдания Хәйруллина]], җырчы, [[Татарстанның атказанган артисты]]. * [[11 октябрь]] — [[Венера Шакирова]], [[Камал театры]] актрисасы. * [[12 октябрь]] — [[Алексей Кудрин]], [[2000 ел|2000]]—[[2011 ел]]ларда Россия Федерациясенең финанс министры. * [[22 октябрь]] — журналист, шагыйрь [[Мирһади Разов]] дөньяга килә. * [[2 ноябрь]] — [[Булат Нәсыйхов]], [[Туфан Миңнуллин исемендәге Түбән Кама татар дәүләт драма театры|театр]]ның баш рәссамы, [[Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе]]. == Вафатлар == {{Шулай ук карагыз|:Төркем:1960 елда вафатлар}} * [[5 февраль]] — [[Абруй Сәйфи]], педагог, журналист, тәрҗемәче, язучы, Сталин репрессияләре корбаны. * [[7 апрель]] — [[Каюм Поздняков]], беренче татар кинорежисеры. * [[7 октябрь]] — [[Василий Горохов (педагог)|Василий Горохов]], педагогика фәннәре докторы, КДПИ профессоры. * [[8 ноябрь]] — [[Александр Васильченко]], [[Файл:Hero of the USSR.png|15px]] очучы-сынаучы, [[Советлар Берлеге каһарманы]]. == [[Габдулла Тукай исемендәге дәүләт премиясе]] лауреатлары == * [[Сибгат Хәким]], татар шагыйре. * [[Хәй Вахит]], татар драматургы. * [[Татарстан АССР Дәүләт җыр һәм бию ансамбле]]. * Бурлай Алексей Петрович, рәссам. * [[Рәфкать Бикчәнтәев]], режиссер. * [[Сабир Өметбаев]], режиссер. == Чыганаклар == {{Reflist}} [[Төркем:1960 ел]] [[Төркем:Еллар]] h3ij9zod0vcf3r3qijh9lkfa8lgioqm 0 18961 5963165 4451200 2026-06-14T11:10:00Z Әмир 15082 /* {{Вафатлар}} */ өстәмә 5963165 wikitext text/x-wiki '''13 июнь''' — [[Милади тәкъвиме]]ндә алтынчы айның унөченче көне. Ел ахырына кадәр 201 көн кала. {{Июнь тәкъвиме}} {{Шулай ук карагыз/Көн}} {{Тарихта бу көн}} =={{Бәйрәмнәр һәм вакыйгалар}}== [[File:Albinistic girl papua new guinea.jpg|200px|thumb|right|[[Альбинизм|Тәнендә төс пигментлары булмаган]] кеше үрнәге, {{PNG}}.]] ==={{Халыкара истәлекле период}}=== * {{UN}} — '''''Халыкара [[альбинизм]] [[авыру]]ын [[хәтер көне|искә алу көне]]''''' <small>({{lang-ar|[[:ar:اليوم الدولي للتوعية بالمهق|اليوم الدولي للتوعية بالمهق]]}}, {{lang-en|[[:en:International Albinism Awareness Day|International Albinism Awareness Day]]}}, {{lang-es|[[:es:Día Internacional de Sensibilización sobre el Albinismo|Día Internacional de Sensibilización sobre el Albinismo]]}}, {{lang-zh|[https://www.un.org/zh/observances/albinism-day 国际白化病宣传日]}}, {{lang-fr|[https://www.un.org/fr/observances/albinism-day Journée internationale de sensibilisation à l'albinisme]}}, {{lang-ru|[https://www.un.org/ru/observances/albinism-day Международный день распространения информации об альбинизме]}})</small>.<ref>{{ref-en}} {{Cite web|title=United Nations General Assembly Resolution 69/170 adopted on December 18 2014|url=http://www.underthesamesun.com/sites/default/files/International%20Albinism%20Awareness%20Day%20-%20UN%20Resolution.pdf|site=|date=18 December 2014|accessdate=23 October 2015|archivedate=2016-03-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303165610/http://www.underthesamesun.com/sites/default/files/International%20Albinism%20Awareness%20Day%20-%20UN%20Resolution.pdf}}.</ref> ==={{Илләр буенча бәйрәмнәр}}=== ==={{Һөнәри һәм җәмгыяви бәйрәмнәр}}=== * {{ARG}} — '''''[[Язучы]]лар көне''''' <small>({{lang-es|Día del Escritor}})</small>.<ref>{{ref-es}} [http://www.ellitoral.com.ar/365618/Hoy-se-celebra-el-Dia-del-Escritor-en-honor-a-Leopoldo-Lugones Hoy se celebra el Día del Escritor en honor a Leopoldo Lugones]{{Deadlink|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * {{EU}} — '''''[[Тире]] [[яман шеш]]е профилактикасы көне''''' <small>({{lang-en|[http://effichronic.eu/event/european-day-for-the-prevention-of-skin-cancer/ European Day for the Prevention of Skin Cancer]}}, {{lang-es|[https://aedv.es/el-13-de-junio-dia-europeo-de-la-prevencion-del-cancer-de-piel/ Día Europeo de la Prevención del Cáncer de Piel]}})</small>. * {{BRA}}: ** '''''[[Туризм|Туристлар]] көне''''' <small>({{lang-pt|Dia do Turista}})</small>.<ref>{{ref-pt}} [http://www.brasil.gov.br/turismo/2014/06/pais-comemora-dia-do-turista-com-3-7-milhoes-de-viajantes País comemora Dia do Turista com 3,7 milhões de viajantes]</ref> ** [[Файл:Bandeira do estado de São Paulo.svg|20px]] [[d:Q175|Сан Паулу штаты]] — '''''Мәхәллә [[газета]]лары көне''''' <small>({{lang-pt|Dia do [[:pt:Jornal do Bairro|Jornal do Bairro]]}})</small>.<ref>{{ref-pt}} [http://www.al.sp.gov.br/repositorio/legislacao/lei/2011/lei-14423-29.04.2011.html LEI Nº 14.423, DE 29 DE ABRIL DE 2011] - канун тексты</ref> * {{IRQ}} / [[File:Flag_of_Kurdistan.svg|20px]] [[d:Q205047|Көрдстан регионы]] — '''''[[d:Q191204|Сөләймания]] шәһәрендә җәфа чиккәннәрне һәм хәлак булганнарны искә алу көне''''' <small>({{lang-ar|مدينة السليمانية الساقطة وعيد }}, {{lang-en|[[:en:Public holidays in Iraq#Other important dates|Suleimaniah City Fallen and Martyrs Day]]}})</small>.<ref>{{ref-en}} [http://cabinet.gov.krd/p/p.aspx?l=12&s=020000&r=302&p=212 Suleimaniah City Fallen and Martyrs Day] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160427174254/http://cabinet.gov.krd/p/p.aspx?l=12&s=020000&r=302&p=212 |date=2016-04-27 }}</ref> * {{HUN}} — '''''[[Уйлап табу]]чылар көне''''' <small>({{lang-hu|[[:hu:Magyar feltalálók napja|Magyar feltalálók napja]]}})</small>. * {{PAN}} — '''''[[Физика]] галимнәре көне''''' <small>({{lang-es|Día del físico}})</small>.<ref>{{ref-es}} [http://binal.ac.pa/binal/iframes/festivos.php?mes=6 Días Festivos para el mes de Junio del 2016] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170723100907/http://binal.ac.pa/binal/iframes/festivos.php?mes=6 |date=2017-07-23 }}</ref><ref>{{ref-es}} [http://eduardoflorescastro.blogspot.ru/p/justo-arosemena-y-la-fisica_23.html Eduardo Flores Castro: HISTORIA DE LA FÍSICA EN PANAMÁ]</ref> * {{POL}} — '''''[[әрме|Гәскәри]] [[полиция]] көне''''' <small>({{lang-hu|[[:pl:Święto Żandarmerii Wojskowej|Święto Żandarmerii Wojskowej]]}})</small>. == {{Вакыйгалар}} == * [[922 ел|922]] — [[Идел буе Болгары]]нда [[Ислам]] динен кабул итү рәсми тантанасы уза. * [[1920 ел|1920]] — [[АКШ]] [[почта]] хезмәте балаларны почтадан җибәрүне тыючы кагыйдәне кабул итә. * [[1944 ел|1944]] — беренче тапкыр [[Алмания]] канатлы [[Фау-1]] ракеталарын куллана ([[Бөекбритания]]гә каршы). * [[1969 ел|1969]] — [[Ярославль дәүләт университеты]] нигезләнә. * [[2000 ел|2000]] — [[Төньяк Корея|Төньяк]] һәм [[Көньяк Корея|Көньяк]] Кореяләр җитәкчеләре арасында беренче очрашу. == {{Туулар}} == {{Шулай ук карагыз|:Төркем:13 июнь көнне туганнар}} * [[1831 ел|1831]] — [[Джеймс Максвелл]] (''James Clerk Maxwell''), шотланд физигы. * [[1865 ел|1865]] — [[Вильям Батлер Ейтс]], * [[1867 ел|1867]] — [[Ефимия Кривошеева]], * [[1870 ел|1870]] — [[Жүл Бордей]], * [[1882 ел|1882]] — [[Сергей Кутузов]], * [[1886 ел|1886]] — [[Габдулла Фәйзи]] (''Сатыев''), педагог, дәреслекләр авторы. * 1886 — [[Фёдор Советкин]], * [[1891 ел|1891]] — [[Борис Вишневский]], * [[1892 ел|1892]] — [[Валерия Барсова]], * [[1897 ел|1897]] — [[Заһидә Тинчурина]], * [[1901 ел|1901]] — [[Маһинур Фәйзуллина]], кандидатлык диссертациясе яклап, гыйльми дәрәҗә алган беренче татар хатын-кызы. * [[1906 ел|1906]] — [[Петр Измайлов]], * [[1910 ел|1910]] — [[Пётр Куликовский]], * [[1912 ел|1912]] — [[Виктор Самарин]], * [[1915 ел|1915]] — [[Анастасия Птицына]], * 1915 — [[Гита Страхилевич]], * [[1921 ел|1921]] — [[Гарәфи Хәсәнов]], татар язучысы. * 1921 — [[Мөхибә Дарга]], * [[1924 ел|1924]] — [[Галина Андреева (1924)|Галина Андреева]], * [[1926 ел|1926]] — [[Ирек Батыршин]], * [[1929 ел|1929]] — [[Виктор Веселаго]], * [[1932 ел|1932]] — [[Рамил Хәкимов]], [[БАССР]] язучысы, [[Салават Юлаев премиясе]] лауреаты. * [[1935 ел|1935]] — [[Риза Яхин]], * [[1936 ел|1936]] — [[Лилия Нәҗметдинова]], * [[1937 ел|1937]] — [[Ренат Еникиев]], татар композиторы. * [[1938 ел|1938]] — [[Әсхәт Җиһаншин]], [[ССРБ]] хәрби диңгезчесе, [[Сан-Франциско]] шәһәренең шәрәфле ватандашы. * 1938 — [[Елена Нестерова]], * [[1939 ел|1939]] — [[Ренат Әкбәров]], рентгенолог, медицина фәннәре докторы. * [[1946 ел|1946]] — [[Пол Модрич]], * [[1950 ел|1950]] — [[Александр Соколов (1950)|Александр Соколов]], * [[1955 ел|1955]] — [[Зәйтүн Яркәев]], театр артисты, телевидение режиссеры, алып баручы. * 1955 — [[Зөлфирә Трегулова]], [[Третьяков галереясе]] җитәкчесе ([[2015]]). * [[1957 ел|1957]] — [[Марина Калайда]], * 1957 — [[Ринат Дасаев]], [[ССРБ]] [[футбол]]чысы. * [[1959 ел|1959]] — [[Клаус Йоһаннис]], {{байрак|Румыния}} [[Румыния]] президенты (''2014''), милләте - алман. * [[1964 ел|1964]] — [[Илдус Мортазин]], рәссам. * [[1965 ел|1965]] — [[Чынтимер Баязитов]], * [[1966 ел|1966]] — [[Григорий Перельман]], * [[1970 ел|1970]] — [[Светлана Сураева]], * [[1975 ел|1975]] — [[Рәмзил Ишсарин]], * [[1977 ел|1977]] — [[Алексей Калюжный]], * 1977 — [[Сергей Розин]], * [[1978 ел|1978]] — [[Айзирәк Гәрәева-Акчура]], * [[1981 ел|1981]] — [[Крис Эванс]], * [[1983 ел|1983]] — [[Айдар Гайнетдинов]], * [[1985 ел|1985]] — [[Ринат Сабитов]], == {{Вафатлар}} == {{Шулай ук карагыз|:Төркем:13 июнь көнне вафатлар}} * [[1875 ел|1875]] — [[Генрих Луи д’Арре]], алман астрономы. * [[1904 ел|1904]] — [[Николай Невзоров]], * [[1920 ел|1920]] — [[Бәкер Белоусов]], [[Россия ватандашлар сугышы]] каһарманы. * [[1938 ел|1938]] — [[Шарль-Эдуар Гийом]], * [[1939 ел|1939]] — [[Гомәр Толымбай]], күренекле татар язучысы. * [[1971 ел|1971]] — [[Сергей Притыцкий]], * [[1972 ел|1972]] — [[Георг фон Бекеши]], * [[1982 ел|1982]] — [[Әбүбәкер Госманов]], * 1982 — [[Зәйни Игъдәүләтов]], * 1982 — [[Нина Блажко]], * [[1993 ел|1993]] — [[Галимҗан Камалиев]], [[Советлар Берлеге Каһарманы]]. * [[1995 ел|1995]] — [[Виктор Куделькин]], * 1995 — [[Фәрваз Морзакаев]], * [[1999 ел|1999]] — [[Игорь Ксенофонтов]], * [[2000 ел|2000]] — [[Сарра Фрадкина]], * [[2001 ел|2001]] — [[Искәндәр Вәлиев]], архитектор. * [[2006 ел|2006]] — [[Хәлил Сәлимов]], [[татар]] телче-галим. * [[2008 ел|2008]] — [[Бранка Рауниг]], * 2008 — [[Трейси Майклз]], музыкант. * [[2012 ел|2012]] — [[Бранка Рауниг]], * 2012 — [[Вильям Ноулз]], * [[2025 ел|2025]] — [[Нурулла Баһрамов]], * [[2026 ел|2026]] — [[Зилә Сәетова]], =={{Дини бәйрәмнәр}}== ===={{Исем бәйрәмнәре}}==== == Шулай ук карагыз == {{commonscat|13 June}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} {{Тәкъвим}} [[Төркем:Ел көннәре]] [[Төркем:13 июнь]] 8ntrxrt0921l12iq1vajtlje3y2xv7z 0 18976 5963164 5958209 2026-06-14T11:09:11Z Әмир 15082 /* Июнь */ өстәмә 5963164 wikitext text/x-wiki {{Хәзерге вакыйгалар}} {{alsonumber|2026}} {{Ел өчен навигация|2026}} {{Гасыр өчен навигация|21}} {{Башлана торган ел|2026}} == Вакыйгалар == * [[Татарстан]]да 2026 ел '''«Хәрби һәм хезмәт батырлыгы елы»''' ({{lang-ru|Год воинской и трудовой доблести}}) итеп игълан ителгән<ref>''[[Гөлнар Гарифуллина]].'' [https://tatar-inform.tatar/news/tatarstanda-2026-el-xarbi-ham-xezmat-batyrlygy-ely-5912704 Рөстәм Миңнеханов: Татарстанда 2026 ел Хәрби һәм хезмәт батырлыгы елы булачак.] [[Татар-информ]], 17.10.2025</ref> <ref>[https://t.me/moinrt/6044 Рустам Минниханов объявил 2026 год в Татарстане Годом воинской и трудовой доблести]</ref>. * [[Россия]]дә 2026 ел '''«Россия халыклары бердәмлеге елы»''' ({{lang-ru|Год единства народов России}}) итеп игълан ителгән<ref>[https://tatar-inform.tatar/news/kukmarada-geroi-istalegena-memorial-takta-ham-geroi-partasy-acyldy-5916092 Путин махсус хәрби операция шартларында илдә яшәүче халыклар тагын да берләшкәнен әйтте.] Татар-информ. 19.12.2025</ref><ref>[https://www.kommersant.ru/doc/8180740 Путин поддержал объявление 2026 года Годом единства народов России.] kommersant.ru, 5.11.2025</ref>. * {{Тәрҗемә ителмәгән 5|XXV Кышкы Олимпия уеннары|XXV Кышкы Олимпия уеннары|d|Q4630399}} (6―22 февраль, [[Италия]]). * [[20 март]] — [[Ураза бәйрәме]]. * [[27 май]] — [[Корбан бәйрәме]]. * [[12 август]] — тулы [[Кояш тотылу|кояш томалануы]]. == Вафатлар == {{seealso|2022-2026 елларда Украинада сугышта һәлак булган татар һәм башкорт хәрбиләре исемлеге}} === Гыйнвар === === Февраль === * [[5 февраль]] ― [[Азат Хөсәенов (1959)|Азат Хөсәенов]] (66), музыкант (баянчы), композитор, Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе (1998)<ref>''Гөлнар Гарифуллина.'' [https://tatar-inform.tatar/news/azat-xosaenov-vafat-ul-cynnan-da-xalykcan-kompozitor-ide-5918629 Азат Хөсәенов вафат: «Ул чыннан да халыкчан композитор иде».] [[Татар-информ]], 5.02.2026</ref>. * [[21 февраль]] ― [[Мөнир Әһлиуллин]] (85), журналист, «[[Ватаным Татарстан]]» гәҗитенең баш мөхәррире (1990―1996)<ref>[https://tatar-inform.tatar/news/na-86-m-godu-zizni-skoncalsya-zasluzennyi-rabotnik-kultury-tassr-munir-agliullin-5919553 Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре Мөнир Әһлиуллин вафат булды.] Татар-информ, 21.02.2026</ref>. * [[26 февраль]] ― [[Таңсылу Карамыш]] (77), язучы. БР атказанган мәдәният хезмәткәре (2001)<ref>''[[Ләйлә Аралбаева|Лейла Аралбаева]].'' [https://www.bashinform.ru/news/culture/2026-02-26/v-bashkirii-umerla-izvestnaya-poetessa-tansylu-karamysheva-4594674 В Башкирии умерла известная поэтесса Тансылу Карамышева.] [[Башинформ]], 26.02.2026</ref>. === Март === * [[22 март]] ― [[Сәйяр Хәбибуллин]] (95), композитор (Мәскәү)<ref>[https://www.business-gazeta.ru/news/697774 Скончался автор легендарного хита «Эзләдем, бәгърем, сине» — 95-летний московский композитор Сайяр Хабибулин.] business-gazeta.ru, 22.03.2026{{ref-ru}}</ref><ref>[https://tatar-inform.tatar/news/ezladem-bagyrem-sine-yry-avtory-saiyar-xabibullin-vafat-bulgan-5921017 «Эзләдем, бәгърем, сине» җыры авторы Сәйяр Хәбибуллин вафат булган.] [[Татар-информ]], 22.03.2026</ref>. * 22 март ― [[Ирек Акманов]] (92), тарих фәннәре докторы, профессор<ref>''[[Ләйлә Аралбаева|Лейла Аралбаева]].'' [https://www.bashinform.ru/news/culture/2026-03-23/v-ufe-prostilis-s-izvestnym-istorikom-professorom-irekom-akmanovym-4623110 В Уфе простились с выдающимся историком, профессором Иреком Акмановым.] [[Башинформ]], 23.03.2026</ref>. * [[23 март]] ― [[Вакыйф Нуруллин]] (90), язучы, ТАССР (1972) һәм РСФСР (1985) атказанган мәдәният хезмәткәре<ref>[https://sptatar.com/vakyjf-nurullin-vafatyna-b-jle-kajgy-urtaklashu/ Татарстан Язучылар берлеге Вакыйф Нуруллин вафатына бәйле кайгы уртаклаша.] Татарстан Язучылар берлеге, 23.03.2026</ref>. * [[30 март]] ― [[Кави Кәримов]] (79), тарихчы (Уфа). === Апрель === * [[20 апрель]] ― [[Рим Гыйниятуллин]] (82), Үзбәкстанның дәүләт һәм җәмәгать эшлеклесе<ref>''[[Гөлнар Гарифуллина]].'' [https://tatar-inform.tatar/news/uzbakstan-tatary-rim-gyiniyatullinny-songy-yulga-ozattylar-ysanycly-divar-augan-kebek-5922466 Үзбәкстан татары Рим Гыйниятуллинны соңгы юлга озаттылар: Ышанычлы дивар ауган кебек…] [[Татар-информ]], 21.04.2026</ref>. === Май === * [[4 май]] ― [[Константин Толкачёв]] (73), Башкортстан Республикасы Дәүләт Җыелышы — Корылтай рәисе (1999―2026)<ref>[https://gossov.tatarstan.ru/index.htm/news/4718.htm Марат Ахметов выразил соболезнования в связи с кончиной Константина Толкачева.] Государственный Совет Республики Татарстан, 4.05.2026</ref>. * [[8 май]] ― [[Ренат Тимерҗанов]] (71), ТР буенча баш федераль инспектор (2017–2020)<ref>[https://www.business-gazeta.ru/news/701762 Умер помощник премьер-министра Татарстана и бывший федеральный инспектор по РТ Ренат Тимерзянов.] Бизнес-Онлайн, 8.05.2026</ref>. * [[13 май]] ― [[Мәсгут Имашев]] (95), композитор һәм театр эшлеклесе<ref>[https://tatar-inform.tatar/news/kompozitor-ham-teatr-esleklese-masgut-imasev-vafat-5923540 Композитор һәм театр эшлеклесе Мәсгут Имашев вафат.] [[Татар-информ]], 13.05.2026</ref>. * [[16 май]] ― [[Резидә Кадыйрова]] (65), [[Татарстанның атказанган артисты]]<ref>[https://kazanfirst.ru/news/ushla-vsled-za-muzhem-skonchalas-zasluzhennaya-artistka-rt-rezeda-kadyrova?ysclid=mp8np4n1q5433859493 Ушла вслед за мужем: скончалась заслуженная артистка РТ Резеда Кадырова.] kazanfirst.ru, 16.05.2026{{ref-ru}}</ref>. * [[28 май]] — [[Закир Әкбәров]] (79), Башкортстанда яшәп иҗат иткән татар язучысы һәм журналист. === Июнь === * [[2 июнь]] — [[Радик Сабиров]] (47), журналист, филология фәннәре кандидаты (2004). [[Шәһри Казан|«Шәһри Казан»ның]] баш мөхәррире (2019—2026)<ref>[https://intertat.tatar/news/radik-sabirov-belan-xuslasu-any-kurgan-saen-matbugatnyn-kilacagena-ysanyc-arta-ide-5879616 Радик Сабиров белән хушлашу: «Аны күргән саен матбугатның киләчәге бар, дип уйлый идем».] [[Интертат]], 3.06.2026</ref>. * [[13 июнь]] — [[Зилә Сәетова]] (55), драма актрисасы (Уфа)<ref>''[[Ләйлә Аралбаева|Лейла Аралбаева]]''. [https://www.bashinform.ru/news/culture/2026-06-13/v-ufe-ushla-iz-zhizni-narodnaya-artistka-bashkirii-zilya-saetova-4656790 В Уфе ушла из жизни народная артистка Башкирии Зиля Саетова.] [[Башинформ]], 13.06.2026{{ref-ru}}</ref>. == Г. Тукай исемендәге дәүләт премиясе лауреатлары == * [[Айдар Җаббаров]], [[Эмиль Талипов]], [[Резеда Зәйниева]]<ref name=":0" /> * [[Лилия Гыйбадуллина]]<ref name=":0" /> * [[Наил Мәганов]], [[Павел Корчагин]], [[Эрдни Чавлинов]], [[Сергей Вертелецкий]]<ref name=":0">[https://mincult.tatarstan.ru/index.htm/news/2515773.htm Определены лауреаты Государственной премии Республики Татарстан имени Габдуллы Тукая в 2026 году.] Министерство культуры Республики Татарстан, 26.04.2026</ref> == Нобель премиясе лауреатлары == == Искәрмәләр == {{Reflist}} [[Төркем:2026 ел]] [[Төркем:Еллар]] q51ru6xqu99jsiwjuyzs20340yoefyn 10 19433 5963066 5793246 2026-06-13T16:28:34Z Blackisnewyellow 44652 Искергән параметрларны тикшерү секциясеннән {{{access-date|}}} алып ташланды 5963066 wikitext text/x-wiki {{Citation/core |Citation class=book |AuthorMask = {{{authormask|{{{author-mask|}}}}}} |Surname1 = {{{last|{{{surname|{{{last1|{{{surname1|{{{author1|{{{author|{{{authors|{{{author|}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}} |Surname2 = {{{last2|{{{surname2|{{{author2|}}}}}}}}} |Surname3 = {{{last3|{{{surname3|{{{author3|}}}}}}}}} |Surname4 = {{{last4|{{{surname4|{{{author4|}}}}}}}}} |Surname5 = {{{last5|{{{surname5|{{{author5|}}}}}}}}} |Surname6 = {{{last6|{{{surname6|{{{author6|}}}}}}}}} |Surname7 = {{{last7|{{{surname7|{{{author7|}}}}}}}}} |Surname8 = {{{last8|{{{surname8|{{{author8|}}}}}}}}} |Surname9 = {{{last9|{{{surname9|{{{author9|}}}}}}}}} |Given1 = {{{first1|{{{given1|{{{first|{{{given|}}}}}}}}}}}} |Given2 = {{{first2|{{{given2|}}}}}} |Given3 = {{{first3|{{{given3|}}}}}} |Given4 = {{{first4|{{{given4|}}}}}} |Given5 = {{{first5|{{{given5|}}}}}} |Given6 = {{{first6|{{{given6|}}}}}} |Given7 = {{{first7|{{{given7|}}}}}} |Given8 = {{{first8|{{{given8|}}}}}} |Given9 = {{{first9|{{{given9|}}}}}} |Authorlink1 = {{{author-link|{{{author1-link|{{{authorlink|{{{authorlink1|}}}}}}}}}}}} |Authorlink2 = {{{author2-link|{{{authorlink2|}}}}}} |Authorlink3 = {{{author3-link|{{{authorlink3|}}}}}} |Authorlink4 = {{{author4-link|{{{authorlink4|}}}}}} |Authorlink5 = {{{author5-link|{{{authorlink5|}}}}}} |Authorlink6 = {{{author6-link|{{{authorlink6|}}}}}} |Authorlink7 = {{{author7-link|{{{authorlink7|}}}}}} |Authorlink8 = {{{author8-link|{{{authorlink8|}}}}}} |Authorlink9 = {{{author9-link|{{{authorlink9|}}}}}} |Coauthors = {{{coauthor|{{{coauthors|}}}}}} |Year={{{year|{{ <!-- attempt to derive year from date, if possible --> #if: {{{date|}}} |{{ #iferror:{{#time:Y|{{{date|}}} }} |{{#iferror:{{#time:Y|{{{publication-date|einval}}} }}||{{#time:Y|{{{publication-date|}}} }}}} |{{#time:Y|{{{date|}}} }} }} |{{{publication-date|}}} <!-- last resort --> }} }}} |YearNote = {{{origyear|}}} |Date = {{#if:{{{date|}}}|{{{date}}}|{{{day|}}} {{{month|}}} {{{year|{{{publication-date|}}}}}}}} |Title={{{title|}}} |TransTitle={{{trans_chapter|}}} |TransItalic={{{trans_title|}}} |URL={{{url|}}} |TitleType={{{type|}}} |Series={{{series|}}} |Volume = {{{volume|}}} |Issue = {{{issue|{{{number|}}}}}} |At = {{ #if: {{{journal|{{{periodical|{{{newspaper|{{{magazine|}}}}}}}}}}}} |{{{pages|{{{page|{{{at|}}}}}}}}} |{{ #if: {{{page|}}} |{{#if:{{{nopp|}}}||p.&nbsp;}}{{{page}}} |{{ #if: {{{pages|}}} |{{#if:{{{nopp|}}}||pp.&nbsp;}}{{{pages}}} |{{{at|}}} }} }} }} |IncludedWorkTitle = {{{chapter|{{{contribution|}}}}}} |IncludedWorkURL = {{{chapter-url|{{{chapterurl|{{{contribution-url|}}}}}}}}} |Other = {{{others|}}} |Edition = {{{edition|}}} |Place = {{{place|{{{location|}}}}}} |PublicationPlace = {{{publication-place|{{{place|{{{location|}}}}}}}}} |Publisher = {{{publisher|}}} |PublicationDate = {{{publication-date|}}} |EditorSurname1 = {{{editor-last|{{{editor-surname|{{{editor1-last|{{{editor1-surname|{{{editor|{{{editors|}}}}}}}}}}}}}}}}}} |EditorSurname2 = {{{editor2-last|{{{editor2-surname|}}}}}} |EditorSurname3 = {{{editor3-last|{{{editor3-surname|}}}}}} |EditorSurname4 = {{{editor4-last|{{{editor4-surname|}}}}}} |EditorGiven1 = {{{editor-first|{{{editor-given|{{{editor1-first|{{{editor1-given|}}}}}}}}}}}} |EditorGiven2={{{editor2-first|{{{editor2-given|}}}}}} |EditorGiven3={{{editor3-first|{{{editor3-given|}}}}}} |EditorGiven4={{{editor4-first|{{{editor4-given|}}}}}} |Editorlink1={{{editor-link|{{{editor1-link|}}}}}} |Editorlink2={{{editor2-link|}}} |Editorlink3={{{editor3-link|}}} |Editorlink4={{{editor4-link|}}} |language = {{{language|{{{in|}}}}}} |format = {{{format|}}} |ID={{{id|{{{ID|}}}}}} |ISBN={{{isbn|{{{ISBN|}}}}}} |OCLC={{{oclc|{{{OCLC|}}}}}} |Bibcode={{{bibcode|}}} |DOI={{{doi|{{{DOI|}}}}}} |DoiBroken={{{doi_brokendate|}}} |AccessDate={{{access-date|{{{accessdate|}}}}}} |DateFormat={{{dateformat|none}}} |quote = {{{quote|}}} |laysummary = {{{laysummary|}}} |laydate = {{{laydate|}}} |Ref={{{ref|}}} |Sep = {{{separator|{{{seperator|.}}}}}} |PS = {{#if:{{{quote|}}}||{{{postscript|.}}}}} |AuthorSep = {{#ifeq:{{{author-separator|}}}|;|&#059;|{{{author-separator|&#059;}}}}}&#32; |NameSep = {{{author-name-separator|,}}}&#32; |Trunc = {{{display-authors|8}}} |amp = {{{lastauthoramp|}}} }}{{#if:{{{accessdaymonth|}}}{{{accessmonthday|}}}{{{accessday|}}}{{{accessmonth|}}}{{{accessyear|}}}{{{day|}}}{{{dateformat|}}}|[[Төркем:Искергән параметрлы искәрмә калыплары белән битләр|{{NAMESPACE}} {{PAGENAME}}]]}}<noinclude> {{pp-template|small=yes}} {{documentation}} </noinclude> c21pe0kr5j84dddeg2giz3jsj3tpgvi 0 20869 5963078 4111231 2026-06-13T18:08:26Z InternetArchiveBot 35870 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5963078 wikitext text/x-wiki {{УК}} [[Рәсем:Program language.jpg|300px|right|программалау телләр]] '''Программалау теле''' — санак өчен [[программа]]лар язу өчен формаль тамгалар системасы. Программалау теле, программаның тышкы кыяфәтен һәм башкаручы (гадәттә [[санак]]) үтәргә тиеш гамәлләрне билгеләүче, лексика, синтаксис и семантика кагыйләләрен билгели. MKT ([[рус теле|урысча]] ЯМК — язык машинных команд) программаларында бирелмәләр — санак хәтерендәге юлламаларны, үтәлүче ысулларны санлы кодлар аша тамгаланган. Программа биремнәренең һәм бирелмәләрнең ЭХМ хәтерендә ничек урнашуын программачы үзе кайгыртырга тиеш булган. Хәзерге чорда программачылар алай эшләмиләр. Бүгенге санакларда өчен [[программалау системалары]] (ПС) кулланыла. Санакның [[программа белән тәэмин ителеше]] өч кисәккә бүленә: # [[системалы программа белән тәэмин ителеш]] # [[гамәли программа белән тәэмин ителеш]] # [[программалау системалары]] Программалау системасы санак белән идарә итү программаларын төзү өчен билгеләнгән. Программалау теле санак командалары теленнән югарырак дәрәҗәдәге телләрдә язылган программаларны санакта башкарырга мөмкинлек бирә. Программалау теленең дәрәҗәсе санак эшкәрткече ([[рус теле|урысча]] процессор) теленнән арынып, кеше теленә, предмет өлкәсенең (бигрәк тә математиканың) формаль теленә якынлашу дәрәҗәсе белән бәйләнгән. Дәрәҗә югарырак булган саен, ул санактан ераграк, ә кешегә якынрак тора. Иң түбән дәрәҗәдәге тел — [[Санак биремнәре теле]]. Санак биремнәре телләреннән аерылучы [[Автокод]]лар дип аталган тәүге программалау телләре беренче буын санакларда барлыкка килә. == Программалау телләренең дәрәҗәләре == [[Автокод]] — символик программалауның санакка яраклашкан теле. Автокодтагы бер бирем бер санак биременә туры килә. Автокодта эшләүче программачы хәтерне программа һәм зурлыклар буенча билгеләүдән азат ителә; аңа «күзәнәк юллары» белән эшләргә кирәкми. Үзгәрешле зурлыклар һәм санлы константалар математикадагыча ук, ә операция кодлары санлы тамгалар аша күрсәтелә. [[Рәсем:History of object-oriented programming languages.svg|thumb|left|300px|Программалау телләренең үзара бәйләнеше]] Өченче буын компьютерларда мондый тип телләрне [[Ассемблер теле]] дип йөртә башлыйлар. Хәзерге көндә Ассемблерда бик сирәк программалыйлар. Моны, кагыйдә буларак, система программачылары эшли. ЮДПТ — [[югары дәрәҗәдәге программалау теле]]нең кыскартылган исеме. Бүгенге көндә күпчелек программачылар нәкъ менә шул телләрдә эшлиләр. Иң күп таралыш алган телләр булып [[Си (программалау теле)|СИ]], [[C++]], [[Java]], [[PHP]], [[Фортран]], [[Паскаль (программалау теле)|Паскаль]] һ. б. телләре тора. Автокод, Паскаль, Фортран һәм башка телләрне машина теленә күчерүче программа-тәрҗемәчеләр [[трансляторлар]] дип атала. Шулай итеп санак, программа-тәрҗемәче идарәсе астында, тәрҗемәне үзе үк эшли. Программаларны машина командалары теленә күчерү эше [[трансляцияләү]] дип атала. Мисал өчен, [[Паскаль (программалау теле)|Паскальдәге]] программаны үтәү өчен, иң элек аны трансляцияләргә кирәк. Транслятор теләсә кайсы программалау системасының мәҗбүри элементы булып тора. Беренче [[программалау системалары]] үз эченә бары тик трансляторларны гына алганнар. Аннары трансляторларга төрле сервис чаралары: текст редакторлары, программа китапханәләренә хезмәт күрсәтү системалары, кулланучы белән дустанә интерфейс оештыру чаралары өстәлә башлый . Кулланучы өчен снак булдырылган программалау системалары иң уңайлысы санала. Программалау системасы файдалана торган программалау телен аның керу теле дип атыйлар. Программалау системасы керүтеленең исеме буенча атап йөртелә. Мәсәлән: «[[BASIC|Бейсик системасы]]», «[[Паскаль (программалау теле)|Паскаль системасы]] », «[[Фортран]] системасы». Югары баскычтагы телләргә караганда, Автокод-Ассемблердан компиляцияләү, әлбәттә, күпкә җиңелрәк. Бу процедура өчен еш кына ассемблирлау дигән махсус термин кулланыла. Ә «[[Ассемблер теле|Ассемблер]]» сүзеннән программалау теле генә түгел, транслятор да аңлашыла. Программаның эше дәвамында интерпретатор эчке хәтердә тора. Эш хәтерендә ЮДПТдагы программа урнаша. Интерпретатор аның беренче операторын «укый», аны компьютер командаларына күчерә һәм шул командаларны үтәүне оештыра. Аннан соң чираттагы кабул итүче тәрҗемә итәргә һәм башкарырга керешә һәм программаның ахырына кадәр шулай дәвам итә. Алдагы тәрҗемәләрнең нәтиҗәләре хәтердә сакланмау сәбәпле, циклдагы бер үк операторны башкаруны кабатлаганда, ул кабат трансляцияләнә, һәр операторны трансляцияләү алдыннан ана синтаксик {{коммент|тәхлил|анализ}} ясала. == Программалау теленең тарихы == [[Рәсем:Programming language textbooks.jpg|thumb|230px|Программалау теленә багышланган китаплар]] [[1950 ел|50]] нче елларда барлыкка килгән югары дәрәҗәдәге иң беренче популяр телләр булып Фортран, Кобол (АКШта) һәм Алгол (Европа) телләре санала. Фортран һәм Алгол — математик исәпләүләр өчен булса, [[Кобол]] икътисади мәсьәләләрне программалау өчен кулланыла. Беренче программалау телләренең төп үзенчәлеге — аларның предметка бәйле ориентлашуы. Бу — һәрбер тел нинди дә булса билгеле бер класска кергән мәсьәләләрне чишү өчен билгеләнә дигән сүз. [[1960-1970 еллар|60—70 елларда]] күп төрле телләр барлыкка килә. ЭХМ тари¬хында аларның саны меңнәр белән исәпләнә. Ләкин вакытлар узу белән аларның бик азы гына кулланышта кала. [[1965 ел]] да Дартмут университетында ([[АКШ]]) Бейсик теле иҗат ителә. Авторлар фикеренчә, бу — җиңел үзләштерелә торган, кат¬лаулы булмаган исәпләү мәсьәләләрен программалауга корылган гади тел. Бейсик микрокомпьютерлар һәм персональ компьютерлар өчен программалауда иң киң таралган тел булып тора. Көнкүреш һәм мәктәп компьютерларының кайбер модельләрендә бары тик Бейсик телендә генә программалау мөмкин. Өченче буын компьютерлары чорында [[IBM]] фирмасы тарафыннан эшләнгән [[PL/1]] (Program Language/1) теле киң тарала. Бу тел беренче булып универсальлеккә, ягъни теләсә нинди мәсьәлә¬ләрне чишәргә — исәпләү мәсьәләләрен чишәргә, текстларны эш¬кәртергә, мәгълүматларны тупларга һәм эзләргә — омтыла. [[PL/1]] бик катлаулы тел булып чыга һәм шуңа күрә алдагы буын компью¬терларда кулланылмый. Ләкин телләрне универсальләштеру дәвам ителә. Иске телләр [[Алгол-68]], [[Фортран-77]] универсаль вариантларына модернизацияләнә. [[1971 ел]]да Паскаль теленең барлыкка килүе программалау телләре тарихында зур вакыйга булып санала. Алгол, PL/1 телләре нигезендә эшләнгән бу телне Швейцария профессоры Никлаус Вирт структуралы программалауга өйрәтү теле буларак иҗат итә. Паскаль теле персональ компьютерларга бәйле рәвенхтә уңыш казана. [[Borland International, Inc.]] (АКШ) ПК өчен Турбо-Паскаль программалау системасын эшли. Хәзер инде Турбо-Паскаль универсаль мөмкинлекләре булган профессиональ программалау теле булып санала. Өстен сыйфатларга ия булуы сәбәпле, [[Паскаль (программалау теле)|Паскаль]] [[Ада (программалау теле)Ада]], [[Си (программалау теле)|Си]], [[Модула-2]] һ.б. бик күп хәзерге көн программалау телләре өчен чишмә башы булып тора.[[Си (программалау теле)|СИ]] программалау теле операцион системаларны, трансляторлар, бирелмәләр базалары һ.б. системалы һәм гамәли программаларны " эшләү өчен уйлап табыла. [[Рәсем:Grace Hopper.jpg|thumb|left|[[Грейс Хоппер]] ''[[Кобол]]'' программалау теленең „''әнисе''“ ]]СИ теленә, Паскальдән аермалы буларак, санакның Н.Вирт тарафыннан тәкъдим ителгән Модула-2 — Паскаль телен үстерүче һәм зур программаларны эшли торган чаралардан торучы тел. Киләсе, бишенче буын компьютерларын «ясалма интеллект» машиналары дип атыйлар. Бу санаклар өчен телләр прототиплары күптән уйлап табылды. Алар — [[ЛИСП]] һәм [[Пролог]] телләре. [[1965 ел]]да барлыкка килгән ЛИСП телендә төп төшенчә булып рекурсив рәвештә билгеләнгән функцияләр тора. Теләсә кайсы алгоритмның рекурсив функцияләр җыелмасы ярдәмендә тасвирлануы белгечләр тарафыннан исбат ителгән. Шуңа күрә дә ЛИСП күпкырлы тел булып санала. Аның ярдәмендә санакта җитәрлек дәрәҗәдәге катлаулы процессларны, шул исәптән кешенең интеллектуаль эшчәнлеген дә модельләштерергә мөмкин. Пролог теле [[1972 ел]]да Франциядә шулай ук «ясалма интеллект» мәсьәләләрен чишү өчен эшләнә. Бу тел белән сез бераз таныш инде. Пролог төрле карарларны, фикерләү логикасын формаль рәвеш тә сурәтләргә мөмкинлек бирә. Компьютерны куелган сорауларга җа¬ваплар бирергә мәҗбүр итә. XX гасыр ахырында компьютерны программа белән тәэмин итү үсешендә объектлы-ориентлашкан якын килү әһәмиятле роль уйнады. «Җисем» сүзен бирел мәләрне һәм ал арны эшкәртү программаларын бербөтенгә берләштерү структурасы дип аңларга кирәк. Объектлы-ориентлашкан операцион системалар (мәсәлән, [[Windows]]), гамәли программалар, шулай ук объектлы-ориентлашкан программалау (ООП) системалары популярлаша. ООП элементларын үз эченә алган беренче тел [[Симула-67]] теле дип атала. Си теленең үсеше [[Си++]] дип исемләнгән объектлы-ориентлашкан версиянең килеп чыгуына сәбәп була. 5.5 версиясеннән башлап, Турбо-Паскальдә дә ООП чаралары барлыкка килә. Соңгы вакытларда программалау технологиясендә яңа юнәлеш — визуаль программалау уйлап табылды. Windows буенча эшләүче визуаль программалау системалары барлыкка килде. == Программалау телләрен стандартлаштыру == Программалау теленә, синтакс и семантиканы билгеләүче, спецификацияләр җыелмасы буларак карага була. Күпчелек киң таралган телләр өчен халыкара стандартлар төзелгән. Махсус оешмалар даими рәвештә спецификацияләрне и формаль билгеләмәләрне яңартып һәм бастырып тора. Бу оешмалар кысаларында программалаштыру телләрен ясау һәм камилләштерү бара, телгә яңа конструкцияләр өстәү, киңәйтү мәсәләләре хәл ителә. == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Әдәбият == == Сылтамалар == {{Тышкы сылтамалар}} {{Бу темага Татнетта|сүз%20төзмә= программалау%20теле |сүз+төзмә= программалау+теле |süz%20tözmä = programmalaw%20tele}} * [http://www.99-bottles-of-beer.net/ 99 Bottles of Beer] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100209194347/http://99-bottles-of-beer.net/ |date=2010-02-09 }} Программалау телләре җыентыгы. * [http://merd.sourceforge.net/pixel/language-study/syntax-across-languages/ Syntax Patterns for Various Languages] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080510185903/http://merd.sourceforge.net/pixel/language-study/syntax-across-languages/ |date=2008-05-10 }} == Шулай ук карагыз == {{Портал|Технология|Санак}} {{Программалау телләре}} {{Яхшы мәкалә}} [[Төркем:Санак]] [[Төркем:Программалау телләре]] [[Төркем:Технология]] o4tkuyppfa1xey3ql5ctpcpgqqcwvnk 10 21471 5963048 5521523 2026-06-13T13:09:28Z Blackisnewyellow 44652 5963048 wikitext text/x-wiki <div class="reflist <!-- -->{{#if: {{{1|}}} {{{colwidth|}}} | columns references-column-width }}" style="<!-- -->{{#if: {{{1|}}} | {{#iferror: {{#ifexpr: {{{1|1}}} > 1 }} | {{column-width|1={{{1}}}}} | {{#switch:{{{1|}}}|1=|2={{column-width|1=30em}}|#default={{column-width|1=25em}}}} }} | {{#if: {{{colwidth|}}} | {{column-width|1={{{colwidth}}}}} }} }} list-style-type: <!-- -->{{{liststyle|{{#switch: {{{group|}}} | upper-alpha | upper-roman | lower-alpha | lower-greek | lower-roman = {{{group}}} | #default = decimal}}}}};"> {{#tag:references|{{{refs|}}}|group={{{group|}}}|responsive={{#if:{{{1|}}}{{{colwidth|}}}|0|1}}}}</div>{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Төркем:Википедия:Битләр:Калыпларны дөрес кулланмаучы|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Бит «_VALUE_» параметрының мәгънәсе билгесез булган [[Калып:Искәрмәләр|Искәрмәләр]] калыбын куллана|ignoreblank=y| 1 | colwidth | group | liststyle | refs }}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> hoy9fz2z8an925fo629nu9mqi62ojn9 10 22032 5963049 2502527 2026-06-13T13:14:41Z Blackisnewyellow 44652 5963049 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#if: {{{title|}}} |{{#if: {{{author|}}}{{{last|}}} | {{#if: {{{authorlink|}}} | [[{{{authorlink}}}|{{#if: {{{last|}}} | {{{last}}}{{#if: {{{first|}}} | , {{{first}}} }} | {{{author}}} }}]] | {{#if: {{{last|}}} | {{{last}}}{{#if: {{{first|}}} | , {{{first}}} }} | {{{author}}} }} }} }}{{#if: {{{author|}}}{{{last|}}} | {{#if: {{{coauthors|}}} | ,&#32;{{{coauthors}}} }}.&#32; }}{{#if: {{{url|}}} | [{{{url}}} {{{title}}}] | {{{title}}} }}{{#if: {{{lang|}}}{{{language|}}} | {{#ifexist: Үрнәк:ref-{{{lang|{{{language}}}}}} | &#32;{{ref-{{{lang|{{{language}}}}}} }} | &#32;({{{lang|{{{language}}}}}}) }} }}{{#if: {{{format|}}} | &#32;({{{format}}}) }}{{#if: {{{work|}}} | , ''{{{work}}}''}}{{#if: {{{publisher|}}} | , ''{{{publisher}}}'' }}{{#if: {{{date|}}} | &nbsp;({{{date}}}) }}{{#if: {{{pages|}}} | , бит &nbsp;{{{pages}}} |{{#if: {{{page|}}} | , бит &nbsp;{{{page}}} }} }}.{{#if: {{{accessdate|}}} | &#32;<small>{{#iferror: {{#time: j xg Y | {{{accessdate}}} {{{accessyear|}}} }} | {{{accessdate}}}{{#if: {{{accessyear|}}} | &#32;{{{accessyear}}} }} }} тикшерелде.</small> }}{{#if: {{{accessmonthday|}}} | &#32;<small>{{#iferror: {{#time: j xg Y | {{{accessmonthday}}} {{{accessyear|}}} }} | {{{accessmonthday}}}{{#if: {{{accessyear|}}} | &#32;{{{accessyear}}} }} }} тикшерелде.</small> }}{{#if: {{{accessdaymonth|}}} | &#32;<small>{{#iferror: {{#time: j xg Y | {{{accessdaymonth}}} {{{accessyear|}}} }} | {{{accessdaymonth}}}{{#if: {{{accessyear|}}} | &#32;{{{accessyear}}} }} }} тикшерелде.</small> }}{{ #if: {{{quote|}}} | &nbsp;«{{{quote}}}» }}|Template error: argument '''title''' is required.}}</includeonly> <noinclude> {{doc}} <!-- PLEASE ADD CATEGORIES AND INTERWIKIS TO THE /doc SUBPAGE, THANKS --> </noinclude> 3gkji9tnlyoqggx6lwzqntunv8q3m7q 5963050 5963049 2026-06-13T13:15:30Z Blackisnewyellow 44652 "[[Калып:Cite news]]" битен яклады: популяр бит ([Үзгәртү=Идарәчеләргә генә рөхсәт ителә] (Вакыт чикләнмәгән) [Күчерү=Идарәчеләргә генә рөхсәт ителә] (Вакыт чикләнмәгән)) 5963049 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#if: {{{title|}}} |{{#if: {{{author|}}}{{{last|}}} | {{#if: {{{authorlink|}}} | [[{{{authorlink}}}|{{#if: {{{last|}}} | {{{last}}}{{#if: {{{first|}}} | , {{{first}}} }} | {{{author}}} }}]] | {{#if: {{{last|}}} | {{{last}}}{{#if: {{{first|}}} | , {{{first}}} }} | {{{author}}} }} }} }}{{#if: {{{author|}}}{{{last|}}} | {{#if: {{{coauthors|}}} | ,&#32;{{{coauthors}}} }}.&#32; }}{{#if: {{{url|}}} | [{{{url}}} {{{title}}}] | {{{title}}} }}{{#if: {{{lang|}}}{{{language|}}} | {{#ifexist: Үрнәк:ref-{{{lang|{{{language}}}}}} | &#32;{{ref-{{{lang|{{{language}}}}}} }} | &#32;({{{lang|{{{language}}}}}}) }} }}{{#if: {{{format|}}} | &#32;({{{format}}}) }}{{#if: {{{work|}}} | , ''{{{work}}}''}}{{#if: {{{publisher|}}} | , ''{{{publisher}}}'' }}{{#if: {{{date|}}} | &nbsp;({{{date}}}) }}{{#if: {{{pages|}}} | , бит &nbsp;{{{pages}}} |{{#if: {{{page|}}} | , бит &nbsp;{{{page}}} }} }}.{{#if: {{{accessdate|}}} | &#32;<small>{{#iferror: {{#time: j xg Y | {{{accessdate}}} {{{accessyear|}}} }} | {{{accessdate}}}{{#if: {{{accessyear|}}} | &#32;{{{accessyear}}} }} }} тикшерелде.</small> }}{{#if: {{{accessmonthday|}}} | &#32;<small>{{#iferror: {{#time: j xg Y | {{{accessmonthday}}} {{{accessyear|}}} }} | {{{accessmonthday}}}{{#if: {{{accessyear|}}} | &#32;{{{accessyear}}} }} }} тикшерелде.</small> }}{{#if: {{{accessdaymonth|}}} | &#32;<small>{{#iferror: {{#time: j xg Y | {{{accessdaymonth}}} {{{accessyear|}}} }} | {{{accessdaymonth}}}{{#if: {{{accessyear|}}} | &#32;{{{accessyear}}} }} }} тикшерелде.</small> }}{{ #if: {{{quote|}}} | &nbsp;«{{{quote}}}» }}|Template error: argument '''title''' is required.}}</includeonly> <noinclude> {{doc}} <!-- PLEASE ADD CATEGORIES AND INTERWIKIS TO THE /doc SUBPAGE, THANKS --> </noinclude> 3gkji9tnlyoqggx6lwzqntunv8q3m7q 0 23416 5963171 5958132 2026-06-14T11:28:52Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963171 wikitext text/x-wiki {{мәгънәләр|Әстерхан (мәгънәләр)}} {{TwinCYR|Ästerxan}} {{ТП/ВМ |халәт = шәһәр |татар исеме = Әстерхан |чын исем = </div>[[Рәсем:Panarama astrakhan 2009.jpg|395px|Вид на 17-ю пристань с Новогоо моста]]<br /><small>Вид на центр города с Нового моста</small> |ил = Россия |герб = Coat_of_Arms_of_Astrakhan.png |байрак = Flag_of_Astrakhan.png |герб киңлеге = |байрак киңлеге = |lat_dir = N|lat_deg = 46|lat_min = 20|lat_sec = 0 |lon_dir = E|lon_deg = 48|lon_min = 01|lon_sec = 0 |CoordAddon = type:city(501300)_region:RU |CoordScale = |ЯндексХарита = |ил харитасы зурлыгы = 250 |төбәк харитасы зурлыгы = |район харитасы зурлыгы = |төбәк төре = |төбәк = Әстерхан өлкәсе |төбәк җәдвәлдә = |район төре = |район = |район җәдвәлдә = |җәмгыять төре = |җәмгыять = |җәмгыять таблицада = |ил харитасы = |төбәк харитасы = |район харитасы = |эчке бүленеш = |башлык төре = |башлык = |нигезләү датасы = |беренче телгә алу = XIV |элеккеге исемнәр = Хаҗитархан |халәт бирле = 1717 |мәйдан = 500 |биеклек төре = |ТП мәркәзе биеклеге = 130 |климат = |рәсми тел = |халык саны = {{үсү}} 520 700 <ref>[http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/perepis2010/svod.xls Таблица 2. Численность населения районов и городских населённых пунктов субъектов Российской Федерации]</ref> |исәп елы = 2010 |халык тыгызлыгы = |агломерация = |милли состав = руслар, татарлар |дини состав = |этнохороним = |сәгать кушагы = |DST = |телефон коды = 8512 (851) |почта индексы = 414000 |почта индекслары = |автомобил коды = |Commons-та төркем = |сайт = http://xacitarxan.narod.ru/ |сайт теле = |сайт теле 2 = |сайт теле 3 = |сайт теле 4 = |сайт теле 5 = | add1n = Кардәш шәһәрләр | add1 = {{wikidata|p190}} |add2n = |add2 = |add3n = |add3 = }} '''Әстерхан''' (иске исемнәре: <big>حاجی‌ ترخان</big>, ''Хаҗитархан, Әҗдаркан, Аштархан, Әчтерхан'' һ. б.)– [[Идел]]нең тамагында урнашкан шәһәр. [[Әстерхан өлкәсе]] башкаласы. Әстерханда халыкның 79,3%ын [[руслар]], 7,7% [[татарлар]], 4,2% [[казакълар]] тәшкил итә. Шәһәр Каспий буе түбәнчелегенең 11 утравында, Идел тамагының өске өлешендә урнашкан. Төп өлеш иделнең сул ярында урнашкан, уң якта 20% халык яши. Идел аша 2 күпер салынган. Барлык күперләр саны – 30. Әстерхан Идел буйлап 45 чакрымга сузылган. Шәһәрдә биш югары уку йорты (Дәүләт техник университеты, Медицина академиясе, Дәүләт педагогия институты, Сарытау юридик институты филиалы, Рыбный институт), шулай ук ике театр (рус һәм татар) белән дәүләт консерваториясе, картиналар галереясы һәм биш дәүләт музее бар.<ref>[http://xacitarxan.narod.ru/astarxantessorati.htm Әстерхан тәэссораты]</ref> [[2022 ел]]ның [[15 ноябрь|15 ноябреннән]] — '''«[[Хезмәт даны шәһәре]]»'''<ref>[http://prezident.org/articles/ukaz-prezidenta-rf-829-ot-15-nojabrja-2022-goda-15-11-2022.html Указ о присвоении почётного звания Российской Федерации «Город трудовой доблести»]</ref>. ==Тарихи мәгълүмат == [[1552 ел]]ның 12 октябрендә [[Иван Грозный]] [[Казан ханлыгы]]н яулап алганнан соң, аның башкисәрләре 1554 елны Әстерханга яу белән чыгалар. Алар су юлы белән аска төшәләр дә, тар гына участокта Иделгә хуҗа булып, Кремльне сугышып кулга төшерәләр. Җиңелгән Друбиш хан хәзерге Царев елгасы (елга буенча хан чигенгәнгә күрә бу суны Царев суы дип йөртә башлыйлар) буенча [[Дагстан]]га кача. Бу әле Әстерханны тулысынча алу булмый. Рус хөкүмәте 1554-1558 елларда Хаҗитархан киңлекләрен, мал-мөлкәтен үзләштерә.<ref>[http://www.vatantat.ru/page6563.htm Әстерханга1000 елмы? Наилә ПОТЕЕВА-ФАТЫЙХОВА]{{Deadlink|date=November 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Хаҗитархан рус кулына төшкәнче үк Иделнең ике ягында да бер үк вакытта яшәп килгән. Сул якта [[нугай татарлары]]ның кышкы ставкалары, Караван сарай булып, ике якны тоташтыручы кичү эшләгән. Су аз вакытта кышын ул туңа торган булган. Әстерханның сул ягында: хәзерге Кремль урынында татар Кремле булып, анда мәчетләр эшләп килгән (алар җимертелеп, өсләренә хәзерге чиркәүләр салынган), Кремльдә әүлияләр, изгеләр күмелгән булган. Кара Дауыт әүлиянең кабере хәзер дә Кремльдә саклана, тик инде ул, христиан дине изгеләре рәтенә күчерелеп, кабер өсте дә үзгәртелгән. Облвоенкомат урынында элек Девичий монастырь иде. Хаҗитархан тарихы исә монда [[Дәрбиш Гали]] ханның (Хаҗитархан елъязмасына ул Друбиш Али дип тә кереп китә) ставкасы, хан мәчете булган дип күрсәтә. Кремль тирәсендә урнашкан Аккош күле (ул элеккеге Иделнең бер кисәге) алдында "Газпром" үзенә мәһабәт, зур замана бинасы төзеп куйды. Бина нигезен төзе¬гәндә борынгы мөселман каберләре килеп чыккан. Татар базары Идел ярында урнашып, аңа килеп туктаган сәүдәгәрләр Хаҗитарханга Татар капкасы аша уза торган булганнар. Татар базары түбәсе (калкулык) өстендә Иван Золотоус чиркәве бар, анда элек хан мәчете һәм хан каберлекләре булган. Чиркәү эчендә хәзер дә 3 мөселман кабере урыны билгеле. Хрис¬тиан дине руханилары бер кабер урынына, атап килгән мөселманнарны, монда Фатыйма әүлия күмелгән, калган икесенең исемнәрен белмибез, дип бер почмакка китереп бастыралар. Кайбер татарлар бу урынга килеп, нәзер әйтеп, аннан чиркәүгә кереп садака да салалар. ==Һинд сәүдә өй яны== [[Файл:Indpodvorje.jpg|thumb|250px|right|Истәлек тактасы]] '''Һинд сәүдә өй яны''' — Әстерханда булган [[XVII гасыр]] архитектур-тарихи һәйкәл. Тарихи һәйкәлнең хәзерге бинасы Һиндлеләр өй янының башлангыч халәтенә охшамаган, бу күп янкорылмалар белән торак бина булып тора, алар бинаның башлангыч кыяфәтен деформацияләгәннәр.<br/> Беренче мәртәбә Һиндлеләр сәүдә янында [[1625 ел]] [[Ключарёв елъязмасы]]нда искә алына: «1625 елда Фарсылар, Әрмәннәр һәм Һиндлеләр кунакханә өй яннарын төзегәннәр: Әрмән, Фарсы һәм Һиндле, Азия йоласы буенча Спасски монастыреннан ерак түгел».<ref>Кирилл Васильев [http://cdtnkfyf.ucoz.ru/_ld/0/5_1900__.pdf Ключаревская летопись: история о начале и возобновлении Астрахани, случившихся в ней происшествиях, об архиереях в оной бывших, а также о воеводах, градоначальниках и губернаторах.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130421231530/http://cdtnkfyf.ucoz.ru/_ld/0/5_1900__.pdf |date=2013-04-21 }} — Астрахань: Тип. Губернского Правления, 1887. — 89 с.</ref> 1671—1672 ел Разин фетнәсе вакытында Һиндле сәүдә корылмалары яндырылган булган һәм 1673 елда янә төзелгән булганнар. 1809 елда бина [[классицизм]] стиленда реконструкцияләнгән булган. XIX гасырда Һиндлеләр Әстерханда сәүдә эшен бетергәннәр.<ref name="nkj">[[Даркевич, Владислав Петрович|В. П. Даркевич]] [http://www.old.nkj.ru/11/9710/11710024.html «Астрахань — ворота на Восток»]{{Deadlink|date=August 2021|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}{{Недоступная ссылка|date=Июнь 2018|bot=InternetArchiveBot}}//[[Наука и жизнь]], № 10, 1997 г. ([http://publ.lib.ru/ARCHIVES/N/%27%27Nauka_i_jizn%27%27%27/%27%27Nauka_i_jizn%27%27%27,1997,N10.%5Bdjv%5D.zip копия]{{Deadlink|date=August 2021|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}{{Недоступная ссылка|date=Сентябрь 2018|bot=InternetArchiveBot}}) Автор — [[доктор исторических наук]], ведущий научный сотрудник [[Институт археологии РАН|Института археологии РАН]].</ref><ref name="astraheritage">Васькин Н. «[http://astraheritage.ru/node/12 Заселение Астраханского края] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120508013349/http://astraheritage.ru/node/12 |date=2012-05-08 }}». — Волгоград.: Нижне-Волжское изд., 1973.</ref><ref name="oldevrasia">[http://oldevrasia.ru/library/100-velikikh-zagadok-Indii/81 Индийцы в Астрахани]//Н. Н. Непомнящий. 100 великих загадок Индии. М.: Книга по Требованию, 2010 г.</ref> ==Әстерхан татар халкы== Әстерханның [[татарлар]] күмәкләп яши торган борынгы [[Тияк бистәсе]] бар. Кайчандыр Тияк гөрләп торган. Бистәнең унбиш җирендә унбиш мәчеттә азан әйткәннәр. Буйдан-буйга сузылган Менжинский урамы буйлап трамвайлар йөргән. Хәзерге Тиякнең урамнары чакыр-чокырлы. Өйләре күбесенчә электән калган кечкенә агач йортлар тезелеп. Татарлар өчен икенче истәлекле урын – әле дә сафтагы '''Татар базары'''.<ref>http://xacitarxan.narod.ru/soenbike.htm</ref> XX гасыр башында Әстерхан бөтен Түбән Идел буена мәгърифәт нуры чәчкән. 1906-1914 елларда монда дистәләрчә татарча газета-журнал чыккан. [[Идел (Әстерхан)|“Идел”]], “Прогресс дәлиле”, “Мизан”, “Халык” шундыйлардан. [[1907 ел]]да татар театры барлыкка килгән. Аннан “Вулкан” театры үскән. Мөселманнарның мәчетләре, даруханәләре. Тияктәге “Кызыл Шәрык” бинасында татарча кинолар күрсәтелгән. 1928 елда шунда [[Һади Такташ]] эшчеләргә төнге сәгать 3кә кадәр үзенең әсәрләрен укыган. Мөхәррире [[Габдрахман Гомәри]], җаваплы сәркатибе [[Сәгыйть Рәмиев]] булган “Идел” газетасына 1911 елда [[Тукай]] да килеп киткән. ==Әстерханда туып-үскән танылган шәхесләр== * [[Сара Байкина]] (1895-1972) * [[Алекс Баттлер]] (Рәфикъ Галиев) * [[Хәлил Галимҗанов]] (1950―2021), медицина фәннәре докторы (1998), Әстерхан дәүләт медицина университеты ректоры (2007―2018). * [[Мәрзия Давытова]] * [[Ринат Дасаев]] * [[Абдулла Дубин]] * [[Ибраһим Дубин]] (1921-96) * [[Альберт Җәлилов (1983)|Альберт Җәлилов]] (1983), опера җырчысы (баритон), [[Татарстан Республикасының атказанган артисты]] (2018). * [[Газиз Иделле]] * [[Гали Ильясов (актер)]] * [[Дилүс Ильясов]], актер. * [[Миңлегали Ильясов]] * [[Камал III]] (1900-1968) * [[Исмаил Йосыпов]] (1922-92) * [[Габдулла Капкаев]] (1897-1946), [[Әстерхан дәүләт татар драма театры]] актеры. * [[Гөлсем Мөхәммәдова]] * [[Лия Рамазанова]], медицина фәннәре докторы (2011), Россия Федерациясенең атказанган табибы (2024). * [[Зиннур Нурмөхәммәтов]] (1941-2003) * [[Зәйнәп Садриева]] (1914-1991) * [[Дамир Сатретдинов]] (1972), полиция генерал-майоры (2021), [[Татарстан Республикасы буенча Эчке эшләр министрлыгы|ТР буенча эчке эшләр министры]] (2024 елдан). * [[Зәйни Солтан]] * [[Җиһанша Фәйзуллин]] (1904-85) * [[Сания Фәйзуллина (1929)]], педагогика фәннәре докторы, профессор (Ташкент). * [[Люция Абдуллаева]] (1944), [[Ырынбур татар театры]] актрисасы, РФ атказанган артисты (''[[1995 ел|1995]]''). * [[Динара Гыйматова]] (1986), спортчы ([[нәфис гимнастика]]), тренер. * [[Габдрахман Минский]] (1906—1983), язучы. * [[Ренат Дәүләтьяров]] (1961), кинорежиссер, кинопродюсер һәм сценарий авторы. Россия продюсерлары гильдиясе президенты. * [[Карина Сабирова]] (1998), Россия гандболчысы. {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q3927. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! әлма-матер ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |- | data-sort-value="1597" | 1597 | ''[[:d:Q4202881|Иосиф (митрополит Астраханский)]]'' | | ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]'' | | data-sort-value="1671" | 1671-05-21 | Әстерхан |- | data-sort-value="1703" | 1703-02-22 | ''[[:d:Q557575|Vasily Trediakovsky]]'' | ''[[:d:Q2629059|Славән-юнан-латыйн академиясе]]''<br/>''[[:d:Q209842|Париж университеты]]'' | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q14972848|лексикограф]]'' | | data-sort-value="1768" | 1768-08-06 | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1732" | 1732-01-05<br/>1732-01-16 | ''[[:d:Q4513023|Ivan Ivanovich Cherkasov]]'' | | | | data-sort-value="1811" | 1811-10-29<br/>1811-11-10 | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1737" | 1737-11-30 | ''[[:d:Q1341087|Georg Andreas Weise]]'' | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q161944|диякын]]''<br/>''[[:d:Q955464|parson]]''<br/>''[[:d:Q98833883|Protestant theologian]]'' | | data-sort-value="1792" | 1792-06-16 | [[Магдебург]] |- | data-sort-value="1740" | 1740 | ''[[:d:Q4216706|Hovanes Kasparov]]'' | | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1814" | 1814 | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1745" | 1745-02-03 | [[Семен Баратаев]] | | [[офицер]] | | data-sort-value="1798" | 1798-12-30 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1746" | 1746-02-01 | ''[[:d:Q135512393|Олимпия Посьет де Россье]]'' | | | | data-sort-value="1812" | 1812-01-18 | |- | data-sort-value="1770" | 1770 | ''[[:d:Q1551156|Wargee]]'' | | [[язучы]] | | | |- | data-sort-value="1777" | 1777 | ''[[:d:Q20511074|Պողոս Մելիքյանց]]'' | | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | | data-sort-value="1848" | 1848 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1778" | 1778-11-10 | ''[[:d:Q110319993|Daniel Ludwig Schumacher]]'' | | | | data-sort-value="1861" | 1861-08-23 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1785" | 1785-10-11 | ''[[:d:Q4073270|Dmitry Akhsharumov]]'' | ''[[:d:Q4349855|Беренче кадет корпусы]]'' | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | data-sort-value="1837" | 1837-01-13 | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1786" | 1786-05-11 | ''[[:d:Q4372329|Aleksandr Popov]]'' | ''[[:d:Q4129767|Ф. Э. Дзержинский исемендәге югары хәрби-диңгез инженерлар укуханәсе]]'' | [[галим]] | | data-sort-value="1859" | 1859-05-22 | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1792" | 1792 | [[Александр Агафи]] | [[Казан Император университеты]] | [[язучы]] | | data-sort-value="1816" | 1816 | Әстерхан |- | data-sort-value="1793" | 1793-07-19 | ''[[:d:Q4201181|Innocenty]]'' | [[Санкт-Петербург руханилар академиясе]] | ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]'' | | data-sort-value="1869" | 1869-04-15 | ''[[:d:Q4249157|Куряжский монастырь]]'' |- | data-sort-value="1794" | 1794-06-20 | [[Иван Симонов]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | ''[[:d:Q11063|астроном]]'' | [[Казан Император университеты]] | data-sort-value="1855" | 1855-01-10<br/>1855-01-09 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1795" | 1795-01-14<br/>1795-01-25 | ''[[:d:Q16145925|Harutyun Alamdaryan]]'' | ''[[:d:Q20512148|Աղաբաբյան դպրոց]]''<br/>[[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]] | [[шагыйрь]]<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]'' | ''[[:d:Q2029787|Лазарев көнчыгыш телләре институты]]''<br/>''[[:d:Q6996689|Нерсисән мәктәбе]]'' | data-sort-value="1834" | 1834-05-25<br/>1834-05-24<br/>1834-06-05 | ''[[:d:Q1347765|Nakhichevan-on-Don]]'' |- | data-sort-value="1796" | 1796-09-11 | ''[[:d:Q105724841|Varvara Alyabyeva]]'' | | | | data-sort-value="1860" | 1860-03-11 | |- | data-sort-value="1803" | 1803 | ''[[:d:Q15063906|Ivan Agafonov]]'' | ''[[:d:Q38178366|Император тыйб-хирургия академиясе]]'' | [[галим]] | | data-sort-value="1868" | 1868-02-25 | |- | data-sort-value="1804" | 1804-06-13 | ''[[:d:Q4182888|Dmitriy Zavalishin]]'' | ''[[:d:Q2379681|Диңгез кадет корпусы]]'' | ''[[:d:Q4178004|publicist]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''<br/>''[[:d:Q4991371|солдат]]'' | | data-sort-value="1892" | 1892-02-05 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1808" | 1808-09-08 | ''[[:d:Q4182886|Hippolytus Zavalishin]]'' | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]'' | | No/unknown value | [[Самар]] |- | data-sort-value="1812" | 1812-04-12 | [[Лазарь Будагов]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1878" | 1878-12-30 | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1814" | 1814-10-02 | ''[[:d:Q20508757|Michayel Patkanyan]]'' | ''[[:d:Q20512148|Աղաբաբյան դպրոց]]''<br/>''[[:d:Q2029787|Лазарев көнчыгыш телләре институты]]'' | [[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q47492700|theatre maker]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[укытучы]] | ''[[:d:Q6996689|Нерсисән мәктәбе]]'' | data-sort-value="1895" | 1895-05-01 | [[Tbilisi|Тбилиси]] |- | data-sort-value="1823" | 1823-06-10 | ''[[:d:Q4427181|Ivan Sokolov]]'' | ''[[:d:Q628254|Император сынлы сәнгать академиясе]]'' | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | ''[[:d:Q628254|Император сынлы сәнгать академиясе]]'' | data-sort-value="1918" | 1918-11-19 | [[Харьков]] |- | data-sort-value="1826" | 1826-09-18 | ''[[:d:Q56307730|Тетюшинов, Григорий Васильевич]]'' | | ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]'' | | data-sort-value="1894" | 1894-10-09 | Әстерхан |- | data-sort-value="1826" | 1826-04-11 | ''[[:d:Q56308231|Егор Никитич Аннаев]]'' | | ''[[:d:Q9031604|mercander]]'' | | data-sort-value="1903" | 1903-08-06 | [[Самар]] |- | data-sort-value="1827" | 1827-06-26 | ''[[:d:Q63703167|Գրիգոր Աղափիրյան]]'' | | [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | | data-sort-value="1897" | 1897 | |- | data-sort-value="1831" | 1831-07-14<br/>1831-07-31 | [[Илья Ульянов]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | ''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1886" | 1886-01-12<br/>1886-01-24 | [[Сембер]] |- | data-sort-value="1838" | 1838 | ''[[:d:Q4055998|Avraamij (Letnickij)]]'' | [[Казан руханилар академиясе]] | ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]'' | | data-sort-value="1893" | 1893-11-05 | [[Сарытау]] |- | data-sort-value="1845" | 1845-09-01 | ''[[:d:Q104702690|Mikhail Dmitrievsky]]'' | [[Казан Император университеты]] | ''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | ''[[:d:Q19613126|Alekseevskoye real college]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-03-29 | [[Пермь]] |- | data-sort-value="1851" | 1851 | ''[[:d:Q4223624|Stanislava Klimashevskaya]]'' | | ''[[:d:Q33231|фотограф]]'' | | data-sort-value="1939" | 1939 | Әстерхан |- | data-sort-value="1851" | 1851 | ''[[:d:Q20624295|V. M. Jonov]]'' | | | | data-sort-value="1922" | 1922-11-02 | [[Буча (шәһәр)|Буча]] |- | data-sort-value="1852" | 1852-03-06 | ''[[:d:Q40356|Joseph Deniker]]'' | ''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]'' | ''[[:d:Q16755977|раса назариясе назариячесе]]''<br/>''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]''<br/>''[[:d:Q182436|китапханәче]]'' | | data-sort-value="1918" | 1918-03-18 | [[Париж]] |- | data-sort-value="1852" | 1852-08-31 | ''[[:d:Q18009089|Elizaveta Shebueva]]'' | | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | | data-sort-value="1934" | 1934-04-26 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1854" | 1854-08-27 | ''[[:d:Q30345651|Pavel Samgin]]'' | ''[[:d:Q1974517|Pavel Military School]]'' | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | | data-sort-value="1919" | 1919-02-03 | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1855" | 1855-06-23 | ''[[:d:Q3326714|Lidiya Tseraskaya]]'' | | ''[[:d:Q11063|астроном]]'' | ''[[:d:Q1853182|Sternberg Astronomical Institute]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-12-22 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1855" | 1855 | ''[[:d:Q4528466|I. V. Shcheglov]]'' | | ''[[:d:Q901402|географ]]'' | | data-sort-value="1884" | 1884-05-25 | [[Кяхта]] |- | data-sort-value="1857" | 1857 | ''[[:d:Q4498037|Vladimir Khlebnikov]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | ''[[:d:Q2365484|Astrakhan Nature Reserve]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-03-20 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1857" | 1857 | ''[[:d:Q65008129|Լազար Թումաս]]'' | ''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]'' | ''[[:d:Q3368718|патолог]]''<br/>[[укытучы]] | ''[[:d:Q4223876|Clinical Infectious Disease Hospital named after S.P. Botkin]]''<br/>''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]'' | data-sort-value="1895" | 1895 | [[Варшава]] |- | data-sort-value="1858" | 1858-02-18 | ''[[:d:Q2471242|Alexander Nikolsky]]'' | ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]'' | ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q16271064|герпетолог]]''<br/>''[[:d:Q98544732|фәнни коллекционер]]''<br/>''[[:d:Q2083925|ботаника коллекционеры]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q2025062|Zoological Museum of the Zoological Institute of the Russian Academy of Sciences]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-12-08 | [[Харьков]] |- | data-sort-value="1858" | 1858-06-09 | ''[[:d:Q4283918|Aleksandr Maslennikov]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | [[адвокат]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1950" | 1950-11-25 | [[Париж]] |- | data-sort-value="1858" | 1858-04-11 | ''[[:d:Q51667928|Aleksandr Mikhailovich Bykov]]'' | | [[офицер]] | | data-sort-value="1937" | 1937 | [[Батум]] |- | data-sort-value="1859" | 1859-11-16 | ''[[:d:Q16371720|Արտեմ Կոտելնիկով]]'' | | [[Jurnalist|журналист]] | | data-sort-value="1910" | 1910-06-07 | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1861" | 1861-08-26 | [[Сергей Коржинский]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Казан Император университеты]] | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | [[Казан Император университеты]]<br/>''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q112055113|Museum of Botanical Garden of V.L. Komarov Botanical Institute]]''<br/>''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''<br/>[[РФАнең В. Л. Комаров исемендәге Ботаника институтының Ботаник урманы|Питырбур ботаника бакчасы]]<br/>''[[:d:Q3162406|Siberian Botanic Garden]]'' | data-sort-value="1900" | 1900-11-18 | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1861" | 1861 | ''[[:d:Q88476108|Sofya Krukovskaya]]'' | ''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]'' | ''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''<br/>[[укытучы]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q182436|китапханәче]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | | data-sort-value="1943" | 1943-02-02 | [[Ташкент]] |- | data-sort-value="1862" | 1862-06-11 | ''[[:d:Q15081103|Mitrofan Sveshnikov]]'' | ''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]'' | [[галим]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | No/unknown value | |- | data-sort-value="1862" | 1862-02-15 | ''[[:d:Q47044776|Sergey Frangulov]]'' | ''[[:d:Q24935277|Петропавел ирләр укуханәсе]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1928" | 1928 | |- | data-sort-value="1863" | 1863 | ''[[:d:Q48961307|Берви Василий Васильевич]]'' | | | | data-sort-value="1919" | 1919-03 | [[Донецк]] |- | data-sort-value="1863" | 1863-02-12 | [[Александр Агабабов]] | [[Казан Император университеты]] | [[профессор]] | ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1922" | 1922-06-11 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1866" | 1866 | ''[[:d:Q55203578|Əbdürrəhman Umarov]]'' | | | | data-sort-value="1933" | 1933 | [[Архангельск өлкәсе]] |- | data-sort-value="1867" | 1867-01-18 | [[Габдрахман Гомәри]] | [[Мәрҗания мәдрәсәсе]] | [[язучы]] | | data-sort-value="1933" | 1933 | ''[[:d:Q21401754|Malye Korely]]'' |- | data-sort-value="1867" | 1867 | ''[[:d:Q109485265|Adolf Germogem Nikolayevich Shtylko]]'' | | ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]'' | | data-sort-value="1922" | 1922 | [[Сарытау]] |- | data-sort-value="1868" | 1868-03-21 | ''[[:d:Q20508494|Nadezhda Papayan]]'' | ''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]'' | [[җырчы]] | | data-sort-value="1906" | 1906-01-19 | Әстерхан |- | data-sort-value="1869" | 1869-04-14 | ''[[:d:Q4099466|Georgy Burdzhalov]]'' | ''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]'' | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | ''[[:d:Q840812|Мәскәү сәнгать театры]]'' | data-sort-value="1924" | 1924-12-10 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1869" | 1869-07-12 | [[Владимир Здравосмыслов]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]] | data-sort-value="1944" | 1944-12-25 | [[Лемго]] |- | data-sort-value="1871" | 1871-03-12 | ''[[:d:Q4525687|Aleksandr Schmidt]]'' | ''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]'' | ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]'' | ''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4061451|Александр лицее]]''<br/>[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]<br/>''[[:d:Q2029787|Лазарев көнчыгыш телләре институты]]''<br/>''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q6974177|National Library of Uzbekistan]]''<br/>''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1939" | 1939-08-09 | [[Ташкент]] |- | data-sort-value="1872" | 1872-12-21 | ''[[:d:Q18634741|Nikolay Nikolaevitsj Palmov]]'' | ''[[:d:Q1973040|Киев руханилар академиясе]]'' | [[рухани]] | | data-sort-value="1934" | 1934-02-11 | Әстерхан |- | data-sort-value="1872" | 1872-03-08 | ''[[:d:Q111547494|Владимир Владимирович Винер]]'' | ''[[:d:Q4361180|Петр авыл хуҗалыгы академиясе]]'' | ''[[:d:Q1781198|агроном]]'' | ''[[:d:Q4361180|Петр авыл хуҗалыгы академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4520891|Шатиловская сельскохозяйственная опытная станция]]''<br/>''[[:d:Q2385041|Беларус авыл хуҗалыгы акдемиясе]]''<br/>[[Казан дәүләт аграр университеты]] | data-sort-value="1937" | 1937-09-08 | |- | data-sort-value="1875" | 1875-10-06<br/>1878 | ''[[:d:Q7035758|Nikolai Bayev]]'' | ''[[:d:Q58036807|Граждан инженерлары институты]]'' | ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]'' | | data-sort-value="1952" | 1952-08-05<br/>1953 | [[Ереван]] |- | data-sort-value="1875" | 1875-01-21 | ''[[:d:Q20510063|Vakhan F. Totomiant͡s]]'' | ''[[:d:Q20754971|Брүссел ирекле университеты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | data-sort-value="1964" | 1964-05-09 | [[Париж]] |- | data-sort-value="1875" | 1875 | ''[[:d:Q94684513|Andreĭ Nikolaevich Donskov]]'' | | | | data-sort-value="1951" | 1951 | [[Белград]] |- | data-sort-value="1876" | 1876 | ''[[:d:Q16645038|Pavel Mikhaĭlovich Dogadin]]'' | | ''[[:d:Q10732476|сәнгать әсәрләре коллекционеры]]'' | | data-sort-value="1919" | 1919 | [[Россия империясе]] |- | data-sort-value="1878" | 1878-02-23 | ''[[:d:Q313275|Boris Kustodiev]]'' | ''[[:d:Q59421313|Югары сынлы сәнгать академиясе]]'' | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q2707485|сәхнә бизәүче]]'' | | data-sort-value="1927" | 1927-05-28 | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1878" | 1878-11-18 | ''[[:d:Q12160390|Iwan Serhijowytsch Teletow]]'' | | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-05-30 | [[Харьков]] |- | data-sort-value="1879" | 1879-03-18 | [[Абдулхәмид Җанибәков]] | | ''[[:d:Q12347522|этнограф]]'' | | data-sort-value="1955" | 1955-04-27 | |- | data-sort-value="1880" | 1880-01-07 | ''[[:d:Q4099468|Arshak Bourjalyan]]'' | ''[[:d:Q56478969|Әстерхан реаль укуханәсе]]'' | ''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]'' | ''[[:d:Q55648029|La Chauve-Souris]]''<br/>''[[:d:Q4453424|Korsh Theatre]]''<br/>''[[:d:Q597655|Сундукән исемендәге Әрмән театры]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-09-04 | [[Tbilisi|Тбилиси]]<br/>[[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1880" | 1880-01-22 | ''[[:d:Q13053989|Margarit Babalyan]]'' | | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | | data-sort-value="1907" | 1907-12-26 | [[Бакы]] |- | data-sort-value="1881" | 1881 | ''[[:d:Q133514790|Adam Desch]]'' | | ''[[:d:Q2259532|cleric]]'' | | data-sort-value="1937" | 1937-10-07 | Әстерхан |- | data-sort-value="1882" | 1882-11-01 | ''[[:d:Q13050729|Aleksandr Karapetyan]]'' | ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт консерваториясе]] | [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]'' | ''[[:d:Q2373326|Yerevan Opera Theater]]''<br/>''[[:d:Q21532472|Yerevan Dancing Art State College]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-07-16 | [[Ереван]] |- | data-sort-value="1882" | 1882-04-14 | ''[[:d:Q16394315|Nadezhda Kardian]]'' | ''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]'' | [[җырчы]]<br/>[[укытучы]] | [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]<br/>''[[:d:Q2033155|Комитас исемендәге Ереван дәүләт консерваториясе]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-09-20 | [[Ереван]] |- | data-sort-value="1882" | 1882-04-18 | ''[[:d:Q21293034|Feodor Zakharov]]'' | | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | | data-sort-value="1968" | 1968-08-28 | [[Манхэттэн]] |- | data-sort-value="1882" | 1882-10-07 | ''[[:d:Q28599081|Alexander Zelensky]]'' | | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | | data-sort-value="1942" | 1942 | [[Йошкар-Ола]] |- | data-sort-value="1883" | 1883-04-01 | ''[[:d:Q931154|Mikhail Trilisser]]'' | | ''[[:d:Q392651|махсус агент]]'' | ''[[:d:Q203023|Cheka]]''<br/>''[[:d:Q836763|State Political Directorate]]''<br/>''[[:d:Q18363484|Joint State Political Directorate]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-02-02 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1883" | 1883-10-25 | ''[[:d:Q19907822|Бравин, Николай Михайлович]]'' | | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | | data-sort-value="1956" | 1956-07-10 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1884" | 1884-07-18 | ''[[:d:Q4164047|Vladimir Dogadin]]'' | ''[[:d:Q16680888|Николай мөһәндисләр укуханәсе]]'' | ''[[:d:Q151197|хәрби инженер]]'' | | data-sort-value="1974" | 1974 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1884" | 1884-02-16 | ''[[:d:Q4513036|Nikolay Cherkasov]]'' | | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]'' | ''[[:d:Q2334387|Михайловский театры]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-02-09<br/>1944-01-22 | [[Алматы]] |- | data-sort-value="1884" | 1884-04-02 | ''[[:d:Q122891473|Gustaf Aminoff]]'' | | | | data-sort-value="1980" | 1980-05-11 | [[Һельсинки|Һелсинки]] |- | data-sort-value="1884" | 1884-06-13 | ''[[:d:Q133635426|Bagrat Amaroff]]'' | | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | | | |- | data-sort-value="1885" | 1885-09-25<br/>1885-10-07 | [[Александр Тарасов-Родионов]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''<br/>[[офицер]] | | data-sort-value="1938" | 1938-09-03 | ''[[:d:Q1018007|Бутово полигоны]]'' |- | data-sort-value="1885" | 1885 | ''[[:d:Q16614939|Wiera Libierowska]]'' | | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | | data-sort-value="2000" | 20th century | |- | data-sort-value="1885" | 1885-01-28 | ''[[:d:Q21641424|Aleksey Malyshev]]'' | ''[[:d:Q4113309|Vladimir Military School]]'' | ''[[:d:Q2095549|очучы]]'' | | No/unknown value | |- | data-sort-value="1885" | 1885 | ''[[:d:Q95265804|Vjačeslav Kol'cov]]'' | | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | | | |- | data-sort-value="1886" | 1886-11-07 | ''[[:d:Q29790852|Vladimir Sarabianov]]'' | ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]'' | [[фәлсәфәче]] | [[Правда (газета)|«Правда» газетасы]]<br/>''[[:d:Q4398135|Россия кооперация университеты]]''<br/>''[[:d:Q1961160|Мәскәү дәүләт таучылык университеты]]''<br/>''[[:d:Q3151770|Д. И. Менделеев исемендәге Россия химия-технология университеты]]''<br/>''[[:d:Q4304042|Мәскәү архитектура институты]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-03-04 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1886" | 1886-02-16 | ''[[:d:Q122904195|Anna Aminoff]]'' | | | | data-sort-value="1938" | 1938-08-21 | |- | data-sort-value="1887" | 1887 | ''[[:d:Q16371157|Mahammad Sadig Akhundov]]'' | | ''[[:d:Q6430706|тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | | data-sort-value="1940" | 1940s | [[Бакы]] |- | data-sort-value="1887" | 1887-01-22 | ''[[:d:Q30242556|Maria Goricheva]]'' | | ''[[:d:Q10800557|киноактер]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]'' | | data-sort-value="1967" | 1967-01-19 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1888" | 1888 | ''[[:d:Q98952344|Михаил Фридланд]]'' | [[Казан дәүләт медицина университеты]] | ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q71134636|ортопед]]'' | | data-sort-value="1967" | 1967-11-13 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1888" | 1888-01-10 | ''[[:d:Q138584316|Нина Петровна Ковальдьи]]'' | | | | data-sort-value="1957" | 1957-10-10 | [[Париж]] |- | data-sort-value="1889" | 1889-03-24 | ''[[:d:Q12110486|Vladimir Klimov]]'' | ''[[:d:Q608690|Kyiv Art School]]'' | ''[[:d:Q1281618|сынчы]]'' | | data-sort-value="1975" | 1975-12-29 | [[Ирпинь|Ирпин]] |- | data-sort-value="1889" | 1889 | [[Эрнест Крүгер]] | [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]] | [[галим]] | ''[[:d:Q530989|Балтыйк заводы]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-08-18 | [[Казан интенсив күзәтүле махсус типтагы психиатрия хастаханәсе|Интенсив күзәтүле махсуслаштырылган типтагы Казан психиатрия хастаханәсе]] |- | data-sort-value="1889" | 1889 | ''[[:d:Q54964239|Федоров Іван Герасимович]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1957" | 1957-05-22 | |- | data-sort-value="1890" | 1890-07-14<br/>1890 | ''[[:d:Q28039752|Marija Nablocka]]'' | | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | | data-sort-value="1969" | 1969-10-06<br/>1969 | [[Любляна]] |- | data-sort-value="1891" | 1891-09-01 | ''[[:d:Q15649404|Oreste Rosenfeld]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | | data-sort-value="1964" | 1964-04-04 | [[Париж]] |- | data-sort-value="1892" | 1892-06-01 | [[Валерия Барсова]] | [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]] | ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>[[җырчы]] | [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]] | data-sort-value="1967" | 1967-12-13 | [[Сочи]] |- | data-sort-value="1892" | 1892-12-16 | ''[[:d:Q4152857|Boris Gusman]]'' | | ''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | | data-sort-value="1944" | 1944-05-03 | [[Вожаёль]] |- | data-sort-value="1892" | 1892-01-17 | [[Зәйни Солтанов]] | [[«Мөхәммәдия» мәдрәсәсе]] | [[язучы]] | | data-sort-value="1952" | 1952-05-05 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1895" | 1895 | ''[[:d:Q21093477|Ilja Gert]]'' | ''[[:d:Q1934911|РФ КК Генераль штабы хәрби академиясе]]'' | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | | data-sort-value="1939" | 1939-02-21 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1895" | 1895-12-14 | [[Сара Байкина]] | | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | [[Әстерхан дәүләт татар драма театры]]<br/>[[Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры|Галиәсгар Камал исемендәге Татар театры]]<br/>[[Кырымтатар академия музыкаль драма театры]]<br/>[[Әндиҗан театры]] | data-sort-value="1972" | 1972 | Әстерхан |- | data-sort-value="1895" | 1895-10-03 | ''[[:d:Q106092718|Maria Korska]]'' | | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | | data-sort-value="1985" | 1985-12-14<br/>1982-12-14 | [[Варшава]] |- | data-sort-value="1895" | 1895-12-22 | ''[[:d:Q131305696|Анна Ивановна Ворожеева]]'' | | | | data-sort-value="1991" | 1991-11-30 | [[Алматы]] |- | data-sort-value="1896" | 1896 | ''[[:d:Q20507702|Ստեփան Չալաբյան]]'' | | ''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]'' | | data-sort-value="1921" | 1921 | [[Әрмән Совет Социалистик Республикасы]] |- | data-sort-value="1896" | 1896-03-24 | [[Гавриил Непряхин]] | [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]] | [[галим]] | [[Әстерхан дәүләт медицина университеты]]<br/>[[Казан дәүләт медицина университеты]] | data-sort-value="1980" | 1980-03-20 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1896" | 1896 | ''[[:d:Q69765904|Клементьев, Пётр Николаевич]]'' | ''[[:d:Q1934904|Хәрби-һава мөһәндисләре академиясе]]'' | ''[[:d:Q2095549|очучы]]''<br/>''[[:d:Q10497074|хәрби бортинженер]]''<br/>''[[:d:Q27732138|glider pilot]]'' | | data-sort-value="1924" | 1924-09-11 | ''[[:d:Q4143428|Uzun-Syrt mountain]]'' |- | data-sort-value="1896" | 1896-10-02 | ''[[:d:Q84725618|Рождественский, Пётр Алексеевич]]'' | [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]] | | | No/unknown value | [[Пермь]] |- | data-sort-value="1897" | 1897 | ''[[:d:Q4524704|Шишенин, Гавриил Данилович]]'' | ''[[:d:Q14404494|М. В. Фрунзе исемендәге хәрби академия]]'' | ''[[:d:Q12090790|military leader]]'' | | data-sort-value="1941" | 1941-11-24 | [[Краснодар крае]] |- | data-sort-value="1897" | 1897-08-25 | ''[[:d:Q19616232|Pyotr Ionov]]'' | | ''[[:d:Q462390|доцент]]'' | ''[[:d:Q14404494|М. В. Фрунзе исемендәге хәрби академия]]''<br/>''[[:d:Q490188|Ю. А. Гагарин исемендәге һава-хәрби академиясе]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-12-21 | |- | data-sort-value="1897" | 1897-06-25 | ''[[:d:Q39387851|Ilya Ioff]]'' | [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''<br/>''[[:d:Q39372574|protistologist]]'' | | data-sort-value="1953" | 1953-04-07 | [[Ставрополь]] |- | data-sort-value="1897" | 1897 | ''[[:d:Q129091407|Ekaterina Stepanovna Neizvestnova-Zhadina]]'' | ''[[:d:Q4303988|Мәскәү югары хатын-кызлар курслары]]'' | ''[[:d:Q11710359|гидробиолог]]'' | ''[[:d:Q129091889|Новинская комплексная гидрологическая станция]]''<br/>''[[:d:Q129092090|Окская биологичечская станция]]''<br/>''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-01-01 | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1898" | 1898-08-20 | ''[[:d:Q893749|Boris Lisunov]]'' | ''[[:d:Q1934904|Хәрби-һава мөһәндисләре академиясе]]'' | ''[[:d:Q15895020|авиация инженеры]]''<br/>[[офицер]]<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | ''[[:d:Q3543800|Харкау авиация завыты]]''<br/>''[[:d:Q899438|Tashkent Mechanical Plant]]''<br/>''[[:d:Q4313339|People's Commissariat of Aviation Industry of the USSR]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-11-03 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1898" | 1898-10-14 | ''[[:d:Q4365355|Viktor Plotnikov]]'' | ''[[:d:Q1531782|Климент Аркадьевич Тимирязев исемендәге Мәскәү авыл хуҗалыгы академиясе]]'' | ''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | | data-sort-value="1958" | 1958-03-21 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1898" | 1898-03-14 | ''[[:d:Q4537587|Яманов, Алексей Александрович]]'' | | [[укытучы]] | | data-sort-value="1964" | 1964-05-09 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1898" | 1898-05-01 | ''[[:d:Q20069651|Салминов, Михаил Фёдорович]]'' | ''[[:d:Q14404494|М. В. Фрунзе исемендәге хәрби академия]]'' | [[укытучы]] | | data-sort-value="1977" | 1977-01-29 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1899" | 1899-05-01 | ''[[:d:Q468614|Pelageya Polubarinova-Kochina]]'' | ''[[:d:Q21095326|Pokrowski Gymnasium]]''<br/>''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''<br/>''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q17486330|математика тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q4201677|Institute for Problems in Mechanics of the Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q4139127|The Voeikov Main Geophysical Observatory]]''<br/>''[[:d:Q2378801|Петербург дәүләт тимер юллар университеты]]''<br/>''[[:d:Q4398071|Константин Эдуардович Циолковский исемендәге Россия дәүләт технология университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201472|РФА СБ Һидродинамика институты]]'' | data-sort-value="1999" | 1999-07-03 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1899" | 1899-07-05 | ''[[:d:Q4097753|Leonid Aleksandrovitsj Boegarev]]'' | ''[[:d:Q4146982|Дәүләт төсле металлар һәм алтын университеты]]'' | ''[[:d:Q18576582|металлург]]'' | | data-sort-value="1979" | 1979 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1899" | 1899-09-07 | [[Гөлчәһрә Байкина]] | | | | data-sort-value="1998" | 1998-08-24 | |- | data-sort-value="1899" | 1899-08-26 | ''[[:d:Q109486635|Корнилов, Александр Дмитриевич]]'' | | | | data-sort-value="1946" | 1946 | |- | data-sort-value="1899" | 1899-07-29 | ''[[:d:Q112992222|Лазарев, Александр Павлович]]'' | | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | | data-sort-value="1974" | 1974-05-16 | |- | data-sort-value="1900" | 1900-02-11 | ''[[:d:Q13174334|ヴァシーリー・ヴァシーリェヴィッチ・ツェリコフスキー]]'' | [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]] | ''[[:d:Q158852|дирижёр]]'' | [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]] | data-sort-value="1958" | 1958-02-05 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1900" | 1900-03-09 | [[Гали Ильясов (актер)|Гали Ильясов]] | ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]'' | ''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q2259451|театр актеры]]'' | [[Әстерхан дәүләт татар драма театры]]<br/>[[Мәскәү татар театры|Мәскәү үзәк татар эшче театры]]<br/>[[Республика татар күчмә театры]]<br/>''[[:d:Q2454186|Norillag]]''<br/>[[Әлмәт татар драма театры|Әлмәт татар дәүләт драма театры]] | data-sort-value="1970" | 1970-09-13 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1900" | 1900-01-12 | [[Камал III]] | | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | | data-sort-value="1968" | 1968-07-27 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1900" | 1900-10-31 | ''[[:d:Q25894112|Mammadhuseyn Asadov]]'' | | ''[[:d:Q5121444|intelligence officer]]'' | | data-sort-value="1989" | 1989-11-21 | [[Бакы]] |- | data-sort-value="1901" | 1901-11-03 | ''[[:d:Q1967513|Lev Sverdlin]]'' | ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]'' | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]'' | ''[[:d:Q4146968|Мейерхольд ис. дәүләт театры]]''<br/>''[[:d:Q1186561|Е. Вахатангов исемендәге дәүләт академия театры]]''<br/>''[[:d:Q1503571|Маяковский театры]]''<br/>''[[:d:Q1130457|С. А. Герасимов исемендәге Бөтенрусия дәүләт кинематография институты]]''<br/>''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]'' | data-sort-value="1969" | 1969-08-29 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1901" | 1901-11-25 | [[Мәрзия Давытова]] | | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]'' | [[Азәрбайҗан дәүләт академия милли драма театры|Азербайҗан дәүләт академия драма театры]] | data-sort-value="1962" | 1962-01-06 | [[Бакы]] |- | data-sort-value="1901" | 1901-09-24 | ''[[:d:Q18243636|Sergey Kovalyov]]'' | ''[[:d:Q1934911|РФ КК Генераль штабы хәрби академиясе]]'' | [[офицер]] | | data-sort-value="1988" | 1988-01-15 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1901" | 1901-04-15 | ''[[:d:Q30344981|Лазарь Давидович Эзов]]'' | | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | | data-sort-value="1945" | 1945-05-12 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1901" | 1901-07-14 | ''[[:d:Q47453163|Nikolay Popov]]'' | [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]] | | | data-sort-value="1994" | 1994-07-31 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1901" | 1901-11-26 | ''[[:d:Q58426146|Piotr Polonski]]'' | | ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]'' | | data-sort-value="1979" | 1979-05-31 | |- | data-sort-value="1901" | 1901 | ''[[:d:Q97640823|Viktor Puganov]]'' | | [[офицер]] | | data-sort-value="1941" | 1941-06-24 | |- | data-sort-value="1902" | 1902-03-26 | ''[[:d:Q4276041|Maria Maksakova, Sr.]]'' | | ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]'' | ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-08-11 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1902" | 1902 | ''[[:d:Q22086781|Symeon Shimin]]'' | | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | | data-sort-value="1984" | 1984 | |- | data-sort-value="1902" | 1902-10-27 | ''[[:d:Q30346366|Vladimir Dalinger]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1987" | 1987-02-12 | [[Караганда|Караганды]] |- | data-sort-value="1903" | 1903-06-07 | ''[[:d:Q4072146|Zakhariy Atlas]]'' | ''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | data-sort-value="1977" | 1977-10-11 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1903" | 1903 | ''[[:d:Q4508090|Чеботарёв, Николай Николаевич]]'' | [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]] | | | data-sort-value="1964" | 1964-06-20 | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1903" | 1903-12-22 | ''[[:d:Q15064600|Vasilij Nikolaevič Boltinskij]]'' | ''[[:d:Q1531782|Климент Аркадьевич Тимирязев исемендәге Мәскәү авыл хуҗалыгы академиясе]]'' | ''[[:d:Q10272925|agricultural engineer]]''<br/>''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | data-sort-value="1977" | 1977-01-02 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1903" | 1903-01-18 | ''[[:d:Q15075022|Недоговоров, Виктор Леонтьевич]]'' | | [[офицер]] | | data-sort-value="1943" | 1943-10-12 | [[Смоленск өлкәсе]] |- | data-sort-value="1903" | 1903-06-02 | ''[[:d:Q16717116|Соколов Іван Георгійович]]'' | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]] | ''[[:d:Q80207|Львов милли университеты]]'' | data-sort-value="1993" | 1993-02-22 | [[Львов]] |- | data-sort-value="1903" | 1903-11-04 | ''[[:d:Q30609456|Klara Nezvanova]]'' | | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | | data-sort-value="1977" | 1977-06-20 | [[Ярославль]] |- | data-sort-value="1904" | 1904-04-08 | ''[[:d:Q4089293|Antonina Bogdanova]]'' | | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]'' | | data-sort-value="1983" | 1983-08-18 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1904" | 1904-03-11 | [[Җиһанша Фәйзуллин]] | | | | data-sort-value="1985" | 1985-09-29 | Әстерхан |- | data-sort-value="1904" | 1904-02-25 | ''[[:d:Q20507928|Valerian Surabekov]]'' | ''[[:d:Q14404494|М. В. Фрунзе исемендәге хәрби академия]]'' | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | | data-sort-value="1986" | 1986-02-01 | |- | data-sort-value="1904" | 1904-11-21 | ''[[:d:Q48855334|Michał Krajewski]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1340643|төзүче]]''<br/>''[[:d:Q327321|ташчы]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | | data-sort-value="1993" | 1993-06-05 | [[Польша]] |- | data-sort-value="1904" | 1904 | ''[[:d:Q71165033|Esfir Ioffe]]'' | | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | | data-sort-value="1962" | 1962-12-27 | |- | data-sort-value="1904" | 1904-03-17 | ''[[:d:Q136299930|Aleksey Yudin]]'' | | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | | data-sort-value="1990" | 1990 | |- | data-sort-value="1905" | 1905-04-09 | ''[[:d:Q12136326|Оржеховський Орест Адріанович]]'' | | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | | data-sort-value="1994" | 1994-09-20 | [[Киев]] |- | data-sort-value="1905" | 1905-12-26 | [[Газиз Иделле]] | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q11774156|мемуарист]]'' | | data-sort-value="1985" | 1985-07-27 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1905" | 1905-03-14 | ''[[:d:Q15075134|Valeriy Aleksandrovitsj Soetirin]]'' | | | | data-sort-value="1968" | 1968-01-06 | [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]] |- | data-sort-value="1905" | 1905-10-20<br/>1905 | ''[[:d:Q23656260|Nikolai Nikolaevich Obolensky]]'' | | [[шагыйрь]] | | data-sort-value="1993" | 1993-09-10 | [[Ницца]] |- | data-sort-value="1905" | 1905 | ''[[:d:Q39083242|Обносов, Пётр Степанович]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1983" | 1983 | [[Дүшәнбе]] |- | data-sort-value="1905" | 1905 | ''[[:d:Q47005661|Zinaida Gabrielyants]]'' | | ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]'' | ''[[:d:Q4407739|Musical Comedy Theatre]]'' | data-sort-value="1992" | 1992 | |- | data-sort-value="1905" | 1905-07-12 | ''[[:d:Q47453405|Pyotr Kondakov]]'' | | | | data-sort-value="1963" | 1963-12-27 | |- | data-sort-value="1906" | 1906-04-06 | ''[[:d:Q4061978|Giennadij Aleksiejenko]]'' | ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]'' | | | data-sort-value="1981" | 1981-11-21 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1906" | 1906-03-03 | ''[[:d:Q20029139|Jakow Inoczkin]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1980" | 1980-12-31 | |- | data-sort-value="1907" | 1907-08-25 | ''[[:d:Q2360907|Rostislav Zakharov]]'' | [[Рус балеты академиясе]]<br/>''[[:d:Q2381477|Россия дәүләт сәхнә сәнгатьләре институты]]'' | ''[[:d:Q2490358|хореограф]]''<br/>''[[:d:Q805253|ballet master]]''<br/>''[[:d:Q805221|балет артисты]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q55092822|ballet teacher]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q136237943|ballet director]]''<br/>''[[:d:Q3029406|opera director]]''<br/>''[[:d:Q5716684|биюче]]'' | ''[[:d:Q207028|Мария театры]]'' | data-sort-value="1984" | 1984-01-15 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1907" | 1907-02-18 | ''[[:d:Q21094320|Гребёнкин, Фёдор Алексеевич]]'' | ''[[:d:Q1934911|РФ КК Генераль штабы хәрби академиясе]]'' | [[укытучы]] | | data-sort-value="1996" | 1996-02 | [[Мәскәү өлкәсе]] |- | data-sort-value="1907" | 1907-05-07 | ''[[:d:Q50891147|Valeriya Dementyeva]]'' | ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]'' | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | ''[[:d:Q571291|Моссовет ис. театр]]''<br/>''[[:d:Q4273678|Moscow Art Theatre 2nd]]''<br/>''[[:d:Q840812|Мәскәү сәнгать театры]]''<br/>''[[:d:Q4304021|Мәскәү сәнгать театры]]'' | data-sort-value="1990" | 1990-10-20 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1907" | 1907-01-05 | ''[[:d:Q124771176|Mikhail Gundyaev]]'' | [[Санкт-Петербург руханилар академиясе]] | [[рухани]] | ''[[:d:Q644102|Transfiguration Cathedral]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-10-13 | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1908" | 1908-05-26 | ''[[:d:Q937407|Eugen Kapp]]'' | ''[[:d:Q1370342|Эстония музыка һәм театр академиясе]]'' | [[композитор]]<br/>''[[:d:Q1415090|кинокөйязар]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1996" | 1996-10-29 | [[Таллинн]] |- | data-sort-value="1908" | 1908-07-13 | ''[[:d:Q4124709|Amiel Rafailovitsj Volpert]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q4101972|VNIIRT]]'' | data-sort-value="1988" | 1988 | |- | data-sort-value="1908" | 1908-05-21 | ''[[:d:Q4166599|Sangadzji-Garja Odzjakaevitsj Dordzjin]]'' | | ''[[:d:Q158852|дирижёр]]''<br/>[[композитор]] | | data-sort-value="1946" | 1946-09-30 | [[Абакан]] |- | data-sort-value="1908" | 1908-05-06<br/>1908-05-19 | ''[[:d:Q4176093|Alexei Yepishev]]'' | ''[[:d:Q282302|Бронетанк гаскәрләре хәрби академиясе]]'' | ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q4991371|солдат]]'' | | data-sort-value="1985" | 1985-09-15 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1908" | 1908-06-16 | ''[[:d:Q4231003|Pavel Konovalov]]'' | [[Урал федераль университеты|Беренче Россия президенты Борис Николаевич Ельцин исемендәге Урал федераль университеты]] | | | data-sort-value="1945" | 1945-01-30 | [[Ружанки (Любуш воеводалыгы)]] |- | data-sort-value="1908" | 1908 | ''[[:d:Q4392272|Mark Redkin]]'' | | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q33231|фотограф]]''<br/>''[[:d:Q957729|фотокорреспондент]]'' | | data-sort-value="1987" | 1987 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1908" | 1908-12-15 | ''[[:d:Q4424753|Pavel Mikhaylovich Smirnov]]'' | | | | data-sort-value="1943" | 1943-01-21 | [[Городище районы (Волгоград өлкәсе)|Городище районы]] |- | data-sort-value="1908" | 1908-09-28 | ''[[:d:Q47453501|Михаил Михайлович Адров]]'' | | [[галим]] | | data-sort-value="1983" | 1983-03-12 | |- | data-sort-value="1908" | 1908-01-24 | ''[[:d:Q51668329|Борис Павлович Кириллов]]'' | | [[галим]] | | data-sort-value="1971" | 1971-05-10 | |- | data-sort-value="1908" | 1908-02-24 | ''[[:d:Q120263549|Ernest Annenberg]]'' | | ''[[:d:Q1779650|инженер-конструктор]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]'' | | data-sort-value="1980" | 1980s | |- | data-sort-value="1909" | 1909-06-01 | ''[[:d:Q4224321|Boris Klyuzner]]'' | ''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]'' | [[композитор]] | | data-sort-value="1975" | 1975-05-21 | ''[[:d:Q260832|Комарово]]'' |- | data-sort-value="1909" | 1909-04-19 | ''[[:d:Q4271412|Ivan Lyubeznov]]'' | ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]'' | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]'' | ''[[:d:Q4304032|Moscow Academic Theatre of Satire]]'' | data-sort-value="1988" | 1988-03-05 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1909" | 1909-10-29 | ''[[:d:Q4444206|Vâčeslav Vsevolodovič Strokov]]'' | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q3578589|әйләнә-тирә мохит саклаучысы]]''<br/>''[[:d:Q1225716|орнитолог]]''<br/>''[[:d:Q3055126|энтомолог]]'' | ''[[:d:Q4450873|Гаврила Романович Державин исемендәге Тамбов дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1984" | 1984-07-06 | [[Можайск]] |- | data-sort-value="1909" | 1909-04-08 | ''[[:d:Q4529954|Eduard Ezov]]'' | | ''[[:d:Q1208175|кинооператор]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]'' | | data-sort-value="1999" | 1999-07-20 | |- | data-sort-value="1909" | 1909-11-06 | ''[[:d:Q21534224|Pavel Khalileev]]'' | [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | | data-sort-value="2004" | 2004-09-04 | [[Екатеринбург]] |- | data-sort-value="1909" | 1909-08-02 | ''[[:d:Q60834666|Ладушкин, Илья Иванович]]'' | | | | data-sort-value="1975" | 1975-10-15 | [[Ташкент]] |- | data-sort-value="1910" | 1910-05-19 | ''[[:d:Q4245351|Joseph Kuzmin]]'' | ''[[:d:Q1341318|Элемтә хәрби академиясе]]'' | ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1996" | 1996-01-12 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1910" | 1910-07-15 | ''[[:d:Q15061227|Vladimir Shaposhnikov]]'' | | | | data-sort-value="1975" | 1975-06-25 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1910" | 1910-07-13 | ''[[:d:Q18044713|Pavel Vyshkind]]'' | | ''[[:d:Q33231|фотограф]]'' | | data-sort-value="1997" | 1997-01-11 | [[Түбән Новгород]] |- | data-sort-value="1910" | 1910-09-12 | ''[[:d:Q20611501|Sergei Yakushev]]'' | | ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]'' | ''[[:d:Q2496140|Самат Оргын ис. Азәрбайҗан дәүләт урыс драма театры]]'' | data-sort-value="1995" | 1995-04-30 | [[Бакы]] |- | data-sort-value="1910" | 1910 | ''[[:d:Q43476004|Mikhail Gavrilov]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1979" | 1979-08 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1910" | 1910-05-18 | ''[[:d:Q55102129|Поличкин, Александр Петрович]]'' | | ''[[:d:Q805221|балет артисты]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]'' | | data-sort-value="1999" | 1999-02-06 | [[Екатеринбург]] |- | data-sort-value="1911" | 1911-06-09 | ''[[:d:Q4104503|Aleksandr Vasilyev]]'' | | | | data-sort-value="1999" | 1999-02-06 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1911" | 1911-10-07<br/>1911-10-20<br/>1911-11-12 | ''[[:d:Q4226510|Mikhail Kozell]]'' | ''[[:d:Q4201516|И. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институты]]'' | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | | data-sort-value="1993" | 1993-07-26 | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1911" | 1911-01-30 | ''[[:d:Q4508302|Viktor Chekmaryov]]'' | | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]'' | | data-sort-value="1987" | 1987-08-22 | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1911" | 1911-09-20 | ''[[:d:Q51669754|Сергей Дмитриевич Котов]]'' | ''[[:d:Q4304155|Мәскәү фәлсәфә, әдәбият һәм тарих институты]]'' | | | data-sort-value="1981" | 1981-08-20 | ''[[:d:Q4121964|Somoniyon]]'' |- | data-sort-value="1911" | 1911 | ''[[:d:Q60829372|Болдырев, Валериан Абрамович]]'' | | ''[[:d:Q1402561|гаскәрбашы]]'' | | data-sort-value="1975" | 1975 | [[Самар]] |- | data-sort-value="1911" | 1911 | ''[[:d:Q139376407|Антонина Николаевна Павлова]]'' | | ''[[:d:Q33394058|manual worker]]''<br/>''[[:d:Q25626431|grinder]]'' | | No/unknown value | |- | data-sort-value="1912" | 1912-06-25 | ''[[:d:Q893647|Boris Urlapov]]'' | | | | data-sort-value="1982" | 1982 | |- | data-sort-value="1912" | 1912-06-11 | ''[[:d:Q4135740|Georgy Georgyants]]'' | ''[[:d:Q20574293|Baku Choreography Academy]]'' | ''[[:d:Q805221|балет артисты]]''<br/>''[[:d:Q805253|ballet master]]''<br/>[[укытучы]] | ''[[:d:Q3653111|Сарытау академия опера һәм балет театры]]''<br/>''[[:d:Q3354568|Галишир Нәваи ис. дәүләт академия Зур театры]]''<br/>''[[:d:Q48623|Азәрбайҗан дәүләт академия опера һәм балет театры]]''<br/>''[[:d:Q2373326|Yerevan Opera Theater]]'' | data-sort-value="2009" | 2009-03-21 | [[Ереван]] |- | data-sort-value="1912" | 1912-02-19 | ''[[:d:Q4462187|Siergiej Trapieznikow]]'' | ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | ''[[:d:Q15628703|СБКФ ҮК каршындагы Югары фирка мәктәбе]]'' | data-sort-value="1984" | 1984-03-12 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1912" | 1912-09-10 | ''[[:d:Q17562624|Sergey Averyanov]]'' | ''[[:d:Q4304104|Мәскәү дәүләт табигать белән идарә итү университеты]]'' | [[галим]] | ''[[:d:Q4304104|Мәскәү дәүләт табигать белән идарә итү университеты]]'' | data-sort-value="1972" | 1972-12-17 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1912" | 1912-12-06 | ''[[:d:Q21152733|Ivan Alekseevitsj Svistoenov]]'' | | | | data-sort-value="1983" | 1983-03-21 | Әстерхан |- | data-sort-value="1912" | 1912-01-03 | [[Мәрьям Атлас]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | [[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]] | data-sort-value="2006" | 2006 | ''[[:d:Q4102813|Валентиновка]]'' |- | data-sort-value="1912" | 1912-10-14 | ''[[:d:Q51669250|Николай Николаевич Зиновьев]]'' | | ''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]'' | | data-sort-value="1967" | 1967-09-22 | |- | data-sort-value="1912" | 1912-12-20 | ''[[:d:Q63724461|Avgustin (Sudoplatov)]]'' | [[Әстерхан дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1423891|дин хезмәтчесе]]'' | | data-sort-value="1979" | 1979-07-27 | [[Сергиев Посад]] |- | data-sort-value="1912" | 1912-04-24 | ''[[:d:Q107399623|Кулагин, Виталий Александрович]]'' | | | | data-sort-value="2004" | 2004-10-15 | |- | data-sort-value="1913" | 1913-11-25 | ''[[:d:Q4063378|Piotr Alberti]]'' | ''[[:d:Q4201516|И. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институты]]'' | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | | data-sort-value="1994" | 1994-10-07 | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1913" | 1913 | ''[[:d:Q4063847|Pavel Alyoshkin]]'' | | | | data-sort-value="2001" | 2001-02-06 | |- | data-sort-value="1913" | 1913-04-05 | ''[[:d:Q15070748|Viktor Kulikov]]'' | | ''[[:d:Q105550321|military aviator]]'' | | data-sort-value="1948" | 1948-05-23 | |- | data-sort-value="1914" | 1914 | ''[[:d:Q20511616|Sergey Shahumyan]]'' | ''[[:d:Q15628703|СБКФ ҮК каршындагы Югары фирка мәктәбе]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | [[Комсомол]]<br/>''[[:d:Q4201575|Marx-Engels-Lenin Institute]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | data-sort-value="1977" | 1977 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1914" | 1914-10-25 | [[Зәйнәп Садриева]] | | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | | data-sort-value="1991" | 1991-10-30 | [[Ташкент]] |- | data-sort-value="1914" | 1914-01-28 | ''[[:d:Q39083015|Некрасов, Евгений Николаевич]]'' | | | | data-sort-value="1981" | 1981-09-09 | |- | data-sort-value="1914" | 1914-08-06 | ''[[:d:Q60974905|Boris Marisov]]'' | | [[менеджер]]<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | | data-sort-value="2009" | 2009-04-20 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1914" | 1914-10-26 | ''[[:d:Q89188902|Mariia Yakivna Vynokurova]]'' | ''[[:d:Q4496368|Kharkiv State School of Art]]''<br/>''[[:d:Q4496242|Харкау дәүләт дизайн һәм сынлы сәнгать институты]]'' | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | data-sort-value="2000" | 2000-09-10 | [[Харьков]] |- | data-sort-value="1915" | 1915-08-11 | ''[[:d:Q4071571|Астафуров, Константин Алексеевич]]'' | | | | data-sort-value="1997" | 1997-02-11 | [[Краснодар крае]] |- | data-sort-value="1915" | 1915-05-06 | ''[[:d:Q4079344|Nikolay Batashev]]'' | | | | data-sort-value="1997" | 1997-10-18 | [[Киев]] |- | data-sort-value="1915" | 1915-10-23 | [[Валерий Марисов]] | ''[[:d:Q4318652|Ростислав Евгеньевич Алексеев исемендәге Нижгар дәүләт технология университеты]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1992" | 1992-01-18 | [[Ижау]] |- | data-sort-value="1915" | 1915-10-04 | ''[[:d:Q12173746|Marko Illich Yankovskyi]]'' | ''[[:d:Q4496242|Харкау дәүләт дизайн һәм сынлы сәнгать институты]]'' | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | | data-sort-value="1980" | 1980-04-27 | [[Акмәсҗит]] |- | data-sort-value="1915" | 1915-03-23 | ''[[:d:Q15079446|Сергеев, Анатолий Андреевич]]'' | | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | | data-sort-value="1945" | 1945-02-06 | ''[[:d:Q1351046|Мариямполе]]'' |- | data-sort-value="1915" | 1915 | ''[[:d:Q42296116|Жарков-Волжский, Василий Сергеевич]]'' | | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | | data-sort-value="1990" | 1990 | Әстерхан |- | data-sort-value="1915" | 1915-08-09 | ''[[:d:Q120833075|Vladimirs Gluhovs]]'' | | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | | data-sort-value="1996" | 1996-01-17 | [[Рига]] |- | data-sort-value="1916" | 1916-09-14 | ''[[:d:Q4065464|German Andreyev]]'' | | [[офицер]] | | data-sort-value="1957" | 1957-01-23 | Әстерхан |- | data-sort-value="1916" | 1916-06-20 | ''[[:d:Q4218321|Vera Leontevna Kasjoetova]]'' | ''[[:d:Q4201516|И. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институты]]'' | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | | data-sort-value="1994" | 1994-04-18 | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1916" | 1916-09-30 | ''[[:d:Q4372387|Andrey Popov]]'' | | | | data-sort-value="1976" | 1976-09-06 | [[Волгоград]] |- | data-sort-value="1916" | 1916-05-25 | ''[[:d:Q19918470|Ягудина, Сиюм Илязетдиновна]]'' | ''[[:d:Q16705025|Ташкент дәүләт аграр университеты]]'' | ''[[:d:Q1781198|агроном]]'' | | data-sort-value="1991" | 1991-10-24 | [[Ташкент]] |- | data-sort-value="1916" | 1916-04-30 | ''[[:d:Q60694450|Tat'yana Kravchenko]]'' | [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]] | [[укытучы]] | ''[[:d:Q1515426|Украина милли музыка академиясе]]'' | data-sort-value="2003" | 2003 | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1916" | 1916-01-14 | ''[[:d:Q112988209|Скоков, Николай Николаевич]]'' | | ''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]'' | | data-sort-value="1987" | 1987-04-25 | Әстерхан |- | data-sort-value="1917" | 1917-06-04 | ''[[:d:Q4056604|Sergey Aganov]]'' | ''[[:d:Q14404494|М. В. Фрунзе исемендәге хәрби академия]]'' | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | | data-sort-value="1996" | 1996-02-01 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1917" | 1917-04-10 | ''[[:d:Q4503452|Valentina Tsvetkova]]'' | | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | | data-sort-value="2007" | 2007-11-27 | [[Ялта]] |- | data-sort-value="1918" | 1918-05-08 | ''[[:d:Q4079018|Nikolay Baskakov]]'' | ''[[:d:Q4201516|И. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институты]]'' | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | | data-sort-value="1993" | 1993-10-14 | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1918" | 1918-05-19 | ''[[:d:Q4372435|Viktor Popov]]'' | ''[[:d:Q4304155|Мәскәү фәлсәфә, әдәбият һәм тарих институты]]'' | ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]] | data-sort-value="2007" | 2007-09-01 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1918" | 1918-03-11 | ''[[:d:Q15067004|Aleksandr Fjodorovitsj Zemkov]]'' | | | | data-sort-value="1984" | 1984-11-09 | [[Сарытау]] |- | data-sort-value="1918" | 1918-03-15 | ''[[:d:Q15088523|Рязанцев, Алексей Павлович]]'' | | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | | data-sort-value="1994" | 1994-07-08 | Әстерхан |- | data-sort-value="1918" | 1918-10-20 | ''[[:d:Q23656612|Tigran Turpayev]]'' | ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q2055046|физиолог]]'' | ''[[:d:Q4201691|Россия фәннәр академиясенең Алексей Николаевич Северцов исемендәге Экология һәм эволюция мәсьәләләре институты]]''<br/>''[[:d:Q4201427|Koltzov Institute of Developmental Biology]]'' | data-sort-value="2003" | 2003-10-26 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1919" | 1919-02-11 | ''[[:d:Q4097957|Viktor Budaragin]]'' | | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q2095549|очучы]]'' | | data-sort-value="1992" | 1992-01-06 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1919" | 1919-07-14 | ''[[:d:Q4226501|Vladimir Kozel]]'' | | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | | data-sort-value="1988" | 1988-12-31 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1919" | 1919-02-29 | ''[[:d:Q4422054|Boris Skokov]]'' | | ''[[:d:Q41583|тренер]]'' | | data-sort-value="2012" | 2012-11-20 | Әстерхан |- | data-sort-value="1919" | 1919-09-08 | ''[[:d:Q4503736|Людмила Селиковская]]'' | ''[[:d:Q4453555|Мәскәү театр институты]]''<br/>''[[:d:Q4146678|Гнесиннар ис. дәүләт музыка укуханәсе]]'' | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]'' | ''[[:d:Q1186561|Е. Вахатангов исемендәге дәүләт академия театры]]'' | data-sort-value="1992" | 1992-07-04 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1919" | 1919-10-06 | ''[[:d:Q16365869|Jahangir Bagirov]]'' | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4453001|Daşkənd Hərbi Məktəbi]]'' | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | | data-sort-value="1943" | 1943-06-05 | [[Обоянь]] |- | data-sort-value="1919" | 1919-03-01 | ''[[:d:Q56307383|Окунев, Юрий Абрамович]]'' | [[А. М. Горький исемендәге Әдәбият институты]] | [[язучы]] | | data-sort-value="1988" | 1988-04-04 | [[Волгоград]] |- | data-sort-value="1919" | 1919-10-18 | ''[[:d:Q97804726|Георгій Аляксандравіч Суджаеў]]'' | ''[[:d:Q2510885|Беларус дәүләт тыйб университеты]]''<br/>''[[:d:Q4408455|Сарытау дәүләт медицина университеты]]'' | [[галим]] | ''[[:d:Q25536448|Міністэрства аховы здароўя БССР]]''<br/>''[[:d:Q6468414|Belarus Red Cross]]''<br/>''[[:d:Q30281756|Belarusian Research Institute for Epidemiology and Microbiology]]'' | data-sort-value="2004" | 2004-02-27 | [[Минск]] |- | data-sort-value="1920" | 1920-07-21 | ''[[:d:Q4360739|Vladimir Petrov]]'' | | | | data-sort-value="1997" | 1997-09-28 | [[Ташкент]] |- | data-sort-value="1920" | 1920-08-17 | ''[[:d:Q12168073|Eugen Härms]]'' | ''[[:d:Q12376207|Tallinn Technical School]]'' | ''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]''<br/>''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q859528|футбол хөкемчесе]]'' | | data-sort-value="1979" | 1979-03-12 | [[Tbilisi|Тбилиси]] |- | data-sort-value="1920" | 1920-08-21 | ''[[:d:Q15072351|Мергасов, Владимир Вадимович]]'' | ''[[:d:Q14404494|М. В. Фрунзе исемендәге хәрби академия]]'' | [[укытучы]] | ''[[:d:Q80207|Львов милли университеты]]'' | data-sort-value="2002" | 2002-03-14 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1920" | 1920-04-21 | ''[[:d:Q126691045|Aleksandra Levşina]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q12837101|AMEA Aşqarlar Kimyası İnstitutu]]'' | | |- | data-sort-value="1921" | 1921-05-10 | ''[[:d:Q324162|Wieńczysław Gliński]]'' | | ''[[:d:Q2405480|тавыш яздыру актеры]]''<br/>''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q10798782|телевизион актёр]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q15214752|кабари әртисе]]'' | | data-sort-value="2008" | 2008-07-08 | [[Варшава]] |- | data-sort-value="1921" | 1921-05-16 | [[Ибраһим Дубин]] | | | | data-sort-value="1996" | 1996-05-18 | Әстерхан |- | data-sort-value="1921" | 1921-10-10 | ''[[:d:Q12559098|Aleksandr Aleksandrovitsj Presnjakov]]'' | ''[[:d:Q4146982|Дәүләт төсле металлар һәм алтын университеты]]'' | [[галим]] | ''[[:d:Q1513804|Каныш Сәтбаев исемендәге Казакъ илкүләм техника университеты]]'' | | |- | data-sort-value="1921" | 1921-12-18 | ''[[:d:Q18235304|Аблуков, Александр Михайлович]]'' | | | | data-sort-value="1964" | 1964-02-11 | [[Сембер]] |- | data-sort-value="1921" | 1921-06-21 | ''[[:d:Q29867063|Boris Yampolsky]]'' | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]'' | | data-sort-value="2000" | 2000-02-12 | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1921" | 1921-02-13 | ''[[:d:Q108752156|Бабий, Виктор Степанович]]'' | | | | data-sort-value="1994" | 1994-01-03 | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1921" | 1921-04-22 | ''[[:d:Q111439045|Борис Михайлович Шаховский]]'' | | [[шагыйрь]]<br/>[[Jurnalist|журналист]] | | data-sort-value="1967" | 1967-07-30 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1922" | 1922-01-02 | [[Исмаил Йосыпов]] | | | | data-sort-value="1992" | 1992-05-20 | Әстерхан |- | data-sort-value="1922" | 1922-08-28 | ''[[:d:Q4076226|Yuri Balabin]]'' | ''[[:d:Q1934911|РФ КК Генераль штабы хәрби академиясе]]'' | ''[[:d:Q254651|штурман]]'' | | data-sort-value="2007" | 2007-01-16 | [[Волгоград]] |- | data-sort-value="1922" | 1922-05-07 | ''[[:d:Q4248765|Vladimir Kurochkin]]'' | ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]'' | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]'' | data-sort-value="2002" | 2002-03-19 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1922" | 1922-10-07 | ''[[:d:Q15067300|Sergey Ivanov]]'' | | | | data-sort-value="1989" | 1989-01-31 | [[Сембер]] |- | data-sort-value="1922" | 1922-07-24 | ''[[:d:Q15073160|Oleg Moiseev]]'' | | ''[[:d:Q105550321|military aviator]]'' | | data-sort-value="2005" | 2005-11-25 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1922" | 1922-07-09 | ''[[:d:Q15076570|Wladimir Stepanowitsch Nowikow]]'' | | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | | data-sort-value="1999" | 1999-07-11 | [[Волгоград өлкәсе]] |- | data-sort-value="1922" | 1922-01-28 | [[Әнвәр Нагаев]] | [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]] | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q2707485|сәхнә бизәүче]]''<br/>''[[:d:Q1020606|театр рәссам-бизәүчесе]]'' | [[Татар академия дәүләт опера һәм балет театры|Муса Җәлил исемендәге Татар академия дәүләт опера һәм балет театры]] | data-sort-value="2002" | 2002-12-11 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1922" | 1922-12-26 | [[Дилүс Ильясов]] | ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]'' | | | data-sort-value="1981" | 1981-08-16 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1922" | 1922-06-16 | ''[[:d:Q42295645|Yuri Selensky]]'' | | [[язучы]] | | data-sort-value="1983" | 1983-07-22 | Әстерхан |- | data-sort-value="1923" | 1923-08-09 | ''[[:d:Q4084404|Ilya Berezin]]'' | ''[[:d:Q4497731|МДУның химия факультеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | | data-sort-value="1987" | 1987-06-05 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1923" | 1923-08-04 | ''[[:d:Q4104719|Boris Sergeevitsj Vasilev-Kitin]]'' | | | | data-sort-value="1987" | 1987-05-06 | Әстерхан |- | data-sort-value="1923" | 1923-10-08 | ''[[:d:Q4194131|Mikhail Zotov]]'' | | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | | data-sort-value="1995" | 1995 | [[Тольятти]] |- | data-sort-value="1923" | 1923-04-29 | ''[[:d:Q4361891|Vadim Peunov]]'' | ''[[:d:Q80207|Львов милли университеты]]'' | [[язучы]] | | data-sort-value="2020" | 2020-01-19 | [[Сиверскодонецк|Северодонетск]] |- | data-sort-value="1923" | 1923 | ''[[:d:Q12546546|Zoelicha Nigmetovna Sabitova]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | | data-sort-value="1993" | 1993 | [[Караганда|Караганды]] |- | data-sort-value="1923" | 1923-10-12 | ''[[:d:Q12547750|Ихаров Қуанғали]]'' | | [[диңгезче]] | | data-sort-value="2002" | 2002-09-25 | |- | data-sort-value="1923" | 1923-08-16 | ''[[:d:Q16662837|Nikolay Kashirsky]]'' | | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | ''[[:d:Q4146755|Мәскәү опереттасы дәүләт академия театры]]'' | data-sort-value="1978" | 1978-02-04 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1923" | 1923 | [[Ефим Черняк]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>[[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q16308156|инглиз теле һәм әдәбияте белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | ''[[:d:Q4201528|ССҖБ ФА тарих институты]]'' | data-sort-value="2013" | 2013 | [[Америка Кушма Штатлары]] |- | data-sort-value="1924" | 1924-10-07 | ''[[:d:Q3753178|Fridrikh Maryutin]]'' | | ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]'' | | data-sort-value="2010" | 2010-09-09 | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1924" | 1924-09-18 | ''[[:d:Q4218173|Mikhail Kashirsky]]'' | ''[[:d:Q372040|Гнесиннар исемендәге Россия музыка академиясе]]'' | ''[[:d:Q639669|музыкачы]]'' | | data-sort-value="1990" | 1990-12-22 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1924" | 1924-09-29 | ''[[:d:Q17746504|Nikolay Krasnov]]'' | ''[[:d:Q56837|«МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты]]'' | [[инженер]] | ''[[:d:Q4294709|Ministry of Medium Machine Building]]''<br/>''[[:d:Q126824|Александр Ильич Лейпунский исемендәге Физика һәм энергетика институты — Россия Федерациясе дәүләт фәнни үзәге]]'' | data-sort-value="2012" | 2012-07-16 | [[Обнинск]] |- | data-sort-value="1924" | 1924-11-21 | ''[[:d:Q27826742|Marat Moesaevitsj Gaziev]]'' | ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]'' | ''[[:d:Q805253|ballet master]]'' | ''[[:d:Q195208|Stanislavski and Nemirovich-Danchenko Moscow Academic Music Theatre]]''<br/>''[[:d:Q115035|Perm Opera and Ballet Theatre]]''<br/>''[[:d:Q4351540|Пирем дәүләт хореография көллияте]]'' | data-sort-value="1988" | 1988-08-28 | [[Кишинёв]] |- | data-sort-value="1924" | 1924 | ''[[:d:Q29359029|Oleg Aleksandrovitsj Kolomoytsev]]'' | | ''[[:d:Q1281618|сынчы]]'' | | data-sort-value="1984" | 1984-07-14 | [[Краснодар]] |- | data-sort-value="1924" | 1924-12-21 | ''[[:d:Q113251422|Лебединский, Олег Сергеевич]]'' | | | | data-sort-value="1987" | 1987-10-28 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1924" | 1924-01-19 | ''[[:d:Q117037379|Виктор Михайлович Котельников]]'' | [[Әстерхан дәүләт медицина университеты]] | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | | | |- | data-sort-value="1924" | 1924-09-09 | ''[[:d:Q117050917|Իվան Ալամդարով]]'' | [[Әстерхан дәүләт медицина университеты]] | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | [[Әстерхан дәүләт медицина университеты]] | data-sort-value="1993" | 1993 | |- | data-sort-value="1925" | 1925-04-17 | ''[[:d:Q24351816|Nikolay Polivin]]'' | | [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[шагыйрь]] | | data-sort-value="2007" | 2007-01-23 | |- | data-sort-value="1926" | 1926-08-18<br/>1929-08-18 | ''[[:d:Q4071348|Sergey Konstantinovitsj Aslanov]]'' | [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]] | [[галим]] | ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]'' | | |- | data-sort-value="1926" | 1926-08-17 | [[Фәрит Рәхмүкев|Фәрит Рехмуков]] | ''[[:d:Q4304042|Мәскәү архитектура институты]]'' | ''[[:d:Q42973|архитектор]]'' | | data-sort-value="2005" | 2005 | [[Уфа]] |- | data-sort-value="1926" | 1926-01-07 | ''[[:d:Q85681740|Фролов, Юрий Анисимович]]'' | ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]'' | | | data-sort-value="2000" | 2000-07-16 | [[Киев]] |- | data-sort-value="1926" | 1926-08-02 | ''[[:d:Q106493295|Нестеренко Володимир Павлович]]'' | | ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]'' | ''[[:d:Q12104646|Zhytomyr Regional Ukrainian Music and Drama Theatre Ivan Kocherga]]'' | data-sort-value="2009" | 2009-04 | |- | data-sort-value="1927" | 1927-01-21 | ''[[:d:Q12552439|Mayya Zhyghaeva]]'' | ''[[:d:Q427677|Казакъстан милли университеты]]'' | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | | data-sort-value="2017" | 2017-02-20 | [[Алматы]] |- | data-sort-value="1927" | 1927-03-18 | ''[[:d:Q20891985|Mark Tiourine]]'' | | | | data-sort-value="2015" | 2015-07-30 | Әстерхан |- | data-sort-value="1927" | 1927-08-20 | ''[[:d:Q50289101|Semion Kazarov]]'' | ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]'' | [[галим]] | [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q4258700|Lenenergo]]'' | data-sort-value="2000" | 2000-10-30 | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1928" | 1928-05-18 | ''[[:d:Q4074567|Vasiliy Stepanovitsj Baboesjkin]]'' | | | | data-sort-value="1985" | 1985-05-26 | [[Саликам]] |- | data-sort-value="1928" | 1928-07-08 | ''[[:d:Q4077420|Georgy Bannikov]]'' | | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | | data-sort-value="2010" | 2010-04-01 | [[Сарытау]] |- | data-sort-value="1928" | 1928-02-10 | ''[[:d:Q4143994|Lev Gorelik]]'' | ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]'' | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''<br/>''[[:d:Q9334029|сатирик]]'' | | data-sort-value="2012" | 2012-10-14 | [[Сарытау]] |- | data-sort-value="1928" | 1928-09-02 | ''[[:d:Q4452399|Juriy Semjonovitsj Tatarinov]]'' | [[Әстерхан дәүләт медицина университеты]] | [[галим]] | ''[[:d:Q2177111|Н. И. Пирогов исемендәге Россия илкүләм тикшеренү медицина университеты]]'' | data-sort-value="2012" | 2012-01-27 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1928" | 1928-07-17 | ''[[:d:Q23071520|Kłara Abaszyna]]'' | ''[[:d:Q4331493|Odesa School of Theatre Arts]]'' | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]'' | ''[[:d:Q4071724|Әстерхан драм театры]]'' | data-sort-value="2009" | 2009-09-20 | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] |- | data-sort-value="1928" | 1928-01-08 | ''[[:d:Q93584224|Nina Popova]]'' | | | | data-sort-value="2016" | 2016-05-11 | Әстерхан |- | data-sort-value="1929" | 1929-05-06 | ''[[:d:Q21065079|Georgy Zhemchuzhin]]'' | | ''[[:d:Q158852|дирижёр]]'' | | data-sort-value="2015" | 2015-04-09 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1929" | 1929-08-25 | [[Наҗия Теркулова|Нәҗия Теркулова]] | [[Казан дәүләт консерваториясе]] | [[җырчы]] | | data-sort-value="2016" | 2016-10-14 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1929" | 1929-12-06 | ''[[:d:Q32362336|Лескевич, Виктор Иосифович]]'' | | ''[[:d:Q41583|тренер]]'' | | data-sort-value="2005" | 2005-06-04 | [[Сарытау]] |- | data-sort-value="1929" | 1929-01-02 | ''[[:d:Q39040055|Lyudmila Tikhomirova]]'' | | ''[[:d:Q41583|тренер]]'' | | data-sort-value="2007" | 2007-11-21 | Әстерхан |- | data-sort-value="1929" | 1929-01-29 | ''[[:d:Q40006795|I. A. Rogov]]'' | ''[[:d:Q4304100|Россия биотехнология университеты]]'' | [[галим]] | ''[[:d:Q4304100|Россия биотехнология университеты]]'' | data-sort-value="2017" | 2017-08-10 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1929" | 1929-03-27 | ''[[:d:Q55103870|Vyacheslav Timoshin]]'' | [[Әстерхан дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | ''[[:d:Q4407739|Musical Comedy Theatre]]'' | data-sort-value="2006" | 2006-10-08 | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1929" | 1929-11-10 | [[Габдерәхим Мөслинкин]] | ''[[:d:Q125558396|Высшее военно-морское училище инженеров оружия]]'' | | ''[[:d:Q43456|Совет армиясе]]''<br/>[[РФА КФҮ Органик һәм физик химия институты]]<br/>''[[:d:Q30274115|Бөтенрәсәй медицина техникасы фәнни-тикшеренү институты]]'' | data-sort-value="2017" | 2017-02-11 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1930" | 1930-10-06 | ''[[:d:Q4131160|Viktor Gavrilov]]'' | ''[[:d:Q4398063|Серго Орджоникидзе исемендәге Россия дәүләт геология разведкасы университеты]]'' | ''[[:d:Q15627169|профсоюз эшлеклесе]]'' | | data-sort-value="2019" | 2019-06-25 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1930" | 1930-07-31 | ''[[:d:Q70251438|Богомолов, Борис Павлович]]'' | | [[галим]] | | data-sort-value="2022" | 2022-11-12 | |- | data-sort-value="1931" | 1931-01-19 | ''[[:d:Q4222365|Vladimir Kitayev]]'' | [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]] | ''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | | data-sort-value="2016" | 2016-09-01 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1931" | 1931-12-16 | ''[[:d:Q4269574|Vladimir Lunyov]]'' | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[галим]] | ''[[:d:Q737127|TsNIIMash]]'' | data-sort-value="2023" | 2023-11-01 | |- | data-sort-value="1931" | 1931-01-20 | ''[[:d:Q4421745|Владимир Скворцов]]'' | ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]'' | [[математик]] | [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]] | | |- | data-sort-value="1931" | 1931 | ''[[:d:Q18117383|Yury Gert]]'' | [[Вологда дәүләт педагогика университеты]] | [[язучы]] | | data-sort-value="2003" | 2003-06-29 | [[Кливленд]] |- | data-sort-value="1931" | 1931-10-18 | ''[[:d:Q18278571|David Tyoply]]'' | [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]] | [[галим]] | [[Әстерхан дәүләт университеты]] | data-sort-value="2025" | 2025-10-01 | Әстерхан |- | data-sort-value="1931" | 1931-02-06 | ''[[:d:Q24351927|Вячаслаў Цімафеевіч Горын]]'' | ''[[:d:Q2385041|Беларус авыл хуҗалыгы акдемиясе]]'' | [[галим]] | ''[[:d:Q4398054|Владимир Иванович Вернадский исемендәге Россия дәүләт халык хуҗалыгы университеты]]''<br/>''[[:d:Q41798395|Scientific and Practical Center of the National Academy of Sciences of Belarus on Animal Husbandry]]'' | data-sort-value="1994" | 1994-10-02 | |- | data-sort-value="1931" | 1931-04-04 | [[Равил Батыров]] | ''[[:d:Q4146801|Үзбәкстан дәүләт сәнгать институты]]'' | ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]'' | | data-sort-value="2014" | 2014-12-26 | [[Ташкент]] |- | data-sort-value="1931" | 1931-07-23 | ''[[:d:Q60734285|Nikita Bogdanov]]'' | ''[[:d:Q4398063|Серго Орджоникидзе исемендәге Россия дәүләт геология разведкасы университеты]]'' | ''[[:d:Q520549|геолог]]'' | ''[[:d:Q4135690|Geological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q63349592|Institute of Lithosphere]]''<br/>''[[:d:Q4135693|МДУның геология факультеты]]'' | data-sort-value="2003" | 2003-12-14 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1932" | 1932-10-01 | ''[[:d:Q85984817|Nikolai Styazhkin]]'' | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | [[фәлсәфәче]] | | data-sort-value="1986" | 1986-03-07 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1933" | 1933-11-19 | ''[[:d:Q4087114|Vladimir Biryukov]]'' | [[Әстерхан дәүләт техник университеты|Әстерхан дәүләт техника университеты]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | | data-sort-value="2021" | 2021-01-06 | |- | data-sort-value="1934" | 1934-09-13 | ''[[:d:Q4293339|Tamara Milashkina]]'' | [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]] | ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q266569|рәссам-мультипликатор]]'' | | data-sort-value="2024" | 2024-01-10 | [[Вена шәһәре|Вена]] |- | data-sort-value="1934" | 1934-08-01 | ''[[:d:Q17914001|Yuri Konobeev]]'' | ''[[:d:Q56837|«МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q126824|Александр Ильич Лейпунский исемендәге Физика һәм энергетика институты — Россия Федерациясе дәүләт фәнни үзәге]]''<br/>''[[:d:Q976613|Obninsk Institute for Nuclear Power Engineering]]'' | data-sort-value="2023" | 2023-12-17 | [[Обнинск]] |- | data-sort-value="1934" | 1934-02-11 | ''[[:d:Q131765446|Жданов Владимир Фомич]]'' | ''[[:d:Q22080031|Сарытау өлкә сәнгать көллияте]]''<br/>''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]'' | ''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]'' | ''[[:d:Q304839|Abay Opera House]]''<br/>''[[:d:Q4059172|Academic Music College of the Moscow Conservatory]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт консерваториясе]] | | |- | data-sort-value="1936" | 1936-10-09 | ''[[:d:Q18640627|Leonid Sheynkman]]'' | | ''[[:d:Q11338576|боксчы]]''<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]''<br/>''[[:d:Q22122536|boxing trainer]]'' | | data-sort-value="2012" | 2012-01-13 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1936" | 1936-03-27 | ''[[:d:Q113005014|Vsevolod Egorov]]'' | | ''[[:d:Q28389|сценарист]]'' | | data-sort-value="2006" | 2006-08-31 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1937" | 1937-10-15 | ''[[:d:Q4415801|Vladimir Semyonov]]'' | | [[композитор]] | | | |- | data-sort-value="1937" | 1937-01-12 | ''[[:d:Q22919438|Adolf Iosifovitsj Sapozjnikov]]'' | | [[галим]] | | data-sort-value="2015" | 2015-12-01 | Әстерхан |- | data-sort-value="1937" | 1937-12-30 | ''[[:d:Q70254479|Адров, Валерий Михайлович]]'' | [[Әстерхан дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | | data-sort-value="2016" | 2016-12-06 | Әстерхан |- | data-sort-value="1937" | 1937-12-28 | ''[[:d:Q123594057|Լևոն Բաբայան]]'' | | ''[[:d:Q12370538|туфрак белгече]]'' | | | |- | data-sort-value="1937" | 1937-08-01 | ''[[:d:Q125472128|Борис Сергеевич Рожков]]'' | | | | | |- | data-sort-value="1937" | 1937-11-20 | ''[[:d:Q137584719|Станислав Гронский]]'' | | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]'' | | data-sort-value="2025" | 2025-12-25 | [[Краснодар]] |- | data-sort-value="1938" | 1938-09-04 | ''[[:d:Q21183585|Kirill Nikonov]]'' | [[Әстерхан дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Әстерхан дәүләт университеты]]<br/>[[Әстерхан дәүләт техник университеты|Әстерхан дәүләт техника университеты]]<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q178333|Pavol Jozef Šafárik University in Košice]]''<br/>''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''<br/>''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''<br/>''[[:d:Q4392982|Religiovedeniie (Religious Studies)]]'' | data-sort-value="2015" | 2015-10-11 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1938" | 1938-10-29 | ''[[:d:Q120281124|Демахин, Юрий Васильевич]]'' | | | | data-sort-value="2023" | 2023-03-29 | Әстерхан |- | data-sort-value="1939" | 1939-09-05 | ''[[:d:Q19843980|Gennadij Glinin]]'' | | [[галим]] | [[Әстерхан дәүләт университеты]] | data-sort-value="2012" | 2012 | |- | data-sort-value="1940" | 1940-05-17 | ''[[:d:Q4236960|Violetta Kosheva]]'' | [[Волгоград дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | data-sort-value="1940" | 1940 | ''[[:d:Q4237800|Boris Krasilnikov]]'' | ''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]'' | ''[[:d:Q158852|дирижёр]]'' | | data-sort-value="2022" | 2022-05-05 | |- | data-sort-value="1941" | 1941-03-26 | [[Абдулла Дубин]] | | ''[[:d:Q270389|яңалыклар алып баручы]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]'' | | | |- | data-sort-value="1941" | 1941-07-06 | ''[[:d:Q4082973|Felix Beloyartsev]]'' | [[Әстерхан дәүләт медицина университеты]] | [[хирург]] | ''[[:d:Q4201752|Institute of Theoretical and Experimental Biophysics]]'' | data-sort-value="1985" | 1985-12-17 | [[Пущино]] |- | data-sort-value="1941" | 1941-08-21 | ''[[:d:Q15060711|Ярилин, Александр Александрович]]'' | ''[[:d:Q4318620|Идел буе тикшеренү медицина университеты]]'' | [[галим]] | | data-sort-value="2013" | 2013-08-27 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1941" | 1941-09-18 | ''[[:d:Q42296787|Vyacheslav Andreev]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]] | | |- | data-sort-value="1941" | 1941-09-03 | ''[[:d:Q47452774|Александр Евгеньевич Чучин]]'' | ''[[:d:Q3151770|Д. И. Менделеев исемендәге Россия химия-технология университеты]]'' | [[галим]] | | data-sort-value="2021" | 2021-08-04 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1941" | 1941-09-30 | ''[[:d:Q94647764|Viktor Pogozhev]]'' | | ''[[:d:Q16004431|competitive diver]]'' | | data-sort-value="1996" | 1996-11-30 | |- | data-sort-value="1942" | 1942-07-11 | ''[[:d:Q12161222|Тимошко, Тамара Михайловна]]'' | | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | | | |- | data-sort-value="1942" | 1942-07-27 | ''[[:d:Q15081062|Виктор Севастьянов]]'' | [[Казан дәүләт медицина университеты]]<br/>''[[:d:Q4402649|Владимир Фёдорович Уткин исемендәге Рязань дәүләт радиотехника университеты]]'' | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | | data-sort-value="2020" | 2020-12-13 | [[Йошкар-Ола]] |- | data-sort-value="1942" | 1942-02-21 | ''[[:d:Q19619198|Yury Markin]]'' | | [[композитор]]<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''<br/>''[[:d:Q486748|пианист]]'' | | data-sort-value="2022" | 2022-12-19 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1942" | 1942-05-02 | ''[[:d:Q76152327|Alexander Terentiev]]'' | [[Әстерхан дәүләт медицина университеты]] | [[галим]] | ''[[:d:Q2177111|Н. И. Пирогов исемендәге Россия илкүләм тикшеренү медицина университеты]]'' | | |- | data-sort-value="1944" | 1944-11-22 | ''[[:d:Q4393364|Vladimir Repik]]'' | | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q33231|фотограф]]'' | | data-sort-value="2012" | 2012-03-31 | ''[[:d:Q2619304|Brovary Raion]]'' |- | data-sort-value="1944" | 1944-10-08 | [[Люция Абдуллаева]] | | ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]'' | [[Татар дәүләт драма һәм комедия театры|Кәрим Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театры]]<br/>[[Әлмәт татар драма театры|Әлмәт татар дәүләт драма театры]]<br/>[[Оренбург дәүләт татар драма театры|Мирхәйдәр Фәйзи исемендәге Ырынбур дәүләт татар драма театры]] | | |- | data-sort-value="1945" | 1945-03-19 | ''[[:d:Q1997837|Vladimir Andreev]]'' | | ''[[:d:Q3665646|баскетболчы]]'' | | | |- | data-sort-value="1945" | 1945-11-17 | ''[[:d:Q4251919|Михаил Лабунец]]'' | ''[[:d:Q14404494|М. В. Фрунзе исемендәге хәрби академия]]''<br/>[[Төньяк Кавказ эчке гаскәрләр хәрби институты]] | | ''[[:d:Q1751487|Көньяк Россия дәүләт техника университеты]]'' | data-sort-value="2024" | 2024-04-30 | [[Новочеркасск]] |- | data-sort-value="1945" | 1945-11-16 | ''[[:d:Q17154782|Yury Suzdaltsev]]'' | | ''[[:d:Q10843402|йөзүче]]'' | | | |- | data-sort-value="1945" | 1945-07-01 | ''[[:d:Q51670346|Виктория Анатольевна Ларионова]]'' | | | | | |- | data-sort-value="1946" | 1946-12-10 | [[Алекс Баттлер]] | ''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]'' | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]<br/>''[[:d:Q1191132|Нагоя университеты]]'' | | |- | data-sort-value="1946" | 1946-11-18 | ''[[:d:Q7910847|Valentina Battler]]'' | | ''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''<br/>[[язучы]] | | | |- | data-sort-value="1946" | 1946-12-12 | ''[[:d:Q15065967|Rasjid Dominov]]'' | ''[[:d:Q4201516|И. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институты]]'' | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | | | |- | data-sort-value="1946" | 1946-06-05 | ''[[:d:Q20051206|Aleksandr Abramov]]'' | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[математик]] | | data-sort-value="2015" | 2015-05-24 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1946" | 1946-09-25 | ''[[:d:Q30889384|Shamil Sirazhetdinov]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]'' | | | |- | data-sort-value="1946" | 1946 | ''[[:d:Q99514994|Rashid Raufovich Dominov]]'' | ''[[:d:Q4201516|И. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институты]]'' | ''[[:d:Q3391743|сынлы сәнгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | | | |- | data-sort-value="1946" | 1946-08-07 | ''[[:d:Q133263790|Рөстәм Абдуллаев]]'' | ''[[:d:Q2381477|Россия дәүләт сәхнә сәнгатьләре институты]]''<br/>[[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]] | ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]'' | [[Әлмәт татар драма театры|Әлмәт татар дәүләт драма театры]]<br/>[[Оренбург дәүләт татар драма театры|Мирхәйдәр Фәйзи исемендәге Ырынбур дәүләт татар драма театры]]<br/>''[[:d:Q4336189|Orenburg State Institute of Arts]]'' | | |- | data-sort-value="1947" | 1947-02-23 | ''[[:d:Q893662|Boris Kuznetsov]]'' | ''[[:d:Q4122948|Волгоград дәүләт физик культура академиясе]]'' | ''[[:d:Q11338576|боксчы]]'' | | data-sort-value="2006" | 2006-05-03 | Әстерхан |- | data-sort-value="1947" | 1947-09-01 | ''[[:d:Q4293021|Yury Mikitenko]]'' | | [[язучы]] | ''[[:d:Q786280|Басан Бадьминович Городовиков исемендәге Калмык дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="2011" | 2011-01-06 | [[Элиста]] |- | data-sort-value="1947" | 1947 | ''[[:d:Q12561582|Сағын-герей Байменов]]'' | | | | | |- | data-sort-value="1947" | 1947-07-14 | ''[[:d:Q25778314|Tatyana Dmitrievna Zinchenko]]'' | | ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]'' | ''[[:d:Q4201826|РФА Идел бассейны экологиясе институты]]'' | | |- | data-sort-value="1948" | 1948-12-19 | ''[[:d:Q4167007|Vladimir Dorokhin]]'' | [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]] | ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q2675537|music teacher]]''<br/>[[композитор]] | | | |- | data-sort-value="1948" | 1948-05-28 | ''[[:d:Q4429217|Oleg Michaylovitsj Sorokin]]'' | ''[[:d:Q4304098|Мәскәү дәүләт мәдәният институты]]'' | [[композитор]] | | data-sort-value="2013" | 2013-01-24 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1948" | 1948-10-10 | ''[[:d:Q4469202|German Ugryumov]]'' | ''[[:d:Q1412751|Azerbaijan Higher Military Naval School]]'' | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | | data-sort-value="2001" | 2001-05-31 | ''[[:d:Q4495489|Khankala]]'' |- | data-sort-value="1948" | 1948-05-15 | ''[[:d:Q5617564|Vladimir Jarmolenko]]'' | ''[[:d:Q2092640|Lithuanian University of Health Sciences]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | | | |- | data-sort-value="1948" | 1948-06-29 | ''[[:d:Q12104208|Lev Etinher]]'' | ''[[:d:Q372040|Гнесиннар исемендәге Россия музыка академиясе]]'' | [[композитор]] | | | |- | data-sort-value="1948" | 1948-04-08 | ''[[:d:Q12166425|Vladimir Fursov]]'' | | ''[[:d:Q937857|футболчы]]'' | | data-sort-value="1984" | 1984 | Әстерхан |- | data-sort-value="1948" | 1948-10-02 | ''[[:d:Q19909418|Vyacheslav Zaytsev]]'' | | ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q11710359|гидробиолог]]''<br/>''[[:d:Q17281153|авыл хуҗалыгы фәннәре докторы]]''<br/>[[профессор]] | | | |- | data-sort-value="1949" | 1949-04-29 | ''[[:d:Q15064664|Leonid Botsjkarjov]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Әстерхан дәүләт техник университеты|Әстерхан дәүләт техника университеты]] | | |- | data-sort-value="1949" | 1949-11-11 | ''[[:d:Q99194321|Яўген Аляксандравіч Якаўлеў]]'' | ''[[:d:Q815268|Беларус милли техника университеты]]'' | ''[[:d:Q42973|архитектор]]'' | ''[[:d:Q56254249|Віцебскграмадзянпраект]]''<br/>''[[:d:Q59860915|Нацыянальны дызайн-цэнтр]]''<br/>''[[:d:Q17043275|Інстытут будаўніцтва і архітэктуры АН БССР]]''<br/>''[[:d:Q56877922|Белдзіпрамясамалпрам]]''<br/>''[[:d:Q2621941|Belarusfilm]]'' | | |- | data-sort-value="1951" | 1951-10-13 | ''[[:d:Q131310141|Васюков, Владимир Львович]]'' | ''[[:d:Q4407686|Санкт-Петербург хәрби-диңгез институты]]''<br/>''[[:d:Q1297796|Советлар Союзы Флоты адмиралы Николай Герасимович Кузнецов исемендәге Хәрби-диңгез академиясе]]'' | | | | |- | data-sort-value="1952" | 1952-07-26 | ''[[:d:Q441381|Lyudmila Maslakova]]'' | | ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]'' | | | |- | data-sort-value="1952" | 1952-10-29 | ''[[:d:Q4348755|Igor Penya]]'' | | [[җырчы]] | | | |- | data-sort-value="1952" | 1952 | ''[[:d:Q135034684|Vitalij Èdmundovič Ozolin‘š]]'' | | | | | |- | data-sort-value="1952" | 1952-04-20 | ''[[:d:Q139376146|Алла Андреевна Засухина]]'' | | ''[[:d:Q24037210|нәфис гимнастика спортсмены]]''<br/>''[[:d:Q42331265|gymnastics coach]]'' | | | |- | data-sort-value="1953" | 1953-10-23 | ''[[:d:Q21088196|Valery Alekseyev]]'' | [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | | |- | data-sort-value="1953" | 1953-03-12 | ''[[:d:Q27919823|Mikhail Sukharev]]'' | | ''[[:d:Q10843402|йөзүче]]'' | | | |- | data-sort-value="1953" | 1953-02-05 | ''[[:d:Q60055530|Aleksandr Klykanov]]'' | [[Әстерхан дәүләт техник университеты|Әстерхан дәүләт техника университеты]]<br/>''[[:d:Q4366447|П. А. Столыпин ис. Идел буе идарә итү институты]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | data-sort-value="1954" | 1954-01-16 | ''[[:d:Q1976565|Vasili Zhupikov]]'' | ''[[:d:Q4122948|Волгоград дәүләт физик культура академиясе]]'' | ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]'' | | data-sort-value="2015" | 2015-06-07 | [[Подольск]] |- | data-sort-value="1955" | 1955-02-21 | ''[[:d:Q21856995|Sergey Karpenko]]'' | ''[[:d:Q4304158|Мәскәү тарих-архив институты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Россия дәүләт гуманитар университеты]] | | |- | data-sort-value="1955" | 1955-09-23 | ''[[:d:Q86607210|Куличенко, Александр Николаевич]]'' | ''[[:d:Q4408455|Сарытау дәүләт медицина университеты]]'' | | ''[[:d:Q19909110|Microbe]]''<br/>''[[:d:Q113409182|Ставропольский противочумный институт]]''<br/>''[[:d:Q4439013|Ставрополь дәүләт медицина университеты]]'' | | |- | data-sort-value="1956" | 1956-05-18 | ''[[:d:Q4493906|Aleksandr Fedorov]]'' | ''[[:d:Q4453553|Сарытау театр институты]]'' | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | | | |- | data-sort-value="1956" | 1956-02-15 | ''[[:d:Q60677526|Anatoly Petrov]]'' | [[Әстерхан дәүләт медицина университеты]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | data-sort-value="1957" | 1957-06-13 | [[Ринат Дасаев|Dasaev Rinat]] | | ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]''<br/>''[[:d:Q2445218|goalkeeper coach]]'' | | | |- | data-sort-value="1958" | 1958-04-01 | ''[[:d:Q32362576|Vitalij Pisjtsjalnikov]]'' | | ''[[:d:Q41583|тренер]]'' | | | |- | data-sort-value="1958" | 1958 | ''[[:d:Q112494461|Aleksandr Aleksandrovič Čerëmin]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | | |- | data-sort-value="1958" | 1958-07-02 | ''[[:d:Q120637902|Sergei Bendt]]'' | | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | | data-sort-value="2007" | 2007-03-15 | |- | data-sort-value="1959" | 1959-12-18 | ''[[:d:Q4154098|Nikolay Daykhes]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | ''[[:d:Q4397981|Россия дәвамлы медицина һөнәри белем алу академиясе]]'' | | |- | data-sort-value="1959" | 1959-05-05 | ''[[:d:Q28703197|Абраменко Ирина Викторовна]]'' | | [[галим]] | | | |- | data-sort-value="1960" | 1960-06-08 | ''[[:d:Q4307871|Ruslan Muratov]]'' | ''[[:d:Q4071723|М.П. Мусоргский ис. Әстерхан музыка көллияте]]''<br/>[[Әстерхан дәүләт консерваториясе]] | [[композитор]]<br/>''[[:d:Q1415090|кинокөйязар]]''<br/>''[[:d:Q1075651|keyboardist]]'' | | | |- | data-sort-value="1960" | 1960-01-03 | ''[[:d:Q108665190|Aleksandr Ponomaryov]]'' | ''[[:d:Q3577654|МСАТ мәктәп-студиясе]]'' | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q47492700|theatre maker]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]'' | | data-sort-value="2024" | 2024-04-18 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1961" | 1961-08-17 | [[Ренат Дәүләтьяров]] | | ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]'' | | | |- | data-sort-value="1961" | 1961-12-12 | ''[[:d:Q4250269|Лев Израилевич Кушнир]]'' | [[МИСиС Илкүләм фән һәм технология университеты]] | ''[[:d:Q486748|пианист]]'' | | | |- | data-sort-value="1961" | 1961-08-17 | ''[[:d:Q4382720|Sergey Pryadkin]]'' | | ''[[:d:Q1130252|sporting director]]'' | | | |- | data-sort-value="1961" | 1961-08-24 | ''[[:d:Q117477877|Anatoli Tainkin]]'' | | | | | |- | data-sort-value="1962" | 1962-05-08 | ''[[:d:Q52554838|Бутин, Александр Валерианович]]'' | ''[[:d:Q4243515|Кубан дәүләт технология университеты]]'' | [[галим]] | | data-sort-value="2015" | 2015-05-01 | |- | data-sort-value="1962" | 1962-06-10 | ''[[:d:Q60835555|Aleksandr Bashkin]]'' | [[Әстерхан дәүләт медицина университеты]]<br/>[[Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясе]]<br/>''[[:d:Q4397991|Бөтенрусия дәүләт юстиция университеты]]'' | ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | [[Федерация Советы]] | | |- | data-sort-value="1963" | 1963-10-26 | ''[[:d:Q60445162|Leonid Ogul]]'' | [[Әстерхан дәүләт медицина университеты]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | data-sort-value="1964" | 1964-06-19 | ''[[:d:Q19910730|Oleg Polumordvinov]]'' | [[Әстерхан дәүләт техник университеты|Әстерхан дәүләт техника университеты]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | data-sort-value="1965" | 1965-02-14 | ''[[:d:Q4125209|Sergey Vorobyov]]'' | | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | | | |- | data-sort-value="1965" | 1965-05-09 | ''[[:d:Q4150484|Aleksandr Gruzdev]]'' | | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q11481802|dub actor]]''<br/>''[[:d:Q488205|автор-башкаручы]]'' | | | |- | data-sort-value="1966" | 1966-06-28 | ''[[:d:Q4087112|Vitaly Biryukov]]'' | ''[[:d:Q4439029|Ставрополь дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | data-sort-value="1966" | 1966-01-11 | ''[[:d:Q15071041|Sergey Lebedev]]'' | ''[[:d:Q2376759|Россия дәүләт хезмәте академиясе]]'' | [[офицер]] | | | |- | data-sort-value="1967" | 1967-01-24 | ''[[:d:Q1048828|Andrei Belyanin]]'' | | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q18844224|язучы-фантаст]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]'' | | | |- | data-sort-value="1967" | 1967-06-10 | ''[[:d:Q3738800|Galina Beloglazova]]'' | | ''[[:d:Q24037210|нәфис гимнастика спортсмены]]'' | | | |- | data-sort-value="1967" | 1967-11-13 | ''[[:d:Q4311956|Igor Nadzhiev]]'' | ''[[:d:Q4071723|М.П. Мусоргский ис. Әстерхан музыка көллияте]]'' | [[композитор]]<br/>[[җырчы]] | | | |- | data-sort-value="1968" | 1968 | ''[[:d:Q133065656|Sergey Ardin]]'' | | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | | | |- | data-sort-value="1969" | 1969-06-01 | ''[[:d:Q18031619|Oleg Tselovalnikov]]'' | | ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q859528|футбол хөкемчесе]]'' | | | |- | data-sort-value="1969" | 1969-12-25 | ''[[:d:Q60050689|Shipitsin Andrej Olegovich]]'' | | | | | |- | data-sort-value="1969" | 1969-09-28 | ''[[:d:Q133590788|Vadislav Nekljaev]]'' | | [[Jurnalist|журналист]] | | | |- | data-sort-value="1970" | 1970-10-08 | ''[[:d:Q28665566|Aleksey Vodovozov]]'' | ''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]'' | ''[[:d:Q8246794|блогер]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q2419397|терапевт]]''<br/>''[[:d:Q4459623|таксикулыг]]''<br/>''[[:d:Q1201260|хәрби табиб]]''<br/>''[[:d:Q15143191|science communicator]]''<br/>''[[:d:Q17433421|фәнни журналис]]'' | ''[[:d:Q658909|Lenta.ru]]''<br/>''[[:d:Q923077|Radio RSN]]'' | | |- | data-sort-value="1970" | 1970-05-30 | ''[[:d:Q32362411|Aleksandr Krotov]]'' | | ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]'' | | | |- | data-sort-value="1970" | 1970-07-05 | ''[[:d:Q55102685|Oleg Olegovitsj Ponoekalin-Soevorov]]'' | | ''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>[[Клоун|кылавын]] | | | |- | data-sort-value="1970" | 1970-03-19 | ''[[:d:Q84721940|Козулев, Дмитрий Владимирович]]'' | | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | | data-sort-value="1993" | 1993-03-26 | [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]] |- | data-sort-value="1971" | 1971-06-08 | ''[[:d:Q2025119|Lev Voronin]]'' | | ''[[:d:Q12840545|култупчысы]]'' | | | |- | data-sort-value="1971" | 1971-04-03 | [[Анастасия Заворотнюк]] | ''[[:d:Q3577654|МСАТ мәктәп-студиясе]]''<br/>[[Әстерхан дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>[[җырчы]]<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]'' | | data-sort-value="2024" | 2024-05-29 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1971" | 1971-09-12 | ''[[:d:Q4198612|Mikhail Izmaylov]]'' | | ''[[:d:Q12840545|култупчысы]]'' | | | |- | data-sort-value="1971" | 1971-07-07 | [[Дмитрий Кобылкин]] | ''[[:d:Q4476703|Урал идарә институты]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q12094958|геофизик]]'' | | | |- | data-sort-value="1971" | 1971-09-23 | ''[[:d:Q15079217|Oleg Pakholkov]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | | | |- | data-sort-value="1971" | 1971-03-24 | ''[[:d:Q107097476|Valery Nikolaevich Solodchuk]]'' | | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | | | |- | data-sort-value="1972" | 1972-03-21 | ''[[:d:Q1517429|Oleg Shein]]'' | [[Әстерхан дәүләт университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q15627169|профсоюз эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>[[укытучы]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q482980|автор]]'' | | | |- | data-sort-value="1972" | 1972-04-26 | ''[[:d:Q4104049|Варфоломей (Петров)]]'' | | ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]'' | | | |- | data-sort-value="1973" | 1973-08-05 | ''[[:d:Q4151668|Pjotr Anatoljewitsch Guschwin]]'' | [[Әстерхан дәүләт техник университеты|Әстерхан дәүләт техника университеты]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | data-sort-value="1973" | 1973-01-30 | ''[[:d:Q4403748|Aleksandr Savvin]]'' | [[Әстерхан дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q4376232|Изге Тихон Православ гуманитар университеты]]'' | | |- | data-sort-value="1973" | 1973-08-23 | ''[[:d:Q21638471|Алена Губанова]]'' | ''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | data-sort-value="1973" | 1973-09-15 | ''[[:d:Q56000855|Elena Nikitina]]'' | | [[язучы]] | | | |- | data-sort-value="1974" | 1974 | ''[[:d:Q4233338|Karen Kornienko]]'' | | [[композитор]]<br/>''[[:d:Q486748|пианист]]'' | | | |- | data-sort-value="1974" | 1974-09-04 | ''[[:d:Q16486978|Jan Bokszczanin]]'' | ''[[:d:Q1340262|Фредерик Шопен исемендәге музыкаль унверситет]]''<br/>''[[:d:Q860527|University of North Texas]]'' | ''[[:d:Q765778|органист]]''<br/>[[профессор]] | ''[[:d:Q1340262|Фредерик Шопен исемендәге музыкаль унверситет]]''<br/>''[[:d:Q9371175|Warsaw Chamber Opera]]'' | | |- | data-sort-value="1974" | 1974-02-27 | ''[[:d:Q22919484|Игорь Мартынов]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | [[Федерация Советы]] | | |- | data-sort-value="1974" | 1974-08-13 | ''[[:d:Q108905091|Rinat Ayupov]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | data-sort-value="1975" | 1975-12-01 | ''[[:d:Q2272984|Sergey Lagodinsky]]'' | ''[[:d:Q49127|Җон Кеннеди ис. идарә итү мәктәбе]]''<br/>''[[:d:Q4127363|Yale World Fellows]]'' | [[хокук белгече]]<br/>[[адвокат]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | | | |- | data-sort-value="1977" | 1977 | ''[[:d:Q125490673|Maxim Dubinin]]'' | | ''[[:d:Q62515196|OpenStreetMap contributor]]'' | ''[[:d:Q61740238|NextGIS]]'' | | |- | data-sort-value="1978" | 1978-09-01 | ''[[:d:Q2024854|Pavel Bashkin]]'' | ''[[:d:Q4122948|Волгоград дәүләт физик культура академиясе]]'' | ''[[:d:Q12840545|култупчысы]]'' | ''[[:d:Q4096348|HC Meshkov Brest]]'' | | |- | data-sort-value="1978" | 1978-07-09 | ''[[:d:Q2375843|Dmitri Dyuzhev]]'' | ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]'' | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>[[җырчы]]<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q10798782|телевизион актёр]]'' | | | |- | data-sort-value="1979" | 1979-06-18 | ''[[:d:Q13845588|Antoni]]'' | ''[[:d:Q4376232|Изге Тихон Православ гуманитар университеты]]'' | ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]'' | | | |- | data-sort-value="1980" | 1980-02-07 | ''[[:d:Q4149791|Aleksandr Gritsenko]]'' | | [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]] | | data-sort-value="2022" | 2022-07-08 | [[Ступино]] |- | data-sort-value="1980" | 1980-07-29 | ''[[:d:Q6959587|Nail Magzhanov]]'' | | ''[[:d:Q937857|футболчы]]'' | | | |- | data-sort-value="1980" | 1980-08-02 | ''[[:d:Q7938410|Vladimir Komarov]]'' | | ''[[:d:Q937857|футболчы]]'' | | | |- | data-sort-value="1980" | 1980-01-30 | ''[[:d:Q18217535|Artyom Kulikov]]'' | | ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]'' | | | |- | data-sort-value="1981" | 1981-05-09 | ''[[:d:Q4341594|Olga Andreevna Pavlovets]]'' | | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | | | |- | data-sort-value="1981" | 1981-01-23 | ''[[:d:Q20355096|Grigory Melkonyants]]'' | [[Әстерхан дәүләт техник университеты|Әстерхан дәүләт техника университеты]] | ''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>[[хокук белгече]] | ''[[:d:Q1434266|Golos]]'' | | |- | data-sort-value="1981" | 1981-09-09 | ''[[:d:Q26776909|Danil Chernov]]'' | | ''[[:d:Q2066131|спортчы]]'' | | | |- | data-sort-value="1981" | 1981-05-27 | ''[[:d:Q84725613|Куатбаев, Галим Мухамбетгалиевич]]'' | | | | data-sort-value="2000" | 2000-03-01 | ''[[:d:Q856410|Шатой районы]]'' |- | data-sort-value="1981" | 1981-03-11 | ''[[:d:Q119814258|أندريه أندريفيتش سيزوف]]'' | | | | | |- | data-sort-value="1982" | 1982-07-04 | ''[[:d:Q861053|Yelena Shalamova]]'' | | ''[[:d:Q24037210|нәфис гимнастика спортсмены]]'' | | | |- | data-sort-value="1983" | 1983-07-01 | ''[[:d:Q942234|Yelena Dmitriyeva]]'' | | ''[[:d:Q12840545|култупчысы]]'' | | | |- | data-sort-value="1983" | 1983-07-03 | ''[[:d:Q4351646|Irina Perova]]'' | ''[[:d:Q4304098|Мәскәү дәүләт мәдәният институты]]'' | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>[[җырчы]] | | | |- | data-sort-value="1983" | 1983-02-27 | ''[[:d:Q11729180|Julia Kalinovskaya]]'' | | ''[[:d:Q13382576|ишүче]]'' | | | |- | data-sort-value="1983" | 1983-02-25 | ''[[:d:Q20687636|Artem Yachmennikov]]'' | [[Рус балеты академиясе]] | ''[[:d:Q805221|балет артисты]]'' | | | |- | data-sort-value="1983" | 1983-12-14 | ''[[:d:Q50281030|Waldemar Feifer]]'' | | ''[[:d:Q7042855|монтажчы]]''<br/>''[[:d:Q222344|кинооператор]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]'' | | | |- | data-sort-value="1983" | 1983-06-30 | [[Альберт Җәлилов (1983)|Альберт Җәлилов]] | [[Әстерхан дәүләт консерваториясе]]<br/>[[Әстерхан дәүләт техник университеты|Әстерхан дәүләт техника университеты]] | ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]'' | | | |- | data-sort-value="1984" | 1984-10-06 | ''[[:d:Q265486|Emiliya Turey]]'' | | ''[[:d:Q12840545|култупчысы]]'' | | | |- | data-sort-value="1984" | 1984-07-17 | ''[[:d:Q3427984|Oxana Koroleva]]'' | | ''[[:d:Q12840545|култупчысы]]'' | | | |- | data-sort-value="1984" | 1984-10-04 | ''[[:d:Q10481596|Sergei Troyan]]'' | | ''[[:d:Q937857|футболчы]]'' | | | |- | data-sort-value="1984" | 1984-01-12 | ''[[:d:Q16942313|Aleksandra Tomnikova]]'' | ''[[:d:Q4398072|Россия дәүләт физкультура, спорт, яшьләр һәм туризм университеты]]'' | ''[[:d:Q13382566|каноэда ишүче]]'' | | | |- | data-sort-value="1984" | 1984-02-01 | ''[[:d:Q39388715|Агафонова, Екатерина Андреевна]]'' | [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]] | ''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | ''[[:d:Q1479649|REN TV]]'' | | |- | data-sort-value="1984" | 1984 | ''[[:d:Q133079680|Witali Blum]]'' | | ''[[:d:Q7888586|мөһәндис-химик]]'' | | | |- | data-sort-value="1985" | 1985-07-19 | ''[[:d:Q6386|Darya Pishchalnikova]]'' | | ''[[:d:Q13381689|discus thrower]]'' | | | |- | data-sort-value="1985" | 1985-10-28 | ''[[:d:Q4172904|Aleksandr Yevdokimov]]'' | | ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]'' | | | |- | data-sort-value="1985" | 1985-05-09 | ''[[:d:Q6740177|Maksim Gleykin]]'' | | ''[[:d:Q937857|футболчы]]'' | | | |- | data-sort-value="1985" | 1985-04-17 | ''[[:d:Q22283634|Valentin Buzmakov]]'' | [[Әстерхан дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q12840545|култупчысы]]'' | | | |- | data-sort-value="1986" | 1986-11-18 | [[Динара Гыйматова|Dinara Gimatova]] | | ''[[:d:Q24037210|нәфис гимнастика спортсмены]]'' | | | |- | data-sort-value="1986" | 1986-02-27 | ''[[:d:Q4715492|Aleksandr Golubev]]'' | | ''[[:d:Q937857|футболчы]]'' | | | |- | data-sort-value="1986" | 1986 | ''[[:d:Q111723713|Lilly Jørstad]]'' | [[Әстерхан дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q279724|University of Tromsø – The Arctic University of Norway]]''<br/>''[[:d:Q1782545|Conservatorio Luigi Cherubini]]'' | ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]'' | | | |- | data-sort-value="1986" | 1986-04-01 | ''[[:d:Q119789536|Yulia Volkodav]]'' | | ''[[:d:Q8246794|блогер]]''<br/>''[[:d:Q96045115|copywriter]]''<br/>''[[:d:Q4110598|видеоблогер]]''<br/>[[язучы]] | | | |- | data-sort-value="1986" | 1986-05-15 | ''[[:d:Q125592011|Roman Fomin]]'' | [[М. С. Щепкин исемендәге Югары театр училищесы|М. С. Щепкин ис. Югары театр укуханәсе]] | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | ''[[:d:Q1503571|Маяковский театры]]'' | | |- | data-sort-value="1986" | 1986-04-24 | ''[[:d:Q135395384|Kornelia Mango]]'' | | [[җырчы]] | | | |- | data-sort-value="1987" | 1987-11-13 | ''[[:d:Q4270846|Aleksandra Lychaguina]]'' | | ''[[:d:Q13382533|taekwondo athlete]]'' | | | |- | data-sort-value="1987" | 1987-07-21 | ''[[:d:Q4715327|Aleksandr Nikolayevich Ivanov]]'' | | ''[[:d:Q937857|футболчы]]'' | | | |- | data-sort-value="1987" | 1987-04-04 | ''[[:d:Q7453805|Sergei Sinyayev]]'' | | ''[[:d:Q937857|футболчы]]'' | | | |- | data-sort-value="1987" | 1987-09-27 | ''[[:d:Q18246854|Alexey Nekrasov]]'' | | ''[[:d:Q13382576|ишүче]]'' | | | |- | data-sort-value="1987" | 1987-08-21 | ''[[:d:Q22283687|Yury Orlov]]'' | | ''[[:d:Q12840545|култупчысы]]'' | | | |- | data-sort-value="1987" | 1987-03-25 | ''[[:d:Q27929570|Anna Botova]]'' | [[Россия халыклар дуслыгы университеты]] | ''[[:d:Q4610556|модель]]''<br/>[[җырчы]] | | | |- | data-sort-value="1987" | 1987-05-14 | ''[[:d:Q97658974|Anton Anosov]]'' | | | | | |- | data-sort-value="1987" | 1987-03-25 | ''[[:d:Q108708548|Aleksei Leonov]]'' | | ''[[:d:Q890527|archer]]'' | | | |- | data-sort-value="1988" | 1988-02-02 | ''[[:d:Q514709|Gulnafis Aitmukhambetova]]'' | | ''[[:d:Q13382533|taekwondo athlete]]'' | | | |- | data-sort-value="1988" | 1988-07-06 | ''[[:d:Q1163940|Daniil Shishkaryov]]'' | | ''[[:d:Q12840545|култупчысы]]'' | | | |- | data-sort-value="1988" | 1988-03-22 | ''[[:d:Q15924927|Inal Aflitulin]]'' | | ''[[:d:Q12840545|култупчысы]]'' | | | |- | data-sort-value="1988" | 1988-02-24 | ''[[:d:Q39083608|LeBwa]]'' | | ''[[:d:Q4379701|professional gamer]]'' | | | |- | data-sort-value="1988" | 1988-12-08 | ''[[:d:Q114701720|Алексей Николаевич Калмыков]]'' | | [[офицер]] | | data-sort-value="2022" | 2022-04-11 | [[Мариуполь]] |- | data-sort-value="1988" | 1988-05-01 | ''[[:d:Q128789102|Anna Goldes]]'' | | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>[[җырчы]]<br/>''[[:d:Q47541952|продюсер]]'' | | | |- | data-sort-value="1989" | 1989-06-05 | ''[[:d:Q20987651|Natalia Sokolovskaya]]'' | | ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q486748|пианист]]'' | | | |- | data-sort-value="1989" | 1989-02-09 | ''[[:d:Q106689611|Vyacheslav Makarov]]'' | | ''[[:d:Q245068|кәмитче]]''<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>[[җырчы]]<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]'' | | | |- | data-sort-value="1989" | 1989-04-30 | [[Азамат Айталиев]] | | ''[[:d:Q2490358|хореограф]]''<br/>''[[:d:Q8246794|блогер]]'' | | | |- | data-sort-value="1989" | 1989 | ''[[:d:Q133396086|Ekaterina Panina]]'' | | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | | | |- | data-sort-value="1990" | 1990-03-25 | ''[[:d:Q7035086|Nikita Mertsalov]]'' | | ''[[:d:Q937857|футболчы]]'' | | | |- | data-sort-value="1990" | 1990-12-08 | ''[[:d:Q8053126|Yevgeni Igorevich Panfilov]]'' | | ''[[:d:Q937857|футболчы]]'' | | | |- | data-sort-value="1991" | 1991-03-04 | ''[[:d:Q4715069|Aleksandr Bolonin]]'' | | ''[[:d:Q937857|футболчы]]'' | | | |- | data-sort-value="1991" | 1991-12-02 | ''[[:d:Q6415245|Kirill Lapidus]]'' | | ''[[:d:Q937857|футболчы]]'' | | | |- | data-sort-value="1991" | 1991-05-21 | ''[[:d:Q6740130|Maksim Aleksandrovich Potapov]]'' | | ''[[:d:Q937857|футболчы]]'' | | | |- | data-sort-value="1991" | 1991-04-14 | ''[[:d:Q7380996|Ruslan Gazzayev]]'' | | ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]'' | | | |- | data-sort-value="1991" | 1991-02-25 | ''[[:d:Q8061581|Yuri Pugachyov]]'' | | ''[[:d:Q937857|футболчы]]'' | | | |- | data-sort-value="1991" | 1991-06-29 | ''[[:d:Q16233940|Sergey Kudinov]]'' | | ''[[:d:Q12840545|култупчысы]]'' | | | |- | data-sort-value="1991" | 1991-09-21 | ''[[:d:Q16234263|Vladislav Tselovalnikov]]'' | | ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q859528|футбол хөкемчесе]]'' | | | |- | data-sort-value="1991" | 1991-02-21 | ''[[:d:Q18164892|Nikita Godenov]]'' | | ''[[:d:Q937857|футболчы]]'' | | | |- | data-sort-value="1991" | 1991-09-09 | ''[[:d:Q28498209|Jaroslav Kiselev]]'' | | ''[[:d:Q2066131|спортчы]]'' | | | |- | data-sort-value="1991" | 1991-07-31 | ''[[:d:Q51735086|Sergey Semyonov]]'' | | ''[[:d:Q23038345|википедияче]]''<br/>''[[:d:Q41546637|викимедиачы]]'' | | | |- | data-sort-value="1991" | 1991-10-05 | ''[[:d:Q106074094|Kristina Tarasova]]'' | | ''[[:d:Q12840545|култупчысы]]'' | | | |- | data-sort-value="1992" | 1992-05-20 | ''[[:d:Q55819697|Yulia Khavronina]]'' | | ''[[:d:Q12840545|култупчысы]]'' | | | |- | data-sort-value="1992" | 1992-07-10 | ''[[:d:Q60463595|Oksana Voevodina]]'' | ''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]'' | ''[[:d:Q4610556|модель]]'' | | | |- | data-sort-value="1993" | 1993-02-14 | ''[[:d:Q7943805|Vyacheslav Krotov]]'' | | ''[[:d:Q937857|футболчы]]'' | | | |- | data-sort-value="1993" | 1993-02-19 | ''[[:d:Q20745201|Maria Rachiteleva]]'' | | ''[[:d:Q12840545|култупчысы]]'' | | | |- | data-sort-value="1993" | 1993-12-31 | ''[[:d:Q104056057|Denis Vasilev]]'' | | ''[[:d:Q12840545|култупчысы]]'' | | | |- | data-sort-value="1994" | 1994-02-10 | ''[[:d:Q21101790|Anna Andreevna Kornetskaya]]'' | | ''[[:d:Q23892384|trampoline gymnast]]'' | | | |- | data-sort-value="1994" | 1994-09-25 | ''[[:d:Q43478321|Ekaterina Matlashova]]'' | | ''[[:d:Q12840545|култупчысы]]'' | | | |- | data-sort-value="1995" | 1995-09-05 | ''[[:d:Q24450599|Aleksei Pavlishin]]'' | | ''[[:d:Q937857|футболчы]]'' | | | |- | data-sort-value="1996" | 1996-11-29 | ''[[:d:Q20982864|Nikolai Yastrebov]]'' | | ''[[:d:Q937857|футболчы]]'' | | | |- | data-sort-value="1996" | 1996-06-25 | ''[[:d:Q28935100|Karina Sisenova]]'' | | ''[[:d:Q12840545|култупчысы]]'' | | | |- | data-sort-value="1996" | 1996-01-14 | ''[[:d:Q96646839|Aleksandr Ermakov]]'' | | ''[[:d:Q12840545|култупчысы]]'' | | | |- | data-sort-value="1997" | 1997-09-29 | [[Луара Айрапетян]] | | [[җырчы]] | | | |- | data-sort-value="1997" | 1997-03-13 | ''[[:d:Q19972663|Dauren Shadiyev]]'' | | ''[[:d:Q937857|футболчы]]'' | | | |- | data-sort-value="1998" | 1998-03-25 | ''[[:d:Q21093433|Darya Gerzanich]]'' | | ''[[:d:Q2066131|спортчы]]'' | | | |- | data-sort-value="1998" | 1998-07-20 | ''[[:d:Q27049357|Aleksandr Butenko]]'' | | ''[[:d:Q937857|футболчы]]'' | | | |- | data-sort-value="1998" | 1998-03-23 | [[Карина Сабирова]] | | ''[[:d:Q12840545|култупчысы]]'' | | | |- | data-sort-value="1998" | 1998-05-23 | ''[[:d:Q56285022|Dmitri Saganovich]]'' | | ''[[:d:Q937857|футболчы]]'' | | | |- | data-sort-value="1999" | 1999-06-22 | ''[[:d:Q24450601|Dmitri Lesnikov]]'' | | ''[[:d:Q937857|футболчы]]'' | | | |- | data-sort-value="1999" | 1999-02-13 | ''[[:d:Q43479605|Anna Shaposhnikova]]'' | | ''[[:d:Q2066131|спортчы]]'' | | | |- | data-sort-value="1999" | 1999-03-06 | ''[[:d:Q56754163|Milana Tazhenova]]'' | | ''[[:d:Q12840545|култупчысы]]'' | | | |- | data-sort-value="1999" | 1999-11-01 | ''[[:d:Q63308580|Vladislav Yampolsky]]'' | | ''[[:d:Q937857|футболчы]]'' | | | |- | data-sort-value="1999" | 1999-02-25 | ''[[:d:Q136756839|Святлана Крамнёва]]'' | | | | | |- | data-sort-value="2000" | 2000-07-24 | ''[[:d:Q50807717|Ilya Azyavin]]'' | | ''[[:d:Q937857|футболчы]]'' | | | |- | data-sort-value="2001" | 2001-06-06 | ''[[:d:Q52634484|Danila Vedernikov]]'' | | ''[[:d:Q937857|футболчы]]'' | | | |- | data-sort-value="2001" | 2001-07-31 | ''[[:d:Q63310322|Artur Karpov]]'' | | ''[[:d:Q937857|футболчы]]'' | | | |- | data-sort-value="2001" | 2001-12-20 | ''[[:d:Q133284847|Timur Magomedov]]'' | | ''[[:d:Q937857|футболчы]]'' | | | |- | data-sort-value="2003" | 2003-01-21 | ''[[:d:Q120279729|Polina Łukina]]'' | | ''[[:d:Q12369333|көрәшче]]'' | | | |- | data-sort-value="2003" | 2003-04-17 | ''[[:d:Q128210365|Artyom Kasimov]]'' | | ''[[:d:Q937857|футболчы]]'' | | | |- | data-sort-value="2003" | 2003-10-21 | ''[[:d:Q139470405|Анна Артёмовна Раздолгина]]'' | | ''[[:d:Q12840545|култупчысы]]'' | | | |- | data-sort-value="2005" | 2005-03-24 | ''[[:d:Q125549470|Anton Roshchin]]'' | | ''[[:d:Q937857|футболчы]]'' | | | |- | | [[Гөлсем Мөхәммәдова]] | | | | | [[Казан]] |- | | ''[[:d:Q15992722|Яковлев, Андрей Яковлевич]]'' | | | | | |- | | ''[[:d:Q65173563|Мануил Сеферов]]'' | | | | | |- | | [[Габдрахман Минский]] | | | | | [[Казан]] |- | | ''[[:d:Q120859153|Հովսեփ Հովհաննիսյան]]'' | | ''[[:d:Q175151|басмаханәсе]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | | data-sort-value="1862" | 1862 | [[Санкт-Петербург]] |} {{Wikidata list end}} == Татар матбугаты == {{Wikidata list|sparql=SELECT DISTINCT ?item WHERE { OPTIONAL { } ?item wdt:P407 wd:Q25285. OPTIONAL { } ?item wdt:P131 wd:Q3927. } ORDER BY DESC (?itemLabel) |columns=label |sort=label |autolist=fallback |row_template=subst:Wikidata list/Тамгалы исемлек |skip_table=1 |col_count=3 }} * [[Туп (журнал)|«Туп»]] * [[Азат халык (гәҗит)|Азат халык]] * [[Азат ханым (журнал)|Азат ханым]] * [[Борһане тәрәкъкый (гәҗит)|Борһане тәрәкъкый]] * [[Идел (газета, 1990–2019)|Идел]] * [[Ирек (гәҗит, Әстерхан)|Ирек]] * [[Ислах (гәҗит)|Ислах]] * [[Кызыл Идел (гәҗит, Әстерхан)|Кызыл Идел]] * [[Кызыл ил (гәҗит)|Кызыл ил]] * [[Көч (гәҗит)|Көч]] * [[Ленин байрагы (гәҗит, Әстерхан)|Ленин байрагы]] * [[Мизан (гәҗит)|Мизан]] * [[Мәгариф (журнал, Әстерхан)|Мәгариф]] * [[Сарай (гәҗит)|Сарай]] * [[Тартыш (гәҗит)|Тартыш]] * [[Хак (гәҗит)|Хак]] * [[Халык (гәҗит)|Халык]] * [[Халык мәгарифе (журнал)|Халык мәгарифе]] * [[Хәмият (гәҗит)|Хәмият]] * [[Ялкын (гәҗит)|Ялкын]] * [[Яшь коммунар (гәҗит, Әстерхан)|Яшь коммунар]] * [[Әстерхан дәүләт татар драма театры (журнал)|Әстерхан дәүләт татар драма театры]] {{Wikidata list end}} ==Мәчетләр== {{төп мәкалә|Әстерхан өлкәсе мөселманнарының төбәк Диния нәзарәте}} {{төп мәкалә|Хәҗитархан шәһәренең тарихый мәсҗидләре}} <gallery>File:Астрахань. Черная мечеть.jpg|«[[Кара мәчет (Әстерхан)|Кара мәчет]]» File:Астрахань. Красная мечеть.JPG|«[[Үзәк мәчет (Әстерхан)|Кызыл (Үзәк) мәчет]]» File:Астрахань. Белая мечеть.JPG|«[[Ак мәчет (Әстерхан)|Ак мәчет]]» File:Нугай мәчете (Әстерхан).JPG|[[Нугай мәчете (Әстерхан)|Нугай мәчете]] File:Персидская мечеть в Астрахани.jpg|Фарсы мәчете File:Бакы-мечеть (Криушинская).jpg|Бакы (Криуши) мәчете </gallery> == Моны да карагыз == * [[Габдулла Тукай һәйкәле (Әстерхан)|Габдулла Тукай һәйкәле]] (2013) * [[Муса Җәлил һәйкәле (Әстерхан)|Муса Җәлил һәйкәле]] (2017) == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == {{Тышкы сылтамалар}} == Моны да карагыз == {{Әстерхан өлкәсе}}{{Россиянең зур шәһәрләре}}{{Татарлар саны буенча Россия торак пунктлары}}{{Габдулла Тукай}} [[Төркем:Әстерхан өлкәсе]] [[Төркем:Алтын Урда]] [[Төркем:Әстерхан өлкәсе шәһәрләре]] [[Төркем:Россия субъектлары башкалалары]] [[Төркем:Әстерхан]] [[Төркем:Хезмәт даны шәһәрләре]] ngnn11ets2lgobce6jthazkyea6jny4 0 37501 5963125 5939143 2026-06-14T04:45:13Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963125 wikitext text/x-wiki {{УК}} '''{{Label|Q906235|lang=tt}}''' ({{lang-ru|{{Label|Q906235|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q906235|lang=en}}}}) — 1909-2022 елларда [[Уфа]]да эшләп килгән классик төрдәге [[югары уку йорты]], аерым оешма буларак [[Уфа фән һәм технологияләр университеты]]на керүе белән юкка чыккан. ==Тарихы== {{Төп мәкалә|К. А. Тимирязев исемендәге Башкорт педагогия институты}} 1909 елның 2 июлендә Россия империясенең халык мәгарифе министры Александр Шварц Уфада 1909 елның 1 июленнән, ягъни финанслау башланган көннән өчьеллык укытучылар институты ачарга рөхсәт итү турында киңәш бирә. 1912 елда институтның беренче чыгарылышы була. Аны, тулы уку курсы үтеп, 24 кеше белем ала. 1929 елда укытучылар институты базасында К. А. Тимирязев исемендәге Башкорт педагогия институты] оештырыла. 1957 елда [[ССРБ Министрлар Шурасы]]ның 1957 елның 20 июлендәге карары белән педагогия институты «Башкорт дәүләт университеты» дип үзгәртелә. 6 ноябрьдә университетны ачу тантанасы үткәрелә. Илдә ул 37 нче уку йорты була. Аны оештыручы һәм университетның беренче ректоры итеп [[Шәйхулла Чанбарисов]] тәгаенләнә. Башкорт дәүләт университеты белем көченең көчле чагылышына һәм бик күп кешеләр өчен аларның туган йортларына әйләнгән. Фактлар шуны сөйли: башлангыч эшлекле гуманитар дисциплиналар белгечләре әзерләүдә яуланган. Тарих факультетында да зур уңышларга ирешә. Беренче чиратта [[XVIII гасыр]]дагы башкорт күтәрелешләренең идеологик, социаль, милли эчтәлеген яңадан карап бәяләгән һәм [[Зәки Вәлиди]]нең иҗтимагый-сәяси, гыйльми һәм әдәби-публицистик эшмәкәрлеген яңадан тергезгән хезмәтләрне әйтергә кирәк. Шул ук факультетта иң борынгы вакытлардан алып хәзерге көнгә кадәр чорны үз эченә алган, ике кисәктән торган «Башкортстан тарихы» басылып чыга. Университет Башкортстан, шулай ук бөтен ил белән бергә үсә. [[Нефть]] чыгаручы, нефть эшкәртү сәнәгате һәм машиналар җитештерүнең үсеше физика-математика, химия, биология һәм геология-география фәннәренең үсешенә дә көчле йогынты ясый. Бу җәһәттән профессорлар Дмитрий Ожиганов, Валентин Иванов, Миркаши Фартдинов, [[Фәнил Сәяхов]], [[Алексей Леонтьев]], [[Карл Минскер]], [[Евгений Журавлев]], [[Григорий Заблуда]], Юрий Кулагин, Камил Вәлиевларның исемнәрен атап үтәргә кирәк. Бу елларда Башкорт дәүләт университеты иҗтимагый, дөньяга караш өлкәсендә чын фәнни караш формалашу үзәгенә әйләнгән. Гуманитар фәннәр өлкәсендә профессорлар [[Әхнәф Кирәев]], [[Мидхәт Гайнуллин]], [[Лев Бараг]], Игорь Распопов, [[Ромен Нәзиров]]лар зур абруй яуладылар. Егерме елдан артык университет белән [[Шәйхулла Чанбарисов]] җитәкчелек итә. Ул университетның матди базасын булдыру, уку бинасын педагогик кадрлар белән ныгыту, яңа белгечлекләр ачу өстендә каты эшләде. Аның ССРБ-да университет белеме үсеше турындагы гыйльми хезмәте тәүгеләрдән булып басылып чыкты, бу хезмәт югары белем буенча белгечләрнең югары бәясен алды. Бүген Башкорт дәүләт университетының штатында 1000-дән артык югары квалификацияле укытучылар эшли, 27 меңгә якын студент укый. 2012 елда Русия Мәгариф һәм фән министрлыгының югары уку йортларны киметү һәм эреләштерү планнары буенча БДУ га [[Бөре дәүләт социаль-педагогия институты]] һәм Зәйнәб Биишева исемендәге [[Стәрлетамак дәүләт педагогия академиясе]] кертелде. БДУ-ның Стәрлетамак филиалы һәм Зәйнәб Биишева исемендәге Стәрлетамак дәүләт педагогия «БДУ-ның Стәрлетамак филиалы» булып эшли башлады. 2012 елда [[Рөстәм Хәмитов]] РФ Мәгариф һәм фән министры белән очрашуда БДУ, М. Акмулла исемендәге БДПУ һәм Уфа дәүләт икътисад һәм сервис университеты нигезендә «Уфа федераль университеты» оештырырга тәкъдим итә. 2017 елның мартында Өфенең [[Тукай урамы (Уфа)|Тукай урамында]] Башкорт дәүләт университетының тугыз катлы яңа уку корпусы ачылды, аның мәйданы – 14395,20 квадрат метр. Биредә география, тарих, фәлсәфә һәм социология факультетлары, шулай ук Икътисад, финанс һәм бизнес институты урнаша. [[2023 ел]]ның 10 маенда Башкорт дәүләт университетының төп корпусы ([[Әхмәтзәки Вәлиди урамы (Уфа)|Зәки Вәлиди урамы]], 32) төбәк әһәмиятендәге мәдәни мирас объекты дип танылган.<ref>[https://npa.bashkortostan.ru/38980/ Приказ Управления по государственной охране объектов культурного наследия Республики Башкортостан от 10 мая 2023]{{Deadlink|date=June 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === Ябылуы === 2021 елның гыйнварыннан, Башкортстан хакимияте ике мөстәкыйль югары уку йортын — БДУ белән УДАТУ ([[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]) берләштереп, яңа югары уку йорты — '''Уфа фән һәм технологияләр университеты''' ({{lang-ru|Уфимский университет науки и технологий}}, {{lang-ba|Өфө фән һәм технологиялар университеты}}) оештыру фикерен алга куя, дигән мәгълүмат бар<ref>[https://ufa1.ru/text/education/2021/08/18/70084754/ Власти выбрали название для БашГУ и УГАТУ после слияния.] ufa1.ru, 18.08.2021{{ref-ru}}</ref>. 2022 елның 8 июлендә [[Россия Федерациясенең фән һәм югары белем министрлыгы|Россия Федерациясе Фән һәм югары белем бирү министры]] Валерий Фальков БДУ һәм УДАТУ ([[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]) базасында яңа вуз – [[Уфа фән һәм технологияләр университеты]] төзү турында боерыкка кул куйган. БДУ белән УДАТУ рәсми рәвештә кушыла <ref>''Азат Гиззатуллин''. [https://www.bashinform.ru/news/social/2022-07-09/v-minobrnauki-rossii-podpisan-prikaz-o-sozdanii-ufimskogo-universiteta-nauki-i-tehnologiy-2868876 В минобрнауки России подписан приказ о создании Уфимского университета науки и технологий.] ИА Башинформ, 09.07.2022</ref>. ==Структура== Университет 12 факультет, 2 институт һәм 1 академядән тора. [[Сибай]], [[Стәрлетамак]], [[Нефтекама]]да филиаллар, [[Учалы]]да факультет эшли. Уку-укыту процессын 105 [[кафедра]] алып бара. Институтлар * Физика-техника институты * Хокук институты Факультетлар * Математика һәм мәгълүмат технологияләр * Химия * Биология * География * Тарих * Икътисад * Филология * Романо-герман филологиясе * Башкорт әдәбияты һәм журналистика * Инженерлар әзерли торган * Философия һәм социология * Психология * Эшкуарлыкның гомуми иминлеге Академиясе. Бүген вузда 27 меңнән ким талиб укый. Аларга меңнән артык укытучы белем бирә. Шулар исәбендә 161 фән докторы, 477 фәннәр кандидаты, 111 профессор, 283 доцент. == Шәхесләр == ===Ректорлар=== * [[Шәйхулла Чанбарисов]] (1957-1981) * [[Рәгыйб Гыймаев]] (1981-1999) * Мөхәммәт Харрасов (2000-2010) * Әхәт Мостафин (2010-2013) * Николай Морозкин (2013) === Укытучылар === {{seealso|Төркем:БДУ укытучылары}} {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q906235. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p108/Q906235/p580:башлау,p108/Q906235/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p69,p106,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! башлау ! тәмамлау ! Исем ! туу датасы ! туу урыны ! әлма-матер ! һөнәр төре ! үлем датасы ! үлем урыны |- | | | ''[[:d:Q15071233|Лисовский Александр Николаевич]]'' | data-sort-value="1858" | 1858-01-21 | ''[[:d:Q4286013|Machukhi]]'' | ''[[:d:Q59772480|Poltava men's gymnasium]]'' | ''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q94989033|ураднік]]'' | data-sort-value="1920" | 1920 | [[Краснодар]] |- | | 1968 | [[Закир Шакиров|Закир Шакирыв]] | data-sort-value="1881" | 1881-11-03 | [[Карача-Елга]] | [[«Мөхәммәдия» мәдрәсәсе]]<br/>''[[:d:Q4425482|Мәскәү шәһәр халык университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1968" | 1968-12-03 | [[Уфа]] |- | 1927 | 1930 | [[Шәриф Сүнчәләй]] | data-sort-value="1885" | 1885-11-03 | [[Иске Мәстәк]] | | [[галим]] | data-sort-value="1959" | 1959-11-09 | [[Мәскәү]] |- | | | [[Закир Аюханов]] | data-sort-value="1889" | 1889-05-23 | [[Татар Колмаеры]] | [[Хөсәения мәдрәсәсе]] | ''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-06-22 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q21637348|Leonid Vorobyov]]'' | data-sort-value="1890" | 1890-08-08 | ''[[:d:Q4303548|Мосальск өязе]]'' | ''[[:d:Q2029787|Лазарев көнчыгыш телләре институты]]'' | ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]'' | data-sort-value="1969" | 1969-10-01 | [[Магнитогорск]] |- | | | [[Габбас Дәүләтшин]] | data-sort-value="1892" | 1892-09-24 | ''[[:d:Q18803457|Таш-Күстән]]'' | ''[[:d:Q4258140|Ленинград көнчыгыш университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1937" | 1937-12-07 | [[Уфа]] |- | | | [[Дмитрий Ожиганов]] | data-sort-value="1892" | 1892-10-30 | [[Бөре (шәһәр)|Бөре]] | ''[[:d:Q4398063|Серго Орджоникидзе исемендәге Россия дәүләт геология разведкасы университеты]]'' | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1978" | 1978-10-27 | [[Уфа]] |- | | | [[Шәмси Абзанов|Шәмси Абзаныв]] | data-sort-value="1894" | 1894-10-24 | [[Иткенә]] | ''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1938" | 1938-07-10 | [[Уфа]] |- | 1935 | 1948 | [[Усман Хөсни]] | data-sort-value="1895" | 1895 | [[Иске Сынны]] | Башкорт дәүләт университеты | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-11-30 | [[Уфа]] |- | | | [[Александр Цветаев|Александр Светаев]] | data-sort-value="1896" | 1896-08-26 | ''[[:d:Q4313488|Наруксово]]'' | [[К. А. Тимирязев исемендәге Башкорт педагогия институты|К.А. Тимирязев исемендәге Башкорт педагогия институты]]<br/>''[[:d:Q14404494|М. В. Фрунзе исемендәге хәрби академия]]'' | ''[[:d:Q901402|географ]]'' | data-sort-value="1985" | 1985 | [[Уфа]] |- | | | [[Григорий Заблуда|Григори Заблуда]] | data-sort-value="1902" | 1902-08-07 | ''[[:d:Q4415931|Semenivka]]'' | ''[[:d:Q128602449|Эрастовский профессиональный колледж имени Э. К. Бродского]]'' | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1994" | 1994-01-23 | [[Уфа]] |- | | | [[Йосыф Гәрәй]] | data-sort-value="1904" | 1904-03-07 | [[Базгыя]] | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | data-sort-value="1988" | 1988-03-02 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q55589937|S. K. Bushuev]]'' | data-sort-value="1906" | 1906-01-29 | ''[[:d:Q13643269|Берёзовка (Истран кӀошт)]]'' | [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[профессор]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-08-23 | [[Рига]] |- | 1939 | 1947 | [[Солтан Тайсинов]] | data-sort-value="1906" | 1906-11-27 | [[Гайниямак]] | ''[[:d:Q4406366|Самар дәүләт авыл хуҗалыгы академиясе]]'' | ''[[:d:Q1781198|агроном]]'' | data-sort-value="1982" | 1982-09-03 | [[Уфа]] |- | | | [[Габдулла Амантай]] | data-sort-value="1907" | 1907-07-23<br/>1907-12-23 | [[Самар губернасы]] | [[Ырынбур башкорт педагогия техникумы]] | [[шагыйрь]] | data-sort-value="1938" | 1938-07-10 | [[Уфа]] |- | | | [[Иосиф Кисселһоф|Йосиф Кисселһоф]] | data-sort-value="1908" | 1908-09-14 | [[Торопец]] | ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1973" | 1973-05-19 | [[Уфа]] |- | 1951 | 1955 | [[Хәлил Тәхәев]] | data-sort-value="1908" | 1908-02-17 | [[Исламбакты]] | ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]'' | ''[[:d:Q901402|географ]]'' | data-sort-value="1986" | 1986-05-28 | [[Уфа]] |- | | | [[Әмир Чаныш]] | data-sort-value="1909" | 1909-01-15 | [[Ырынбур губернасы]] | Башкорт дәүләт университеты | [[язучы]] | data-sort-value="1996" | 1996-04-04 | [[Уфа]] |- | 1951 | 1994 | [[Лев Бараг]] | data-sort-value="1910" | 1910-12-30 | [[Киев]] | ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]'' | ''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q20551564|collector of fairy tales]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[язучы]] | data-sort-value="1994" | 1994-09-04 | [[Уфа]] |- | | | [[Кадыйр Даян]] | data-sort-value="1910" | 1910-02-04 | [[Коншак]] | Башкорт дәүләт университеты | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]'' | data-sort-value="1975" | 1975-10-19 | [[Уфа]] |- | 1969 | 1984 | [[Евгений Журавлев|Евгени Журавлөв]] | data-sort-value="1910" | 1910-10-15 | [[Ижау]] | [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]] | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1984" | 1984-02-08 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q111695730|Янғуразов Әхмәт Мөхәмәтвәли улы]]'' | data-sort-value="1910" | 1910-09-10 | [[Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы]]<br/>[[Иске Бүздәк]] | [[К. А. Тимирязев исемендәге Башкорт педагогия институты|К.А. Тимирязев исемендәге Башкорт педагогия институты]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | data-sort-value="1978" | 1978-09-12 | |- | | | [[Җәлил Киекбаев]] | data-sort-value="1911" | 1911-10-25 | [[Каранъелга (Гафури районы)|Каранъелга]] | ''[[:d:Q1054816|Мәскәү дәүләт лингвистика университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1968" | 1968-03-19 | [[Уфа]] |- | | | [[Хәнифә Зиннәтуллина|Хәнифә Зиннәтулина]] | data-sort-value="1911" | 1911-12-10 | [[Нократ губернасы]] | Башкорт дәүләт университеты | [[галим]] | | |- | 1965 | 1982 | [[Кирәй Мәргән|Гәрәй Мәргән]] | data-sort-value="1912" | 1912-06-28 | [[Кыйгазытамак]] | Башкорт дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q4059245|СБКФ ҮК каршындагы иҗтимагый фәннәр академиясе]]'' | [[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | data-sort-value="1984" | 1984-01-24 | [[Уфа]] |- | 1935 | 1978 | ''[[:d:Q51668746|Bagiya Magasumovna Magasumova]]'' | data-sort-value="1913" | 1913-01-17 | [[Мәскәү (Башкортстан)|Мәскәү]] | Башкорт дәүләт университеты | [[галим]] | data-sort-value="1995" | 1995-01-01 | [[Уфа]] |- | 1935 | 1937 | [[Әхнәф Харисов]] | data-sort-value="1914" | 1914-06-15 | [[Имән (Балтач районы)|Имән]] | Башкорт дәүләт университеты | [[язучы]] | data-sort-value="1977" | 1977-05-15<br/>1977-05-11 | [[Уфа]] |- | 1950 | 1993 | [[Мөсәллия Хәйруллина]] | data-sort-value="1915" | 1915-12-15 | [[Бакалы (Борай районы)|Бакалы]] | [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="2008" | 2008-10-02 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q110710355|Victor Vladimirovich Parfenov]]'' | data-sort-value="1916" | 1916-08-27 | [[Сембер]] | ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1981" | 1981 | |- | | | [[Алексей Леонтьев]] | data-sort-value="1917" | 1917-03-27 | ''[[:d:Q4537046|Яковсево]]'' | ''[[:d:Q492766|Николай Иванович Лобачевский исемендәге Түбән Новгород дәүләт университеты]]'' | [[математик]] | data-sort-value="1987" | 1987-04-14 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q45755822|Heinrich Klassen]]'' | data-sort-value="1917" | 1917-05-18 | ''[[:d:Q4336784|Orlivka]]'' | ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q2599593|гирманис]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | data-sort-value="2002" | 2002-03-01 | [[Кобленц]] |- | | | ''[[:d:Q75235468|Биғлов Йыһандар Ирғәле улы]]'' | data-sort-value="1918" | 1918-12-18 | [[Иске Абзан]] | Башкорт дәүләт университеты | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="2001" | 2001-11-28 | [[Уфа]] |- | 1961 | 1996 | [[Суфия Юлмәтова]] | data-sort-value="1919" | 1919-01-02 | [[Бөгелмә]] | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | [[галим]] | No/unknown value | |- | 1968 | 1970 | ''[[:d:Q24350571|Мәгалим Сөбханкулов]]'' | data-sort-value="1920" | 1920-04-11 | [[Иске Корыч]] | ''[[:d:Q4406337|Сәмәрканд дәүләт университеты]]'' | [[математик]] | data-sort-value="1976" | 1976-09-10 | [[Дүшәнбе]] |- | | | [[Татьяна Пиленкова]] | data-sort-value="1920" | 1920-12-25 | [[Калуга губернасы]] | ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]'' | [[тарих]] | data-sort-value="2002" | 2002-12-30 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q111708562|Светкин Юрий Владимирович]]'' | data-sort-value="1920" | 1920-12-09 | [[Аткар]] | ''[[:d:Q1097810|Молдова дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1988" | 1988-08-23 | [[Днипро]] |- | | | ''[[:d:Q76451204|Фарзетдинов Миркашир Миңлеғәли улы]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-09-05 | [[Яңа Нугай]] | [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]] | | data-sort-value="1991" | 1991-09-28 | [[Уфа]] |- | 1973 | 2014 | [[Әхтәм Кинҗәкәев]] | data-sort-value="1922" | 1922-01-01 | [[Иске Бүздәк]] | [[Россия дәүләт нефть һәм газ университеты|И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="2017" | 2017-01-18 | [[Уфа]] |- | | | [[Рөстәм Кузеев]] | data-sort-value="1923" | 1923-01-05 | [[Әмин]] | ''[[:d:Q4475228|Сембер танк укуханәсе]]''<br/>[[К. А. Тимирязев исемендәге Башкорт педагогия институты|К.А. Тимирязев исемендәге Башкорт педагогия институты]]<br/>''[[:d:Q4059245|СБКФ ҮК каршындагы иҗтимагый фәннәр академиясе]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1998" | 1998-03-23 | [[Уфа]] |- | | | [[Мидхәт Гайнуллин]] | data-sort-value="1925" | 1925-11-13 | [[Бүздәк районы]] | Башкорт дәүләт университеты | [[язучы]] | data-sort-value="2001" | 2001-04-15 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q20604596|Исламова Фәһимә Ғәббәс ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-12-19 | | Башкорт дәүләт университеты | | | |- | | | [[Морат Рәхимкулов]] | data-sort-value="1925" | 1925-04-30 | [[Уфа]] | Башкорт дәүләт университеты | [[галим]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="2015" | 2015-05-04 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q111142754|Бикбулатов Шәһит Хәйбулла улы]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-12-08 | [[Мәкъсүт (Җылаер районы)|Мәкъсүт]] | | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | data-sort-value="2001" | 2001-09-16 | [[Уфа]] |- | | | [[Леонид Васильев]] | data-sort-value="1926" | 1926-06-14 | ''[[:d:Q4373489|Порхов өязе]]'' | ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="2015" | 2015-09-02 | [[Уфа]] |- | 1968 | 1989 | [[Габдерахман Галләмев]] | data-sort-value="1926" | 1926-10-15 | [[Күсәй]] | Башкорт дәүләт университеты | ''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q12771457|methodologist]]'' | data-sort-value="1989" | 1989-02-19 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q111952457|Барсуков Олег Александрович]]'' | data-sort-value="1926" | 1926-05-10 | [[Пенза]] | ''[[:d:Q4304083|Мәскәү политехника университеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]'' | data-sort-value="2021" | 2021-03-20 | [[Пенза]] |- | | | [[Габделхәй Әхәтов]] | data-sort-value="1927" | 1927-09-08 | [[Иске Айман]] | [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]] | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1986" | 1986-11-25 | [[Чаллы]] |- | | | [[Вазыйх Исхаков]] | data-sort-value="1927" | 1927-10-07 | [[Туйнаш]] | Башкорт дәүләт университеты | [[язучы]] | data-sort-value="1985" | 1985-01-11 | [[Уфа]] |- | | | [[Гобәйдулла Илешев]] | data-sort-value="1927" | 1927-10-10 | [[Түбән Сирбай]] | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="2009" | 2009-08-07 | [[Уфа]] |- | | | [[Талмас Гарипов]] | data-sort-value="1928" | 1928-07-31 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="2022" | 2022-05-19 | |- | | | [[Фәһим Садыйков|Фәһим Садыйкыв]] | data-sort-value="1928" | 1928-06-16 | [[Яңа Мөслим]] | ''[[:d:Q4476754|Урал дәүләт педагоика университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1998" | 1998-06-23 | [[Уфа]] |- | | | [[Гали Сәетбатталов|Гали Сәетбатталыв]] | data-sort-value="1928" | 1928-12-17 | [[Сәеткол (Күгәрчен районы)|Сәеткол]] | [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="2010" | 2010-07-31 | [[Уфа]] |- | | | [[Биләл Юлдашбаев]] | data-sort-value="1928" | 1928-03-02 | [[Юрматы (Федоровка районы)|Юрматы]] | Башкорт дәүләт университеты | [[галим]] | data-sort-value="2001" | 2001-04-13 | [[Уфа]] |- | 1968 | 2006 | [[Нәгыйм Ишбулатов|Нәгыйм Ишбулатыв]] | data-sort-value="1928" | 1928-08-10 | [[Казмаш]] | Башкорт дәүләт университеты | [[галим]] | data-sort-value="2006" | 2006-02-07 | [[Уфа]] |- | | | [[Иосиф Дядькин]] | data-sort-value="1928" | 1928-11-24 | [[Била Церква|Била-Серква]] | [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]] | ''[[:d:Q12094958|геофизик]]''<br/>''[[:d:Q482980|автор]]''<br/>''[[:d:Q181043|диссидент]]''<br/>''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]'' | data-sort-value="2015" | 2015-03-08 | [[Тверь]] |- | | | ''[[:d:Q111842720|Ямалиев Ким Мәсғүт улы]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-12-18 | [[Кәттәкурган]] | ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="2012" | 2012-03-08 | [[Уфа]] |- | | | [[Георгий Богин]] | data-sort-value="1929" | 1929-12-23 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]'' | [[инженер]]<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q462390|доцент]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | data-sort-value="2001" | 2001-10-10 | [[Тверь]] |- | | | [[Валентин Иванов]] | data-sort-value="1929" | 1929-01-01 | [[Гәйтән]] | [[Уфа фән һәм технологияләр университетының Стәрлетамак филиалы]]<br/>Башкорт дәүләт университеты | [[математик]] | data-sort-value="2003" | 2003-04-15 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q4204076|Abdulla Ismagilov]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-03-10 | [[Зиянчура районы]] | | [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]] | data-sort-value="2010" | 2010-12-21 | |- | | | [[Раил Кузеев]] | data-sort-value="1929" | 1929-01-10 | [[Әмин]] | [[К. А. Тимирязев исемендәге Башкорт педагогия институты|К.А. Тимирязев исемендәге Башкорт педагогия институты]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1055894|deputy]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]'' | data-sort-value="2005" | 2005-08-02<br/>2005-08-01 | [[Уфа]] |- | | | [[Карл Минскер]] | data-sort-value="1929" | 1929-06-14 | [[Киев]] | ''[[:d:Q4304107|Мәскәү дәүләт нәзек химия технологияләре университеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="2003" | 2003-05-25 | [[Уфа]] |- | | | [[Мохтар Әхтәмов]] | data-sort-value="1929" | 1929-01-15 | [[Зиянчура районы]] | | [[галим]] | | |- | 1967 | 1991 | ''[[:d:Q4285761|Әнәс Мәхмүтов]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-01-15 | [[Яңа Усман (Чишмә районы)|Яңа Усман]] | [[Башкорт дәүләт аграр университеты]]<br/>''[[:d:Q4059245|СБКФ ҮК каршындагы иҗтимагый фәннәр академиясе]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | data-sort-value="2020" | 2020-07-31 | [[Уфа]] |- | | | [[Вәли Псәнчин]] | data-sort-value="1930" | 1930-04-22 | [[Дәүләткол (Күгәрчен районы)|Дәүләткол]] | Башкорт дәүләт университеты | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="2013" | 2013-05-30 | [[Уфа]] |- | | | [[Җәүдәт Гыйләҗетдинов]] | data-sort-value="1930" | 1930-04-15 | [[Арыслан (Чишмә районы)|Арслан]] | ''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]'' | ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>[[галим]] | data-sort-value="2011" | 2011-08-30 | |- | | | ''[[:d:Q17617372|Vadim Baranov]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-04-26 | [[Түбән Новгород]] | ''[[:d:Q492766|Николай Иванович Лобачевский исемендәге Түбән Новгород дәүләт университеты]]'' | [[галим]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]'' | data-sort-value="2014" | 2014-04-17 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q108253678|Хисматов, Мухамедьян Фазыльянович]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-09-10 | [[Кыдрач (Әбҗәлил районы)|Кыдрач]] | Башкорт дәүләт университеты | ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | data-sort-value="2010" | 2010-03-18 | [[Уфа]] |- | | | [[Азат Абдуллин]] | data-sort-value="1931" | 1931-06-26<br/>1930 | [[Башкорт Үргене]] | Башкорт дәүләт университеты | [[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>[[язучы]] | data-sort-value="2023" | 2023-11-11 | [[Мәскәү]] |- | | | [[Габделхак Халиков|Габделхак Халикыв]] | data-sort-value="1931" | 1931-02-09 | [[Кормантау]] | [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]<br/>[[Удмурт дәүләт университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="2007" | 2007-09-30 | [[Уфа]] |- | | | [[Кәбир Закирҗанов|Кәбир Закирҗаныв]] | data-sort-value="1931" | 1931-04-10 | [[Кыйгы районы]]<br/>[[Еланлы (Кыйгы районы)|Еланлы]] | Башкорт дәүләт университеты | [[галим]] | | |- | | | [[Ким Әхмәтҗанов]] | data-sort-value="1932" | 1932-02-05 | [[Әлмөхәммәт]] | Башкорт дәүләт университеты | [[язучы]] | data-sort-value="1980" | 1980-11-09 | [[Әлмөхәммәт]] |- | | | ''[[:d:Q111754522|Йәнекәйев Заршат Дәүләтша улы]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-03-29 | [[Сафар]] | ''[[:d:Q65153655|Ҡазан юридик институты]]'' | [[хокук белгече]] | data-sort-value="2011" | 2011-06-28 | [[Уфа]] |- | | | [[Нияз Мәҗитов]] | data-sort-value="1933" | 1933-08-20 | [[Тугай (Гафури районы, Сәетбаба авыл советы)|Тугай]] | [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="2015" | 2015-10-11 | [[Уфа]] |- | | | [[Ирек Акманов]] | data-sort-value="1933" | 1933-08-19 | ''[[:d:Q19815388|Ырыскол]]'' | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="2026" | 2026-03-22 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q47537428|Хәмитов Хөснөтдин Хәйбулла улы]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-03-16 | [[Баймак районы]] | | | | [[Сибай]] |- | | | [[Радик Әхмәтов]] | data-sort-value="1933" | 1933-03-03 | [[Дуван районы|Дыван районы]]<br/>''[[:d:Q4474934|Өлкенде]]'' | [[Башкорт дәүләт аграр университеты]] | ''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]''<br/>''[[:d:Q864835|biotechnologist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="2008" | 2008-08-09 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q120278480|Каримов, Зуфар Фазылович]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-10-15 | [[Түбән Каргавылы]] | [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]] | | | |- | | | [[Эрнст Ишбирдин]] | data-sort-value="1934" | 1934-12-20 | [[Ишбирде (Баймак районы)|Ишбирде]] | Башкорт дәүләт университеты | [[галим]] | data-sort-value="2019" | 2019-05-24 | [[Уфа]] |- | | | [[Марат Минһаҗетдинев|Марат Минһаҗев]] | data-sort-value="1934" | 1934-05-18 | [[Кобагыш (Башкортстан)|Кобагыш]] | Башкорт дәүләт университеты | [[галим]] | data-sort-value="1972" | 1972-07-02 | [[Уфа]] |- | | | [[Юрий Никифоров|Юри Никифоров]] | data-sort-value="1934" | 1934-11-16 | [[Аделькино|Аделкин]] | Башкорт дәүләт университеты | [[галим]] | data-sort-value="2012" | 2012-11-27 | [[Уфа]] |- | | | [[Фәнил Сәяхов]] | data-sort-value="1934" | 1934-03-05 | [[Яскаен]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="2002" | 2002-11-20 | [[Уфа]] |- | | | [[Радик Сибәгатов]] | data-sort-value="1934" | 1934-05-29 | [[Иске Балтач (Балтач районы)]] | ''[[:d:Q110946531|Бөре дәүләт педагогика институты]]'' | ''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | data-sort-value="2005" | 2005-05-06 | [[Уфа]] |- | 1974 | 2014 | [[Әнвәр Әсфәндияров|Әнвәр Әсфәндиярев]] | data-sort-value="1934" | 1934-05-15 | [[Чыңгыз (Баймак районы)|Чыңгыз]] | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="2014" | 2014-02-04 | [[Уфа]] |- | | | [[Ромен Нәзиров|Ромен Назаров]] | data-sort-value="1934" | 1934-02-04 | [[Харьков]] | Башкорт дәүләт университеты | [[галим]] | data-sort-value="2004" | 2004-01-16 | [[Уфа]] |- | 1965 | 1971 | [[Әхмәр Азнабаев]] | data-sort-value="1934" | 1934-05-23 | [[Кобагыш (Башкортстан)|Кобагыш]] | Башкорт дәүләт университеты | [[галим]] | data-sort-value="2021" | 2021-10-04 | [[Уфа]] |- | 1967 | 2000 | ''[[:d:Q20604288|Kamil Valeyev]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-02-23 | ''[[:d:Q60850682|Khudayberdino]]'' | Башкорт дәүләт университеты | [[галим]] | data-sort-value="2000" | 2000-03-26 | [[Уфа]] |- | | | [[Зиләрә Хәсәнова]] | data-sort-value="1935" | 1935-12-05 | [[Яңа Мөслим]] | Башкорт дәүләт университеты | [[галим]] | | |- | | | [[Касыйм Йосыпов|Касыйм Йосыпыв]] | data-sort-value="1935" | 1935-11-26 | [[Сыерышбаш]] | Башкорт дәүләт университеты | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q13055862|Мөсанниф Яһүдин]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-02-21 | [[Яңа Хаҗи]] | | [[шагыйрь]] | | |- | | | [[Роберт Баемов]] | data-sort-value="1937" | 1937-01-10 | [[Кырмыскалы районы]] | Башкорт дәүләт университеты | [[язучы]] | data-sort-value="2010" | 2010-04-30 | [[Уфа]] |- | | | [[Борис Миркин]] | data-sort-value="1937" | 1937-07-16 | [[Уфа]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q15839134|эколог]]'' | data-sort-value="2017" | 2017-08-09 | [[Уфа]] |- | | | [[Ринарт Сөләйманов|Ринарт Сөләйманыв]] | data-sort-value="1937" | 1937-07-27 | [[Уфа]] | Башкорт дәүләт университеты | ''[[:d:Q17486376|атучы спортсмен]]''<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]'' | | |- | | | [[Венер Галин]] | data-sort-value="1937" | 1937-04-02 | [[Мәчетле (Салават районы)|Мәчетле]] | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[галим]] | | |- | | | [[Кәрим Ишбаев]] | data-sort-value="1937" | 1937-02-09 | [[Төйлегән районы|Төлген районы]] | Башкорт дәүләт университеты | [[галим]] | data-sort-value="2015" | 2015-03-15 | |- | | | [[Азат Камалов]] | data-sort-value="1937" | 1937-12-01 | [[Ямансаз]] | Башкорт дәүләт университеты | [[галим]] | data-sort-value="2007" | 2007-04-23 | [[Уфа]] |- | | | [[Марат Маликов]] | data-sort-value="1937" | 1937-02-02 | [[Илеш районы]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q4384588|Viktor Puchkov]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-08-17 | | ''[[:d:Q4135693|МДУның геология факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="2024" | 2024-08-24 | |- | | | [[Фәнис Раянов]] | data-sort-value="1938" | 1938-12-12 | [[Туктагол (Бакалы районы)|Туктагол]] | ''[[:d:Q4476714|Урал дәүләт юридик университеты]]'' | [[хокук белгече]] | data-sort-value="2024" | 2024-04-05 | [[Уфа]] |- | | | [[Рәшит Зәйнетдинов|Рәшит Зәйнетдинев]] | data-sort-value="1938" | 1938-06-18 | [[Гафури районы]] | Башкорт дәүләт университеты | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | data-sort-value="2015" | 2015-12-18 | [[Уфа]] |- | | | [[Борис Әхмәтшин]] | data-sort-value="1938" | 1938-01-22 | | Башкорт дәүләт университеты | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="2024" | 2024-07-01 | |- | | | [[Риф Әюпов|Риф Әюпев]] | data-sort-value="1939" | 1939-09-02 | [[Каратәкә]] | Башкорт дәүләт университеты | [[галим]] | data-sort-value="2015" | 2015-01-28 | |- | | | [[Әхмәт Сөләйманов|Әхмәт Сөләйманыв]] | data-sort-value="1939" | 1939-03-15 | [[Нәби (Бөрҗән районы)|Нәби]] | Башкорт дәүләт университеты | ''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="2016" | 2016-11-21<br/>2016 | [[Уфа]] |- | | | [[Муса Сираҗи]] | data-sort-value="1939" | 1939-02-01 | [[Төпкилде]] | Башкорт дәүләт университеты | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]] | data-sort-value="2019" | 2019-09-14 | [[Туймазы]] |- | | | [[Ризван Хаҗиев]] | data-sort-value="1939" | 1939-09-30 | [[Сөләйман (Мәчетле районы)|Сөләйман]] | Башкорт дәүләт университеты | [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>[[галим]] | data-sort-value="2013" | 2013-10-27 | [[Мәсәгут (Дуван районы)|Мәсәгут]] |- | | | [[Дамир Вәлиев]] | data-sort-value="1940" | 1940-01-02 | ''[[:d:Q42670162|Этбай]]'' | ''[[:d:Q4476714|Урал дәүләт юридик университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="2002" | 2002-05-28 | [[Уфа]] |- | | | [[Marat Yunısov]] | data-sort-value="1940" | 1940-03-18 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4497731|МДУның химия факультеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q65334453|Ибраһимова Венера Латип ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-12-09 | [[Морак (Күгәрчен районы)|Морак]] | Башкорт дәүләт университеты | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | 1970 | 1976 | [[Дамир Азаматов]] | data-sort-value="1940" | 1940-05-05 | [[Чакмагыш (авыл)|Чакмагыш]] | Башкорт дәүләт университеты | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="2020" | 2020-11-27 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q85951399|Мерәсев Рәхим Зәки улы]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-01-14 | [[Әмир (Стәрлебаш районы)|Әмир]] | Башкорт дәүләт университеты | | | |- | | | [[Флорида Кудашева]] | data-sort-value="1940" | 1940-09-22 | [[Уфа]] | Башкорт дәүләт университеты | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="2016" | 2016-10-10 | [[Уфа]] |- | | | [[Марат Колшәрипов]] | data-sort-value="1941" | 1941-01-07 | [[Зирекле (Күгәрчен районы)|Зирекле]] | Башкорт дәүләт университеты | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | |- | | | [[Рим Янгузин|Рим Янхуҗин]] | data-sort-value="1941" | 1941-11-15 | [[Стәрлетамак районы]] | Башкорт дәүләт университеты | ''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="2007" | 2007-11-11 | [[Уфа]] |- | | | [[Тимергали Килмөхәммәтов]] | data-sort-value="1941" | 1941-12-19 | [[Үзбәкстан]] | Башкорт дәүләт университеты | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[язучы]] | data-sort-value="2021" | 2021-05-02 | [[Уфа]] |- | | | [[Хәйрулла Мортазин]] | data-sort-value="1941" | 1941-01-04 | [[Атнаш (Учалы районы)|Атнаш]] | Башкорт дәүләт университеты | [[математик]] | data-sort-value="2016" | 2016-11-15 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q20603970|Аҙнағолов Рафаэль Ғәйнетдин улы]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-02-13 | [[Куандык районы]] | Башкорт дәүләт университеты | [[язучы]] | | |- | | | [[Дамир Нуриев]] | data-sort-value="1941" | 1941-03-18 | [[Салават районы]] | Башкорт дәүләт университеты | [[галим]] | | |- | | | [[Нәзир Колбахтин]] | data-sort-value="1941" | 1941-09-17<br/>1941-09-07 | [[Шәрипкол]] | Башкорт дәүләт университеты | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]'' | | |- | | | [[Илдус Абдрахманов]] | data-sort-value="1942" | 1942-01-02 | [[Котый (Учалы районы)]] | Башкорт дәүләт университеты | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | [[Виктор Мазунов]] | data-sort-value="1942" | 1942-05-04 | [[Исилкүл]] | Башкорт дәүләт университеты | [[галим]] | data-sort-value="2011" | 2011-03-04 | [[Уфа]] |- | | | [[Юрий Монаков|Юри Монаков]] | data-sort-value="1942" | 1942-08-07 | [[Ташкент]] | | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="2011" | 2011-01-03 | [[Уфа]] |- | | | [[Баязит Галимов]] | data-sort-value="1942" | 1942-05-26 | [[Кинҗәбулат (Ишембай районы)]] | Башкорт дәүләт университеты | [[галим]] | data-sort-value="2024" | 2024-02-10 | [[Уфа]] |- | | | [[Анатолий Герчиков]] | data-sort-value="1943" | 1943-04-29 | [[Самар]] | [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]] | [[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q109286448|Бәхтизин Рәүеф Заһит улы]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-01-20 | [[Уфа]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="2025" | 2025-09-10 | |- | | | [[Хәлил Барлыбаев]] | data-sort-value="1944" | 1944-01-05 | [[Йомаш]] | ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | data-sort-value="2020" | 2020-03-18 | [[Мәскәү]] |- | | | [[Мирас Иделбаев]] | data-sort-value="1945" | 1945-12-09 | [[Баймак районы]] | Башкорт дәүләт университеты | [[галим]]<br/>[[язучы]] | | |- | | | [[Алмас Шәйхулов]] | data-sort-value="1945" | 1945-10-25 | [[Туймазы]] | Башкорт дәүләт университеты | [[галим]] | data-sort-value="2022" | 2022-01-06 | [[Уфа]] |- | | | [[Гыйниятулла Кунафин]] | data-sort-value="1946" | 1946-11-22 | [[Сәетбаба]] | Башкорт дәүләт университеты | [[галим]] | | |- | | | [[Филор Мөхәммәтлатыйпов|Филур Мөхәммәтлатыйпыв]] | data-sort-value="1946" | 1946-04-13 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q2306091|социолог]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4328185|Vil Nusratullin]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-08-19 | [[Кызылъяр (Нуриман районы)|Кызылъяр]] | [[Башкорт дәүләт аграр университеты]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4519948|Шамсутдинов, Миниахат Асгатович]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-08-13 | [[Сатый|Баязит]] | Башкорт дәүләт университеты | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="2011" | 2011-01-14 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q20606526|Ҡаһарманов Ғәлиән Ғәйнетдин улы]]'' | data-sort-value="1946" | 1946 | [[Зиянчура районы]] | Башкорт дәүләт университеты | [[галим]] | | |- | 2000 | | ''[[:d:Q57648293|А. В. Жибер]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-06-18 | [[Караганды өлкәсе]] | ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]'' | [[математик]] | data-sort-value="2022" | 2022-02-27 | |- | | | [[Вәкил Хаҗин]] | data-sort-value="1946" | 1946-07-11 | [[Бирдегол]] | Башкорт дәүләт университеты | ''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | | |- | | | [[Фәнүр Галин]] | data-sort-value="1947" | 1947-11-01 | [[Кызылъяр (Нуриман районы)|Кызылъяр]] | Башкорт дәүләт университеты | [[галим]] | data-sort-value="2017" | 2017-11-27 | [[Уфа]] |- | 1992 | | ''[[:d:Q25642283|Раиса Константиновна Коробцова]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-01-26 | | Башкорт дәүләт университеты | | | |- | | | ''[[:d:Q108806162|Салават Усманов]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-09-17 | [[Чакмагыш районы]]<br/>[[Иске Каръяуды|Урта (Иске) Каръяуды]] | | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="2020" | 2020-04-24 | [[Бөре (шәһәр)|Бөре]] |- | | | [[Мөхәммәт Харрасов]] | data-sort-value="1948" | 1948-09-18 | [[Сәрмән]] | Башкорт дәүләт университеты | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="2024" | 2024-03-09 | [[Уфа]] |- | 1974 | 1984 | [[Владислав Шаһапов]] | data-sort-value="1948" | 1948-03-17 | [[Яңа Коты]] | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="2022" | 2022-12-22 | |- | | | [[Җәүдәт Солтанаев]] | data-sort-value="1948" | 1948-07-19 | [[Орски|Ыр]] | Башкорт дәүләт университеты<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]] | | |- | | | [[Зәйтүнә Шәрипова]] | data-sort-value="1948" | 1948-06-10 | [[Бөрҗән районы]] | Башкорт дәүләт университеты | [[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q43427696|Sergey Pinchuk]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-04-28 | [[Екатеринбург]] | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[математик]] | | |- | | | ''[[:d:Q55987510|Рәис Котышов]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-08-07 | [[Өмбәт]] | Башкорт дәүләт университеты | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | |- | | | [[Нурия Карамышева]] | data-sort-value="1948" | 1948-12-03 | [[Стәрлебаш районы]] | Башкорт дәүләт университеты | ''[[:d:Q2306091|социолог]]'' | | |- | | | [[Наилә Кирәева]] | data-sort-value="1948" | 1948-11-10 | [[Уфа]] | Башкорт дәүләт университеты | ''[[:d:Q3779582|микробиолог]]''<br/>''[[:d:Q864835|biotechnologist]]'' | data-sort-value="2012" | 2012-11-25 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q109267995|Науменков Олег Александрович]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-02-06 | [[Бухарест|Бүкрәш]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="2004" | 2004-02-28 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q20603895|Фәнис Абазов]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-06-30 | [[Борай (Башкортстан)|Борай]] | | ''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q17281161|педагогика фәннәре докторы]]'' | data-sort-value="2024" | 2024-01-29 | |- | | | ''[[:d:Q20606802|Әбдрәшитов Йәғәфәр Мөхәррәм улы]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-11-30 | [[Мәләвез районы]] | [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]] | [[галим]] | | |- | | | [[Светлана Галәветдинова]] | data-sort-value="1949" | 1949-09-30 | [[Учалы районы]] | | [[галим]] | | |- | | | [[Салават Таймасов]] | data-sort-value="1949" | 1949-10-23 | [[Стәрлетамак]] | [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]] | [[галим]] | | |- | | | [[Светлана Лобастова]] | data-sort-value="1949" | 1949-09-14 | [[Уфа]] | Башкорт дәүләт университеты | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | | |- | | | [[Рим Вәлиуллин|Вәлиуллин, Рим Абдулла улы]] | data-sort-value="1950" | 1950-10-15 | | Башкорт дәүләт университеты | [[галим]] | | |- | | | [[Хәдичә Солтанбаева]] | data-sort-value="1950" | 1950-01-27 | [[Зиянчура районы]] | Башкорт дәүләт университеты | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | [[Сергей Колесов]] | data-sort-value="1950" | 1950-11-24 | [[Уфа]] | Башкорт дәүләт университеты | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | [[Зөфәр Еникеев|Зөфәр Еникәев]] | data-sort-value="1951" | 1951-03-04 | [[1нче Мокач]] | ''[[:d:Q4476714|Урал дәүләт юридик университеты]]'' | ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]'' | | |- | | | [[Айсылу Юнысова]] | data-sort-value="1951" | 1951-04-11 | [[Стәрлетамак]] | ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q3155377|ислам белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q51668905|Мөлөков Радик Рафиҡ улы]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-05-02 | [[Слак (Чишмә районы)|Слак]] | ''[[:d:Q1938341|Урал дәүләт техника университеты]]'' | [[галим]] | | |- | | | [[Леонард Хәлилов]] | data-sort-value="1951" | 1951-01-01 | [[Малаяз]] | Башкорт дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q4201644|Ufa Institute of Chemistry]]'' | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q109318209|Ковалёва Лиана Ароновна]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-12-22 | | Башкорт дәүләт университеты | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | | |- | 1977 | 1992 | [[Сергей Лаврентьев]] | data-sort-value="1952" | 1952-04-19 | [[Уфа]] | Башкорт дәүләт университеты<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[галим]] | | |- | | | [[Фәнил Күзбәков]] | data-sort-value="1952" | 1952-12-02 | [[Әбит]] | ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]'' | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q29865488|Тагариев Ришат Зәки улы]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-12-03 | [[Тегермән (Караидел районы)|Тегермән]] | | [[галим]] | | |- | | | [[Миңлегали Нәдергулов]] | data-sort-value="1953" | 1953-10-07 | [[Ишбулды (Җылаер районы)|Ишбулды]] | Башкорт дәүләт университеты | [[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q15073590|Николай Морозкин (1953)]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-11-27 | [[Мордва Автономияле Совет Социалистик Республикасы]] | [[Мордовия дәүләт университеты|Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q65333003|Финогентов Валерий Николаевич]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-07-05 | | Башкорт дәүләт университеты | | | |- | | | [[Виктор Бондаренко (1953)]] | data-sort-value="1953" | 1953-07-07 | [[Петухово (Курган өлкәсе)|Петухово]] | Башкорт дәүләт университеты | [[галим]]<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q75433019|Ivan Borisov]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-07-30 | [[Казакъ Совет Социалистик Республикасы|Казакъ Cовет Социалистик Республикаcы]] | Башкорт дәүләт университеты | [[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q99529500|Саньяров Фәнзил Бүләк улы]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-02-17 | [[Бишавыл-Уңгар]] | Башкорт дәүләт университеты | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | [[Эльза Хөснетдинова|Илзә Хөснетдинева]] | data-sort-value="1954" | 1954-05-24 | [[Уфа]] | Башкорт дәүләт университеты | ''[[:d:Q3126128|генетик]]'' | | |- | | | [[Юлай Гайнетдинов]] | data-sort-value="1954" | 1954-01-08 | [[Баймак районы]] | Башкорт дәүләт университеты | [[Jurnalist|журналист]] | | |- | | | [[Риф Әхмәдиев]] | data-sort-value="1954" | 1954-02-13 | [[Әбдрәзәк]] | Башкорт дәүләт университеты | [[шагыйрь]] | | |- | | | [[Сәгыйть Аслаев]] | data-sort-value="1954" | 1954-11-01 | [[1нче Эткол]] | ''[[:d:Q4122948|Волгоград дәүләт физик культура академиясе]]'' | ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''<br/>''[[:d:Q11338576|боксчы]]''<br/>''[[:d:Q22122536|boxing trainer]]'' | | |- | | | [[Рафаэль Шәйхисламов]] | data-sort-value="1954" | 1954-03-27 | [[Аркавыл (Салават районы)|Аркавыл]] | Башкорт дәүләт университеты | ''[[:d:Q21530609|Pedagogue]]''<br/>[[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q74526660|Гоц Сергей Степанович]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-03-09 | [[Бәләбәй]] | Башкорт дәүләт университеты | ''[[:d:Q115003687|radiophysicist]]'' | | |- | | | [[Салават Әпсәләмов]] | data-sort-value="1954" | 1954-09-05 | [[Сабыр]] | Башкорт дәүләт университеты | [[галим]] | data-sort-value="2005" | 2005-01-03 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q4457502|Anatoliy Nikolaevitsj Timonin]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-02-14 | ''[[:d:Q4361345|Petrovskoye]]'' | Башкорт дәүләт университеты | [[галим]] | | |- | 1997 | | ''[[:d:Q15064267|Khamit Bajmurzin]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-02-08 | [[Бикбулат (Күгәрчен районы)|Бикбулат]] | [[Уфа фән һәм технологияләр университетының Стәрлетамак филиалы]] | ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | | |- | | | [[Җиһанур Фазуллин]] | data-sort-value="1955" | 1955-09-01 | [[Колчура]] | Башкорт дәүләт университеты | [[математик]] | | |- | | | [[Александр Аринин]] | data-sort-value="1955" | 1955-11-29 | [[Киев]] | Башкорт дәүләт университеты<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | |- | 1983 | 2001 | [[Искәндәр Әхәтев]] | data-sort-value="1956" | 1956-08-18 | [[Уфа]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q6804564|механика белгече]]'' | | |- | | | [[Урал Вилданов]] | data-sort-value="1956" | 1956-11-04 | [[Учалы районы]] | ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]'' | [[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q22132877|Исҡужин Таһир Сәлим улы]]'' | data-sort-value="1956" | 1956 | | Башкорт дәүләт университеты | [[галим]] | | [[Уфа]] |- | | | [[Лилия Сәгыйдуллина]] | data-sort-value="1956" | 1956-02-15 | [[Иске Тамъян (Шаран районы)|Иске Тамъян]] | Башкорт дәүләт университеты | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[шагыйрь]] | | |- | 2007 | | [[Әхәт Мостафин]] | data-sort-value="1957" | 1957-01-21 | [[Колчура]] | Башкорт дәүләт университеты | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | | |- | | | [[Ринад Юлмөхәмәтов]] | data-sort-value="1957" | 1957-01-17 | ''[[:d:Q4108417|Югары Эткол]]'' | Башкорт дәүләт университеты | [[математик]] | | |- | | | [[Сергей Синенко]] | data-sort-value="1957" | 1957-08-23 | [[Уфа]] | Башкорт дәүләт университеты | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]'' | | |- | 1981<br/>2005 | 1983<br/>2010 | [[Илдус Илешев]] | data-sort-value="1957" | 1957-05-17 | [[Югары Сирбай]] | ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]'' | [[галим]] | | |- | | | [[Лариса Абрамова]] | data-sort-value="1957" | 1957-09-14 | [[Стәрлетамак районы]] | Башкорт дәүләт университеты | [[галим]]<br/>''[[:d:Q19961388|геоботаник]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]'' | | |- | | | [[Булат Хәбибуллин]] | data-sort-value="1958" | 1958-05-24 | ''[[:d:Q24292598|Бәйрәкә авыл җирлеге]]'' | Башкорт дәүләт университеты | [[математик]] | | |- | 2014 | | [[Лилия Вәлинурова]] | data-sort-value="1958" | 1958-05-29 | [[Иске Яхшый]] | [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q74692192|Балапанов Малик Хәмит улы]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-11-19 | [[Уфа]] | Башкорт дәүләт университеты | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | | |- | | | [[Флүзә Фәткуллина]] | data-sort-value="1958" | 1958-01-17 | [[Суыккүл (Ярмәкәй районы)|Суыккүл]] | Башкорт дәүләт университеты | ''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | | |- | 1980 | | [[Евгений Екомасов]] | data-sort-value="1958" | 1958-06-08 | [[Диңгез буе крае]] | Башкорт дәүләт университеты | [[галим]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | [[Юрий Зимин]] | data-sort-value="1958" | 1958-07-01 | [[Новотроевка (Гафури районы)|Новотроевка]] | Башкорт дәүләт университеты | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q78035909|Ишбирҙин Айрат Рим улы]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-04-25 | [[Ялчы (Иртөбәк авыл советы)|Ялчы]] | Башкорт дәүләт университеты | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q78563093|Ғиззәтуллин Рим Рифғәт улы]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-01-02 | [[Уфа]] | Башкорт дәүләт университеты | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | | |- | | | [[Евгений Круглов]] | data-sort-value="1958" | 1958-03-19 | [[Ярыслау өлкәсе]]<br/>[[Переславль-Залесский]] | Башкорт дәүләт университеты | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | |- | | | [[Морат Киекбаев]] | data-sort-value="1959" | 1959-10-30 | [[Уфа]] | Башкорт дәүләт университеты | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | |- | | | [[Гафур Салихов]] | data-sort-value="1959" | 1959-02-07 | [[Куандык районы]] | Башкорт дәүләт университеты | [[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q21097014|Жиляев, Александр Петрович]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-07-01 | [[Ишембай]] | Башкорт дәүләт университеты | [[галим]] | data-sort-value="2020" | 2020-11-20 | |- | | | [[Җәүдәт Ильясов (математик)|Җәүдәт Ильясов]] | data-sort-value="1959" | 1959-02-10 | [[Учалы районы]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]] | | |- | | | [[Илдар Бикбаев]] | data-sort-value="1959" | 1959-02-15 | [[Урман (Иглин районы)|Урман]] | ''[[:d:Q4398072|Россия дәүләт физкультура, спорт, яшьләр һәм туризм университеты]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | |- | | | [[Ришат Нигъмәтуллин (1959)]] | data-sort-value="1959" | 1959-01-11 | [[Зиянчура районы]]<br/>[[Исәнгол (Зиянчура районы)|Исәнгол]] | Башкорт дәүләт университеты | [[хокук белгече]] | | |- | 1998 | 2009 | ''[[:d:Q4447605|Yalil Suyundukov]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-09-20 | [[Югары Мәмбәт (Баймак районы)|Югары Мәмбәт]] | [[Башкорт дәүләт аграр университеты]] | ''[[:d:Q15839134|эколог]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q65333383|Заһиҙуллин Ринат Васиҡ улы]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-01-12 | [[Абдулла районы]] | Башкорт дәүләт университеты | [[галим]] | | |- | | | [[Лилия Зәйнуллина (1960)|Лилия Зәйнуллина]] | data-sort-value="1960" | 1960-02-15 | [[Мәтәле]] | Башкорт дәүләт университеты | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]] | data-sort-value="2016" | 2016-05-10 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q112132550|Вәлиәхмәтов Рим Марс улы]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-06-11 | [[Сатый|Баязит]] | Башкорт дәүләт университеты | ''[[:d:Q2306091|социолог]]'' | | |- | | | [[Зөһрә Рәхмәтуллина]] | data-sort-value="1961" | 1961-08-26 | [[Иглин районы]] | Башкорт дәүләт университеты<br/>[[Уфа фән һәм технологияләр университеты]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q65334197|Байышева Зилә Вәғиз ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-05-25 | [[Уфа]] | Башкорт дәүләт университеты | [[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q74787713|Башкатов Сергей Александрович]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-04-05 | [[Уфа]] | Башкорт дәүләт университеты | ''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]'' | | |- | | | [[Азамат Әхтәмов|Азамат Әхтәмев]] | data-sort-value="1962" | 1962-03-31 | [[Уфа]] | Башкорт дәүләт университеты<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]] | data-sort-value="2020" | 2020-08-14 | [[Уфа]] |- | | | [[Марат Шәрипов]] | data-sort-value="1962" | 1962-03-26 | [[Ямакай]] | Башкорт дәүләт университеты | ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q109285504|Ишкин Хәбир Кәбир улы]]'' | data-sort-value="1962" | 1962 | | | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>[[математик]] | | |- | | | ''[[:d:Q109495524|Swetlana Anatoljewna Mustafina]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-04-08 | ''[[:d:Q4452616|Tatishchevo (Saratov oblast)]]'' | Башкорт дәүләт университеты | ''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>[[галим]] | | |- | | | [[Әнисә Муллаголова]] | data-sort-value="1963" | 1963-03-05 | [[2нче Эткол]] | Башкорт дәүләт университеты | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | [[Радий Хәбиров]] | data-sort-value="1964" | 1964-03-20 | [[Сайран (Ишембай районы)|Сайран]] | Башкорт дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q861904|Билкәнт университеты]]'' | ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>[[адвокат]] | | |- | | | [[Рөстәм Мәрданов]] | data-sort-value="1964" | 1964-05-09 | [[Уфа]] | [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]<br/>[[Россия Фәннәр академиясенең Уфа фәнни үзәге|Русия Фәннәр академиясенең Уфа фәнни үзәге]] | ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q109286932|Хисмәтуллина Зөһрә Рәшит ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1964" | 1964-05-04 | [[Казакъ Совет Социалистик Республикасы|Казакъ Cовет Социалистик Республикаcы]]<br/>[[Гранитогорск]] | | ''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | | |- | | | [[Рәшидә Мәһәдиева]] | data-sort-value="1965" | 1965-02-08 | [[Баймак районы]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[язучы]] | | |- | | | [[Анна Ильина]] | data-sort-value="1965" | 1965-12-24 | [[Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы]]<br/>[[Уфа]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q864835|biotechnologist]]''<br/>''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]'' | | |- | | | [[Айтуган Акманов]] | data-sort-value="1966" | 1966-05-16 | [[Уфа]] | Башкорт дәүләт университеты | [[галим]] | | |- | | | [[Булат Атнабаев]] | data-sort-value="1966" | 1966-03-07 | [[Уфа]] | Башкорт дәүләт университеты | [[галим]] | | |- | | | [[Майя Ишморатова]] | data-sort-value="1966" | 1966-05-27 | [[Уфа]] | Башкорт дәүләт университеты | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | [[Айбулат Псәнчин]] | data-sort-value="1967" | 1967-02-12 | [[Уфа]] | Башкорт дәүләт университеты | ''[[:d:Q901402|географ]]'' | | |- | | | [[Зәки Әлибаев]] | data-sort-value="1967" | 1967-01-10 | [[Белорет районы]] | Башкорт дәүләт университеты | [[галим]] | | |- | | | [[Наилә Әхмәтҗанова]] | data-sort-value="1969" | 1969-06-08 | [[Баймак районы]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[галим]] | | |- | | | [[Айгөл Мохтаруллина]] | data-sort-value="1970" | 1970-07-21 | [[Уфа]] | Башкорт дәүләт университеты | [[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q59670903|Rustem Vakhitov]]'' | data-sort-value="1970" | 1970-10-16 | [[Уфа]] | Башкорт дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]'' | ''[[:d:Q24265174|фәлсәфә тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q60148888|грамадазнавец]]''<br/>''[[:d:Q15958642|political writer]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q18543182|social philosopher]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q108815367|Йәнғужин Айбулат Рим улы]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-12-29 | [[Уфа]] | Башкорт дәүләт университеты | [[фәлсәфәче]] | | |- | | | ''[[:d:Q110888174|Вәлиева Гөлназ Даурат ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1972" | 1972-08-27 | [[Сөендек (Учалы районы)|Сөендек]] | [[Уфа фән һәм технологияләр университетының Стәрлетамак филиалы]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q111671303|Абрарова Зинира Фоат ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1972" | 1972-12-16 | [[Торна (авыл)|Торна]] | ''[[:d:Q110946531|Бөре дәүләт педагогика институты]]'' | ''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | | |- | | | [[Эльвира Аеткулова]] | data-sort-value="1973" | 1973-08-19 | [[Яңа Байрамгул]] | Башкорт дәүләт университеты | [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q8359428|җәмгыять активисты]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q111827890|Хәбибуллина Айгөл Рәфҡәт ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1973" | 1973-11-04 | [[Ишембай]] | Башкорт дәүләт университеты | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | [[Гөлфирә Байбулатова]] | data-sort-value="1974" | 1974-05-15 | [[Кече Тәҗәй]] | Башкорт дәүләт университеты | [[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q111671699|Ғәйфуллин Андрей Юрьевич]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-10-27 | [[Мәсәгут (Дуван районы)|Мәсәгут]] | Башкорт дәүләт университеты | ''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | | |- | | | [[Гүзәл Вилданова]] | data-sort-value="1975" | 1975-06-28 | [[Учалы районы]] | [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]] | [[галим]] | | |- | 1998 | 2006 | [[Илгиз Кадергулов]] | data-sort-value="1976" | 1976-11-04 | ''[[:d:Q4075420|Bayguzino]]'' | Башкорт дәүләт университеты | [[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q75567777|Йәнгиров Азат Вәзир улы]]'' | data-sort-value="1977" | 1977-10-08 | [[Екатеринбург]] | Башкорт дәүләт университеты | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | [[Лиана Шайдукова]] | data-sort-value="1985" | 1985-01-01 | [[Малаяз]] | Башкорт дәүләт университеты | ''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | | |- | 2017 | | [[Юлия Баимова]] | data-sort-value="1987" | 1987 | | [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]<br/>''[[:d:Q30263254|Institute of Metal Superplasticity Problems]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q64568980|Iskhak Farkhutdinov]]'' | data-sort-value="1987" | 1987-06-02 | [[Уфа]] | Башкорт дәүләт университеты | ''[[:d:Q520549|геолог]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q48644630|Атанғолов Урал Шәйәхмәт улы]]'' | | [[Хәйбулла районы]] | | | | [[Сибай]] |- | 2005-05-10 | | ''[[:d:Q57211350|Viner Khabibullin]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2006-12-01 | 2009-06-25 | ''[[:d:Q57423194|Denis Sabirov]]'' | | | Башкорт дәүләт университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q65333491|Кейекбирҙин Нурғәле Мирғәле улы]]'' | | [[Баймак районы]] | [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]] | | | |- | 2007-03-01<br/>2000-01-09 | 2016-06-30 | ''[[:d:Q81770683|I S Shepelevich]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q84371139|Semen Spivak]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2010 | 2014 | ''[[:d:Q85857338|Andrey V Maltsev]]'' | | | ''[[:d:Q99285594|Bashkir State University - Birsk Branch]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2017-10-09 | | ''[[:d:Q87078396|Rustam Mustafin]]'' | | | [[Башкорт дәүләт медицина университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2007-09-01 | 2013-07-30 | ''[[:d:Q87099093|Anton O Terentyev]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2000 | 2001 | ''[[:d:Q90302593|Igor Buzaev]]'' | | | [[Башкортстан Республикаcы Башлыгы каршындагы Башкортстан дәүләт хезмәте һәм идарә итү академиясе]]<br/>[[Башкорт дәүләт медицина университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 1998-05-01 | | ''[[:d:Q91892854|Irina Semenova]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q91892859|Rezeda Khasanova]]'' | | | Башкорт дәүләт университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |} {{Wikidata list end}} ===Тәмамлаучылар=== {{seealso|Төркем:Башкорт дәүләт университетын тәмамлаучылар}} {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q906235. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p69/Q906235/p580:башлау,p69/Q906235/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! башлау ! тәмамлау ! Исем ! туу датасы ! туу урыны ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |- | | | ''[[:d:Q74546784|Фәхретдинов Ривал Нуретдин улы]]'' | data-sort-value="1646" | 1646-03-03 | [[Җилдәр]] | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | | | |- | | 1933 | [[Таһир Баишев]] | data-sort-value="1886" | 1886-08-15 | ''[[:d:Q4440733|Иске Хәлил]]'' | [[галим]] | [[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]] | data-sort-value="1974" | 1974-03-19 | [[Уфа]] |- | 1918 | 1921 | ''[[:d:Q130337840|Фарси Йосыпов]]'' | data-sort-value="1887" | 1887 | | ''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]'' | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q130331484|Татар югары коммунистик авыл хуҗалыгы мәктәбе]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q13055846|Иҫәнбирҙин Ғиззетдин Сабит улы]]'' | data-sort-value="1888" | 1888-07-08 | [[Чакмагыш районы]] | [[язучы]] | | | |- | | | [[Гали Рәфикый]] | data-sort-value="1890" | 1890-07-29 | [[Сатый|Баязит]] | [[язучы]] | | | [[Бәләбәй]] |- | | 1934 | [[Усман Хөсни]] | data-sort-value="1895" | 1895 | [[Иске Сынны]] | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | Башкорт дәүләт университеты | data-sort-value="1948" | 1948-11-30 | [[Уфа]] |- | | | [[Дан Кинельский]] | data-sort-value="1896" | 1896-12-15 | [[Самар губернасы]] | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | | | [[Иглин районы]] |- | | | ''[[:d:Q20604678|Ишбулатов Ғәйнулла Ғөбәйҙулла улы]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-09-09 | [[Благовар районы]] | | | | |- | | | [[Һәдия Дәүләтшина]] | data-sort-value="1905" | 1905-03-05 | [[Самар губернасы]] | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]] | | data-sort-value="1954" | 1954-12-05 | [[Бөре (шәһәр)|Бөре]] |- | | | [[Батыр Вәлид]] | data-sort-value="1905" | 1905-04-20 | [[Туктагол]] | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="1969" | 1969-02-26 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q20604009|Баҡаев Файзрахман Һибәтулла улы]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-01-01 | [[Ырынбур губернасы]] | | | | |- | | | [[Таҗи Мөхетдин]] | data-sort-value="1906" | 1906-04-03 | ''[[:d:Q1054720|Кәртәле-Запань]]'' | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | | data-sort-value="1991" | 1991-08-11 | [[Уфа]] |- | | | [[Барый Сәяргалиев]] | data-sort-value="1907" | 1907-12-12 | [[Пермь губернасы]] | [[галим]] | | data-sort-value="1964" | 1964 | [[Уфа]] |- | | | [[Исхак Янбәков]] | data-sort-value="1907" | 1907 | [[Чыңгыз (Баймак районы)|Чыңгыз]] | [[укытучы]] | | data-sort-value="1942" | 1942-07-06 | [[Курск өлкәсе]]<br/>''[[:d:Q1655801|Terbunsky District]]'' |- | | | [[Әхтәм Ихсан]] | data-sort-value="1908" | 1908-12-16 | [[Акман (Күгәрчен районы)|Акман]] | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="1992" | 1992-09-22 | [[Уфа]] |- | | 1932 | [[Әкрам Вәли]] | data-sort-value="1908" | 1908-07-28 | [[Аблай (Чакмагыш районы)|Аблай]] | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]] | | data-sort-value="1963" | 1963-03-19 | [[Уфа]] |- | | | [[Әмир Чаныш]] | data-sort-value="1909" | 1909-01-15 | [[Ырынбур губернасы]] | [[язучы]] | Башкорт дәүләт университеты | data-sort-value="1996" | 1996-04-04 | [[Уфа]] |- | | | [[Фатыйма Ганиева]] | data-sort-value="1909" | 1909-03-25 | [[Белорет районы]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1991" | 1991 | |- | | | [[Кадыйр Даян]] | data-sort-value="1910" | 1910-02-04 | [[Коншак]] | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]'' | Башкорт дәүләт университеты | data-sort-value="1975" | 1975-10-19 | [[Уфа]] |- | | | [[Хәниф Кәрим]] | data-sort-value="1910" | 1910-07-25 | [[Уфа губернасы]] | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]] | | data-sort-value="1983" | 1983-08-26 | [[Уфа]] |- | | 1933 | [[Әбүбәкер Госманов|Әбүбәкер Госманыв]] | data-sort-value="1910" | 1910-04-24 | [[Имән (Балтач районы)|Имән]] | [[галим]] | [[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]] | data-sort-value="1982" | 1982-06-13 | [[Уфа]] |- | | | [[Кәрим Дияров]] | data-sort-value="1910" | 1910-01-15 | [[Баймак районы]] | ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>[[курай]] | [[Хөсәен Әхмәтов исемендәге Башкорт дәүләт филармониясе|Башкорт дәүләт филармониясе]] | data-sort-value="1986" | 1986-11-17 | |- | | | [[Сәләм Галимов]] | data-sort-value="1911" | 1911-01-18 | [[Чиләбе өязе]] | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="1939" | 1939-07-19 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | [[Гайнан Әмири]] | data-sort-value="1911" | 1911-08-25 | [[Яңа Артавыл]] | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]] | | data-sort-value="1982" | 1982-10-09 | [[Уфа]] |- | | | [[Хәнифә Зиннәтуллина|Хәнифә Зиннәтулина]] | data-sort-value="1911" | 1911-12-10 | [[Нократ губернасы]] | [[галим]] | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | 1949 | [[Кирәй Мәргән|Гәрәй Мәргән]] | data-sort-value="1912" | 1912-06-28 | [[Кыйгазытамак]] | [[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | [[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]]<br/>Башкорт дәүләт университеты | data-sort-value="1984" | 1984-01-24 | [[Уфа]] |- | | | [[Хөсәен Кунакбай]] | data-sort-value="1912" | 1912-02-12 | [[Орски өязе|Ыр өязе]] | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | | data-sort-value="1943" | 1943-02-15 | |- | | | [[Михаил Янко]] | data-sort-value="1912" | 1912-10-31 | [[Түре (шәһәр)]] | ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]'' | [[Курган дәүләт университеты]] | data-sort-value="1998" | 1998-11-01 | [[Курган]] |- | | | ''[[:d:Q112079422|Кинйәбулатов Хәйретдин Бәҙретдин улы]]'' | data-sort-value="1912" | 1912-03-04 | [[Ташавыл]] | [[укытучы]] | | | |- | | | [[Фатыйма Мостафина]] | data-sort-value="1913" | 1913-12-26 | ''[[:d:Q18774464|Диңгезбай]]'' | | | data-sort-value="1998" | 1998-11-02 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q4479036|Zubai Utyagulov]]'' | data-sort-value="1913" | 1913-09-15 | [[Бакый (Белорет районы)|Бакый]] | | | data-sort-value="1943" | 1943-01-15 | ''[[:d:Q4238374|Krasnovka]]'' |- | | | [[Әнвәр Бикчәнтәев]] | data-sort-value="1913" | 1913-10-04 | [[Уфа]] | [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]'' | | data-sort-value="1989" | 1989-05-18 | [[Уфа]] |- | | 1935 | ''[[:d:Q51668746|Bagiya Magasumovna Magasumova]]'' | data-sort-value="1913" | 1913-01-17 | [[Мәскәү (Башкортстан)|Мәскәү]] | [[галим]] | Башкорт дәүләт университеты | data-sort-value="1995" | 1995-01-01 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q77290565|Фәритов Хәбир Салауат улы]]'' | data-sort-value="1913" | 1913-04-12 | [[Кыңгыр-Мәнәвез]] | ''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | | data-sort-value="1997" | 1997-07-05 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q107060105|Гәрәев Миңлеғол Миңгәрәй улы]]'' | data-sort-value="1913" | 1913-12-17 | [[Хөсәен (Дәүләкән районы)|Хөсәен]] | ''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | | data-sort-value="1994" | 1994-10 | |- | | 1950 | [[Җиһандар Шакиров|Җиһандар Шакирыв]] | data-sort-value="1914" | 1914-06-23 | [[Текән]] | [[галим]] | [[Башкорт дәүләт аграр университеты]] | data-sort-value="2006" | 2006-05-06 | [[Уфа]] |- | | 1935 | [[Әхнәф Харисов]] | data-sort-value="1914" | 1914-06-15 | [[Имән (Балтач районы)|Имән]] | [[язучы]] | Башкорт дәүләт университеты<br/>[[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]] | data-sort-value="1977" | 1977-05-15<br/>1977-05-11 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q55825668|Саяпов Тимер Шаймөхәмәт улы]]'' | data-sort-value="1914" | 1914-03-31 | | | | | |- | | | [[Габдулла Фатыйхов]] | data-sort-value="1914" | 1914-07-20 | [[Яңа Турбаслы]] | ''[[:d:Q2385804|белем бирү учреждениесы]]'' | | data-sort-value="1998" | 1998 | [[Уфа]] |- | | | [[Рәгыйдә Янбулатова]] | data-sort-value="1915" | 1915-12-28 | [[Бакай]] | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]] | [[Башкорт дәүләт академия драма театры]] | data-sort-value="1997" | 1997 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q13056546|Хәйҙәров Мөхәммәт Аллаяр улы]]'' | data-sort-value="1915" | 1915-03-07 | [[Учалы районы]] | [[Jurnalist|журналист]] | | | [[Уфа]] |- | | | [[Тимер Арслан|Тимер Арыслан]] | data-sort-value="1915" | 1915-05-01 | [[Уфа губернасы]] | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]] | | data-sort-value="1980" | 1980-03-19 | [[Уфа]] |- | | 1941 | [[Мәлих Харис]] | data-sort-value="1915" | 1915-01-27 | [[Яңа Коты]] | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]] | | data-sort-value="1944" | 1944-03-14 | |- | | | ''[[:d:Q20605772|Tsjingiz Hadievitsj Hanov]]'' | data-sort-value="1915" | 1915-12-30 | [[Аркавыл (Салават районы)|Аркавыл]] | [[язучы]] | | data-sort-value="1941" | 1941 | |- | | | [[Наҗар Нәҗми]] | data-sort-value="1918" | 1918-02-05 | [[Миңеште]] | [[шагыйрь]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="1999" | 1999-09-06 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q16641054|Ilya Gutin]]'' | data-sort-value="1918" | 1918-12-02 | [[Рогачёв|Раһачоу]] | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | | data-sort-value="2014" | 2014-11-11 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q65334845|Ҡотипов Зиннәт Ҡотип улы]]'' | data-sort-value="1918" | 1918 | [[Дуван районы|Дыван районы]] | [[шагыйрь]] | | | [[Беларусия|Беларусь]] |- | | | ''[[:d:Q75235468|Биғлов Йыһандар Ирғәле улы]]'' | data-sort-value="1918" | 1918-12-18 | [[Иске Абзан]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | Башкорт дәүләт университеты | data-sort-value="2001" | 2001-11-28 | [[Уфа]] |- | | 1949 | [[Мансур Абдуллин|Мансур Габдуллин]] | data-sort-value="1919" | 1919-09-15 | [[Кыргыз-Миякә]] | [[офицер]]<br/>[[укытучы]] | | data-sort-value="1996" | 1996-06-08 | [[Уфа]] |- | | | [[Гали Ибраһимов (1919)|Гали Ибраһимыв]] | data-sort-value="1919" | 1919-01-16 | [[Стәрлетамак]] | [[язучы]] | | data-sort-value="1989" | 1989-11-26 | [[Уфа]] |- | | | [[Степан Михляев]] | data-sort-value="1919" | 1919-12-10 | ''[[:d:Q4169981|Дуан]]'' | | | data-sort-value="2001" | 2001-03-28 | [[Башкортстан]] |- | | | ''[[:d:Q20604451|Зайлалова Сажидә Хәмәтйәр ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1919" | 1919-11-01 | [[Благовар районы]] | [[укытучы]] | | | [[Уфа]] |- | | | [[Мәхмүдә Садыйкова|Мәхмүдә Садыйкыва]] | data-sort-value="1919" | 1919-08-14 | [[Шәрип (Кушнарин районы)|Шәрип]] | ''[[:d:Q3621491|археолог]]'' | [[Башкорт дәүләт медицина университеты]] | data-sort-value="1985" | 1985-09-20 | [[Уфа]] |- | | | [[Кәтибә Кинҗәбулатова]] | data-sort-value="1920" | 1920-09-15 | [[Аргаяш районы]] | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="2012" | 2012-06-17 | [[Аргаяш районы]] |- | | | [[Ришат Исмәгыйлев]] | data-sort-value="1920" | 1920-04-15 | [[Нимесләр]] | [[укытучы]] | | data-sort-value="2020" | 2020-09-03 | [[Байгилде (Нуриман районы)|Байгилде]] |- | | | [[Фаек Мөхәмәтҗанов]] | data-sort-value="1921" | 1921-03-10 | [[Зур Бадрак]] | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]] | | data-sort-value="2009" | 2009-06-02 | [[Уфа]] |- | | | [[Габдулла Әхмәтшин]] | data-sort-value="1921" | 1921-10-14 | [[Яңа Биктәш]] | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]] | | data-sort-value="1984" | 1984-05-25 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q110247843|Сәлимов Әхсән Сәлимгәрәй улы]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-12-24 | [[Иске Солтанбәк]] | ''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q1056391|мәктәп директоры]]'' | | | [[Дүртөйле]] |- | | | ''[[:d:Q133416446|Залалов Карам Ғәлимйән улы]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-10-15 | [[Подлуб (Караидел районы)|Подлуб]] | [[укытучы]] | | data-sort-value="2006" | 2006-02-17 | |- | | 1942 | ''[[:d:Q942541|Alexander Kazhdan]]'' | data-sort-value="1922" | 1922-09-03 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q26132815|византолог]]''<br/>''[[:d:Q21280575|armenologist]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]'' | [[Иваново дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4465237|Тула дәүләт педагогика университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201528|ССҖБ ФА тарих институты]]''<br/>''[[:d:Q4201452|РФА гомуми тарих институты]]''<br/>''[[:d:Q4110846|Vizantiysky Vremennik]]''<br/>''[[:d:Q2469587|Novy Mir]]''<br/>[[Prinston universitetı|Принстон университеты]] | data-sort-value="1997" | 1997-05-29 | ''[[:d:Q1264942|Dumbarton Oaks]]'' |- | | 1956 | [[Фәйзулла Солтанов|Фәйзулла Солтаныв]] | data-sort-value="1922" | 1922-10-15 | [[Байдәүләт]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1992" | 1992-11-24 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q13055563|Аслаев Төхвәт Хәлим улы]]'' | data-sort-value="1922" | 1922-06-15 | [[Баймак районы]] | [[галим]] | | | [[Уфа]] |- | | | [[Мәрьям Гыймалова]] | data-sort-value="1922" | 1922-06-22 | [[Дуван-Мәчетле|Дыван-Мәчетле]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | | data-sort-value="2006" | 2006-06-24 | [[Уфа]] |- | | 1949 | [[Гыйлемдар Рамазанов|Гыйлемдар Рамазаныв]] | data-sort-value="1923" | 1923-06-16 | [[Иске Балак]] | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>[[язучы]] | [[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]] | data-sort-value="1993" | 1993-08-25 | [[Уфа]] |- | | 1950 | [[Хәмзә Госманов|Хәмзә Госманыв]] | data-sort-value="1923" | 1923-04-24 | [[Тузлыкуыш (Бәләбәй районы)|Тузлыкуыш]] | [[галим]] | [[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]] | data-sort-value="2009" | 2009-01-13 | [[Уфа]] |- | | | [[Муса Гали]] | data-sort-value="1923" | 1923-10-15 | [[Чишмә районы]]<br/>[[Иске Муса]] | [[язучы]] | | data-sort-value="2004" | 2004-01-15 | [[Уфа]] |- | | | [[Хәким Гыйләҗев]] | data-sort-value="1923" | 1923-03-01 | [[Бүздәк районы]] | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]] | | data-sort-value="1997" | 1997-11-14 | [[Уфа]] |- | | | [[Зөлфәр Хисмәтуллин]] | data-sort-value="1923" | 1923-07-11 | [[Сәрмән]] | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]] | | data-sort-value="1983" | 1983-04-06 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q134529160|Вил Мәкъсутов]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-05-06 | [[Күккуян]] | [[укытучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]] | | | [[Уфа]] |- | | 1950 | [[Зәкәрия Акназаров]] | data-sort-value="1924" | 1924-08-22 | [[Җылаер кантоны|Җылаер кантуны]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="2000" | 2000-04-02 | [[Уфа]] |- | | | [[Әхмәт Әминев]] | data-sort-value="1924" | 1924-09-01 | [[Тарказы]] | | | data-sort-value="1999" | 1999-09-20 | [[Уфа]] |- | | | [[Шәриф Биккол]] | data-sort-value="1924" | 1924-05-28 | [[Карлыман]] | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="1995" | 1995-09-03 | [[Уфа]] |- | | | [[Таҗетдин Гыйләҗетдинов|Таҗетдин Гыйләҗетдинев]] | data-sort-value="1924" | 1924-05-02 | [[Зур Бадрак]] | | | data-sort-value="2012" | 2012-08-14 | [[Уфа]] |- | | 1956 | [[Сәрия Мирҗанова|Сәрия Мирҗәнева]] | data-sort-value="1924" | 1924-12-24 | [[Тал Кучкары]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]'' | | data-sort-value="2000" | 2000-11-25 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q13056389|Solayman Mullabayev]]'' | data-sort-value="1924" | 1924-10-10 | [[Кызыл Гвардия районы]] | [[шагыйрь]] | | data-sort-value="2003" | 2003-04-20 | [[Ырынбур өлкәсе]] |- | | | [[Җәүдәт Сөнәгатуллин]] | data-sort-value="1924" | 1924-06-12 | [[Учалы районы]] | | | data-sort-value="2007" | 2007-09-29 | [[Уфа]] |- | | | [[Миңлегали Садретдинов]] | data-sort-value="1924" | 1924-05-30 | [[Ташлы-Шәрип]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | data-sort-value="2006" | 2006-12-15 | |- | | 1950 | [[Хәниф Габдрахманов|Хәниф Габдерахманыв]] | data-sort-value="1925" | 1925-12-25 | [[Үрнәк (Әлшәй районы)|Үрнәк]] | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | | data-sort-value="1999" | 1999-04-23 | [[Уфа]] |- | | | [[Яныбай Хамматов|Яныбай Хәмматыв]] | data-sort-value="1925" | 1925-01-16 | [[Исмакай]] | [[язучы]] | | data-sort-value="2000" | 2000-09-28 | [[Уфа]] |- | | | [[Габдулла Байбурин]] | data-sort-value="1925" | 1925-03-01 | [[Чишмә районы]] | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="1994" | 1994-04-19 | [[Уфа]] |- | | 1951 | [[Мидхәт Гайнуллин]] | data-sort-value="1925" | 1925-11-13 | [[Бүздәк районы]] | [[язучы]] | [[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]]<br/>Башкорт дәүләт университеты | data-sort-value="2001" | 2001-04-15 | [[Уфа]] |- | | 1951 | [[Нур Зарипов|Нур Зарипев]] | data-sort-value="1925" | 1925-06-15 | [[Көзән (Ишембай районы)|Көзән]] | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]'' | [[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]] | data-sort-value="1997" | 1997-09-06 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q20604596|Исламова Фәһимә Ғәббәс ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-12-19 | | | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | [[Морат Рәхимкулов]] | data-sort-value="1925" | 1925-04-30 | [[Уфа]] | [[галим]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | Башкорт дәүләт университеты | data-sort-value="2015" | 2015-05-04 | [[Уфа]] |- | | 1949 | [[Иван Плотников]] | data-sort-value="1925" | 1925-09-04 | [[Королево (Аскын районы)|Кәрәләү]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | [[Урал дәүләт тау университеты|Урал дәүләт тау эше университеты]]<br/>''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="2011" | 2011-07-13 | [[Екатеринбург]] |- | | 1964 | [[Виктор Зотов]] | data-sort-value="1926" | 1926-01-31 | [[Бакалы]] | | | data-sort-value="1996" | 1996-07-17 | [[Уфа]] |- | | | [[Фәния Чанышева]] | data-sort-value="1926" | 1926-09-01 | [[Бүздәк районы]] | [[язучы]] | | data-sort-value="2018" | 2018-04-14 | [[Уфа]] |- | | 1947 | [[Габдерахман Галләмев]] | data-sort-value="1926" | 1926-10-15 | [[Күсәй]] | ''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q12771457|methodologist]]'' | Башкорт дәүләт университеты | data-sort-value="1989" | 1989-02-19 | [[Уфа]] |- | | | [[Саҗидә Сөләйманова]] | data-sort-value="1926" | 1926-10-03 | [[Яңавыл]] | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]'' | [[Әлмәт политехник техникумы]]<br/>[[Әлмәт язучылар оешмасы]] | data-sort-value="1980" | 1980-05-10 | [[Әлмәт]] |- | | 1949 | [[Фәрзәнә Абдуллина]] | data-sort-value="1926" | 1926-12-06 | [[Күгәрчен районы]] | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | | | |- | | 1958 | ''[[:d:Q20604150|Бикҡужина Тутыя Әғзәм ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1926" | 1926-10-01 | [[Әбит]] | ''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q139410358|Каспранский Рауил Рухулбаян улы]]'' | data-sort-value="1926" | 1926-04-18 | [[Бәйки]] | ''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | | data-sort-value="1990" | 1990-08-15 | |- | | | ''[[:d:Q12086487|Бикҡолов Хөрмәт Талха улы]]'' | data-sort-value="1927" | 1927-03-22 | [[Яңа Калтай]] | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | | data-sort-value="1997" | 1997-08-04 | [[Уфа]] |- | | | [[Геральд Матюшин|Геральд Матүшин]] | data-sort-value="1927" | 1927-11-14 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q3621491|археолог]]'' | ''[[:d:Q4201410|РФА археология институты]]'' | data-sort-value="2000" | 2000-08-07 | [[Мәскәү]] |- | | | [[Вазыйх Исхаков]] | data-sort-value="1927" | 1927-10-07 | [[Туйнаш]] | [[язучы]] | Башкорт дәүләт университеты | data-sort-value="1985" | 1985-01-11 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q20604399|Дәүләтбирҙин Сәлихйән Хафиз улы]]'' | data-sort-value="1927" | 1927-01-26 | [[Бөрҗән районы]] | | | | [[Бөрҗән районы]] |- | | | ''[[:d:Q20604891|Tansylu Khazhimovna Kusimova]]'' | data-sort-value="1927" | 1927-01-30 | [[Аскар (Әбҗәлил районы)|Аскар]] | [[галим]] | | data-sort-value="1999" | 1999 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q89392975|Тюленева (филатова) Любовь Андреевна]]'' | data-sort-value="1927" | 1927-09-02 | [[Воронеж өлкәсе]] | [[укытучы]] | | data-sort-value="2016" | 2016-06-29 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q110863890|Мирхәйева Ғәйникамал Әкрәм ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1927" | 1927-02-10 | [[Кабыл]] | ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]'' | | data-sort-value="2017" | 2017 | [[Уфа]] |- | | | [[Гайсә Хөсәенов]] | data-sort-value="1928" | 1928-04-10 | [[Кырмыскалы районы]] | [[язучы]]<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | | data-sort-value="2021" | 2021-07-27 | [[Уфа]] |- | | | [[Агиш Гыйрфан]] | data-sort-value="1928" | 1928-04-14 | [[Тәйми|Таймый]] | [[язучы]] | | data-sort-value="1999" | 1999-11-08 | [[Уфа]] |- | | | [[Фәрит Исәнгулов]] | data-sort-value="1928" | 1928-03-06 | [[Кырмыскалы районы]] | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="1983" | 1983-05-20 | [[Уфа]] |- | | | [[Миңнеәхмәт Моталов|Миңнеәхмәт Моталыв]] | data-sort-value="1928" | 1928-03-19 | ''[[:d:Q4538297|Янтыш]]'' | [[галим]] | [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]] | data-sort-value="2012" | 2012-04-05 | [[Уфа]] |- | | 1947 | [[Биләл Юлдашбаев]] | data-sort-value="1928" | 1928-03-02 | [[Юрматы (Федоровка районы)|Юрматы]] | [[галим]] | [[Уфа фән һәм технологияләр университетының Стәрлетамак филиалы]]<br/>[[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]]<br/>Башкорт дәүләт университеты<br/>[[Россия Фәннәр академиясенең Уфа фәнни үзәге|Русия Фәннәр академиясенең Уфа фәнни үзәге]] | data-sort-value="2001" | 2001-04-13 | [[Уфа]] |- | | | [[Геннадий Баннов|Геннади Баннов]] | data-sort-value="1928" | 1928-12-28 | [[Төмән]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q11338576|боксчы]]''<br/>''[[:d:Q22122536|boxing trainer]]'' | | data-sort-value="2017" | 2017-04-16 | [[Уфа]] |- | | | [[Әмир Гәрәев]] | data-sort-value="1928" | 1928-02-22 | [[Түбән Әрмет]] | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="2008" | 2008-11-02 | [[Уфа]] |- | | | [[Хәнифә Искәндәрева]] | data-sort-value="1928" | 1928-03-20 | [[Яхья (Салават районы)|Яхья]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[укытучы]] | | data-sort-value="2020" | 2020-09-04 | [[Аркавыл (Салават районы)|Аркавыл]] |- | | 1952 | [[Нәгыйм Ишбулатов|Нәгыйм Ишбулатыв]] | data-sort-value="1928" | 1928-08-10 | [[Казмаш]] | [[галим]] | [[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]]<br/>Башкорт дәүләт университеты | data-sort-value="2006" | 2006-02-07 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q20604695|Ишемғолова Аврора Булат ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-03-26 | | | | | |- | | | [[Харрас Йосыпов]] | data-sort-value="1928" | 1928-03-01 | [[Белорет районы]] | | | | [[Стәрлетамак]] |- | | | ''[[:d:Q28354731|Adigam Iskuzhin]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-01-27 | [[Темәс]] | ''[[:d:Q639669|музыкачы]]'' | | data-sort-value="2003" | 2003-03-19 | [[Уфа]] |- | | 1958 | ''[[:d:Q52554639|Ғәйнетдинов Рамаҙан Бирғәли улы]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-03-15 | [[Усмангали]] | ''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | | data-sort-value="2000" | 2000-10-14 | [[Зөяк]] |- | | | ''[[:d:Q108069320|Идел Агыйшев]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-02-04 | ''[[:d:Q105977476|Nizhneye Gadelbayevo]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q16314361|лексиколог]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | | data-sort-value="2008" | 2008 | |- | | 1963 | [[Валентин Иванов]] | data-sort-value="1929" | 1929-01-01 | [[Гәйтән]] | [[математик]] | Башкорт дәүләт университеты | data-sort-value="2003" | 2003-04-15 | [[Уфа]] |- | | | [[Хәлит Гайсин]] | data-sort-value="1929" | 1929 | [[Фёдоровка районы (Башкортстан)|Фёдоровка районы]] | [[язучы]] | | | |- | | | ''[[:d:Q20606455|Ҡазыева Йәүһәрә Санбаш ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-10-30 | [[Ләмәзтамак]] | | | | |- | | | ''[[:d:Q28006627|Leonid Lych]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-02-08 | [[Магильна (Уздзенский районы)|Магильна]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | ''[[:d:Q4201526|Institute of History of the National Academy of Sciences of Belarus]]'' | data-sort-value="2021" | 2021-01-17 | [[Минск]] |- | | | [[Вәли Псәнчин]] | data-sort-value="1930" | 1930-04-22 | [[Дәүләткол (Күгәрчен районы)|Дәүләткол]] | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | Башкорт дәүләт университеты | data-sort-value="2013" | 2013-05-30 | [[Уфа]] |- | | 1951 | [[Камил Әхияров]] | data-sort-value="1930" | 1930-02-19 | [[Югары Манчар]] | [[укытучы]] | [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]] | | |- | | | [[Гафифә Корбанова]] | data-sort-value="1930" | 1930-09-11 | [[Ләмәзтамак]] | | | data-sort-value="2008" | 2008-09-14 | [[Олы Ыктамак]] |- | | | [[Мияссәр Басыйров]] | data-sort-value="1930" | 1930-11-25 | [[Иске Балыклы]] | [[шагыйрь]] | | data-sort-value="1983" | 1983-02-18 | [[Уфа]] |- | | | [[Габделхак Игебаев]] | data-sort-value="1930" | 1930-07-02 | [[Күсәй]] | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="2016" | 2016-09-27 | [[Уфа]] |- | | | [[Тәлгыйль Әминев]] | data-sort-value="1930" | 1930-10-04 | [[Тарказы]] | | | | [[Бәләбәй]] |- | | 1952 | [[Нина Бызина]] | data-sort-value="1930" | 1930-06-03 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]'' | [[Башкортстан дәүләт опера һәм балет театры|Башкорт дәүләт опера һәм балет театры]] | data-sort-value="2024" | 2024-04-20 | |- | | | ''[[:d:Q108253678|Хисматов, Мухамедьян Фазыльянович]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-09-10 | [[Кыдрач (Әбҗәлил районы)|Кыдрач]] | ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | Башкорт дәүләт университеты<br/>[[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]] | data-sort-value="2010" | 2010-03-18 | [[Уфа]] |- | | 1953 | [[Азат Абдуллин]] | data-sort-value="1931" | 1931-06-26<br/>1930 | [[Башкорт Үргене]] | [[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>[[язучы]] | Башкорт дәүләт университеты | data-sort-value="2023" | 2023-11-11 | [[Мәскәү]] |- | | 1978 | ''[[:d:Q4132720|Khamza Gallyamov]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-04-02 | [[Асы]] | | | data-sort-value="2015" | 2015-06-16 | |- | | | [[Ногман Мусин]] | data-sort-value="1931" | 1931-07-17 | [[Ишембай районы]] | [[шагыйрь]] | | data-sort-value="2021" | 2021-10-31 | [[Уфа]] |- | | 1954 | [[Нигъмәт Шоңкаров|Нигъмәт Шоңкарыв]] | data-sort-value="1931" | 1931-01-01 | [[Ташлы (Әлшәй районы)|Ташлы]] | [[галим]] | [[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]] | data-sort-value="1994" | 1994-03-04 | [[Уфа]] |- | | 1951 | [[Наил Бикбулатов|Наил Бикублатыв]] | data-sort-value="1931" | 1931-02-14 | ''[[:d:Q42670162|Этбай]]'' | [[галим]] | [[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]] | data-sort-value="1996" | 1996-04-18 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q16691411|Rashit Akhtari]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-01-06 | [[Ишәле (Мәчетле районы)]] | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]] | | data-sort-value="1996" | 1996-03-26 | [[Юныс (Мәчетле районы)|Юныс]] |- | | | ''[[:d:Q20604789|Йәнбарисова Зәйтүнә Һәйбән ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-12-25 | | | | | |- | | | [[Кәбир Закирҗанов|Кәбир Закирҗаныв]] | data-sort-value="1931" | 1931-04-10 | [[Кыйгы районы]]<br/>[[Еланлы (Кыйгы районы)|Еланлы]] | [[галим]] | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q118132647|Ишбулатов Ғәлимйән Сибәғәт улы]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-11-18 | [[Байназар (Бөрҗән районы)|Байназар]] | [[укытучы]] | | data-sort-value="2019" | 2019-12-20 | [[Байназар (Бөрҗән районы)|Байназар]] |- | | | [[Хәмит Гыйззәтуллин]] | data-sort-value="1932" | 1932-02-10 | [[Җылаер районы|Зилаер районы]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]] | data-sort-value="2026" | 2026-03-19 | [[Уфа]] |- | | 1951 | [[Нәҗибә Мәкъсүтова|Нәҗибә Мәкъсүтева]] | data-sort-value="1932" | 1932-11-27 | [[Сөләйман (Мәчетле районы)|Сөләйман]] | ''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | [[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]] | data-sort-value="2004" | 2004-11-11 | [[Уфа]] |- | | | [[Александр Филиппов (1932)|Александр Филиппов]] | data-sort-value="1932" | 1932-11-07 | [[Йомагуҗа (Күгәрчен районы)|Йомагуҗа]] | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]'' | | data-sort-value="2011" | 2011-10-15 | [[Уфа]] |- | | | [[Әнүр Вахитов|Әнүр Вахитыв]] | data-sort-value="1932" | 1932-12-20 | [[Гафури районы]] | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="1984" | 1984-05-25 | [[Уфа]] |- | | | [[Җиһат Солтанов]] | data-sort-value="1932" | 1932-12-03 | ''[[:d:Q65333713|Сәнкем-Биктимер]]'' | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]] | | | |- | | 1955 | [[Шакир Бикколов|Шакир Бикколыв]] | data-sort-value="1932" | 1932-01-15 | [[Хәлил (Әбҗәлил районы)|Хәлил]] | [[язучы]] | | data-sort-value="1983" | 1983-05-18 | [[Уфа]] |- | | 1955 | [[Ким Әхмәтҗанов]] | data-sort-value="1932" | 1932-02-05 | [[Әлмөхәммәт]] | [[язучы]] | Башкорт дәүләт университеты | data-sort-value="1980" | 1980-11-09 | [[Әлмөхәммәт]] |- | | | [[Рамил Хәкимов|Рамил Хәкимев]] | data-sort-value="1932" | 1932-06-13 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="1999" | 1999-06-29 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q30608931|Сәғитов Мөхтәр Мофазал улы]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-08-27 | [[Бөрҗән районы]] | [[галим]] | | | [[Измир]] |- | | | [[Мөслим Әпсәләмов]] | data-sort-value="1932" | 1932-06-12 | [[Юлдыбай (Җылаер районы)|Юлдыбай]] | [[язучы]] | | data-sort-value="2009" | 2009-07-05 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q76509995|Ғәйнуллин Ғабдулхаҡ Хәйрулла улы]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-02-28 | [[Яңа Каратаулы]] | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q85852203|Әхтәмйәнов Ихсан Нәсибулла улы]]'' | data-sort-value="1932" | 1932 | | [[Jurnalist|журналист]] | | | |- | | | [[Әхмәт Вилданов]] | data-sort-value="1932" | 1932-02-26 | [[Иске Богады (Бүздәк районы)|Иске Богады]] | | | | |- | | | ''[[:d:Q111803935|Виктор Сидоров]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-05-10 | [[Сарытау]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]'' | | | |- | 1957 | 1961 | [[Рифгать Әхмәтьянов]] | data-sort-value="1933" | 1933-07-10 | [[Турбаслы]] | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]'' | [[Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты|Татарстан Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты]]<br/>[[Уфа фән һәм технологияләр университетының Стәрлетамак филиалы]]<br/>[[Уфа фән һәм технологияләр университетының Бөре филиалы]]<br/>''[[:d:Q133272772|Мирасханә]]'' | data-sort-value="2018" | 2018-10-11 | [[Турбаслы]] |- | | | [[Мохтар Сәгыйтов]] | data-sort-value="1933" | 1933-08-27 | [[Бөрҗән районы]] | [[галим]] | | data-sort-value="1986" | 1986-06-20 | [[Измир]] |- | | | [[Марсель Гафуров|Марсил Гафурыв]] | data-sort-value="1933" | 1933-05-10 | [[Күгәрчен районы]] | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="2013" | 2013-06-16 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q109948082|Рысбаева Мәрйәм Әхмәт ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-01-09 | [[Миңдегол]] | ''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | | data-sort-value="2010" | 2010 | [[Иске Собхангол (Бөрҗән районы)|Иске Собхангол]] |- | | | ''[[:d:Q111818152|Төхвәтуллин Расфар Мөхлис улы]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-04-04 | [[Иске Арсланбәк]] | ''[[:d:Q2306091|социолог]]'' | | | |- | | 1963 | [[Эрнст Ишбирдин]] | data-sort-value="1934" | 1934-12-20 | [[Ишбирде (Баймак районы)|Ишбирде]] | [[галим]] | [[Уфа фән һәм технологияләр университетының Стәрлетамак филиалы]]<br/>[[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]]<br/>Башкорт дәүләт университеты | data-sort-value="2019" | 2019-05-24 | [[Уфа]] |- | | 1962 | [[Салават Касыймов]] | data-sort-value="1934" | 1934-12-19 | [[Белорет]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]<br/>[[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]] | data-sort-value="2018" | 2018-11-21 | [[Уфа]] |- | | | [[Марат Минһаҗетдинев|Марат Минһаҗев]] | data-sort-value="1934" | 1934-05-18 | [[Кобагыш (Башкортстан)|Кобагыш]] | [[галим]] | Башкорт дәүләт университеты | data-sort-value="1972" | 1972-07-02 | [[Уфа]] |- | | 1956 | [[Юрий Никифоров|Юри Никифоров]] | data-sort-value="1934" | 1934-11-16 | [[Аделькино|Аделкин]] | [[галим]] | Башкорт дәүләт университеты | data-sort-value="2012" | 2012-11-27 | [[Уфа]] |- | | | [[Ромен Нәзиров|Ромен Назаров]] | data-sort-value="1934" | 1934-02-04 | [[Харьков]] | [[галим]] | Башкорт дәүләт университеты | data-sort-value="2004" | 2004-01-16 | [[Уфа]] |- | | | [[Булат Рәфыйков|Булат Рәфыйкыв]] | data-sort-value="1934" | 1934-08-04 | [[Дәүләткол (Мәләвез районы)|Дәүләткол]] | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[Драматурглар|драматург]] | | data-sort-value="1998" | 1998-04-26 | [[Уфа]] |- | | | [[Рамазан Янбәков]] | data-sort-value="1934" | 1934-03-15 | [[Баеш (Баймак районы)|Баеш]] | [[җырчы]]<br/>[[укытучы]] | | data-sort-value="2019" | 2019-10-30 | [[Уфа]] |- | | | [[Әхмәр Азнабаев]] | data-sort-value="1934" | 1934-05-23 | [[Кобагыш (Башкортстан)|Кобагыш]] | [[галим]] | Башкорт дәүләт университеты<br/>[[КПССның Башкортстан өлкә комитеты]]<br/>[[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]] | data-sort-value="2021" | 2021-10-04 | [[Уфа]] |- | | 1956 | ''[[:d:Q20604288|Kamil Valeyev]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-02-23 | ''[[:d:Q60850682|Khudayberdino]]'' | [[галим]] | Башкорт дәүләт университеты | data-sort-value="2000" | 2000-03-26 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q48942194|Oktyabr Valitov]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-10-25 | [[Күгәрчен (Күгәрчен районы)|Күгәрчен]] | [[галим]] | | | |- | | | ''[[:d:Q63565777|Арыҫланов Роберт Мөтиғулла улы]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-04-08 | ''[[:d:Q4538297|Янтыш]]'' | ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]'' | | data-sort-value="2021" | 2021-08-12 | [[Уфа]] |- | | | [[Әхмәт Рәхимов]] | data-sort-value="1934" | 1934-08-06 | [[Бүздәк районы]] | ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q115630376|Кинйәбулатов Уран Кәрим улы]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-05-25 | [[Колый (Чиләбе өлкәсе)|Колый]] | [[шагыйрь]] | | data-sort-value="2003" | 2003-10-04 | [[Уфа]] |- | | | [[Марат Зәйнуллин]] | data-sort-value="1935" | 1935-11-05 | [[Югары Саз]] | [[галим]] | [[Башкортстан Фәннәр академиясе]] | data-sort-value="2016" | 2016-05-13 | [[Уфа]] |- | | | [[Юрий Поройков]] | data-sort-value="1935" | 1935-02-23 | | [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[шагыйрь]] | | data-sort-value="2022" | 2022-01-24 | [[Мәскәү]] |- | | | [[Зиләрә Хәсәнова]] | data-sort-value="1935" | 1935-12-05 | [[Яңа Мөслим]] | [[галим]] | Башкорт дәүләт университеты<br/>[[Башкорт дәүләт аграр университеты]]<br/>[[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]] | | |- | | | ''[[:d:Q13055805|Gauhar Zaynullina]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-08-16 | [[Аргаяш районы]] | [[галим]] | | | |- | | | [[Рәшит Солтангәрәев]] | data-sort-value="1935" | 1935-12-25<br/>1935-12-15 | [[Таймас]] | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]] | | data-sort-value="2000" | 2000-11-05 | [[Уфа]] |- | | | [[Зиннур Уракчын|Зиннур Ураксин]] | data-sort-value="1935" | 1935-11-05 | [[Төйлегән районы|Төлген районы]] | [[галим]] | [[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]] | data-sort-value="2007" | 2007-03-03 | [[Уфа]] |- | | 1959 | [[Касыйм Йосыпов|Касыйм Йосыпыв]] | data-sort-value="1935" | 1935-11-26 | [[Сыерышбаш]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | Башкорт дәүләт университеты<br/>[[Россия Фәннәр академиясенең Уфа фәнни үзәге|Русия Фәннәр академиясенең Уфа фәнни үзәге]] | | |- | | | [[Лира Камалова|Лира Камалыва]] | data-sort-value="1935" | 1935-11-07 | [[Сәеткол (Күгәрчен районы)|Сәеткол]] | ''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q11130536|water burial]]''<br/>''[[:d:Q12771457|methodologist]]'' | [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]] | | |- | | | [[Мөнир Ишбулатов]] | data-sort-value="1935" | 1935-01-19 | [[Бөрҗән районы]] | [[язучы]] | | data-sort-value="2010" | 2010-07-23 | [[Мәләвез]] |- | | 1958 | [[Рәшит Низамов (1935)|Рәшит Низамов]] | data-sort-value="1935" | 1935-11-15 | [[Бишавыл-Уңгар]] | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="2018" | 2018-06-09 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q99196714|Ғибатов Франгил Ғиззәт улы]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-04-12 | [[Калмаклар (Башкортстан)|Калмаклар]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q130382420|Зөфәр Сабирҗанов]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-10-01 | ''[[:d:Q4440075|Starobaltachevsky selsoviet]]'' | [[Jurnalist|журналист]] | [[«Кызыл таң» газетасы|Кызыл таң]] | data-sort-value="2014" | 2014-12-24 | |- | | 1961 | [[Мазһар Исәнбаев]] | data-sort-value="1936" | 1936-09-15 | [[2нче Эткол]] | [[галим]] | ''[[:d:Q4201731|Institut ėtnologicheskikh issledovaniĭ]]'' | data-sort-value="2025" | 2025-01-11 | |- | | | [[Галим Дәүләтов|Галим Дәүләтев]] | data-sort-value="1936" | 1936-04-09 | [[Көен|Сергеевка]] | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="2016" | 2016-04-15 | [[Уфа]] |- | | | [[Барый Ногманов]] | data-sort-value="1936" | 1936-04-08 | [[Кырмыскалы районы]] | [[шагыйрь]] | | | |- | | | [[Тайфур Сәгыйтов]] | data-sort-value="1936" | 1936-04-15 | [[Атнагол (Белорет районы)|Атнагол]] | [[язучы]] | | data-sort-value="2018" | 2018-04-26 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q13056472|Уразаев Мәхмүт Һибәт улы]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-05-14 | [[Зиянчура районы]] | [[шагыйрь]] | | | |- | | 1959 | [[Анатолий Пшеничнюк|Анатоли Пшеничнүк]] | data-sort-value="1936" | 1936-01-02 | ''[[:d:Q22344000|Литинге]]'' | [[галим]] | [[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]] | data-sort-value="2016" | 2016-01-05 | [[Уфа]] |- | | | [[Фәрит Бикбулатов|Фәрит Бикублатыв]] | data-sort-value="1936" | 1936-08-08 | [[Мәкъсүт (Җылаер районы)|Мәкъсүт]]<br/>[[Җылаер районы|Зилаер районы]] | [[җырчы]] | | data-sort-value="2016" | 2016-11-25 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q109120522|Коваль Юрий Никифорович]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-10-23 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | | data-sort-value="2020" | 2020-11-06 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q110164507|Камил Яекбаев]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-01-30 | [[Абзан (Зиянчура районы)|Абзан]] | [[Jurnalist|журналист]] | | data-sort-value="2004" | 2004-07-16 | [[Белорет]] |- | | | ''[[:d:Q111021943|Аратов Самат Шөғәйеп улы]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-11-24 | [[Исламбай]] | ''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q11130536|water burial]]'' | | | |- | | 1965 | [[Рәшит Шәкүр]] | data-sort-value="1937" | 1937-01-11 | [[Яңа Габдрахман (Стәрлетамак районы)|Яңа Абдрахман]] | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q11424130|toponymist]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Башкортстан (гәҗит)|Башкортстан]]<br/>[[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]]<br/>[[Агыйдел (журнал)|Агидель]]<br/>[[Башкортстан Республикасы Язучылар берлеге]]<br/>[[Башкортстан Фәннәр академиясе]]<br/>''[[:d:Q4080157|Bashkir Encyclopedia, publisher]]''<br/>''[[:d:Q4105261|Ватандаш (журнал)]]''<br/>[[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]] | data-sort-value="2024" | 2024-06-23 | |- | | | [[Вафа Әхмәдиев]] | data-sort-value="1937" | 1937-08-05 | [[Гомәр (Ишембай районы)|Гомәр]] | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]] | | data-sort-value="1983" | 1983-10-20 | [[Уфа]] |- | | | [[Роберт Баемов]] | data-sort-value="1937" | 1937-01-10 | [[Кырмыскалы районы]] | [[язучы]] | Башкорт дәүләт университеты | data-sort-value="2010" | 2010-04-30 | [[Уфа]] |- | | | [[Александр Поздняков]] | data-sort-value="1937" | 1937-08-05 | ''[[:d:Q4394192|Ржановка]]'' | [[галим]] | | | |- | | | [[Булат Дәүләтбаев]] | data-sort-value="1937" | 1937-07-27 | [[Олы Ака]] | [[галим]] | [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]] | data-sort-value="2020" | 2020-07-03 | [[Уфа]] |- | | | [[Эдуард Әгъзами]] | data-sort-value="1937" | 1937-11-05 | [[Дүртөйле районы]] | [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]] | | | |- | | | [[Зиннур Насыйбуллин]] | data-sort-value="1937" | 1937-11-12 | [[Нуриман районы]] | [[Jurnalist|журналист]] | | | [[Казан]] |- | | | [[Ринарт Сөләйманов|Ринарт Сөләйманыв]] | data-sort-value="1937" | 1937-07-27 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q17486376|атучы спортсмен]]''<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]'' | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | [[Флүрә Азнабаева]] | data-sort-value="1937" | 1937-03-29 | [[Аргаяш районы]] | [[галим]] | | | |- | | | [[Кәрим Ишбаев]] | data-sort-value="1937" | 1937-02-09 | [[Төйлегән районы|Төлген районы]] | [[галим]] | Башкорт дәүләт университеты | data-sort-value="2015" | 2015-03-15 | |- | | | ''[[:d:Q20605318|Нәҙерғолов Урал Фәйзулла улы]]'' | data-sort-value="1937" | 1937 | [[Переволоцки районы]] | [[галим]] | | | |- | | | [[Әхмәт Гайсин]] | data-sort-value="1937" | 1937-09-01 | [[Благовар районы]] | [[Jurnalist|журналист]] | | | [[Уфа]] |- | | | [[Алик Бикчурин]] | data-sort-value="1937" | 1937-09-21 | [[Кыйгы районы]] | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | | | |- | | | [[Азат Камалов]] | data-sort-value="1937" | 1937-12-01 | [[Ямансаз]] | [[галим]] | Башкорт дәүләт университеты | data-sort-value="2007" | 2007-04-23 | [[Уфа]] |- | | | [[Рәшит Сабитов]] | data-sort-value="1937" | 1937-03-27 | [[Ялгызкаен]] | [[язучы]] | | data-sort-value="2023" | 2023-02-26 | |- | | | [[Салават Әбделмәнов]] | data-sort-value="1937" | 1937-10-10 | [[Байгускар]] | ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''<br/>''[[:d:Q1056391|мәктәп директоры]]'' | | data-sort-value="2002" | 2002 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q113558569|Сәфәров Тәүис Әғләм улы]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-08-19 | [[Илек (Кушнарин районы)|Илек]] | ''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]'' | | data-sort-value="2008" | 2008-10-07 | [[Уфа]] |- | | | [[Тимер Йосыпов]] | data-sort-value="1938" | 1938-05-31 | [[Дуван районы|Дыван районы]] | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]] | | data-sort-value="2016" | 2016-03-16 | [[Уфа]] |- | | | [[Ирек Кинҗәбулатов]] | data-sort-value="1938" | 1938-07-15 | [[Абдулла (Кырмыскалы районы)|Абдулла]] | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]] | | data-sort-value="2016" | 2016-06-02 | |- | | | [[Рәшит Зәйнетдинов|Рәшит Зәйнетдинев]] | data-sort-value="1938" | 1938-06-18 | [[Гафури районы]] | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | Башкорт дәүләт университеты | data-sort-value="2015" | 2015-12-18 | [[Уфа]] |- | | | [[Роберт Паль]] | data-sort-value="1938" | 1938-04-15 | [[Түбән Усылы]] | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]] | | data-sort-value="2026" | 2026-04-02 | [[Уфа]] |- | | | [[Булат Гафаров]] | data-sort-value="1938" | 1938-08-27 | [[Зиянчура районы]] | [[галим]] | | | [[Стәрлетамак]] |- | | | [[Борис Әхмәтшин]] | data-sort-value="1938" | 1938-01-22 | | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | Башкорт дәүләт университеты | data-sort-value="2024" | 2024-07-01 | |- | | | ''[[:d:Q28665101|Ivan Konstantinovitsj Anikeev]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-09-20 | [[Ишембай районы]] | ''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]'' | | data-sort-value="2011" | 2011-05-17 | [[Салават (шәһәр)|Салават]] |- | | | [[Харис Мөлеков]] | data-sort-value="1938" | 1938-10-01 | [[Архангель районы (Башкортстан)|Архангель районы]] | [[галим]] | | | |- | | | ''[[:d:Q65332880|Нагаева Лидия Ислам ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-04-24 | [[Аскын районы]] | | | | |- | | | ''[[:d:Q65333728|Азамат Таҗетдинов]]'' | data-sort-value="1938" | 1938 | [[Баем (Баймак районы)|Баем]] | [[язучы]]<br/>[[укытучы]] | | | |- | | | ''[[:d:Q75101392|Алексеев Анатолий Алексеевич]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-02-18 | [[Әрлән (Кызыл Кама районы)|Әрлән]] | ''[[:d:Q520549|геолог]]'' | | data-sort-value="2008" | 2008-09-17 | [[Уфа]] |- | | | [[Равил Бикбаев]] | data-sort-value="1938" | 1938-12-12 | [[Переволоцки районы]] | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="2019" | 2019-04-23 | [[Уфа]] |- | | | [[Риф Әюпов|Риф Әюпев]] | data-sort-value="1939" | 1939-09-02 | [[Каратәкә]] | [[галим]] | Башкорт дәүләт университеты | data-sort-value="2015" | 2015-01-28 | |- | | | [[Риф Мифтахов]] | data-sort-value="1939" | 1939-09-17 | [[Кинҗәбулат (Ишембай районы)]] | [[шагыйрь]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | | data-sort-value="2020" | 2020-04-22 | [[Уфа]] |- | | | [[Газим Шәфыйков|Газыйм Шәфыйкыв]] | data-sort-value="1939" | 1939-10-01 | [[Бишкәк]] | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="2009" | 2009-01-28 | [[Уфа]] |- | | 1967 | [[Әхмәт Сөләйманов|Әхмәт Сөләйманыв]] | data-sort-value="1939" | 1939-03-15 | [[Нәби (Бөрҗән районы)|Нәби]] | ''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]]<br/>Башкорт дәүләт университеты<br/>[[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]] | data-sort-value="2016" | 2016-11-21<br/>2016 | [[Уфа]] |- | | | [[Самат Габидуллин]] | data-sort-value="1939" | 1939-10-30 | [[Бөрҗән районы]] | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="1997" | 1997-03-21 | [[Бөрҗән районы]] |- | | | [[Муса Сираҗи]] | data-sort-value="1939" | 1939-02-01 | [[Төпкилде]] | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]] | Башкорт дәүләт университеты | data-sort-value="2019" | 2019-09-14 | [[Туймазы]] |- | | 1969 | [[Ризван Хаҗиев]] | data-sort-value="1939" | 1939-09-30 | [[Сөләйман (Мәчетле районы)|Сөләйман]] | [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>[[галим]] | Башкорт дәүләт университеты | data-sort-value="2013" | 2013-10-27 | [[Мәсәгут (Дуван районы)|Мәсәгут]] |- | | | [[Сәнә Сабирҗанова]] | data-sort-value="1939" | 1939-12-03 | [[Салават районы]] | [[галим]] | | | |- | | | ''[[:d:Q20606358|Ғәбитов Исмәғил Әхмәҙулла улы]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-11-25 | [[Бөрҗән районы]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | [[Рәсимә Кәримова]] | data-sort-value="1939" | 1939-03-12 | [[Учалы районы]] | [[Jurnalist|журналист]] | | data-sort-value="2017" | 2017-06-21 | [[Уфа]] |- | | | [[Юрий Калашников (галим)]] | data-sort-value="1939" | 1939-08-19 | [[Ләүелга]] | | | data-sort-value="2018" | 2018-10-16 | [[Уфа]] |- | | 1975 | [[Рәйсә Дәүләтбаева]] | data-sort-value="1939" | 1939-11-22 | [[Якшымбәт (Куергазы районы)|Якшымбәт]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | | | |- | | | [[Рафаэль Дәүләтшин]] | data-sort-value="1939" | 1939-12-24 | [[Түбән Үтәш]] | | | | |- | | | ''[[:d:Q100249782|Ҡазыханов Вил Суфиян улы]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-09-24 | [[Дүртөйле]] | ''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]'' | | data-sort-value="2012" | 2012-10-01 | [[Дүртөйле]] |- | | | ''[[:d:Q107696894|Ғәбиҙуллин Фәнзил Нәғим улы]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-02-26 | [[Чуалкип]] | ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''<br/>''[[:d:Q1056391|мәктәп директоры]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q110768664|Бикмөхәмәтов Шаһиғәли Зәйнәғәли улы]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-09-03 | [[Тимер (Бөрҗән районы)|Тимер]] | ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]'' | | data-sort-value="2015" | 2015-12-24 | |- | | | [[Рәис Заһидуллин (1940)]] | data-sort-value="1940" | 1940-02-20 | ''[[:d:Q4205551|Isheyevo]]'' | [[галим]] | | | |- | | | ''[[:d:Q16717038|Соболь Петро Іванович]]'' | data-sort-value="1940" | 1940 | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | | |- | | | [[Сәбилә Сөләймәнова]] | data-sort-value="1940" | 1940-02-05 | [[Темәс]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]'' | | | |- | | | [[Кадыйр Әлибаев]] | data-sort-value="1940" | 1940-06-17 | [[Хәйбулла районы]] | [[язучы]] | | | [[Сибай]] |- | | | [[Владимир Стариков]] | data-sort-value="1940" | 1940-01-15 | [[Җигән (Ишембай районы)|Җигән]] | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]<br/>''[[:d:Q28656883|Уфа дәүләт икътисад һәм сервис университеты]]'' | data-sort-value="2007" | 2007-04-28 | |- | | | ''[[:d:Q23659574|Ібулаєв Георгій Ібулайович]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-01-29 | [[Мишкә районы]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | | |- | | | [[Рим Һидиятуллин]] | data-sort-value="1940" | 1940-02-25 | [[Яңа Мортаза]] | | | data-sort-value="2018" | 2018-09-13 | |- | | | [[Данис Тикеев]] | data-sort-value="1940" | 1940-11-10 | [[Иглин районы]] | [[галим]] | | | [[Стәрлетамак]] |- | | | ''[[:d:Q65334453|Ибраһимова Венера Латип ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-12-09 | [[Морак (Күгәрчен районы)|Морак]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | 1967 | [[Дияс Яндурин]] | data-sort-value="1940" | 1940-01-20 | [[Лагыр (Башкортстан)|Лагыр]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | data-sort-value="2022" | 2022-10-04 | [[Уфа]] |- | | | [[Дамир Азаматов]] | data-sort-value="1940" | 1940-05-05 | [[Чакмагыш (авыл)|Чакмагыш]] | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | Башкорт дәүләт университеты<br/>[[Башкорт дәүләт медицина университеты]] | data-sort-value="2020" | 2020-11-27 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q85951399|Мерәсев Рәхим Зәки улы]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-01-14 | [[Әмир (Стәрлебаш районы)|Әмир]] | | Башкорт дәүләт университеты<br/>[[Кама дәүләт инженер-икътисад академиясе|Кама дәүләт һәндәси-икътисади академия (ИНЭКА)]] | | |- | | | [[Айрат Мәмлиев]] | data-sort-value="1940" | 1940-01-06 | [[Уфа]] | [[галим]] | | | |- | | | ''[[:d:Q108294653|Бүләков Илдус Ҡасим улы]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-06-29 | [[Учалы (авыл)|Учалы]] | [[галим]] | | | |- | | | [[Флорида Кудашева]] | data-sort-value="1940" | 1940-09-22 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | Башкорт дәүләт университеты | data-sort-value="2016" | 2016-10-10 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q111677153|Анатолий Майоров]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-04-23 | [[Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы]]<br/>[[Башкорт Чамалысы]] | ''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | [[Башкорт дәүләт медицина университеты]] | | |- | | | [[Сафуан Әлибай]] | data-sort-value="1941" | 1941-02-21 | [[Салават районы]] | ''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[Драматурглар|драматург]] | | data-sort-value="2014" | 2014-07-06 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q4318543|Rauil Khormat uly Nighmatullin]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-05-12 | [[Гомәр (Ишембай районы)|Гомәр]] | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="2005" | 2005-09-05 | |- | | | [[Кадим Аралбай]] | data-sort-value="1941" | 1941-09-01 | ''[[:d:Q4451049|Tanatar]]'' | [[шагыйрь]] | | | |- | | 1967 | [[Марат Колшәрипов]] | data-sort-value="1941" | 1941-01-07 | [[Зирекле (Күгәрчен районы)|Зирекле]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | [[Рим Янгузин|Рим Янхуҗин]] | data-sort-value="1941" | 1941-11-15 | [[Стәрлетамак районы]] | ''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | Башкорт дәүләт университеты | data-sort-value="2007" | 2007-11-11 | [[Уфа]] |- | | | [[Тимергали Килмөхәммәтов]] | data-sort-value="1941" | 1941-12-19 | [[Үзбәкстан]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[язучы]] | Башкорт дәүләт университеты | data-sort-value="2021" | 2021-05-02 | [[Уфа]] |- | | | [[Хәйрулла Мортазин]] | data-sort-value="1941" | 1941-01-04 | [[Атнаш (Учалы районы)|Атнаш]] | [[математик]] | Башкорт дәүләт университеты | data-sort-value="2016" | 2016-11-15 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q20603970|Аҙнағолов Рафаэль Ғәйнетдин улы]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-02-13 | [[Куандык районы]] | [[язучы]] | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | [[Дамир Нуриев]] | data-sort-value="1941" | 1941-03-18 | [[Салават районы]] | [[галим]] | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q23673976|Хәкимйәнов Радик Зәкирйән улы]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-08-25 | [[Кыйгы районы]] | [[шагыйрь]] | | | |- | | 1971 | [[Нәзир Колбахтин]] | data-sort-value="1941" | 1941-09-17<br/>1941-09-07 | [[Шәрипкол]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]'' | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q106456170|Марсел Котлыгалләмов]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-09-15 | [[Калмак (Әбҗәлил районы)|Калмак]] | [[Jurnalist|журналист]] | | | |- | | | ''[[:d:Q109287022|Шәрәфетдинов Ирек Йосоп улы]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-09-10 | [[Башкортстан]]<br/>[[Әбҗәлил районы]]<br/>[[Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы]] | ''[[:d:Q12335817|урманчы]]''<br/>[[тыюлык]]<br/>''[[:d:Q1895303|урманчы]]''<br/>''[[:d:Q26271631|skilled forestry worker]]''<br/>''[[:d:Q11130536|water burial]]'' | [[тыюлык]] | | |- | | 1964 | [[Илдус Абдрахманов]] | data-sort-value="1942" | 1942-01-02 | [[Котый (Учалы районы)]] | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | Башкорт дәүләт университеты<br/>[[Башкорт дәүләт аграр университеты]]<br/>''[[:d:Q4201644|Ufa Institute of Chemistry]]'' | | |- | | 1965 | [[Виктор Мазунов]] | data-sort-value="1942" | 1942-05-04 | [[Исилкүл]] | [[галим]] | [[Россия Фәннәр академиясенең Уфа фәнни үзәге|Русия Фәннәр академиясенең Уфа фәнни үзәге]]<br/>''[[:d:Q48625422|Institute of Physics of Molecules and Crystals]]''<br/>Башкорт дәүләт университеты | data-sort-value="2011" | 2011-03-04 | [[Уфа]] |- | | | [[Фәнил Фәйзуллин]] | data-sort-value="1942" | 1942-05-20 | [[Яңа Карашиде (Уфа районы)|Яңа Карашиде]] | [[галим]] | [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]<br/>''[[:d:Q4201731|Institut ėtnologicheskikh issledovaniĭ]]''<br/>[[Башкортстан Фәннәр академиясе]] | | |- | | | ''[[:d:Q13056123|Мөхәмәтхәй Әхмәт улы Әхмәтов]]'' | data-sort-value="1942" | 1942 | [[Кыйгы районы]] | [[галим]] | | | |- | | | ''[[:d:Q13056682|Ғафаров Марат Фазылтдин улы]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-07-30 | [[Мәләкәс (Мәчетле районы)|Мәләкәс]] | [[Jurnalist|журналист]] | | | |- | | | [[Баязит Галимов]] | data-sort-value="1942" | 1942-05-26 | [[Кинҗәбулат (Ишембай районы)]] | [[галим]] | Башкорт дәүләт университеты | data-sort-value="2024" | 2024-02-10 | [[Уфа]] |- | | 1964 | [[Рәфил Абдрахманов]] | data-sort-value="1942" | 1942-04-05 | [[Олы Ака]] | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | ''[[:d:Q16655682|Institute of Geology Ufa Scientific Center]]'' | | |- | | | [[Лиза Әгадуллина]] | data-sort-value="1942" | 1942-01-01 | [[Түбән Кыйгы]] | ''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>[[укытучы]] | | data-sort-value="2024" | 2024-06-20 | [[Уфа]] |- | | | [[Александр Антышев]] | data-sort-value="1942" | 1942-02-20 | [[Иглин районы]]<br/>[[Олы Теләк (Иглин районы)|Олы Теләк]] | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q106368265|linguistics teacher]]'' | [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]] | | |- | | | [[Юрий Муринов]] | data-sort-value="1942" | 1942-03-04 | [[Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы]] | | ''[[:d:Q2333445|Рязань дәүләт медицина университеты]]'' | | |- | | 1969 | [[Рафаэль Фәттахов (1942)]] | data-sort-value="1942" | 1942-06-10 | [[Байталлы]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q19261760|agricultural worker]]'' | | data-sort-value="2015" | 2015-03-01 | [[Кушнаренко районы|Кушнарин районы]] |- | | | ''[[:d:Q113564823|Лоҡманов Рәсих Сәләх улы]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-08-21 | [[Сөяргул]] | ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]'' | | data-sort-value="2019" | 2019-11-02 | [[Учалы]] |- | | | ''[[:d:Q16628335|Maryam Burakayeva]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-03-27 | [[Зиянчура районы]] | [[язучы]] | | | |- | | | [[Люция Заһидуллина]] | data-sort-value="1943" | 1943-08-22 | ''[[:d:Q4205551|Isheyevo]]'' | [[галим]] | | | |- | | | [[Ринат Габитов]] | data-sort-value="1943" | 1943-02-01 | [[Бекетово (Кырмыскалы районы)|Бекетово]] | [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | data-sort-value="2016" | 2016-06-16 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q98940406|Андреев Алексей Васильевич]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-04-16 | [[Аделькино|Аделкин]] | | | | |- | | | ''[[:d:Q116167410|Йәркәй Яхшыдәүләтов]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-01-11 | [[Баймак]] | [[Jurnalist|журналист]] | ''[[:d:Q16535915|Bashkortostan]]'' | data-sort-value="2005" | 2005-09-08 | [[Уфа]] |- | | | [[Әхәт Вилданов]] | data-sort-value="1944" | 1944-08-01 | [[Ишембай районы]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]] | | |- | | | [[Михаил Чванов]] | data-sort-value="1944" | 1944-07-25 | [[Малаяз]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1500610|җәмгыять лидеры]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q20604422|Дәүләтҡолов Әхмәт Хажмөхәмәт улы]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-07-17 | [[Архангель районы (Башкортстан)|Архангель районы]] | [[галим]] | [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]] | | |- | 1962 | | [[Нэлля Щедрина]] | data-sort-value="1944" | 1944-11-06 | [[Кандалакша]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q4304086|Мәскәү дәүләт өлкә университеты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q112076967|Мәрҙәнов Зиннур Шәйхулла улы]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-10-10 | [[Үстем]] | ''[[:d:Q35535|полиция]]'' | | | |- | | | [[Асылгуҗа (Асылгуҗа Баһуманов)|Асылгуҗа]] | data-sort-value="1945" | 1945-10-20 | [[Баймак районы]] | [[шагыйрь]] | | data-sort-value="2005" | 2005-02-25 | |- | | | [[Нәҗибә Әминева]] | data-sort-value="1945" | 1945-12-09 | [[Кушнаренко районы|Кушнарин районы]] | [[язучы]] | | | |- | | | [[Мирас Иделбаев]] | data-sort-value="1945" | 1945-12-09 | [[Баймак районы]] | [[галим]]<br/>[[язучы]] | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | [[Алмас Шәйхулов]] | data-sort-value="1945" | 1945-10-25 | [[Туймазы]] | [[галим]] | Башкорт дәүләт университеты | data-sort-value="2022" | 2022-01-06 | [[Уфа]] |- | | | [[Гыйниятулла Кунафин]] | data-sort-value="1946" | 1946-11-22 | [[Сәетбаба]] | [[галим]] | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q4519948|Шамсутдинов, Миниахат Асгатович]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-08-13 | [[Сатый|Баязит]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | Башкорт дәүләт университеты | data-sort-value="2011" | 2011-01-14 | [[Уфа]] |- | | | [[Наҗия Игезьянова]] | data-sort-value="1946" | 1946-09-01 | [[Кыйгы районы]] | [[язучы]] | | | |- | | | [[Риф Тойгынов|Риф Тойгыныв]] | data-sort-value="1946" | 1946-11-24 | [[Куандык районы]] | [[Драматурглар|драматург]]<br/>[[шагыйрь]] | | data-sort-value="2014" | 2014-01-08 | [[Уфа]] |- | | | [[Николай Грахов]] | data-sort-value="1946" | 1946-11-26 | [[Уфа]] | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q20604564|Ильясов Рәхим Фәтих улы]]'' | data-sort-value="1946" | 1946 | [[Куандык районы]] | | | | [[Стәрлетамак]] |- | | | ''[[:d:Q20606526|Ҡаһарманов Ғәлиән Ғәйнетдин улы]]'' | data-sort-value="1946" | 1946 | [[Зиянчура районы]] | [[галим]] | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | [[Валентина Ленцова|Валентина Ленсова]] | data-sort-value="1946" | 1946-03-08 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''<br/>''[[:d:Q47090899|музей эшлеклесе]]'' | ''[[:d:Q4204952|Soviet Central Television]]'' | data-sort-value="2019" | 2019-02-11 | [[Мәскәү]] |- | | | [[Виктор Хәкимов]] | data-sort-value="1946" | 1946-09-10 | [[Татар Малаязы]] | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q12094958|геофизик]]'' | | | |- | | | [[Миңлегөл Сәгадәткирәева]] | data-sort-value="1946" | 1946-05-10 | [[Кыпчак-Аскар]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q89347456|Худякова Лариса Петровна]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-09-02 | [[Чуенчы]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | |- | | | [[Вәкил Хаҗин]] | data-sort-value="1946" | 1946-07-11 | [[Бирдегол]] | ''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]<br/>Башкорт дәүләт университеты<br/>[[Көньяк-Урал дәүләт гуманитар-педагогика университеты|Көньяк Урал дәүләт педагогика һәм гуманитар фәннәр университеты]] | | |- | | | ''[[:d:Q106824310|Аблаев Ирек Йомабай улы]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-05-09 | [[Башкорт Үргене]] | [[SSRB däwlät iminlek komitäte|ССҖБ дәүләт иминлек кәмитите]] | | data-sort-value="2011" | 2011-01-11 | [[Мәскәү]] |- | | 1973 | [[Мансур Әюпов]] | data-sort-value="1947" | 1947-07-08 | [[Исмәгыйль (Дәүләкән районы)|Исмәгыйль]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | [[Фәнүр Галин]] | data-sort-value="1947" | 1947-11-01 | [[Кызылъяр (Нуриман районы)|Кызылъяр]] | [[галим]] | Башкорт дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q4201644|Ufa Institute of Chemistry]]'' | data-sort-value="2017" | 2017-11-27 | [[Уфа]] |- | | | [[Валерий Майстренко]] | data-sort-value="1947" | 1947-09-08 | | [[галим]] | | data-sort-value="2023" | 2023-05-18<br/>2023-05-17 | [[Уфа]] |- | | | [[Мансур Мифтахов]] | data-sort-value="1947" | 1947-07-23 | [[Богдан (Миякә районы)|Богдан]] | [[галим]] | ''[[:d:Q4201644|Ufa Institute of Chemistry]]'' | | |- | | | [[Мәүлит Ямалетдин]] | data-sort-value="1947" | 1947-03-05 | [[Аслай (Учалы районы)|Аслай]] | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q1500610|җәмгыять лидеры]]'' | | data-sort-value="2020" | 2020-11-08 | [[Учалы]] |- | | | ''[[:d:Q17617314|Aleksandr Garbuz]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-05-20 | [[Стәрлетамак]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | data-sort-value="2025" | 2025-12-28 | |- | | 1973 | [[Таңчулпан Гарипова]] | data-sort-value="1947" | 1947-09-22 | [[Күсәй]] | [[язучы]] | | | |- | | | [[Лира Яхшыбаева]] | data-sort-value="1947" | 1947-02-15 | [[Сәетбаба]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]'' | | | |- | | | [[Фәүзия Латыйпова]] | data-sort-value="1947" | 1947 | [[Зиянчура районы]] | [[Jurnalist|журналист]] | | | |- | | | [[Рәдиф Тимершин]] | data-sort-value="1947" | 1947 | [[Яңавыл районы]] | [[шагыйрь]] | | | [[Уфа]] |- | | 1969 | ''[[:d:Q25642283|Раиса Константиновна Коробцова]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-01-26 | | | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | [[Рәшидә Солтанова]] | data-sort-value="1947" | 1947-07-19 | [[Наурыз]] | ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]'' | | | |- | | | [[Нәзифә Кәримова]] | data-sort-value="1947" | 1947 | [[Мамадыш районы]] | [[язучы]] | | | |- | | | [[Кави Кәримов]] | data-sort-value="1947" | 1947-01-15 | [[Ялгызнарат (Тәтешле районы)|Ялгыз Нарат]] | [[галим]] | | data-sort-value="2026" | 2026-03-30 | [[Уфа]] |- | | | [[Идрис Фәхретдинов]] | data-sort-value="1947" | 1947-01-01 | [[Кызыл Бүләк (Бакалы районы)|Кызыл Бүләк]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]] | | |- | | | [[Александр Краузе]] | data-sort-value="1947" | 1947-11-17 | [[Сарытау]] | [[профессор]] | | | |- | | | [[Валентина Горбунова]] | data-sort-value="1947" | 1947-07-21 | [[Ярмәкәй районы|Ярмәкәй райуны]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3126128|генетик]]'' | ''[[:d:Q16655672|Institute of Biology of Ufa Federal Research Center]]''<br/>[[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]] | data-sort-value="2025" | 2025-03-22 | [[Уфа]] |- | | | [[Вакифә Хәйруллина]] | data-sort-value="1947" | 1947-03-01 | [[Монас]] | | | | |- | | | [[Данис Дусов]] | data-sort-value="1947" | 1947-05-23 | [[Шәрип (Салават районы)|Шәрип]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q4345946|фирка эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1500610|җәмгыять лидеры]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q100324095|Шәретдинов Эдуард Фәүзи улы]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-05-05 | [[Аскын (авыл)|Аскын]] | | | data-sort-value="2015" | 2015-09-05 | |- | | | [[Миндибай Юлмөхәммәтов]] | data-sort-value="1947" | 1947-05-15 | [[Ильинка (Учалы районы)|Ильинка]] | ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]'' | | | |- | | | [[Гадел Вәлиев (1947)]] | data-sort-value="1947" | 1947-03-22 | [[Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы]]<br/>[[Әзекәй (Белорет районы)|Әзекәй]] | [[укытучы]] | [[Чиләбе дәүләт университеты]] | | |- | | | [[Марат Ямалов]] | data-sort-value="1947" | 1947-03-27 | [[Югары Яркәй]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q111811780|Ускова Нина Николаевна]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-05-30 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q111844677|Маликов Борис Зөфәр улы]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-10-29 | [[Южно-Сахалинск]] | [[хокук белгече]] | [[Россия ЭЭМ Уфа юридик институты|Русия ЭЭМ Өфә юридик институты]] | | |- | | | ''[[:d:Q115204733|Тамара Абросимова]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-11-15 | [[Херсон]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q10379007|театр белгече]]'' | | data-sort-value="2022" | 2022-03-27 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | ''[[:d:Q124537468|Ҡанбәкова Римма Вәли ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-01-29 | [[Стәрлебаш районы]] | [[укытучы]] | [[Уфа фән һәм технологияләр университетының Стәрлетамак филиалы]] | | |- | | 1969 | [[Ишмөхәммәт Галәветдинов|Ишмөхәммәт Галәветдинев]] | data-sort-value="1948" | 1948-01-01 | [[Чураман]] | [[галим]] | | data-sort-value="2015" | 2015-10-10 | [[Уфа]] |- | | 1971 | [[Мөхәммәт Харрасов]] | data-sort-value="1948" | 1948-09-18 | [[Сәрмән]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | Башкорт дәүләт университеты | data-sort-value="2024" | 2024-03-09 | [[Уфа]] |- | | | [[Айсылу Ягафәрова]] | data-sort-value="1948" | 1948-09-03 | [[Әбҗәлил районы]] | [[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]] | | | |- | | | [[Җәүдәт Солтанаев]] | data-sort-value="1948" | 1948-07-19 | [[Орски|Ыр]] | [[математик]] | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | 1980 | [[Берҗан Баемов|Бөрҗән Баемыв]] | data-sort-value="1948" | 1948-02-07 | [[2нче Эткол]] | [[язучы]] | [[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]] | data-sort-value="2004" | 2004-11-26 | [[Уфа]] |- | | 1971 | [[Гөлфия Юнысова]] | data-sort-value="1948" | 1948-09-10 | [[Сарыш (Әлшәй районы)|Сарыш]] | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>[[Jurnalist|журналист]] | | | |- | | | [[Гөлнур Якупова]] | data-sort-value="1948" | 1948-06-24 | [[Сәетбаба]] | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | | | |- | | | [[Таңсылу Карамыш]] | data-sort-value="1948" | 1948-03-03 | [[Бөрҗән районы]] | [[шагыйрь]] | | | |- | | | [[Сабир Шәрипов (1948)|Сабир Шәрипов]] | data-sort-value="1948" | 1948-03-20 | [[Бакый (Белорет районы)|Бакый]] | [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | | data-sort-value="2018" | 2018-08-31 | [[Уфа]] |- | | | [[Зәйтүнә Шәрипова]] | data-sort-value="1948" | 1948-06-10 | [[Бөрҗән районы]] | [[галим]] | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q55411937|Шәрипов Миҙхәт Вилдан улы]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-07-08 | [[Сәетбаба]] | [[Jurnalist|журналист]] | | | |- | | | ''[[:d:Q55987510|Рәис Котышов]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-08-07 | [[Өмбәт]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | [[Нурия Карамышева]] | data-sort-value="1948" | 1948-12-03 | [[Стәрлебаш районы]] | ''[[:d:Q2306091|социолог]]'' | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | [[Ольга Артюшкова]] | data-sort-value="1948" | 1948-09-20 | [[Черкассы|Черкасы]] | ''[[:d:Q520549|геолог]]'' | | | |- | | | [[Наилә Кирәева]] | data-sort-value="1948" | 1948-11-10 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q3779582|микробиолог]]''<br/>''[[:d:Q864835|biotechnologist]]'' | Башкорт дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q16655672|Institute of Biology of Ufa Federal Research Center]]'' | data-sort-value="2012" | 2012-11-25 | [[Уфа]] |- | | | [[Барый Кинҗәгулов]] | data-sort-value="1948" | 1948-06-01 | [[Иске Янбәк]] | | | data-sort-value="2018" | 2018-06-25 | |- | | | [[Рөстәм Кәбиров]] | data-sort-value="1948" | 1948-10-30 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]] | | | |- | | | ''[[:d:Q110838369|Манапов Юлай Хәләф улы]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-01-01 | [[Иске Собхангол (Бөрҗән районы)|Иске Собхангол]] | ''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q8359428|җәмгыять активисты]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]'' | | data-sort-value="2013" | 2013-05-24 | [[Иске Собхангол (Бөрҗән районы)|Иске Собхангол]] |- | | | ''[[:d:Q113509473|Ғәлимова Флүзә Кәбир ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-09-14 | [[Көбияз]] | [[укытучы]] | | | |- | | | [[Геннадий Розенберг|Геннади Розенберг]] | data-sort-value="1949" | 1949-05-30 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q15839134|эколог]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]'' | ''[[:d:Q4201826|РФА Идел бассейны экологиясе институты]]'' | | |- | | | [[Галим Хисамов]] | data-sort-value="1949" | 1949-04-25 | [[Куергазы районы]] | [[язучы]] | | | |- | | | [[Марсель Сәлимов]] | data-sort-value="1949" | 1949-01-03 | [[Сәет-Көрҗә]] | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[язучы]] | | | |- | | | [[Равил Фәйрүзов]] | data-sort-value="1949" | 1949-04-02 | [[Югары Кыйгы]] | | | data-sort-value="1996" | 1996-02-10 | [[Уфа]] |- | | | [[Фуат Исмәгыйлев]] | data-sort-value="1949" | 1949-01-25 | [[Байгилде (Нуриман районы)|Байгилде]] | ''[[:d:Q5090503|химик-технолог]]'' | | | |- | | | [[Юрий Морозов (1941)]] | data-sort-value="1949" | 1949-01-05<br/>1941-12-11 | [[Уфа]] | [[галим]] | ''[[:d:Q4135693|МДУның геология факультеты]]'' | | |- | | | [[Нәсимә Суфиянова]] | data-sort-value="1949" | 1949 | [[Күгәрчен районы]] | [[галим]] | | | [[Уфа]] |- | | | [[Марис Нәзиров]] | data-sort-value="1949" | 1949-08-04 | [[Чакмагыш районы]] | [[Jurnalist|журналист]] | | | [[Уфа]] |- | | | [[Фәрит Фәткуллин (1949)|Фәрит Фәткуллин]] | data-sort-value="1949" | 1949-09-27 | [[Корманай]] | [[Jurnalist|журналист]] | | | |- | | | [[Александр Филиппов (1949)]] | data-sort-value="1949" | 1949-11-20 | [[Надеждинский]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]] | | | |- | | | [[Светлана Лобастова]] | data-sort-value="1949" | 1949-09-14 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | [[Камил Фазлый]] | data-sort-value="1949" | 1949-02-15 | [[Тузлыкуыш (Бәләбәй районы)|Тузлыкуыш]] | [[язучы]] | | data-sort-value="2025" | 2025-06-23 | [[Тузлыкуыш (Бәләбәй районы)|Тузлыкуыш]] |- | | | ''[[:d:Q111658959|Даминдарова Фәниә Вәли ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-03-22 | [[Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы]]<br/>[[Мишкино (Учалы районы)|Мишкино]] | [[фәлсәфәче]] | [[Башкортстан Республикаcы Башлыгы каршындагы Башкортстан дәүләт хезмәте һәм идарә итү академиясе]] | | |- | | | [[Рим Вәлиуллин|Вәлиуллин, Рим Абдулла улы]] | data-sort-value="1950" | 1950-10-15 | | [[галим]] | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | [[Рәсимә Уракчына|Рәсимә Ураксина]] | data-sort-value="1950" | 1950-10-19 | [[Яңа Яппар]] | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[Драматурглар|драматург]] | [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]] | data-sort-value="2015" | 2015-08-23 | [[Уфа]] |- | | | [[Миңсылу Усманова]] | data-sort-value="1950" | 1950-05-01 | [[Баймак районы]] | [[галим]] | [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]] | | |- | | | [[Ринат Хәйри]] | data-sort-value="1950" | 1950-01-19 | [[Үрмәт]] | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]] | | data-sort-value="1990" | 1990-09-05 | [[Илеш районы]] |- | | | [[Факиһә Тугызбаева]] | data-sort-value="1950" | 1950-01-01 | [[Бүздәк районы]] | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]] | | data-sort-value="2021" | 2021-03-20 | [[Уфа]] |- | | | [[Мөхәммәт Закиров]] | data-sort-value="1950" | 1950-11-24 | [[Дәүләт (Караидел районы)|Дәүләт]] | [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[шагыйрь]] | | data-sort-value="2014" | 2014-11-22 | [[Уфа]] |- | | | [[Рөстәм Фәезов]] | data-sort-value="1950" | 1950-11-04 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q41583|тренер]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q20604217|Сәлимҗан Бәдретдинов]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-05-03 | [[Кыйгы районы]] | [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>[[галим]] | | | |- | | | [[Василий Бабенко]] | data-sort-value="1950" | 1950-06-20 | ''[[:d:Q25436462|Verkhny Kulchum]]'' | ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]'' | [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]] | | |- | | | [[Владимир Иванов (1950)|Владимир Иванов]] | data-sort-value="1950" | 1950-04-28 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q4366448|Самар дәүләт социаль-педагогика университеты]]''<br/>[[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]]<br/>[[Уфа фән һәм технологияләр университетының Стәрлетамак филиалы]]<br/>[[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]] | | |- | | | [[Роза Буканова]] | data-sort-value="1950" | 1950-01-29 | [[Җылаер районы|Зилаер районы]] | [[галим]] | | | |- | 1973 | 1978 | ''[[:d:Q65334272|Вәкилов Марат Ғәлимйән улы]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-12-09 | [[Лагыр (Башкортстан)|Лагыр]] | [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q16533|хөкемче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q65334767|Шәрәфлисламов Мәҡсүт Динислам улы]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-06-12 | [[Аскын районы]] | | | | |- | | | [[Инбер Япаров]] | data-sort-value="1950" | 1950-09-20 | [[Дуван районы|Дыван районы]] | [[галим]] | | | |- | | | [[Хәдичә Солтанбаева]] | data-sort-value="1950" | 1950-01-27 | [[Зиянчура районы]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q76290781|Йомағужин Валерий Әфтәх улы]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-07-18 | [[Түбәнге Ләмәз]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q4475838|University of Pereslavl]]'' | | |- | | | [[Искәндәр Усманов]] | data-sort-value="1950" | 1950-10-15 | [[Уфа]] | | | | |- | | | ''[[:d:Q77592085|Станислав Сафин]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-06-17 | [[Җилем-Каран]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q4070609|Архангельск дәүләт техника университеты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q100250434|Лукьянчикова Любовь Алексеевна]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-07-13 | [[Стәрлетамак]] | | | | |- | | | [[Флүзә Морзабаева]] | data-sort-value="1950" | 1950-09-25 | [[Авыргазы районы]]<br/>[[Морадым (Авыргазы районы)|Морадым]] | [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[шагыйрь]] | [[Башкортстан (гәҗит)|Башкортстан]] | | |- | | | ''[[:d:Q111663581|Әхмәҙиев Әнүәр Әхәт улы]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-04-05 | [[Йомагуҗа (Күгәрчен районы)|Йомагуҗа]] | ''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | | data-sort-value="2006" | 2006-08-06 | |- | | | [[Сергей Колесов]] | data-sort-value="1950" | 1950-11-24 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q112257795|Сураҡова Фәрхәнә Ниғәмәт ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-02-23 | [[Берәтәк]] | ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''<br/>''[[:d:Q24256060|professor of music composition]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q81759238|музыка укытучысы]]''<br/>''[[:d:Q108289393|university and higher education teachers]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q119628064|Монасипов Мөхтәр Абдулфәйез улы]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-01-31 | [[Баймак районы]] | ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''<br/>''[[:d:Q1056391|мәктәп директоры]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q124435797|Шәфиғуллина Рима Юныс ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-11-22 | [[Дәүләкән]] | ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q124528505|Мәзитова Әлиә Карам ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-01-17 | [[Чишмә районы]]<br/>[[Чуалкип]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q593644|химик]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q4057570|Әҙеһәмов Илдус Әнәс улы]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-06-18 | [[Абзай (Кыйгы районы)|Абзай]] | | | | |- | | | [[Нина Хрящева]] | data-sort-value="1951" | 1951-08-06 | | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q4476754|Урал дәүләт педагоика университеты]]'' | | |- | | | [[Риф Габитов]] | data-sort-value="1951" | 1951-12-05 | [[Атналы]] | | | | |- | | | [[Зөһрә Алтынбаева]] | data-sort-value="1951" | 1951-01-03 | [[Ләмәзтамак]] | [[шагыйрь]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]] | | | |- | | | [[Зөһрә Котлыгилдина]] | data-sort-value="1951" | 1951-08-20 | [[Куергазы районы]] | [[Jurnalist|журналист]] | | | |- | | | [[Гомәр Ишморатов]] | data-sort-value="1951" | 1951-09-28 | [[Октябрьски]] | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | ''[[:d:Q4201644|Ufa Institute of Chemistry]]'' | | |- | | | [[Гөлшат Әхмәтхуҗина|Гөлшат Әхмәтҡужина]] | data-sort-value="1951" | 1951-02-28 | [[Юлдаш (Әбҗәлил районы)|Юлдаш]] | [[шагыйрь]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>[[язучы]] | | | |- | | | [[Фән Вәлиәхмәтов]] | data-sort-value="1951" | 1951-01-18 | [[Шаран районы|Шаран райуны]] | ''[[:d:Q639669|музыкачы]]'' | | data-sort-value="2024" | 2024-10-12 | |- | | | ''[[:d:Q65159145|Fanuza Arsalanova]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-03-13 | [[Габделкәрим (Ярмәкәй районы)|Габделкәрим]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | [[Өммегөлсем Ардаширова]] | data-sort-value="1951" | 1951-04-07 | [[Уфа]] | [[галим]] | [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]] | | |- | | | ''[[:d:Q75034669|Баһауетдинов Фәтих Йәһүҙә улы]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-03-30 | [[2нче Чулпан]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | | |- | | 1976 | ''[[:d:Q75121038|Мәрьям Колмөхәммәтова]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-07-04 | [[Салҗыгыт (Мәчетле районы)|Салҗыгыт]] | ''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | | | |- | | 1974 | ''[[:d:Q75311660|Батталов Эдварт Миңләхмәт улы]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-03-04 | [[Дуван-Мәчетле|Дыван-Мәчетле]] | ''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]'' | ''[[:d:Q4201644|Ufa Institute of Chemistry]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q75683356|Герасимов Александр Петрович]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-12-04 | [[Уфа]] | [[хокук белгече]] | [[Башкортстан Республикаcы Башлыгы каршындагы Башкортстан дәүләт хезмәте һәм идарә итү академиясе]] | | |- | | | [[Леонард Хәлилов]] | data-sort-value="1951" | 1951-01-01 | [[Малаяз]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]'' | Башкорт дәүләт университеты<br/>[[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]<br/>''[[:d:Q4201644|Ufa Institute of Chemistry]]'' | | |- | | | [[Лиана Ковалёва]] | data-sort-value="1951" | 1951-12-22 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q109318209|Ковалёва Лиана Ароновна]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-12-22 | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q4064775|Alexander Ananenkov]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-05-13 | [[Стәрлетамак]] | ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]'' | [[Газпром]] | | |- | | 1977 | [[Сергей Лаврентьев]] | data-sort-value="1952" | 1952-04-19 | [[Уфа]] | [[галим]] | Башкорт дәүләт университеты<br/>[[Башкортстан Республикаcы Башлыгы каршындагы Башкортстан дәүләт хезмәте һәм идарә итү академиясе]] | | |- | | | ''[[:d:Q16656278|Burebay Iskuzhin]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-01-15 | [[Баеш (Баймак районы)|Баеш]] | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]] | | data-sort-value="2007" | 2007-04-14 | [[Баймак районы]] |- | | | [[Станислав Шалухин]] | data-sort-value="1952" | 1952-03-01 | [[Уфа]] | [[язучы]] | | data-sort-value="2002" | 2002-07-02 | [[Уфа]] |- | | | [[Рамил Янбәков]] | data-sort-value="1952" | 1952-08-10 | [[Давыт-Каеп]] | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]'' | | data-sort-value="2017" | 2017-01-11 | [[Россия]] |- | | | ''[[:d:Q20604279|Sergey Vorobyov]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-05-24 | [[Гафури районы]] | [[шагыйрь]] | | | |- | | | ''[[:d:Q20606600|Ҡоҙаҡаев Фәнил Шәмсетдин улы]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-02-10 | [[Кырмыскалы районы]] | [[Jurnalist|журналист]] | | | |- | | | [[Владимир Соколов (1952)]] | data-sort-value="1952" | 1952-08-09 | [[Яңавыл]] | [[математик]] | ''[[:d:Q688932|Россия фәннәр академиясенең Лев Давидович Ландау исемендәге Теоретик физика институты]]'' | | |- | | | [[Мәүлидә Якупова]] | data-sort-value="1952" | 1952-11-25 | [[Чиләбе]] | [[Jurnalist|журналист]] | | | |- | | | [[Динә Талхина]] | data-sort-value="1952" | 1952-07-27 | [[Аргаяш районы]] | [[шагыйрь]] | | data-sort-value="2007" | 2007-02-27 | [[Уфа]] |- | | | [[Галимҗан Кәримов]] | data-sort-value="1952" | 1952-03-15 | [[Мәчетле районы]] | [[Jurnalist|журналист]] | | | |- | | | [[Рафис Зыязетдинов]] | data-sort-value="1952" | 1952-11-04 | [[Кече Бузат]] | [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | [[Башкорт дәүләт аграр университеты]] | | |- | | | [[Гүзәл Булгакова]] | data-sort-value="1952" | 1952-08-07 | [[Уфа]] | | [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]] | | |- | | | [[Алсу Саяпова]] | data-sort-value="1952" | 1952-04-10 | [[Байгуҗа (Яңавыл районы)|Байгуҗа]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | | |- | | | [[Флүрә Мәгафурова]] | data-sort-value="1952" | 1952-08-08 | [[Бурлы]] | ''[[:d:Q1368409|селекционер]]'' | [[Башкортстан авыл хуҗалыгы фәнни-тикшеренү институты]] | | |- | | | [[Светлана Горбушина]] | data-sort-value="1952" | 1952-11-13 | [[Уфа]] | [[укытучы]] | [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]<br/>[[Уфа дәүләт авиация техник университеты]] | | |- | | | ''[[:d:Q112583382|Салават Килдин]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-06-16 | [[Морадым (Авыргазы районы)|Морадым]] | ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''<br/>''[[:d:Q1501800|генераль директор]]'' | ''[[:d:Q15640476|Council of Ministers of the Bashkir ASSR]]''<br/>[[Башкортстан юлдаш телевидениесе|Башкорт иярчен телевидениесе]] | | |- | | | ''[[:d:Q113546395|Хәкимов Марат Нурый улы]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-07-10 | ''[[:d:Q4108417|Югары Эткол]]'' | ''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q16465931|state security]]''<br/>[[хокук белгече]] | | | |- | | | ''[[:d:Q113571962|Клюев Александр Владимирович]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-08-21 | [[Нахчыван]] | [[хокук белгече]]<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Россия Федерациясе федераль иминлек хезмәте|Россия Федерациясе Федераль иминлек хезмәте]] | | |- | | | ''[[:d:Q113585250|Әхмәҙиев Әлим Әхәт улы]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-09-08 | [[Йомагуҗа (Күгәрчен районы)|Йомагуҗа]] | ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Башкортстан хөкүмәте|Башкортстан Хөкүмәте]] | data-sort-value="2022" | 2022-08-08 | |- | | | [[Миңлегали Нәдергулов]] | data-sort-value="1953" | 1953-10-07 | [[Ишбулды (Җылаер районы)|Ишбулды]] | [[галим]] | Башкорт дәүләт университеты<br/>[[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]] | | |- | | | [[Владимир Сафонов]] | data-sort-value="1953" | 1953-09-11 | [[Ишембай]] | ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]'' | ''[[:d:Q7381992|Россия гадел хөкем университеты]]'' | | |- | | | [[Динә Арсланова]] | data-sort-value="1953" | 1953-07-27 | ''[[:d:Q4108417|Югары Эткол]]'' | [[Jurnalist|журналист]] | | | |- | | | [[Гөлфия Янбаева]] | data-sort-value="1953" | 1953-10-16 | ''[[:d:Q4212120|Канакай]]'' | [[Jurnalist|журналист]] | | | |- | | | ''[[:d:Q23659243|Давлетшина Зіля Мінніярівна]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-01-23 | [[Уфа]] | | | | |- | | | [[Рәмилә Йомагуҗина]] | data-sort-value="1953" | 1953-09-10 | [[Учалы районы]] | | | | |- | | | [[Фәүзия Мөхәмәтшина]] | data-sort-value="1953" | 1953-06-15 | [[Баймак районы]] | [[Jurnalist|журналист]] | | | |- | | | ''[[:d:Q23673977|Alik Shakirov]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-11-30 | [[Зиянчура районы]]<br/>''[[:d:Q18800176|Светлый (Сакмаран кӀошт)]]'' | [[Jurnalist|журналист]] | | | |- | | | [[Рафаил Зиннуров]] | data-sort-value="1953" | 1953-07-26 | [[Түбәнге Ләмәз]] | [[хокук белгече]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1281618|сынчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | [[Федерация Советы]] | | |- | | | [[Луиза Фархшатова]] | data-sort-value="1953" | 1953-03-08 | [[Яңа Байрамгул]] | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]'' | | | |- | | 1979 | ''[[:d:Q51845168|Leonid Sokolov]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-07-08 | [[Уфа]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q9334029|сатирик]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q55825787|Юнысбаев Булат Хәләф улы]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-06-22 | [[Баймак районы]] | [[галим]] | | | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q65333003|Финогентов Валерий Николаевич]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-07-05 | | | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q75017999|Anatolij Mironovič Bolotnov]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-11-18 | [[Смоленск өлкәсе]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | | |- | | | [[Валентина Борисова]] | data-sort-value="1953" | 1953-04-16<br/>1953 | [[Бишбүләк районы]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]'' | [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]] | | |- | | | [[Виктор Бондаренко (1953)]] | data-sort-value="1953" | 1953-07-07 | [[Петухово (Курган өлкәсе)|Петухово]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]'' | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q75433019|Ivan Borisov]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-07-30 | [[Казакъ Совет Социалистик Республикасы|Казакъ Cовет Социалистик Республикаcы]] | [[галим]] | Башкорт дәүләт университеты<br/>[[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]] | | |- | | | ''[[:d:Q76252896|Фәтихов Миңлехан Әбүҙәр улы]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-06-09 | [[Кушкаран]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]] | | |- | | | ''[[:d:Q99529500|Саньяров Фәнзил Бүләк улы]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-02-17 | [[Бишавыл-Уңгар]] | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | [[Эльза Хөснетдинова|Илзә Хөснетдинева]] | data-sort-value="1954" | 1954-05-24 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q3126128|генетик]]'' | [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]<br/>Башкорт дәүләт университеты<br/>[[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]] | | |- | | | [[Ринат Камал]] | data-sort-value="1954" | 1954-06-28 | [[Мәчетле районы]] | [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]] | | | |- | | | [[Владимир Тулупов]] | data-sort-value="1954" | 1954-08-08 | [[Уфа]] | [[галим]] | ''[[:d:Q1807470|Воронеж дәүләт университеты]]'' | | |- | | | [[Игорь Александров (1945)|Игорь Александров]] | data-sort-value="1954" | 1954-11-26 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]] | | |- | | | [[Юлай Гайнетдинов]] | data-sort-value="1954" | 1954-01-08 | [[Баймак районы]] | [[Jurnalist|журналист]] | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q20098094|Абуталіпова Рамзана Асхатівна]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-03-30 | [[Стәрлетамак]] | [[галим]] | | | |- | | | [[Әнвәр Сөләйманов]] | data-sort-value="1954" | 1954-09-06 | [[Кыңгыр-Мәнәвез]] | [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]] | | | |- | | | [[Усман Гайсин]] | data-sort-value="1954" | 1954-01-12 | | [[галим]] | [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]] | | |- | | | [[Шәүрә Гыйльманова]] | data-sort-value="1954" | 1954-01-01 | [[Гафури районы]] | [[Jurnalist|журналист]] | [[Башкортстан юлдаш телевидениесе|Башкорт иярчен телевидениесе]] | | |- | | | ''[[:d:Q20606828|Әминев Зәкирйән Ғәлимйән улы]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-01-30 | [[Баймак]] | ''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>[[хокук белгече]] | | | |- | | | [[Риф Әхмәдиев]] | data-sort-value="1954" | 1954-02-13 | [[Әбдрәзәк]] | [[шагыйрь]] | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | [[Рәфига Усманова|Рәфига Госманова]] | data-sort-value="1954" | 1954-09-07 | [[Бустанай]] | [[шагыйрь]] | | | |- | | | ''[[:d:Q23673988|Ғайсин Әхтәр Магаҙ улы]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-03-05 | [[Әбҗәлил районы]] | [[математик]] | | | |- | | | [[Римма Кучумова|Римма Күчемева]] | data-sort-value="1954" | 1954-11-09 | [[Яңа Катай]] | [[Jurnalist|журналист]] | | | |- | | | [[Рифмир Мәрдәмшин]] | data-sort-value="1954" | 1954-02-09 | [[Рәтамак]] | [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q1162163|директор]]'' | [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]] | | |- | | | [[Рафаэль Шәйхисламов]] | data-sort-value="1954" | 1954-03-27 | [[Аркавыл (Салават районы)|Аркавыл]] | ''[[:d:Q21530609|Pedagogue]]''<br/>[[галим]] | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q65333018|Хәсәнов Ришат Фәүҡәт улы]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-09-05 | [[Балтач районы (Башкортстан)|Балтач районы]] | [[галим]] | | | |- | | | ''[[:d:Q65334560|Латыпов Сөләймән Йәнғәли улы]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-03-05 | [[Тимер (Бөрҗән районы)|Тимер]] | | | | |- | | | ''[[:d:Q72405557|Ишморатова Наилә Мәүлитйән ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-09-28 | [[Бикмәт (Туймазы районы)|Бикмәт]] | [[галим]] | | | |- | | 1977 | ''[[:d:Q74526660|Гоц Сергей Степанович]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-03-09 | [[Бәләбәй]] | ''[[:d:Q115003687|radiophysicist]]'' | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q74850778|Бенин Владислав Львович]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-07-24 | [[Пенза]] | ''[[:d:Q19829999|культуролог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]] | | |- | | | [[Зәйтүнә Дударева]] | data-sort-value="1954" | 1954-10-24 | [[Октябрьски]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]] | | |- | | | [[Салават Әпсәләмов]] | data-sort-value="1954" | 1954-09-05 | [[Сабыр]] | [[галим]] | Башкорт дәүләт университеты | data-sort-value="2005" | 2005-01-03 | [[Уфа]] |- | | | [[Михаил Доломатов]] | data-sort-value="1954" | 1954-11-01 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q16744668|физико-химик]]'' | [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]] | | |- | | | ''[[:d:Q124544749|Рима Сәрвәрова]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-07-04 | [[Лаяшты]] | ''[[:d:Q24702769|radio journalist]]'' | | | |- | | | [[Ризван Хәкимов]] | data-sort-value="1954" | 1954-12-26 | [[Исмаил (Дүртөйле районы)|Исмаил]] | [[композитор]]<br/>''[[:d:Q138858|эстрада артисты]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q4457502|Anatoliy Nikolaevitsj Timonin]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-02-14 | ''[[:d:Q4361345|Petrovskoye]]'' | [[галим]] | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q4496419|Хәсәнов Марс Мәғнәүи улы]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-05-22 | [[Талбазы (Авыргазы районы)|Толбазы]] | [[галим]] | | | |- | | | [[Әлфия Акбутина]] | data-sort-value="1955" | 1955-10-09 | ''[[:d:Q4108417|Югары Эткол]]'' | [[Jurnalist|журналист]] | | | |- | | | [[Гүзәл Галиева]] | data-sort-value="1955" | 1955-03-01 | [[Учалы районы]] | [[шагыйрь]]<br/>[[Jurnalist|журналист]] | | | |- | | | [[Җиһанур Фазуллин]] | data-sort-value="1955" | 1955-09-01 | [[Колчура]] | [[математик]] | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | [[Лариса Ямаева]] | data-sort-value="1955" | 1955-11-07 | [[Улан-Удэ]] | [[галим]] | [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]] | data-sort-value="2022" | 2022-01-05 | [[Уфа]] |- | | | [[Александр Аринин]] | data-sort-value="1955" | 1955-11-29 | [[Киев]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | Башкорт дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q28656883|Уфа дәүләт икътисад һәм сервис университеты]]''<br/>''[[:d:Q1773512|Россия дәүләт туризм һәм сервис университеты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q74797056|Vitaly Baykov]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-02-24 | [[Серафимовка (Туймазы районы)]] | [[галим]] | [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]] | | |- | | | ''[[:d:Q74989248|Беньковская Галина Васильевна]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-03-07 | [[Атырау]] | ''[[:d:Q3126128|генетик]]'' | ''[[:d:Q30287694|Institute of Biochemistry and Genetics of Ufa Scientific Centre]]'' | | |- | | | [[Рөстәм Гаделшин]] | data-sort-value="1955" | 1955-04-14 | [[Уфа]] | [[математик]] | ''[[:d:Q16655704|Institute of Mathematics with Computer Center]]''<br/>[[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]<br/>[[Уфа дәүләт авиация техник университеты]] | data-sort-value="2016" | 2016-05-10 | |- | | | [[Фирдәвес Уразаева]] | data-sort-value="1955" | 1955-07-20 | [[Стәрлебаш районы]]<br/>[[Яшергән]] | ''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]'' | [[Уфа фән һәм технологияләр университетының Стәрлетамак филиалы]] | data-sort-value="2011" | 2011-03-27 | [[Стәрлетамак]] |- | | | ''[[:d:Q112121601|Фәссәхов Әғзәм Фәйзрахман улы]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-01-01 | [[Башкорт Илчекәе|Баш-Ильчикей]] | [[укытучы]] | | | |- | | | [[Азат Гаеткулов]] | data-sort-value="1956" | 1956-01-27 | [[Юлдыбай (Җылаер районы)|Юлдыбай]] | [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]'' | | | |- | | | [[Илдус Тимерханов]] | data-sort-value="1956" | 1956-04-25 | [[Түбән Черекүл]] | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]] | | | |- | | | ''[[:d:Q22132877|Исҡужин Таһир Сәлим улы]]'' | data-sort-value="1956" | 1956 | | [[галим]] | Башкорт дәүләт университеты | | [[Уфа]] |- | 1976 | 1981 | [[Фәннур Гыйльманов]] | data-sort-value="1956" | 1956-02-09 | [[Яңа Абзан]] | [[Jurnalist|журналист]] | | | |- | | | [[Хәлисә Мөхәмәдиева]] | data-sort-value="1956" | 1956-06-19 | [[Кушкүл (Нуриман районы)|Кече Теңкәш]] | [[Jurnalist|журналист]] | | | |- | | | [[Валерий Кокин]] | data-sort-value="1956" | 1956-09-18 | [[Йоматау]]<br/>[[Уфа районы]] | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | | data-sort-value="2012" | 2012-01-15 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q65334233|Борханова Флүрә Булат ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-01-10 | [[Азәрбайҗан]] | [[галим]] | [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]] | | |- | | | ''[[:d:Q74859988|Антошкин Виктор Николаевич]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-09-26 | [[Бала-Чытырман]] | ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | | |- | | | [[Дмитрий Бугай]] | data-sort-value="1956" | 1956-01-26 | [[Уфа]] | [[галим]] | [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]] | | |- | | | [[Наталья Гилева]] | data-sort-value="1956" | 1956-02-26 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | ''[[:d:Q4201644|Ufa Institute of Chemistry]]'' | | |- | | 1978 | [[Зәйтүнә Ханова]] | data-sort-value="1956" | 1956-07-30 | [[Еланыш]] | [[Jurnalist|журналист]] | | | |- | | 2002 | ''[[:d:Q91872365|Ғарипов Салауат Рәми улы]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-02-18 | [[Аркавыл (Салават районы)|Аркавыл]] | | | data-sort-value="2014" | 2014-05-07 | [[Имангул (Учалы районы)|Имангул]] |- | | | [[Көнсылу Котлыбаева]] | data-sort-value="1956" | 1956-03-13 | [[Галиәкбәр (Бөрҗән районы)|Галиәкбәр]] | ''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | | | |- | 1974 | 1979 | [[Лилия Сәгыйдуллина]] | data-sort-value="1956" | 1956-02-15 | [[Иске Тамъян (Шаран районы)|Иске Тамъян]] | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[шагыйрь]] | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | [[Баязит Ягафәров]] | data-sort-value="1956" | 1956-06-01 | [[Галиәкбәр (Бөрҗән районы)|Галиәкбәр]] | [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | | | |- | 1978 | 1983 | ''[[:d:Q110133992|Кәлимуллин Рәшит Шәрифулла улы]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-12-08 | [[Илче (Учалы районы)|Илче]] | [[Jurnalist|журналист]] | | | |- | | | [[Рамил Мөдәрисов]] | data-sort-value="1956" | 1956-07-18 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]'' | [[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]]<br/>[[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]] | | |- | | | ''[[:d:Q124471635|Ғәскәрова Гөлфирә Ильяс ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-06-07 | [[Усман (Торымбәт авыл советы)|Усман]] | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[укытучы]] | | | |- | | 1979 | [[Әхәт Мостафин]] | data-sort-value="1957" | 1957-01-21 | [[Колчура]] | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | [[Башкорт дәүләт аграр университеты]]<br/>''[[:d:Q4201644|Ufa Institute of Chemistry]]''<br/>Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | [[Артур Реан]] | data-sort-value="1957" | 1957-03-08 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>[[галим]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | |- | | 1979 | [[Ринад Юлмөхәмәтов]] | data-sort-value="1957" | 1957-01-17 | ''[[:d:Q4108417|Югары Эткол]]'' | [[математик]] | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | [[Җомабикә Ильясова]] | data-sort-value="1957" | 1957-11-01 | ''[[:d:Q4060338|Akyulovo]]'' | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]] | | | |- | | | [[Сергей Синенко]] | data-sort-value="1957" | 1957-08-23 | [[Уфа]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]'' | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | [[Илгизәр Буракаев]] | data-sort-value="1957" | 1957-07-12 | [[Уфа]] | [[язучы]] | | | |- | | | [[Сәрвәр Сурина]] | data-sort-value="1957" | 1957-12-08 | [[Күгәрчен районы]] | [[шагыйрь]] | | | |- | | | [[Гөлчирә Гыйззәтуллина]] | data-sort-value="1957" | 1957-07-04 | [[Бохара вилаяте]] | [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q23673984|Яруллин Ғималетдин Минһаж улы]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-09-19 | [[Кыйгы районы]] | [[Jurnalist|журналист]] | | | |- | | | [[Геннадий Гарустович|Геннади Гарустович]] | data-sort-value="1957" | 1957-08-27 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]'' | | data-sort-value="2017" | 2017-05-24 | [[Уфа]] |- | | 1979 | [[Фәнүзә Гыймалова]] | data-sort-value="1957" | 1957-10-03 | [[Түбән Бикбирде]] | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | ''[[:d:Q4201644|Ufa Institute of Chemistry]]'' | | |- | | 1979 | ''[[:d:Q31751024|Ғималов Фуат Рамазан улы]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-05-13 | [[Мәләкәс (Мәчетле районы)|Мәләкәс]] | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | ''[[:d:Q30287694|Institute of Biochemistry and Genetics of Ufa Scientific Centre]]'' | | |- | | | [[Гадилә Бүләкова]] | data-sort-value="1957" | 1957-04-11 | [[Бөрҗән районы]] | [[галим]] | | | |- | | | [[Александр Толстиков]] | data-sort-value="1957" | 1957-08-16 | [[Алматы]] | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | ''[[:d:Q4201537|РФА СБ катализ институты]]''<br/>''[[:d:Q4070706|Archive RAS]]'' | | |- | | | [[Флизә Фатыйхова]] | data-sort-value="1957" | 1957-07-22 | [[Яңавыл районы]] | [[галим]] | | | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q65332965|Сөләймәнов Марат Ноғман улы]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-04-05 | [[Әбҗәлил районы]] | | | | |- | | | [[Лариса Абрамова]] | data-sort-value="1957" | 1957-09-14 | [[Стәрлетамак районы]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q19961388|геоботаник]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]'' | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q108816581|Аллаяров Зиннәт Абдулла улы]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-07-14 | [[Баймак районы]]<br/>[[Колчура]] | ''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q111711990|Ravil Yamilov]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-04-25 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>[[математик]] | [[Россия фәннәр академиясе]] | data-sort-value="2020" | 2020-06-15 | |- | | 1980 | ''[[:d:Q115277482|Таццяна Іванаўна Жыткевіч]]'' | data-sort-value="1957" | 1957 | | [[галим]] | ''[[:d:Q1503368|International Sakharov Environmental University]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q116044278|Кинйәбаев Тәлғәт Талха улы]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-09-18 | [[Яңа Собхангол]] | | | | |- | | 1984 | ''[[:d:Q4130898|Ғәбитов Ғимран Хәмит улы]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-03-20 | ''[[:d:Q4108515|Verkhnetashevo]]'' | | | | |- | | | [[Тамара Юлдашева]] | data-sort-value="1958" | 1958-06-10 | [[Кыявык]] | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]'' | | | |- | | | [[Рамил Кулдәүләт]] | data-sort-value="1958" | 1958-05-30 | [[Әлмөхәммәт]] | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[Драматурглар|драматург]] | | data-sort-value="1998" | 1998-01-12 | [[Уфа]] |- | | | [[Рамил Искужин]] | data-sort-value="1958" | 1958-03-05 | [[Ыргызлы]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | [[Федерация Советы]] | | |- | | | [[Булат Хәбибуллин]] | data-sort-value="1958" | 1958-05-24 | ''[[:d:Q24292598|Бәйрәкә авыл җирлеге]]'' | [[математик]] | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | [[Әмир Солтангәрәев]] | data-sort-value="1958" | 1958-02-20 | [[Куергазы районы]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[язучы]] | | | |- | | | [[Рамил Исламов]] | data-sort-value="1958" | 1958-09-14 | [[Усман (Балтач районы)|Усман]] | | | | |- | | | [[Артур Сурин]] | data-sort-value="1958" | 1958-06-06 | ''[[:d:Q4278067|Maloarslangulovo]]'' | ''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]'' | | data-sort-value="2012" | 2012-04-01 | [[Уфа]] |- | | | [[Эльза Хорева]] | data-sort-value="1958" | 1958-10-29 | [[Баймак районы]] | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]'' | | | |- | | | [[Фәния Рәхмәтуллина]] | data-sort-value="1958" | 1958-03-23 | ''[[:d:Q4404448|Sagitovo]]'' | [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q974144|укытучы]]''<br/>''[[:d:Q11762416|speech and language therapist]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q74692192|Балапанов Малик Хәмит улы]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-11-19 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | [[Флүзә Фәткуллина]] | data-sort-value="1958" | 1958-01-17 | [[Суыккүл (Ярмәкәй районы)|Суыккүл]] | ''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | Башкорт дәүләт университеты | | |- | 1975 | 1980 | [[Евгений Екомасов]] | data-sort-value="1958" | 1958-06-08 | [[Диңгез буе крае]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | [[Юрий Зимин]] | data-sort-value="1958" | 1958-07-01 | [[Новотроевка (Гафури районы)|Новотроевка]] | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | Башкорт дәүләт университеты<br/>[[Уфа фән һәм технологияләр университеты]] | | |- | | | ''[[:d:Q78035909|Ишбирҙин Айрат Рим улы]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-04-25 | [[Ялчы (Иртөбәк авыл советы)|Ялчы]] | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | [[Россия Фәннәр академиясенең Уфа фәнни үзәге|Русия Фәннәр академиясенең Уфа фәнни үзәге]]<br/>Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | [[Сергей Ковалёв (1958)]] | data-sort-value="1958" | 1958-10-30 | [[Төньяк Шакша]] | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q38053159|геоморфолог]]'' | ''[[:d:Q16655682|Institute of Geology Ufa Scientific Center]]''<br/>[[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]] | | |- | | | ''[[:d:Q78563093|Ғиззәтуллин Рим Рифғәт улы]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-01-02 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | Башкорт дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q4201644|Ufa Institute of Chemistry]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q98940392|Артемьев Ринат Александрович]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-07-20 | [[Ермолаево (Куергазы районы)|Ярмалай]] | [[инженер]] | | | |- | | | [[Радмир Мурзагалин]] | data-sort-value="1958" | 1958-02-23 | [[Бәхтегәрәй (Мерәс авыл советы)|Бәхтегәрәй]] | ''[[:d:Q22976182|тележурналист]]'' | | | |- | | | [[Евгений Круглов]] | data-sort-value="1958" | 1958-03-19 | [[Ярыслау өлкәсе]]<br/>[[Переславль-Залесский]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | [[Морат Киекбаев]] | data-sort-value="1959" | 1959-10-30 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | [[Әхсән Хәлилов]] | data-sort-value="1959" | 1959-08-14 | [[Куергазы районы]] | [[шагыйрь]] | | | |- | | | [[Салават Галләмов|Салават Галләмев]] | data-sort-value="1959" | 1959-12-24 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q974144|укытучы]]'' | | data-sort-value="2018" | 2018-09-05 | [[Уфа]] |- | | | [[Әлфия Әсәдуллина]] | data-sort-value="1959" | 1959-03-02 | [[Авыргазы районы]] | [[язучы]] | | | |- | | | [[Люция Гомәрова]] | data-sort-value="1959" | 1959-01-01 | [[Хәйбулла районы]] | | | | |- | | | [[Рәис Түләк]] | data-sort-value="1959" | 1959-10-14 | [[Буранбай (Баймак районы)|Буранбай]] | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]] | | data-sort-value="2008" | 2008 | [[Уфа]] |- | | | [[Гафур Салихов]] | data-sort-value="1959" | 1959-02-07 | [[Куандык районы]] | [[галим]] | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | [[Әкрам Ганиев]] | data-sort-value="1959" | 1959-01-03 | [[Күселәр (авыл)|Күселәр]] | [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q2732142|статистик]]'' | [[Башкортстан хөкүмәте|Башкортстан Хөкүмәте]] | data-sort-value="2023" | 2023-05-14 | |- | | | ''[[:d:Q21097014|Жиляев, Александр Петрович]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-07-01 | [[Ишембай]] | [[галим]] | Башкорт дәүләт университеты | data-sort-value="2020" | 2020-11-20 | |- | | | [[Әхәт Мортазин]] | data-sort-value="1959" | 1959-02-06 | [[Учалы районы]] | [[Jurnalist|журналист]] | | | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q55825680|Albert Miftakhov]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-09-15 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="2014" | 2014-09-11 | |- | | | [[Азат Ибраһимов]] | data-sort-value="1959" | 1959-07-13 | [[Уфа]] | | | | |- | | | ''[[:d:Q74838472|Гатауллин Раил Рәфкәт улы]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-03-03 | [[Арыслан (Кыйгы районы)|Арслан]] | ''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]'' | | | |- | | | [[Рәшит Шәйхисламов]] | data-sort-value="1959" | 1959-10-05 | [[Аркавыл (Салават районы)|Аркавыл]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | | |- | | | [[Фаил Сафин]] | data-sort-value="1959" | 1959-01-20 | [[Бик-Карамалы]] | ''[[:d:Q2306091|социолог]]'' | | | |- | | 1981 | ''[[:d:Q108657239|Сиразетдинов Зиннур Әмир улы]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-08-25 | [[Сәетбаба]] | | | | |- | | | [[Ришат Нигъмәтуллин (1959)]] | data-sort-value="1959" | 1959-01-11 | [[Зиянчура районы]]<br/>[[Исәнгол (Зиянчура районы)|Исәнгол]] | [[хокук белгече]] | [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]<br/>Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | [[Гөлнур Хөсәенова]] | data-sort-value="1959" | 1959-10-14 | [[Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы]]<br/>[[Кунакбай (Учалы районы)|Кунакбай]] | ''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]'' | [[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]] | | |- | | | ''[[:d:Q112064721|Мөхәмәтйәнов Ирек Зирәк улы]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-01-22 | [[Иске Корыч]] | [[математик]] | | | |- | | | ''[[:d:Q117309398|Ҡаһарманова Зөлфиә Ғәбит ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-08-30 | [[Яңа Собхангол]] | ''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q65333383|Заһиҙуллин Ринат Васиҡ улы]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-01-12 | [[Абдулла районы]] | [[галим]] | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | [[Гөлнур Бохарова]] | data-sort-value="1960" | 1960-11-29 | [[Гафури районы]] | [[галим]] | [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]] | | |- | 1977 | 1982 | [[Гөлфирә Гәрәева]] | data-sort-value="1960" | 1960-10-25 | [[Илтабан]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | | |- | | 1982 | [[Лилия Зәйнуллина (1960)|Лилия Зәйнуллина]] | data-sort-value="1960" | 1960-02-15 | [[Мәтәле]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]] | Башкорт дәүләт университеты | data-sort-value="2016" | 2016-05-10 | [[Уфа]] |- | | | [[Светлана Журавлёва]] | data-sort-value="1960" | 1960-04-07 | [[Түбән Новгород]] | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]'' | | |- | | | [[Гүзәл Фәйзуллина]] | data-sort-value="1960" | 1960-11-09 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | 1982 | [[Флүрә Мурзина]] | data-sort-value="1960" | 1960-05-16 | [[Түбән Үтәш]] | ''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]'' | ''[[:d:Q16535915|Bashkortostan]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q111763236|Рогожникова Татьяна Михайловна]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-08-12 | [[Иске Собхангол (Бөрҗән районы)|Иске Собхангол]] | ''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]] | | |- | | | ''[[:d:Q112132550|Вәлиәхмәтов Рим Марс улы]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-06-11 | [[Сатый|Баязит]] | ''[[:d:Q2306091|социолог]]'' | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q116758119|Елена Евдокимова]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-08-30 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q462390|доцент]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q119487936|Дүсәлинова Фәриҙә Мазһар ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-06-14 | [[Байназар (Бөрҗән районы)|Байназар]] | [[Jurnalist|журналист]] | | | |- | | | [[Рима Сөләйманова]] | data-sort-value="1960" | 1960-11-18 | [[Гусево (Әбҗәлил районы)]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[Гыйльми хезмәткәр]] | | | |- | | | [[Мөнир Вафин]] | data-sort-value="1961" | 1961-01-16 | [[Бәләбәй районы|Бәләбәй райуны]] | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]] | | | |- | | | ''[[:d:Q16653339|Gabidulla Zaripov]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-11-06 | [[Тирмән (Салават районы)|Термен]] | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="2001" | 2001-01-26 | [[Тирмән (Салават районы)|Термен]] |- | | | [[Зөһрә Рәхмәтуллина]] | data-sort-value="1961" | 1961-08-26 | [[Иглин районы]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | [[Салават Кәримов (1960)|Салават Кәримов]] | data-sort-value="1961" | 1961-01-03 | [[Ишембай]] | [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | | | |- | | | [[Марсель Искәндәров]] | data-sort-value="1961" | 1961-01-01 | [[Куергазы районы]] | [[язучы]] | | | |- | | | [[Рәшидә Шәмсетдинова]] | data-sort-value="1961" | 1961-10-24 | [[Исәкәй (Ишембай районы)|Исәкәй]] | [[шагыйрь]] | | | |- | | | [[Рәмзәнә Абуталипова]] | data-sort-value="1961" | 1961-03-30 | [[Уфа]] | [[галим]] | | | |- | | | ''[[:d:Q65334197|Байышева Зилә Вәғиз ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-05-25 | [[Уфа]] | [[галим]] | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q74787713|Башкатов Сергей Александрович]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-04-05 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]'' | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q76971657|Зәйнуллин Радик Әнүәр улы]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-04-02 | [[Красноусол]] | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]] | | |- | | | [[Идрис Сәетгалиев]] | data-sort-value="1961" | 1961-04-16 | [[Иштирәк (Илеш районы)|Иштирәк]] | [[укытучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]] | [[«Кызыл таң» газетасы|Кызыл таң]] | | |- | | | [[Азамат Әхтәмов|Азамат Әхтәмев]] | data-sort-value="1962" | 1962-03-31 | [[Уфа]] | [[математик]] | Башкорт дәүләт университеты | data-sort-value="2020" | 2020-08-14 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q4408512|Раил Сарбаев]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-01-11 | [[Абзан (Зиянчура районы)|Абзан]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | [[Марат Шәрипов]] | data-sort-value="1962" | 1962-03-26 | [[Ямакай]] | ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]'' | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q16671288|Лилия Кәйепова]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-10-03 | [[Йомаш]] | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[Драматурглар|драматург]] | | | |- | | | ''[[:d:Q20605814|Хәлилов Азат Насретдин улы]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-05-29 | [[Куергазы районы]] | [[язучы]] | | | |- | | | ''[[:d:Q20606851|Әхмәтханов Артур Фәрүәз улы]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-11-15 | [[Төрнәле (Салават районы)|Турналы]] | [[хокук белгече]] | | data-sort-value="2019" | 2019-05-14 | [[Уфа]] |- | | | [[Рамил Чураголов]] | data-sort-value="1962" | 1962-08-16 | [[Яңа Акташ (Кырмыскалы районы)|Яңа Акташ]] | [[язучы]] | | | |- | | | ''[[:d:Q56314778|Дәүләтова Камилә Йәүҙәт ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-10-21 | [[Атакент (шәһәр тибындагы поселок)|Атакәнт]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | [[Вәсилә Янбаева]] | data-sort-value="1962" | 1962-08-01 | [[Бөрҗән районы]] | | | | |- | | | ''[[:d:Q106071370|Ramilʹ Nasibullovich Rakhimov]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-01-07 | [[Стәрлетамак]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1493121|хәрби тарих белгече]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q109495524|Swetlana Anatoljewna Mustafina]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-04-08 | ''[[:d:Q4452616|Tatishchevo (Saratov oblast)]]'' | ''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>[[галим]] | Башкорт дәүләт университеты<br/>[[Уфа фән һәм технологияләр университетының Стәрлетамак филиалы]] | | |- | | | ''[[:d:Q110793058|Юлдашбаев Юлай Хәйрулла улы]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-04-18 | [[Башкорт Үргене]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q111665298|Ғәлләмов Рушан Рәхимйән улы]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-10-27 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | [[Башкорт дәүләт аграр университеты]] | | |- | | | ''[[:d:Q111729219|Голов Вячеслав Николаевич]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-04-29 | [[Уфа]] | [[Jurnalist|журналист]] | | | |- | | | ''[[:d:Q116867957|Аллабирҙин Дамир Зиннәт улы]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-06-16 | [[Тимер (Бөрҗән районы)|Тимер]] | ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q23673965|Рахманғолов Сибәғәт Ғибат улы]]'' | data-sort-value="1963" | 1963-03-04 | [[Куергазы районы]] | [[Jurnalist|журналист]] | | | |- | | | [[Әнисә Муллаголова]] | data-sort-value="1963" | 1963-03-05 | [[2нче Эткол]] | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q75547573|Svetlana Bochko]]'' | data-sort-value="1963" | 1963-01-12 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q2066131|спортчы]]'' | | | |- | | | [[Рәсимә Гыйльманова]] | data-sort-value="1963" | 1963-01-03 | | ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q38053159|геоморфолог]]'' | | | |- | | | [[Илгиз Ирназаров]] | data-sort-value="1963" | 1963 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q4205432|ихтиолог]]'' | | | |- | | | [[Миңзәлә Хәлилова]] | data-sort-value="1963" | 1963-08-17 | [[Баеш (Баймак районы)|Баеш]] | ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[язучы]] | | | |- | | | ''[[:d:Q110712488|Йомағужин Фитрат Ғилмитдин улы]]'' | data-sort-value="1963" | 1963-06-14 | [[Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы]]<br/>[[Бөрҗән районы]] | [[тыюлык]] | | | |- | | | ''[[:d:Q122638665|Кәримова (Алдырханова) Әлнисә Рәхимйән ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1963" | 1963-03-18 | [[1нче Мокач]] | ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]] | ''[[:d:Q65332937|Сибай гимназия-интернаты]]'' | | |- | 1984 | 1989 | [[Радий Хәбиров]] | data-sort-value="1964" | 1964-03-20 | [[Сайран (Ишембай районы)|Сайран]] | ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>[[адвокат]] | Башкорт дәүләт университеты<br/>[[Республика Йорты]] | | |- | | | ''[[:d:Q12363121|Gulnara Roll]]'' | data-sort-value="1964" | 1964-11-30 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q901402|географ]]'' | | | |- | | | [[Рәсүл Сәгыйтов]] | data-sort-value="1964" | 1964-03-14 | [[Нәби (Бөрҗән районы)|Нәби]] | [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q24702769|radio journalist]]'' | | | |- | | | [[Тәнзилә Дәүләтбирдина]] | data-sort-value="1964" | 1964-08-03 | [[Бөрҗән районы]] | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]] | | | |- | | | [[Фәрит Ганиев]] | data-sort-value="1964" | 1964-01-19 | [[Югары Яркәй]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | ''[[:d:Q2577002|Investigative Committee of Russia]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q63481959|Теләүбаев Илгиз Сафи улы]]'' | data-sort-value="1964" | 1964-04-19 | [[Нәби (Бөрҗән районы)|Нәби]] | ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]'' | | | |- | | 1987 | ''[[:d:Q65334265|Войтюк Светлана Юрьевна]]'' | data-sort-value="1964" | 1964-11-22 | [[Уфа]] | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]] | | | |- | | | ''[[:d:Q75231326|Bikmetov Evgenij Ûr'evič]]'' | data-sort-value="1964" | 1964-10-15 | [[Уфа]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]] | | |- | | 1992 | [[Екатерина Волкова]] | data-sort-value="1964" | 1964-03-16 | [[Самар]] | ''[[:d:Q71135051|патофизиолог]]'' | | | |- | | | [[Гөлнара Бикбулатова]] | data-sort-value="1964" | 1964-05-14 | [[Хәйбулла районы]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хокук белгече]] | | | |- | 1986 | 1991 | [[Фаил Фәтхетдинов]] | data-sort-value="1964" | 1964-12-29 | [[Иштирәк (Илеш районы)|Иштирәк]]<br/>[[Илеш районы]] | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]'' | [[«Өмет» (Уфа)]]<br/>[[«Кызыл таң» газетасы|Кызыл таң]] | | |- | | | [[Рәлис Уразгулов]] | data-sort-value="1965" | 1965-01-10 | [[Кырмыскалы районы]] | [[Jurnalist|журналист]] | | data-sort-value="2024" | 2024-12-24 | [[Уфа]] |- | | | [[Фоат Сөләйманов]] | data-sort-value="1965" | 1965 | [[Җылаер районы|Зилаер районы]] | | | | |- | | | [[Гәүһәр Батталова]] | data-sort-value="1965" | 1965-12-22 | [[Уфа]] | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]'' | | | |- | 1982 | 1987 | [[Фәнүзә Баһаветдинова]] | data-sort-value="1965" | 1965-05-22 | [[Ибракай|Ибракәй]] | [[укытучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]] | [[Башкортстан юлдаш телевидениесе|Башкорт иярчен телевидениесе]] | | |- | | | ''[[:d:Q107567691|Ҡотлоғәлләмов Ғарифулла Шәрифулла улы]]'' | data-sort-value="1965" | 1965-10-05 | [[Чапай (Дәүләкән районы)|Чапай]] | [[укытучы]] | | | |- | | | ''[[:d:Q116689696|Имаева Гөлнара Зәйнетдин ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1965" | 1965-01-14 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | | |- | | | [[Айтуган Акманов]] | data-sort-value="1966" | 1966-05-16 | [[Уфа]] | [[галим]] | Башкорт дәүләт университеты<br/>[[Башкорт дәүләт аграр университеты]] | | |- | | 1991 | ''[[:d:Q16196753|Andrei Vasilevski]]'' | data-sort-value="1966" | 1966-07-21 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]'' | | | |- | | | [[Камса Мортазин]] | data-sort-value="1966" | 1966-06-01 | [[Учалы районы]] | [[галим]] | | | |- | | 1988 | [[Булат Атнабаев]] | data-sort-value="1966" | 1966-03-07 | [[Уфа]] | [[галим]] | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | 1990 | ''[[:d:Q60831757|Дилмөхәмәтов Айрат Әхнәф улы]]'' | data-sort-value="1966" | 1966-06-21 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | | | |- | | | [[Майя Ишморатова]] | data-sort-value="1966" | 1966-05-27 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | [[Флүрә Солтанова]] | data-sort-value="1966" | 1966-01-25 | [[Ашказар (Җылаер районы)|Ашказар]] | [[Jurnalist|журналист]] | | | |- | | | [[Рәйсә Хазбулатова]] | data-sort-value="1966" | 1966-03-08 | [[Чуалкип]] | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | [[Башкортстан юлдаш телевидениесе|Башкорт иярчен телевидениесе]] | | |- | | | [[Айбулат Псәнчин]] | data-sort-value="1967" | 1967-02-12 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q901402|географ]]'' | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | [[Салават Әбүзәров]] | data-sort-value="1967" | 1967-01-29 | [[Ташасты]] | [[шагыйрь]]<br/>[[Драматурглар|драматург]] | | | |- | | | [[Зәки Әлибаев]] | data-sort-value="1967" | 1967-01-10 | [[Белорет районы]] | [[галим]] | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | [[Зариф Байгускаров]] | data-sort-value="1967" | 1967-06-30 | [[Кадыйр (Күгәрчен районы)|Кадыйр]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | [[Азат Фазлыйәхмәтов]] | data-sort-value="1967" | 1967-02-23 | [[Чуенчы]] | ''[[:d:Q24702769|radio journalist]]''<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''<br/>[[шагыйрь]] | | | |- | | | [[Гөлдәрия Йосыпова]] | data-sort-value="1967" | 1967-01-14 | [[Бала-Чытырман]] | [[Jurnalist|журналист]] | | | |- | | | ''[[:d:Q107711156|Шәүрә Шәкүрова]]'' | data-sort-value="1967" | 1967-12-10 | [[Уфа]] | [[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q110537369|Төхбәтова Роза Рәшит ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1967" | 1967-01-11 | [[Стәрлетамак]] | [[Jurnalist|журналист]] | | | |- | | | ''[[:d:Q114779544|Әминев Марат Мөхәмәт улы]]'' | data-sort-value="1967" | 1967-10-24 | [[Сабай (Гафури районы)|Сабай]] | ''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q9334029|сатирик]]'' | ''[[:d:Q2085381|нәшрият]]''<br/>''[[:d:Q4393592|Республика Башкортостан]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q116056732|Истәкова Рәғиҙә Әхмәт ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1967" | 1967-07-09 | [[Иске Монасыйп]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]'' | ''[[:d:Q4418192|Sibay Institute of Bashkir State University]]''<br/>[[Иске Монасыйп]] | | |- | | | [[Салават Хәмидуллин]] | data-sort-value="1968" | 1968-06-01 | [[Стәрлетамак]] | [[Jurnalist|журналист]] | | | |- | | | [[Радик Батыршин]] | data-sort-value="1968" | 1968-07-28 | [[Уфа]] | [[Jurnalist|журналист]] | | | |- | | | [[Айсылу Гарифуллина]] | data-sort-value="1968" | 1968-01-01 | [[Бөрҗән районы]] | [[язучы]] | | | |- | | | [[Эмиль Мусин]] | data-sort-value="1968" | 1968-03-02 | | [[Jurnalist|журналист]] | | | |- | | 1996 | ''[[:d:Q51669898|Клара Әһлиуллина]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-12-05 | [[Максим Горький (Архангель районы)|Максим Горький]] | ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q16314501|энциклопедист]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | | | |- | | | [[Риф Арысланов]] | data-sort-value="1968" | 1968-06-14 | [[Кадеркул]] | ''[[:d:Q24702769|radio journalist]]''<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''<br/>[[композитор]] | | | |- | | | [[Гайнислам Ибраһимов]] | data-sort-value="1968" | 1968-04-07 | [[2нче Эткол]] | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | | data-sort-value="2020" | 2020-07-31 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q100165794|Алмас Гафаров]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-06-19 | [[Сибай]] | ''[[:d:Q639669|музыкачы]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q111181977|Рамазанов Янис Низаметдин улы]]'' | data-sort-value="1968" | 1968 | [[Урманчы (Салават районы)|Урманчы]] | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q22976182|тележурналист]]'' | | | |- | | | [[Сәлмән Ярмуллин]] | data-sort-value="1969" | 1969-09-24 | [[Җылаер районы|Зилаер районы]] | [[Jurnalist|журналист]] | | | |- | | | ''[[:d:Q98966346|Ғатауллин Рәмил Сөләймән улы]]'' | data-sort-value="1969" | 1969-02-24 | [[Уфа]] | [[Jurnalist|журналист]] | | | |- | | | [[Зөлфия Ханнанова]] | data-sort-value="1970" | 1970-01-01 | ''[[:d:Q4440733|Иске Хәлил]]'' | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]] | | | |- | | | ''[[:d:Q23659251|Данілко Олена Сергіївна]]'' | data-sort-value="1970" | 1970-05-31 | [[Дәүләкән районы]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | | |- | | | [[Айгөл Мохтаруллина]] | data-sort-value="1970" | 1970-07-21 | [[Уфа]] | [[галим]] | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | [[Светлана Сураева]] | data-sort-value="1970" | 1970-06-13 | [[Новосибирск]] | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]] | | | |- | | 1993 | ''[[:d:Q59670903|Rustem Vakhitov]]'' | data-sort-value="1970" | 1970-10-16 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q24265174|фәлсәфә тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q60148888|грамадазнавец]]''<br/>''[[:d:Q15958642|political writer]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q18543182|social philosopher]]'' | Башкорт дәүләт университеты<br/>[[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]<br/>[[Башкортстан Фәннәр академиясе]]<br/>''[[:d:Q951623|Sovetskaya Rossiya]]''<br/>[[Уфа фән һәм технологияләр университеты]]<br/>''[[:d:Q2803341|Central Committee of the Communist Party of the Russian Federation]]'' | | |- | | | [[Елена Данилко]] | data-sort-value="1970" | 1970-05-31 | [[Бакча (Дәүләкән районы)|Бакча]] | | ''[[:d:Q4201873|РФА антропология һәм этнология институты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q124654102|Фролова Ирина Васильевна]]'' | data-sort-value="1970" | 1970-04-12 | [[Уфа]] | [[галим]] | | | |- | | | [[Мөнир Кунафин]] | data-sort-value="1971" | 1971-03-17 | [[Сәетбаба]] | [[Jurnalist|журналист]] | | | |- | | | [[Артур Дәүләтбәков]] | data-sort-value="1971" | 1971-01-25 | [[Зиянчура районы]] | [[Jurnalist|журналист]] | | | |- | | | ''[[:d:Q31750869|Minglegaefür Zaejnetdinov]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-04-17 | [[Мәчетле районы]] | ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | | | |- | | | [[Зәйтүнә Нигъмәтҗанова|Зәйтүнә Нигаматьянова]] | data-sort-value="1971" | 1971-04-10 | [[Лагыр (Башкортстан)|Лагыр]] | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q41546637|викимедиачы]]'' | [[Вечерняя Уфа (газета)|Кичке Уфа]] | | |- | | | ''[[:d:Q74698266|Bajmiev Aleksej Chәnif uly]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-04-23 | [[Тәтешле районы]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]<br/>[[Башкорт дәүләт медицина университеты]] | | |- | | | ''[[:d:Q92315697|Ручкина, Гульнара Флюровна]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-08-31 | [[Уфа]] | | [[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]] | | |- | | | ''[[:d:Q108815367|Йәнғужин Айбулат Рим улы]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-12-29 | [[Уфа]] | [[фәлсәфәче]] | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q109543126|Исхаҡов Вәдүт Ғәйфулла улы]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-04-29 | ''[[:d:Q4476577|Urazbayevo]]'' | [[Jurnalist|журналист]] | | | |- | | | [[Нәркәс Хөбетдинова]] | data-sort-value="1971" | 1971-02-27 | [[Нәби (Бөрҗән районы)|Нәби]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q113410801|Халилов, Динар Галиевич]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-04-19 | [[Салават (шәһәр)|Салават]] | [[менеджер]] | | | |- | | | ''[[:d:Q116790008|Миһранова Эльза Венер ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-12-15 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]'' | | | |- | | | [[Рамил Туйсин]] | data-sort-value="1972" | 1972-04-12 | [[Баймак районы]] | | | | |- | | | ''[[:d:Q123488649|Aidar Akmanov]]'' | data-sort-value="1972" | 1972-01-01 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q864380|биограф]]''<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]'' | | | |- | | | [[Алсу Шәфигуллина]] | data-sort-value="1973" | 1973-09-27 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q5716684|биюче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q20604856|Кучуков Шамил Шакир улы]]'' | data-sort-value="1973" | 1973-03-14 | [[Күгәрчен районы]] | [[Jurnalist|журналист]] | | | |- | | | [[Бану Каһарманова]] | data-sort-value="1973" | 1973-10-07 | | [[укытучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]] | | | |- | | | ''[[:d:Q56311119|Олег Мельниченко]]'' | data-sort-value="1973" | 1973-05-21 | [[Пенза]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Федерация Советы]] | | |- | | | [[Эльвира Аеткулова]] | data-sort-value="1973" | 1973-08-19 | [[Яңа Байрамгул]] | [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q8359428|җәмгыять активисты]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | [[Башкортстан юлдаш телевидениесе|Башкорт иярчен телевидениесе]]<br/>Башкорт дәүләт университеты<br/>[[Башкортстан Корылтае]] | | |- | | | ''[[:d:Q74629452|Аллаяров Алик Рәшит улы]]'' | data-sort-value="1973" | 1973-07-03 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q22976182|тележурналист]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q111190560|Fanira Gaisina]]'' | data-sort-value="1973" | 1973-07-08 | [[Мөсет (Салават районы)|Мусат]] | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]'' | [[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]] | | |- | | | ''[[:d:Q111827890|Хәбибуллина Айгөл Рәфҡәт ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1973" | 1973-11-04 | [[Ишембай]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q111983399|Сәлихова Эльвина Әхнәф ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1973" | 1973-12-18 | [[Прибельский (Кырмыскалы районы)|Прибельский]] | [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]] | | |- | | | ''[[:d:Q116731885|Aigul Khakimyanova]]'' | data-sort-value="1973" | 1973-07-10 | [[Әзекәй (Белорет районы)|Әзекәй]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]'' | | | |- | | | [[Рита Өметбаева]] | data-sort-value="1973" | 1973-08-03 | [[Җанҗегет (Баймак районы)|Җанҗегет]] | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q47541952|продюсер]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q122973877|Ҡаһарманова Миләүшә Сәйғәфәр ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1973" | 1973-09-10 | [[Аргаяш районы]] | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]] | | | |- | | | [[Гөлназ Котыева]] | data-sort-value="1974" | 1974-01-01 | [[Ишкол]] | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]] | | | |- | | | [[Тимербулат Кәримов|Тимербулат Кәримев]] | data-sort-value="1974" | 1974-11-02 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]'' | | | |- | | | [[Гөлфирә Байбулатова]] | data-sort-value="1974" | 1974-05-15 | [[Кече Тәҗәй]] | [[галим]] | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | [[Ирена Колсарина]] | data-sort-value="1974" | 1974-06-22<br/>1974 | [[Түбән Аллагуат]] | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q462390|доцент]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q111671699|Ғәйфуллин Андрей Юрьевич]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-10-27 | [[Мәсәгут (Дуван районы)|Мәсәгут]] | ''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | [[Лариса Абдуллина]] | data-sort-value="1975" | 1975-07-28 | [[Мәкәш]] | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]] | | | |- | | | [[Азат Ярмуллин]] | data-sort-value="1975" | 1975-11-04 | [[Җылаер районы|Зилаер районы]] | [[язучы]] | | | |- | | | [[Рәмзил Ишсарин]] | data-sort-value="1975" | 1975-06-13 | [[Түбән Аллагуат]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | [[Альберт Бәхтизин]] | data-sort-value="1975" | 1975-03-25 | | [[математик]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4504389|РФА Үзәк икътисад-математика институты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q51464220|Вадим Захаров]]'' | data-sort-value="1975" | 1975-04-19 | [[Семено-Петровское]] | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q111816763|Сәләхетдинова Рилә Ринат ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1975" | 1975-09-12 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q2306091|социолог]]'' | [[Башкортстан Республикаcы Башлыгы каршындагы Башкортстан дәүләт хезмәте һәм идарә итү академиясе]] | | |- | | | ''[[:d:Q113594059|Әхтәмов Рөстәм Әнүәр улы]]'' | data-sort-value="1975" | 1975-05-21 | [[Уфа]] | [[инженер]] | | | |- | | | ''[[:d:Q122911567|Кәримова-Байбулатова Рәмзиә Рафаэль ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1975" | 1975-05-24 | [[Баймак районы]] | [[Jurnalist|журналист]] | ''[[:d:Q16535915|Bashkortostan]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q125205676|Ҡыҙрасов Юлай Фәүҡәт улы]]'' | data-sort-value="1975" | 1975-10-01 | [[Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы]] | ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1055894|deputy]]'' | [[Башкортстан Корылтае]] | | |- | | | ''[[:d:Q134489396|Сәлихова Гүзәл Салауат ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1975" | 1975-06-13 | [[Баймак]] | [[Jurnalist|журналист]] | | | |- | | 1998 | [[Илгиз Кадергулов]] | data-sort-value="1976" | 1976-11-04 | ''[[:d:Q4075420|Bayguzino]]'' | [[галим]] | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q23673942|Рәнис Алтынбаев]]'' | data-sort-value="1976" | 1976-08-18 | [[Инҗәр (Белорет районы)|Инҗәр]] | ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>[[җырчы]]<br/>''[[:d:Q8359428|җәмгыять активисты]]'' | | | |- | | | [[Салават Котышев]] | data-sort-value="1976" | 1976-02-13 | [[Ташкент]] | [[менеджер]] | | | |- | | 1998 | ''[[:d:Q65333503|Күскилдина Зөлфиә Мансур ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1976" | 1976-03-19 | [[Уфа]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]'' | | | |- | 1995 | 2000 | [[Гөлнар Юлдыбаева]] | data-sort-value="1976" | 1976-12-28 | [[Сәетбаба]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]'' | [[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]] | data-sort-value="2020" | 2020-11-26 | [[Уфа]] |- | 1996 | 2001 | ''[[:d:Q117344954|Ырыҫҡужина Рәзилә Ишбулды ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1976" | 1976-04-24 | [[Җанҗегет (Баймак районы)|Җанҗегет]] | ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]] | | | |- | | | ''[[:d:Q139273741|Ҡасҡынова Гөлнур Нуриман ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1976" | 1976-04-12 | ''[[:d:Q4055174|Abubakirovo]]'' | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q18043502|Кристина Абрамичев]]'' | data-sort-value="1977" | 1977-09-08 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q674426|куратор]]'' | | | |- | | | [[Рөстәм Ишмөхәммәтов]] | data-sort-value="1977" | 1977-10-07 | [[Йөзимән]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | [[Гөлнур Колсарина]] | data-sort-value="1977" | 1977-10-19 | ''[[:d:Q4062534|Allaguvatsky selsoviet]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q75567777|Йәнгиров Азат Вәзир улы]]'' | data-sort-value="1977" | 1977-10-08 | [[Екатеринбург]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | [[Тамара Тансыкхуҗина]] | data-sort-value="1978" | 1978-12-11 | [[Чаллы]] | ''[[:d:Q16402890|шашист]]'' | | | |- | | | [[Евгений Семивеличенко|Евгени Семивеличенко]] | data-sort-value="1978" | 1978-01-16 | [[Уфа]] | | [[Уфа моторлар төзү җитештерү берләшмәсе]] | | |- | | | [[Иван Сухарев]] | data-sort-value="1978" | 1978-06-10 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q23659621|Ілімбетова Азалія Фаттахівна]]'' | data-sort-value="1978" | 1978-01-01 | [[Салават районы]] | | | | |- | 1996-09 | 2001-07 | ''[[:d:Q47704060|Darya Gaysina]]'' | data-sort-value="1978" | 1978-11-15 | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>''[[:d:Q1553123|lector]]'' | ''[[:d:Q1161297|Сассекс университеты]]''<br/>''[[:d:Q1333399|University of Leicester]]''<br/>''[[:d:Q6978783|National Survey of Health & Development]]''<br/>''[[:d:Q245247|Лондон король көллияте]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q60831159|Denis Borisov]]'' | data-sort-value="1978" | 1978-07-18 | [[Уфа]] | [[математик]] | [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]] | | |- | | 2000 | [[Рөстәм Ахунов]] | data-sort-value="1978" | 1978-08-22 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''<br/>''[[:d:Q8359428|җәмгыять активисты]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q65334463|Илембәтова Азалия Фәттәх ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1978" | 1978-01-01 | [[Салават районы]] | [[галим]] | | | |- | | | ''[[:d:Q27881276|Daur Kove]]'' | data-sort-value="1979" | 1979-03-15 | [[Сухум]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q119139031|Shamil R. Abdullin]]'' | data-sort-value="1979" | 1979 | [[Туймазы]] | ''[[:d:Q12358881|альголог]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q134510732|Ғәлин Уйылдан Нурғәли улы]]'' | data-sort-value="1979" | 1979-02-26 | ''[[:d:Q4477101|Urman-Bishkadak]]'' | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q5261026|Deputy Director]]'' | [[Юлдаш радиосы]]<br/>''[[:d:Q4453933|Башҡортостанда телевидение]]'' | data-sort-value="2024" | 2024-08-28 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q85951851|Бүләков Фәнил Нил улы]]'' | data-sort-value="1980" | 1980-07-05 | [[Имангул (Учалы районы)|Имангул]] | [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[укытучы]] | | | |- | 1997-09-01 | 2002-06-15 | ''[[:d:Q91260497|Rustem Ilyasov]]'' | data-sort-value="1980" | 1980 | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]'' | ''[[:d:Q30287694|Institute of Biochemistry and Genetics of Ufa Scientific Centre]]'' | | |- | | | [[Данияр Абдрахманов]] | data-sort-value="1980" | 1980-11-25 | [[Башкортстан]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Башкортстан Республикаcы Башлыгы каршындагы Башкортстан дәүләт хезмәте һәм идарә итү академиясе]] | | |- | | | ''[[:d:Q23658303|Абсалямова Юлія Аліківна]]'' | data-sort-value="1981" | 1981-12-03 | [[Гай районы]] | ''[[:d:Q12347522|этнограф]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q381466|Maxim Tchoudov]]'' | data-sort-value="1982" | 1982-11-12 | [[Михайловка (Уфа районы)|Михайлау]] | ''[[:d:Q16029547|биатлонист]]'' | | | |- | | | [[Борис Орехов]] | data-sort-value="1982" | 1982-09-30<br/>1982 | [[Уфа]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]'' | [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]] | | |- | | | [[Гүзәл Сәгыйтова]] | data-sort-value="1982" | 1982-03-13 | [[Түбән Зәет]] | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1776724|театр директоры]]''<br/>''[[:d:Q581817|deputy mayor]]'' | [[Татарстан — Яңа Гасыр]]<br/>[[Казан татар дәүләт яшь тамашачылар театры]]<br/>[[Казан шәһәр Думасы|Казан шәһәр думасы]] | | |- | | | [[Игорь Савельев (1983)|Игорь Савельев]] | data-sort-value="1983" | 1983-07-01 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q4220892|кинокритик]]''<br/>''[[:d:Q6625963|язучы-романист]]''<br/>''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''<br/>[[язучы]] | | | |- | | | [[Ренат Хилаҗев]] | data-sort-value="1983" | 1983-04-25 | [[Кытау-Тамак|Усть-Катав]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1979607|финансист]]''<br/>[[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q8246794|блогер]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q130286636|Eldar Validov]]'' | data-sort-value="1983" | 1983-06-16 | [[Екатеринбург]] | | | | |- | | | [[Лиана Шайдукова]] | data-sort-value="1985" | 1985-01-01 | [[Малаяз]] | ''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | | [[Көнсылу Хатмуллина|Көнсылу Хәтмуллина]] | data-sort-value="1985" | 1985-02-26 | [[Галиәкбәр (Бөрҗән районы)|Галиәкбәр]] | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | ''[[:d:Q4201689|Institute of Problems of Chemical Physics]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q108905839|Irina Pankina]]'' | data-sort-value="1986" | 1986-03-08 | [[Маячный (Башкортстан)|Маячный]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | [[Фаил Алчынов]] | data-sort-value="1986" | 1986-12-07 | [[Юлдыбай (Җылаер районы)|Юлдыбай]] | ''[[:d:Q15253558|активист]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q64568980|Iskhak Farkhutdinov]]'' | data-sort-value="1987" | 1987-06-02 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q520549|геолог]]'' | Башкорт дәүләт университеты | | |- | | 2009 | ''[[:d:Q126365281|Dmitry Bresler]]'' | data-sort-value="1987" | 1987 | | | | | |- | | | ''[[:d:Q432987|Olga Vilukhina]]'' | data-sort-value="1988" | 1988-03-22 | [[Межгорье (Башкортстан)]] | ''[[:d:Q16029547|биатлонист]]'' | | | |- | | | [[Айгиз Баймөхәммәтов]] | data-sort-value="1988" | 1988-10-27<br/>1988 | [[Абзак (Белорет районы)|Абзак]] | [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]] | | | |- | | | ''[[:d:Q116738010|Olesya Akhmetrakhimova]]'' | data-sort-value="1988" | 1988-03-05 | [[Мәкәш]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]'' | | | |- | | | [[Айнур Биргалин]] | data-sort-value="1989" | 1989-10-17 | [[Учалы районы]] | [[мөфти]] | | | |- | | | [[Ратмир Мәүлиев]] | data-sort-value="1989" | 1989-08-14 | [[Нефтекама|Нифтикам]] | | | | |- | | | ''[[:d:Q4064322|Әминева Әлиә Мансур ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1992" | 1992-04-19 | [[Ишембай]] | ''[[:d:Q2066131|спортчы]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q4270710|Mikhalina Lysova]]'' | data-sort-value="1992" | 1992-03-29 | [[Түбән Тагил]] | ''[[:d:Q16029547|биатлонист]]''<br/>''[[:d:Q13382608|чаңгы узышчысы]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q28495022|Gulnaz Abubakirova]]'' | data-sort-value="1996" | 1996-01-18 | [[Ишембай]] | ''[[:d:Q2066131|спортчы]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q108143275|Iskander Akhmetov]]'' | data-sort-value="1997" | 1997-01-11 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q13381863|кылычбаз]]'' | | | |- | | | [[Миңлегөл Хисамова]] | | [[Куергазы районы]] | [[шагыйрь]] | | | |- | | | [[Вәкилә Калмантаева]] | | ''[[:d:Q18770139|Verxneilyasovo]]'' | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q46379573|Lyaysan Aralbaeva]]'' | | [[Башкортстан]] | [[адвокат]]<br/>''[[:d:Q41546637|викимедиачы]]'' | | | |- | | | [[Альберт Мулдашев]] | | [[Белорет районы]] | [[галим]] | | | |- | | | ''[[:d:Q50754396|Биглова, Раиса Зигандаровна]]'' | | | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | | | |- | 1994 | 1998 | ''[[:d:Q51056778|Damir B. Khismatullin]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q49108|Массачусетс технология институты]]''<br/>''[[:d:Q1193547|Tulane University of Louisiana]]''<br/>''[[:d:Q174710|Лос-Анджелестагы Калифорния университеты]]''<br/>''[[:d:Q49110|Бостон үнивирситите]]''<br/>[[Дьюк университеты|Дьюк үнивирситите]]<br/>''[[:d:Q65379|Виргиния политихникә үнивирситите]]'' | | |- | 1992-09-01 | 1997-06 | ''[[:d:Q51075770|Gulnaz Korytina]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q30287694|Institute of Biochemistry and Genetics of Ufa Scientific Centre]]''<br/>[[Башкорт дәүләт медицина университеты]] | | |- | 1967 | 1972 | ''[[:d:Q52985041|Leonard M. Khalilov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201626|Россия фәннәр академиясенең Нефть химиясе һәм катализ институты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q55825679|Әхмәҙиев Тамимдар Хажиғәли улы]]'' | | [[Кыргыз-Миякә]] | [[галим]] | | | [[Уфа]] |- | 1999-09-01 | | ''[[:d:Q57022872|Bulat Kuluev]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q30287694|Institute of Biochemistry and Genetics of Ufa Scientific Centre]]'' | | |- | 2006-11-20 | 2009-06-25 | ''[[:d:Q57423194|Denis Sabirov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | Башкорт дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q4201626|Россия фәннәр академиясенең Нефть химиясе һәм катализ институты]]'' | | |- | 1975-09-01 | 2000-08-01 | ''[[:d:Q59392517|Nail L Asfandiarov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q48625422|Institute of Physics of Molecules and Crystals]]'' | | |- | 2007-01-09 | 2011-06-30 | ''[[:d:Q59823471|Mikhail S Kuklin]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q300980|Aalto University]]''<br/>''[[:d:Q578326|Йювяскюля университеты]]''<br/>''[[:d:Q2093139|University of Eastern Finland]]''<br/>''[[:d:Q4201644|Ufa Institute of Chemistry]]'' | | |- | | | [[Җәмил Бурангулов]] | | [[Бөрҗән районы]] | [[Jurnalist|журналист]] | | | |- | | | [[Евгений Докучаев]] | | [[Архангель районы (Башкортстан)|Архангель районы]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | | |- | 1976-09-01 | 1981-08-31 | ''[[:d:Q79942244|Ayrat A. Nazarov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q30263254|Institute of Metal Superplasticity Problems]]''<br/>[[Уфа дәүләт авиация техник университеты]] | | |- | | | ''[[:d:Q80067114|Aleksandr Lubyanov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | |- | 1995 | 2000 | ''[[:d:Q85659496|Ekaterina Cherepanova]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | |- | 2003 | 2009 | ''[[:d:Q85825145|Yuldash Yusupov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Башкортстан Фәннәр академиясе]] | | |- | 1998-09-01 | 2003-06-30 | ''[[:d:Q85831237|Sophia Borisevich]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201644|Ufa Institute of Chemistry]]'' | | |- | 2007 | 2013 | ''[[:d:Q85961692|Denis Islamov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201626|Россия фәннәр академиясенең Нефть химиясе һәм катализ институты]]'' | | |- | 1976 | 1985 | ''[[:d:Q86323244|Rail R Gataullin]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | |- | 2007-09-01 | 2012-06-30 | ''[[:d:Q86940691|Ekaterina Mescheryakova]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | |- | 2004 | 2010 | ''[[:d:Q87511165|Ulyana Kuzmina]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q30287694|Institute of Biochemistry and Genetics of Ufa Scientific Centre]]'' | | |- | 2007-09-01 | 2013-06-30 | ''[[:d:Q88012469|Azat F Akbulatov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201689|Institute of Problems of Chemical Physics]]'' | | |- | 1970-09-01 | 1975-06-30 | ''[[:d:Q88112317|Nail G Migranov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | |- | 2016-09-01 | | ''[[:d:Q88317752|Filuza Mazhitova]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q88317754|Azat Yumaguzin]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Уфа фән һәм технологияләр университеты]] | | |- | 1992 | 1997 | ''[[:d:Q88325132|V N Nazarov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q48625422|Institute of Physics of Molecules and Crystals]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q88406293|Elena Mikhaylova]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | |- | 2001 | 2006 | ''[[:d:Q88597196|Timur R Iasakov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q90665823|Elvira Sadykova]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4314504|Туклану фәнни-тикшеренү институты]]'' | | |- | 1976-09-01 | 1978-06-26 | ''[[:d:Q90792659|T K Larionova]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q52846335|Ufa Research Institute of Occupational Health and Human Ecology]]'' | | |- | 2000-09-01 | 2005-06-25 | ''[[:d:Q90792668|Rustem Daukaev]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q52846335|Ufa Research Institute of Occupational Health and Human Ecology]]'' | | |- | 2008-09-01<br/>2012-09-01 | 2012-07-01<br/>2014-07-01 | ''[[:d:Q91078069|Elizaveta A Klimentova]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q30287694|Institute of Biochemistry and Genetics of Ufa Scientific Centre]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q91125662|Yulya N Biglova]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | |- | 1991-06-01 | 1996-07-01 | ''[[:d:Q91260495|Ural Yunusbaev]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q497488|Incheon National University]]''<br/>''[[:d:Q30287694|Institute of Biochemistry and Genetics of Ufa Scientific Centre]]''<br/>''[[:d:Q31249|Кәнзас штаты үнивирситите]]'' | | |- | 2000-09-01 | 2005-06-20 | ''[[:d:Q91518844|Olga Kostareva]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201415|Institute of Protein Research]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q91892859|Rezeda Khasanova]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | Башкорт дәүләт университеты | | |- | 2009 | 2014 | ''[[:d:Q91943035|Anastasiya Petrova]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | |- | 1983-09-01 | 1988-06-30 | ''[[:d:Q92720268|Rimma M Sultanova]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201644|Ufa Institute of Chemistry]]'' | | |- | 1980-09-01 | 1986-06-30 | ''[[:d:Q92992351|Flarit A Sungatov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | |- | 1978-09-01 | 1983-07-30 | ''[[:d:Q95962055|M V Gordeev]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | |- | 2008-09-01 | 2014-06-30 | ''[[:d:Q96050232|Alfia R Yusupova]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201644|Ufa Institute of Chemistry]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q97418673|Sergey Litvinov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q30287694|Institute of Biochemistry and Genetics of Ufa Scientific Centre]]'' | | |- | 2000-09 | 2005-06 | ''[[:d:Q99605017|Yulia A Nasykhova]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q102311065|Liliya Sunagatovna Ibragimova]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102385618|Gulnara Safina]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102385619|Lyaisan Yamilova]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102385621|Elena Gafarova]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102385624|Aigul Ayupova]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102394152|Elvira Nafikova]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102395385|Guzel Yamaletdinova]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102395386|Arthur Aznabaev]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102398182|Elena Salyakhova]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102551800|Zulfiia Filgatovna Aksenova]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102551812|Ilnur Mirzovich Utiashev]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102647253|Ahtyar Magazovich Gaisin]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102693597|Il'dar Khamitovich Musin]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102715699|Nail Akhtyamov]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102749502|Aleksandr Vladimirovich Komarov]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q103174763|Aleksei Yur'evich Timofeev]]'' | | | | | | |- | 1977 | 1982 | ''[[:d:Q104611511|G V Timasheva]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q52846335|Ufa Research Institute of Occupational Health and Human Ecology]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q136405139|Иҙелбаева Айгөл Рамаҙан ҡыҙы]]'' | | | [[шагыйрь]]<br/>[[Jurnalist|журналист]] | | | |- | | | ''[[:d:Q137911352|Илтенбаева Миңзифа Абрар ҡыҙы]]'' | | | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | | | |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{reflist}} == Сылтамалар == {{Тышкы сылтамалар}} * [http://www.bashedu.ru Рәсми сайт] {{ref-ru}} {{ref-ba}} == Шулай ук карагыз == {{Портал|Мәгариф|Уфа|Башкортстан|Россия Федерациясе}} * [[Россия югары уку йортлары исемлеге]] * [[Башкорт дәүләт университетының татар теле кафедрасы]] {{Россия классик университетлары ассоциациясе}}{{Башкортстан мәгарифе}} [[Төркем:Әлифба буенча университетлар]] [[Төркем:1909 елда нигезләнгән уку йортлары]] [[Төркем:2022 елда ябылган уку йортлары]] [[Төркем:Башкорт дәүләт университеты]] [[Төркем:Уфа университетлары]] [[Төркем:Россия университетлары]] 0u7a27a21q4ke0w83lhod66am0ypn1y 0 38655 5963095 4868025 2026-06-13T21:03:05Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963095 wikitext text/x-wiki {{ТП |халәт = село |татар исеме = Зур Кукмара |чын исем = Зур Кукмара |ил = Россия |герб = |байрак = |герб киңлеге = |байрак киңлеге = |lat_deg = 56 |lat_min = 11 |lat_sec = 24 |lon_deg = 50 |lon_min = 50 |lon_sec = 24 |CoordAddon = type:city(17800)_region:RU |CoordScale = 250000 |ЯндексХарита = |ил харитасы зурлыгы =300 |төбәк харитасы зурлыгы =300 |район харитасы зурлыгы =250 |төбәк төре = Республика |төбәк = Татарстан |төбәк җәдвәлдә = Татарстан |район төре = муниципаль район |район = Кукмара районы |район җәдвәлдә= |җәмгыять төре= |җәмгыять = |җәмгыять таблицада = |ил харитасы = |төбәк харитасы = |эчке бүленеш = |башлык төре = |башлык = |нигезләү датасы = Казан ханлыгы |беренче телгә алу = |элеккеге исемнәр = |мәйдан = |биеклек төре = |ТП мәркәзе биеклеге = |климат = dfb — дымлы континенталь |рәсми тел = |халык саны = 1986 |исәп елы = 2010 |халык тыгызлыгы = |агломерация = |милли состав = |дини состав = |этнохороним = |сәгать кушагы = +3 |DST = |телефон коды = |почта индексы = 422120 |почта индекслары = |автомобиль коды = 16, 116 |Commons-та төркем = |сайт = |сайт теле = |сайт теле2 = |сайт теле3 = |сайт теле4 = |сайт теле5 = |add1n = |add1 = |add2n = Русча топонимы |add2 = Большой Кукмор |add3n = |add3 = | add3n = ОКАТО | add3 = 92233000011 | add4n = ОКТМО | add4 = 92633412101 }} '''Зур Кукмара''' — [[Татарстан Республикасы]]ның [[Кукмара районы]]ндагы авыл. == Географиясе == Зур Кукмара Татарстанның башкаласы [[Казан]]нан төньяк-көнчыгышка таба 117 чакрым, ә район үзәге Кукмарадан төньяк-көнбатышка таба 3 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>. == Тарих == Авыл бик борынгылардан: [[Казан ханлыгы]] чорында ук нигезләнгән == Демография == {| class='standard' style='text-align: center;' width=60% | colspan=13 | Халык саны |- class='shadow' |[[1859 ел|1859]] |[[1897 ел|1897]] |[[1908 ел|1908]] |[[1920 ел|1920]] |[[1926 ел|1926]] |[[1938 ел|1938]] |[[1949 ел|1949]] |[[1958 ел|1958]] |[[1970 ел|1970]] |[[1979 ел|1979]] |[[1989 ел|1989]] |[[2002 ел|2002]] |[[2010 ел|2010]] |- |781 |1276 |1327 |1242 |1345 |1487 |1080 |1328 |1578 |1523 |1418 |1742 |1986 |} Төп милләтләр ([[1989 ел]]гы җанисәп буенча): [[татарлар]]. 2020 елгы халык санын алу нәтиҗәләре буенча биредә 2281 кеше яши<ref name=16t>[https://16.rosstat.gov.ru/vpn2020 Дәүләт статистикасы Федераль хезмәтенең Татарстан Республикасы буенча территориаль органы.]</ref>, шул исәптән: [[татарлар]] — 96,93%, башка халыклар — 2,89%, милләтен күрсәтмәүчеләр — 0,18%<ref name=16t />. == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q18768065. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! әлма-матер ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |- | data-sort-value="1964" | 1964-11-18 | [[Фәрхәт Хөснетдинов]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[хокук белгече]] | [[Татарстан Республикасы Юстиция министрлыгы]]<br/>[[Татэнерго]]<br/>[[Татарстан Республикасы Министрлар Кабинеты]]<br/>''[[:d:Q132449651|Татарстан Республикасы Рәисе Аппараты]]''<br/>''[[:d:Q4411291|Svyazinvestneftekhim]]''<br/>''[[:d:Q110163050|Татарстан Республикасы Конституция мәхкәмәсе]]''<br/>[[Болгар ислам академиясе]] | | |} {{Wikidata list end}} == Климат == {{temperatura12-y-cyrillic|-11.2|-11|-5.7|3.8|12.5|17.9|19.9|17|11.4|3.8|-5.3|-10.4|3.6}} Климат уртача континенталь. [[Кёппен климатлар классификация|Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе]] буенча климатның коды: Dfb<ref>[http://koeppen-geiger.vu-wien.ac.at/present.htm#data World Map of the Köppen-Geiger climate classification, Institute for Veterinary Public Health, University of Veterinary Medicine Vienna]</ref>. Уртача еллык һава температурасы 3.6&nbsp;°C.<ref>[http://www.retscreen.net NASA Surface meteorology and Solar Energy Data Set, RETScreen International]</ref> == Искәрмәләр == {{Reflist}} == Чыганаклар == * Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ. {{Кукмара районы}} dcszrgti3unnbzbw9ho1knsqs6n9u7l 0 42794 5963058 5854409 2026-06-13T13:43:09Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963058 wikitext text/x-wiki {{ТП/ВМ |халәт = Авыл |татар исеме = Яңа Илек |чын исем = Новоиликово |чын исем = |герб = |байрак = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |ил харитасы = |төбәк харитасы = |район харитасы = |ил харитасы зурлыгы = |төбәк харитасы зурлыгы = |район харитасы зурлыгы = |төбәк = Башкортстан |төбәк җәдвәлдә = Башкортстан |район төре = |район = Бакалы районы{{!}}Башкортстанның Бакалы районы |район җәдвәлдә = Бакалы районы |җирлек төре = Авыл җирлеге |җирлек = |җирлек җәдвәлдә = |эчке бүленеш = |башлык = |нигезләнү елы = |беренче язма искә алу = |элекке исемнәр = |бирле = |мәйдан = |ТП үзәге биеклеге = |халык саны = 369 |исәп елы = 2010 |тыгызлык = |агломерация = |милли состав = |дини состав = |этнохороним = |почта индексы = 452672 |сәгать кушагы = +6 |почта индекслары = |телефон коды = |санлы идентификатор = 80207828004 |Commons та төркем = |сайт = }} '''Яңа Илек''' — [[Башкортстан]]ның [[Бакалы районы]]нда урнашкан татар авылы. == Демография == {{ХСВМ||Таблица}} == Авыл белән бәйле шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q1052218. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! әлма-матер ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |- | data-sort-value="1927" | 1927-04-15 | [[Евдокия Кириллова|Әүдеки Кириллова]] | | ''[[:d:Q84271380|livestock farmer]]'' | | data-sort-value="2005" | 2005-07-01 | [[Бакалы]] |} {{Wikidata list end}} {{Wikidata list|sparql=SELECT DISTINCT ?item ?itemLabel WHERE { ?item (wdt:P19|wdt:P551|wdt:P20|wdt:P937) wd:Q1052218. } |columns=label |sort=label |autolist=fallback |row_template=subst:Wikidata list/Тамгалы исемлек |skip_table=1 |col_count=3 }} * [[Евдокия Кириллова|Әүдеки Кириллова]] {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{Искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [http://www.asmo-rb.ru Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы]. {{Бакалы районы}} [[Төркем:Башкортстан авыллары]] {{Bashkir-geo-stub}} sp1iygrhn010ee2iylcbay7z973u2w2 0 43092 5963161 5853927 2026-06-14T11:06:17Z Әмир 15082 /* Шәхесләр */ өстәмә 5963161 wikitext text/x-wiki {{мәгънәләр|Әзекәй (мәгънәләр)}} {{ТП-Россия |халәт = Авыл |татар исеме = Әзекәй |чын исем = Азикеево |чын исем = |герб = |байрак = |lat_dir = N|lat_deg = 53|lat_min = 55|lat_sec = 52 |lon_dir = E|lon_deg = 58|lon_min = 14|lon_sec = 18 |CoordAddon = |CoordScale = |ил харитасы = |төбәк харитасы = |район харитасы = |ил харитасы зурлыгы = |төбәк харитасы зурлыгы = |район харитасы зурлыгы = |төбәк = Башкортстан |төбәк җәдвәлдә = Башкортстан |район төре = |район = Белорет районы{{!}}Башкортстанның Белорет районы |район җәдвәлдә = Белорет районы |җирлек төре = Авыл җирлеге |җирлек = |җирлек җәдвәлдә = |эчке бүленеш = |башлык = |нигезләнү елы = |беренче язма искә алу = |элекке исемнәр = |бирле = |мәйдан = |ТП үзәге биеклеге = |халык саны = 399 |исәп елы = 2010 |тыгызлык = |агломерация = |милли состав = |дини состав = |этнохороним = |почта индексы = 453520 |сәгать кушагы = +6 |почта индекслары = |телефон коды = |санлы идентификатор = |Commons та төркем = |сайт = }}'''Әзекәй''' — [[Башкортстан]]ның [[Белорет районы]]нда урнашкан авыл. == Демография == Халык саны динамикасы: {| class="wikitable" style="text-align: center; width:200px;" class=bright; |--- class='bright' ! [[2002]]<ref name='белешмә'>Башкортостан Республикасының муниципаль районнары турындагы бердәм электрон белешмәсе — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls Excel форматындагы кушымта] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304094552/http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls |date=2016-03-04 }}.</ref> !! [[2009]]<ref name='белешмә'/> !! [[2010]]<ref name='башстат'>{{Citation |title=Башкортстан Җөмһүрияте торак нокталары буенча халык саны |url=http://bashstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/bashstat/resources/2f055a804e303140ba45fe3bf8d20d64/%D0%A7%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F+%D0%BF%D0%BE+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D0%BC+%D0%BF%D1%83%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B0%D0%BC+%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8+%D0%91%D0%B0%D1%88%D0%BA%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD.pdf |access-date=2013-04-01 |archive-date=2014-08-20 |archive-url=https://www.webcitation.org/6Rxi3K6iw?url=http://bashstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/bashstat/resources/2f055a804e303140ba45fe3bf8d20d64/%D0%A7%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F+%D0%BF%D0%BE+%D0%BD%D0%B0%D1%81 |dead-url=yes }}</ref> |--- class='bright' | 359 || 466 || 399 |} [[Бөтенроссия халык санын алу, 2010|2010 ел җанисәбен алу]] буенча биредә 399 кешенең яшәве мәгълүм.<ref name="башстат"/> == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q1055572. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! әлма-матер ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |- | data-sort-value="1947" | 1947-03-22 | [[Гадел Вәлиев (1947)]] | [[Башкорт дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]'' | [[укытучы]] | [[Чиләбе дәүләт университеты]] | | |- | data-sort-value="1973" | 1973-07-10 | ''[[:d:Q116731885|Aigul Khakimyanova]]'' | [[Башкорт дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q19603970|филология фәннәре кандидаты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]'' | | | |} {{Wikidata list end}} * [[Гадел Вәлиев (1947)|Гадел Вәлиев]] (1947), филология фәннәре кандидаты, доцент, халыкара төрек академиясенең мөхбир әгъзасы. * [[Зилә Сәетова]] (1970―2026), Башкортстанның атказанган (2011) һәм халык (2022) артисты. == Искәрмәләр == {{Искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [http://www.asmo-rb.ru Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы]. {{Белорет районы}} [[Төркем:Башкортстан авыллары]] {{Bashkir-geo-stub}} 3n9y4gc3ca3v3sne3x7b40pkxi8mpfz 0 45926 5963074 5834102 2026-06-13T17:38:08Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963074 wikitext text/x-wiki {{ТП-Россия |халәт = Авыл |татар исеме = Софьино |чын исем = |чын исем = |герб = |байрак = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |ил харитасы = |төбәк харитасы = |район харитасы = |ил харитасы зурлыгы = |төбәк харитасы зурлыгы = |район харитасы зурлыгы = |төбәк = Башкортстан |төбәк җәдвәлдә = Башкортстан |район төре = |район = Гафури районы{{!}}Башкортстанның Гафури районы |район җәдвәлдә = Гафури районы |җирлек төре = Авыл җирлеге |җирлек = |җирлек җәдвәлдә = |эчке бүленеш = |башлык = |нигезләнү елы = |беренче язма искә алу = |элекке исемнәр = |бирле = |мәйдан = |ТП үзәге биеклеге = |халык саны = 6 |исәп елы = 2010 |тыгызлык = |агломерация = |милли состав = |дини состав = |этнохороним = |почта индексы = 453070 |сәгать кушагы = +6 |почта индекслары = |телефон коды = |санлы идентификатор = 80221807009 |Commons та төркем = |сайт = }} '''Софьино''' — [[Башкортстан]]ның [[Гафури районы]]нда урнашкан авыл. == Демография == Халык саны динамикасы: {| class="wikitable" style="text-align: center; width:200px;" class=bright; |--- class='bright' ! [[2002]]<ref name='белешмә'>Башкортостан Республикасының муниципаль районнары турындагы бердәм электрон белешмәсе — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls Excel форматындагы кушымта] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304094552/http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls |date=2016-03-04 }}.</ref> !! [[2009]]<ref name='белешмә'/> !! [[2010]]<ref name='башстат'>{{Citation |title=Башкортстан Җөмһүрияте торак нокталары буенча халык саны |url=http://bashstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/bashstat/resources/2f055a804e303140ba45fe3bf8d20d64/%D0%A7%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F+%D0%BF%D0%BE+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D0%BC+%D0%BF%D1%83%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B0%D0%BC+%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8+%D0%91%D0%B0%D1%88%D0%BA%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD.pdf |access-date=2013-04-08 |archive-date=2014-08-20 |archive-url=https://www.webcitation.org/6Rxi3K6iw?url=http://bashstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/bashstat/resources/2f055a804e303140ba45fe3bf8d20d64/%D0%A7%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F+%D0%BF%D0%BE+%D0%BD%D0%B0%D1%81 |dead-url=yes }}</ref> |--- class='bright' | 20 || 19 || 6 |} [[Бөтенроссия халык санын алу, 2010|2010 ел җанисәбен алу]] буенча биредә 6 кешенең яшәве мәгълүм.<ref name="башстат"/> == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q4430106. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! әлма-матер ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{Искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [http://www.asmo-rb.ru Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы]. {{Гафури районы}} [[Төркем:Башкортстан авыллары]] {{Bashkir-geo-stub}} rq2253xsj8ili2zir7w8u8v6upj7p0g 0 49841 5963059 5887757 2026-06-13T13:43:32Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963059 wikitext text/x-wiki {{УК}} {{бутамагыз|К.А. Тимирязев исемендәге Башкорт педагогия институты}} '''{{Label|Q4080166|lang=tt}}''' ({{lang-ru|{{Label|Q4080166|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q4080166|lang=en}}}}, {{lang-ba|{{Label|Q4080166|lang=ba}}}}) — [[Уфа]]дагы педагогик [[югары уку йорты]]. == Тарихи белешмә == Уфада педадогик югары уку йортын ике тапкыр ачарга туры килгән. Патша заманында ук ачылган Укытучылар институты нигезендә советлар чорында [[К.А. Тимирязев исемендәге Башкорт дәүләт педагогия институты|Тимирязев исемендәге педагогия институты]] эшләп килгән. Ләкин [[1956 ел]]да институтлар һәм Фәннәр академиясе үзәге өчен кадрлар әзерләү максатында Тимирязев исемендәге педагогия институты урынына классик юнәлешле [[Башкортстан дәүләт университеты]] оештырыла. Нәк шул чорда илдә тулы урта мәктәпләр күпләп ачыла башлаган. Башкортстанда югары белемле укытучыларга кытлык үзен сиздерде. [[Бөре педагогия институты|Бөре]] һәм [[Стәрлетамак педагогия институты|Стәрлетамак]] укытучылар институтлары, берничә педагогия училищесы ихтыяҗны каплый алмады. Ун ел узуга, [[1967 ел]]да Башкортстан дәүләт педагогия институты яңадан диярлек ачыла. Аңа ректор итеп партиянең Уфа шәһәре комитетының беренче секретаре [[Мәрван Янгиров]] билгеләнә. Педагогия институты өч факультеттан тора. [[1971 ел]]да Мәрван Янгиров персональ пенсиягә киткәч, ректор вазифасы [[Рөстәм Кузеев]]ка тапшырыла. Институтның өченче ректоры [[Эдуард Хәмитов]] йөкне 22 ел буе тартты. Бу чорда факультет һәм кафедралар саны кискен артты, анда эшләүче профессорлар һәм доцентлар Мәскәү һәм башка шәһәрләрдәге иң алдынгы югары уку йортлары базасында үз квалификацияләрен күтәрде. Уннан артык профессор академик дәрәҗәсе алды. Хәмитов Россия Федерациясе Дәүләт думасына депутатлыкка сайлангач, 2005 елдан университет белән җитәкчелек итү дилбегәсе яшь профессор [[Раил Әсәдуллин]] кулына күчте. Аның тырышлыгы белән [[2000 ел]]да педагогия университетына мәгърифәтче [[Мифтахетдин Акмулла]] исеме бирелгән. [[2018 ел]]да [[Башкортстан Корылтае|Башкортстан Дәүләт Җыелышының]] мәгариф, мәдәният, спорт һәм яшьләр сәясәте комитеты рәисе итеп сайлануы сәбәпле, Раил Әсәдуллин ректор вазифасыннан китә<ref>[https://www.azatliq.org/a/29514931.htmlУфада БДПУ ректоры Раил Әсәдуллин вазифасыннан китте.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210508222645/https://www.azatliq.org/a/29514931.html%D0%A3%D1%84%D0%B0%D0%B4%D0%B0 |date=2021-05-08 }} [[Азатлык радиосы]], 28.09.2018</ref> 12 факультет һәм институтларында 55 кафедрада 2007 елда 580 кеше укыту-тәрбия эше алып бара. Алар арасында 75 фән докторы, профессор һәм академик, 267 фән кандидаты һәм доцент студентлар саны — 7880. == Галерея == <gallery> Akmullah monument in Ufa.jpg|[[Мифтахетдин Акмулла]] монументы университетнын 1-че корпусы янында Bashkir State Pedagogical University.jpg|Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты 1-че корпусы </gallery> == Шәхесләр == ===Ректорлар=== * [[1967 ел|1967]]-[[1971 ел|1971]] — [[Мәрван Янгиров]] * [[1971 ел|1971]]-[[1983 ел|1983]] — [[Рөстәм Кузеев]] * [[1983 ел|1983]]-[[2005 ел|2005]] — [[Эдуард Хәмитов]] * [[2005 ел|2005]]-[[2018 ел|2018]] — [[Раил Әсәдуллин]] * [[2018 ел|2018]]-[[{{CURRENTYEAR}} ел|{{CURRENTYEAR}}]] — [[Салават Сәгыйтов]] === Укытучылар === {{seealso|Төркем:Башкорт дәүләт педагогика университеты укытучылары}} {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q4080166. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p108/Q4080166/p580:башлау,p108/Q4080166/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p69,p106,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! башлау ! тәмамлау ! Исем ! туу датасы ! туу урыны ! әлма-матер ! һөнәр төре ! үлем датасы ! үлем урыны |- | | | [[Гобәй Дәүләтшин|Гобәй Дәүләтштин]] | data-sort-value="1893" | 1893-12-29 | [[Самар губернасы]] | | [[язучы]] | data-sort-value="1938" | 1938-07-10 | [[Уфа]] |- | | | [[Андрей Ушаков]] | data-sort-value="1900" | 1900-12-13 | [[Красноусол]] | | [[укытучы]] | data-sort-value="1992" | 1992-05-25 | [[Уфа]] |- | 1940 | 1942 | ''[[:d:Q64995503|Махлаев, Василий Георгиевич]]'' | data-sort-value="1910" | 1910-01-29 | ''[[:d:Q4084430|Беразіно (Смаленская вобласць)]]'' | ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''<br/>''[[:d:Q4398063|Серго Орджоникидзе исемендәге Россия дәүләт геология разведкасы университеты]]'' | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-01-07 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | [[Әхим Кәримов]] | data-sort-value="1917" | 1917-12-05 | [[Актаныш]]<br/>[[Уфа]] | ''[[:d:Q4406337|Сәмәрканд дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q16335312|геохимик]]'' | data-sort-value="2015" | 2015-08-28 | [[Уфа]] |- | | | [[Рөстәм Кузеев]] | data-sort-value="1923" | 1923-01-05 | [[Әмин]] | ''[[:d:Q4475228|Сембер танк укуханәсе]]''<br/>[[К. А. Тимирязев исемендәге Башкорт педагогия институты|К.А. Тимирязев исемендәге Башкорт педагогия институты]]<br/>''[[:d:Q4059245|СБКФ ҮК каршындагы иҗтимагый фәннәр академиясе]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1998" | 1998-03-23 | [[Уфа]] |- | | | [[Анастасия Грекова]] | data-sort-value="1923" | 1923-11-24 | [[Үмер]] | [[К. А. Тимирязев исемендәге Башкорт педагогия институты|К.А. Тимирязев исемендәге Башкорт педагогия институты]]<br/>''[[:d:Q4059245|СБКФ ҮК каршындагы иҗтимагый фәннәр академиясе]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | data-sort-value="2000" | 2000-06-01 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q18274782|Ников Григорий Петрович]]'' | data-sort-value="1924" | 1924-07-28 | [[Воронеж губернасы]] | | [[язучы]] | | |- | | | [[Талмас Гарипов]] | data-sort-value="1928" | 1928-07-31 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="2022" | 2022-05-19 | |- | | | [[Раил Кузеев]] | data-sort-value="1929" | 1929-01-10 | [[Әмин]] | [[К. А. Тимирязев исемендәге Башкорт педагогия институты|К.А. Тимирязев исемендәге Башкорт педагогия институты]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1055894|deputy]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]'' | data-sort-value="2005" | 2005-08-02<br/>2005-08-01 | [[Уфа]] |- | | | [[Камил Әхияров]] | data-sort-value="1930" | 1930-02-19 | [[Югары Манчар]] | [[Башкорт дәүләт университеты]] | [[укытучы]] | | |- | | | [[Җәүдәт Гыйләҗетдинов]] | data-sort-value="1930" | 1930-04-15 | [[Арыслан (Чишмә районы)|Арслан]] | ''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]'' | ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>[[галим]] | data-sort-value="2011" | 2011-08-30 | |- | | | ''[[:d:Q108253678|Хисматов, Мухамедьян Фазыльянович]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-09-10 | [[Кыдрач (Әбҗәлил районы)|Кыдрач]] | [[Башкорт дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | data-sort-value="2010" | 2010-03-18 | [[Уфа]] |- | | | [[Суфиян Сафуанов]] | data-sort-value="1931" | 1931-10-02 | [[Бикмәт (Туймазы районы)|Бикмәт]] | [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q6430706|тәнкыйтьче]]'' | data-sort-value="2009" | 2009-11-30 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q31750937|Ғиләжев Мансаф Тажетдин улы]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-05-17 | [[Чакмагыш районы]] | | [[шагыйрь]] | | |- | 1969 | 2014 | [[Вадим Сафин]] | data-sort-value="1933" | 1933-04-11 | [[Яңа Чебенле]] | | [[галим]]<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>[[укытучы]] | data-sort-value="2021" | 2021-09-07 | [[Уфа]] |- | 1967 | 1989 | [[Салават Касыймов]] | data-sort-value="1934" | 1934-12-19 | [[Белорет]] | [[Башкорт дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="2018" | 2018-11-21 | [[Уфа]] |- | | | [[Рәисә Халикова|Рәисә Халикыва]] | data-sort-value="1934" | 1934-03-16 | [[Каршы (шәһәр)|Каршы]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="2005" | 2005 | [[Уфа]] |- | 1989 | | [[Әхмәр Азнабаев]] | data-sort-value="1934" | 1934-05-23 | [[Кобагыш (Башкортстан)|Кобагыш]] | [[Башкорт дәүләт университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="2021" | 2021-10-04 | [[Уфа]] |- | | | [[Владимир Сухов]] | data-sort-value="1934" | 1934-02-11 | [[Электросталь]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | data-sort-value="2016" | 2016-02-26 | [[Уфа]] |- | | | [[Зиләрә Хәсәнова]] | data-sort-value="1935" | 1935-12-05 | [[Яңа Мөслим]] | [[Башкорт дәүләт университеты]] | [[галим]] | | |- | | | [[Лира Камалова|Лира Камалыва]] | data-sort-value="1935" | 1935-11-07 | [[Сәеткол (Күгәрчен районы)|Сәеткол]] | [[Башкорт дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q11130536|water burial]]''<br/>''[[:d:Q12771457|methodologist]]'' | | |- | 1998 | 2012 | [[Рәшит Шәкүр]] | data-sort-value="1937" | 1937-01-11 | [[Яңа Габдрахман (Стәрлетамак районы)|Яңа Абдрахман]] | [[Башкорт дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q11424130|toponymist]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="2024" | 2024-06-23 | |- | | | [[Булат Дәүләтбаев]] | data-sort-value="1937" | 1937-07-27 | [[Олы Ака]] | [[Башкорт дәүләт университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="2020" | 2020-07-03 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q112115043|Смирнов Виталий Борисович]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-04-13 | [[Волгоград]] | [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | data-sort-value="2019" | 2019-01-25 | [[Волгоград]] |- | | | [[Рифат Вәлиәхмәтов]] | data-sort-value="1938" | 1938-02-04 | [[Башкортстан]] | | | data-sort-value="2014" | 2014-06-25 | [[Уфа]] |- | | | [[Әхмәт Сөләйманов|Әхмәт Сөләйманыв]] | data-sort-value="1939" | 1939-03-15 | [[Нәби (Бөрҗән районы)|Нәби]] | [[Башкорт дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="2016" | 2016-11-21<br/>2016 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q74823817|Rinat Abdullovič Fatkullin]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-02-23<br/>1939 | [[Илче (Учалы районы)|Илче]] | [[Башкорт дәүләт аграр университеты]] | ''[[:d:Q901402|географ]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q23655021|Valeriy Bashenev]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-02-22 | [[Карпинск]] | ''[[:d:Q372040|Гнесиннар исемендәге Россия музыка академиясе]]'' | [[укытучы]] | data-sort-value="2024" | 2024-02-01 | |- | | | [[Александр Антышев]] | data-sort-value="1942" | 1942-02-20 | [[Иглин районы]]<br/>[[Олы Теләк (Иглин районы)|Олы Теләк]] | [[Башкорт дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q106368265|linguistics teacher]]'' | | |- | | | [[Зөлфирә Фәрхетдинова]] | data-sort-value="1943" | 1943-04-08 | [[Балтач районы (Башкортстан)|Балтач районы]] | | [[җырчы]] | | |- | | | [[Әхәт Вилданов]] | data-sort-value="1944" | 1944-08-01 | [[Ишембай районы]] | [[Башкорт дәүләт университеты]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q20604422|Дәүләтҡолов Әхмәт Хажмөхәмәт улы]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-07-17 | [[Архангель районы (Башкортстан)|Архангель районы]] | [[Башкорт дәүләт университеты]] | [[галим]] | | |- | | | [[Венер Вахитов]] | data-sort-value="1945" | 1945-11-11 | [[Солтанморат]] | [[Башкорт дәүләт аграр университеты]] | [[галим]] | | |- | | | [[Усеин Җәмилев]] | data-sort-value="1946" | 1946-05-15 | | | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | [[Вәкил Хаҗин]] | data-sort-value="1946" | 1946-07-11 | [[Бирдегол]] | [[Башкорт дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | | |- | | | [[Идрис Фәхретдинов]] | data-sort-value="1947" | 1947-01-01 | [[Кызыл Бүләк (Бакалы районы)|Кызыл Бүләк]] | [[Башкорт дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | | |- | | | [[Валентина Горбунова]] | data-sort-value="1947" | 1947-07-21 | [[Ярмәкәй районы|Ярмәкәй райуны]] | [[Башкорт дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3126128|генетик]]'' | data-sort-value="2025" | 2025-03-22 | [[Уфа]] |- | 1988 | 2014 | [[Валерий Гуров]] | data-sort-value="1949" | 1949-01-05 | [[Маяк (Миякә районы)|Маяк]] | | [[галим]] | | |- | | | [[Валентина Старикова]] | data-sort-value="1949" | 1949-02-24 | [[Уфа]] | | ''[[:d:Q486748|пианист]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]'' | | |- | | | [[Фирдәвес Хисаметдинова]] | data-sort-value="1950" | 1950-01-01 | [[Рәхмәт (авыл)|Рәхмәт]] | Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты | [[галим]] | data-sort-value="2023" | 2023-10-03 | [[Уфа]] |- | | | [[Рәсимә Уракчына|Рәсимә Ураксина]] | data-sort-value="1950" | 1950-10-19 | [[Яңа Яппар]] | [[Башкорт дәүләт университеты]] | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[Драматурглар|драматург]] | data-sort-value="2015" | 2015-08-23 | [[Уфа]] |- | | | [[Миңсылу Усманова]] | data-sort-value="1950" | 1950-05-01 | [[Баймак районы]] | [[Башкорт дәүләт университеты]] | [[галим]] | | |- | | | [[Василий Бабенко]] | data-sort-value="1950" | 1950-06-20 | ''[[:d:Q25436462|Verkhny Kulchum]]'' | [[Башкорт дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]'' | | |- | | | [[Владимир Иванов (1950)|Владимир Иванов]] | data-sort-value="1950" | 1950-04-28 | [[Уфа]] | [[Башкорт дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | |- | | | [[Светлана Горбушина]] | data-sort-value="1952" | 1952-11-13 | [[Уфа]] | [[Башкорт дәүләт университеты]] | [[укытучы]] | | |- | | | ''[[:d:Q113535182|Кашапова Ләлә Мөхәмәтдин ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-08-22 | [[Төньяк Шакша]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | ''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>[[галим]] | | |- | | | [[Миңлегали Нәдергулов]] | data-sort-value="1953" | 1953-10-07 | [[Ишбулды (Җылаер районы)|Ишбулды]] | [[Башкорт дәүләт университеты]] | [[галим]] | | |- | | | [[Раил Әсәдуллин]] | data-sort-value="1953" | 1953-04-25 | [[Чишмә (Башкортстан)|Чишмә эшчеләр бистәсе]] | Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты | [[галим]] | | |- | | | [[Валентина Борисова]] | data-sort-value="1953" | 1953-04-16<br/>1953 | [[Бишбүләк районы]] | [[Башкорт дәүләт университеты]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q75433019|Ivan Borisov]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-07-30 | [[Казакъ Совет Социалистик Республикасы|Казакъ Cовет Социалистик Республикаcы]] | [[Башкорт дәүләт университеты]] | [[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q76252896|Фәтихов Миңлехан Әбүҙәр улы]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-06-09 | [[Кушкаран]] | [[Башкорт дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | [[Ринат Харисов (1953)]] | data-sort-value="1953" | 1953-06-12 | [[Ленин Бүләге]] | [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]] | ''[[:d:Q4685922|adult educator]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q124460548|Хәйруллина Рәйсә Хәниф ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-05-15 | [[Уфа]] | [[Бакы дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q134621888|Харисов Ринат Зөфәр улы]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-06-12 | [[Ленин Бүләге]] | [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]] | ''[[:d:Q4685922|adult educator]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | | |- | | | [[Эльза Хөснетдинова|Илзә Хөснетдинева]] | data-sort-value="1954" | 1954-05-24 | [[Уфа]] | [[Башкорт дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q3126128|генетик]]'' | | |- | | | [[Ринат Солтанов]] | data-sort-value="1954" | 1954-05-09 | [[Сибай]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="2021" | 2021-05-26 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q74850778|Бенин Владислав Львович]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-07-24 | [[Пенза]] | [[Башкорт дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q19829999|культуролог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q110458205|Михаил Бикмеев]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-05-04 | [[Кашкалаша]]<br/>[[Благовар районы]] | | | | |- | 1987 | 1994 | [[Лариса Ямаева]] | data-sort-value="1955" | 1955-11-07 | [[Улан-Удэ]] | [[Башкорт дәүләт университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="2022" | 2022-01-05 | [[Уфа]] |- | | | [[Рөстәм Гаделшин]] | data-sort-value="1955" | 1955-04-14 | [[Уфа]] | [[Башкорт дәүләт университеты]] | [[математик]] | data-sort-value="2016" | 2016-05-10 | |- | | | [[Әлфис Гаязов]] | data-sort-value="1956" | 1956-06-03 | [[Иске Казанчы]] | | [[шагыйрь]] | | |- | | | ''[[:d:Q65334233|Борханова Флүрә Булат ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-01-10 | [[Азәрбайҗан]] | [[Башкорт дәүләт университеты]] | [[галим]] | | |- | | | [[Рамил Мөдәрисов]] | data-sort-value="1956" | 1956-07-18 | [[Уфа]] | [[Башкорт дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]'' | | |- | | | [[Гүзәл Әбсаттарова|Гүзәл Габделсаттарыва]] | data-sort-value="1957" | 1957-10-01 | [[Уфа]] | | ''[[:d:Q5716684|биюче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q76143966|Әпсәләмова Әминә Ғәбделәхәт ҡыҙы‎]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-08-17 | [[Иске Турай]] | [[Адыгея дәүләт университеты]] | [[укытучы]] | | |- | | | [[Сергей Ковалёв (1958)]] | data-sort-value="1958" | 1958-10-30 | [[Төньяк Шакша]] | [[Башкорт дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q38053159|геоморфолог]]'' | | |- | | | [[Ришат Нигъмәтуллин (1959)]] | data-sort-value="1959" | 1959-01-11 | [[Зиянчура районы]]<br/>[[Исәнгол (Зиянчура районы)|Исәнгол]] | [[Башкорт дәүләт университеты]] | [[хокук белгече]] | | |- | | | [[Гөлнур Бохарова]] | data-sort-value="1960" | 1960-11-29 | [[Гафури районы]] | [[Башкорт дәүләт университеты]] | [[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q111902233|Сөләймәнов Ринат Рәмил улы]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-05-21 | [[Чакмагыш районы]] | Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q109614624|Абдуллин Рәмил Рәйес улы]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-10-22 | ''[[:d:Q4065333|Andijan (village)]]'' | Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q117280356|Хөсәйенова Ләйлә Миҙхәт ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1970" | 1970-07-29 | [[Усман (Торымбәт авыл советы)|Усман]] | | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q74698266|Bajmiev Aleksej Chәnif uly]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-04-23 | [[Тәтешле районы]] | [[Башкорт дәүләт университеты]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | [[Илүзә Ногманова]] | data-sort-value="1972" | 1972-08-22 | [[Баймак]] | ''[[:d:Q4080164|Башкортстан дәүләт хореография көллияте]]''<br/>[[Рус балеты академиясе]] | ''[[:d:Q5716684|биюче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q55104373|Вахитова, Юлия Венеровна]]'' | data-sort-value="1973" | 1973-10-17 | | | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | | |- | | | [[Луиза Сәмситова]] | data-sort-value="1973" | 1973-02-14 | [[Балакатай районы]] | Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | [[Лилия Хәйбуллина]] | data-sort-value="1974" | 1974-04-18 | [[Гомәр (Ишембай районы)|Гомәр]] | Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | data-sort-value="2007" | 2007-05-06 | |- | | | ''[[:d:Q60831159|Denis Borisov]]'' | data-sort-value="1978" | 1978-07-18 | [[Уфа]] | [[Башкорт дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q159630|Хемниц тихникә үнивирситите]]'' | [[математик]] | | |- | 2002-08-28 | | ''[[:d:Q60393785|Nikolai Shcherbakov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 1999 | | ''[[:d:Q64500283|Zolya Khusnutdinova]]'' | | | [[Башкорт дәүләт медицина университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2006-07-01 | | ''[[:d:Q87479824|Lira A Gaysina]]'' | | | Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q12358881|альголог]]'' | | |} {{Wikidata list end}} ===Тәмамлаучылар=== {{seealso|Төркем:Башкорт дәүләт педагогия институтын тәмамлаучылар}} {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q4080166. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p69/Q4080166/p580:башлау,p69/Q4080166/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! башлау ! тәмамлау ! Исем ! туу датасы ! туу урыны ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |- | | | [[Хәй Мөхәмәдьяров]] | data-sort-value="1911" | 1911-09-02 | [[Пермь губернасы]] | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]] | | data-sort-value="1942" | 1942-12 | [[Мәскәү өлкәсе]] |- | | | ''[[:d:Q106998190|Вәлиев Баҡый Вәли улы]]'' | data-sort-value="1916" | 1916-12-28 | [[Түбән Таулыкай]]<br/>[[Югары Таулыкай]] | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | | data-sort-value="2007" | 2007 | [[Сибай]] |- | | | [[Мостай Кәрим]] | data-sort-value="1919" | 1919-10-20 | [[Келәш]] | [[шагыйрь]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="2005" | 2005-09-21 | [[Уфа]] |- | | | [[Лия Шакирова|Лия Шакирыва]] | data-sort-value="1921" | 1921-02-09 | [[Уфа]] | [[галим]] | [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]] | data-sort-value="2015" | 2015-07-29 | [[Казан]] |- | | | ''[[:d:Q109014661|Кәримов Зәки Вәли улы]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-01-15 | [[Үрнәк (Чакмагыш районы)|Үрнәк]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | data-sort-value="2011" | 2011-05-18 | [[Уфа]] |- | | 1950 | [[Гали Сәетбатталов|Гали Сәетбатталыв]] | data-sort-value="1928" | 1928-12-17 | [[Сәеткол (Күгәрчен районы)|Сәеткол]] | [[галим]] | [[Башкорт дәүләт университеты]] | data-sort-value="2010" | 2010-07-31 | [[Уфа]] |- | | | [[Флүрә Әхмәрева]] | data-sort-value="1928" | 1928-11-14 | [[Карышбаш]] | ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | | data-sort-value="2004" | 2004-03-20 | [[Уфа]] |- | | 1974 | [[Фирдәвес Хисаметдинова]] | data-sort-value="1950" | 1950-01-01 | [[Рәхмәт (авыл)|Рәхмәт]] | [[галим]] | [[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]]<br/>Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты | data-sort-value="2023" | 2023-10-03 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q18396335|Нариман Гаетмөхәммәтев]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-10-20 | [[Шәехләр (Омск өлкәсе)|Шәехләр]] | ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]'' | [[Башкорт дәүләт медицина университеты]] | | |- | | | ''[[:d:Q111008033|Шәрәфетдинова Әлфиә Мазһар ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-07-06 | [[Иске Собхангол (Бөрҗән районы)|Иске Собхангол]] | ''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | [[Башкортстан Корылтае]] | | |- | | | ''[[:d:Q16713210|Mavletbay Khalilov]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-12-02 | [[Ишембай]] | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q112324671|Ғүмәрова Роза Шәриф ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-08-11 | [[Иске Собхангол (Бөрҗән районы)|Иске Собхангол]] | [[укытучы]] | | | |- | | | ''[[:d:Q112655565|Абдуллина Миңһылыу Фәйзрахман ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-07-05 | [[Башкорт Илчекәе|Баш-Ильчикей]] | ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q41546637|викимедиачы]]'' | | | |- | | | [[Раил Әсәдуллин]] | data-sort-value="1953" | 1953-04-25 | [[Чишмә (Башкортстан)|Чишмә эшчеләр бистәсе]] | [[галим]] | Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты | | |- | | | ''[[:d:Q57203463|Шәйбәков Ринат Гәрәй улы]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-12-20 | [[Зөяк]] | ''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | | | |- | | | [[Розалия Солтангәрәева]] | data-sort-value="1955" | 1955-03-28 | [[Яңа Сәпәш (Әлшәй районы)|Яңа Сәпәш]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q52107355|folklore collector]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>[[шагыйрь]] | | | |- | | | ''[[:d:Q20596083|Вәгыйзь Шәйхетдинов]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-03-08 | [[Бүздәк районы]] | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | | | |- | | | [[Вәгыйзь Шәйхетдинов|Шәйхетдинов Вәгыйз Гайнелгыйлем улы]] | data-sort-value="1955" | 1955-03-08 | [[Кәпәй-Кобау]] | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | | | |- | | | [[Зифа Нагаева]] | data-sort-value="1956" | 1956-03-01 | [[Иске Итекәй]] | [[композитор]]<br/>[[җырчы]] | [[Юлдаш радиосы]]<br/>''[[:d:Q4080194|GTRK Bashkortostan]]''<br/>[[Туган тел (телеканал)|Туган тел]] | | |- | | | ''[[:d:Q112065058|Шәйәхмәтов Өлфәт Шәйхизаман улы]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-04-15 | [[Яңа Катай]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q113561556|Ҡаҙыева Розалия Мәүләүи ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-06-15 | [[Абдулла (Мәчетле районы)|Абдулла]] | [[укытучы]] | | | |- | | | [[Рафаил Кадыйров (1957)|Рафаил Кадыйров]] | data-sort-value="1957" | 1957-09-02 | [[Тугай (Гафури районы, Үтәк авыл советы)|Тугай]] | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | | | |- | | 1979 | ''[[:d:Q4519486|Шаймөхәмәтов Фәнил Сафуан улы]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-03-21 | [[Әлшәй районы]] | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | | | |- | | | [[Муллаян Дәүләтьяров|Муллаҗан Дәүләтъяров]] | data-sort-value="1957" | 1957-11-02 | [[Ишмәмәт]] | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | | data-sort-value="2015" | 2015-07-07 | [[Наполи]] |- | | | [[Борис Самосюк]] | data-sort-value="1957" | 1957-09-29 | [[Башкортстан]] | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | | | |- | | | [[Айрат Терегулов|Айрат Тереголыв]] | data-sort-value="1957" | 1957-10-30 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q49240256|Хәмитова Гөлнур Карамат ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-11-14 | [[Төйлегән районы|Төлген районы]] | | | | |- | | | [[Салават Исхаков]] | data-sort-value="1959" | 1959-09-07 | [[Миңҗитәр]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q4201714|РФА Россия тарихы институты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q60475897|Диярова Зиниә Әнүәр ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-01-05 | [[Искуҗа (Әбҗәлил районы)|Искуҗа]] | ''[[:d:Q8359428|җәмгыять активисты]]''<br/>''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]'' | | | |- | | | [[Әхмәр Үтәбаев]] | data-sort-value="1960" | 1960-01-29 | [[Баймак районы]] | [[шагыйрь]] | | | |- | | | ''[[:d:Q111902233|Сөләймәнов Ринат Рәмил улы]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-05-21 | [[Чакмагыш районы]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты | | |- | | | ''[[:d:Q4454377|Matveï Teliatnikov]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-05-18 | | ''[[:d:Q19827985|җиңел атлетика тренеры]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q109614624|Абдуллин Рәмил Рәйес улы]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-10-22 | ''[[:d:Q4065333|Andijan (village)]]'' | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты | | |- | | | [[Айрат Янчур улы Зарипов|Айрат Янчура улы Зарипов]] | data-sort-value="1962" | 1962-10-12 | [[Ләмәзтамак]] | ''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>[[фәлсәфәче]] | ''[[:d:Q4080157|Bashkir Encyclopedia, publisher]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q109280343|Хәлитов Ғайса Әхәт улы]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-12-05 | | ''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q11130536|water burial]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q84081220|Алсынбаев Нияз Зәбихулла улы]]'' | data-sort-value="1963" | 1963-05-01 | [[Ишморза (Баймак районы)|Ишморза]] | [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="2026" | 2026-06-09 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q122962443|Ҡылысов Урал Ишбирҙе улы]]'' | data-sort-value="1963" | 1963-09-10 | [[Иске Сибай]] | ''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]'' | | data-sort-value="2013" | 2013-05-08 | |- | | | [[Чулпан Билалова]] | data-sort-value="1965" | 1965-03-16 | [[Борай районы]] | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | | | |- | 2005 | | [[Зөлфия Шакирова]] | data-sort-value="1965" | 1965-06-05 | [[Югары Аташ]] | [[җырчы]] | [[Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе]] | | |- | | | ''[[:d:Q116959969|Алғышаева Гөлшат Әбдрәхим ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1965" | 1965-10-01 | [[Галиәкбәр (Бөрҗән районы)|Галиәкбәр]] | ''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | [[мәктәп]] | | |- | | | [[Рөстәм Әхмәдинуров]] | data-sort-value="1968" | 1968-04-11 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]'' | ''[[:d:Q4398068|Россия дәүләт социаль университеты]]''<br/>[[Башкортстан Корылтае]] | | |- | | | ''[[:d:Q110751287|Ситдиков, Ринат Даянович]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-10-08 | [[Лагыр (Башкортстан)|Лагыр]] | ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''<br/>''[[:d:Q1056391|мәктәп директоры]]'' | | | |- | | | [[Марат Кәбиров|Марат Кәбирев]] | data-sort-value="1970" | 1970-08-23 | [[Чуракай]] | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q12406482|юморист]]''<br/>[[язучы]] | | | |- | 1988 | 1993 | [[Гөл Мирһади]] | data-sort-value="1971" | 1971-04-23 | [[Түбән Карыш]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | | | |- | | | [[Лена Абдрахманова]] | data-sort-value="1971" | 1971-06-10 | [[Күгәрчен районы]] | [[Jurnalist|журналист]] | | | |- | | | [[Лилия Гомәрова]] | data-sort-value="1972" | 1972-12-16 | [[Учалы]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | [[Федерация Советы]] | | |- | | | ''[[:d:Q109278764|Хәкимова Фәнүзә Әҡсән ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1972" | 1972-02-09 | [[Ишембай районы]] | ''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | [[мәктәп]] | | |- | | | [[Аббас Галләмов]] | data-sort-value="1972" | 1972-05-30 | [[Чиләбе]] | ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q49176591|public relations executive]]''<br/>''[[:d:Q8125919|political adviser]]''<br/>''[[:d:Q175301|нотыклар язучы]]''<br/>''[[:d:Q5027838|campaign manager]]''<br/>''[[:d:Q1642960|pundit]]'' | ''[[:d:Q686098|Уң көчләр берлеге]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q60040332|Aibulat Khazhin]]'' | data-sort-value="1973" | 1973-09-30 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]'' | | | |- | | | [[Луиза Сәмситова]] | data-sort-value="1973" | 1973-02-14 | [[Балакатай районы]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты | | |- | | | [[Лилия Хәйбуллина]] | data-sort-value="1974" | 1974-04-18 | [[Гомәр (Ишембай районы)|Гомәр]] | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты | data-sort-value="2007" | 2007-05-06 | |- | | | ''[[:d:Q62072691|Vener Yashaev]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-03-16 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''<br/>''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]'' | | | |- | | | [[Гүзәл Вилданова]] | data-sort-value="1975" | 1975-06-28 | [[Учалы районы]] | [[галим]] | [[Башкорт дәүләт университеты]] | | |- | 1993 | 1998 | [[Илнур Миргалиев]] | data-sort-value="1976" | 1976-10-25 | [[Якуп (Кушнарин районы)|Якуп]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | [[Шиһабетдин Мәрҗани исемендәге Тарих институты|Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Шиһабетдин Мәрҗани исемендәге Тарих институты]] | | |- | | | ''[[:d:Q118954303|Мөхәмәтйәнова Гөлназ Әнүәр ҡыҙы]]'' | data-sort-value="1976" | 1976-01-16 | [[Байназар (Бөрҗән районы)|Байназар]] | ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q16854264|Андрей Строкин]]'' | data-sort-value="1977" | 1977-05-09 | [[Чернушка (шәһәр)|Чурныш]] | ''[[:d:Q10843402|йөзүче]]'' | | | |- | | 2022 | ''[[:d:Q115088212|Хәйбуллин Ишморат Нәзир улы]]'' | data-sort-value="1977" | 1977-12-04 | [[Мәскәү (Учалы районы)|Мәскәү]] | ''[[:d:Q620573|гарәбиятче]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | | | |- | | | [[Елизавета Гречишникова]] | data-sort-value="1983" | 1983-12-12 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]'' | | | |- | | | [[Оксана Савченко]] | data-sort-value="1990" | 1990-10-10 | [[Петропавловск-Камчатский]] | ''[[:d:Q10843402|йөзүче]]'' | | | |- | 1998-09-01 | 2004-06-01 | ''[[:d:Q56866786|Rustam G Rakhmeyev]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q48625422|Institute of Physics of Molecules and Crystals]]'' | | |- | 2000-09-01 | 2005-07-02 | ''[[:d:Q60321122|Irek I. Musabirov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q30263254|Institute of Metal Superplasticity Problems]]'' | | |- | 1991-09-01 | 1996-06-26 | ''[[:d:Q87479824|Lira A Gaysina]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q12358881|альголог]]'' | ''[[:d:Q30263261|Russian Research Institute for Phytopathology]]''<br/>Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты | | |- | 2016-09-01 | 2018-06-30 | ''[[:d:Q90594116|Mansaf Tayupov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q48625422|Institute of Physics of Molecules and Crystals]]'' | | |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == <small>{{искәрмәләр}}</small> == Чыганак == * [http://ktrb.ru/trubrik/page_430.html/trub4/6683.html Зәки Кәримов, Киләчәге якты, өметле]{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == Сылтамалар == {{Тышкы сылтамалар}} == Моны да карагыз == {{Портал|Мәгариф|Уфа|Башкортстан|Россия Федерациясе}} * [[Россия югары уку йортлары исемлеге]] {{Башкортстан мәгарифе}} [[Төркем:Әлифба буенча университетлар]] [[Төркем:1967 елда нигезләнгән уку йортлары]] [[Төркем:Россия университетлары]] [[Төркем:Россиянең педагогика югары уку йортлары]] [[Төркем:Уфа университетлары]] 6rrwezxbnuhstxrif8cx8dfz4x52lyp 0 154696 5963162 4414906 2026-06-14T11:06:57Z Әмир 15082 /* Танылган шәхесләр */ өстәмә 5963162 wikitext text/x-wiki {{АТБВМ | Татар исеме = Белорет районы | Герб = Coat_of_Arms_of_Beloretsk_rayon_(Bashkortostan).png |Гербның астагы язуы= |Байрак = Flag_of_Beloretsk_rayon_(Bashkortostan).png{{!}}border |Харита = Location of Beloretskiy rayon (Bashkortostan).svg |Хаританың астагы язуы= |Чын исем= Белорет <br /> Белорет районы |Регион= [[Башкортстан]] |Нигезләү= [[1930 ел]] |Башкала= [[Белорет]] ш. |Регион төре=Төбәк |Киңлек= |Озынлык= |Башлык исеме= Глава |Башлык= Миронов Владислав |Башлык исеме2= |Башлык2= |ТМП= <!--тулаем милли продукт--> |ТМП исәбе елы= |Телләр= |Халык саны= |Халык саны исәбе елы= 2014 |Халык тыгызлыгы= |Мәйдан= 12 040 |Сәгать поясы= +6 |Сайт= http://beladmin.ru |Искәрмә= }} '''Белорет районы''' – [[Башкортстан Республикасы]]ның көнчыгышында урнашкан муниципаль район. Төньякта Чиләбе өлкәсе, көнчыгышта — Учалы, көньяк-көнчыгышта — Әбҗәлил, көньякта — Бөрҗән, көнбатышта Ишембай, Гафури һәм Архангель районнары белән чиктәш. 1930 елның 20 августында оештырыла, район составына Тамъян-Катай кантоны волостьлары керә. 1963—65 елларда Белорет районы составына Бөрҗән, Учалы районнары территориясе һәм [[Әбҗәлил районы]]ның бер өлеше кергән. Мәйданы — 11346 км²; респ. иң зур район. Административ үзәге — [[Белорет]] шәһәре, Уфадан көньяк-көнчыгышка таба 250 км еракта урнашкан. Халкы (мең кеше): 1939 елда — 52,1; 1959 — 59,1; 1989 — 32,0; 2002 — 29,1; 2010 — 38,4. Милли составы (2002): [[башкортлар]] — 62,9%, [[руслар]] — 32,1%, [[татарлар]] — 3,6%. Халыкның уртача тыгызлыгы — 2,6 кеше/км², респ. иң түбән тыгызлык. Районда 19 авыл советы, 96 авыл торама пункты, иң зурлары: [[Тирлән]] (4,4 мең кеше), [[Инҗәр (Белорет районы)|Инҗәр]] (4,3 мең), [[Железнодорожный (Белорет районы)|Железнодорожный]] (3,0 мең), [[Ломовка (Белорет районы)|Ломовка]] (2,6 мең), [[Югары Әүҗән]] (2,0 мең) авыллары һ.б. ===Географик сыйфатлама=== Районның көнчыгыш өлеше [[Уралтау]] сыртында урнашкан, унан көнбатышка таба Бакты, Баштау, Җилмәрдәк, Машак, Нәре, Әвәләк, Юрматау сыртлары сузылган. Район мәйданының 30% тан артыгы диңгез кимәленнән 700 м биеклектә ята. Белорет районы Башкорт мегантиклинорие чикләрендә урнашкан. Районда флюорит (Соран), агрономик {{comment|мәгъдән|руда}}нәр (Боганак), {{comment|акшар|избис, известь}} (Александровка, Пугачёв), ком кырчын катнашмасы (Ломовка, Новобельский, Рязев), балчык һәм кирпечле комлы балчык (Ломовка), [[доломит]] (Катай), {{comment|түбә сәверташлары|кровельные сланцы}} (Лысогорка), төзелеш һәм тышлау ташлары (Арский ташы, Кадыш, Инҗәр), җир асты сулары (Катай) яткылыклары ачылган. Климаты континенталь. Уртача еллык температура 0,3—1°С, гыйн. уртача температура –16°С, июлдә 17°С. Абс. макс. температура 39°С, абс. миним. –49°С. Явым-төшөмдөң уртача еллык микдары 500—600 мм, көнбатышта — 700 мм күберәк; җылы чорда 400 мм. Гидрографик челтәрне [[Агыйдел (елга)|Агыйдел]], [[Җилем]], [[Инҗәр]], [[Юрүзән]], [[Нөгеш]] елгалары барлыкка китерә. Район мәйданының 85,1% ын урман каплаган. Районның иң биек үзәк өлешен тау туфрагындагы ылыслы урман били. Көнбатышта киң яфраклы, көнчыгышта соры тау урман туфрагында [[нарат]]-каен-карагач урманнары таралган; елга үзәннәрендә кара тау туфрагы очрый. Хайваннар дөньясы урман төрләреннән тора. Әрвәк-Рәз, Ямантау һәм Ирәмәл таулары, Арский ташы һәм Коткор төбәкләре, Асы минераль су чыганаклары, Атыш шарлавыгы, Кызылъяр тау тишеге, Олы Шатак тавындагы карагач урманы, Белорет урманчылыгындагы себер кедры культурасы һ.б. — табигать һәйкәлләре. Районда Көньяк Урал тыюлыгы, Ирәмәл табигый паркы оештырылган. == Демография == {{ХСВМ||Таблица}} == Икътисад == Белорет районы Урал икътисади төбәгенә керә. 2012 елда авыл хуҗалыгы җирләренең мәйданы 77,3 мең га (гомуми мәйданның 6,8% ы) тәшкил иткән, шул исәптән һөренте җирләр — 13,9, сабынлыклар — 48,8, көтүлекләр — 14,4; урманнар мәйданы — 964,6, җир өсте сулары — 4,4. Белорет районы тау-урман зонасына керә. Авыл хуҗалыгы предприятиеләре [{{коммент|[[күмәк хуҗалык]]|колхоз}}, 4 ҖЧҖ, 2 производство игенче берлеге, АХПК, 281 игенче (фермер) хуҗалыгы] иген культуралары һәм мал азыгы культуралары үстерүгә, ит-һөт юнәлешле сыер малы үрчетүгә, елкычылыкка махсуслаша. Районда “Белорет урманы”, “Әүҗән урманы” ДУП лары, Белорет, Инҗәр, Тирлән, Әүҗән урманчылыклары һ.б. эшли. == Транспорт == Район территориясеннән [[Куйбышев тимер юлы]] (Карлыман—Белорет участогы), [[Көньяк Урал тимер юлы]] (Магнитогорски—Белорет участогы), Белорет—[[Учалы]]—[[Мияс]] (Чиләбе өлк.), [[Уфа]]-[[Инҗәр (Белорет районы)|Инҗәр]]-Белорет, [[Стәрлетамак]]-Белорет-[[Магнитогорски]] (Чиләбе өлк.) ([[Р316 (автомобиль юлы)]]), [[Сермән]]-[[Амангилде (Әбҗәлил районы)|Амангилде]]-[[Баймак]] автомобиль юллары үтә. == Социаль һәм мәдәни өлкәләр == Районда 45 гомуми белем бирү мәктәбе, Сермән балалар йорты, 34 мәктәпкәчә белем бирү учреждениесе, үзәк район һәм 9 авыл амбулаториясе, 43 фельдшер акушерлык пункты, “Асы” шифаханәсе, “Арский ташы”, “Агыйдел” ял базалары; 42 клуб учреждениесе, 34 китапханә, Мөбәрәков А. музее, З.Г.Исмәгыйлев йорт-музее бар. 8 халык һәм үрнәкле үзешчән сәнгать коллективы эшли. “Урал” һәм “Белорецкий рабочий” гәзитләре чыга. {{commonscat|Beloretsk rayon}} == Танылган шәхесләр == * [[Зәки Әлибаев]] ''([[1967]], [[Зөяк]])'', әдәбият галиме, БР язучылар берлеге рәисе (''[[2017 ел]]дан''). * [[Риф Габитов]] (1951, [[Атналы]]), биюче, БР халык артисты (1994), [[Салават Юлаев премиясе]] лауреаты (1995). * [[Заһир Исмәгыйлев]] ''([[1917]], [[Сәрмән]] — [[2003]], [[Уфа]])'', композитор, [[Салават Юлаев]] премиясе лауреаты ([[1967]]). * [[Тайфур Сәгыйтов]] - рус телендә иҗат итүче язучы. * [[Зилә Сәетова]] (1970―2026), Башкортстанның атказанган (2011) һәм халык (2022) артисты. * [[Яныбай Хамматов]] ''([[1925]], [[Исмакай]] — [[2000]], [[Уфа]])'' — язучы, [[Салават Юлаев]] премиясе лауреаты ([[1993]]). * [[Гали Хәмзин]] ''([[1950]], [[Козгын-Әхмәр]] — [[2009]], [[Уфа]])'' — җырчы, [[Салават Юлаев]] премиясе лауреаты ([[1997]]). * [[Сабир Шәрипов]] (''[[1948]]'', ''[[Бакый (Белорет районы)|Бакый]]'') — язучы, [[Яныбай Хамматов]] премиясе лауреаты ([[2008]]), БР атказанган мәдәният хезмәткәре ([[1997]]). == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Чыганаклар == * [http://башкирская-энциклопедия.рф/index.php/read/8-statya/2254-beloret-rajony Башкорт энциклопедиясе]{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ref-ba}} {{Башкортстан}} [[Төркем:Башкортстан районнары]] 4nra92d58gtt78o1pu3o93pehz0dmup 0 158806 5963109 5939139 2026-06-14T00:55:08Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963109 wikitext text/x-wiki {{УК}} '''Күпер''' — ниндидер каршылыкларны ''([[елга]], [[тарлавык]], [[юл]] һ.б.)'' үтү өчен эшләнгән [[архитектура]] төзелеш юл корылмалары. Терәк конструкцияләре буенча балкалы, аркалы, акылмалы һ.б., материаллары буенча – [[корыч]], [[тимер]]-[[бетон]], [[агач]] һ.б., тәгаенләнеше буенча [[тимер юл]], [[автоюл]], [[җәяүлеләр]] өчен һ.б. күперләр аерыла. == Танылган вант күперләре == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q158555} |section= |sort=label |columns=p18,label:исем,p17,p131,p177,p287,p1619,p2043}} {| class='wikitable sortable' ! рәсем ! исем ! дәүләт ! административ-территориаль берәмлек ! нәрсә аркылы үтә ! проектлаучы ! рәсми ачылу датасы ! озынлык |- | [[Файл:Aalemannkanalbrücke Berlin 05.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q300877|Aalemannkanalbrücke]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Берлин]] | ''[[:d:Q300875|Aalemannkanal]]'' | | | |- | [[Файл:WadiAbdoun1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q308447|Abdoun Bridge]]'' | [[Үрдүн]] | [[Амман]] | | | data-sort-value="2006" | 2006-12-14 | 417 метр |- | [[Файл:Silk Bridge Tehran2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q12637326|Abrisham Bridge]]'' | [[Иран]] | [[Тәһран]] | ''[[:d:Q2029844|Hemmat Expressway]]'' | | data-sort-value="2009" | 2009-07-07 | 132.85 метр |- | [[Файл:Ada Bridge 2012.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1272855|Ada Bridge]]'' | [[Сербия]] | [[Белград]] | ''[[:d:Q14383|Sava]]'' | ''[[:d:Q95578835|Viktor Markelj]]''<br/>''[[:d:Q65681363|Peter Gabrijelčič]]'' | data-sort-value="2012" | 2012-01-01 | 996 метр |- | [[Файл:AlexFraserBridge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4356863|Alex Fraser Bridge]]'' | [[Канада]] | [[Британия Колумбиясе]] | ''[[:d:Q269710|Fraser River]]'' | | data-sort-value="1986" | 1986-09-22 | 930 метр |- | [[Файл:Bridge on the Yangtze River in Anqing Anhui China-2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4770457|Anqing Yangtze River Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q360374|Anqing]]'' | [[Янцзы]] | | data-sort-value="2004" | 2004-12-26 | 5985 метр |- | [[Файл:Anqing Yangtze River Railway Bridge.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q14629184|Anqing Yangtze River Railway Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q360374|Anqing]]'' | [[Янцзы]] | | data-sort-value="2015" | 2015-12-06 | 2996.8 метр |- | [[Файл:Viadotto Morandi (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q56101974|Ansa del Tevere viaduct]]'' | [[Италия]] | [[Рим]] | | | | 145 метр |- | [[Файл:Anzac Bridge.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q295838|ANZAC Bridge]]'' | [[Австралия]] | [[Яңа Көньяк Велс]] | | | data-sort-value="1995" | 1995 | 805 метр |- | [[Файл:Aomori Bay Bridge at night.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4778670|Aomori Bay Bridge]]'' | [[Япония]] | [[Аомори]] | ''[[:d:Q11662157|Port of Aomori]]''<br/>''[[:d:Q59516|Aomori Station]]'' | | data-sort-value="1992" | 1992 | 1219 метр |- | [[Файл:Arbizelaiko zubibidea (Aretxabaleta).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q111781364|Arbizelaiko zubibidea]]'' | [[Испания]] | [[Аречавалета]] | ''[[:d:Q1181363|Deba River]]'' | | | 424.32 метр |- | [[Файл:Arthur Ravenel Bridge (from water).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4800088|Arthur Ravenel Jr. Bridge]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Көньяк Каролина]] | ''[[:d:Q5167806|Cooper River]]'' | | data-sort-value="2005" | 2005-07-16 | |- | [[Файл:Ágora, Ciudad de las Artes y las Ciencias, Valencia, España, 2014-06-29, DD 58 alt.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2458493|Assut de l'Or Bridge]]'' | [[Испания]] | [[Валенсия]] | ''[[:d:Q2713406|Turia Garden]]'' | | data-sort-value="2008" | 2008-12-11 | 180 метр |- | [[Файл:Basas1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q24943201|Atal Setu Bridge]]'' | [[Һиндстан]] | ''[[:d:Q2375700|Kathua district]]''<br/>''[[:d:Q172269|Pathankot District]]'' | ''[[:d:Q317899|Ravi River]]'' | | | 592 метр |- | | ''[[:d:Q26709776|Ağın Bridge]]'' | [[Төркия]] | [[Агын]] | ''[[:d:Q34894335|Keban Reservoir]]'' | | data-sort-value="2015" | 2015-10-26 | |- | [[Файл:Karaj B1 bridge after the attack (8).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q138862866|B1 bridge]]'' | [[Иран]] | | ''[[:d:Q1728885|Karaj River]]'' | | | |- | [[Файл:Cầu Ba Son, TP.HCM, 042022.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q19705165|Ba Son Bridge]]'' | [[Вьетнам]] | [[Һошимин|Хошимин]] | ''[[:d:Q1060805|Saigon River]]'' | | | 885.7 метр |- | [[Файл:Badong Yangtze River Bridge.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q4841073|Badong Yangtze River Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q799676|Badong County]]'' | [[Янцзы]] | | data-sort-value="2004" | 2004-07-01 | 908 метр |- | [[Файл:Le pont suspendu d'Halong.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q115191968|Bai Chay bridge]]'' | [[Вьетнам]] | ''[[:d:Q33396|Quảng Ninh]]'' | ''[[:d:Q10834221|Vịnh Cửa Lục]]'' | | data-sort-value="2006" | 2006-12-02 | 903 метр |- | [[Файл:Baijusi Yangtze River Bridge1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q22100173|Baijusi Yangtze River bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q713410|Dadukou District]]''<br/>''[[:d:Q554491|Banan District]]'' | [[Янцзы]] | | | 1789 метр |- | [[Файл:Bailizhou Yangtze River Bridge1.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q138535466|Bailizhou Yangtze River Bridge]]'' | [[Кытай]] | | [[Янцзы]] | | | |- | [[Файл:Puente Baluarte 03.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q805835|Baluarte Bridge]]'' | [[Мексика]] | [[Конкордия (Конкордия, Синалоа)]] | ''[[:d:Q948470|Baluarte River]]'' | | data-sort-value="2013" | 2013 | 1124 метр |- | [[Файл:Worli skyline with BSWL.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q314572|Bandra–Worli Sea Link]]'' | [[Һиндстан]] | [[Mumbai|Мумбай]] | ''[[:d:Q6734002|Mahim Bay]]'' | | data-sort-value="2009" | 2009-06-30 | 3.5 mile |- | [[Файл:Tasmania - Batman Bridge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q810853|Batman Bridge]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q17348182|Sidmouth]]'' | ''[[:d:Q971590|Tamar River]]'' | | data-sort-value="1968" | 1968-05-18 | 442 метр |- | [[Файл:Bayview Bridge 2010-07-24 14-12-30.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q642739|Bayview Bridge]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Адамс (округ, Иллинойс)]]<br/>[[Мэрион (округ, Миссури)|Нью-Мадрид (округ, Миссури)]] | [[Миссисипи (елга)]] | | | 1374 метр |- | [[Файл:Rheinbrücke A42.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q814024|Beeckerwerth Bridge]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Дуйсбург]] | [[Рейн]] | | | 1030 метр |- | | ''[[:d:Q102046183|Bengbu Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q360069|Bengbu]]'' | ''[[:d:Q213576|Huai River]]'' | | | 452 метр |- | [[Файл:Berliner Brücke Halle.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q821449|Berliner Brücke]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Һалле]] | ''[[:d:Q1571427|Halle]]'' | | | 171 метр |- | [[Файл:Bianyuzhou Bridge1.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q22101173|Bianyuzhou Yangtze River Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q1337631|Huangmei County]]''<br/>''[[:d:Q1335940|Chaisang District]]'' | [[Янцзы]] | | data-sort-value="2021" | 2021-12-30 | 3537 метр |- | [[Файл:Schneckenbrücke neu (2).JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q856823|Bickensteg]]'' | [[Алмания|Германия]] | ''[[:d:Q47501154|Villingen]]'' | | | | 185 метр |- | [[Файл:Bill Emerson Memorial Bridge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q862082|Bill Emerson Memorial Bridge]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Иллинойс (штат)|Иллинойс]]<br/>[[Миссури (штат)|Миссури]] | [[Миссисипи (елга)]] | | data-sort-value="2003" | 2003-12-13 | 1205 метр |- | [[Файл:Bingcaogang Bridge - view from Dukou.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15902649|Bingcaogang Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q425415|Panzhihua]]'' | ''[[:d:Q1038418|Jinsha River]]'' | | | |- | [[Файл:Пограничный мост Благовещенск-Хэйхэ.png|center|128px]] | ''[[:d:Q65143215|Blagoveshchensk–Heihe Bridge]]'' | [[Россия]]<br/>[[Кытай]] | ''[[:d:Q349983|Heihe]]''<br/>''[[:d:Q1763289|Blagoveshchensky District, Amur Oblast]]'' | [[Амур (елга)|Амур]] | | data-sort-value="2022" | 2022-06-10 | 1280 метр |- | [[Файл:Kerrey Pedestrian Bridge.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q4933016|Bob Kerrey Pedestrian Bridge]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Небраска]]<br/>[[Айова]] | [[Миссури (елга)]] | ''[[:d:Q7782117|Theodore Zoli]]'' | | 2224 Фут |- | [[Файл:Bertonico (LO) - ponte di Boccaserio.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q98077330|Boccaserio bridge]]'' | [[Италия]] | [[Бертонико]]<br/>[[Монтодине]] | ''[[:d:Q63109|Adda]]'' | | data-sort-value="2009" | 2009 | 400 метр |- | [[Файл:Big Obukhovsky Bridge-2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1494544|Bolshoy Obukhovsky Bridge]]'' | [[Россия]] | ''[[:d:Q1266580|Rybatskoye Municipal Okrug]]''<br/>''[[:d:Q16005131|Novosaratovka]]'' | [[Нева]] | | data-sort-value="2004" | 2004-12-15 | 2824 метр |- | [[Файл:Bridge of the Americas.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q216061|Bridge of the Americas]]'' | [[Панама]] | ''[[:d:Q2078026|Balboa]]'' | [[Panama kanalı]] | | data-sort-value="1962" | 1962-10-12<br/>1962 | 1654 метр |- | [[Файл:Tábor, most přes Jordán (01).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q66305676|Bridge over Jordán]]'' | [[Чехия]] | ''[[:d:Q56413037|Tábor]]'' | ''[[:d:Q6277558|Jordán]]'' | | | 220 метр |- | | ''[[:d:Q130552582|Britannia Road footbridge]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q3206|Көнбатыш Австралия]]''<br/>''[[:d:Q736170|Town of Cambridge]]''<br/>''[[:d:Q1573718|City of Vincent]]'' | ''[[:d:Q1939502|Mitchell Freeway]]''<br/>''[[:d:Q125845486|Yanchep railway line]]'' | | data-sort-value="1992" | 1992-06-07 | 170.25 метр |- | [[Файл:Brooklyn Bridge and the Lower Manhattan skyline from Pebble Beach, New York.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q125006|Brooklyn Bridge]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Манхэттэн]]<br/>[[Бруклин]] | ''[[:d:Q212862|East River]]'' | | data-sort-value="1883" | 1883-05-24 | 5989 Фут |- | [[Файл:Cargo-sur-la-Seine-devant-Caudebec-en-Caux-DSC 0375.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q734387|Brotonne Bridge]]'' | [[Франция]] | [[Кодбек-ан-Ко]]<br/>[[Сен-Никола-де-Бликтюи]]<br/>''[[:d:Q21979911|Rives-en-Seine]]''<br/>''[[:d:Q21979910|Arelaune-en-Seine]]'' | [[Сена]] | | | 1278 метр |- | [[Файл:Brücke am Wasserfal (Torsten-Lamprecht Weg), Magdeburg 02.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q996003|Brücke am Wasserfall]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Магдебург]] | ''[[:d:Q435544|Alte Elbe]]'' | | | 232.5 метр |- | [[Файл:Würzburg - Brücke der Deutschen Einheit.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q996038|Brücke der Deutschen Einheit]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Вүрцбург]] | ''[[:d:Q1670|Main]]'' | | | 239 метр |- | [[Файл:Düsseldorf-Stadtbezirk 1; Schrägseilbrücke a.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15108101|Brücke Jülicher Straße]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Дүсселдорф]] | | | | 162 метр |- | [[Файл:Busan Harbor Bridge2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2187707|Busan Harbor Bridge]]'' | [[Көньяк Корея]] | ''[[:d:Q50363|Nam District]]''<br/>''[[:d:Q50423|Yeongdo District]]'' | ''[[:d:Q12438381|Port of Busan]]'' | | data-sort-value="2014" | 2014-05-22 | 3100 метр |- | [[Файл:Bridge in Haiphong.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4914331|Bính Bridge]]'' | [[Вьетнам]] | [[Һайфоң]] | ''[[:d:Q5024864|Cam River]]'' | | data-sort-value="2005" | 2005-05-13 | 1347 метр |- | [[Файл:150315-Bruchsal-02.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15108515|Büchenauer Brücke]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Брухзаль]] | | | | 85.2 метр |- | [[Файл:Cable Bridge Pasco WA.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5015633|Cable Bridge]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Вашингтон (штат)|Вашингтон]] | ''[[:d:Q2251|Columbia River]]'' | | data-sort-value="1978" | 1978-09 | 758 метр |- | [[Файл:Židlochovice most 1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q13629018|Cable-stayed bridge in Židlochovice]]'' | [[Чехия]] | ''[[:d:Q393955|Жидлоховитсе]]'' | ''[[:d:Q45254|Svratka]]'' | | data-sort-value="1993" | 1993 | 65 метр |- | [[Файл:Ponte Estaiada da Barra da Tijuca (Mapillary 866470744287649).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q136675751|cable-stayed bridge of Metro Line 4]]'' | [[Бразилия]] | ''[[:d:Q808789|Barra da Tijuca]]'' | | | | |- | [[Файл:Pod hobanat Satu Mare - vedere generală.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q132531878|Cable-stayed bridge of Satu Mare]]'' | [[Румыния]] | [[Сату-Маре]] | ''[[:d:Q217401|Someș]]'' | | | |- | [[Файл:Autostrada A31, ponte sull'Adige (Piacenza d'Adige).JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q19660036|Cable-stayed bridge over the Adige river]]'' | [[Италия]] | ''[[:d:Q16226|Province of Padua]]''<br/>''[[:d:Q16270|Province of Rovigo]]'' | ''[[:d:Q13696|Adige]]'' | | | 1087 метр |- | [[Файл:Puente sobre el rio Iregua en Logrono.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q62592913|Cable-stayed bridge over the Iregua River]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q31917806|Logroño]]'' | ''[[:d:Q2735893|Iregua]]'' | | | 304 метр |- | [[Файл:Ponte ferroviária da Linha 13 Jade.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q113483033|Cable-stayed railway bridge of Line 13, São Paulo]]'' | [[Бразилия]] | | ''[[:d:Q2601181|Rodovia Ayrton Senna]]''<br/>''[[:d:Q3438425|Rodovia Hélio Smidt]]'' | | | |- | [[Файл:Cầu Cao Lãnh.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5034299|Cao Lanh Bridge]]'' | [[Вьетнам]] | ''[[:d:Q35656|Cao Lãnh]]'' | ''[[:d:Q2784618|Tiền River]]'' | | data-sort-value="2018" | 2018-05-27 | 2010 метр |- | | ''[[:d:Q137218070|Carl-Zeiss-Brücke (Saalfeld/Saale)]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Заальфельд/Заале]] | ''[[:d:Q1678|Saale]]'' | | | |- | [[Файл:Viadotto Carpineto, raccordo autostradale 5.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q15052634|Carpineto viaduct]]'' | [[Италия]] | [[Виетри-ди-Потенза]] | | | | 242 метр |- | [[Файл:Jinan Weiliu Road Bridge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q139792554|Category:Weiliulu Viaduct]]'' | [[Кытай]] | | | | | |- | [[Файл:Wujiang Bridge Yuqing1.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q138798104|Category:Wujiang Bridge Yuqing]]'' | [[Кытай]] | | ''[[:d:Q1515792|Wu River]]'' | | | 617 метр |- | [[Файл:湘潭三大桥远景.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q137718576|Category:Xiangjiang Third Bridge]]'' | [[Кытай]] | | ''[[:d:Q831884|Xiang River]]'' | | | |- | [[Файл:Changsha Xiangluzhou Bridge (far view) 20250821.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q138818486|Category:Xiangluzhou Bridge]]'' | [[Кытай]] | | ''[[:d:Q831884|Xiang River]]'' | | | |- | [[Файл:Centenario1 (1).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q747908|Centennial Bridge, Panama]]'' | [[Панама]] | [[Панама]] | [[Panama kanalı]] | | data-sort-value="2004" | 2004-08-15 | 1052 метр |- | [[Файл:Changshou Yangtze River Bridge.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q5072119|Changshou Bridge]]'' | [[Кытай]] | [[Чуңчиң]] | [[Янцзы]] | | data-sort-value="2009" | 2009 | 1146 метр |- | [[Файл:Changtai Yangtze River Bridge1.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q85879435|Changtai Yangtze River Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q57970|Changzhou]]''<br/>''[[:d:Q1365433|Taixing]]'' | [[Янцзы]] | | | |- | [[Файл:Chaozhou Bridge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q99335837|Chaozhou Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q1342144|Xiangqiao District]]'' | ''[[:d:Q389788|Han River]]'' | | data-sort-value="2018" | 2018-01-15 | |- | [[Файл:Nemours - Pont à haubans sur le Loing - Ensemble.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q21549079|Charles-Hochart Bridge]]'' | [[Франция]] | [[Немур]]<br/>[[Сен-Пьерр-ле-Немур]] | ''[[:d:Q249062|Loing]]'' | | | 155 метр |- | [[Файл:Cheongna Haneul Bridge, January 2026.png|center|128px]] | ''[[:d:Q136766579|Cheongna Haneul Bridge]]'' | [[Көньяк Корея]] | [[Инчон]] | ''[[:d:Q37960|Сары диңгез]]'' | | | |- | [[Файл:Saecheonnyeon Cable-stayed Bridge3.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q136668949|Cheonsa West Bridge]]'' | | | | | | |- | | ''[[:d:Q17498613|Chibi Yangtze River Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q1359268|Honghu]]''<br/>''[[:d:Q615021|Chibi City]]'' | [[Янцзы]] | | | 4557 метр |- | | ''[[:d:Q47450746|Chirajara-Brücke]]'' | [[Колумбия]] | | | | | |- | | ''[[:d:Q11135713|Chizhou Yangtze River Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q219938|Zongyang County]]''<br/>''[[:d:Q1335692|Guichi District]]'' | [[Янцзы]] | | data-sort-value="2018" | 2018 | 8347 метр |- | [[Файл:Chizhou Yangtze River Rail-Road Bridge1.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q124632874|Chizhou Yangtze River Rail-Road Bridge]]'' | [[Кытай]] | | [[Янцзы]] | | | 3.1 километр |- | [[Файл:North Korea-Pyongyang-Road to May Day Stadium-01.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1076120|Chongryu Bridge]]'' | [[Корея Халык Демократик Җөмһүрияте|Корея Халык Демократик Республикасы]] | [[Пхеньян]]<br/>''[[:d:Q700629|Chung-guyok]]''<br/>''[[:d:Q700590|Moranbong-guyok]]''<br/>''[[:d:Q195886|Taedonggang-guyok]]'' | ''[[:d:Q330618|Taedong River]]'' | | | 450 метр |- | [[Файл:Chow Chow Bridge, 1968.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q20712235|Chow Chow Bridge]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | ''[[:d:Q26207198|Quinault Reservation]]'' | ''[[:d:Q1390482|Quinault River]]'' | | | |- | [[Файл:Reading Cycle and Pedestrian Bridge 02.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q21585375|Christchurch Bridge]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q21496716|Reading]]'' | ''[[:d:Q19686|River Thames]]'' | | data-sort-value="2015" | 2015-09-30 | |- | [[Файл:Paseo-bridge2a.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5113181|Christopher S. Bond Bridge]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Миссури (штат)|Миссури]] | [[Миссури (елга)]] | | | 523 метр |- | [[Файл:Cimu Bridge 01.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15931316|Cihmu Bridge]]'' | [[Кытай Җөмһүрияте]] | ''[[:d:Q97026874|Fushi Village]]'' | ''[[:d:Q11598263|Liwu River]]'' | | data-sort-value="1995" | 1995-05 | 136 метр |- | [[Файл:Cinecitta Steg1.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q1092369|Cinecittà-Brücke]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Nürnberg]] | ''[[:d:Q163880|Pegnitz]]'' | | | |- | [[Файл:Calatrava-Bréck-Citer--w.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q108357896|Citer]]'' | [[Нидерланд]] | ''[[:d:Q9924|Haarlemmermeer]]'' | ''[[:d:Q2535707|Hoofdvaart/Hoofdweg (Haarlemmermeer)]]'' | | | |- | [[Файл:Clark bridge west alton mo dec 2009.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1095681|Clark Bridge]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Иллинойс (штат)|Иллинойс]] | [[Миссисипи (елга)]] | | data-sort-value="1994" | 1994-01 | 1408 метр |- | [[Файл:Unten Am Fluß (255170209).jpeg|center|128px]] | ''[[:d:Q123014287|Clodra mill bridge]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Берга (Эльстер)]] | ''[[:d:Q44729|Weisse Elster]]'' | | | |- | [[Файл:Coast Meridian Overpass bridge deck.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5138195|Coast Meridian Overpass]]'' | [[Канада]] | [[Британия Колумбиясе]] | | ''[[:d:Q944608|AtkinsRéalis]]'' | | 580 метр |- | [[Файл:Pont de Cocody.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q86680240|Cocody Bridge]]'' | [[Кот-д’Ивуар]] | ''[[:d:Q1515|Абиҗан]]''<br/>''[[:d:Q1105423|Cocody]]'' | [[Лагуна]] | | data-sort-value="2023" | 2023-08-12 | 634 метр |- | [[Файл:Cornelis van Beverenbrug - IJsselmonde - Rotterdam - View of the bridge from the Zwijndrechtsepad in the south.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q108116678|Cornelis van Beverenbrug]]'' | [[Нидерланд]] | ''[[:d:Q2680952|Rotterdam]]'' | ''[[:d:Q1469578|A16 motorway]]'' | | | |- | [[Файл:El Viaducto, Pereira, Colombia.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1632036|César Gaviria Trujillo Viaduct]]'' | [[Колумбия]] | [[Перейра (шәһәр)]] | ''[[:d:Q1613504|Otún River]]'' | | | 704 метр |- | [[Файл:DSC 8728 (17815712628)2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1151193|Cần Thơ Bridge]]'' | [[Вьетнам]] | [[Канто (Вьетнам)]] | ''[[:d:Q978743|Bassac River]]'' | | | 2.65 километр |- | | ''[[:d:Q139619370|Da-Vinci-Brücke]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Һайделберг]] | ''[[:d:Q564867|Mannheim–Karlsruhe–Basel railway]]'' | | data-sort-value="2025" | 2025-12-18 | 121 метр |- | [[Файл:Chongqing bridge, Dafosi Yangtze River Bridge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5208370|Dafosi Bridge]]'' | [[Кытай]] | [[Чуңчиң]] | [[Янцзы]] | | data-sort-value="1997" | 1997 | 1176 метр |- | [[Файл:Long bridge (Unsplash).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4116335|Dames Point Bridge]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Җәксонвилл|Җәксонсвилл]] | ''[[:d:Q1677915|St. Johns River]]'' | | | 3244.9 метр<br/>3218 метр |- | [[Файл:Donaustadtbrücke.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q877703|Danube city bridge]]'' | [[Австрия]] | [[Вена шәһәре|Вена]] | [[Дунай]]<br/>''[[:d:Q877785|New Danube Canal]]'' | | | 741 метр |- | [[Файл:Danzhou Yangpu Bridge (20230327181151).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q17001304|Danzhou Yangpu Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q10747786|Yangpu Economic Development Zone]]'' | | | data-sort-value="2014" | 2014-04-04 | |- | [[Файл:Donaubruecke Deggenau2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1240840|Deggenau Danube bridge]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Деггендорф]] | [[Дунай]] | | | 848 метр |- | [[Файл:Deir-ez-zor335.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5252538|Deir ez-Zor suspension bridge]]'' | [[Сүрия]] | | [[Yefrat yılğası]] | | data-sort-value="1927" | 1927 | 460 метр |- | [[Файл:鼎山长江大桥.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q15614498|Dingshan Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q201723|Jiangjin District]]''<br/>''[[:d:Q588451|Jiulongpo District]]'' | [[Янцзы]] | | data-sort-value="2013" | 2013 | 2047 метр |- | [[Файл:Diwei Yangtze River Bridge.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q5284753|Diwei Bridge]]'' | [[Кытай]] | [[Чуңчиң]] | [[Янцзы]] | | data-sort-value="2008" | 2008 | |- | [[Файл:Mary Ave Bridge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6778982|Don Burnett Bicycle-Pedestrian Bridge]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Калифорния (штат)|Калифорния]] | ''[[:d:Q399994|Interstate 280]]'' | | | |- | [[Файл:Donghai Bridge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q338136|Donghai Bridge]]'' | [[Кытай]] | [[Şanxay|Шаңхай]] | ''[[:d:Q45341|Көнчыгыш Кытай диңгезе]]'' | | | 32.5 километр |- | [[Файл:重庆 长江上的渡江大桥.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q17001296|Dongshuimen Yangtze River Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q713343|Yuzhong District]]''<br/>''[[:d:Q713491|Nan'an District]]'' | [[Янцзы]] | | | 1124.947 метр |- | | ''[[:d:Q15055837|Donzère-Mondragon Bridge]]'' | [[Франция]] | [[Ла-Гард-Адемар]] | ''[[:d:Q1032562|Donzère-Mondragon Canal]]'' | | | 165 метр |- | | ''[[:d:Q16833751|Dryburgh Abbey Bridge]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q211113|Scottish Borders]]'' | ''[[:d:Q503262|River Tweed]]'' | | | |- | [[Файл:Duge Bridge1.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q18109819|Duge Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q485918|Liupanshui]]''<br/>''[[:d:Q373629|Xuanwei]]'' | ''[[:d:Q814822|Beipan River]]'' | | data-sort-value="2016" | 2016 | 1341 метр |- | [[Файл:MostUPodebrad A. CelkovyPohled.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q18192779|Dálniční most přes Labe u Poděbrad]]'' | [[Чехия]] | [[Осечек]]<br/>[[Либице над Цидлиноу]] | [[Эльба]] | | data-sort-value="1990" | 1990-11-02 | 244.8 метр |- | | ''[[:d:Q128795128|Düsseldorfer Brückenfamilie]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Дүсселдорф]] | | | | |- | [[Файл:Barge under EE bridge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q378152|East Huntington Bridge]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Көнбатыш Виргиния]] | ''[[:d:Q4915|Ohio River]]'' | | data-sort-value="1985" | 1985-08 | 274.32 метр |- | [[Файл:Ponte de Figueira da Foz1.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q2103700|Edgar Cardoso Bridge]]'' | [[Португалия]] | [[Фигейра-да-Фош]] | ''[[:d:Q15656|Mondego River]]'' | | | 1421 метр |- | [[Файл:Edong Yangtze River Bridge1.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q129403|Edong Yangtze River Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q71204|Huangshi]]''<br/>''[[:d:Q44026|Xishui County]]'' | [[Янцзы]] | | | 1486 метр |- | [[Файл:Ehuang Yangtze River Bridge.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q11447329|Ehuang Yangtze River Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q71355|Huanggang]]''<br/>''[[:d:Q71305|Ezhou]]'' | [[Янцзы]] | | | 3245 метр |- | [[Файл:Eisackbrücke Albeins.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q132485607|Eisackbrücke Albeins]]'' | [[Италия]] | | | | data-sort-value="2006" | 2006 | |- | [[Файл:Ponte Emanuela Loi.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q122171343|Emanuela Loi bridge]]'' | [[Италия]] | [[Монсеррато]] | ''[[:d:Q3975289|State road 554]]'' | | data-sort-value="2009" | 2009-12-12 | 82.5 метр |- | [[Файл:Puente Carlos Fdz. Casado.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6091174|Engineer Carlos Fernández Casado Bridge]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q71140|León Province]]'' | ''[[:d:Q3373938|Reservoir of Barrios de Luna]]'' | | | |- | [[Файл:Wuhan Erqi Yangtze River Bridge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q11124442|Erqi Yangtze River Bridge]]'' | [[Кытай]] | [[Үһән]] | [[Янцзы]] | | data-sort-value="2011" | 2011-12-31 | 6507 метр |- | [[Файл:Erskine-bridge-south.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5395818|Erskine Bridge]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q211091|Renfrewshire]]''<br/>''[[:d:Q208121|West Dunbartonshire]]'' | ''[[:d:Q19721|River Clyde]]'' | ''[[:d:Q4019947|William Brown]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-07-02 | 1321.87 метр |- | [[Файл:Υψηλή Γέφυρα Ευρίπου.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q25040056|Euripus Bridge]]'' | [[Греция]] | ''[[:d:Q12875805|Chalkideon Municipality]]'' | ''[[:d:Q1137741|Euripus Strait]]'' | | data-sort-value="1993" | 1993-07-09 | 694.5 метр |- | [[Файл:Duisburg, Expo-Brücke, 2015-07 CN-01.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15056047|Expo-Brücke]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Дуйсбург]] | ''[[:d:Q9011|Bundesautobahn 3]]'' | | | |- | [[Файл:Farrisbrua mars 2018 (3).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q17770694|Farrisbrua]]'' | [[Норвегия]] | ''[[:d:Q156125|Larvik]]'' | ''[[:d:Q3356675|Farris]]'' | | | 570.6 метр |- | [[Файл:Faroebridgesyd.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1397260|Farø Bridges]]'' | [[Дания]] | ''[[:d:Q183572|Vordingborg Municipality]]'' | ''[[:d:Q269398|Storstrømmen]]'' | | data-sort-value="1985" | 1985-06-04 | 3322 метр |- | [[Файл:瑞安大桥.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q24837160|Feiyunjiang Bridge]]'' | [[Кытай]] | | ''[[:d:Q15900585|Feiyun River]]'' | | | |- | [[Файл:Fengjie Yangtze River Bridge.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q5443434|Fengjie Yangtze River Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q1362044|Fengjie County]]'' | [[Янцзы]] | | data-sort-value="2005" | 2005 | 893 метр |- | [[Файл:Stuttgart Ferdinand-Leitner Steg - 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15110651|Ferdinand-Leitner-Steg]]'' | [[Алмания|Германия]] | ''[[:d:Q727750|Stuttgart-Mitte]]'' | | | | 100 метр |- | [[Файл:Fiberline Bridge Kolding Denmark 2013c.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q16323524|Fiberline-broen]]'' | [[Дания]] | ''[[:d:Q21101|Kolding Municipality]]'' | ''[[:d:Q21009819|Fredericia-Vamdrup-banen]]'' | | | 40 метр |- | [[Файл:Fleher Bruecke, von Westen.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q319850|Flehe Bridge]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Нойсс]] | [[Рейн]] | | | 1165 метр |- | [[Файл:Flug -Rom-Düsseldorf-Hamburg 2013 by-RaBoe 400.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1433327|Flughafenbrücke]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Дүсселдорф]] | [[Рейн]] | | | 1286.5 метр |- | [[Файл:Frankfurt Am Main-Floesserbruecke-Ansicht von der Ignatz-Bubis-Bruecke-20110304.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1434784|Flößerbrücke]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Франкфурт]] | ''[[:d:Q1670|Main]]'' | | | 221 метр |- | [[Файл:Landappbw 480336 1823 Fuss- und Radbrücke über den Neckar Hessigheim.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q123194142|Foot and bike bridge over the Neckar (Hessigheim)]]'' | [[Алмания|Германия]] | ''[[:d:Q8541|Ludwigsburg District]]'' | ''[[:d:Q1673|Neckar]]'' | | | 106 метр |- | [[Файл:Lávka v Lužci nad Vltavou 2024-04-27 04.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q106688735|Footbridge Lužec nad Vltavou - Bukol]]'' | [[Чехия]] | [[Лужец над Влтавоу]]<br/>[[Букол]] | ''[[:d:Q131574|Vltava]]'' | | | 138 метр |- | [[Файл:Foot bridge over Birchwood Park Avenue, Warrington - geograph.org.uk - 2653980.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q124327770|footbridge over Birchwood Park Avenue]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q894095|Warrington]]'' | ''[[:d:Q4649486|A574 road]]'' | | | |- | | ''[[:d:Q136470804|Fourth Panama Canal Bridge]]'' | [[Панама]] | ''[[:d:Q2216621|Arraiján District]]''<br/>[[Панама (шәһәр)]] | [[Panama kanalı]] | | | |- | [[Файл:Pont depuis l' Oyapock.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q996255|Franco-Brazilian Binational Bridge]]'' | [[Бразилия]]<br/>[[Франция]] | ''[[:d:Q731606|Saint-Georges]]''<br/>[[Ояпоки]] | ''[[:d:Q1541246|Oyapock]]'' | | | 378 метр |- | [[Файл:Dubrovnik-bridge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1442774|Franjo Tuđman Bridge]]'' | [[Хорватия]] | [[Дубровник]] | ''[[:d:Q931551|Ombla]]'' | | data-sort-value="2002" | 2002 | 518 метр |- | [[Файл:Friedrich-Ebert-Bruecke-Bonn-Panorama.jpeg|center|128px]] | ''[[:d:Q589865|Friedrich-Ebert-Brücke]]'' | [[Алмания|Германия]] | ''[[:d:Q892684|Stadtbezirk Bonn]]''<br/>[[Бойель]] | [[Рейн]] | | | |- | [[Файл:Fuchimen Bridge 富翅门大桥 23-09-2018.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q67936115|Fuchimen Bridge]]'' | [[Кытай]] | | | | | |- | [[Файл:Fuling Pipeline Bridge.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q116745710|Fuling Pipeline Bridge]]'' | [[Кытай]] | [[Чуңчиң]] | [[Янцзы]] | | | |- | [[Файл:Fuling Wujiang Bridge-1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5507939|Fuling Wujiang Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q553934|Fuling District]]'' | ''[[:d:Q1515792|Wu River]]'' | | | 1300 метр |- | [[Файл:Fuling Yangtze River Bridge1.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q5507940|Fuling Yangtze River Bridge]]'' | [[Кытай]] | [[Чуңчиң]] | [[Янцзы]] | | data-sort-value="1997" | 1997-05 | 631 метр |- | [[Файл:Galecopperbrug 1991.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q13639002|Galecopperbrug]]'' | [[Нидерланд]] | [[Үтрехт]] | ''[[:d:Q478348|Amsterdam–Rhine Canal]]'' | | | |- | | ''[[:d:Q24834568|Ganlanba Bridge]]'' | [[Кытай]] | | ''[[:d:Q15060602|Lancang River]]''<br/>[[Мекоң]] | | | |- | [[Файл:Gantertalbruecke02.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q378688|Ganter Bridge]]'' | [[Швейцария]] | ''[[:d:Q67474|Ried-Brig]]'' | ''[[:d:Q96093940|Ganterbach]]'' | | | 678 метр |- | | ''[[:d:Q136544978|Gaolangang Bridge]]'' | [[Кытай]] | | | | | |- | [[Файл:General Rafael Urdaneta Bridge view from the lake to Cabimas side.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q317207|General Rafael Urdaneta Bridge]]'' | [[Венесуэла]] | [[Маракайбо]] | ''[[:d:Q182137|Lake Maracaibo]]'' | | | 8700 метр |- | [[Файл:Geogeum Bridge in Geoheung Jeollanam-do South Korea 20140726.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16093346|Geogeum Bridge]]'' | [[Көньяк Корея]] | ''[[:d:Q50211|Goheung County]]'' | ''[[:d:Q489336|Sorokdo]]'' | | data-sort-value="2011" | 2011-12-16 | 2028 метр |- | [[Файл:George Street Bridge (geograph 3470273).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5544899|George Street Bridge]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q7926510|Victoria]]''<br/>''[[:d:Q7620664|Stow Hill]]''<br/>''[[:d:Q7194170|Pillgwenlly]]'' | ''[[:d:Q19699|River Usk]]'' | | data-sort-value="1964" | 1964-04-09 | 288 метр |- | [[Файл:New Goethals Bridge from airplane cropped.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1534090|Goethals Bridge]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Ричмонд (округ, Нью-Йорк)]]<br/>[[Элизабет (АКШ)]] | ''[[:d:Q2865187|Arthur Kill]]'' | | | 2225 метр |- | [[Файл:GoldenEarsBridge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1056455|Golden Ears Bridge]]'' | [[Канада]] | ''[[:d:Q1805330|Langley]]'' | ''[[:d:Q269710|Fraser River]]'' | | data-sort-value="2009" | 2009-06-16 | 955 метр |- | [[Файл:GoldenHornMetroBridge 09.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q6076527|Golden Horn Metro Bridge]]'' | [[Төркия]] | [[Истанбул]] | ''[[:d:Q179839|Golden Horn]]'' | | data-sort-value="2014" | 2014-02-15 | 919 метр |- | | ''[[:d:Q67897539|Gongan Yangtze River Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q1198857|Gong'an County]]'' | [[Янцзы]] | | | 6317.7 метр |- | [[Файл:Lávka Mikulčice–Kopčany, 2022 (11 dt).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q73163897|Great Moravia Footbridge]]'' | [[Чехия]]<br/>[[Словакия]] | [[Микулчице]]<br/>''[[:d:Q683855|Kopčany]]'' | ''[[:d:Q179251|Morava]]'' | | data-sort-value="2019" | 2019-10 | 143 метр |- | [[Файл:Great River Bridge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5599873|Great River Bridge]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Иллинойс (штат)|Иллинойс]]<br/>[[Айова]] | [[Миссисипи (елга)]] | | data-sort-value="1993" | 1993-10-04 | |- | [[Файл:Mississippi River bridge at Greenville MS - Lake Village AR.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5604665|Greenville Bridge]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Арканзас]]<br/>[[Миссисипи (штат)|Миссисипи]] | [[Миссисипи (елга)]] | | data-sort-value="2010" | 2010 | |- | [[Файл:Grenlandsbrua.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q1545696|Grenland Bridge]]'' | [[Норвегия]] | ''[[:d:Q2290|Porsgrunn]]''<br/>''[[:d:Q484052|Bamble]]'' | ''[[:d:Q1280137|Frierfjord]]'' | | data-sort-value="1996" | 1996 | 608 метр |- | [[Файл:Grenland bro.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q108719190|Grenlandbrücke]]'' | [[Норвегия]] | ''[[:d:Q2290|Porsgrunn]]'' | ''[[:d:Q1280137|Frierfjord]]'' | | | |- | | ''[[:d:Q110344032|Grjotland bru]]'' | [[Норвегия]] | ''[[:d:Q109031|Voss Municipality]]'' | | | | |- | [[Файл:Puente Internacional 397.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1548495|Guadiana International Bridge]]'' | [[Испания]]<br/>[[Португалия]] | [[Аямонте]]<br/>[[Каштру-Марин]] | ''[[:d:Q14305|Guadiana]]'' | | data-sort-value="1991" | 1991 | 666 метр |- | | ''[[:d:Q137733774|Gujin Chishui River Bridge]]'' | [[Кытай]] | | | | | |- | [[Файл:교동대교.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16093323|Gyodong Bridge]]'' | [[Көньяк Корея]] | ''[[:d:Q50205|Ganghwa County]]'' | ''[[:d:Q494786|Ganghwa Island]]'' | | | 2.11 километр |- | [[Файл:Güzelyalı Overpass.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q55613159|Güzelyalı Bridge]]'' | [[Төркия]] | [[Конак (Измир)|Конак]] | ''[[:d:Q56278382|Mustafa Kemal Coastal Boulevard]]'' | | | 125 метр |- | [[Файл:Neckar bei Untertürkheim - panoramio.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q124713202|Hafenbahnbrücke]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Штутгарт]] | ''[[:d:Q1673|Neckar]]'' | | | 119.65 метр |- | | ''[[:d:Q17023458|Haihuang Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q536207|Hualong Hui Autonomous County]]''<br/>''[[:d:Q1364610|Jainca County]]'' | [[Xuanxe]] | | | |- | | ''[[:d:Q67896729|Haihuang Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q1364610|Jainca County]]''<br/>''[[:d:Q536207|Hualong Hui Autonomous County]]'' | | | | |- | [[Файл:Haleboggsbridge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q12059375|Hale Boggs Memorial Bridge]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Сент-Чарльз (приход, Луизиана)]] | [[Миссисипи (елга)]] | | data-sort-value="1983" | 1983-10-06 | |- | [[Файл:Tokyo International Airport Terminal 2 -02.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q17220033|Haneda Sky Arch]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q11610321|Haneda Airport]]'' | ''[[:d:Q11525006|東京湾岸道路]]'' | | | |- | [[Файл:Hangzhou Bay Bridge ABA 1360 AK1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q326249|Hangzhou Bay Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q16967|Чжэцзян провинциясе]]'' | ''[[:d:Q700024|Hangzhou Bay]]'' | | data-sort-value="2008" | 2008-05-01 | 35673 метр |- | | ''[[:d:Q124398407|Hangzhou-Ningbo Expressway Double Line Yongjiang Bridge]]'' | [[Кытай]] | | ''[[:d:Q8054980|Yong River]]'' | | | |- | [[Файл:Hanjiatuo Yangtze River Bridge.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q5648246|Hanjiatuo Yangtze River Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q553934|Fuling District]]'' | [[Янцзы]] | | | 1137 метр |- | [[Файл:Calatrava harp.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q108357918|Harp]]'' | [[Нидерланд]] | ''[[:d:Q9924|Haarlemmermeer]]'' | ''[[:d:Q2535707|Hoofdvaart/Hoofdweg (Haarlemmermeer)]]''<br/>''[[:d:Q19255782|Hoofdweg]]'' | | | |- | [[Файл:Harpe bru.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q28718987|Harpe Bridge]]'' | [[Норвегия]] | ''[[:d:Q488054|Sør-Fron Municipality]]'' | ''[[:d:Q927499|Gudbrandsdalslågen]]'' | | data-sort-value="2016" | 2016-12-17 | 324.6 метр |- | [[Файл:Hatania Doania Bridge - 1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q60154393|Hatania Doania Setu]]'' | [[Һиндстан]] | ''[[:d:Q3335474|Namkhana community development block]]'' | ''[[:d:Q16872954|Hatania Doania]]'' | | | |- | | ''[[:d:Q17575279|Haugh of Drimmie Bridge]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q207679|Perth and Kinross]]'' | ''[[:d:Q1353655|River Ericht]]'' | | | |- | [[Файл:Helgelandsbrua-2006-07-02.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q3319855|Helgeland bridge]]'' | [[Норвегия]] | ''[[:d:Q217808|Alstahaug Municipality]]''<br/>''[[:d:Q48870|Leirfjord Municipality]]'' | ''[[:d:Q1807605|Leirfjorden]]'' | | data-sort-value="1991" | 1991 | 1065 метр |- | [[Файл:合生大桥 6084.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q64585134|Hesheng Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q1199390|Huicheng District]]'' | ''[[:d:Q30007669|Dongjiang]]'' | | data-sort-value="2008" | 2008-09-02 | 1.328 километр |- | [[Файл:Heureka bridge in Tikkurila, Vantaa, Finland, 2004.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q121028859|Heurekan silta]]'' | [[Финляндия]] | [[Вантаа]] | ''[[:d:Q630036|Keravanjoki]]'' | | | |- | [[Файл:Dálniční most přes Odru a Antošovické jezero 1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q17061515|Highway bridge over the Oder and Antošovické jezero]]'' | [[Чехия]] | ''[[:d:Q3491519|Koblov]]''<br/>[[Врбице (Богумин)]] | [[Одер]] | | | 605.6 метр |- | [[Файл:Hitsuishijima Bridge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3424793|Hitsuishijima Bridge]]'' | [[Япония]] | [[Сакаиде]] | | | | |- | | ''[[:d:Q67896732|Hongshui River Huiluo Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q1153222|Luodian County]]''<br/>''[[:d:Q72417|Tian'e County]]'' | ''[[:d:Q615328|Hongshui River]]'' | | | 956 метр |- | | ''[[:d:Q118323835|Hongyancun Bridge]]'' | [[Кытай]] | [[Чуңчиң]] | ''[[:d:Q1045185|Jialing River]]'' | | | |- | [[Файл:Hovenring 3 Eindhoven.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q796551|Hovenring]]'' | [[Нидерланд]] | [[Эйндһовен]] | ''[[:d:Q19371480|Noord Brabantlaan]]''<br/>''[[:d:Q19204280|Grasdreef]]''<br/>''[[:d:Q19244831|Heistraat]]'' | | data-sort-value="2012" | 2012-06-29 | |- | | ''[[:d:Q22100447|Huangjueping Yangtze River bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q588451|Jiulongpo District]]''<br/>''[[:d:Q713491|Nan'an District]]'' | [[Янцзы]] | | | |- | | ''[[:d:Q136544859|Huangmaohai Bridge]]'' | [[Кытай]] | | | | | |- | [[Файл:Huangpu Bridge-2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3055421|Huangpu Bridge]]'' | [[Кытай]] | [[Гуаңҗу]] | ''[[:d:Q201463|Pearl River]]'' | | data-sort-value="2008" | 2008-12 | 7016 метр |- | [[Файл:Huangyi Yangtze River Bridge.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q15914884|Huangyi Yangtze River bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q425492|Luzhou]]''<br/>[[Сычуань]] | [[Янцзы]] | | data-sort-value="2012" | 2012 | |- | | ''[[:d:Q17001726|Humen Rail-Road Bridge]]'' | [[Кытай]] | | | | | |- | [[Файл:Hungerford.bridge.arp.750pix.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1436185|Hungerford Bridge and Golden Jubilee Bridges]]'' | [[Бөекбритания]] | [[Лондон]] | ''[[:d:Q19686|River Thames]]'' | | data-sort-value="1864" | 1864 | |- | [[Файл:Husutong Yangtze River Bridge2.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q17001596|Husutong Yangtze River Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q57947|Nantong]]''<br/>''[[:d:Q42622|Suzhou]]'' | [[Янцзы]] | | data-sort-value="2020" | 2020-07-01 | 11.072 километр |- | [[Файл:Hwatae Island Bridge.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q22975390|Hwatae Bridge]]'' | [[Көньяк Корея]] | [[Йосу]] | | | data-sort-value="2015" | 2015-12-22 | 1345 метр |- | | ''[[:d:Q67896735|Hwatae Bridge]]'' | [[Көньяк Корея]] | [[Йосу]] | | | | 1345 метр |- | [[Файл:Puente Héroes del Chaco parcial.png|center|128px]] | ''[[:d:Q97486298|Héroes del Chaco Bridge]]'' | [[Парагвай]] | | ''[[:d:Q179396|Paraguay River]]'' | | | |- | [[Файл:Ikara-Ōhashi, -Jan. 2009 a.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q11379251|Ikara Bridge]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q1350888|Nagashima]]'' | ''[[:d:Q34638796|Ikara-seto]]'' | | data-sort-value="1996" | 1996-08-02 | |- | [[Файл:Inland Sea Bridge2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q11574440|Ikuchi Bridge]]'' | [[Япония]] | [[Ономити|Ономичи]] | ''[[:d:Q231312|Seto Inland Sea]]'' | | data-sort-value="1991" | 1991-12-08 | 790 метр |- | [[Файл:Incheon Grand Bridge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q483949|Incheon Bridge]]'' | [[Көньяк Корея]] | [[Инчон]] | ''[[:d:Q37960|Сары диңгез]]'' | | data-sort-value="2009" | 2009-10-19 | 12500 метр |- | [[Файл:Ponte all’Indiano seen from parco delle Cascine.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3397713|Indian Bridge]]'' | [[Италия]] | [[Флоренция]] | ''[[:d:Q115457|Arno]]'' | | data-sort-value="1978" | 1978-03-10 | 350 метр |- | [[Файл:West Bridge of Industry Park Höchst - Frankfurt Main - Germany - 02.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1669161|industrial park bridge west]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Франкфурт]] | ''[[:d:Q1670|Main]]'' | | | 300 метр |- | [[Файл:Isarsteg G-F 01.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q128600381|Isarsteg Garching–Fischerhäuser]]'' | [[Алмания|Германия]] | ''[[:d:Q1420085|Fischerhäuser]]''<br/>[[Гархинг-бай-Мюнхен]] | ''[[:d:Q106588|Isar]]'' | | | 96 метр |- | [[Файл:White Bridge of Ahvaz Darafsh (125).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q97005112|Island Park Bridge (Ahvaz)]]'' | [[Иран]] | ''[[:d:Q1272922|Ahvaz County]]'' | ''[[:d:Q461557|Karun River]]'' | | | 158 метр |- | [[Файл:Seto Bri1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4571931|Iwakurojima Bridge]]'' | [[Япония]] | [[Сакаиде]] | | | | |- | [[Файл:Jackfield Bridge - geograph.org.uk - 472069.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q88959604|Jackfield Free Bridge]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q20886705|The Gorge]]'' | ''[[:d:Q19682|River Severn]]'' | | data-sort-value="1994" | 1994-10-18 | |- | [[Файл:Jedleseer bruecke4.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q1686164|Jedleseer Bridge]]'' | [[Австрия]] | [[Вена шәһәре|Вена]] | ''[[:d:Q877785|New Danube Canal]]'' | | | 204 метр |- | | ''[[:d:Q19726910|Achmad Amins Bridge]]'' | [[Индонезия]] | | | | | |- | [[Файл:Jerusalem Chords Bridge.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q1057872|Jerusalem Chords Bridge]]'' | [[Исраил]] | [[Иерусалим|Котдус]] | | | data-sort-value="2008" | 2008-06-25 | 360 метр |- | | ''[[:d:Q56424400|Jianghai Channel Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q59095|Zhuhai]]'' | | | | |- | | ''[[:d:Q67896717|Jiangshun Xi River Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q34412|Foshan]]''<br/>''[[:d:Q59132|Jiangmen]]'' | | | | |- | [[Файл:Jiashao Bridge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q10924079|Jiaxing-Shaoxing Sea Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q16967|Чжэцзян провинциясе]]'' | ''[[:d:Q700024|Hangzhou Bay]]'' | | data-sort-value="2013" | 2013-07-19 | 10138 метр |- | [[Файл:Jiayu Yangtze River Bridge1.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q17498603|Jiayu Yangtze River Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q1236870|Jiayu County]]''<br/>''[[:d:Q1359268|Honghu]]'' | [[Янцзы]] | | data-sort-value="2019" | 2019-11-28 | 4690 метр |- | [[Файл:Jindo Bridge in South Korea.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6750914|Jindo Bridge]]'' | [[Көньяк Корея]] | ''[[:d:Q50342|Haenam County]]''<br/>''[[:d:Q50325|Jindo County]]'' | | | | 484 метр |- | [[Файл:Jingyue Yangtze River Bridge1.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q3396998|Jingyue Yangtze River Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q1356616|Jianli]]''<br/>''[[:d:Q151958|Yueyang]]'' | [[Янцзы]] | | data-sort-value="2010" | 2010-12-09 | 4512.5 метр |- | [[Файл:Jingzhou-Changjiang daqio.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q11773514|Jingzhou Yangtze River Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q71247|Jingzhou]]'' | [[Янцзы]] | | | 4397.6 метр |- | | ''[[:d:Q67896733|Jingzhou Yangtze River North Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q71247|Jingzhou]]'' | [[Янцзы]] | | | |- | [[Файл:Gong'an Yangtze River Bridge1.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q17498601|Jingzhou Yangtze River road-railway bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q1363632|Jiangling County]]''<br/>''[[:d:Q1198857|Gong'an County]]'' | [[Янцзы]] | | | 6317.672 метр |- | [[Файл:G5 Jinshajiang Bridge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q116728689|Jinshajiang Bridge of Jingkun Expressway]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q1342211|Yanbian County]]''<br/>''[[:d:Q425415|Panzhihua]]'' | | | | |- | [[Файл:Jintang cable-stayed bridge.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q1015411|Jintang Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q16967|Чжэцзян провинциясе]]'' | ''[[:d:Q45341|Көнчыгыш Кытай диңгезе]]'' | | data-sort-value="2009" | 2009-12-25 | 26540 метр |- | [[Файл:Second Jiujiang Yangtze River Bridge.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q14629144|Jiujiang Yangtze River Expressway Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q216077|Jiujiang]]''<br/>''[[:d:Q1337631|Huangmei County]]'' | [[Янцзы]] | | data-sort-value="2013" | 2013-10-28 | 8462 метр |- | [[Файл:View of the Hong Kong-Zhuhai-Macao Bridge West Section from Zhuhai Qinglü South Road 20250130-2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q56424258|Jiuzhou Port Channel Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q59095|Zhuhai]]'' | | ''[[:d:Q716737|Arup]]'' | | 693 метр |- | [[Файл:Ponte Jorge Amado, Ilheus, Ba (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q51882630|Jorge Amado Bridge]]'' | [[Бразилия]] | [[Ильеус]] | ''[[:d:Q9652157|Pontal bay]]''<br/>''[[:d:Q5016002|Cachoeira River]]'' | | data-sort-value="2020" | 2020-07-01 | 533 метр |- | | ''[[:d:Q17498536|Jungar Yellow River Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q1354680|Qingshuihe County]]''<br/>''[[:d:Q1342508|Jungar Banner]]'' | [[Xuanxe]] | | | |- | [[Файл:Rovaniemi -The ”Lumberjack's Candle Bridge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4539592|Jätkänkynttilä]]'' | [[Финляндия]] | [[Рованиеми]] | ''[[:d:Q214779|Kemijoki]]'' | | data-sort-value="1989" | 1989-09-28 | 320 метр |- | [[Файл:Ponte-Adige (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q59846684|Kaiserjäger bridge]]'' | [[Италия]] | ''[[:d:Q59417360|Terre d'Adige]]''<br/>[[Лавис]] | ''[[:d:Q13696|Adige]]'' | | | 260 метр |- | [[Файл:Kaisermühlenbrücke.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q1721708|Kaisermühlen Bridge]]'' | [[Австрия]] | [[Вена шәһәре|Вена]] | ''[[:d:Q877785|New Danube Canal]]'' | | | 208 метр |- | [[Файл:Berlin, Kaisersteg, 2007.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1721743|Kaisersteg]]'' | [[Алмания|Германия]] | ''[[:d:Q158089|Трептов-Көпеник]]'' | ''[[:d:Q1684|Spree]]'' | | | 140.3 метр |- | [[Файл:Kamome-Ohashi (Osaka)01.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q10854989|Kamome Ohashi]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q985711|Suminoe-ku]]'' | | | | 442 метр |- | [[Файл:Kampmannbrücke (Neubau 2019).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1396221|Kampmann bridge]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Эссен]] | ''[[:d:Q1664|Ruhr]]'' | | data-sort-value="2019" | 2019-12-20 | 173 метр |- | [[Файл:Kan0424.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1723648|Kanchanaphisek Bridge]]'' | [[Таиланд]] | ''[[:d:Q476440|Phra Pradaeng]]'' | ''[[:d:Q118850|Chao Phraya River]]'' | ''[[:d:Q16912277|WSP USA]]'' | data-sort-value="2007" | 2007-11-15 | 951 метр |- | [[Файл:Kangbo Yangtze River Bridge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q14629192|Kangbo Yangtze River bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q1199413|Hejiang County]]'' | [[Янцзы]] | | | 1695 метр |- | [[Файл:Kap Shui Mun Bridge from Sham Tseng.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q3236838|Kap Shui Mun Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q878514|Tsuen Wan District]]''<br/>[[Һоң Коң]] | ''[[:d:Q6366345|Kap Shui Mun]]'' | | data-sort-value="1997" | 1997-05-22 | 820 метр |- | [[Файл:Karnali Bridge 4.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q3397000|Karnali Bridge]]'' | [[Непал]] | ''[[:d:Q28458|Bardiya District]]''<br/>''[[:d:Q28153|Kailali District]]'' | ''[[:d:Q390232|Ghaghara River]]'' | | | 500 метр |- | [[Файл:Katzengrabensteg Köpenick (2).JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q1736892|Katzengrabensteg]]'' | [[Алмания|Германия]] | ''[[:d:Q158089|Трептов-Көпеник]]'' | ''[[:d:Q1684|Spree]]'' | | | 109.2 метр |- | [[Файл:Kawasaki Bridge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q10855040|Kawasaki Bridge]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q1207746|Kita-ku]]''<br/>''[[:d:Q490581|Miyakojima Ward]]'' | ''[[:d:Q52110971|Ōkawa River]]'' | | | 129.15 метр |- | [[Файл:気仙沼湾横断橋.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q48753793|Kesennuma Bay Crossing Bridge]]'' | [[Япония]] | [[Кесеннума]] | ''[[:d:Q11548037|Kesennuma Bay]]'' | | data-sort-value="2021" | 2021-03-06 | 1344 метр |- | [[Файл:Kessock Bridge from North Kessock - geograph.org.uk - 6609413.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1739833|Kessock Bridge]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q208279|Highland]]'' | ''[[:d:Q813410|Beauly Firth]]'' | | data-sort-value="1982" | 1982 | 1056 метр<br/>3465 Фут |- | [[Файл:Hinomaru OP-07 Sky Bus Tokyo Fukagawa Sakura Matsuri 2014.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q63268232|Kiba Park Bridge]]'' | [[Япония]] | [[Кото (махсус район)|Кото]] | | | | 250 метр |- | [[Файл:River Tweed and Wire Bridge Cottage, Peebles - geograph.org.uk - 2563936.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q19973483|Kingsmeadows Wire Bridge]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q211113|Scottish Borders]]'' | ''[[:d:Q503262|River Tweed]]'' | | | |- | [[Файл:Kolbäcksbron.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3604217|Kolbäck Bridge]]'' | [[Швеция]] | ''[[:d:Q507709|Umeå Municipality]]'' | ''[[:d:Q51845|Ume älv]]'' | | | 700 метр |- | [[Файл:Japan Palau Friendship Bridge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q31374|Koror–Babeldaob Bridge]]'' | [[Палау]] | ''[[:d:Q189426|Koror]]'' | ''[[:d:Q3368238|reef pass]]'' | | data-sort-value="2002" | 2002-01-11 | 413 метр |- | [[Файл:20250928 Kruunusillat Kronbroarna Crown Bridges - Helsinki Helsingfors, Suomi Finland (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q95740548|Kruunuvuorensilta]]'' | [[Финляндия]] | [[Һельсинки|Һелсинки]] | ''[[:d:Q10549427|Kruunuvuorenselkä]]'' | | data-sort-value="2026" | 2026-04-18 | 1191 метр |- | [[Файл:Ludwigshafen Mannheim Schuhmacherbruecke.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1793307|Kurt-Schumacher-Brücke]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Маннһейм]]<br/>[[Лүдвигсһафен-ам-Рейн]] | [[Рейн]] | | | 1500 метр |- | [[Файл:Kärkistensalmi Bridge 3.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q11874127|Kärkinen Bridge]]'' | [[Финляндия]] | [[Ювәскүлә|Йювяскюля]] | ''[[:d:Q24328405|Kärkistensalmi]]'' | | data-sort-value="1997" | 1997-08-29 | 787 метр |- | [[Файл:Kåfjordbrua bridge over Kåfjorden in Alta, Troms og Finnmark, Norway, 2022 August.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q11982773|Kåfjord bridge]]'' | [[Норвегия]] | ''[[:d:Q6535|Alta]]'' | ''[[:d:Q922809|Kåfjorden]]'' | | data-sort-value="2013" | 2013-12-20 | 300 метр |- | [[Файл:Koehlbrandbruecke.wmt.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q520613|Köhlbrand Bridge]]'' | [[Алмания|Германия]] | ''[[:d:Q1626|Hamburg-Mitte]]'' | ''[[:d:Q730662|Köhlbrand]]'' | | data-sort-value="1974" | 1974-09-20 | 3618 метр |- | [[Файл:Puente de la Constitución de 1812, Cádiz, en agosto de 2015.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6464357|La Constitución de 1812 Bridge]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q81978|Cádiz Province]]'' | ''[[:d:Q662059|Bay of Cádiz]]'' | | data-sort-value="2015" | 2015-09-24 | 3092 метр |- | [[Файл:پل لالی2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q111379185|Lali Bridge]]'' | [[Иран]] | ''[[:d:Q1279155|Lali County]]''<br/>''[[:d:Q1278711|Masjed Soleyman County]]''<br/>[[Хузистан]] | ''[[:d:Q97603158|Gotvand Lake]]'' | ''[[:d:Q124392710|Hexa Company]]'' | data-sort-value="2011" | 2011 | 466 метр |- | [[Файл:Langkawi cablecar bridge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1164611|Langkawi Sky Bridge]]'' | [[Малайзия]] | ''[[:d:Q188947|Kedah]]'' | | | data-sort-value="2005" | 2005 | 125 метр |- | [[Файл:Langqi Bridge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q67896718|Langqi Min River Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q68481|Fuzhou]]'' | | | | |- | [[Файл:Most Jižní spojky 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q12032739|Lanový most]]'' | [[Чехия]] | ''[[:d:Q107739533|Strašnice (Praha 10)]]'' | ''[[:d:Q8550399|railway line 220]]'' | | data-sort-value="1993" | 1993 | |- | [[Файл:20110826.Obergiblen.Lechtal.-012.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q116534550|Lechbrücke Bach]]'' | [[Австрия]] | [[Бах (коммуна)]]<br/>[[Эльбигенальп]] | ''[[:d:Q155841|Lech]]'' | | | |- | [[Файл:August 4, 2011 beautiful Boston vista (6012618162) crop.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q151914|Leonard P. Zakim Bunker Hill Memorial Bridge]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Бостон]] | ''[[:d:Q794927|Charles River]]'' | ''[[:d:Q7782117|Theodore Zoli]]'' | data-sort-value="2003" | 2003-12-20 | 436.5 метр |- | [[Файл:Rheinhochwasser Januar 2011 - LEV Autobahnbruecke 06.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q200494|Leverkusen Bridge]]'' | [[Алмания|Германия]] | ''[[:d:Q1786041|Merkenich]]''<br/>[[Леверкузен]] | [[Рейн]] | ''[[:d:Q1602933|Hellmut Homberg]]'' | data-sort-value="1965" | 1965-07-05 | 1061 метр |- | [[Файл:Lewis & Clark Bridge in Louisville, Kentucky.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q28186741|Lewis and Clark Bridge]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Луивилл]]<br/>''[[:d:Q10748572|Utica Township]]'' | ''[[:d:Q4915|Ohio River]]'' | | data-sort-value="2016" | 2016-12-18 | 762 метр |- | [[Файл:Most Slobode 2005-edit.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q637897|Liberty Bridge]]'' | [[Сербия]] | [[Нови-Сад]] | [[Дунай]] | | data-sort-value="2005" | 2005-10-11 | 1382 метр |- | [[Файл:Lidu Yangtze River Bridge.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q6543759|Lidu Yangtze River Bridge]]'' | [[Кытай]] | [[Чуңчиң]] | [[Янцзы]] | | data-sort-value="2007" | 2007-10-27 | 822 метр |- | [[Файл:Lijiatuo Yangtze River Bridge.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q6547014|Lijiatuo Yangtze River Bridge]]'' | [[Кытай]] | [[Чуңчиң]] | [[Янцзы]] | | data-sort-value="1995" | 1995 | 444 метр |- | | ''[[:d:Q137884621|Lingang Yangtze River Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q427265|Yibin]]'' | [[Янцзы]] | | | 1732 метр |- | [[Файл:临沂市临工大桥南侧西向视图.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q125130311|Lingong Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q373346|Linyi]]'' | ''[[:d:Q5967748|Yihe]]'' | | data-sort-value="2014" | 2014-12-27 | 1450 метр |- | [[Файл:Linjiangmen Bridge, Jilin City 1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q9384661|Linjiangmen Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q92277|Jilin City]]'' | ''[[:d:Q210326|Songhua River]]'' | | data-sort-value="1994" | 1994 | |- | [[Файл:Lodemannbrücke Hannover von Linden.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q43091057|Lodemannbrücke]]'' | [[Алмания|Германия]] | ''[[:d:Q1826001|Linden-Limmer]]''<br/>''[[:d:Q883803|Mitte]]'' | ''[[:d:Q464568|Ihme]]'' | | | |- | | ''[[:d:Q104864023|Long Beach International Gateway Bridge]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Лоң-Бич|Лоң Бич]] | ''[[:d:Q30715722|Back Channel, Port of Long Beach]]'' | | data-sort-value="2020" | 2020-10-05 | 8800 Фут |- | [[Файл:Longli Bridge1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q137733760|Longli Bridge]]'' | [[Кытай]] | | | | | |- | [[Файл:Toolenburgbrug 02.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q108357873|Luit]]'' | [[Нидерланд]] | ''[[:d:Q9924|Haarlemmermeer]]'' | ''[[:d:Q2535707|Hoofdvaart/Hoofdweg (Haarlemmermeer)]]'' | | | |- | [[Файл:Lune Millennium Bridge from northern bank.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1698906|Lune Millennium Bridge]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q205905|Lancaster]]'' | ''[[:d:Q1162445|River Lune]]'' | | data-sort-value="2001" | 2001-02 | 114 метр |- | | ''[[:d:Q108940828|M44 motorway bridge over the river Tisza]]'' | [[Маҗарстан]] | ''[[:d:Q277798|Lakitelek]]''<br/>''[[:d:Q1051500|Tiszaug]]'' | ''[[:d:Q134350|Tisza]]'' | | | |- | [[Файл:Elmek Nimir Bridge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q259912|Mac Nimir Bridge]]'' | [[Судан]] | ''[[:d:Q310385|Khartoum]]'' | [[Зәңгәр Нил]] | | | 1165.5 метр |- | [[Файл:Marcelo Fernan Bridge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2692495|Marcelo Fernan Bridge]]'' | [[Филиппин|Филипин]] | | ''[[:d:Q6725749|Mactan Channel]]'' | | data-sort-value="1999" | 1999-08 | |- | [[Файл:Estakada im. Marka Sudaka widziana od Szosy Lubickiej.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q26256398|Marek Sudak Overpass in Toruń]]'' | [[Польша]] | [[Торунь]] | | | | 300 метр |- | [[Файл:View of Margaret Hunt Hill Bridge from Reunion Tower August 2015 23.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6759541|Margaret Hunt Hill Bridge]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Техас (штат)|Техас]] | ''[[:d:Q1969490|Trinity River]]'' | | data-sort-value="2012" | 2012 | 368 метр |- | [[Файл:Margaretenbrücke, Berlin-Malchow.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q63412774|Margaretenbrücke]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Берлин]] | ''[[:d:Q563551|Berlin outer ring]]'' | | | 66.4 метр |- | [[Файл:2006-05-23 15.32 Zaltbommel, Nijhoff-brug.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q769478|Martinus Nijhoffbrug]]'' | [[Нидерланд]] | ''[[:d:Q932089|Neerijnen]]''<br/>''[[:d:Q1532373|Zaltbommel]]'' | ''[[:d:Q216171|Waal]]'' | | | 988.42 метр |- | [[Файл:Boyne River Bridge, M1 motorway 353105.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2186349|Mary McAleese Boyne Valley Bridge]]'' | [[Ирландия]] | ''[[:d:Q183544|County Meath]]''<br/>''[[:d:Q183539|County Louth]]'' | ''[[:d:Q896037|River Boyne]]''<br/>''[[:d:Q4952568|Boyne Valley]]'' | | data-sort-value="2003" | 2003-06-09 | |- | [[Файл:Masangxi Yangtze River Bridge.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q13156619|Masangxi Bridge]]'' | [[Кытай]] | [[Чуңчиң]] | [[Янцзы]] | | data-sort-value="2001" | 2001 | 726.16 метр |- | [[Файл:Matsukawaura Bridge.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q11530289|Matsukawaura Bridge]]'' | [[Япония]] | [[Сома (Япония)|Сома]] | ''[[:d:Q11530290|Matsukawa Lagoon]]'' | | data-sort-value="1995" | 1995-03 | |- | [[Файл:Rheinbrücke Maxau IMGP0871.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q134506756|Maxau Rhine Bridge]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Вёрт-ам-Райн]]<br/>[[Карлсруэ]] | [[Рейн]] | | | 292 метр |- | [[Файл:Meiko-Higashi Bridge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q11415491|Meiko Higashi Ohashi Bridge]]'' | [[Япония]] | [[Токай (Айти)|Токай]]<br/>[[Нагоя]] | ''[[:d:Q1189542|Port of Nagoya]]'' | | data-sort-value="1997" | 1997 | |- | [[Файл:Meiko Nishi Bridges-3.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q11415494|Meiko Nishi Ohashi roadway bridges]]'' | [[Япония]] | [[Нагоя]]<br/>''[[:d:Q1203952|Tobishima]]'' | ''[[:d:Q1189542|Port of Nagoya]]'' | | data-sort-value="1985" | 1985 | |- | [[Файл:Meiko Central Bridge 20160904A.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q11415490|Meiko-Chuo Bridge]]'' | [[Япония]] | [[Нагоя]] | ''[[:d:Q1189542|Port of Nagoya]]'' | | | |- | [[Файл:The Mersey Gateway Bridge viewed from Halton Castle in Runcorn, Cheshire, England.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6820551|Mersey Gateway Bridge]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q376141|Halton]]'' | ''[[:d:Q19724|River Mersey]]''<br/>''[[:d:Q935570|Manchester Ship Canal]]'' | | data-sort-value="2017" | 2017-10-14 | 2.2 километр |- | [[Файл:Donaubruecke Metten.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1240851|Metten motorway bridge]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Меттен]] | [[Дунай]] | | | 614 метр |- | [[Файл:00 0237 Millau - Département Aveyron.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q99236|Millau Viaduct]]'' | [[Франция]] | [[Мийо (город)]]<br/>[[Крессель]] | ''[[:d:Q215653|Tarn]]''<br/>''[[:d:Q3239424|railroad line from Béziers to Neussargues]]'' | | data-sort-value="2004" | 2004-12-14 | 2460 метр |- | [[Файл:Moj grad - panoramio.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1267436|Millennium Bridge]]'' | [[Черногория]] | [[Подгорица]] | ''[[:d:Q157736|Morača]]'' | | data-sort-value="2005" | 2005-07-13 | 140 метр |- | [[Файл:Minpu 1st Bridge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q36113|Minpu Bridge]]'' | [[Кытай]] | [[Şanxay|Шаңхай]] | ''[[:d:Q99785|Huangpu River]]'' | | | 1212 метр |- | [[Файл:Lovers Bridge in Tyumen (May 2026) - 0 7.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q19521596|Most vlyublennyh]]'' | [[Россия]] | [[Төмән өлкәсе]] | [[Түре|Тура]] | | data-sort-value="1987" | 1987-07-26 | 247.6 метр |- | | ''[[:d:Q104861911|Msikaba Bridge]]'' | [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]] | | | | | |- | [[Файл:ミュンヘン大橋.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q11342608|Munich bridge]]'' | [[Япония]] | [[Саппоро]] | ''[[:d:Q1132961|Toyohira River]]'' | | | 172 метр |- | [[Файл:Cầu Mỹ Thuận 2 đang thi công.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q32284071|My Thuan 2 Bridge]]'' | [[Вьетнам]] | ''[[:d:Q36666|Tiền Giang]]''<br/>''[[:d:Q7333405|Vĩnh Long]]''<br/>''[[:d:Q5017480|Cái Bè]]''<br/>''[[:d:Q34789|Vĩnh Long]]'' | [[Мекоң]] | | | |- | [[Файл:NotoBriAgri.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q11366903|Nakanoto Agricultural Bridge]]'' | [[Япония]] | [[Нанао]] | ''[[:d:Q49112765|Sangaguchi Seto]]'' | | data-sort-value="1999" | 1999-03-27 | |- | [[Файл:渝中 建设中的轨交10号线的桥.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q28414085|Nanjimen Yangtze River bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q713343|Yuzhong District]]'' | [[Янцзы]] | | | |- | [[Файл:Second Nanjing Yangtze Bridge.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q210764|Nanjing Baguazhou Yangtze River Bridge]]'' | [[Кытай]] | [[Нанҗиң|Нәнҗиң]] | [[Янцзы]] | | data-sort-value="2001" | 2001-03-26 | 1238 метр |- | [[Файл:Third Nanjing Yangtze Bridge1.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q3540210|Nanjing Dashengguan Yangtze River Bridge]]'' | [[Кытай]] | [[Нанҗиң|Нәнҗиң]] | [[Янцзы]] | | data-sort-value="2005" | 2005-10-07 | 4744 метр |- | [[Файл:Nanjing Jiangxinzhou Yangtze River Bridge1.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q10906923|Nanjing Jiangxinzhou Yangtze River Bridge]]'' | [[Кытай]] | [[Нанҗиң|Нәнҗиң]] | [[Янцзы]] | | | 4.3 километр |- | | ''[[:d:Q137884722|Nanmengxi Bridge]]'' | [[Кытай]] | | | | | |- | [[Файл:Nanpu Bridge 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q910848|Nanpu Bridge]]'' | [[Кытай]] | [[Şanxay|Шаңхай]] | ''[[:d:Q99785|Huangpu River]]'' | | data-sort-value="1991" | 1991-12-01 | 760 метр |- | | ''[[:d:Q24836300|Nanxi Xianyuan Yangtze River bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q427265|Yibin]]'' | [[Янцзы]] | | | 1508 метр |- | | ''[[:d:Q67896727|Nanxi Xianyuan Yangtze River Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q537944|Nanxi District]]'' | [[Янцзы]] | | | |- | [[Файл:Zwingenberg.Neckar.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q112186642|Neckarbrücke (Zwingenberg)]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Цвингенберг (Баден)]] | ''[[:d:Q1673|Neckar]]'' | | data-sort-value="2011" | 2011-06 | 215 метр |- | [[Файл:Neckarsteg mit MVV Hochhaus.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1973734|Neckarsteg]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Маннһейм]] | ''[[:d:Q1673|Neckar]]''<br/>''[[:d:Q105030320|Neckarwiese (Mannheim)]]'' | | | 253 метр |- | [[Файл:Brücke am Bahnhof Ilmenau Südwest.jpeg|center|128px]] | ''[[:d:Q134124037|Nelson Mandela Bridge]]'' | [[Алмания|Германия]] | ''[[:d:Q7878|Ilm-Kreis]]'' | | | | |- | [[Файл:Schönebeck,Elbauenbrücke.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1325154|Neue Elbebrücke Schönebeck]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Шёнебек (Эльба)]] | [[Эльба]] | | | 1128.5 метр |- | [[Файл:Hungerburgbahn-Innbrücke.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q98123803|Neue Hungerburgbahnbrücke]]'' | [[Австрия]] | [[Иннсбрук]] | ''[[:d:Q14369|Inn]]'' | | | 242 метр |- | [[Файл:Queen’s Wharf, Brisbane under construction in April 2020, 03.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q48796815|Neville Bonner Bridge]]'' | [[Австралия]] | [[Брисбен]] | ''[[:d:Q905910|Brisbane River]]'' | | | |- | | ''[[:d:Q65124213|New Île d'Orléans Bridge]]'' | [[Канада]] | ''[[:d:Q1659468|Beauport]]''<br/>''[[:d:Q3463183|Saint-Pierre-de-l'Île-d'Orléans]]'' | ''[[:d:Q134750|Изге Ләүрәнти елгасы]]'' | | data-sort-value="2028" | 2028 | |- | [[Файл:201908 Under the New Baishatuo Yangtze River Bridge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q21041396|New Baishatuo Yangtze River Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q713410|Dadukou District]]''<br/>''[[:d:Q201723|Jiangjin District]]'' | [[Янцзы]] | | | 5320.334 метр |- | [[Файл:2013-06 Donaubruecke Vidin.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1077240|New Europe Bridge]]'' | [[Болгария]]<br/>[[Румыния]] | ''[[:d:Q652856|Calafat]]''<br/>''[[:d:Q178531|Видин]]'' | [[Дунай]] | | data-sort-value="2013" | 2013-06-14 | 1971 метр<br/>1391 метр |- | | ''[[:d:Q104621750|New Kömürhan Bridge]]'' | [[Төркия]] | ''[[:d:Q483091|Эләзыгъ иле]]''<br/>''[[:d:Q131384|Малатия]]'' | ''[[:d:Q101552090|Karakaya Reservoir]]'' | | data-sort-value="2021" | 2021-01-02 | 660 метр |- | [[Файл:1. Teilstück der neuen Rheinbrücke Leverkusen am Tag der Verkehrsfreigabe-47249.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q102046231|New Leverkusen Bridge]]'' | [[Алмания|Германия]] | ''[[:d:Q7927|Көлн административ бүлгесе]]'' | [[Рейн]] | | | 1061 метр |- | [[Файл:Lagos motorway concrete cable stayed bridge IC4 Portugal with nice shaped pylons in concrete - panoramio.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q13101568|New Portimão Bridge]]'' | [[Португалия]] | [[Портимау]]<br/>[[Лагоа (Фару)|Лагоа]] | ''[[:d:Q2455320|Arade River]]'' | | | 845 метр |- | [[Файл:New Railway Bridge in Belgrade at dusk.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q1289610|New Railroad Bridge]]'' | [[Сербия]] | [[Белград]] | ''[[:d:Q14383|Sava]]'' | | data-sort-value="1979" | 1979 | 1928 метр |- | [[Файл:Boundary River Highway Bridge of Sino-Korean Yalu River.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5045301|New Yalu River Bridge]]'' | [[Кытай]]<br/>[[Корея Халык Демократик Җөмһүрияте|Корея Халык Демократик Республикасы]] | ''[[:d:Q75110|Dandong]]''<br/>[[Синыйҗу]] | ''[[:d:Q55498|Yalu River]]'' | | No/unknown value | |- | [[Файл:NewYamunaBridge Ald.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q12063905|New Yamuna Bridge]]'' | [[Һиндстан]] | [[Праяграҗ|Праяг]] | ''[[:d:Q132726|Yamuna]]'' | | | |- | | ''[[:d:Q115972287|New Zuari Bridge]]'' | [[Һиндстан]] | [[Гоа]] | | | | |- | [[Файл:Ponte Newton Navarro.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1143597|Newton Navarro Bridge]]'' | [[Бразилия]] | [[Натал]] | ''[[:d:Q975675|Potengi River]]'' | | data-sort-value="2007" | 2007-11-21 | 1781.6 метр |- | [[Файл:Wesel NeueRheinbrückeB58 Bauphase2009 02.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q832239|Niederrheinbrücke Wesel]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Везел]] | [[Рейн]] | | | 772.5 метр |- | [[Файл:Nipigon River bridge construction.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q22063704|Nipigon River Bridge]]'' | [[Канада]] | | ''[[:d:Q1164945|Nipigon River]]'' | | | |- | | ''[[:d:Q17017335|Nissibi Bridge]]'' | [[Төркия]] | [[Гергер]]<br/>[[Сиверек]] | ''[[:d:Q34876740|Atatürk Reservoir]]'' | | data-sort-value="2015" | 2015-05-21 | 610 метр |- | [[Файл:Nogeyama Footbridge.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q24867351|Noge no Tsuribashi]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q11610652|Oimatsuchō]]'' | | ''[[:d:Q181996|Sori Yanagi]]'' | | |- | [[Файл:20220608 Nongye Road Bridge 04.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q67932672|Nongye Road Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q30340|Zhengzhou]]'' | ''[[:d:Q15907254|Zhengzhoubei Railway Station]]'' | | data-sort-value="2019" | 2019-03-31 | |- | [[Файл:Norderelbbrücke A1 03.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q10602002|Norderelbe bridge]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Һамбург]] | ''[[:d:Q1997911|Norderelbe]]'' | | data-sort-value="1962" | 1962 | 411 метр |- | [[Файл:Nordhordalandsbrua towards north.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1998104|Nordhordland Bridge]]'' | [[Норвегия]] | ''[[:d:Q10428388|Bergen Municipality]]''<br/>''[[:d:Q56404228|Alver Municipality]]'' | ''[[:d:Q1799958|Salhusfjorden]]''<br/>''[[:d:Q6513414|Osterfjorden]]'' | | data-sort-value="1994" | 1994-09-22 | 1614.75 метр |- | [[Файл:NorthernSpire2018 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7012379|Northern Spire Bridge]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q1280897|Sunderland]]'' | ''[[:d:Q1433715|River Wear]]'' | | data-sort-value="2018" | 2018-08-28 | 336 метр |- | [[Файл:2026-05-06 Строительство моста-паруса в Мневниковской пойме 02.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q134961770|Novozavodskaya Street bridge]]'' | [[Россия]] | ''[[:d:Q998027|Filyovsky Park District]]''<br/>''[[:d:Q630277|Khoroshyovo-Mnyovniki District]]'' | [[Мәскәү (елга)|Мәскәү елгасы]] | | | 250 метр |- | [[Файл:Nydalsbrua P1080734.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q114797147|Nydal bridge]]'' | [[Норвегия]] | ''[[:d:Q1324436|Trondheim municipality]]'' | ''[[:d:Q499668|Ниделва]]'' | | data-sort-value="2023" | 2023-10-16 | 183 метр |- | [[Файл:Oberhavelsteg 01.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q73162270|Oberhavelsteg]]'' | [[Алмания|Германия]] | ''[[:d:Q158083|Spandau]]'' | ''[[:d:Q1278458|Teufelsseekanal]]'' | | | 125 метр |- | [[Файл:Oberkasseler Brücke.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q876228|Oberkasseler Brücke]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Дүсселдорф]] | [[Рейн]] | | | 614.72 метр |- | | ''[[:d:Q91184034|Ocoee Whitewater Center Bridge]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Полк (округ, Теннесси)]] | ''[[:d:Q7811968|Toccoa River]]'' | | | |- | [[Файл:Ponte estaiada Octavio Frias - Sao Paulo.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1075303|Octávio Frias de Oliveira Bridge]]'' | [[Бразилия]] | [[Сан-Паулу (штат)]] | ''[[:d:Q1862264|Pinheiros River]]''<br/>''[[:d:Q5245848|Line 9]]''<br/>''[[:d:Q620626|Marginal Pinheiros]]''<br/>''[[:d:Q10318729|Sul da Fepasa]]'' | | data-sort-value="2008" | 2008 | 1600 метр |- | [[Файл:Okutama Ohashi Bridge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q108314821|Okutama bridge]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q598626|Okutama]]'' | ''[[:d:Q1063006|Tama River]]'' | | | |- | [[Файл:The Onomichi Bridges2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q11465463|Onomichi Bridge]]'' | [[Япония]] | [[Ономити|Ономичи]] | ''[[:d:Q11465491|Onomichi Channel]]'' | | data-sort-value="1968" | 1968-03-04 | 385 метр |- | [[Файл:Guanyinyan Yangtze River Bridge.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q5613841|Outer-ring Jiangjin Yangtze River Bridge]]'' | [[Кытай]] | [[Чуңчиң]] | [[Янцзы]] | | data-sort-value="2009" | 2009 | 1172 метр |- | [[Файл:Leederville Station footbridge, Western Australia, October 2024 04.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q130552242|Oxford Street footbridge]]'' | [[Австралия]] | ''[[:d:Q3206|Көнбатыш Австралия]]''<br/>''[[:d:Q736170|Town of Cambridge]]''<br/>''[[:d:Q1573718|City of Vincent]]'' | ''[[:d:Q1939502|Mitchell Freeway]]''<br/>''[[:d:Q125845486|Yanchep railway line]]'' | | data-sort-value="1992" | 1992-09 | 266.87 метр |- | [[Файл:Papineau-Leblanc Bridge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3396678|Papineau-Leblanc Bridge]]'' | [[Канада]] | [[Монреаль]]<br/>[[Лаваль (Канада)]] | ''[[:d:Q1783795|Rivière des Prairies]]'' | | data-sort-value="1969" | 1969 | 458.6 метр<br/>425 метр |- | [[Файл:Parkway Bridge - panoramio.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16047782|Parkway Bridge]]'' | [[Иран]] | [[Тәһран]] | ''[[:d:Q1815227|Valiasr Street]]'' | | data-sort-value="1997" | 1997 | 250 метр |- | [[Файл:Madrid, M-30 1989 02.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q130475852|Pasarela del Marqués de Zafra]]'' | [[Испания]] | [[Madrid|Мадрид]] | ''[[:d:Q2606591|Madrid Ring Road]]'' | | | |- | [[Файл:Passarel·la de les Glòries.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q112663891|passarel·la de les Glòries]]'' | [[Испания]] | [[Барселона]]<br/>''[[:d:Q250935|Sant Martí]]''<br/>''[[:d:Q2390761|El Besòs i el Maresme]]''<br/>''[[:d:Q2736444|Diagonal Mar i el Front Marítim del Poblenou]]'' | ''[[:d:Q2714667|B-10 motorway]]'' | | | |- | [[Файл:Passerelle des Trois-Soeurs 02.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q137206282|Passerelle des Trois-Soeurs]]'' | [[Канада]] | [[Квебек (шәһәр)]] | ''[[:d:Q1707745|Rivière Saint-Charles]]'' | | data-sort-value="2016" | 2016-05-31 | |- | [[Файл:Strasbourg-RemiLeblond-J2R-Passerelle2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2055982|Passerelle Mimram]]'' | [[Алмания|Германия]]<br/>[[Франция]] | [[Кель (Алмания)|Кель]]<br/>[[Страсбург]] | [[Рейн]] | | data-sort-value="2004" | 2004-04-23 | 387.4 метр |- | [[Файл:P067539-946135 Pelješac bridge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1155248|Pelješac Bridge]]'' | [[Хорватия]] | ''[[:d:Q58289|Dubrovnik-Neretva County]]'' | ''[[:d:Q695074|Bay of Mali Ston]]'' | ''[[:d:Q110802099|Marjan Pipenbaher]]'' | data-sort-value="2022" | 2022-07-26 | 2404 метр |- | [[Файл:Penang Bridge in extension.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1155649|Penang Bridge]]'' | [[Малайзия]] | ''[[:d:Q188096|Пенанг штаты]]'' | ''[[:d:Q3045413|Penang Strait]]'' | | data-sort-value="1985" | 1985-08-03 | 13.5 километр |- | | ''[[:d:Q24956743|Phước Khánh Bridge]]'' | [[Вьетнам]] | | | | | |- | [[Файл:Piacenza - ponte ferroviario AV - vista aerea.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3908187|Piacenza cable-stayed bridge]]'' | [[Италия]] | [[Пьяченца]]<br/>[[Сан-Рокко-аль-Порто]] | ''[[:d:Q643|Po]]'' | | data-sort-value="2008" | 2008-12-14 | 1343 метр |- | | ''[[:d:Q115658650|Pingzhou Bridge]]'' | [[Кытай]] | | | | | |- | [[Файл:Polcevera da Coronata2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3907993|Polcevera Viaduct]]'' | [[Италия]] | [[Җенова]] | ''[[:d:Q1235154|Polcevera]]''<br/>''[[:d:Q547206|Turin–Genoa railway]]''<br/>''[[:d:Q802333|Genoa–Milan railway]]''<br/>''[[:d:Q657150|Val Polcevera]]'' | | data-sort-value="1967" | 1967-09-04 | 1102 метр |- | [[Файл:Pont d'Oxford - Grenoble.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q3055929|Pont d'Oxford]]'' | [[Франция]] | [[Гренобль]] | ''[[:d:Q201341|Isère]]'' | | | |- | [[Файл:20181104 102 huy.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q13101812|Pont de Ben-Ahin, Wanze]]'' | [[Бельгия]] | ''[[:d:Q711443|Wanze]]''<br/>''[[:d:Q207095|Huy]]'' | ''[[:d:Q41986|Meuse]]'' | | | 341 метр |- | [[Файл:Pont can peixauet.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q30909068|Pont de Can Peixauet]]'' | [[Испания]] | [[Санта-Колома-де-Граманет]]<br/>''[[:d:Q3319496|Bon Pastor]]'' | ''[[:d:Q765483|Besòs]]'' | | | 137.9 метр |- | [[Файл:Gilly-sur-Isère - Pont de Gilly sur l'Isère -1.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q17291492|Pont de Gilly]]'' | [[Франция]] | [[Оверн-Рона-Әлп]] | ''[[:d:Q201341|Isère]]'' | | | 170 метр |- | [[Файл:Tuikabelbrug Godsheide.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3396980|Pont de Godsheide]]'' | [[Бельгия]] | [[Һасселт]] | ''[[:d:Q835090|Albert Canal]]'' | | | 264 метр |- | [[Файл:2007-10-07 12.42 Heusden, brug over de Bergse Maas foto2.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q2640076|pont de Heusden]]'' | [[Нидерланд]] | ''[[:d:Q9845|Heusden]]''<br/>''[[:d:Q9808|Aalburg]]'' | ''[[:d:Q820174|Bergsche Maas]]'' | | | |- | | ''[[:d:Q3397219|Pont de l'Humanité - Humaniteitsbrug]]'' | [[Бельгия]] | ''[[:d:Q688377|Drogenbos]]''<br/>''[[:d:Q72946|Forest]]'' | ''[[:d:Q802042|line 96 (Infrabel)]]''<br/>''[[:d:Q100324126|line 96N]]'' | | | 61.65 метр |- | [[Файл:Pont de Lézar.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q3397042|Pont de Lézardrieux]]'' | [[Франция]] | [[Лезардриё]] | ''[[:d:Q1232651|Trieux]]'' | | | 160 метр |- | [[Файл:2021 Pont de Normandie.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q504710|Pont de Normandie]]'' | [[Франция]] | [[Һавр]]<br/>[[Онфлёр]] | [[Сена]] | | data-sort-value="1995" | 1995-01-20 | 2141 метр |- | | ''[[:d:Q115748397|Pont de Paris]]'' | [[Андорра]] | [[Андорра-ла-Велья|Andorra la Vella]] | | | | |- | [[Файл:Pont de Saint-Florent-le-Vieil-1.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q3397114|Pont de Saint-Florent-le-Vieil]]'' | [[Франция]] | [[Варад]]<br/>''[[:d:Q21935401|Loireauxence]]'' | ''[[:d:Q1469|Loire]]'' | | | 207.9 метр |- | [[Файл:Pont 15 août 1960 03.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q140164237|15 August 1960 Bridge]]'' | [[Конго Җөмһүрияте|Конго Республикасы]] | ''[[:d:Q3844|Brazzaville]]'' | No/unknown value | | | 545 метр |- | | ''[[:d:Q43087683|Pont Fernando Reig]]'' | [[Испания]] | [[Алькой]] | | | data-sort-value="1987" | 1987 | 246 метр |- | [[Файл:Pont gisclar 082004.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1751300|Pont Gisclard]]'' | [[Франция]] | ''[[:d:Q1445541|Sauto]]'' | ''[[:d:Q1529011|Têt]]'' | | | 253 метр |- | | ''[[:d:Q3396642|Pont Masséna]]'' | [[Франция]] | [[Париж]] | ''[[:d:Q160342|railway track]]'' | | | 492 метр |- | [[Файл:Pont Nou (1).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q112638831|Pont Nou]]'' | [[Испания]] | [[Эсплугес-де-Льобрегат]] | | | | 72 метр |- | [[Файл:1 Pont de Sidi M'Cid.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q12205505|Pont Sidi M'Cid]]'' | [[Алжир|Әлҗәзаир]] | ''[[:d:Q187346|Constantine]]'' | | | | 164 метр |- | [[Файл:Pont sobre l'avinguda Pau Claris - 20230122 133643.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q113165593|Pont sobre l'avinguda Pau Claris]]'' | [[Испания]] | [[Марторель]] | | | | |- | | ''[[:d:Q138638848|pont sur la canal Donzère-Mondragon (Mondragon)]]'' | [[Франция]] | [[Мондрагон (Воклюз)|Мондрагон]]<br/>''[[:d:Q12792|Vaucluse]]'' | ''[[:d:Q1032562|Donzère-Mondragon Canal]]'' | | | |- | | ''[[:d:Q131376354|Ponte ciclopedonale di Cisanello-Riglione]]'' | [[Италия]] | [[Пиза]] | ''[[:d:Q115457|Arno]]'' | | data-sort-value="2023" | 2023-05-11 | 662 метр |- | [[Файл:Linha Vermelha - Ponte do Saber - UFRJ.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q10351475|Ponte do Saber]]'' | [[Бразилия]] | [[Рио-де-Жанейро]] | ''[[:d:Q224101|Guanabara Bay]]'' | | data-sort-value="2012" | 2012-02-17 | 780 метр |- | | ''[[:d:Q110824083|Ponte Pedonal de Odemira]]'' | [[Португалия]] | [[Одемира]] | ''[[:d:Q16671|Mira River]]'' | | data-sort-value="2013" | 2013 | |- | [[Файл:Puente Coimbra2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q10351377|Ponte Rainha Santa Isabel]]'' | [[Португалия]] | | ''[[:d:Q15656|Mondego River]]'' | | | |- | [[Файл:Ponte sobre ría de Noia.png|center|128px]] | ''[[:d:Q20541416|ponte sobre a ría de Noia]]'' | [[Испания]] | [[Ноя]] | ''[[:d:Q3394949|Ría de Muros e Noia]]'' | | | |- | [[Файл:Ponte strallato di Marghera (9716642125).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q29646686|Port of Venice Bridge]]'' | [[Италия]] | ''[[:d:Q1024724|Marghera]]''<br/>[[Венеция]] | | | | 425 метр |- | [[Файл:Pont du Port à l'Anglais.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3397487|Port à l'Anglais Bridge]]'' | [[Франция]] | [[Альфорвиль]]<br/>[[Витри-сюр-Сен]] | [[Сена]] | | | 250 метр |- | [[Файл:Poya-1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q568440|Poya Bridge]]'' | [[Швейцария]] | [[Фрибур]] | ''[[:d:Q14333|Saane/Sarine]]'' | | data-sort-value="2014" | 2014-10-12 | 851.6 метр |- | [[Файл:New severn bridge best 750pix.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1287969|Prince of Wales Bridge]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q1369280|South Gloucestershire]]''<br/>''[[:d:Q207176|Monmouthshire]]'' | ''[[:d:Q12068771|Severn Estuary]]'' | | data-sort-value="1996" | 1996-06-05 | 5128 метр |- | [[Файл:Alexanderbrug 075.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2110586|Prins Willem-Alexanderbrug]]'' | [[Нидерланд]] | ''[[:d:Q952997|Neder-Betuwe]]'' | [[Рейн]] | | | 1419 метр |- | [[Файл:Puente, tierras que se unen.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q47766605|Puente atirantado del Nalón]]'' | [[Испания]] | [[Лангрео]] | ''[[:d:Q14516|Nalón]]'' | | data-sort-value="1991" | 1991 | 630 метр |- | [[Файл:Puente de la Rambla de Albox 02.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q114598557|Puente atirantado sobre la Rambla de Albox]]'' | [[Испания]] | [[Альбокс]] | | | | |- | [[Файл:Puente colgante lateral.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4068764|Puente colgante de Santa Fe]]'' | [[Аргентина]] | [[Санта-Фе (Аргентина)|Санта-Фе]] | ''[[:d:Q5969144|Setúbal lake]]'' | | | |- | [[Файл:Puente de Andalucía (Córdoba, España).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5648644|Puente de Andalucía]]'' | [[Испания]] | [[Куртубә]] | ''[[:d:Q14309|Guadalquivir]]'' | | data-sort-value="2004" | 2004-02-28 | 455 метр |- | [[Файл:Puente de Talavera.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6091363|Puente de Castilla-La Mancha]]'' | [[Испания]] | [[Талавера-де-ла-Рейна]] | ''[[:d:Q14294|Tagus River]]'' | | data-sort-value="2011" | 2011-10-17 | 318 метр |- | [[Файл:Puente de Hispanoamérica en Valladolid.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q6091386|Puente de Hispanoamérica, Valladolid]]'' | [[Испания]] | [[Вальядолид]] | ''[[:d:Q14757|Pisuerga River]]'' | | | 156 метр |- | [[Файл:1867, Crónica de la provincia de Palencia, Puente de la Unión en Dueñas.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q52152545|Puente de la Unión]]'' | [[Испания]] | [[Дуэньяс]] | ''[[:d:Q14757|Pisuerga River]]'' | | data-sort-value="1845" | 1845-06-01 | 72.7 метр |- | [[Файл:Puente de las Américas 101118-6966-jikatu.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q18418551|Puente de las Américas]]'' | [[Уругвай]] | [[Сьюдад-де-ла-Коста]] | ''[[:d:Q5714253|Avenida de las Américas]]'' | | | 488 метр |- | [[Файл:Puente Coatzacoalcos II.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6091171|Puente Ing. Antonio Dovalí Jaime]]'' | [[Мексика]] | | ''[[:d:Q868103|Coatzacoalcos River]]'' | | | |- | | ''[[:d:Q28772017|puente La Pedrera]]'' | [[Аргентина]] | [[Вилья-Мерседес]] | | | | |- | [[Файл:Puente Matute Remus Gdl, Mex..jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6091210|Puente Matute Remus]]'' | [[Мексика]] | [[Халиско (штат)]] | | | | |- | | ''[[:d:Q28778397|puente peatonal sobre la Avenida Dorrego]]'' | [[Аргентина]] | | | | | |- | [[Файл:PuenteReal.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q6091269|Puente Real, Badajoz]]'' | [[Испания]] | [[Бадахос]] | ''[[:d:Q14305|Guadiana]]'' | | data-sort-value="1994" | 1994-12-23 | 452 метр |- | [[Файл:Puttesund bro 1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q11996516|Puttesund bro]]'' | [[Норвегия]] | [[Фредрикстад]] | | | | |- | [[Файл:Vásárhelyi Pál híd.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1462298|Pál Vásárhelyi Bridge]]'' | [[Маҗарстан]] | [[Дьёр]] | ''[[:d:Q763066|Moson-Danube]]'' | | | |- | [[Файл:Ahwaaaz (4)2.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q5845703|Qadir Bridge]]'' | [[Иран]] | ''[[:d:Q1272922|Ahvaz County]]'' | ''[[:d:Q461557|Karun River]]'' | ''[[:d:Q124392710|Hexa Company]]'' | data-sort-value="2012" | 2012-03-15 | 643 метр |- | [[Файл:重庆 江北.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q10904903|Qiansimen Jialing River Bridge]]'' | [[Кытай]] | [[Чуңчиң]] | ''[[:d:Q1045185|Jialing River]]'' | | | 720 метр |- | [[Файл:Qinglinwan Bridge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15939084|Qinglinwan Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q16967|Чжэцзян провинциясе]]'' | ''[[:d:Q10943371|Yao River]]'' | | data-sort-value="2010" | 2010-09-25 | |- | [[Файл:Qingshan Yangtze River Bridge1.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q17163750|Qingshan Yangtze River Bridge]]'' | [[Кытай]] | [[Үһән]] | [[Янцзы]] | | data-sort-value="2021" | 2021-04-30 | 4364 метр |- | [[Файл:Qingshuipu Bridge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15922464|Qingshuipu Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q42780|Ningbo]]'' | ''[[:d:Q8054980|Yong River]]'' | | data-sort-value="2011" | 2011-12-28 | |- | [[Файл:K451 point of G94 (20181024101756).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q56424437|Qingzhou Channel Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q59095|Zhuhai]]'' | | | | 930 метр |- | [[Файл:Queen Elizabeth II Bridge - geograph.org.uk - 1323615.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q179481|Queen Elizabeth II Bridge]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q894082|Dartford]]''<br/>''[[:d:Q1549155|Thurrock]]'' | ''[[:d:Q19686|River Thames]]'' | | data-sort-value="1991" | 1991-10-30 | 2872 метр |- | [[Файл:Queensferry Crossing view01 2017-03-16.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q8564816|Queensferry Crossing]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q201149|Fife]]''<br/>''[[:d:Q2379199|City of Edinburgh]]'' | ''[[:d:Q202083|Firth of Forth]]'' | | data-sort-value="2017" | 2017-08-30 | 2638 метр |- | [[Файл:RabeninselbrückeB2.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q1726669|Rabeninselbrücke]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Һалле]] | ''[[:d:Q1678|Saale]]'' | | | 85 метр |- | | ''[[:d:Q86012790|Rach Mieu 2 Bridge]]'' | [[Вьетнам]] | | ''[[:d:Q2784618|Tiền River]]'' | | | |- | [[Файл:Raiffeisenbruecke Neuwied.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2127612|Raiffeisenbrücke]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Вайсентурм]]<br/>[[Нойвид]] | [[Рейн]] | | | 485 метр |- | [[Файл:Raja Isteri Pengiran Anak Hajah Saleha Bridge 20.05.2018.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16964872|Raja Isteri Pengiran Anak Hajah Saleha Bridge]]'' | [[Бруней]] | [[Бәндәр-Сери-Бегаван|Бандар-Сери-Бегаван]] | ''[[:d:Q407792|Brunei River]]'' | | data-sort-value="2017" | 2017-10-14 | 622 метр |- | [[Файл:Rama IX Bridge-2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1813523|Rama IX Bridge]]'' | [[Таиланд]] | [[Bangkok|Бангкок]] | ''[[:d:Q118850|Chao Phraya River]]'' | | data-sort-value="1987" | 1987-12-05 | 781.2 метр |- | [[Файл:Rama VIII Bridge at night.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1092231|Rama VIII Bridge]]'' | [[Таиланд]] | [[Bangkok|Бангкок]] | ''[[:d:Q118850|Chao Phraya River]]'' | | | 475 метр |- | [[Файл:Puente de Rande Pontevedra España.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q2117406|Rande Bridge]]'' | [[Испания]] | ''[[:d:Q12401348|Trasmañó, Redondela]]''<br/>''[[:d:Q3396870|Domaio]]'' | ''[[:d:Q3232570|Ría de Vigo]]'' | ''[[:d:Q941579|Fabrizio de Miranda]]'' | data-sort-value="1981" | 1981 | 1558 метр |- | [[Файл:Replotbron.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3046103|Replot Bridge]]'' | [[Финляндия]] | ''[[:d:Q1784789|Korsholm]]'' | [[Ботния култыгы]] | | data-sort-value="1997" | 1997-08-27 | 1045 метр |- | [[Файл:Rheinbruecke N4 06 10.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2147600|Rheinbrücke N4]]'' | [[Швейцария]] | ''[[:d:Q12697|Canton of Schaffhausen]]''<br/>[[Шаффһаузен]]<br/>''[[:d:Q11943|Цюрих кантоны]]'' | [[Рейн]] | | | 151.76 метр |- | [[Файл:Rheinbruecke Speyer A61.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1286261|Rheinbrücke Speyer]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Хоккенхайм]]<br/>[[Шпайер]] | [[Рейн]] | | | |- | [[Файл:Duesseldorf 1915.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q2147862|Rheinknie Bridge]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Дүсселдорф]] | [[Рейн]] | | | 1519 метр |- | [[Файл:Rheinbruecke Neuenkamp pano.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1502365|Rhine bridge Neuenkamp]]'' | [[Алмания|Германия]] | ''[[:d:Q317314|Duisburg-Mitte]]'' | [[Рейн]] | | | |- | [[Файл:Vista aérea da ponte sobre o rio Negro que liga Manaus a Iranduba.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q205516|Rio Negro Bridge]]'' | [[Бразилия]] | [[Амазонас]] | ''[[:d:Q118771|Rio Negro]]'' | | data-sort-value="2011" | 2011-10-24 | 3595 метр |- | [[Файл:C2.35 Ríobrücke.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q48353|Rio-Antirrio bridge]]'' | [[Греция]] | ''[[:d:Q170291|Көнбатыш Греция]]'' | ''[[:d:Q209682|Gulf of Corinth]]'' | | data-sort-value="2004" | 2004-08-07 | 2880 метр |- | [[Файл:Suir RiverBridge looking south(Edit).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1419539|River Suir Bridge]]'' | [[Ирландия]] | ''[[:d:Q180231|County Kilkenny]]''<br/>''[[:d:Q184594|County Waterford]]'' | ''[[:d:Q1128134|Suir]]'' | | data-sort-value="2009" | 2009-10-19 | 475 метр<br/>465 метр |- | [[Файл:Tümmler steg Döbeln 2022-05-14 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q117804230|Robert-Tümmler-Steg]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Дёбельн]] | ''[[:d:Q117804124|Flutmulde Döbeln]]'' | | | |- | [[Файл:Tahya Misr Bridge (Cairo).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q64444301|Rod El Farag Axis Bridge]]'' | [[Мисыр]] | | [[Нил]] | | | 540 метр |- | [[Файл:Rokkou Bridge.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q11392457|Rokkō Bridge]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q277434|Higashinada-ku]]'' | ''[[:d:Q1336906|Port of Kobe]]'' | | data-sort-value="1977" | 1977 | |- | | ''[[:d:Q104830425|Roma Point Bridge]]'' | [[Филиппин|Филипин]] | ''[[:d:Q13872|Quezon]]'' | ''[[:d:Q31519882|Silañgan Pass]]'' | | | |- | [[Файл:Rosenbruecke-Austria.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2167049|Rose Bridge]]'' | [[Австрия]] | [[Тульн-ан-дер-Донау]]<br/>[[Лангенрор]] | [[Дунай]] | | | 440 метр |- | [[Файл:Royal Victoria Dock Bridge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7374966|Royal Victoria Dock Bridge]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q208139|London Borough of Newham]]'' | ''[[:d:Q2171143|Royal Victoria Dock]]'' | | data-sort-value="1998" | 1998 | |- | [[Файл:Rugao Bridge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16689964|Rugao Yangtze River Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q1023796|Rugao]]'' | [[Янцзы]] | | | |- | [[Файл:Runyang North Bridge, China.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q91888150|Runyang Yangtze River North Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q57906|Yangzhou]]'' | [[Янцзы]] | | data-sort-value="2005" | 2005-04-30 | 758 метр |- | [[Файл:Russky Bridge (October 2024)-0 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q209710|Russky Bridge]]'' | [[Россия]] | [[Владивосток]] | ''[[:d:Q715174|Eastern Bosphorus]]'' | | data-sort-value="2012" | 2012-07 | 3100 метр |- | [[Файл:Southwest View Macau Peninsula2021.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1137940|Sai Van Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q14773|Macau]]'' | | | data-sort-value="2004" | 2004-12-19 | 2200 метр |- | [[Файл:Pont de Saint-Nazaire-vue aérienne2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1060111|Saint-Nazaire Bridge]]'' | [[Франция]] | [[Сен-Назер]]<br/>[[Сен-Бревен-ле-Пен]] | ''[[:d:Q1469|Loire]]'' | | data-sort-value="1975" | 1975-10-18 | 3356 метр |- | [[Файл:Sakitama-bridge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q11484097|Sakitama Bridge]]'' | [[Япония]] | [[Тода (шәһәр)|Тода]]<br/>[[Вако]] | ''[[:d:Q625465|Arakawa River]]''<br/>''[[:d:Q11502669|Shingashi River]]''<br/>''[[:d:Q11618607|Arakawa No. 1 Retention Basin]]'' | | | 1485.9 метр |- | [[Файл:Pont Salah Bey (49475835572)2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q26257773|Salah Bey Viaduct]]'' | [[Алжир|Әлҗәзаир]] | ''[[:d:Q187346|Constantine]]'' | ''[[:d:Q2148305|Rhummel River]]'' | | | 1119 метр |- | [[Файл:Saamen silta.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2209135|Sami Bridge]]'' | [[Норвегия]]<br/>[[Финляндия]] | ''[[:d:Q483964|Tana Municipality]]''<br/>''[[:d:Q581920|Utsjoki]]'' | ''[[:d:Q829866|Tana]]'' | | data-sort-value="1993" | 1993 | 316.5 метр |- | [[Файл:The Samuel Beckett Bridge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1193916|Samuel Beckett Bridge]]'' | [[Ирландия]] | [[Дублин]] | ''[[:d:Q208009|Liffey]]'' | | data-sort-value="2009" | 2009-12-10 | 123 метр |- | | ''[[:d:Q131748430|Sazlıdere Bridge]]'' | [[Төркия]] | [[Башакшеһир|Башакшәһәр]] | ''[[:d:Q6012993|Bathynias]]'' | | | 860 метр |- | [[Файл:TramBrueckeSchenkendorfstr Muenchen-05.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q14541248|Schenkendorfbruecke]]'' | [[Алмания|Германия]] | ''[[:d:Q252679|Schwabing-Freimann]]'' | ''[[:d:Q969594|Schenkendorfstraße]]'' | | | |- | [[Файл:SchraegseilbrueckeDK.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2250306|Schrägseilbrücke, Vienna]]'' | [[Австрия]] | [[Вена шәһәре|Вена]] | | | | |- | | ''[[:d:Q10936045|Second Daxie Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q16967|Чжэцзян провинциясе]]'' | | | data-sort-value="2013" | 2013-10-28 | |- | [[Файл:Second Fengdu Yangtze River Bridge (46076959862).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q17160969|Second Fengdu Yangtze River Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q737865|Fengdu County]]'' | [[Янцзы]] | | | 2234 метр |- | | ''[[:d:Q67896720|Second Fengdu Yangtze River Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q737865|Fengdu County]]'' | [[Янцзы]] | | | |- | [[Файл:Jiaojiang No.2 Bridge at night.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q15908337|Second Jiaojiang Bridge]]'' | [[Кытай]] | | ''[[:d:Q1770054|Jiao River]]'' | | | |- | [[Файл:2PuenteSobreElOrinoco.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3070587|Second Orinoco crossing]]'' | [[Венесуэла]] | [[Сьюдад-Гваяна]] | ''[[:d:Q131792|Orinoco River]]'' | | data-sort-value="2006" | 2006-11-13 | 3156 метр |- | [[Файл:Tongling Yangtze Road-Rail Bridge1.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q67896722|Second Tongling Yangtze River Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q360326|Tongling]]'' | [[Янцзы]] | | | |- | [[Файл:Second Wuhan Yangtze River Bridge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q11124749|Second Wuhan Yangtze River Bridge]]'' | [[Кытай]] | [[Үһән]] | [[Янцзы]] | | data-sort-value="1995" | 1995-06-18 | 1876 метр |- | [[Файл:Second Wuhu Yangtze River Bridge1.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q17498584|Second Wuhu Yangtze River Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q359990|Wuhu]]'' | [[Янцзы]] | | data-sort-value="2017" | 2017 | 13982 метр |- | [[Файл:Seohae1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q626760|Seohae Bridge]]'' | [[Көньяк Корея]] | [[Таңҗин]]<br/>[[Пйоңтек]] | ''[[:d:Q495506|Asan Bay]]'' | | data-sort-value="2000" | 2000-11-09 | |- | [[Файл:Severinsbrücke 2013-05-28-06.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q2275296|Severinsbrücke]]'' | [[Алмания|Германия]] | ''[[:d:Q3007|Altstadt-Süd]]''<br/>''[[:d:Q3621|Deutz]]'' | [[Рейн]] | | | 691 метр |- | [[Файл:SeanOCaseyBridge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q369401|Seán O'Casey Bridge]]'' | [[Ирландия]] | [[Дублин]] | ''[[:d:Q208009|Liffey]]'' | | data-sort-value="2005" | 2005-07 | 97.61 метр |- | [[Файл:Nanjing ShangBa Jiajiang Bridge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q107148943|Shangba Jiajiang Bridge]]'' | [[Кытай]] | [[Нанҗиң|Нәнҗиң]] | | | | |- | [[Файл:Shanghai Yangtze River Bridge1.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q67896716|Shanghai Yangtze River Bridge]]'' | [[Кытай]] | [[Şanxay|Шаңхай]] | [[Янцзы]] | | data-sort-value="2009" | 2009-10-31 | 9970 метр |- | [[Файл:Shenzhen Bay Bridge 2012.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7222063|Shenzhen Bay Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q871442|Yuen Long District]]''<br/>''[[:d:Q533836|Nanshan District]]'' | ''[[:d:Q5250082|Deep Bay]]'' | | data-sort-value="2007" | 2007-07-01 | 5.5 километр |- | [[Файл:Fuling Shibangou Yangtze River Bridge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7496018|Shibangou Bridge]]'' | [[Кытай]] | [[Чуңчиң]] | [[Янцзы]] | | data-sort-value="2009" | 2009-09-25 | 975 метр |- | [[Файл:Shifeng Bridge Beijing 2004.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7496218|Shifeng Bridge]]'' | [[Кытай]] | | | | | |- | [[Файл:Shimen Bridge.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q28410011|Shimen Jialing River Bridge]]'' | [[Кытай]] | [[Чуңчиң]] | ''[[:d:Q1045185|Jialing River]]'' | | | |- | [[Файл:The Onomichi Bridges2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q11501919|Shin-Onomichi Bridge]]'' | [[Япония]] | [[Ономити|Ономичи]] | ''[[:d:Q11465491|Onomichi Channel]]'' | | data-sort-value="1999" | 1999-05-01 | |- | [[Файл:Shishou Yangtze River Bridge1.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q17498611|Shishou Yangtze River Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q1359319|Shishou]]'' | [[Янцзы]] | | data-sort-value="2019" | 2019-09-28 | 2670 метр |- | [[Файл:Sidney Lanier Bridge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3483330|Sidney Lanier Bridge]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Брансвик (Джорджия)]] | ''[[:d:Q4979533|Brunswick River]]'' | | data-sort-value="2003" | 2003 | 2371 метр |- | [[Файл:Sieglangersteg 01.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q98124120|Sieglangersteg]]'' | [[Австрия]] | [[Иннсбрук]] | ''[[:d:Q14369|Inn]]''<br/>''[[:d:Q429253|Inn Valley Autobahn]]'' | | | 147 метр |- | [[Файл:Most Siekierkowski Warsaw 2022 aerial.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1609397|Siekierkowski Bridge]]'' | [[Польша]] | [[Варшава]] | [[Висла]] | | data-sort-value="2002" | 2002-09-21 | 500 метр |- | [[Файл:Signaturebridgenedelhi.png|center|128px]] | ''[[:d:Q55633178|Signature Bridge]]'' | [[Һиндстан]] | [[Dähli]] | ''[[:d:Q132726|Yamuna]]'' | | data-sort-value="2018" | 2018-11-04 | 675 метр |- | [[Файл:Skarnsundbrua.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q852967|Skarnsund Bridge]]'' | [[Норвегия]] | ''[[:d:Q488970|Inderøy Municipality]]'' | ''[[:d:Q1042798|Skarnsund]]'' | | data-sort-value="1991" | 1991-12-19 | 1010 метр |- | [[Файл:Westminster Pier Park 2015-06-27.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1509055|SkyBridge]]'' | [[Канада]] | [[Британия Колумбиясе]] | ''[[:d:Q269710|Fraser River]]'' | | data-sort-value="1990" | 1990-03-16 | 616 метр |- | [[Файл:Smålenene bro.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q7542518|Smaalenene Bridge]]'' | [[Норвегия]] | ''[[:d:Q48668|Spydeberg Municipality]]''<br/>''[[:d:Q109469|Askim Municipality]]''<br/>''[[:d:Q42293305|Indre Østfold Municipality]]'' | ''[[:d:Q214535|Glomma]]'' | | data-sort-value="2010" | 2010-11-23 | 289.5 метр |- | [[Файл:Most Solidarności w Płocku 4040.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q62592|Solidarity Bridge]]'' | [[Польша]] | [[Плоцк|Плотск]] | [[Висла]] | ''[[:d:Q938156|Nikola Hajdin]]'' | data-sort-value="2007" | 2007-10-13 | 1712 метр |- | [[Файл:The New Swinging Bridge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q105829339|Souris Swinging Bridge]]'' | [[Канада]] | [[Манитоба]]<br/>''[[:d:Q18378260|Souris – Glenwood]]'' | ''[[:d:Q487925|Souris River]]'' | | | 184 метр |- | [[Файл:StadtbahnbrueckeGera.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q2326666|Stadtbahnbrücke]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Гера (Алмания)|Гера]] | ''[[:d:Q44729|Weisse Elster]]'' | | | |- | [[Файл:Staupitzsteg Döbeln 2022-05-14 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q117771698|Staupitzsteg]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Дёбельн]] | ''[[:d:Q13655|Freiberger Mulde]]'' | | | |- | [[Файл:StavangerCityBridge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1774362|Stavanger City Bridge]]'' | [[Норвегия]] | [[Ставаңер]] | | | data-sort-value="1978" | 1978-01 | 1066.6 метр |- | [[Файл:Stonecutters' Bridge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1587288|Stonecutters Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q877132|Kwai Tsing District]]'' | ''[[:d:Q3537434|Rambler Channel]]'' | | data-sort-value="2009" | 2009-12-20 | 1596 метр |- | [[Файл:Storchenbrücke Winterthur.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15060163|Storchenbrücke]]'' | [[Швейцария]] | ''[[:d:Q11943|Цюрих кантоны]]''<br/>[[Винтертур]]<br/>''[[:d:Q2326384|Stadt]]'' | ''[[:d:Q803567|Zürich–Winterthur railway line]]''<br/>''[[:d:Q118416|Winterthur–Bülach–Koblenz railway line]]'' | | | |- | [[Файл:Strömsundsbron 2010.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1574275|Strömsund Bridge]]'' | [[Швеция]] | ''[[:d:Q514770|Strömsund Municipality]]'' | ''[[:d:Q458965|Ströms vattudal]]'' | | data-sort-value="1956" | 1956 | 332 метр |- | | ''[[:d:Q114856436|Sudarshan Setu]]'' | [[Һиндстан]] | ''[[:d:Q25565076|Dwarka Taluka]]'' | ''[[:d:Q844917|Gulf of Kutch]]'' | | | 2320 метр |- | [[Файл:Suez Canal Bridge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q611964|Suez Canal Bridge]]'' | [[Мисыр]] | ''[[:d:Q1324574|El-Qantarah al-Sharqiya]]'' | [[Сүәеш каналы]] | | data-sort-value="2001" | 2001-10-09 | 3900 метр |- | [[Файл:Cmglee Penang Second Bridge aerial.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2263851|Sultan Abdul Halim Muadzam Shah Bridge]]'' | [[Малайзия]] | ''[[:d:Q188096|Пенанг штаты]]'' | ''[[:d:Q3045413|Penang Strait]]'' | | data-sort-value="2014" | 2014-03-02 | 24 километр |- | [[Файл:Sundial Bridge at Turtle Bay.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1153057|Sundial Bridge at Turtle Bay]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Реддинг (Калифорния)]] | ''[[:d:Q335575|Sacramento River]]'' | | data-sort-value="2004" | 2004-07-04 | 66 метр |- | [[Файл:Sunshine Skyway Bridge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2302271|Sunshine Skyway Bridge]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Флорида (штат)|Флорида]] | ''[[:d:Q1059534|Tampa Bay]]'' | | data-sort-value="1954" | 1954-09-06 | 6.7 километр |- | [[Файл:Suramadu Bridge 5.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q1275181|Suramadu Bridge]]'' | [[Индонезия]] | [[Сурабая]] | ''[[:d:Q521503|Madura Strait]]'' | | data-sort-value="2009" | 2009-06-10 | 5438 метр |- | [[Файл:Sutong Yangtze River Bridge1.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q568902|Sutong Yangtze River Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q42622|Suzhou]]''<br/>''[[:d:Q57947|Nantong]]'' | [[Янцзы]] | | data-sort-value="2008" | 2008-06-30 | 32.4 километр |- | [[Файл:Tabriz, Iran 2013 (110) (15002668536).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5725224|Tabriz Cable Bridge]]'' | [[Иран]] | ''[[:d:Q1286247|Tabriz County]]'' | | | data-sort-value="2007" | 2007 | 113 метр |- | [[Файл:Tacitusbrug.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q759177|Tacitus Bridge]]'' | [[Нидерланд]] | ''[[:d:Q600871|Overbetuwe]]''<br/>''[[:d:Q851244|Beuningen]]'' | ''[[:d:Q216171|Waal]]'' | | | 1055 метр |- | [[Файл:Taian Yangtze River Bridge.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q24832324|Tai'an Yangtze River bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q425492|Luzhou]]'' | [[Янцзы]] | | | 1573 метр |- | | ''[[:d:Q18109682|Taiping Fu Yangtze River Sub-branch Highway Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q1159662|Dangtu County]]'' | [[Янцзы]] | | | |- | [[Файл:D-BW-Wangen im Allgaeu - Talbruecke Obere Argen 8204.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q2390028|Talbrücke Obere Argen]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Ванген (Альгой)]] | ''[[:d:Q325485|Obere Argen]]'' | | | 730 метр |- | [[Файл:New Tana Bridge crossing Tana River in Tana, Troms og Finnmark, Norway, 2022 August - 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5101742|Tana Bridge]]'' | [[Норвегия]] | ''[[:d:Q483964|Tana Municipality]]'' | ''[[:d:Q829866|Tana]]'' | | data-sort-value="2020" | 2020-09-15 | 260 метр |- | [[Файл:Taoyaomen Bridge, Zhejiang Province.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q7684345|Taoyaomen Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q58324|Zhoushan]]'' | | | data-sort-value="2003" | 2003 | 888 метр |- | [[Файл:TataraOhashi.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1539750|Tatara Bridge]]'' | [[Япония]] | [[Ономити|Ономичи]]<br/>[[Имабари]] | ''[[:d:Q231312|Seto Inland Sea]]'' | | data-sort-value="1999" | 1999-05-01 | 1480 метр |- | [[Файл:Tauranga Bridge 01.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q79307757|Tauranga Bridge]]'' | [[Яңа Зеландия]] | ''[[:d:Q2027043|Ōpōtiki District]]'' | ''[[:d:Q1749265|Waioweka River]]'' | | | |- | [[Файл:Tokyo Teleport Bridge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q77082644|Teleport Bridge]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q4778662|Aomi]]''<br/>''[[:d:Q17224919|Daiba]]'' | ''[[:d:Q11525006|東京湾岸道路]]'' | | | |- | [[Файл:Tenpouzan Bridge0332.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q11442325|Tempozan-ohashi Bridge]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q1365114|Minato-ku]]''<br/>''[[:d:Q960258|Konohana-ku]]'' | ''[[:d:Q51945567|Aji River]]'' | | data-sort-value="1991" | 1991-09-18 | 640 метр |- | [[Файл:Jembatan Barelang Bintan.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q99249332|Tengku Fisabilillah Bridge]]'' | [[Индонезия]] | ''[[:d:Q2223|Кепулауан-Риау]]'' | | | | 642 метр |- | [[Файл:Tenkenji Bridge and board from right bank.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q11442586|Tenkenji Bridge]]'' | [[Япония]] | | ''[[:d:Q954320|Chikugo River]]'' | | | |- | [[Файл:20110822 Pont de Térénez (3).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q774979|Terenez bridge]]'' | [[Франция]] | [[Арголь]] | ''[[:d:Q5079|Aulne]]'' | | | 515 метр |- | [[Файл:Theodor-Heuss-Brücke (2).JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q876943|Theodor Heuss Bridge]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Дүсселдорф]] | [[Рейн]] | | | 1270.9 метр |- | [[Файл:Map of the Terceira Travessia do Tejo.png|center|128px]] | ''[[:d:Q901283|Third Tagus Crossing]]'' | [[Португалия]] | | ''[[:d:Q14294|Tagus River]]'' | | | |- | | ''[[:d:Q17498570|Third Wanzhou Yangtze River Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q713825|Wanzhou]]'' | [[Янцзы]] | | | 2120 метр |- | [[Файл:Third Wuhu Yangtze Bridge, Oct 2020.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q17498582|Third Wuhu Yangtze River Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q359990|Wuhu]]'' | [[Янцзы]] | | | 4809.9 метр |- | [[Файл:The Thotsamarachan Bridge, Bangkok, Thailand (Jan 2025) - img 01.png|center|128px]] | ''[[:d:Q116838716|Thotsamarachan Bridge]]'' | [[Таиланд]] | [[Bangkok|Бангкок]] | ''[[:d:Q118850|Chao Phraya River]]'' | | data-sort-value="2024" | 2024-12-14 | 780 метр |- | [[Файл:Tianxingzhou Yangtze River Bridge1.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q8039087|Tianxingzhou Yangtze River Bridge]]'' | [[Кытай]] | [[Үһән]] | [[Янцзы]] | | data-sort-value="2009" | 2009-12-26 | 4657 метр |- | [[Файл:Ting Kau Bridge (Hong Kong).JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q179329|Ting Kau Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q878514|Tsuen Wan District]]''<br/>''[[:d:Q877132|Kwai Tsing District]]'' | ''[[:d:Q3537434|Rambler Channel]]'' | | data-sort-value="1998" | 1998 | 1177 метр |- | [[Файл:Ponte dos Tirantes.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q12397880|Tirantes Bridge]]'' | [[Испания]] | [[Понтеведра]] | ''[[:d:Q14553|Lérez River]]'' | | data-sort-value="1995" | 1995 | 125 метр |- | [[Файл:Tjörnbron.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q733320|Tjörn Bridge]]'' | [[Швеция]] | ''[[:d:Q511438|Stenungsund Municipality]]'' | | | data-sort-value="1981" | 1981 | 664 метр |- | [[Файл:十勝大橋（Tokachiohhashi） - panoramio.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q22119627|Tokachi Ohashi Bridge]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q1210613|Otofuke]]''<br/>[[Обихиро]] | ''[[:d:Q3491135|Tokachi River]]'' | | data-sort-value="1996" | 1996 | 501 метр |- | [[Файл:Ashigara bridge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q11526322|Tomei Ashigara Bridge]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q726418|Oyama]]'' | | ''[[:d:Q181996|Sori Yanagi]]'' | | 370 метр |- | [[Файл:Tongling Yangtze River Bridge.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q6379840|Tongling Yangtze River Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q360326|Tongling]]'' | [[Янцзы]] | | data-sort-value="1995" | 1995-12-26 | 1152 метр |- | [[Файл:Tongling Yangtze Road-Rail Bridge1.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q17007682|Tongling Yangtze River Road-railway Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q1198193|Wuwei City]]''<br/>''[[:d:Q1197991|Yi'an District]]'' | [[Янцзы]] | | data-sort-value="2015" | 2015-06-28 | 16719 метр |- | [[Файл:Toyosato Bridge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q11634263|Toyosato Bridge]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q861271|Asahi Ward]]''<br/>''[[:d:Q490514|Higashiyodogawa-ku]]'' | ''[[:d:Q6157657|Japan National Route 479]]'' | | | 561.4 метр |- | | ''[[:d:Q11633973|Toyota Arrows Bridge]]'' | [[Япония]] | [[Тоёта (шәһәр)|Тойота]] | | | | |- | [[Файл:Diepoldsau 7 Schrägseilbrücke.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q14912673|Trambrücke]]'' | [[Швейцария]] | ''[[:d:Q12746|Canton of St. Gallen]]'' | [[Рейн]] | | | 250 метр |- | [[Файл:Tsuneyoshi Ohashi Osaka JPN 002.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q63348226|Tsuneyoshi Bridge]]'' | [[Япония]] | ''[[:d:Q960258|Konohana-ku]]'' | ''[[:d:Q5354480|Port of Osaka]]'' | | | 539.65 метр |- | [[Файл:Tuibrug Lanklaar 18-06-2018 11-06-20.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q130360046|Tuibrug Lanklaar]]'' | [[Бельгия]] | ''[[:d:Q581246|Dilsen-Stokkem]]'' | ''[[:d:Q228617|Zuid-Willemsvaart]]'' | | | |- | | ''[[:d:Q21995106|Twerton Bridge]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q810793|Bath and North East Somerset]]'' | ''[[:d:Q19711|River Avon]]'' | | | |- | [[Файл:重庆 长江上的渡江大桥.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q25352117|Twin River Bridges]]'' | [[Кытай]] | | [[Янцзы]]<br/>''[[:d:Q1045185|Jialing River]]'' | | | |- | [[Файл:Tähtiniemen silta.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q5491948|Tähtiniemi Bridge]]'' | [[Финляндия]] | ''[[:d:Q849934|Heinola]]'' | ''[[:d:Q533040|Ruotsalainen]]'' | | data-sort-value="1993" | 1993-11 | 924 метр |- | [[Файл:Uddevallabron.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1785659|Uddevalla Bridge]]'' | [[Швеция]] | ''[[:d:Q501442|Uddevalla Municipality]]'' | ''[[:d:Q10438154|Byfjorden]]'' | | data-sort-value="2000" | 2000-05-20 | 1712 метр |- | [[Файл:Bdg pylonTU sl2 01-2014.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15985023|University Bridge in Bydgoszcz]]'' | [[Польша]] | [[Быдгощ|Быдгочч]] | ''[[:d:Q772970|Brda]]'' | | | 200.9 метр |- | [[Файл:Vanšu Bridge (cropped).JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q317508|Vanšu Bridge]]'' | [[Латвия]] | [[Рига]] | [[Көнбатыш Двина]] | | data-sort-value="1981" | 1981 | 625 метр |- | [[Файл:Varvsbron i Helsingborg, från Oceanhamnen.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q112673595|Varvsbron]]'' | [[Швеция]] | ''[[:d:Q487648|Һелсиңборг коммунасы]]'' | ''[[:d:Q112673614|Södra hamnen]]''<br/>''[[:d:Q782249|European route E4]]'' | | data-sort-value="2021" | 2021-09-30 | 221.5 метр |- | [[Файл:Vasco da Gama Bridge 03.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q233737|Vasco da Gama Bridge]]'' | [[Португалия]] | ''[[:d:Q1428475|Parque das Nações]]''<br/>''[[:d:Q18468970|Sacavém e Prior Velho]]''<br/>[[Самоку]]<br/>[[Алкошети (район)]] | ''[[:d:Q14294|Tagus River]]''<br/>''[[:d:Q1139429|North railway line]]'' | | data-sort-value="1998" | 1998-03-29 | 12345 метр |- | [[Файл:Northside Veterans Bridge PB040389.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7923585|Veterans' Glass City Skyway]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Оһайо (штат)|Оһайо]] | ''[[:d:Q282052|Maumee River]]'' | | | |- | [[Файл:Le metro enjambe la rocade sud - panoramio.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q109407744|Viaduc de franchissement de la rocade de Rennes]]'' | [[Франция]] | [[Ренн]] | ''[[:d:Q3437385|Rocade de Rennes]]'' | | data-sort-value="2002" | 2002-03-15 | 140 метр |- | [[Файл:Réunion RouteDesTamarins RavineTrois-Bassins.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q3556687|Viaduc de la ravine des Trois-Bassins]]'' | [[Франция]] | [[Сен-Поль (Реюньон)|Сен-Поль]]<br/>[[Труа-Бассен]] | ''[[:d:Q3420350|Ravine des Trois-Bassins]]'' | | | 374 метр |- | [[Файл:Viaduc des Rochers Noirs-1923.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q527017|Viaduc des Rochers Noirs]]'' | [[Франция]] | [[Лапло]]<br/>[[Сурсак]] | ''[[:d:Q831573|Luzège]]'' | | | 160 метр |- | [[Файл:ViaductPovBystrica2010.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1622374|Viaduct Považská Bystrica]]'' | [[Словакия]] | ''[[:d:Q319787|Поважска-Бистритса]]'' | ''[[:d:Q202598|Váh]]'' | | data-sort-value="2010" | 2010-05-31 | 957 метр |- | [[Файл:'The Wings to fly' (7180909325).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1145433|Vidyasagar Setu]]'' | [[Һиндстан]] | [[Kälküttä|Кәлкүттә]] | ''[[:d:Q739687|Hooghly River]]'' | | data-sort-value="1992" | 1992-10-10 | 823 метр |- | [[Файл:Albi - le Pont Vieux.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q3396772|Vieux pont d'Albi]]'' | [[Франция]] | [[Альби]] | ''[[:d:Q215653|Tarn]]'' | | | |- | [[Файл:Viaduto do Corgo (Corgo Viaduct), Vila Real, Portugal (2015-01) (17679614363)2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15133762|Vila Real Bridge]]'' | [[Португалия]] | [[Вила-Реал]] | ''[[:d:Q3325117|Corgo River]]'' | | | 2796 метр |- | [[Файл:Volksparksteg-Bundesallee-Berlin-Wilmersdorf-06-2017.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q60484322|Volksparksteg]]'' | [[Алмания|Германия]] | ''[[:d:Q158095|Шарлоттенбург-Вилмерсдорф]]'' | ''[[:d:Q1005415|Bundesallee]]'' | | data-sort-value="1971" | 1971 | 65 метр |- | [[Файл:Vöestbrücke.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2535709|VÖEST Bridge]]'' | [[Австрия]] | [[Линц]] | [[Дунай]] | | | 407 метр |- | [[Файл:Wadi el Kuf Bridge 1970's.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q996209|Wadi el Kuf Bridge]]'' | [[Ливия]] | | ''[[:d:Q31901357|Wādī al Kūf]]'' | ''[[:d:Q340099|Riccardo Morandi]]'' | data-sort-value="1971" | 1971 | 477 метр |- | | ''[[:d:Q17008069|Wangdong Yangtze River Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q774185|Wangjiang County]]''<br/>''[[:d:Q1241526|Dongzhi County]]'' | [[Янцзы]] | | data-sort-value="2016" | 2016 | 3608 метр |- | [[Файл:West Gate Bridge Melbourne.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2564257|West Gate Bridge]]'' | [[Австралия]] | [[Виктория (штат)]] | ''[[:d:Q695081|Yarra River]]'' | | data-sort-value="1978" | 1978-11-15 | 2582.4 метр |- | [[Файл:Overzicht - Rotterdam - 20342581 - RCE.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1416985|Willemsbrug]]'' | [[Нидерланд]] | ''[[:d:Q2680952|Rotterdam]]'' | ''[[:d:Q1362309|Nieuwe Maas]]'' | | data-sort-value="1981" | 1981 | 270 метр |- | [[Файл:원산안면대교.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q85983373|Wonsan Anmyeon Bridge]]'' | [[Көньяк Корея]] | [[Порйоң]]<br/>''[[:d:Q50335|Taean County]]'' | ''[[:d:Q37960|Сары диңгез]]'' | | | |- | [[Файл:Baishazhou Yangtze River Bridge1.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q8039078|Wuhan Baishazhou Yangtze River Bridge]]'' | [[Кытай]] | [[Үһән]] | [[Янцзы]] | | data-sort-value="2000" | 2000-09 | 3586.38 метр |- | [[Файл:Junshan Bridge-2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4718612|Wuhan Junshan Yangtze River Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q1025837|Caidian District]]''<br/>''[[:d:Q1337329|Jiangxia District]]'' | [[Янцзы]] | | data-sort-value="2001" | 2001-12-15 | 4881 метр |- | [[Файл:Wuhan Zhuankou Yangtze River Bridge1.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q17498607|Wuhan Zhuankou Yangtze River Bridge]]'' | [[Кытай]] | [[Үһән]]<br/>''[[:d:Q1025837|Caidian District]]''<br/>''[[:d:Q14017353|Qingling Subdistrict]]'' | [[Янцзы]] | | | 5296 метр |- | [[Файл:Park near the bridge, Wuhu Yangtze River Bridge1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3397317|Wuhu Yangtze River Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q359990|Wuhu]]'' | [[Янцзы]] | | data-sort-value="2000" | 2000-09-30 | 10521 метр |- | [[Файл:Wuxue Yangtze River Bridge1.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q17498605|Wuxue Yangtze River Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q1367949|Wuxue]]''<br/>''[[:d:Q1356685|Yangxin County]]'' | [[Янцзы]] | | data-sort-value="2021" | 2021 | 2051.5 метр |- | [[Файл:River Wye estuary and M48 Wye road bridge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q29497292|Wye Bridge (M48 Viaduct)]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q771986|Chepstow]]'' | | | | |- | [[Файл:Xiangjiang Bridge1.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q132026852|Xiang River Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q47097|Guizhou]]'' | ''[[:d:Q14658414|Xiang River]]'' | | data-sort-value="2021" | 2021 | 1648 метр |- | [[Файл:象山港大桥桥面.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15944436|Xiangshan Harbor Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q42780|Ningbo]]'' | ''[[:d:Q17009798|Xiangshan Harbor]]'' | | data-sort-value="2012" | 2012-12-29 | |- | [[Файл:Xihong Bridge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q97201292|Xihong Bridge]]'' | [[Кытай]] | | ''[[:d:Q10943371|Yao River]]'' | | | |- | | ''[[:d:Q137882884|Xindu Jinsha River Bridge]]'' | [[Кытай]] | | ''[[:d:Q1038418|Jinsha River]]'' | | | |- | [[Файл:西双版纳大桥3208.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q140005534|Xishuangbanna Bridge]]'' | [[Кытай]] | | ''[[:d:Q15060602|Lancang River]]'' | | | |- | [[Файл:Ariake-engan-yabegawa-briage1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q11584293|Yabegawa Bridge]]'' | [[Япония]] | [[Мияма]]<br/>[[Янагава]] | ''[[:d:Q11584292|Yabe River]]'' | | | |- | [[Файл:Yangmeizhou Bridge - 20241102.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q137706746|Yangmeizhou Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q45761|Hunan]]'' | ''[[:d:Q831884|Xiang River]]'' | | data-sort-value="2024" | 2024-09-29 | 2123 метр |- | [[Файл:Shanghai boat bund 31.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1365598|Yangpu Bridge]]'' | [[Кытай]] | [[Şanxay|Шаңхай]] | ''[[:d:Q99785|Huangpu River]]'' | | data-sort-value="1993" | 1993-10 | 8354 метр |- | [[Файл:Yaroslavl footbridge, Exeter - geograph.org.uk - 1090521.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q98936730|Yaroslavl footbridge]]'' | [[Бөекбритания]] | ''[[:d:Q21886091|Exeter]]'' | | | | |- | [[Файл:Yibin Yangtze River Bridge.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q15909000|Yibin Yangtze River Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q427265|Yibin]]'' | [[Янцзы]] | | data-sort-value="2008" | 2008-04-07 | 928.73 метр |- | [[Файл:Yiling Bridge-2.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q8053608|Yiling Yangtze River Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q71266|Yichang]]'' | [[Янцзы]] | | data-sort-value="2001" | 2001-12-20 | 936 метр |- | [[Файл:Sunset of Yokohama Bay Bridge.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q1138655|Yokohama Bay Bridge]]'' | [[Япония]] | [[Yokohama|Йокоһама]] | ''[[:d:Q1190021|Port of Yokohama]]'' | | data-sort-value="1989" | 1989-09-27 | 860 метр |- | | ''[[:d:Q17163784|Yongchuan Yangtze River bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q713989|Yongchuan District]]''<br/>''[[:d:Q201723|Jiangjin District]]'' | [[Янцзы]] | | | 1895.8 метр |- | | ''[[:d:Q67896724|Yongchuan Yangtze River Bridge]]'' | [[Кытай]] | | [[Янцзы]] | | | |- | [[Файл:Ypsilon bru.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1794536|Ypsilon]]'' | [[Норвегия]] | [[Драммен]] | ''[[:d:Q537889|Drammenselva]]'' | | data-sort-value="2008" | 2008-01-16 | 135 метр |- | | ''[[:d:Q100715207|Yuanhong Channel Bridge]]'' | [[Кытай]] | | ''[[:d:Q28798569|Haitan Haixia]]'' | | data-sort-value="2020" | 2020-10-01 | |- | [[Файл:Yugra Bridge 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q598755|Yugra Bridge]]'' | [[Россия]] | [[Соргыт]] | [[Об]] | | data-sort-value="2000" | 2000 | 2110 метр |- | | ''[[:d:Q137758570|Yunwu Bridge]]'' | [[Кытай]] | | | | | |- | [[Файл:Yunyang Yangtze River Bridge.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q3334941|Yunyang Yangtze River Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q14447|Yunyang County]]'' | [[Янцзы]] | | data-sort-value="2005" | 2005 | 1278 метр |- | [[Файл:Zhaobaoshan Bridge in Zhenhai District.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q11077295|Zhaobaoshan Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q42780|Ningbo]]'' | ''[[:d:Q8054980|Yong River]]'' | | | |- | [[Файл:Zhivopisny Bridge2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q834287|Zhivopisny Bridge]]'' | [[Россия]] | [[Мәскәү]] | [[Мәскәү (елга)|Мәскәү елгасы]] | | data-sort-value="2007" | 2007 | 1460 метр |- | [[Файл:Zhongba Bridge over the Jingsha River in Yibin.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q24831387|Zhongba bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q181904|Cuiping District]]'' | ''[[:d:Q1038418|Jinsha River]]'' | | | |- | [[Файл:中山大桥 20240818-B.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q134626125|Zhongshan Bridge]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q15175|Guangdong]]'' | ''[[:d:Q17028737|G2518 Shenzhen–Cenxi Expressway]]'' | | data-sort-value="2024" | 2024-06-30 | |- | [[Файл:Zhongshan Xiangshan Bridge Overview 202605.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q138529698|Zhongshan Xiangshan Bridge]]'' | [[Кытай]] | | | | | |- | [[Файл:Zhongxing Bridge, Ningbo, 2021-01-01 03.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q98742652|Zhongxing Bridge]]'' | [[Кытай]] | | ''[[:d:Q8054980|Yong River]]'' | | | |- | [[Файл:Zhongxian Changjiang Bridge.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q8070973|Zhongzhou Yangtze River Bridge]]'' | [[Кытай]] | [[Чуңчиң]] | [[Янцзы]] | | data-sort-value="2009" | 2009 | 2145.2 метр |- | [[Файл:Strelasundquerung (2007-06-11).JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q46998746|Ziegelgraben Bridge]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[Штральзунд]] | ''[[:d:Q33129843|Ziegelgraben]]'' | | data-sort-value="2007" | 2007-10-20 | 583.3 метр |- | [[Файл:Zolotoy Bridge (October 2024)-0 16.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q209832|Zolotoy Bridge]]'' | [[Россия]] | [[Владивосток]] | ''[[:d:Q715148|Zolotoy Rog]]'' | | data-sort-value="2012" | 2012-08-11 | 2.1 километр |- | [[Файл:Øresund Bridge from the air in September 2015.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q297871|Øresund Bridge]]'' | [[Швеция]]<br/>[[Дания]] | ''[[:d:Q282496|Tårnby Municipality]]''<br/>''[[:d:Q503361|Malmö Municipality]]'' | [[Өресунд]] | | data-sort-value="2000" | 2000-07-01 | 7845 метр |- | [[Файл:Most Świętokrzyski w Warszawie 2019.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q387805|Świętokrzyski Bridge]]'' | [[Польша]] | [[Варшава]] | [[Висла]] | | data-sort-value="2000" | 2000-10-06 | 430 метр |- | [[Файл:2016WIKI AbrahamLincolnBridgeLouKYJune12.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q22059035|Авраам Линкольн күпере]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[Луивилл]]<br/>[[Джефферсонвилл (Индиана)|Джефферсонвилл]] | ''[[:d:Q4915|Ohio River]]'' | | data-sort-value="2015" | 2015-12-06 | 2100 Фут |- | [[Файл:Mezcala Bridge - Mexico edit2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4210025|Мецкала күпере]]'' | [[Мексика]] | [[Мартир де Куилапан муниципалитеты (Герреро)]] | ''[[:d:Q1129218|Balsas River]]'' | | data-sort-value="1993" | 1993 | 911 метр |- | [[Файл:Views from the high floors of the Korston Hotel (April 2025) - 0 4.jpg|center|128px]] | [[Миллениум күпере]] | [[Россия]] | [[Казан]] | [[Казансу]] | | data-sort-value="2005" | 2005-07-29 | 835 метр |- | [[Файл:Pedestrian bridge over the Ural River in Orenburg (October 2025) - 0 7.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q136682089|Пешеходный мост через Урал]]'' | [[Россия]] | ''[[:d:Q32362081|Үзәк районы]]'' | [[Җаек (елга)|Җаек]] | | | 220 метр |- | [[Файл:Moscow, Rostokinsky cable-stayed footbridge over the Yauza (1).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q135404062|Ростокинский вантовый пешеходный мост (2006)]]'' | [[Россия]] | ''[[:d:Q2366666|Rostokino District]]'' | ''[[:d:Q1126808|Yauza]]'' | | | |- | [[Файл:Bratislava New Bridge from castle hill.JPG|center|128px]] | [[СНП күпере (Братислава)]] | [[Словакия]] | [[Братислава]] | [[Дунай]] | | data-sort-value="1972" | 1972-08-26 | 431.8 метр |- | [[Файл:Huanggang Yangtze River Bridge1.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q17001848|Хуанган күпере]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q71355|Huanggang]]''<br/>''[[:d:Q71305|Ezhou]]'' | [[Янцзы]] | | | 4008.192 метр |- | [[Файл:七都大桥北汊桥夜景.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q138856077|七都大桥北汊桥]]'' | [[Кытай]] | | ''[[:d:Q713020|Ou River]]'' | | | 1866 метр |- | | ''[[:d:Q51738871|乐清湾跨海大桥]]'' | [[Кытай]] | | | | | |- | | ''[[:d:Q24836150|台州湾跨海大桥]]'' | [[Кытай]] | | ''[[:d:Q1770054|Jiao River]]'' | | | |- | | ''[[:d:Q138784817|壶西大桥]]'' | [[Кытай]] | | ''[[:d:Q847844|Liu River]]'' | | | |- | [[Файл:Waitan Bridge in Ningbo.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q17008645|外滩大桥]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q42780|Ningbo]]'' | ''[[:d:Q8054980|Yong River]]'' | | data-sort-value="2010" | 2010-12-29 | |- | [[Файл:Yamato-bashi, Osaka01.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q11433489|大和橋]]'' | [[Япония]] | [[Osaka|Осака]]<br/>''[[:d:Q985711|Suminoe-ku]]''<br/>''[[:d:Q1042008|Sakai-ku]]'' | ''[[:d:Q9001527|Yamato River]]'' | | | 192 метр |- | | ''[[:d:Q15935988|宁波铁路枢纽北环线甬江特大桥]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q42780|Ningbo]]'' | ''[[:d:Q8054980|Yong River]]'' | | data-sort-value="2014" | 2014-12-10 | |- | | ''[[:d:Q11040371|尹山斜拉桥]]'' | [[Кытай]] | | ''[[:d:Q21042913|Beijing-Hangzhou Grand Canal]]'' | | | |- | [[Файл:Mingyuexia Bridge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q130366356|明月峡长江大桥]]'' | [[Кытай]] | | [[Янцзы]] | | | 810 метр |- | | ''[[:d:Q138798525|江安长江二桥]]'' | [[Кытай]] | | [[Янцзы]] | | | 1815 метр |- | | ''[[:d:Q113584423|泸州长江六桥]]'' | [[Кытай]] | | [[Янцзы]] | | | 1722 метр |- | [[Файл:温州大桥北航道桥南塔南向.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q19853059|温州大桥]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q16967|Чжэцзян провинциясе]]'' | ''[[:d:Q713020|Ou River]]'' | | data-sort-value="1998" | 1998-05-26 | |- | [[Файл:Xuanmen Bay Bridge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q55708410|漩门湾大桥]]'' | [[Кытай]] | | | | | |- | [[Файл:Guanjiangkou Bridge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q17498543|灌江口大桥]]'' | [[Кытай]] | | | | | 4366 метр |- | [[Файл:Yongjiang Bridge 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15935759|甬江大桥]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q42780|Ningbo]]'' | ''[[:d:Q8054980|Yong River]]'' | | | |- | | ''[[:d:Q139145687|百合郁江特大桥]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q1355002|Hengzhou]]'' | ''[[:d:Q2669549|Yu River]]'' | | | 612 метр |- | | ''[[:d:Q138798427|盐坪坝长江大桥]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q427265|Yibin]]'' | [[Янцзы]] | | | 866 метр |- | [[Файл:神秘谷大桥 2025-07-06.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q138424849|神秘谷大桥]]'' | [[Кытай]] | ''[[:d:Q1012620|Jinghong]]'' | ''[[:d:Q15060602|Lancang River]]'' | | | |- | | ''[[:d:Q138799528|神臂城长江大桥]]'' | [[Кытай]] | | [[Янцзы]] | | | 1329.9 метр |- | | ''[[:d:Q138799032|纳溪长江大桥]]'' | [[Кытай]] | | [[Янцзы]] | | | 1206 метр |- | | ''[[:d:Q138799236|茜草长江大桥]]'' | [[Кытай]] | | [[Янцзы]] | | | 2189 метр |- | [[Файл:蓉湖大桥.webp|center|128px]] | ''[[:d:Q97351068|蓉湖大桥]]'' | [[Кытай]] | | ''[[:d:Q21042913|Beijing-Hangzhou Grand Canal]]'' | | | 1180 метр |- | [[Файл:银盆岭大桥 俯视.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15940744|銀盆嶺大橋]]'' | [[Кытай]] | | ''[[:d:Q831884|Xiang River]]'' | | | |- | [[Файл:Third Qiantang River Bridge2021.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15929622|钱江三桥]]'' | [[Кытай]] | | ''[[:d:Q19751|Qiantang River]]'' | | | |- | | ''[[:d:Q67931359|香溪河大桥]]'' | [[Кытай]] | | ''[[:d:Q10566475|Xiangxi River]]'' | | | |- | [[Файл:Gaoming Bridge 20230827.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q138843650|高明大桥]]'' | [[Кытай]] | | ''[[:d:Q15900585|Feiyun River]]'' | | | |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Чыганаклар == * [http://башкирская-энциклопедия.рф/index.php/read/8-statya/7421-k-per-r Башкорт энциклопедиясе] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304184204/http://xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/index.php/read/8-statya/7421-k-per-r |date=2016-03-04 }} {{ref-ba}} == Сылтамалар == {{Тышкы сылтамалар}} == Моны да карагыз == {{Портал|Архитектура|Төзелеш}} [[Төркем:Архитектура]] k2z0yfeue1a1w5m63cozyzi2mzjhkcx 0 169412 5963160 3251613 2026-06-14T11:05:44Z Әмир 15082 өстәмә 5963160 wikitext text/x-wiki '''Сәетов''' ('''Сәетова''') — [[татар]] һәм [[башкорт]] фамилиясе. [[Гарәп теле]]ннән кергән «Сәет» ([[Гарәп теле|гарәп]]. <big>سيد‎</big> — «''әфәнде''», «''башлык''») исеменнән ясалган. ''[[Татар]]ча [[Википедия]]дә әлеге фамилияне кулланып ясалган түбәндәге мәкаләләр урнаштырылган:'' * [[Вилдан Сәетов]] (1951), БР мәдәният министры (1995―1997), «Башкорт энциклопедиясе» фәнни нәшрияты директоры. * [[Габделхәй Сәетов]] (1924―2000), [[Советлар Берлеге Каһарманы]] (194). * [[Илдар Сәетов]] (1957), драма актеры ([[Гафури театры]]), РФ атказанган, БР халык артисты. * [[Сөендек Сәетов]] (1934—2020), театр белгече, драматург, сәнгать фәннәре кандидаты (1981). РСФСР (1987), БАССР (1979) атказанган сәнгать эшлеклесе. * [[Хәсән Сәетов]] (1932―2004), [[Азәрбайҗан Совет Социалистик Республикасы|АзССР]] дәүләт эшлеклесе. * [[Эрнст Сәетов]] (1936―2004), рәссам, [[Г. Сәләм премиясе]] лауреаты (1974). РФ атказанган (1999), БАССР халык (1990) рәссамы. ---- ;Сәетова * [[Дамира Сәетова]] (1976), Башкортстанның атказанган һәм халык, Татарстанның атказанган артисты. * [[Зилә Сәетова]] (1970―2026), Башкортстанның атказанган (2011) һәм халык (2022) артисты. * [[Миңнинур Сәетова-Гыйззәтуллина]] (1972), драма актрисасы. Башкортстанның [[Башкортстанның атказанган артисты|атказанган]] (2004) һәм [[Башкортстанның халык артисты|халык]] (2021), Татарстанның [[Татарстанның атказанган артисты|атказанган]] (2020) артисты. {{күп мәгънәле}} [[Төркем:Шәхесләр]] [[Төркем:Фамилияләр]] 65ufdfncar7l9q4213ehpsrbyzx4yzn 0 169733 5963113 5500534 2026-06-14T01:24:40Z InternetArchiveBot 35870 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5963113 wikitext text/x-wiki [[Файл:Europe location RUS.png|thumb|Россиянең Европадагы территориясе]] [[Файл:Russia-Subdivisions.png|thumb|Сулда — [[Европа]] кыйтгасында ятучы территория, уңда — [[Азия]]дәгесе]] [[Файл:Europe subregion map UN geoscheme.svg|thumb|[[Көнчыгыш Европа]]ның чикләре: {{Легенда|#4080FF|[[Төньяк Европа]]}} {{Легенда|#00FFFF|[[Көнбатыш Европа]]}} {{Легенда|#FF8080|'''Көнчыгыш Европа'''}} {{Легенда|#00FF00|[[Көньяк Европа]]}}]] '''Россиянең Европа өлеше''' — [[Россия]]нең географик яктан [[Көнчыгыш Европа]]га караган өлеше; [[Урал таулары]], [[Казакъстан]] белән дәүләт чиге, Кума һәм Маныч елгалары белән чикләнгән. Үзенә Үзәк, Көньяк, [[Төньяк-Көнбатыш федераль округ|Төньяк-Көнбатыш]], [[Төньяк Кавказ федераль округы|Төньяк Кавказ]], [[Кырым федераль округы|Крым]]<ref name="Крым">Бо́льшая чәст [[Кырым|Крымского полуострова]] является объектом территориальных разногласий между [[Россия|Россией]], контролирующей спорную территорию, и [[Украина|Украиной]].</ref>, шулай ук [[Идел буе федераль округы]]нең бер өлешен (өлешчә [[Азия]]дә ятучы [[Башкортстан]], [[Ырынбур өлкәсе]] һәм [[Пермь крае]] районнарыннан тыш). == География == Мәйданы якынча 3 960 000 км² (Россия территориясенең 23 % һәм Европа территориясенең якынча 40 %), [[Көнчыгыш Европа тигезлеге]]<nowiki/>ндә ята. <span class="cx-segment" data-segmentid="45"></span> == Россиянең Европа өлеше Федерация субъектлары == {{seealso|Россия Федерациясе субъектлары}} Илнең Европа өлешендә Россия Федерациясенең 55 субъекты урнашкан. {| style="margin-bottom: 10px;" data-cx-weight="4721" data-source="51" class="standard sortable" id="cx51" contenteditable="true" ! id="54" | Федерация субъекты ! id="56" |Административ<br> үзәге ! id="58" |Мәйданы,<br> мең. км²<ref>{{Citation |title=Сведения о площади субъектов федерации приведены по данным Федерального агентства кадастра объектов недвижимости на 1.1.2007. |url=http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/z/01-00.htm |access-date=2015-08-05 |archive-date=2015-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924044839/http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/z/01-00.htm |dead-url=yes }}</ref> ! id="61" |Халык саны, мең кеше.<br> (на 1.1.2010) ! id="63" |Рәсми портал |- id="65" | colspan="5" id="66" |'''Үзәк федераль округы''' (тулаем) |- id="68" | id="69" |[[Белгород өлкәсе]] | id="72" |Белгород | id="75" |27,1 | id="77" | 1530,1<ref>[http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg//%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls Федеральная служба государственной статистики о Белгородской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120907064135/http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg/%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls |date=2012-09-07 }}; на 1.1.2009 — 1525,0: [http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm Федеральная служба государственной статистики о Белгородской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110609021041/http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm |date=2011-06-09 }}; на 1.1.2007 — 1513,6: [http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/z/01-02.htm Федеральная служба государственной статистики о Белгородской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924044851/http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/z/01-02.htm |date=2015-09-24 }}</ref> | id="79" |[http://www.beladm.bel.ru/ губернатор и правительство] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130807131255/http://beladm.bel.ru/ |date=2013-08-07 }} Белгородской области |- id="82" | id="83" |[[Брянск өлкәсе]] | id="86" |Брянск | id="89" |34,9 | id="91" |1292,2<ref>[http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg//%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls Федеральная служба государственной статистики о Брянской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120907064135/http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg/%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls |date=2012-09-07 }}; на 1.1.2009 — 1299,6: [http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm Федеральная служба государственной статистики о Брянской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110609021041/http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm |date=2011-06-09 }}; на 1.1.2007 — 1317,6: [http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/z/01-03.htm Федеральная служба государственной статистики о Брянской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924044905/http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/z/01-03.htm |date=2015-09-24 }}</ref> | id="93" |[http://www.bryanskobl.ru/index.php администрация] Брянской области |- id="96" | id="97" |[[Владимир өлкәсе]] | id="100" |Владимир | id="103" |29,1 | id="105" |1430,1<ref>[http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg//%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls Федеральная служба государственной статистики о Владимирской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120907064135/http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg/%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls |date=2012-09-07 }}; на 1.1.2009 — 1439,7: [http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm Федеральная служба государственной статистики о Владимирской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110609021041/http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm |date=2011-06-09 }}; на 1.1.2007 — 1459,6: [http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/z/01-04.htm Федеральная служба государственной статистики о Владимирской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924044918/http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/z/01-04.htm |date=2015-09-24 }}</ref> | id="107" |[http://www.avo.ru/ администрация] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090130071707/http://www.avo.ru/ |date=2009-01-30 }} Владимирской области |- id="110" | id="111" |[[Воронеж өлкәсе]] | id="114" |[[Воронеж]] | id="117" |52,2 | id="119" |2261,6<ref>[http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg//%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls Федеральная служба государственной статистики о Воронежской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120907064135/http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg/%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls |date=2012-09-07 }}; на 1.1.2009 — 2270,0: [http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm Федеральная служба государственной статистики о Воронежской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110609021041/http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm |date=2011-06-09 }}; на 1.1.2007 — 2294,6: [http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/z/01-05.htm Федеральная служба государственной статистики о Воронежской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924044931/http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/z/01-05.htm |date=2015-09-24 }}</ref> | id="121" |[http://admin.vrn.ru/ администрация] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081025012329/http://www.admin.vrn.ru/ |date=2008-10-25 }} Воронежской области |- id="124" | id="125" |[[Иваново өлкәсе]] | id="128" |[[Иваново]] | id="131" |21,4 | id="133" |1066,6<ref>[http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg//%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls Федеральная служба государственной статистики об Ивановской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120907064135/http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg/%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls |date=2012-09-07 }}; на 1.1.2009 — 1073,0: [http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm Федеральная служба государственной статистики об Ивановской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110609021041/http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm |date=2011-06-09 }}; на 1.1.2007 — 1087,9: [http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/z/01-06.htm Федеральная служба государственной статистики об Ивановской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924044943/http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/z/01-06.htm |date=2015-09-24 }}</ref> | id="135" |[http://www.ivreg.ru/ правительство] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070928224541/http://www.ivreg.ru/ |date=2007-09-28 }} Ивановской области |- id="138" | id="139" |[[Калуга өлкәсе]] | id="142" |Калуга | id="145" |29,8 | id="147" |1001,6<ref>[http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg//%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls Федеральная служба государственной статистики о Калужской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120907064135/http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg/%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls |date=2012-09-07 }}; на 1.1.2009 — 1002,8: [http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm Федеральная служба государственной статистики о Калужской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110609021041/http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm |date=2011-06-09 }}; на 1.1.2007 — 1009: [http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/z/01-07.htm Федеральная служба государственной статистики о Калужской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924044956/http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/z/01-07.htm |date=2015-09-24 }}</ref> | id="149" |[http://www.admoblkaluga.ru/ органы государственной власти] Калужской области |- id="152" | id="153" |[[Кострома өлкәсе]] | id="156" |[[Кострома]] | id="159" |60,2 | id="161" |688,3<ref>[http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg//%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls Федеральная служба государственной статистики о Костромской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120907064135/http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg/%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls |date=2012-09-07 }}; на 1.1.2009 — 692,3: [http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm Федеральная служба государственной статистики о Костромской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110609021041/http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm |date=2011-06-09 }}; на 1.1.2007 — 702,2: [http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/z/01-08.htm Федеральная служба государственной статистики о Костромской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924045008/http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/z/01-08.htm |date=2015-09-24 }}</ref> | id="163" |[http://www.region.kostroma.net/ администрация] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20010201071800/http://www.region.kostroma.net/ |date=2001-02-01 }} Костромской области |- id="166" | id="167" |[[Курск өлкәсе]] | id="170" |Курск | id="173" |30 | id="175" |1148,6<ref>[http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg//%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls Федеральная служба государственной статистики о Курской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120907064135/http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg/%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls |date=2012-09-07 }}; на 1.1.2009 — 1155,4: [http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm Федеральная служба государственной статистики о Курской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110609021041/http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm |date=2011-06-09 }}; на 1.1.2007 — 1170,7: [http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/z/01-09.htm Федеральная служба государственной статистики о Курской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924045021/http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/z/01-09.htm |date=2015-09-24 }}</ref> | id="177" |[http://region.kursk.ru/ администрация] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051215112824/http://region.kursk.ru/ |date=2005-12-15 }} Курской области |- id="180" | id="181" |[[Липецк өлкәсе]] | id="184" |[[Липецк]] | id="187" |24 | id="189" |1157,9<ref>[http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg//%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls Федеральная служба государственной статистики о Липецкой области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120907064135/http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg/%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls |date=2012-09-07 }}; на 1.1.2009 — 1163,3: [http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm Федеральная служба государственной статистики о Липецкой области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110609021041/http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm |date=2011-06-09 }}; на 1.1.2007 — 1173,9: [http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/z/01-10.htm Федеральная служба государственной статистики о Липецкой области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924045033/http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/z/01-10.htm |date=2015-09-24 }}</ref> | id="191" |[http://www.admlr.lipetsk.ru/ администрация] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080701201256/http://www.admlr.lipetsk.ru/ |date=2008-07-01 }} Липецкой области |- id="194" | id="195" |[[Мәскәү]] | id="198" |Мәскәү | id="201" |1,081 | id="203" |10563,0<ref>[http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg//%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls Федеральная служба государственной статистики о Москве] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120907064135/http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg/%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls |date=2012-09-07 }}; на 1.1.2009 — 10508,9: [http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm Федеральная служба государственной статистики о Москве] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110609021041/http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm |date=2011-06-09 }}; на 1.1.2007 — 10442,7: [http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/z/01-19.htm Федеральная служба государственной статистики о Москве] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924045229/http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/z/01-19.htm |date=2015-09-24 }}</ref> | id="205" |[http://www.mos.ru/ правительство] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110225145638/http://mos.ru/ |date=2011-02-25 }} города Москвы |- id="209" | id="210" |[[Мәскәү өлкәсе]] | id="213" |Мәскәү | id="216" |45,8 | id="218" |6752,7<ref>[http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg//%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls Федеральная служба государственной статистики о Московской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120907064135/http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg/%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls |date=2012-09-07 }}; на 1.1.2009 — 6712,5: [http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm Федеральная служба государственной статистики о Московской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110609021041/http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm |date=2011-06-09 }}; на 1.1.2007 — 6645,7: [http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/z/01-11.htm Федеральная служба государственной статистики о Московской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924045045/http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/z/01-11.htm |date=2015-09-24 }}</ref> | id="220" |[http://www.mosoblonline.ru/mo/ органы государственной власти] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100926064919/http://mosoblonline.ru/mo/ |date=2010-09-26 }} Московской области |- id="223" | id="224" |[[Орел өлкәсе|Орёл өлкәсе]] | id="227" |[[Орёл]] | id="230" |24,7 | id="232" |812,5<ref>[http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg//%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls Федеральная служба государственной статистики об Орловской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120907064135/http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg/%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls |date=2012-09-07 }}; на 1.1.2009 — 816,8: [http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm Федеральная служба государственной статистики об Орловской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110609021041/http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm |date=2011-06-09 }}; на 1.1.2007 — 826,6: [http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/z/01-12.htm Федеральная служба государственной статистики об Орловской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924045058/http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/z/01-12.htm |date=2015-09-24 }}</ref> | id="234" |[http://www.adm.orel.ru/ администрация] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080822210553/http://www.adm.orel.ru/ |date=2008-08-22 }} Орловской области |- id="237" | id="238" |[[Рязань өлкәсе]] | id="241" |[[Рязань]] | id="244" |39,6 | id="246" |1151,4<ref>[http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg//%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls Федеральная служба государственной статистики о Рязанской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120907064135/http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg/%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls |date=2012-09-07 }}; на 1.1.2009 — 1157,7: [http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm Федеральная служба государственной статистики о Рязанской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110609021041/http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm |date=2011-06-09 }}; на 1.1.2007 — 1172,3: [http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/z/01-13.htm Федеральная служба государственной статистики о Рязанской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924045111/http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/z/01-13.htm |date=2015-09-24 }}</ref> | id="248" |[http://www.ryazanreg.ru/ правительство] Рязанской области |- id="251" | id="252" |[[Смоленск өлкәсе]]<br> | id="255" |[[Смоленск]] | id="258" |49,8 | id="260" |966,0<ref>[http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg//%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls Федеральная служба государственной статистики о Смоленской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120907064135/http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg/%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls |date=2012-09-07 }}; на 1.1.2009 — 974,1: [http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm Федеральная служба государственной статистики о Смоленской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110609021041/http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm |date=2011-06-09 }}; на 1.1.2007 — 993,5: [http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/z/01-14.htm Федеральная служба государственной статистики о Смоленскской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924045124/http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/z/01-14.htm |date=2015-09-24 }}</ref> | id="262" |[http://admin.smolensk.ru/index.html администрация] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100430092156/http://admin.smolensk.ru/index.html |date=2010-04-30 }} Смоленской области |- id="265" | id="266" |[[Тамбов өлкәсе]] | id="269" |Тамбов | id="272" |34,5 | id="274" |1088,4<ref>[http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg//%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls Федеральная служба государственной статистики о Тамбовской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120907064135/http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg/%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls |date=2012-09-07 }}; на 1.1.2009 — 1096,8: [http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm Федеральная служба государственной статистики о Тамбовской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110609021041/http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm |date=2011-06-09 }}; на 1.1.2007 — 1117,1: [http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/z/01-15.htm Федеральная служба государственной статистики о Тамбовской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924045136/http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/z/01-15.htm |date=2015-09-24 }}</ref> | id="276" |[http://www.tambov.gov.ru/ администрация] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160802080639/http://www.tambov.gov.ru/ |date=2016-08-02 }} Тамбовской области |- id="279" | id="280" |[[Тверь өлкәсе]] | id="283" |[[Тверь]] | id="286" |84,2 | id="288" |1360,3<ref>[http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg//%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls Федеральная служба государственной статистики о Тверской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120907064135/http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg/%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls |date=2012-09-07 }}; на 1.1.2009 — 1369,4: [http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm Федеральная служба государственной статистики о Тверской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110609021041/http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm |date=2011-06-09 }}; на 1.1.2007 — 1390,5: [http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/z/01-16.htm Федеральная служба государственной статистики о Тверской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924045149/http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/z/01-16.htm |date=2015-09-24 }}</ref> | id="290" |[http://www.region69.gov.ru/ администрация] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110220225603/http://region69.gov.ru/ |date=2011-02-20 }} Тверской области |- id="293" | id="294" |[[Тула өлкәсе]]<br> | id="297" |Тула | id="300" |25,7 | id="302" |1540,4<ref>[http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg//%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls Федеральная служба государственной статистики о Тульской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120907064135/http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg/%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls |date=2012-09-07 }}; на 1.1.2009 — 1553,1: [http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm Федеральная служба государственной статистики о Тульской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110609021041/http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm |date=2011-06-09 }}; на 1.1.2007 — 1580,5: [http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/z/01-17.htm Федеральная служба государственной статистики о Тульской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924045202/http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/z/01-17.htm |date=2015-09-24 }}</ref> | id="304" |[http://www.admportal.tula.ru/catalog/88.aspx органов исполнительной власти Тульской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081218095459/http://www.admportal.tula.ru/catalog/88.aspx |date=2008-12-18 }} |- id="307" | id="308" |[[Ярославль өлкәсе]] | id="311" |[[Ярославль]] | id="314" |36,2 | id="316" |1306,3<ref>[http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg//%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls Федеральная служба государственной статистики об Ярославской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120907064135/http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg/%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls |date=2012-09-07 }}; на 1.1.2009 — 1310,4: [http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm Федеральная служба государственной статистики об Ярославской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110609021041/http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm |date=2011-06-09 }}; на 1.1.2007 — 1320,1: [http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/z/01-18.htm Федеральная служба государственной статистики об Ярославской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924045215/http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/z/01-18.htm |date=2015-09-24 }}</ref> | id="318" |[http://www.adm.yar.ru/index.aspx администрация] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100720100657/http://www.adm.yar.ru/index.aspx |date=2010-07-20 }} Ярославской области |- id="321" | colspan="5" id="322" |'''Төньяк-Көнбатыш федераль округы ('''[[Калининград өлкәсе]]<nowiki/>ннән тыш) |- id="325" | id="326" |[[Архангельск өлкәсе]] | id="329" |[[Архангельск]] | id="332" |589,9 | id="334" |1254,4<ref>[http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg//%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls Федеральная служба государственной статистики о Архангельской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120907064135/http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg/%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls |date=2012-09-07 }}; на 1.1.2009 — 1262,0:[http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm Федеральная служба государственной статистики об Архангельской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110609021041/http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm |date=2011-06-09 }}; на 1.1.2007 — 1280,2: [http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/cz/02-04.htm Федеральная служба государственной статистики об Архангельской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924042825/http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/cz/02-04.htm |date=2015-09-24 }}</ref> | id="336" |[http://www.dvinaland.ru/ администрация] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080913065207/http://www.dvinaland.ru/ |date=2008-09-13 }} Архангельской области |- id="339" | id="340" |[[Вологда өлкәсе]]<br> | id="343" |[[Вологда]] | id="346" |144,5 | id="348" |1213,6<ref>[http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg//%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls Федеральная служба государственной статистики о Вологодской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120907064135/http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg/%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls |date=2012-09-07 }}; на 1.1.2009 — 1218,2: [http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm Федеральная служба государственной статистики о Вологодской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110609021041/http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm |date=2011-06-09 }}; на 1.1.2007 — 1227,8: [http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/cz/02-06.htm Федеральная служба государственной статистики о Вологодской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924042851/http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/cz/02-06.htm |date=2015-09-24 }}</ref> | id="350" |[http://www.vologda-oblast.ru/main.asp?LNG=RUS правительство] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110506151106/http://vologda-oblast.ru/main.asp?LNG=RUS |date=2011-05-06 }} Вологодской области (русская версия) |- id="353" | id="354" | [[Карелия|Карелия Республикасы]] | id="357" |[[Петрозаводск]] | id="360" |180,5 | id="362" |684,2<ref>[http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg//%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls Федеральная служба государственной статистики о Республике Карелия] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120907064135/http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg/%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls |date=2012-09-07 }}; на 1.1.2009 — 687,5: [http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm Федеральная служба государственной статистики о Республике Карелия] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110609021041/http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm |date=2011-06-09 }}; на 1.1.2007 — 693,1: [http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/cz/02-02.htm Федеральная служба государственной статистики о Республике Карелия] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924042755/http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/cz/02-02.htm |date=2015-09-24 }}</ref> | id="364" |[http://www.gov.karelia.ru/ органы государственной власти] Республики Карелия |- id="367" | id="368" |[[Коми Республикасы]]<br> | id="371" |[[Сыктывкар]] | id="374" |416,8 | id="376" |951,2<ref>[http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg//%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls Федеральная служба государственной статистики о Республике Коми] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120907064135/http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg/%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls |date=2012-09-07 }}; на 1.1.2009 — 958,5: [http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm Федеральная служба государственной статистики о Республике Коми] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110609021041/http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm |date=2011-06-09 }}; на 1.1.2007 — 974,6: [http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/cz/02-03.htm Федеральная служба государственной статистики о Республике Коми] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924042807/http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/cz/02-03.htm |date=2015-09-24 }}</ref> | id="378" |[http://www.rkomi.ru/ органы государственной власти] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190930145124/http://rkomi.ru/ |date=2019-09-30 }} Республики Коми |- id="381" | id="382" |[[Ленинград өлкәсе]]<br> | id="385" |Петербург | id="388" |85,9<ref>Без акватории 83.9 тыс.</ref> | id="390" |1629,6<ref>[http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg//%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls Федеральная служба государственной статистики о Ленинградской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120907064135/http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg/%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls |date=2012-09-07 }}; на 1.1.2009 — 1631,8: [http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm Федеральная служба государственной статистики о Ленинградской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110609021041/http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm |date=2011-06-09 }}; на 1.1.2007 — 1637,7: [http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/cz/02-08.htm Федеральная служба государственной статистики о Ленинградской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080409193720/http://www.gks.ru/bgd/regl/B07_14s/IssWWW.exe/Stg/cz/02-08.htm |date=2008-04-09 }}</ref> | id="392" |[http://www.lenobl.ru/ администрация] Ленинградской области |- id="395" | id="396" |[[Мурманск өлкәсе]]<br> | id="399" |[[Мурманск]] | id="402" |144,9 | id="404" |836,7<ref>[http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg//%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls Федеральная служба государственной статистики о Мурманской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120907064135/http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg/%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls |date=2012-09-07 }}; на 1.1.2009 — 842,4: [http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm Федеральная служба государственной статистики о Мурманской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110609021041/http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm |date=2011-06-09 }}; на 1.1.2007 — 857: [http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/cz/02-09.htm Федеральная служба государственной статистики о Мурманской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924042916/http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/cz/02-09.htm |date=2015-09-24 }}</ref> | id="406" |[http://www.gov-murman.ru/ правительство] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201127032238/http://www.gov-murman.ru/ |date=2020-11-27 }} Мурманской области |- id="409" | id="410" |[[Новгород өлкәсе]] | id="413" |[[Бөек Новгород]]<br> | id="416" |54,5 | id="418" |640,6<ref>[http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg//%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls Федеральная служба государственной статистики о Новгородской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120907064135/http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg/%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls |date=2012-09-07 }}; на 1.1.2009 — 645,9: [http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm Федеральная служба государственной статистики о Новгородской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110609021041/http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm |date=2011-06-09 }}; на 1.1.2007 — 657,6: [http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/cz/02-10.htm Федеральная служба государственной статистики о Новгородской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924042928/http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/cz/02-10.htm |date=2015-09-24 }}</ref> | id="420" |[http://region.adm.nov.ru/ администрация] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/19990420020507/http://region.adm.nov.ru/ |date=1999-04-20 }} Новгородской области |- id="423" | id="424" |[[Псков өлкәсе]] | id="427" |[[Псков]] | id="430" |55,4 | id="432" |688,6<ref>[http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg//%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls Федеральная служба государственной статистики о Псковской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120907064135/http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg/%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls |date=2012-09-07 }}; на 1.1.2009 — 696,3: [http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm Федеральная служба государственной статистики о Псковской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110609021041/http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm |date=2011-06-09 }}; на 1.1.2007 — 713,4: [http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/cz/02-11.htm Федеральная служба государственной статистики о Псковской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924042941/http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/cz/02-11.htm |date=2015-09-24 }}</ref> | id="434" |[http://www.pskov.ru/ органы государственной власти] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090620044353/http://pskov.ru/ |date=2009-06-20 }} Псковской области |- id="437" | id="438" |[[Петербург]] | id="441" |Петербург | id="444" |1,439 | id="446" |4600,3<ref>[http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg//%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls Федеральная служба государственной статистики о Санкт-Петербурге] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120907064135/http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg/%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls |date=2012-09-07 }}; на 1.1.2009 — 4581,8: [http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm Федеральная служба государственной статистики о Санкт-Петербурге] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110609021041/http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm |date=2011-06-09 }}; на 1.1.2007 — 4571,2: [http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/cz/02-12.htm Федеральная служба государственной статистики о Санкт-Петербурге] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924042954/http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/cz/02-12.htm |date=2015-09-24 }}</ref> | id="448" |[http://www.gov.spb.ru/ администрация] Санкт-Петербурга |- id="452" | id="453" |[[Ненец автономияле округы]] <br> ([[Архангельск өлкәсе]] өлеше) | id="457" |[[Нарьян-Мар]] | id="460" |176,8 | id="462" |42,3<ref>[http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg//%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls Федеральная служба государственной статистики о Ненецком автономном округе] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120907064135/http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg/%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls |date=2012-09-07 }}; на 1.1.2009 — 42: [http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm Федеральная служба государственной статистики о Ненецком автономном округе] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110609021041/http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm |date=2011-06-09 }}; на 1.1.2007 — 42: [http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/cz/02-05.htm Федеральная служба государственной статистики о Ненецком автономном округе] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924042838/http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/cz/02-05.htm |date=2015-09-24 }}</ref> | id="464" |[http://www.adm-nao.ru/ администрация] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091201003944/http://www.adm-nao.ru/ |date=2009-12-01 }} Ненецкого автономного округа |- id="467" | colspan="5" id="468" |'''Көньяк федераль округы<br> ''' |- id="470" | id="471" |[[Адыгея|Адыгея Республикасы]] | id="474" |[[Майкоп]] | id="477" |7,7 | id="479" |440,3 | id="481" |[http://gshra.ru/ правительство] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151029042550/http://www.gshra.ru/ |date=2015-10-29 }} Республики Адыгея |- id="484" | id="485" |[[Әстерхан өлкәсе]] | id="488" |[[Әстерхан]] | id="491" |49 | id="493" |1007,1<ref>[http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg//%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls Федеральная служба государственной статистики о Астраханской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120907064135/http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg/%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls |date=2012-09-07 }}; на 1.1.2009 — 1005,2: [http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm Федеральная служба государственной статистики об Астраханской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110609021041/http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm |date=2011-06-09 }}; на 1.1.2007 — 994,1: [http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/ug/03-12x.htm Федеральная служба государственной статистики об Астраханской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924044800/http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/ug/03-12x.htm |date=2015-09-24 }}</ref> | id="495" |[http://www.astrobl.ru/ администрация] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140625035524/http://www.astrobl.ru/ |date=2014-06-25 }} Астраханской области |- id="498" | id="499" |[[Волгоград өлкәсе]] | id="502" |[[Волгоград]] | id="505" |112,9 | id="507" |2589,9<ref>[http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg//%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls Федеральная служба государственной статистики о Волгоградской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120907064135/http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg/%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls |date=2012-09-07 }}; на 1.1.2009 — 2598,9: [http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm Федеральная служба государственной статистики о Волгоградской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110609021041/http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm |date=2011-06-09 }}; на 1.1.2007 — 2620: [http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/ug/03-13.htm Федеральная служба государственной статистики о Волгоградской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924044813/http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/ug/03-13.htm |date=2015-09-24 }}</ref> | id="509" |[http://www.volganet.ru/index.php?par=11 правительство ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070103065040/http://www.volganet.ru/index.php?par=11 |date=2007-01-03 }} Волгоградской области |- id="512" | id="513" |[[Калмыкия Республикасы]]<br> | id="516" |[[Әлиста]] | id="519" |74,7 | id="521" |283,2<ref>[http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg//%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls Федеральная служба государственной статистики о Республике Калмыкия] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120907064135/http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg/%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls |date=2012-09-07 }}; на 1.1.2009 — 284: [http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm Федеральная служба государственной статистики о Республике Калмыкия] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110609021041/http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm |date=2011-06-09 }}; на 1.1.2007 — 287,2: [http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/ug/03-06.htm Федеральная служба государственной статистики о Республике Калмыкия] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924044744/http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/ug/03-06.htm |date=2015-09-24 }}</ref> | id="523" |[http://kalm.ru/ru/ правительство] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070321013336/http://www.kalm.ru/ru/ |date=2007-03-21 }} Республики Калмыкия |- id="526" | id="527" |[[Ростов өлкәсе]] | id="530" |[[Ростов-на-Дону]] | id="533" |101 | id="535" | 4229,5<ref>[http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg//%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls Федеральная служба государственной статистики о Ростовской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120907064135/http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg/%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls |date=2012-09-07 }}; на 1.1.2009 — 4241,8: [http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm Федеральная служба государственной статистики о Ростовской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110609021041/http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm |date=2011-06-09 }}; на 1.1.2007 — 4276: [http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/ug/03-14.htm Федеральная служба государственной статистики о Ростовской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924044826/http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/ug/03-14.htm |date=2015-09-24 }}</ref> | id="537" |[http://www.donland.ru/ администрация] Ростовской области |- id="540" | id="541" |[[Краснодар крае]] | id="544" |[[Краснодар]] | id="547" |75,4 | id="549" | 5229,1 | id="551" |[http://admkrai.kuban.ru/ администрация] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121130174354/http://admkrai.kuban.ru/ |date=2012-11-30 }} Краснодарского края |- id="554" | colspan="5" id="555" |'''Кырым федераль округы'''<ref name="Крым"/> |- id="557" | id="558" |[[Кырым Җөмһүрияте|<nowiki/>]][[Кырым Республикасы]]<ref name="Крым"/> | id="561" |[[Акмәсҗит]]<ref name="Крым"/> | id="564" |26,08 | id="566" |1975,505 | id="568" |[http://rk.gov.ru/ правительство] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140817222556/http://rk.gov.ru/ |date=2014-08-17 }} Республики Крым |- id="571" | id="572" |[[Акъяр]]<ref name="Крым"/> | id="575" |[[Акъяр]]<ref name="Крым"/> | id="578" |1,08 | id="580" |383,907 | id="582" |[http://www.sevastopol.gov.ru/ правительство] {{Webarchive|url=https://archive.is/20140921055945/http://www.sevastopol.gov.ru/ |date=2014-09-21 }} Севастополя |- id="585" | colspan="5" id="586" |'''Төньяк Кавказ федераль округы'''<ref>{{Cite web |url=http://www.rferl.org/featuresarticle/2004/11/3ac7d840-6775-433f-8e5a-f948950dd53a.html |title=A small schematic map of the regions can be seen at |accessdate=2015-08-05 |archivedate=2008-10-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081010204610/http://www.rferl.org/featuresarticle/2004/11/3ac7d840-6775-433f-8e5a-f948950dd53a.html }}</ref><ref>Maps of Europe</ref> |- id="588" | id="589" |[[Дагстан Республикасы]]<br> | id="592" |[[Махачкала]] | id="595" |50,2 | id="597" |2977,4 | id="599" |[http://www.e-dag.ru/ администрация] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110512012439/http://www.e-dag.ru/ |date=2011-05-12 }} Республики Дагестан |- id="602" | id="603" |[[Ингушетия Республикасы]]<br> | id="606" |[[Магас]] | id="609" |3,5 | id="611" |413,1 | id="613" |[http://www.postpredstvo.ru/ администрация] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140726062940/http://www.postpredstvo.ru/ |date=2014-07-26 }} Республики Ингушетия |- id="616" | id="617" |[[Кабарда-Балкария|Кабарда-Балкар Республикасы]] <br> | id="620" |Налчык | id="623" |12,4 | id="625" |859,8 | id="627" |[http://www.parlament-kbr.ru/ правительство] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151117170136/http://parlament-kbr.ru/ |date=2015-11-17 }} Кабардино-Балкарской Республики |- id="630" | id="631" |[[Карачай-Чиркәсия|Карачай-Чиркәс Республикасы]] | id="634" |[[Черкесск]] | id="637" |14,2 | id="639" | 478,5 | id="641" |[http://nskchr.net.ru/ администрация] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130216200621/http://nskchr.net.ru/ |date=2013-02-16 }} Карачаево-Черкесской Республики |- id="644" | id="645" |[[Төньяк Осетия|Төньяк Осетия Республикасы]]<br> | id="648" |Владикавказ | id="651" |7,9 | id="653" |712,9 | id="655" |[http://rso-a.ru/ администрация] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080413162033/http://www.rso-a.ru/ |date=2008-04-13 }} Республики Северная Осетия — Алания |- id="658" | id="659" |[[Ставрополь крае]] | id="662" |[[Ставрополь]] | id="665" |66,1 | id="667" |2786,1 | id="669" |[http://www.stavkray.ru/ правительство] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151129041955/http://www.stavkray.ru/ |date=2015-11-29 }} Ставропольского Края |- id="672" | id="673" |[[Чечня|Чечня Республикасы]] | id="676" |Грозный | id="679" |16,0 | id="681" | 1269,1 | id="683" |[http://chechnya.gov.ru/ администрация] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030807164429/http://chechnya.gov.ru/ |date=2003-08-07 }} Чеченской Республики |- id="686" | colspan="5" id="687" |'''Идел буе федераль округы''' (Уралдан көнбатышкарак) |- id="690" | id="691" |[[Башкортстан| Башкортстан Республикасы<br> ]] | id="694" |[[Уфа]] | id="697" |143 | id="699" |4072,3<ref>{{Citation |title=Дәүләт статистикасы федераль хезмәте сайтында |url=http://www.gks.ru/free_doc/new_site/perepis2010/croc/perepis_itogi1612.htm |access-date=2015-08-05 |archive-date=2013-05-10 |archive-url=https://www.webcitation.org/6GVoIZini?url=http://www.gks.ru/free_doc/new_site/perepis2010/croc/perepis_itogi1612.htm |dead-url=yes }}</ref><ref>{{Citation |title=Итоги Всероссийской переписи населения 2010 года по Республике Башкортостан |url=http://bashstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/bashstat/resources/7ba81d004e64acd68cc5ef21f378d622/%D0%98%D1%82%D0%BE%D0%B3%D0%B8+%D0%92%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%81%D0%B8%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9+%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%B8%D1%81%25 |access-date=2013-06-11 |archive-date=2013-06-11 |archive-url=https://www.webcitation.org/6HIrBpkf4?url=http://bashstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/bashstat/resources/7ba81d004e64acd68cc5ef21f378d622/%D0%98%D1%82%D0%BE%D0%B3%D0%B8+%D0%92%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%81%D0%B8%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9+%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%B8%D1%81%25 |dead-url=yes }}</ref> | id="701" |[http://www.bashkortostan.ru/ администрация] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110722013910/http://www.bashkortostan.ru/ |date=2011-07-22 }} [[Башкортстан|Башкортостана]] |- id="705" | id="706" |[[Киров өлкәсе]]<br> | id="709" |[[Киров]] | id="712" |120,4 | id="714" |1391,1<ref>[http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg//%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls Федеральная служба государственной статистики о Кировской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120907064135/http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg/%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls |date=2012-09-07 }}; на 1.1.2009 — 1401,2: [http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm Федеральная служба государственной статистики о Кировской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110609021041/http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm |date=2011-06-09 }}; на 1.1.2007 — 1426,9: [http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/p/08.htm Федеральная служба государственной статистики о Кировской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924044630/http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/p/08.htm |date=2015-09-24 }}</ref> | id="716" |[http://www.ako.kirov.ru/ правительство] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070728095608/http://www.ako.kirov.ru/ |date=2007-07-28 }} Кировской области |- id="719" | id="720" |[[Мари Ил|Мари Ил Республикасы]] | id="723" |[[Йошкар-Ола]] | id="726" |23,4 | id="728" |698,2<ref>[http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg//%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls Федеральная служба государственной статистики о Республике Марий Эл] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120907064135/http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg/%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls |date=2012-09-07 }}; на 1.1.2009 — 700,1: [http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm Федеральная служба государственной статистики о Республике Марий Эл] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110609021041/http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm |date=2011-06-09 }}; на 1.1.2007 — 706,7: [http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/p/02.htm Федеральная служба государственной статистики о Республике Марий Эл] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924044528/http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/p/02.htm |date=2015-09-24 }}</ref> | id="730" |[http://gov.mari.ru/ правительство] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081014165627/http://gov.mari.ru/ |date=2008-10-14 }} Республики Марий Эл |- id="733" | id="734" |[[Мордовия|Мордовия Республикасы]] | id="737" |[[Саранск]] | id="740" |26,1 | id="742" |826,5<ref>[http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg//%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls Федеральная служба государственной статистики о Республике Мордовия] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120907064135/http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg/%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls |date=2012-09-07 }}; на 1.1.2009 — 833: [http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm Федеральная служба государственной статистики о Республике Мордовия] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110609021041/http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm |date=2011-06-09 }}; на 1.1.2007 — 847,7: [http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/p/03.htm Федеральная служба государственной статистики о Республике Мордовия] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924044540/http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/p/03.htm |date=2015-09-24 }}</ref> | id="744" |[http://www.e-mordovia.ru/ органы государственной власти] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070703092231/http://www.e-mordovia.ru/ |date=2007-07-03 }} Республики Мордовия |- id="747" | id="748" |[[Түбән Новгород өлкәсе]] | id="751" |[[Түбән Новгород]] | id="754" |76,6 | id="756" |3323,6<ref>[http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg//%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls Федеральная служба государственной статистики о Нижегородской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120907064135/http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg/%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls |date=2012-09-07 }}; на 1.1.2009 — 3340,6: [http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm Федеральная служба государственной статистики о Нижегородской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110609021041/http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm |date=2011-06-09 }}; на 1.1.2007 — 3381,3: [http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/p/09.htm Федеральная служба государственной статистики о Нижегородской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924044642/http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/p/09.htm |date=2015-09-24 }}</ref> | id="758" |[http://www.government.nnov.ru/ правительство] Нижегородской области |- id="761" | id="762" |[[Пенза өлкәсе]] | id="765" |[[Пенза]] | id="768" |43,4 | id="770" |1373,2<ref>[http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg//%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls Федеральная служба государственной статистики о Пензенской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120907064135/http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg/%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls |date=2012-09-07 }}; на 1.1.2009 — 1379,8: [http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm Федеральная служба государственной статистики о Пензенской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110609021041/http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm |date=2011-06-09 }}; на 1.1.2007 — 1396: [http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/p/11.htm Федеральная служба государственной статистики о Пензенской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924044654/http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/p/11.htm |date=2015-09-24 }}</ref> | id="772" |[http://www.penza.ru/root правительство] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061210203528/http://www.penza.ru/root/ |date=2006-12-10 }} Пензенской области |- id="775" | id="776" |[[Самар өлкәсе]] | id="779" |[[Самар]] | id="782" |53,6 | id="784" |3170,1<ref>[http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg//%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls Федеральная служба государственной статистики о Самарской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120907064135/http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg/%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls |date=2012-09-07 }}; на 1.1.2009 — 3171,4: [http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm Федеральная служба государственной статистики о Самарской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110609021041/http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm |date=2011-06-09 }}; на 1.1.2007 — 3178,6: [http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/p/12.htm Федеральная служба государственной статистики о Самарской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924044707/http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/p/12.htm |date=2015-09-24 }}</ref> | id="786" |[http://www.adm.samara.ru/ правительство] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050212081734/http://www.adm.samara.ru/ |date=2005-02-12 }} Самарской области |- id="789" | id="790" |[[Сарытау өлкәсе]] | id="793" |[[Сарытау]] | id="796" |101,2 | id="798" |2564,8<ref>[http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg//%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls Федеральная служба государственной статистики о Саратовской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120907064135/http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg/%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls |date=2012-09-07 }}; на 1.1.2009 — 2572,8: [http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm Федеральная служба государственной статистики о Саратовской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110609021041/http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm |date=2011-06-09 }}; на 1.1.2007 — 2595,3: [http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/p/13.htm Федеральная служба государственной статистики о Саратовской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924044720/http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/p/13.htm |date=2015-09-24 }}</ref> | id="800" |[http://www.saratov.gov.ru/ правительство] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181230122228/http://www.saratov.gov.ru/ |date=2018-12-30 }} Саратовской области |- id="803" | id="804" |[[Татарстан Республикасы]]<br> | id="807" |[[Казан]] | id="810" |67,8 | id="812" |3778,5<ref>[http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg//%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls Федеральная служба государственной статистики о Республике Татарстан] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120907064135/http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg/%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls |date=2012-09-07 }}; на 1.1.2009 — 3768,5: [http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm Федеральная служба государственной статистики о Республике Татарстан] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110609021041/http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm |date=2011-06-09 }}; на 1.1.2007 — 3760,5: [http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/p/04.htm Федеральная служба государственной статистики о Республике Татарстан] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924044553/http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/p/04.htm |date=2015-09-24 }}</ref> | id="814" |[http://www.tatar.ru/ администрация] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20031028001421/http://www.tatar.ru/ |date=2003-10-28 }} Татарстана |- id="818" | id="819" |[[Удмуртия Республикасы]] | id="822" |[[Ижау]] | id="825" |42,1 | id="827" |1526,3<ref>[http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg//%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls Федеральная служба государственной статистики об Удмуртской Республике] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120907064135/http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg/%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls |date=2012-09-07 }}; на 1.1.2009 — 1528,4: [http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm Федеральная служба государственной статистики об Удмуртской Республике] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110609021041/http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm |date=2011-06-09 }}; на 1.1.2007 — 1537,9: [http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/p/05.htm Федеральная служба государственной статистики об Удмуртской Республике] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924044605/http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/p/05.htm |date=2015-09-24 }}</ref> | id="829" |[http://www.udmurt.ru/ администрация президента и правительства] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181014044800/http://www.udmurt.ru/ |date=2018-10-14 }} Удмуртии |- id="832" | id="833" |[[Сембер өлкәсе]]<br> | id="836" |[[Сембер]] | id="839" |37,2 | id="841" |1298,6<ref>[http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg//%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls Федеральная служба государственной статистики об Ульяновской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120907064135/http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg/%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls |date=2012-09-07 }}; на 1.1.2009 — 1304,9: [http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm Федеральная служба государственной статистики об Ульяновской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110609021041/http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm |date=2011-06-09 }}; на 1.1.2007 — 1321,7: [http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/p/14.htm Федеральная служба государственной статистики об Ульяновской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924044732/http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/p/14.htm |date=2015-09-24 }}</ref> | id="843" |[http://www.ulgov.ru/ губернатор и правительство] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141218112246/http://ulgov.ru/ |date=2014-12-18 }} Ульяновской области |- id="846" | id="847" |[[Чуашстан Республикасы]] | id="850" |[[Чабаксар]] | id="853" |18,3 | id="855" |1278,4<ref>[http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg//%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls Федеральная служба государственной статистики о Чувашской Республике] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120907064135/http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg/%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-05-10.xls |date=2012-09-07 }}; на 1.1.2009 — 1279,3: [http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm Федеральная служба государственной статистики о Чувашской Республике] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110609021041/http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm |date=2011-06-09 }}; на 1.1.2007 — 1286,2: [http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/p/06.htm Федеральная служба государственной статистики о Чувашской Республике] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924044617/http://www.gks.ru/bgd/regl/b07_14s/IssWWW.exe/Stg/p/06.htm |date=2015-09-24 }}</ref> | id="857" |[http://www.cap.ru/ органы государственной власти] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110923172022/http://www.cap.ru/ |date=2011-09-23 }} Чувашии |} Кайвакыт Россиянең Европа өлешенә шулай ук [[Балтыйк буе]]<nowiki/>на керүче махсус регион булган Калининград өлкәсен дә кертәләр<span style="background:#ffeaea; color:#444444">.</span>^{<span class="cx-segment" data-segmentid="865"></span>} == Тарих == == Халык == {{seealso|Россия этник төркемнәре}} Россиянең Европа өлешендә яшәүчеләр ил халкының 78 % тәшкил итә, уртача тыгызлыгы 27 кеше/км². Россиянең Европа өлеше җирле халыкларына түбәндәгеләр керә: {| data-cx-weight="3428" data-source="891" class="standard sortable" id="cx891" contenteditable="true" ! id="894" width="3" |№ ! id="896" width="15" |Этнос<br> ! id="898" width="900" |Үзисемнәре һәм төркем атамалары<ref>{{Citation |title=Официальный сайт Всероссийской переписи населения 2002 года — Перечень вариантов самоопределения национальности с численностью |url=http://www.perepis2002.ru/ct/doc/TOM_04_P1.doc |access-date=2015-08-05 |archive-date=2017-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170116110211/http://www.perepis2002.ru/ct/doc/TOM_04_P1.doc |dead-url=yes }}</ref> ! id="900" width="15" |Саннары <br> кеше.<ref>{{Citation |title=Официальный сайт Всероссийской переписи населения 2002 года — Национальный состав населения |url=http://www.perepis2002.ru/ct/doc/TOM_04_01.xls |access-date=2015-08-05 |archive-date=2016-02-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160229073920/http://www.perepis2002.ru/ct/doc/TOM_04_01.xls |dead-url=yes }}</ref> ! id="902" width="15" |% |- id="904" | id="905" | 1 | id="907" | [[руслар]][[руслар|<nowiki/>]] | id="910" | затундренные крестьяне, индигирщики, каменщики, карымы, кержаки, колымские, колымчане, ленские старожилы, мезенцы, обские старожилы, походчане, русско-устьинцы, семейские, якутяне, ямские; [[казаклар]], поморы | id="914" align="right" | 115 889 107 | id="916" | 79,83 |- id="918" | id="919" | 2 | id="921" | [[Татарлар]] | id="924" | казанлы, [[казан татарлары]], каринские ([[нократ татарлары]], [[касыйм татарлары]], мещерякләр, [[мишәрләр]], мишэр, татар, татар телле [[типтәрләр]], тептяри-татары); [[керәшен татарлары]], [[себер татарлары]], [[әстерхан татарлары]] | id="929" align="right" | 5 554 601 | id="931" | 3,83 |- id="933" | id="934" | 3 | id="936" | [[Украиннар]] | id="939" | буковинцы, верховинцы, гуцулы, казаки с языком украинским | id="941" align="right" | 2 942 961 | id="943" | 2,03 |- id="945" | id="946" | 4 | id="948" | [[Башкортлар]] | id="951" | башкорт, башкурт, башгирд, казаки с языком башкирским, тептяри-башкиры, тептяри с языком башкирским, мишари-башкиры | id="953" align="right" | 1 873 389 | id="955" | 1,29 |- id="957" | id="958" | 5 | id="960" | [[Чуашлар]] | id="963" | вирьял, мижерь, чаваш | id="965" align="right" | 1 637 094 | id="967" | 1,12 |- id="969" | id="970" | 6 | id="972" | [[Чеченнар]] | id="975" | нохчий, чаан; чеченцы-аккинцы | id="978" align="right" | 1 360 253 | id="980" | 0,93 |- id="982" | id="983" | 7 | id="985" | [[Мордва]] | id="988" | каратаи, мордвины, мордовцы; [[мукшылар]], [[эрзә]] | id="992" align="right" | 843 350 | id="994" | 0,58 |- id="996" | id="997" | 8 | id="999" | [[Аварлар]] | id="1002" | аварал, маарулал; андийцы, дидойцы (цезы) и другие андо-цезские народности<ref>К андо-цезским народностям относят следующие этносы: андийцы (21 808 чел., 2002 г.), дидойцы (цезы) (15 256 чел., 2002 г.</ref> и арчинцы | id="1008" align="right" | 814 473 | id="1010" | 0,56 |- id="1012" | id="1013" | 9 | id="1015" | [[арлар]] | id="1018" | вотяки, одморт, одмурт, удморт, укморт, урморт, уртморт | id="1020" align="right" | 636 906 | id="1022" | 0,44 |- id="1024" | id="1025" | 10 | id="1027" | [[Чирмешләр]] | id="1030" | мар, мари, марий, черемисы; тау чирмешләре, көнчыгыш болын чирмешләре | id="1034" align="right" | 604 298 | id="1036" | 0,42 |- id="1038" | id="1039" | 11 | id="1041" | [[Кабарда]] | id="1044" | кабарда телле [[адыгэлар]], кабардей | id="1046" align="right" | 519 958 | id="1048" | 0,36 |- id="1050" | id="1051" | 12 | id="1053" | [[Осетиннар]] | id="1056" | дигорон (дигорцы), ирон (иронцы), туалаг, туальцы, | id="1060" align="right" | 514 875 | id="1062" | 0,35 |- id="1064" | id="1065" | 13 | id="1067" | [[Даргиләр]] | id="1070" | дарган, дарганти, урбуган; кайтаглар, кубачиннар | id="1074" align="right" | 510 156 | id="1076" | 0,35 |- id="1078" | id="1079" | 14 | id="1081" | [[Комыклар]] | id="1084" | кумук | id="1086" align="right" | 422 409 | id="1088" | 0,29 |- id="1090" | id="1091" | 15 | id="1093" | [[Ингушлар]] | id="1096" | галга | id="1098" align="right" | 413 016 | id="1100" | 0,28 |- id="1102" | id="1103" | 16 | id="1105" | [[Ләзгиләр]] | id="1108" | ахтиннар, кюрегу, кюринлар, лезги, лезгияр | id="1110" align="right" | 411 535 | id="1112" | 0,28 |- id="1114" | id="1115" | 17 | id="1117" | [[Коми]] | id="1120" | зыряннар, коми войтыр, коми-зыряннар, коми йоз, коми морт; коми-ижемнар | id="1123" align="right" | 293 406 | id="1125" | 0,20 |- id="1127" | id="1128" | 18 | id="1130" | [[Карачайлар]] | id="1133" | карачай, карачайлыла, карачайлы | id="1135" align="right" | 192 182 | id="1137" | 0,13 |- id="1139" | id="1140" | 19 | id="1142" | [[Лаклар]] | id="1145" | вулугуни, лак, лаки, лаккучу, тумал, яхолшу | id="1147" align="right" | 156 545 | id="1149" | 0,11 |- id="1151" | id="1152" | 20 | id="1154" | [[Казаклар]]<ref name="По переписи 2002 г">По переписи 2002 г.</ref> | id="1158" align="right" | 140 028 | id="1160" | 0,10 |- id="1162" | id="1163" | 21 | id="1165" | [[Адыгэлар]] | id="1168" | абадзехи, [[Адыгэ теле|адыгэ телле]] адыгэлар, адыгэ телле бесленнар, бжедуги, мамхеги, махмеги, махмеглар | id="1170" align="right" | 128 528 | id="1172" | 0,09 |- id="1174" | id="1175" | 22 | id="1177" | Коми-Пермьнар | id="1180" | коми-Пермь телле комилар, коми-Пермь телле коми мортлар, коми отир, пермяклар | id="1182" align="right" | 125 235 | id="1184" | 0,09 |- id="1186" | id="1187" | 23 | id="1189" | [[Балкарлар]] | id="1192" | малкарлар, малкъарлыла, малкъарлы, таулу | id="1194" align="right" | 108 426 | id="1196" | 0,07 |- id="1198" | id="1199" | 24 | id="1201" | Кареллар | id="1204" | карьяла, карьялайзет, карьялани, лаппи, ливвикёй, ливвики, ливгиляйне, людики, лююдикёй, [[Карел теле|карел телле]] лююдилайнелар | id="1206" align="right" | 93 344 | id="1208" | 0,06 |- id="1210" | id="1211" | 25 | id="1213" | [[Эрзә|Мордва-эрзә]]<ref name="По переписи 2002 г"/> | id="1216" | терюханнар, эрзә | id="1218" align="right" | 84 407 | id="1220" | 0,06 |- id="1222" | id="1223" | 26 | id="1225" | [[Чиркәсләр]] | id="1228" | чиркәс телле адыгэлар, кабарда-чиркәс телле бесленнар, бесленеи | id="1230" align="right" | 60 517 | id="1232" | 0,04 |- id="1234" | id="1235" | 27 | id="1237" | Көнчыгыш болын чирмешләре<ref name="По переписи 2002 г"/> | id="1240" | ветлуга мариләре, көнчыгыш (урал мариләре, вутла мари, кожла марий, урман мариләре, болын мариләре, олык марий) | id="1242" align="right" | 56 119 | id="1244" | 0,04 |- id="1246" | id="1247" | 28 | id="1249" | [[Мукшылар|Мордва-мукшы]]<ref name="По переписи 2002 г"/> | id="1252" | мокша | id="1254" align="right" | 49 624 | id="1256" | 0,03 |- id="1258" | id="1259" | 29 | id="1261" | Абазиннар | id="1264" | абаза, ашхаруа, ашхарлар, тапанта | id="1266" align="right" | 37 942 | id="1268" | 0,03 |- id="1270" | id="1271" | 30 | id="1273" | [[Керәшен татарлары|Керәшеннәр]]<ref name="По переписи 2002 г"/> | id="1276" | крещеные, крещенцы, керәшен татарлары | id="1278" align="right" | 24 668 | id="1280" | 0,02 |- id="1282" | id="1283" | 31 | id="1285" | Тау чирмешләре<ref name="По переписи 2002 г"/> | id="1288" | курык марий | id="1290" align="right" | 18 515 | id="1292" | 0,01 |- id="1294" | id="1295" | 32 | id="1297" | Коми-ижемнар<ref name="По переписи 2002 г"/> | id="1300" | ижемнар, изьватас | id="1302" align="right" | 15 607 | id="1304" | 0,01 |- id="1306" | id="1307" | 33 | id="1309" | [[Әстерхан татарлары]]<ref name="По переписи 2002 г"/> | id="1312" | алабугат татарлары, юрт татарлары | id="1314" align="right" | 2 003 | id="1316" | 0,00 |- id="1318" | id="1319" | 34 | id="1321" | [[Саамнар]] | id="1324" | лопари, саами | id="1326" align="right" | 1 991 | id="1328" | 0,00 |- id="1330" | id="1331" | 35 | id="1333" | Дигор осетиннары<ref name="По переписи 2002 г"/> | id="1336" | дигор, дигорон, дигорлар | id="1338" align="right" | 607 | id="1340" | 0,00 |- id="1342" | id="1343" | 36 | id="1345" | [[Ижора]]лар | id="1348" | ижора, изури, ингры, карьяляйн | id="1350" align="right" | 327 | id="1352" | 0,00 |- id="1354" | id="1355" | 37 | id="1357" | Ингерманландия [[финнар]]<nowiki/>ы<ref name="По переписи 2002 г"/> | id="1360" | ингерманландцы, инкерилайнен | id="1362" align="right" | 314 | id="1364" | 0,00 |- id="1366" | id="1367" | 38 | id="1369" | Ирон осетиннары<ref name="По переписи 2002 г"/> | id="1372" | ирон, иронцы, кудайраг, кударцы | id="1374" align="right" | 97 | id="1376" | 0,00 |- id="1378" | id="1379" | 39 | id="1381" | Водь | id="1384" | вадьяко | id="1386" align="right" | 73 | id="1388" | 0,00 |- id="1390" | id="1392" | '''Тулаем'''<ref>Постоянное население РФ по состоянию на момент переписи — 9.10.2002 г.</ref> | id="1395" align="right" | 145 166 731 | id="1397" | 100,00 |} == Шулай ук карагыз == == Искәрмәләр == <div data-cx-weight="13057" data-cx-state="source" data-source="1415" class="references-small " id="cx1415" style="column-count:2;-moz-column-count:2;-webkit-column-count:2;" contenteditable="true"> <references /> </div> [[Төркем:Европа географиясе]] [[Төркем:Европа тарихы]] 5gnaa1ofkikrrlx3hhsmtpsi4k8f0fa 0 179391 5963122 5935660 2026-06-14T03:23:43Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963122 wikitext text/x-wiki {{УК}} '''{{Label|Q2333455|lang=tt}}''' ({{lang-ru|{{Label|Q2333455|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q2333455|lang=en}}}}) — Федераль дәүләт бюджет югары белем бирү учреждениесе ({{lang-ru|Федеральное государственное бюджетное образовательное учреждение высшего образования}}). 1779 елда ачылды. [[Геодезия]] буенча милли мәгариф һәм фән үзәге. ==Тарих== 1835 укый йорты "'Константин җир үлчәү укуханәсенә"' үзгәртелә. 1835-1838 Институтын беренче директоры вазифасын күренекле рус сәясәтче [[Аксаков Сергей Тимофеевич]] башкарды. ==Факультетлар һәм кафедралар== * Геодезия факультеты (Г) ** Астрономия һәм галәм геодезия ** Югары геодезия ** Югары математика ** Геодезия ** Мәгълүмати технологияләр ** Кулланма геодезия ** Информатика кулланма * Картография һәм геоинформатика факультеты (КГ) ** Дизайн ** Бастыру Карталар ** Картография * Кулланма һәм космонавтика фотограмметрия факультеты (Пиф) ** Аэрокосмос мәглүмәтен автоматлаштырып эшкәртү һәм техника исәпләү ** Аэрокосмос төшерү ** Фотограмметрия ** Галәм мониторингы ** Кулланма экология һәм химия * Оптик-мәгълүмат системалар һәм технологияләр факультеты (ФИС) ** Мәгълүмат-исәпләү системалар ** Оптик приборлар конструкторлау ** Оптик проектлау приборлар ** Оптик-электрон приборлар ** Кулланма оптика ** Физика ** Метрология * Икътисад һәм территорияләр белән идарә итү факультеты (ФУТ) ** Кадастр ** Фәлсәфә ** Икътисад ** Икътисад һәм эшкуарлык * Гуманитар факультеты (ГУФ) ** Архитектура һәм ландшафт ** Кушымта лингвисты белем алуы ** Чит телләр ** Хокук ** Тарих ** Рус теле ** Ихтыяр теориясе ** Физик мәдәнияте == Танылган шәхесләр == === Ректорлар === === Укытучылар === {{seealso|Төркем:Мәскәү дәүләт геодезия һәм картография университеты укытучылары}} {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q2333455. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p108/Q2333455/p580:башлау,p108/Q2333455/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p69,p106,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! башлау ! тәмамлау ! Исем ! туу датасы ! туу урыны ! әлма-матер ! һөнәр төре ! үлем датасы ! үлем урыны |- | | | ''[[:d:Q4482486|Sergey Efimovitsj Fel]]'' | data-sort-value="1885" | 1885 | | | ''[[:d:Q294126|surveyor]]''<br/>''[[:d:Q1734662|картограф]]''<br/>''[[:d:Q116994205|геодезист]]'' | data-sort-value="1967" | 1967 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4512577|Gleb Cherdantsev]]'' | data-sort-value="1885" | 1885-08-04 | [[Омск]] | ''[[:d:Q57998699|Санкт-Петербург политехник институты]]'' | ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1734662|картограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-12-05 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4061573|Nikolai Mikhailovich Aleksapolsky]]'' | data-sort-value="1887" | 1887-01-10 | [[Курск]] | ''[[:d:Q4231456|Konstantinovsky Surveying Institute]]'' | ''[[:d:Q1734662|картограф]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-03-05 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4421767|Pjotr Alekseevitsj Skvortsov]]'' | data-sort-value="1895" | 1895 | | ''[[:d:Q4231456|Konstantinovsky Surveying Institute]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1975" | 1975 | |- | | | ''[[:d:Q112989063|Гавриил Дмитриевич Рихтер]]'' | data-sort-value="1899" | 1899-07-07 | [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]] | | [[галим]] | data-sort-value="1980" | 1980-10-11 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q137556354|Волков Николай Михайлович]]'' | data-sort-value="1899" | 1899 | | | ''[[:d:Q1734662|картограф]]'' | data-sort-value="1977" | 1977 | |- | 1959 | 1967 | ''[[:d:Q28858980|Dmitrii Panov]]'' | data-sort-value="1904" | 1904-09-05 | [[Мәскәү]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[математик]] | data-sort-value="1975" | 1975-01-26 | |- | | | ''[[:d:Q4377303|Arkadiĭ Ivanovich Preobrazhenskiĭ]]'' | data-sort-value="1907" | 1907 | [[Санкт-Петербург]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q1734662|картограф]]'' | data-sort-value="1994" | 1994 | |- | | | ''[[:d:Q112863507|Мэтт, Юрий Фомич]]'' | data-sort-value="1908" | 1908-05-27 | | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | 1934 | | ''[[:d:Q20512412|Arshavir Tatevyan]]'' | data-sort-value="1909" | 1909-02-01 | | | ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q294126|surveyor]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-04-08 | |- | | | ''[[:d:Q12142474|Поривкіна Ольга Василівна]]'' | data-sort-value="1913" | 1913-01-28 | [[Рязань]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q462390|доцент]]'' | data-sort-value="1987" | 1987-09-07 | |- | | | ''[[:d:Q40010820|Aleksandr Dubovik]]'' | data-sort-value="1916" | 1916-08-29 | [[Сумы өлкәсе]] | Мәскәү дәүләт геодезия һәм картография университеты | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1999" | 1999 | |- | | | ''[[:d:Q4091123|Vasily Bolshakov]]'' | data-sort-value="1927" | 1927-03-11 | ''[[:d:Q2601504|Krasnoborsky District]]'' | Мәскәү дәүләт геодезия һәм картография университеты | ''[[:d:Q294126|surveyor]]''<br/>''[[:d:Q1734662|картограф]]''<br/>''[[:d:Q116994205|геодезист]]'' | data-sort-value="1988" | 1988-08-26 | [[Мәскәү]] |- | 1970 | | ''[[:d:Q110613025|Vladimir Vasilyev]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-03-18 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]'' | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]] | data-sort-value="2021" | 2021-08-10 | |- | 1977 | | ''[[:d:Q110246980|Kira B. Shingareva]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-01-09 | [[Мәскәү]] | [[Дрезден техник университеты]]<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q901402|географ]]'' | data-sort-value="2013" | 2013-09-15 | |- | 1988 | 2007 | ''[[:d:Q431006|Виктор Савиных]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-03-07 | [[Березкины]] | Мәскәү дәүләт геодезия һәм картография университеты | [[Галәмче|космонавт]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q10497074|хәрби бортинженер]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q15895020|авиация инженеры]]''<br/>''[[:d:Q432425|flight engineer]]''<br/>[[инженер]] | | |- | 2002-09 | | ''[[:d:Q137240821|Надежда Камынина]]'' | data-sort-value="1980" | 1980-09-23 | [[Мәскәү]] | Мәскәү дәүләт геодезия һәм картография университеты | [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | 2005-09-01 | | ''[[:d:Q86369758|Tatiana Skrypitsyna]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2009-03-01 | 2014-11-20 | ''[[:d:Q92242006|Maria Polinova]]'' | | | ''[[:d:Q591115|University of Haifa]]''<br/>Мәскәү дәүләт геодезия һәм картография университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q124875698|Olga Vladimirovna Kulagina]]'' | | | Мәскәү дәүләт геодезия һәм картография университеты | ''[[:d:Q1734662|картограф]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q127109944|Gleb Igorevich Zagrebin]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |} {{Wikidata list end}} === Тәмамлаучылар === {{seealso|Төркем:Мәскәү дәүләт геодезия һәм картография университетын тәмамлаучылар}} {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q2333455. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p69/Q2333455/p580:башлау,p69/Q2333455/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! башлау ! тәмамлау ! Исем ! туу датасы ! туу урыны ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |- | | 1916 | ''[[:d:Q20508956|Levon Manucharyan]]'' | data-sort-value="1890" | 1890-08-07 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | ''[[:d:Q116994205|геодезист]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]'' | ''[[:d:Q952960|Әрмәнстан милли политехник университеты]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-07-11 | [[Ереван]] |- | | 1930 | ''[[:d:Q133501727|Ekaterina Mudretsova]]'' | data-sort-value="1904" | 1904-10-09 | [[Мәскәү]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q12094958|геофизик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q4398063|Серго Орджоникидзе исемендәге Россия дәүләт геология разведкасы университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q98767231|All Russian Scientific Research Institute of Geophysical Prospecting]]'' | data-sort-value="1995" | 1995 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4405865|Konstantin Salishchev]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-11-07 | [[Тула]] | ''[[:d:Q1734662|картограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]'' | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | data-sort-value="1988" | 1988-08-25 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4056139|Grigory Avsyuk]]'' | data-sort-value="1906" | 1906-12-16 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q901402|географ]]'' | ''[[:d:Q4201464|РФА җәгърафия институты]]'' | data-sort-value="1988" | 1988-11-30 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4198785|Aleksandr Izotov]]'' | data-sort-value="1907" | 1907-08-13 | [[Абляскино]] | [[галим]] | | data-sort-value="1988" | 1988-03-10 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q129670332|Макар Яфімавіч Міхалёў]]'' | data-sort-value="1908" | 1908-05-14 | [[Насовичы]] | | | data-sort-value="1995" | 1995-04-02 | [[Новосибирск]] |- | | | ''[[:d:Q19819613|Yury Bulanzhe]]'' | data-sort-value="1911" | 1911-08-10<br/>1911-07-28 | [[Мәскәү]] | [[галим]] | | data-sort-value="1997" | 1997-06-02 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4274122|Vladimir Magnitsky]]'' | data-sort-value="1915" | 1915-05-30 | [[Пенза]] | ''[[:d:Q294126|surveyor]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q12094958|геофизик]]''<br/>''[[:d:Q116994205|геодезист]]'' | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | data-sort-value="2005" | 2005-10-16 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q40010820|Aleksandr Dubovik]]'' | data-sort-value="1916" | 1916-08-29 | [[Сумы өлкәсе]] | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q4201824|РФА химик физика институты]]''<br/>''[[:d:Q4201777|Schmidt Institute of Physics of the Earth]]''<br/>Мәскәү дәүләт геодезия һәм картография университеты<br/>''[[:d:Q4304105|Мәскәү дәүләт приборлар төзелеше һәм информатика университеты]]'' | data-sort-value="1999" | 1999 | |- | | | ''[[:d:Q4218106|Leonid Kashin]]'' | data-sort-value="1920" | 1920-07-23 | ''[[:d:Q2218506|Kineshemsky District]]'' | ''[[:d:Q294126|surveyor]]'' | | data-sort-value="2002" | 2002-02-12 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q60830763|Зайцев, Иван Иванович]]'' | data-sort-value="1920" | 1920-08-04 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q1402561|гаскәрбашы]]'' | | data-sort-value="1986" | 1986-05-06 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q16370780|Yury Meshcheryakov]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-08-07<br/>1921-08-17 | [[Калуга]] | ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q12094958|геофизик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q4201464|РФА җәгърафия институты]]'' | data-sort-value="1970" | 1970-05-20<br/>1970-05-19 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q111868193|Николай Алексеевич Буденков]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-05-14 | ''[[:d:Q14621005|Марково]]'' | | ''[[:d:Q4122971|Волгоград дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]''<br/>''[[:d:Q4366456|Идел буе дәүләт технология университеты]]'' | data-sort-value="2026" | 2026-01-26 | |- | 1939 | 1946 | ''[[:d:Q12142258|Lidiya Ponomarenko]]'' | data-sort-value="1922" | 1922-02-16 | ''[[:d:Q2350829|Кыпуче]]'' | ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q2443377|топограф]]''<br/>''[[:d:Q294126|surveyor]]''<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q1734662|картограф]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q113954691|State Mine Supervision Committee of the Council of Ministers of the Ukrainian SSR]]''<br/>''[[:d:Q12100495|Ukrainian Institute of Scientific and Technical Expertise and Information]]''<br/>''[[:d:Q4201535|Institute of the History of Ukraine]]'' | data-sort-value="2013" | 2013-12-03 | [[Киев]] |- | | | ''[[:d:Q4534960|Юркина, Мария Ивановна]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-12-04 | [[Тверь]] | [[галим]] | ''[[:d:Q4504322|Central Scientific Research Institute of Geodesy, Aerial Surveying and Cartography]]'' | data-sort-value="2010" | 2010-10-26 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q30346143|Viktor Kozlov]]'' | data-sort-value="1924" | 1924-03-21 | [[Егорьевск]] | ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q12360779|демограф]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q4201873|РФА антропология һәм этнология институты]]'' | data-sort-value="2013" | 2013-07-19<br/>2013-06-19 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q21640452|Елена Кондратьева]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-12-16 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q3779582|микробиолог]]'' | ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]'' | data-sort-value="1995" | 1995-04-26 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4091123|Vasily Bolshakov]]'' | data-sort-value="1927" | 1927-03-11 | ''[[:d:Q2601504|Krasnoborsky District]]'' | ''[[:d:Q294126|surveyor]]''<br/>''[[:d:Q1734662|картограф]]''<br/>''[[:d:Q116994205|геодезист]]'' | Мәскәү дәүләт геодезия һәм картография университеты | data-sort-value="1988" | 1988-08-26 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4427373|Zinaida Sokolovskaya]]'' | data-sort-value="1927" | 1927-11-05 | [[Свободный (шәһәр)]] | ''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]'' | ''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы һәм техника институты]]'' | data-sort-value="2014" | 2014-12-12 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q101421245|Vladimir Glotov]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-06-07 | | ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]'' | ''[[:d:Q21660538|Electronic Computing Technology Scientific-Research Center]]'' | data-sort-value="2010" | 2010-03-12 | |- | | | ''[[:d:Q21506362|Yakov Rozval]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-12-21 | [[Одесса]] | ''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]'' | | data-sort-value="2015" | 2015-07-26 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4249260|Vladimir Kusov]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-04-27 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q1734662|картограф]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q116994205|геодезист]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]'' | ''[[:d:Q1965825|МДУның география факультеты]]'' | data-sort-value="2009" | 2009-02-02 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4215684|Mikhail Karpenko]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-10-15 | [[Мәскәү]] | [[инженер]] | | | |- | | | ''[[:d:Q28497367|Иван Фёдорович Глумов]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-09-11 | ''[[:d:Q21850918|Zhashkovo]]'' | [[галим]] | | data-sort-value="2023" | 2023-12-20 | |- | | 1959 | ''[[:d:Q4718163|Alexander Gurshtein]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-02-20 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q11063|астроном]]'' | ''[[:d:Q1853182|Sternberg Astronomical Institute]]'' | data-sort-value="2020" | 2020-04-03 | [[Гранд-Джанкшн (Колорадо)|Гранд-Джанкшн]] |- | | | ''[[:d:Q16405660|Jüri Randjärv]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-08-08 | ''[[:d:Q3477443|Kaiu]]'' | ''[[:d:Q116994205|геодезист]]''<br/>[[профессор]] | | | |- | | | [[Геннадий Рязанцев|Геннади Рәзансев]] | data-sort-value="1937" | 1937-03-07 | [[Казан]] | [[галим]] | | data-sort-value="2012" | 2012-01-09 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q22919355|Surija Tatevjan]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-01-22 | [[Бакы]] | ''[[:d:Q11063|астроном]]'' | ''[[:d:Q4201418|Institute of Astronomy of the Russian Academy of Sciences]]'' | data-sort-value="2015" | 2015-07-16 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q65153595|Lidia Rykhlova]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-04-08 | | ''[[:d:Q11063|астроном]]'' | ''[[:d:Q1853182|Sternberg Astronomical Institute]]''<br/>''[[:d:Q4201418|Institute of Astronomy of the Russian Academy of Sciences]]'' | | |- | | 1972 | ''[[:d:Q91934424|Arest Beglaryan]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-01-28 | [[Ереван]] | ''[[:d:Q294126|surveyor]]'' | ''[[:d:Q952960|Әрмәнстан милли политехник университеты]]'' | data-sort-value="2011" | 2011 | [[Ереван]] |- | | | ''[[:d:Q4374243|Alexey Postnikov]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-03-28 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1734662|картограф]]'' | ''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы һәм техника институты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q19907954|Gennady Yefimov]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-11-14 | [[Акъяр]] | [[галим]] | | | |- | 1963 | | ''[[:d:Q431006|Виктор Савиных]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-03-07 | [[Березкины]] | [[Галәмче|космонавт]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q10497074|хәрби бортинженер]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q15895020|авиация инженеры]]''<br/>''[[:d:Q432425|flight engineer]]''<br/>[[инженер]] | ''[[:d:Q763402|Энергия]]''<br/>Мәскәү дәүләт геодезия һәм картография университеты | | |- | | | ''[[:d:Q4426959|Svjatoslav Michaylovitsj Sokol]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-03-22 | ''[[:d:Q1235840|Talačyn District]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="2022" | 2022-12-03 | |- | | | ''[[:d:Q4316679|Viktor Nekrutenko]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-08-22 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q60824788|Irina Aleksandrovna Rodionova]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-08-01 | | ''[[:d:Q901402|географ]]'' | [[Россия халыклар дуслыгы университеты]] | | |- | | | ''[[:d:Q107297314|Vladimir Lyubimov]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-08-01 | [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]] | ''[[:d:Q8963721|генеалогия белгече]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]'' | ''[[:d:Q28534999|Kirov region local museum]]'' | data-sort-value="2019" | 2019-05-12 | [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]] |- | | 1997 | ''[[:d:Q728371|Vasily Tsibliyev]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-02-20 | ''[[:d:Q4336280|Orikhivka]]'' | [[Галәмче|космонавт]]<br/>''[[:d:Q2095549|очучы]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q4175372|Vsevolod Yemelin]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-03-16 | [[Мәскәү]] | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q2145981|реставратор]]''<br/>[[язучы]] | | | |- | | | ''[[:d:Q4526200|Nikolay Shorokhov]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-12-12 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q2066131|спортчы]]'' | | data-sort-value="2011" | 2011-07-02 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q111290571|Igor Glukhovsky]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-10-09 | | | [[Федерация Советы]] | | |- | | | ''[[:d:Q112971444|Alexey Gorinov]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-07-26 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q10547393|local politician]]'' | | | |- | | 1994 | ''[[:d:Q448491|Yuri Guidzenko]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-03-26 | ''[[:d:Q2000479|Yelanets]]'' | ''[[:d:Q2095549|очучы]]''<br/>[[Галәмче|космонавт]]<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q55351476|сынаучы галәмгизәр]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q4208324|Leonid Kazinets]]'' | data-sort-value="1966" | 1966-11-30 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>[[эшкуар]] | | | |- | | | ''[[:d:Q4296106|Irina Mironova]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-02-03 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q33231|фотограф]]''<br/>''[[:d:Q578109|телепродюсер]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q55104635|Нырцов, Максим Валерьевич]]'' | data-sort-value="1975" | 1975-09-05 | [[Мәскәү]] | [[галим]] | ''[[:d:Q1965825|МДУның география факультеты]]'' | | |- | 1998-09 | 2002-06 | ''[[:d:Q137240821|Надежда Камынина]]'' | data-sort-value="1980" | 1980-09-23 | [[Мәскәү]] | [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | Мәскәү дәүләт геодезия һәм картография университеты | | |- | 2005-09-01 | 2010-07-23 | ''[[:d:Q59818711|Anton Ermakov]]'' | data-sort-value="1988" | 1988 | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q11063|астроном]]'' | ''[[:d:Q161562|Калифорния технология институты]]''<br/>''[[:d:Q168756|Берклидәге Калифорния университеты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q26229689|Vsevolod Zanko]]'' | data-sort-value="1995" | 1995-07-30 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q10843402|йөзүче]]'' | | | |- | 1976-09-01 | 1983-05-25 | ''[[:d:Q58098792|Alexey Mishonov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q1480532|University System of Maryland]]''<br/>''[[:d:Q503415|Мериленд университеты]]''<br/>''[[:d:Q49212|Техас A&M университеты]]''<br/>''[[:d:Q7205824|Plymouth Marine Laboratory]]''<br/>''[[:d:Q21015842|National Centers for Environmental Information]]''<br/>''[[:d:Q12130131|Диңгез гидрофизикасы институты]]''<br/>''[[:d:Q7895455|University of Georgia Marine Institute]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q86745199|Vladimir Kaftan]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Россия фәннәр академиясе]] | | |- | 2012-09-01<br/>2008-09-01 | 2014-09-01<br/>2012-09-01 | ''[[:d:Q92242006|Maria Polinova]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | Мәскәү дәүләт геодезия һәм картография университеты<br/>''[[:d:Q52845826|Research Institute of Precision Instruments (Russia)]]''<br/>''[[:d:Q101012524|University of Haifa Department of Geography and Environmental Studies]]'' | | |- | 1998-09-01 | 2002-05-17 | ''[[:d:Q109467029|Bayarmaa Byambaa]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q124875698|Olga Vladimirovna Kulagina]]'' | | | ''[[:d:Q1734662|картограф]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | Мәскәү дәүләт геодезия һәм картография университеты | | |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == {{Тышкы сылтамалар}} * [http://www.miigaik.ru/ Мәскәү дәүләт геодезия һәм картография университетлар сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160111031636/http://miigaik.ru/ |date=2016-01-11 }} * [http://de.miigaik.ru/about.htm дистанцион укыту] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161008114718/http://de.miigaik.ru/about.htm |date=2016-10-08 }} * [http://forum.miigaik.net/ Студентлар форумы МИИГАиК ноктасы NET] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160716144521/http://forum.miigaik.net/ |date=2016-07-16 }} * [http://www.mgugik.ru Сайт профсоюз оешмасы университеты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160204014303/http://www.mgugik.ru/ |date=2016-02-04 }} * [http://impulse-center.ru/ Сайт МНИЦ "Импульс" МИИГАиК] * [http://www.fop2002.narod.ru/ Неофициальный сайт факультеты оптик әсбап] * [http://www.ustinov.fr/forum// Форумы геодезисты] * [http://4du.ru/ студентларга Ярдәм МИИГАиК буенча геодезия һәм башка фәннәр] * [http://coslab.ru/ Комплекслы лаборатория тикшеренүләре внеземные территорияләрен] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151020141532/http://coslab.ru/ |date=2015-10-20 }} == Шулай ук карагыз == {{Портал|Мәгариф|Мәскәү|Россия Федерациясе}} * [[Россия югары уку йортлары исемлеге]] [[Төркем:Россия университетлары]] [[Төркем:1779 елда нигезләнгән уку йортлары]] [[Төркем:Әлифба буенча университетлар]] [[Төркем:Мәскәү югары уку йортлары]] 4xnf9424gmsh7h09s19dib7l74j5qke 14 190966 5963102 5366676 2026-06-13T23:09:29Z Blackisnewyellow 44652 5963102 wikitext text/x-wiki {{Буш төркем}} {{күзәтүче төркем|text= Бу күзәтүче төркем '''{{Тәрҗемә ителмәгән 5|MediaWiki|MediaWiki|ru|MediaWiki}}''' тарафыннан тутырыла. Барлык күзәтүче төркемнәр [[Махсус:TrackingCategories]] битендә китерелә. Бу төркемнең исеме [[MediaWiki:Kartographer-tracking-category]] битендә күрсәтелә. [[mw:Extension:Kartographer|Kartographer]] өстәмәсе ярдәмендә харита кертелгән битләр. }} {{Навигация|Тема=Төркем:Хариталы битләр}} [[Төркем:Википедия:Эчке сыйфатлар буенча Википедия битләре]] qgbe5g9r7l56l2sb3wevaepwbdmb8et 0 206048 5963173 5943858 2026-06-14T11:37:04Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963173 wikitext text/x-wiki {{ҮК}} '''Россия Федерациясенең фән һәм югары белем министрлыгы''' ({{lang-ru|Министерство науки и высшего образования Российской Федерации}})— [[Россия Хөкүмәте]]нең, башкарма федераль влачының фән һәм югары белем буенча дәүләт органы. 2018 елның 15 маенда «О структуре федеральных органов исполнительной власти» Россия Президенты Указы буенча төзелде. == Буйсынган оешмалар == {{notice|Түбәндәге төзмә кешеләр һәм роботлар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P749 wd:Q53579434} |section= |sort=p571 |columns=p571:нигезләнү,p18,label:Исем,p131:урнашуы}} {| class='wikitable sortable' ! нигезләнү ! рәсем ! Исем ! урнашуы |- | data-sort-value="1727" | 1727<br/>1923 | [[Файл:Издательский комплекс "Наука".jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q248326|"Наука" нәшрияты]]'' | |- | data-sort-value="1755" | 1755-01-12 | [[Файл:МГУ, вид с воздуха.jpg|center|128px]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[Мәскәү]]<br/>[[Көнбатыш административ округ (Мәскәү)|Көнбатыш административ округ]]<br/>''[[:d:Q2359096|Раменки]]''<br/>''[[:d:Q4258282|Leninskie Gory]]'' |- | data-sort-value="1773" | 1773-11-01 | [[Файл:Spb Vasilievsky Island Mining College asv2019-09 img3.jpg|center|128px]] | [[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]] | [[Василий утравы районы]]<br/>''[[:d:Q4032432|Municipal Okrug #7]]''<br/>[[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1779" | 1779-05-27 | [[Файл:Старый миигаик.jpg|center|128px]] | [[Мәскәү дәүләт геодезия һәм картография университеты]] | [[Мәскәү]]<br/>[[Үзәк административ округ (Мәскәү)|Үзәк административ округ]]<br/>''[[:d:Q1669860|Басманный районы]]'' |- | data-sort-value="1797" | 1797 | [[Файл:Historic Centre of Saint Petersburg and Related Groups of Monuments-110858.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q24935583|Д. О. Отт исемендәге акушерлык, гинекология һәм репродуктология фәнни-тикшеренү институты]]'' | [[Василий утравы районы]] |- | data-sort-value="1803" | 1803-05-22 | [[Файл:СПбГЛТУ - главное здание.jpg|center|128px]] | [[Санкт-Петербург дәүләт урман-техник университеты|Сергей Миронович Киров исемендәге Санкт-Петербург дәүләт урман-техник университеты]] | [[Выборг районы (Санкт-Петербург)|Выборг районы]]<br/>[[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1804" | 1804-11-05 | [[Файл:Kazan State University from the 2 Korpus.jpg|center|128px]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[Казан]]<br/>[[Казанның Вахитов районы|Вахит районы]]<br/>[[Татарстан]] |- | data-sort-value="1804" | 1804 | [[Файл:Moscow State Linguistic University at Ostozhenka (2013) by shakko 01.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1054816|Мәскәү дәүләт лингвистика университеты]]'' | ''[[:d:Q862100|Хамовники]]'' |- | data-sort-value="1818" | 1818 | [[Файл:Spb 06-2012 Palace Embankment various 06.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3648060|РФА көнчыгыш кулъязмалары институты]]'' | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1825" | 1825 | [[Файл:Здание МГХПА.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q2360835|Сергей Григорьевич Строганов исемендәге Россия дәүләт сәнгать-сәнәгать университеты]]'' | ''[[:d:Q2704327|Сокол]]'' |- | data-sort-value="1828" | 1828 | [[Файл:State Institute of Technology SPB (img1).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]'' | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1830" | 1830-07-13 | [[Файл:Слободской дворец 003.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1832" | 1832-05-09 | [[Файл:DSC02490 2006 Санкт-Петербург, 2-я Красноармейская улица, 4, Учебный корпус Института гражданских инженеров им. императора Николая I.jpg|center|128px]] | [[Санкт-Петербург дәүләт архитектура-төзелеш университеты]] | [[Санкт-Петербург]]<br/>[[Адмираллык районы|Санкт-Петербургның Адмираллык районы]] |- | data-sort-value="1839" | 1839-08-07 | [[Файл:Pulkovo Observatory5.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q845924|Пулково обсерваториясе]]'' | [[Мәскәү районы (Санкт-Петербург)]] |- | data-sort-value="1845" | 1845 | | ''[[:d:Q4127519|Бөтенроссия җимешле культуралары селекциясе фәнни-тикшеренү институты]]'' | [[Орёл]] |- | data-sort-value="1864" | 1864<br/>1865 | [[Файл:Главный корпус Московского политехнического университета.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4304083|Мәскәү политехника университеты]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1870" | 1870 | [[Файл:Tver university.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4453265|Тверь дәүләт университеты]]'' | [[Тверь]] |- | data-sort-value="1872" | 1872 | [[Файл:МПГУ 01.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1876" | 1876 | [[Файл:Belgorod State University in september.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2010483|Белгород дәүләт университеты]]'' | [[Белгород]] |- | data-sort-value="1876" | 1876-01-09 | [[Файл:Art and Industry Academy SPB 02.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2652597|А. Л. Штиглиц исемендәге Санкт-Петербург дәүләт сәнәгый һәм сәнгати дизайн академиясе]]'' | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1878" | 1878 | [[Файл:Главный корпус ТГУ.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]'' | [[Тум|Томск]] |- | data-sort-value="1880" | 1880 | | ''[[:d:Q3151770|Д. И. Менделеев исемендәге Россия химия-технология университеты]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1886" | 1886-06-03 | [[Файл:Electrotechnical University SPB 01.jpg|center|128px]] | [[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]] | [[Санкт-Петербург]]<br/>[[Петроград районы|Санкт-Петербургның Петроград районы]]<br/>''[[:d:Q4068270|Аптекарский утравы муниципаль округы]]'' |- | data-sort-value="1890" | 1890 | [[Файл:Здание Химической лаборатории, фонтан и памятники ученым.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4201853|Эксперименталь медицина институты]]'' | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1890" | 1890-06-14 | [[Файл:Kazan-khti-main.jpg|center|128px]] | [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]] | [[Казан]] |- | data-sort-value="1894" | 1894-10-27 | [[Файл:St. Petersburg, ministry of government properties.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2466783|"Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты" федераль тикшеренү үзәге]]'' | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1896" | 1896 | [[Файл:Ленина-30-DSN57425.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1466666|Томск политехника университеты]]'' | [[Тум|Томск]] |- | data-sort-value="1899" | 1899 | [[Файл:Far Eastern Federal University 2.JPG|center|128px]] | [[Ерак Көнчыгыш федераль университеты]] | [[Диңгез буе крае]]<br/>''[[:d:Q4112963|Владивосток шәһәр округы]]''<br/>''[[:d:Q15189883|Русский бистәсе]]'' |- | data-sort-value="1899" | 1899 | [[Файл:Политехнический институт. Главное здание01.jpg|center|128px]] | [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]] | [[Калинин районы (Санкт-Петербург)|Санкт-Петербургның Калинин районы]]<br/>''[[:d:Q4059198|Академическое муниципаль округы]]''<br/>[[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1905" | 1905 | [[Файл:Spb Vasilievsky Island Pushkin House asv2019-09 img10.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1024181|Пушкин йорты]]'' | [[Василий утравы районы]] |- | data-sort-value="1907" | 1907 | [[Файл:Панорама-НПИ-Главный.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1751487|Көньяк Россия дәүләт техника университеты]]'' | [[Новочеркасск]] |- | data-sort-value="1907" | 1907 | [[Файл:Third housing of Plekhanov University of Economics in Moscow, front view.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1908" | 1908 | [[Файл:Yaroslavl Respublikanskaya October 001.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4538869|К. Д. Ушинский исемендәге Ярославль дәүләт педагогия университеты]]'' | [[Ярославль]] |- | data-sort-value="1908" | 1908 | | ''[[:d:Q52847860|М. Г. Сафронов исемендәге Якутск авыл хуҗалыгы фәнни-тикшеренү институты]]'' | [[Якутск]] |- | data-sort-value="1909" | 1909 | [[Файл:Univer saratov.JPG|center|128px]] | [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]] | [[Сарытау]]<br/>[[Сарытауның Киров районы]]<br/>[[Сарытау өлкәсе]] |- | data-sort-value="1909" | 1909 | [[Файл:Bashkir State University (Ufa).jpg|center|128px]] | [[Башкорт дәүләт университеты]] | [[Уфа]] |- | data-sort-value="1911" | 1911 | [[Файл:NN 28-08-2021 04.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4318650|Нижгар дәүләт педагогия университеты]]'' | [[Түбән Новгород]] |- | data-sort-value="1911" | 1911-10-16<br/>1911 | [[Файл:Samara state university of social sciences and education.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4366448|Самар дәүләт социаль-педагогика университеты]]'' | [[Самар]] |- | data-sort-value="1913" | 1913-09-15 | [[Файл:Buildings in Saratov (July 2025) - 0 10.jpg|center|128px]] | [[Николай Иванович Вавилов исемендәге Сарытау дәүләт генетика, биотехнология һәм инженерия университеты]] | [[Сарытау]]<br/>[[Сарытауның Фрунзе районы]]<br/>[[Сарытау өлкәсе]] |- | data-sort-value="1914" | 1914 | [[Файл:Главный корпус .jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4406402|Самар дәүләт техника университеты]]'' | [[Самар]] |- | data-sort-value="1915" | 1915 | [[Файл:Rostov-on-Don, Southern Federal University, Russia.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2065921|Көньяк федераль университеты]]'' | [[Ростов-на-Дону]] |- | data-sort-value="1915" | 1915 | [[Файл:Institute of Volcanology and Seismology FEB RAS logo.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2656051|РФА ЕКБ Вулканология һәм сейсмология институты]]'' | [[Петропавловск-Камчатский]] |- | data-sort-value="1915" | 1915 | [[Файл:RGU Ryazan.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4402655|С.А. Есенин исемендәге Рязань дәүләт университеты]]'' | [[Рязань]] |- | data-sort-value="1916" | 1916 | [[Файл:Lobachevsky University. Faculty of Philology 03.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q492766|Николай Иванович Лобачевский исемендәге Түбән Новгород дәүләт университеты]]'' | [[Түбән Новгород]] |- | data-sort-value="1916" | 1916 | [[Файл:Пермский государственный университет. Корпус №5.jpg|center|128px]] | [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]] | ''[[:d:Q4160819|Дзержинский районы]]''<br/>[[Пермь]]<br/>[[Пермь крае]] |- | data-sort-value="1917" | 1917 | [[Файл:Улица Ярагского, 57.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4153934|Дагъстан дәүләт педагогика университеты]]'' | [[Махачкала]] |- | data-sort-value="1917" | 1917 | [[Файл:Институт биологии развития им. Н. К. Кольцова РАН..jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4201427|Koltzov Institute of Developmental Biology]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1917" | 1917 | [[Файл:Nizhny Novgorod Technical University 1st building.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4318652|Ростислав Евгеньевич Алексеев исемендәге Нижгар дәүләт технология университеты]]'' | [[Түбән Новгород]] |- | data-sort-value="1918" | 1918 | [[Файл:Ioffe Institut main building.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]'' | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1918" | 1918-10-27 | [[Файл:Buildings in Irkutsk (September 2025) - 0 16.jpg|center|128px]] | [[Иркутск дәүләт университеты]] | [[Иркутск]]<br/>''[[:d:Q4376063|Уң яр округы]]''<br/>''[[:d:Q27551718|Иркутск шәһәр округы]]'' |- | data-sort-value="1918" | 1918-05-18<br/>1802-04-21 | [[Файл:ВГУ 2006.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q1807470|Воронеж дәүләт университеты]]'' | [[Воронеж]] |- | data-sort-value="1918" | 1918 | [[Файл:Ivanovo ISUCT.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4196666|Иваново дәүләт химия-технология университеты]]'' | [[Иваново]] |- | data-sort-value="1918" | 1918<br/>1974-01-28 | [[Файл:Ивановский государственный университет.jpg|center|128px]] | [[Иваново дәүләт университеты]] | [[Иваново өлкәсе]]<br/>''[[:d:Q27547037|Иваново шәһәр округы]]''<br/>[[Иваново]]<br/>''[[:d:Q4333152|Октябрьский районы]]'' |- | data-sort-value="1918" | 1918 | [[Файл:2023. Краснодар DSC 0351.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4243515|Кубан дәүләт технология университеты]]'' | [[Краснодар]] |- | data-sort-value="1918" | 1918 | [[Файл:Korpus b.jpg|center|128px]] | [[МИСиС Илкүләм фән һәм технология университеты]] | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1918" | 1918 | [[Файл:Smolensk State University.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4424975|Смоленск дәүләт университеты]]'' | [[Смоленск]] |- | data-sort-value="1918" | 1918 | [[Файл:Ул.Интернациональная,33, ТГУ им.Г.Р.Державина, 17.10.2011 - panoramio.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4450873|Гаврила Романович Державин исемендәге Тамбов дәүләт университеты]]'' | [[Тамбов]] |- | data-sort-value="1919" | 1919 | [[Файл:Management university.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q1131600|Дәүләт идарә университеты]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1919" | 1919 | | ''[[:d:Q4201410|РФА археология институты]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1919" | 1919-06-23<br/>1931 | [[Файл:Главный корпус ОГУ (Орёл, Комсомольская, 95) (2).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7101513|Иван Сергеевич Тургенев исемендәге Орёл дәүләт университеты]]'' | [[Орёл]] |- | data-sort-value="1919" | 1919 | | ''[[:d:Q30282203|И. И. Мечников исемендәге Вакциналар һәм сүлләр фәнни тикшеренү институты]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1920" | 1920 | [[Файл:Ural State Technical University (August 2022) - 1.jpg|center|128px]] | [[Урал федераль университеты|Беренче Россия президенты Борис Николаевич Ельцин исемендәге Урал федераль университеты]] | [[Екатеринбург]]<br/>[[Екатеринбурның Киров районы|Киров районы]]<br/>[[Свердловск өлкәсе]] |- | data-sort-value="1920" | 1920 | [[Файл:Grozny Oil University.jpg|center|128px]] | [[Грозный дәүләт нефть техника университеты|Академик М.Д. Миллионщиков исемендәге Грозный дәүләт нефть техник университеты]] | [[Грозный]]<br/>''[[:d:Q4258359|Әхмәт районы]]''<br/>''[[:d:Q4144847|Грозный шәһәр округы]]''<br/>[[Чечня]] |- | data-sort-value="1920" | 1920-09-19 | [[Файл:Кубанский государственный университет (IMG 3253).jpg|center|128px]] | [[Кубан дәүләт университеты]] | [[Краснодар]]<br/>''[[:d:Q4214245|Карасунский округы]]''<br/>''[[:d:Q4307501|Краснодар шәһәр округы]]''<br/>[[Краснодар крае]] |- | data-sort-value="1920" | 1920-08-21 | [[Файл:Vladikavkaz Universitet.jpg|center|128px]] | [[К. Л. Хетагуров исемендәге Төньяк Осетия дәүләт университеты|Коста Леванович Хетагуров исемендәге Төньяк Осетия дәүләт университеты]] | [[Владикавказ]]<br/>''[[:d:Q19909744|Иристон районы]]''<br/>''[[:d:Q28589810|Владикавказ шәһәр округы]]''<br/>[[Төньяк Осетия]] |- | data-sort-value="1921" | 1921-11-22 | [[Файл:Mgsu.kampus.jpg|center|128px]] | [[Мәскәү дәүләт төзелеш университеты]] | [[Мәскәү]]<br/>[[Төньяк-Көнчыгыш административ округ (Мәскәү)|Төньяк-Көнчыгыш административ округ]]<br/>''[[:d:Q2367611|Ярославский районы]]'' |- | data-sort-value="1922" | 1922 | [[Файл:Tvstu-winter-2024.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4453264|Тверь дәүләт техник университеты]]'' | [[Тверь]] |- | data-sort-value="1925" | 1925-12-05 | [[Файл:Лаборатория в Колтушах.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q4201793|И. П. Павлов ис. РФА Физиология институты]]'' | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1925" | 1925 | | ''[[:d:Q30263241|Бөтенроссия радиология һәм экология фәнни тикшеренү институты]]'' | [[Обнинск]] |- | data-sort-value="1927" | 1927 | [[Файл:2016-Moscow-soil.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2645793|Dokuchaev Soil Science Institute]]'' | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1929" | 1929 | [[Файл:Старый корпус БГТУ Брянск.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q4097537|Брянск дәүләт техник университеты]]'' | [[Брянск]] |- | data-sort-value="1929" | 1929 | [[Файл:Institute of Philosophy, Russian Academy of Sciences.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4201801|РФА Фәлсәфә институты]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1929" | 1929 | [[Файл:Новосибирский государственный университет экономики и управления "НИНХ".jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4325464|Новосибирск дәүләт икътисад һәм идарә университеты]]'' | [[Новосибирск]] |- | data-sort-value="1929" | 1929<br/>1948-05-15 | [[Файл:Обелиск в Севастополе.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q12130131|Диңгез гидрофизикасы институты]]'' | [[Акъяр]] |- | data-sort-value="1929" | 1929 | [[Файл:Главное здание ФГБНУ ФНЦ ВИЖ им. Л.К. Эрнста.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q18404991|Федераль хайван үрчетү фәнни үзәге – Академик Л. К. Эрнст исемендәге Бөтенроссия хайван үрчетү институты]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1930" | 1930 | [[Файл:Институт востоковедения Российской академии наук.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1930" | 1930 | [[Файл:Lefortovo mei.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1930" | 1930 | [[Файл:Из академии в универсиетет.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q605825|Г. Ф. Морозов исемендәге Воронеж дәүләт урман техник университеты]]'' | [[Воронеж]] |- | data-sort-value="1930" | 1930 | [[Файл:Новосибирский государственный архитектурно-строительный университет 02.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1296887|Новосибирск дәүләт архитектура һәм төзелеш университеты]]'' | [[Новосибирск]] |- | data-sort-value="1930" | 1930-02-26 | [[Файл:НИ ИрГТУ (ИрНИТУ).jpg|center|128px]] | [[Иркутск илкүләм тикшеренү техник университеты]] | [[Иркутск өлкәсе]]<br/>[[Иркутск]]<br/>''[[:d:Q4410160|Свердловский округы]]'' |- | data-sort-value="1930" | 1930 | [[Файл:Tula State University (building 1).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1511650|Тула дәүләт университеты]]'' | [[Тула]] |- | data-sort-value="1930" | 1930-08-29 | [[Файл:MAI-moscow.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1719898|Мәскәү авиация институты]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1930" | 1930 | [[Файл:Moscow paleontologia.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q1975612|А. А. Борисяк исемендәге РФА Палеонтология институты]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1930" | 1930-05-13 | [[Файл:Zelyonaya street 1, Kazan (2017-10-22) 01.jpg|center|128px]] | [[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]] | [[Казан]]<br/>[[Казанның Вахитов районы|Вахит районы]]<br/>[[Татарстан]] |- | data-sort-value="1930" | 1930-06-10 | [[Файл:Здание чувашского государственного педагогического института им И.Я. Яковлева.JPG|center|128px]] | [[И. Я. Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика университеты|Иван Яковлевич Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика университеты]] | [[Чабаксар]]<br/>[[Чабаксарның Ленин районы]]<br/>''[[:d:Q28589804|Чабаксар шәһәр округы]]''<br/>[[Чуашстан]] |- | data-sort-value="1930" | 1930 | [[Файл:Bgpu main building.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q4087768|Благовещенск дәүләт педагогика университеты]]'' | [[Благовещенск]] |- | data-sort-value="1930" | 1930 | [[Файл:Dom bankov i promishlennosty.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4097524|Брянск дәүләт инженер-техник университеты]]'' | [[Брянск]] |- | data-sort-value="1930" | 1930 | [[Файл:Брянский государственный университет.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q4097540|Академик И. Г. Петровский исемендәге Брянск дәүләт университеты]]'' | [[Брянск]]<br/>[[Яңа Зыбков]] |- | data-sort-value="1930" | 1930 | [[Файл:Volgograd State Technical University 001.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4122969|Волгоград дәүләт техник университеты]]'' | [[Волгоград]] |- | data-sort-value="1930" | 1930 | [[Файл:Воронежская государственная технологическая академия - panoramio.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4125415|Воронеж дәүләт инженер технологияләр университеты]]'' | [[Воронеж]] |- | data-sort-value="1930" | 1930 | [[Файл:VIZRbuilding1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4127509|Бөтенсоюз үсемлекләрне саклау фәнни тикшеренү институты]]'' | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1930" | 1930 | [[Файл:Don state technical university.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q4166431|Дон дәүләт техник университеты]]'' | [[Ростов-на-Дону]] |- | data-sort-value="1930" | 1930 | [[Файл:ИГЭУ им. В.И. Ленина.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q4196665|Иваново дәүләт энергетика университеты]]'' | [[Иваново]] |- | data-sort-value="1930" | 1930 | [[Файл:КНЦ РАН.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q4228949|Kola Science Centre RAS]]'' | [[Апатиты]] |- | data-sort-value="1930" | 1930-12-13 | [[Файл:Madi front.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4304031|Мәскәү дәүләт автомобил-юл техника университеты]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1930" | 1930 | | ''[[:d:Q4304094|«Станкин» Мәскәү дәүләт технология университеты]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1930" | 1930 | [[Файл:Moscow, Sadovnicheskaya 33, main entrance (2).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4304097|Алексей Николаевич Косыгин исемендәге Россия дәүләт университеты (Технологияләр. Дизайн. Сәнгать)]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1930" | 1930-05-14 | [[Файл:МГУПП.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4304100|Россия биотехнология университеты]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1930" | 1930 | | ''[[:d:Q4314504|Туклану фәнни-тикшеренү институты]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1930" | 1930 | [[Файл:Nizhny Novgorod Ilyinskaya Street 07-2019 13.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4318648|Түбән Новгород дәүләт архитектура һәм төзелеш университеты]]'' | [[Түбән Новгород]] |- | data-sort-value="1930" | 1930-04-17 | [[Файл:Российский государственный геологоразведочный университет имени Серго Орджоникидзе.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4398063|Серго Орджоникидзе исемендәге Россия дәүләт геология разведкасы университеты]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1930" | 1930-07-23 | [[Файл:0653Aa1. Полярная академия.jpg|center|128px]] | [[Россия дәүләт гидрометеорология университеты]] | [[Санкт-Петербург]]<br/>[[Фрунзе районы (Санкт-Петербург)|Санкт-Петербургның Фрунзе районы]] |- | data-sort-value="1930" | 1930 | [[Файл:SMTU.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q4407693|Санкт-Петербург дәүләт диңгез техник университеты]]'' | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1930" | 1930-04-26 | [[Файл:SPbSUITD.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4407701|Санкт-Петербург дәүләт технология һәм дизайн университеты]]'' | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1930" | 1930-10-06<br/>1930 | [[Файл:Саратовский политехнический универ 1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4408464|Сарытау дәүләт техник университеты]]'' | [[Сарытау]] |- | data-sort-value="1930" | 1930-08-20 | [[Файл:На крыше вид на СИБАДИ 2 (33949794960).jpg|center|128px]] | [[Себер дәүләт автомобиль-юл университеты|Себер дәүләт автомобиль юллары университеты]] | [[Омск өлкәсе]]<br/>[[Омск]]<br/>[[Совет административ округы (Омск)|Совет административ округы]] |- | data-sort-value="1930" | 1930 | [[Файл:СибГИУ.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4418285|Себер дәүләт сәнәгый университеты]]'' | [[Новокузнецк]] |- | data-sort-value="1930" | 1930 | [[Файл:Siberian State Technological University, Krasnoyarsk, pic 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4418288|Себер дәүләт технологик университеты]]'' | [[Красноярск]] |- | data-sort-value="1930" | 1930 | [[Файл:Уральский лесотехнический университет.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4476752|Урал дәүләт урман техник университеты]]'' | [[Екатеринбург]] |- | data-sort-value="1930" | 1930-08-11 | [[Файл:Байкальский государственный университет.jpg|center|128px]] | [[Байкал дәүләт университеты]] | [[Иркутск]]<br/>''[[:d:Q4376063|Уң яр округы]]''<br/>''[[:d:Q27551718|Иркутск шәһәр округы]]''<br/>[[Иркутск өлкәсе]] |- | data-sort-value="1930" | 1930 | [[Файл:Republic Street 9, Tyumen (2026-05-02).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q13419624|Төмән дәүләт университеты]]'' | [[Төмән өлкәсе]] |- | data-sort-value="1930" | 1930 | | ''[[:d:Q30263709|Россия авыл хуҗалыгы фәннәре академиясенең Бөтенроссия авыл хуҗалыгы микробиологиясе фәнни тикшеренү институты]]'' | [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]] |- | data-sort-value="1930" | 1930 | | ''[[:d:Q30263712|All-Russian Scientific Research and Technological Institute of Poultry Russian Academy of Agricultural Sciences]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1931" | 1931 | [[Файл:Khibini polyarno-alpiisky boyanichesky sad institut.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q428258|N.A. Avrorin Polar-Alpine Botanic Garden-Institute]]'' | [[Кировск (Мурманск өлкәсе)]] |- | data-sort-value="1931" | 1931-02-10 | [[Файл:Удмуртский государственный университет.jpg|center|128px]] | [[Удмурт дәүләт университеты]] | [[Ижауның Октябрь районы]] |- | data-sort-value="1931" | 1931 | | ''[[:d:Q4127478|I.V. Michurin Federal Research Center]]'' | [[Мичуринск]] |- | data-sort-value="1931" | 1931-10-08 | [[Файл:ДГУ.png|center|128px]] | [[Дагстан дәүләт университеты]] | [[Махачкала]]<br/>''[[:d:Q4426461|Советский районы]]''<br/>''[[:d:Q16638662|Махачкала шәһәр округы]]''<br/>[[Дагстан]] |- | data-sort-value="1931" | 1931 | [[Файл:IpmUrORAN.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4201784|РФА Урал бүлекчәсенең Металлар физикасы институты]]'' | [[Екатеринбург]] |- | data-sort-value="1931" | 1931-10-15 | | ''[[:d:Q4201824|РФА химик физика институты]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1931" | 1931-10-01 | [[Файл:Saransk University (42033511865).jpg|center|128px]] | [[Мордовия дәүләт университеты|Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты]] | [[Саранск]]<br/>''[[:d:Q48941175|Ленин районы]]''<br/>''[[:d:Q4145676|Саранск шәһәр бүлгесе]]''<br/>[[Мордовия]] |- | data-sort-value="1931" | 1931 | [[Файл:Moscow, Sadovaya-Kudrinskaya Street 9 by night.jpg|center|128px]] | [[Мәскәү дәүләт юридик университеты]] | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1931" | 1931 | [[Файл:Moscow Novoivanovskoe ulitsa Kalinina 1 k2 20180602 043.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4314511|Moscow Research Institute" Nemchinovka "]]'' | ''[[:d:Q3879094|Novoivanovskoye]]'' |- | data-sort-value="1931" | 1931 | [[Файл:Rostov-on-Don, Rostov State University of Economics, Russia.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4398497|Ростов дәүләт икътисад университеты]]'' | [[Ростов-на-Дону]] |- | data-sort-value="1931" | 1931-09-12 | | ''[[:d:Q4406405|Самара дәүләт икътисад университеты]]'' | [[Самар]] |- | data-sort-value="1931" | 1931-04-20 | [[Файл:СГЮА корпус 3.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4408431|Сарытау дәүләт юридик академиясе]]'' | [[Сарытау]] |- | data-sort-value="1931" | 1931 | | ''[[:d:Q4412485|Төньяк Кавказ таучылык-металлургия институты]]'' | [[Владикавказ]] |- | data-sort-value="1931" | 1931 | [[Файл:УрГЮУ 2019 01 corr.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4476714|Урал дәүләт юридик университеты]]'' | [[Екатеринбург]] |- | data-sort-value="1932" | 1932-03-25 | [[Файл:Главный корпус УлГПУ имени И.Н. Ульянова.jpg|center|128px]] | [[И. Н. Ульянов исемендәге Сембер дәүләт педагогия университеты|Илья Николаевич Ульянов исемендәге Сембер дәүләт педагогия университеты]] | [[Сембер]]<br/>[[Сембернең Ленин районы]]<br/>''[[:d:Q4145679|Сембер шәһәр округы]]''<br/>[[Сембер өлкәсе]] |- | data-sort-value="1932" | 1932 | [[Файл:BSU 5.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q1055243|Бурят дәүләт университеты]]'' | [[Бурятия]] |- | data-sort-value="1932" | 1932 | [[Файл:БГТУ «ВОЕНМЕХ» им. Д.Ф. Устинова.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1628544|Балтыйк дәүләт техника университеты]]'' | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1932" | 1932 | [[Файл:Ufa State Technical University of Aviation.jpg|center|128px]] | [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]] | [[Уфа]] |- | data-sort-value="1932" | 1932-10-01 | | [[Әстерхан дәүләт университеты]] | [[Әстерхан]]<br/>''[[:d:Q4258352|Ленинский районы]]''<br/>''[[:d:Q27532708|Әстерхан шәһәр округы]]''<br/>[[Әстерхан өлкәсе]] |- | data-sort-value="1932" | 1932 | [[Файл:FEB RAS Presidium.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q4154230|Россия фәннәр академиясенең Ерак Көнчыгыш бүлекчәсе]]'' | [[Владивосток]] |- | data-sort-value="1932" | 1932-02-28 | [[Файл:IIET-logo.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы һәм техника институты]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1932" | 1932-03-05 | [[Файл:Здание 1-ой мужской гимназии (г. Казань, ул. К.Маркса) - 2.JPG|center|128px]] | [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]] | [[Татарстан]]<br/>[[Казан]]<br/>[[Казанның Вахитов районы|Вахит районы]] |- | data-sort-value="1932" | 1932 | [[Файл:The main building of Mari state technical university.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4366456|Идел буе дәүләт технология университеты]]'' | [[Йошкар-Ола]] |- | data-sort-value="1932" | 1932<br/>1919 | | ''[[:d:Q4401554|П. А. Соловьёв исемендәге Рыбинск дәүләт авиация техник университеты]]'' | [[Рыбинск]] |- | data-sort-value="1932" | 1932 | [[Файл:Санкт-Петербург, Агрофизический институт сверху.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q24897059|Агрофизик фәнни тикшеренү институты]]'' | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1932" | 1932 | | ''[[:d:Q52843163|Federal Rostov Agrarian Research Centre]]'' | |- | data-sort-value="1933" | 1933-10-14 | [[Файл:Meshchansky District, Moscow, Russia - panoramio (209).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4304042|Мәскәү архитектура институты]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1934" | 1934-04-28 | [[Файл:MIAN-IVMRAN.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1934" | 1934-04-28 | [[Файл:Leninsky 41-66 - IMG 3293 (45658210522).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1810862|П. Н. Лебедев исемендәге РФА Физика институты]]'' | [[Санкт-Петербург]]<br/>''[[:d:Q1962788|Гагаринский районы]]'' |- | data-sort-value="1934" | 1934 | [[Файл:КФЕН СВФУ август 2013.jpg|center|128px]] | [[М. К. Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты|Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты]] | [[Якутия]]<br/>''[[:d:Q18405912|Якутск шәһәр округы]]''<br/>[[Якутск]]<br/>''[[:d:Q4333128|Октябрьский округ]]'' |- | data-sort-value="1934" | 1934-03-22 | [[Файл:Магнитогорский государственный технический университет.jpg|center|128px]] | [[Магнитогорск дәүләт техник университеты|Григорий Иванович Носов исемендәге Магнитогорск дәүләт техника универститеты]] | [[Чиләбе өлкәсе]]<br/>''[[:d:Q19910636|Магнитогорск шәһәр округы]]''<br/>[[Магнитогорск]]<br/>''[[:d:Q30891259|Ленинский районы]]'' |- | data-sort-value="1934" | 1934-12-18 | | ''[[:d:Q4201437|РФА Биохимия институты]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1934" | 1934-06-23 | [[Файл:Институт нефтехимического синтеза им. А.В.Топчиева РАН.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4201628|РФА Нефтехимия синтезы институты]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1934" | 1934 | [[Файл:2025-IPPE-RAN-LOGO.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4201691|Россия фәннәр академиясенең Алексей Николаевич Северцов исемендәге Экология һәм эволюция мәсьәләләре институты]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1934" | 1934 | [[Файл:Timiryazev Institute of Plant Physiology - spider building (31264489930).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4201795|Timiryazev Institute of Plant Physiology]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1934" | 1934 | [[Файл:Институт физических проблем Академии наук СССР 01.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q4201800|РФА Физик проблемнар институты]]'' | ''[[:d:Q1962788|Гагаринский районы]]'' |- | data-sort-value="1934" | 1934 | [[Файл:Курский Государственный Университет.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4248858|Курск дәүләт университеты]]'' | [[Курск]] |- | data-sort-value="1935" | 1935-09-17 | | ''[[:d:Q3176002|Institute for Humanitarian Research and North Indigenous Peoples Problems]]'' | [[Якутск]] |- | data-sort-value="1936" | 1936 | [[Файл:Санкт-Петербургский институт истории РАН. Фасад здания.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4407711|РФА Санкт-Петербург тарих институты]]'' | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1937" | 1937<br/>1859 | | ''[[:d:Q4201536|Institute for the History of Material Culture]]'' | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1937" | 1937-09-13 | [[Файл:Нижегородский государственный лингвистический университет.jpg|center|128px]] | [[Түбән Новгород дәүләт лингвистика университеты|Николай Александрович Добролюбов исемендәге Түбән Новгород дәүләт лингвистика университеты]] | [[Түбән Новгород]]<br/>[[Нижгарның Нижгар районы]]<br/>''[[:d:Q23898959|Түбән Новгород шәһәр округы]]''<br/>[[Түбән Новгород өлкәсе]] |- | data-sort-value="1938" | 1938-02-07 | [[Файл:Chechen university 1946.jpg|center|128px]] | [[Чечен дәүләт университеты|Әхмәт хаҗи Әбделхәмид улы Кадыйров исемендәге Чечен дәүләт университеты]] | [[Грозный]]<br/>''[[:d:Q4258359|Әхмәт районы]]''<br/>''[[:d:Q4144847|Грозный шәһәр округы]]''<br/>[[Чечня]] |- | data-sort-value="1938" | 1938 | [[Файл:IMASH.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4201585|РФА машинабелем институты]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1938" | 1938<br/>1995 | [[Файл:Zabaikalie State University.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4516673|Байкал арты дәүләт университеты]]'' | [[Чита]] |- | data-sort-value="1939" | 1939-04-16<br/>1994 | [[Файл:Катанов памятник.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1059283|Николай Фёдорович Катанов исемендәге Хакасия дәүләт университеты]]'' | [[Абакан]] |- | data-sort-value="1939" | 1939 | [[Файл:МГПУ 1 корпус.jpg|center|128px]] | [[Мурманск арктика дәүләт университеты]] | [[Мурманск]] |- | data-sort-value="1939" | 1939 | [[Файл:Udmurtia Glazov asv2019-05 img02.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4139464|В. Г. Короленко исемендәге Глазов дәүләт педагогия институты]]'' | [[Глазов]] |- | data-sort-value="1939" | 1939 | [[Файл:Елецкий государственный университет имени И. А. Бунина. Главный корпус.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4174759|Иван Алексеевич Бунин исемендәге Елец дәүләт университеты]]'' | [[Елец]] |- | data-sort-value="1939" | 1939-10-11 | | ''[[:d:Q4201509|IZMIRAN]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1939" | 1939 | [[Файл:Lermontovskiy, Pyatigorsk, Stavropolskiy kray, Russia - panoramio.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4385796|Пятигорск дәүләт университеты]]'' | [[Биштау|Пятигорск]] |- | data-sort-value="1939" | 1939 | | ''[[:d:Q16690205|Идарә итү проблемнары институты]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1939" | 1939 | | ''[[:d:Q30266847|Zavaritsky Institute of Geology and Geochemistry]]'' | [[Екатеринбург]] |- | data-sort-value="1940" | 1940-04<br/>1940 | [[Файл:Lomi.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]'' | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1940" | 1940 | [[Файл:Petrozavodsk 06-2017 img34 University.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4361461|Петрозаводск дәүләт университеты]]'' | [[Петрозаводск]] |- | data-sort-value="1941" | 1941 | | ''[[:d:Q4229557|Komi Scientific Center UB RAS]]'' | [[Сыктывкар]] |- | data-sort-value="1942" | 1942-11-22 | [[Файл:Главный корпус МИФИ (21.03.2026).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q56837|«МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1942" | 1942-11-16 | | [[Омск дәүләт техник университеты]] | [[Омск]]<br/>[[Совет административ округы (Омск)|Совет административ округы]]<br/>[[Омск өлкәсе]] |- | data-sort-value="1942" | 1942 | [[Файл:Astu barnaul autumn 2008.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3701429|Иван Иванович Ползунов исемендәге Алтай дәүләт техник университеты]]'' | [[Барнавыл]] |- | data-sort-value="1942" | 1942-10-01 | [[Файл:SSAU.jpg|center|128px]] | [[Академик С. П. Королёв исемендәге Самар илкүләм тикшеренү университеты|Академик С. П. Королёв исемендәге Самар милли тикшеренү университеты]] | [[Самар өлкәсе]]<br/>''[[:d:Q27577214|Самар шәһәр округы]]''<br/>[[Самар]]<br/>[[Самарның Октябрь районы]] |- | data-sort-value="1943" | 1943-12-15 | [[Файл:South Ural State University (13125656685).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1777988|Көньяк Урал дәүләт университеты]]'' | [[Чиләбе]] |- | data-sort-value="1943" | 1943-11-16 | | ''[[:d:Q4201552|РФА бәллүрбелем институты]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1943" | 1943<br/>1944 | | ''[[:d:Q4201723|Institute of Systematics and Ecology of Animals]]'' | [[Новосибирск]] |- | data-sort-value="1943" | 1943-07-03 | [[Файл:Penza State University building 1.jpg|center|128px]] | [[Пенза дәүләт университеты]] | [[Пенза өлкәсе]]<br/>[[Пенза]]<br/>''[[:d:Q19910489|Ленинский районы]]'' |- | data-sort-value="1944" | 1944-02-09 | [[Файл:Moscow, Volkhonka Street 18-2.JPG|center|128px]] | [[В. В. Виноградов исемендәге Рус теле институты (Россия Фәннәр академиясе)|РФА В.В. Виноградов исемендәге урыс теле институты]] | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1944" | 1944 | [[Файл:Novosibirsk 20190630 205104.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4201478|Chinakal Institute of Mining of the Siberian Branch of the RAS]]'' | [[Новосибирск]] |- | data-sort-value="1944" | 1944 | [[Файл:Научный центр психического здоровья 2023.tiff|center|128px]] | ''[[:d:Q4314607|Mental Health Research Center of Russian Academy of Medical Sciences]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1944" | 1944 | [[Файл:Главный корпус ЯГТУ.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4538874|Ярославль дәүләт техник университеты]]'' | [[Ярославль]] |- | data-sort-value="1944" | 1944-07-18 | [[Файл:Ipae.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q19844052|Institute of Plant and Animal Ecology]]'' | [[Екатеринбург]] |- | data-sort-value="1944" | 1944 | | ''[[:d:Q30263322|N.A. Semashko National Research Institute of Public Health]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1944" | 1944 | | ''[[:d:Q30263711|Research Institute of General Pathology and Pathophysiology, the Russian Academy of Medical Sciences]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1945" | 1945-04-14 | [[Файл:Botanical Garden, Moscow.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q894653|N.V. Tsitsin Main Botanical Garden]]'' | ''[[:d:Q2704188|Ostankinsky District]]'' |- | data-sort-value="1945" | 1945 | | ''[[:d:Q4153937|Dagestan Scientific Center RAS]]'' | [[Махачкала]] |- | data-sort-value="1945" | 1945 | [[Файл:Knc ran.jpg|center|128px]] | [[Россия фәннәр академиясенең Казан фәнни үзәге]] | [[Казан]] |- | data-sort-value="1945" | 1945-10-12 | | ''[[:d:Q19908085|Frumkin Institute of Physical Chemistry and Electrochemistry]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1945" | 1945 | | ''[[:d:Q21643413|Scientific Center of Neurology]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1946" | 1946 | [[Файл:Mipt phystech.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]'' | [[Долгопрудный]]<br/>[[Жуковский (Мәскәү өлкәсе)|Жуковски (Мәскәү өлкәсе)]]<br/>[[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1946" | 1946 | [[Файл:Moscow Leninsky Avenue 49 2018-10 1539616633.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4201596|Россия фәннәр академиясенең Александр Александрович Байков исемендәге Металлургия һәм материаллар белеме институты]]'' | ''[[:d:Q1962788|Гагаринский районы]]'' |- | data-sort-value="1946" | 1946-01-31<br/>1930 | [[Файл:KarRC summer View from left.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4214946|Karelian Research Centre of RAS]]'' | [[Петрозаводск]] |- | data-sort-value="1946" | 1946 | [[Файл:Институт органической химии им. Н.Д.Зелинского 02.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q18786052|РФА Органик химия институты]]'' | ''[[:d:Q1962788|Гагаринский районы]]'' |- | data-sort-value="1946" | 1946 | | ''[[:d:Q30263231|Irkutsk Scientific Center of Surgery and Traumatology]]'' | [[Иркутск]] |- | data-sort-value="1947" | 1947 | [[Файл:101-0160 IMG.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q805777|Иммануил Кант ис. Балтыйк федераль университеты]]'' | [[Калининград]] |- | data-sort-value="1947" | 1947-03 | [[Файл:Институт геохимии и аналитической химии им. В. И. Вернадского, ул. Косыгина, 19..JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q7263638|Россия фәннәр академиясенең Владимир Иванович Вернадский исемендәге Геохимия һәм аналитик химия институты]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1948" | 1948 | [[Файл:Kaluga 2013 Lunacharskogo 2 north 02 1TM.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4210420|Константин Эдуардович Циолковский исемендәге Калуга дәүләт университеты]]'' | [[Калуга]] |- | data-sort-value="1949" | 1949-01-05 | [[Файл:SakhGU 1.JPG|center|128px]] | [[Сахалин дәүләт университеты]] | [[Сахалин өлкәсе]]<br/>''[[:d:Q4145648|Южно-Сахалинск шәһәр округы]]''<br/>[[Южно-Сахалинск]] |- | data-sort-value="1949" | 1949-02-24 | [[Файл:В Ботаническом саду поздней осенью, Владивосток, 2006-11-18.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q10752072|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Ботаник бакча-институты]]'' | ''[[:d:Q16699112|Sovetsky district]]'' |- | data-sort-value="1950" | 1950 | [[Файл:Nstu-1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1467445|Новосибирск дәүләт техник университеты]]'' | [[Новосибирск]] |- | data-sort-value="1950" | 1950 | | ''[[:d:Q4201459|Institute of Higher Nervous Activity]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1950" | 1950 | [[Файл:LinguisticsInstituteMoscow.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4201878|РФА тел белеме институты]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1950" | 1950 | [[Файл:KuzSTU.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4244744|Кузбасс дәүләт техника университеты]]'' | [[Кемерово]] |- | data-sort-value="1950" | 1950-01-11 | [[Файл:МГТУ.jpg|center|128px]] | [[Мурманск арктик университеты]] | [[Мурманск]]<br/>''[[:d:Q17082747|Pervomaysky District]]''<br/>''[[:d:Q17080695|Oktyabrsky District]]'' |- | data-sort-value="1951" | 1951 | [[Файл:СНТУ. Учебный корпус. Студгородок..JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q1987511|Акъяр дәүләт университеты]]'' | [[Акъяр]] |- | data-sort-value="1951" | 1951 | | ''[[:d:Q4201429|Institute for Biological Problems of Cryolithozone]]'' | [[Якутск]] |- | data-sort-value="1951" | 1951 | [[Файл:Памятник Попову .jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4402649|Владимир Фёдорович Уткин исемендәге Рязань дәүләт радиотехника университеты]]'' | [[Рязань]] |- | data-sort-value="1951" | 1951 | [[Файл:USC RAS.jpg|center|128px]] | [[Россия Фәннәр академиясенең Уфа фәнни үзәге|Русия Фәннәр академиясенең Уфа фәнни үзәге]] | |- | data-sort-value="1951" | 1951 | | ''[[:d:Q16636179|Geological Institute KSC RAS]]'' | [[Апатиты]] |- | data-sort-value="1952" | 1952 | [[Файл:Tomsk-State-University-of-Architecture-and-Building.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1736331|Томск дәүләт архитектура һәм төзелеш университеты]]'' | [[Тум|Томск]] |- | data-sort-value="1952" | 1952 | [[Файл:Mgus-rgutis.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1773512|Россия дәүләт туризм һәм сервис университеты]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1952" | 1952-07-19 | [[Файл:Viniti.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q2537306|VINITI]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1952" | 1952-02-22 | [[Файл:Izhevsk State Technical University main building.jpg|center|128px]] | [[М. Т. Калашников исемендәге Ижевск дәүләт техник университеты|Михаил Тимофеевич Калашников исемендәге Ижевск дәүләт техник университеты]] | [[Ижауның Октябрь районы]] |- | data-sort-value="1952" | 1952 | [[Файл:ILI RAS front from left 2012.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4201561|РФА телбелем тикшеренүләре институты]]'' | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1952" | 1952-09-12 | [[Файл:IBC RAN 001.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4201752|Institute of Theoretical and Experimental Biophysics]]'' | [[Пущино]] |- | data-sort-value="1953" | 1953 | [[Файл:Пермский национальный исследовательский политехнический университет.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q689800|Пермь илкүләм тикшеренү политехника университеты]]'' | [[Пермь]] |- | data-sort-value="1953" | 1953-09-18 | [[Файл:FIRE Fry 507.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2039827|РФА радиотехника һәм электроника институты]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1953" | 1953 | | ''[[:d:Q2489707|РФА Гамәли математика институты]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1953" | 1953 | [[Файл:МГУТУ главное здание.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4304106|Кирилл Григорьевич Разумовский исемендәге Мәскәү дәүләт технология һәм идарә университеты]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1953" | 1953-10-23 | | ''[[:d:Q4314506|Gause Institute of New Antibiotics Russian Academy of Medical Sciences]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1954" | 1954-04-29 | [[Файл:Bstu00938.jpg|center|128px]] | [[Белгород дәүләт технология университеты|Владимир Григорьевич Шухов исемендәге Белгород дәүләт технология университеты]] | [[Белгород]]<br/>''[[:d:Q27532780|Белгород шәһәр округы]]''<br/>[[Белгород өлкәсе]]<br/>''[[:d:Q4126633|Белгородның Көнчыгыш округ районы]]'' |- | data-sort-value="1954" | 1954 | | ''[[:d:Q4201858|Nesmeyanov Institute of Organoelement Compounds]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1955" | 1955-09-14 | [[Файл:Orenburg State University (October 2025) - 0 1.jpg|center|128px]] | [[Ырынбур дәүләт университеты]] | [[Ырынбур өлкәсе]]<br/>''[[:d:Q4144855|Ырынбур шәһәр округы]]''<br/>[[Ырынбур]]<br/>''[[:d:Q32362081|Үзәк районы]]'' |- | data-sort-value="1955" | 1955<br/>1930 | [[Файл:2017-IGEM-RAN.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4201470|РФА Руда чыганаклары геологиясе, петрография, минералогия һәм геохимия институты]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1955" | 1955 | [[Файл:Knastu3.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4230202|Амурдагы Комсомольск дәүләт университеты]]'' | [[Амурдагы Комсомольск]] |- | data-sort-value="1955" | 1955<br/>1962 | [[Файл:Ulan-Ude 20170625 125822.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5329352|Көнчыгыш Себер дәүләт технология һәм идарә университеты]]'' | [[Улан-Удэ]] |- | data-sort-value="1955" | 1955 | | ''[[:d:Q40217660|Institute of Metallurgy]]'' | [[Екатеринбург]] |- | data-sort-value="1956" | 1956 | [[Файл:IWEIR 11.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1956" | 1956-08-14 | [[Файл:016. Воронеж. Архитектурно-строительный университет.jpg|center|128px]] | [[Воронеж дәүләт техник университеты|Воронеж дәүләт техника университеты]] | [[Воронеж]]<br/>''[[:d:Q4258358|Ленинский районы]]''<br/>''[[:d:Q27538353|Воронеж шәһәр округы]]''<br/>[[Воронеж өлкәсе]] |- | data-sort-value="1956" | 1956-09-21 | | ''[[:d:Q4201423|Ivan Dmitrievich Papanin Institute of Biology of Inland Waters]]'' | ''[[:d:Q4094674|Borok]]'' |- | data-sort-value="1956" | 1956-01-06 | | ''[[:d:Q4201829|Россия фәннәр академиясенең Иван Михайлович Сеченов исемендәге Эволюцион физиология һәм биохимия институты]]'' | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1956" | 1956-11-01 | [[Файл:Фасад ЛГТУ.jpg|center|128px]] | [[Липецк дәүләт техник университеты]] | [[Липецк]]<br/>''[[:d:Q4426443|Советский районы]]''<br/>''[[:d:Q27588357|Липецк шәһәр округы]]''<br/>[[Липецк өлкәсе]] |- | data-sort-value="1956" | 1956 | | ''[[:d:Q30263255|Scientific Center]]'' | [[Черноголовка]] |- | data-sort-value="1957" | 1957-09-18 | [[Файл:Ulstu.jpg|center|128px]] | [[Сембер дәүләт техник университеты]] | [[Сембер өлкәсе]]<br/>''[[:d:Q4145679|Сембер шәһәр округы]]''<br/>[[Сембер]]<br/>[[Сембернең Ленин районы]] |- | data-sort-value="1957" | 1957 | [[Файл:Братский государственный университет.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4095958|Братск дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q132732|Bratsk]]'' |- | data-sort-value="1957" | 1957 | | ''[[:d:Q4201465|V.B. Sochava Institute of Geography]]'' | [[Иркутск]] |- | data-sort-value="1957" | 1957 | | ''[[:d:Q4201572|РФА СБ математика институты]]'' | [[Новосибирскиның Совет районы]] |- | data-sort-value="1957" | 1957-04-26 | | ''[[:d:Q4201612|РФА молекуляр биология институты]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1957" | 1957-08-09 | | ''[[:d:Q4201622|Россия фәннәр академиясе Себер бүлекчәсенең Анатолий Васильевич Николаев исемендәге Органик булмаган химия институты]]'' | [[Новосибирск]] |- | data-sort-value="1957" | 1957 | [[Файл:Institute of Thermophysics.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4201757|S.S. Kutateladze Institute of Thermophysics SB RAS]]'' | [[Новосибирск]] |- | data-sort-value="1957" | 1957-02 | [[Файл:Санкт-Петербург, институт цитологии сверху (2).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]'' | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1957" | 1957-06-21 | [[Файл:Institute of Cytology and Genetics.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4201822|Institute of Cytology and Genetics]]'' | [[Новосибирск]] |- | data-sort-value="1957" | 1957 | | ''[[:d:Q4201841|Institute of Economics and Industrial Engineering]]'' | [[Новосибирск]] |- | data-sort-value="1957" | 1957 | | ''[[:d:Q4203307|A.E. Favorsky Irkutsk Institute of Chemistry]]'' | [[Иркутск]] |- | data-sort-value="1957" | 1957-04-05 | [[Файл:ГУК КБГУ новый.jpg|center|128px]] | [[Х. М. Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты|Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты]] | [[Налчык]]<br/>''[[:d:Q19908781|Нальчик шәһәр округы]]''<br/>[[Кабарда-Балкария]] |- | data-sort-value="1957" | 1957 | | ''[[:d:Q30263962|Kuzbass Cardiology Center]]'' | [[Кемерово]] |- | data-sort-value="1957" | 1957 | | ''[[:d:Q97821268|Scientific and Technological Center of Unique Instrumentation]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1958" | 1958-03-29 | [[Файл:Togu entrance.jpg|center|128px]] | [[Тын океан дәүләт университеты]] | [[Хабаровск крае]]<br/>''[[:d:Q27517125|Хабаровск шәһәр округы]]''<br/>[[Хабарау|Хабаровск]]<br/>''[[:d:Q4200937|Индустриальный районы]]'' |- | data-sort-value="1958" | 1958 | [[Файл:Budker institut akademgorodok.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1063329|РФА СБ Төш физикасы институты]]'' | ''[[:d:Q83627|Akademgorodok]]'' |- | data-sort-value="1958" | 1958 | [[Файл:ВлГУ.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4113278|Александр һәм Николай Григорьевич Столетовлар исемендәге Владимир дәүләт университеты]]'' | [[Владимир (шәһәр)|Владимир]] |- | data-sort-value="1958" | 1958 | | ''[[:d:Q4127506|National Research Institute for Veterinary Virology and Microbiology of Russia]]'' | [[Петушки (шәһәр)|Петушки]] |- | data-sort-value="1958" | 1958-10-17 | [[Файл:Petropavlovsk-Kamchatsky building 01.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4211795|Витус Беринг исемендәге Камчатка дәүләт университеты]]'' | [[Петропавловск-Камчатский]] |- | data-sort-value="1958" | 1958-04-01 | | ''[[:d:Q4348484|Пенза дәүләт архитектура һәм төзелеш университеты]]'' | [[Пенза]] |- | data-sort-value="1958" | 1958 | [[Файл:Здание губернской земской управы - 3.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4450874|Тамбов дәүләт техник университеты]]'' | [[Тамбов]] |- | data-sort-value="1958" | 1958 | [[Файл:Ukhta university.JPG|center|128px]] | [[Ухта дәүләт техник университеты]] | [[Ухта]]<br/>''[[:d:Q2602523|Ухта шәһәр округы]]''<br/>[[Коми Республикасы]] |- | data-sort-value="1958" | 1958 | | ''[[:d:Q30263207|Institute of High Temperature Electrochemistry]]'' | ''[[:d:Q4225379|Kovalevskoe]]'' |- | data-sort-value="1958" | 1958 | | ''[[:d:Q30263261|Russian Research Institute for Phytopathology]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1958" | 1958 | | ''[[:d:Q43896945|VA Nasonova Scientific Research Institute of Rheumatology]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1959" | 1959 | [[Файл:Akademgorodok NSU Interweek.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]'' | [[Новосибирск]] |- | data-sort-value="1959" | 1959 | [[Файл:Moscow Spiridonovka Tarasov Mansion asv2021-07 img32.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4201381|Institute for African Studies]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1959" | 1959 | | ''[[:d:Q30263219|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Геология институты]]'' | [[Владивосток]] |- | data-sort-value="1960" | 1960 | [[Файл:Siberian State Aerospace University, Krasnoyarsk.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q174220|Академик Михаил Фёдорович Решетнёв исемендәге Себер дәүләт аэро-космос университеты]]'' | [[Красноярск]] |- | data-sort-value="1960" | 1960 | | ''[[:d:Q4144711|Mining Institute KSC RAS]]'' | [[Апатиты]] |- | data-sort-value="1960" | 1960 | | ''[[:d:Q4201727|Institute of Solar-Terrestrial Physics]]'' | [[Иркутск]] |- | data-sort-value="1960" | 1960-11-22 | | [[Төньяк-Көнчыгыш дәүләт университеты]] | [[Магадан өлкәсе]]<br/>''[[:d:Q27588372|Магадан шәһәр округы]]''<br/>[[Магадан]] |- | data-sort-value="1961" | 1961 | | ''[[:d:Q4418294|Siberian Institute of Plant Physiology and Biochemistry]]'' | [[Иркутск]] |- | data-sort-value="1961" | 1961 | [[Файл:Administration building of the Central Siberian Botanical Garden.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4504376|Central Siberian Botanical Garden]]'' | [[Новосибирскиның Совет районы]] |- | data-sort-value="1961" | 1961 | | ''[[:d:Q52842966|V.P. Larionov Institute of the Physical-Technical Problems of the North]]'' | [[Якутск]] |- | data-sort-value="1962" | 1962 | [[Файл:Tomsk State University of Control Systems and Radioelectronics.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4460386|Томск дәүләт идарә итү системалары һәм радиоэлектроника университеты]]'' | [[Тум|Томск]] |- | data-sort-value="1962" | 1962 | | ''[[:d:Q33121401|Institute of Biology UB RAS]]'' | [[Сыктывкар]] |- | data-sort-value="1963" | 1963-03-13 | [[Файл:Главный корпус ВятГУ.png|center|128px]] | [[Вятка дәүләт университеты]] | [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]]<br/>[[Кировның Ленин районы]]<br/>''[[:d:Q4221641|Киров шәһәре муниципалитеты]]''<br/>[[Киров өлкәсе]] |- | data-sort-value="1963" | 1963 | | ''[[:d:Q4201789|Россия фәннәр академиясенең Каты җисем физикасы институты]]'' | [[Черноголовка]] |- | data-sort-value="1963" | 1963 | [[Файл:Tyumen Oblast Tyumen Industrial University 2023-06 1687891138.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q4467498|Төмән индустриаль университеты]]'' | [[Төмән]] |- | data-sort-value="1963" | 1963 | [[Файл:Tsemi ran 1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4504389|РФА Үзәк икътисад-математика институты]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1963" | 1963<br/>1846 | [[Файл:Российский научный центр хирургии 2006 июнь 062.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q19909105|Рәсәйнең Хирургия фәнни үзәге]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1964" | 1964 | [[Файл:Landau Institute for Theoretical Physics.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q688932|Россия фәннәр академиясенең Лев Давидович Ландау исемендәге Теоретик физика институты]]'' | [[Черноголовка]] |- | data-sort-value="1964" | 1964 | | ''[[:d:Q4201458|Institute of Computational Mathematics and Mathematical Geophysics]]'' | [[Новосибирск]] |- | data-sort-value="1964" | 1964-04-24 | | ''[[:d:Q4201787|Institute of Semiconductor Physics]]'' | [[Новосибирск]] |- | data-sort-value="1964" | 1964 | [[Файл:Юго-Западный государственный университет.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4533671|Көньяк-Көнбатыш дәүләт университеты]]'' | [[Курск]] |- | data-sort-value="1964" | 1964 | [[Файл:Moscow, Talalikhina 26 Oct 2009 01.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q30263234|V.M.Gorbatov Federal Research Center of Food Systems]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1965" | 1965 | [[Файл:Zelenograd - MIET.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q182118|«МИЭТ» илкүләм тикшеренү университеты]]'' | [[Зеленоград административ округы (Мәскәү)|Зеленоград административ округы]] |- | data-sort-value="1965" | 1965-05-15 | [[Файл:Институт космических исследований - panoramio.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1433237|РФА Космик тикшеренүләр институты]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1966" | 1966 | [[Файл:Sao-6m-Telescope.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1937388|Special Astrophysical Observatory of the Russian Academy of Science]]'' | [[Карачай-Чиркәсия]] |- | data-sort-value="1966" | 1966 | [[Файл:Улан-Удэ в конце 2008 года (04).JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q4100062|Buryatia Scientific Center SB RAS]]'' | [[Улан-Удэ]] |- | data-sort-value="1966" | 1966 | [[Файл:Institute of Archaeology and Ethnography of the Siberian Branch of the RAS, IAET SB RAS.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4201411|Institute of Archaeology and Ethnography]]'' | [[Новосибирскиның Совет районы]] |- | data-sort-value="1967" | 1967-10-10 | [[Файл:Ural State University of Economics (Aug 2024) - 2.jpg|center|128px]] | [[Урал дәүләт икътисад университеты]] | [[Екатеринбург]]<br/>[[Екатеринбурның Ленин районы|Екатеринбургның Ленин районы]]<br/>''[[:d:Q19908245|Центр]]''<br/>[[Свердловск өлкәсе]] |- | data-sort-value="1967" | 1967 | [[Файл:Гос. ИРЯ им. А.С. Пушкина.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q2384139|Александр Сергеевич Пушкин исемендәге Дәүләт рус теле институты]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1967" | 1967-08-17 | [[Файл:Здание Чебоксарского медицинского техникума.jpg|center|128px]] | [[И. Н. Ульянов исемендәге Чуаш дәүләт университеты]] | [[Чабаксар]] |- | data-sort-value="1967" | 1967 | [[Файл:МИРЭА — Российский технологический университет, 2024 год.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3272997|"Мәскәү радиотехника, электроника һәм автоматика институты" (МИРЭА) Россия технология университеты]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1967" | 1967-01-18 | [[Файл:БГПУ (Уфа).jpg|center|128px]] | [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]] | [[Уфа]]<br/>[[Уфаның Киров районы|Киров районы]]<br/>[[Башкортстан]] |- | data-sort-value="1967" | 1967 | | ''[[:d:Q4201468|Institute of Precambrian Geology and Geochronology]]'' | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1967" | 1967 | [[Файл:ISKRAN plaque.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6039742|Россия фәннәр академиясенең АКШ һәм Канада тикшеренүләре институты]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1967" | 1967 | | ''[[:d:Q16679135|Research Institute of Physiology and Fundamental Medicine of the Siberian Branch of the Russian Academy of Medical Sciences]]'' | [[Новосибирск]] |- | data-sort-value="1968" | 1968 | | ''[[:d:Q4201452|РФА гомуми тарих институты]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1968" | 1968 | | ''[[:d:Q4201657|РФА СБ Туфрак белеме һәм агрохимия институты]]'' | [[Новосибирск]] |- | data-sort-value="1968" | 1968 | | ''[[:d:Q4201744|Institute for Spectroscopy Russian Academy of Sciences]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1968" | 1968-07-18 | [[Файл:Kazan State Power Engineering University (2023-07-18) 04.jpg|center|128px]] | [[Казан дәүләт энергетика университеты]] | [[Казан]]<br/>[[Казанның Киров районы|Киров районы]]<br/>[[Кәҗә бистәсе]]<br/>[[Татарстан]] |- | data-sort-value="1968" | 1968-01 | | ''[[:d:Q4502946|Russian State Scientific Center for Robotics and Technical Cybernetics]]'' | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1969" | 1969-02-07 | [[Файл:INION RAN (January 2021)-1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4201615|РФА җәмгыять фәннәре буенча фәнни мәгълүмат институты]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1969" | 1969 | [[Файл:Институт оптики атмосферы Сибирского отделения РАН - panoramio.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4201638|V.E. Zuev Institute of Atmospheric Optics]]'' | [[Тум|Томск]] |- | data-sort-value="1970" | 1970 | [[Файл:Kalmuniversitet.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q786280|Басан Бадьминович Городовиков исемендәге Калмык дәүләт университеты]]'' | [[Элиста]] |- | data-sort-value="1970" | 1970 | [[Файл:Yaroslavl State University, 1 corpus.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q958886|Павел Григорьевич Демидов исемендәге Ярославль дәүләт университеты]]'' | [[Ярославль]] |- | data-sort-value="1970" | 1970 | | ''[[:d:Q4201879|Institute for Nuclear Research]]'' | [[Троицк (Мәскәү)|Троицк]] |- | data-sort-value="1970" | 1970-06-30 | | ''[[:d:Q4494336|Хабаровск дәүләт икътисад һәм хокук университеты]]'' | [[Хабарау|Хабаровск]] |- | data-sort-value="1971" | 1971 | | ''[[:d:Q4201698|Institute of Psychology]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1971" | 1971 | | ''[[:d:Q4201837|Institute of Economics of the Urals Branch of the Russian Academy of Sciences]]'' | [[Екатеринбург]] |- | data-sort-value="1971" | 1971-06-01 | [[Файл:ИАПУ ДВО РАН.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16655664|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Автоматика һәм идарә процесслары институты]]'' | ''[[:d:Q4112963|Владивосток шәһәр округы]]'' |- | data-sort-value="1971" | 1971 | | ''[[:d:Q30263224|Institute of History, Archaeology and Ethnography of the Peoples of Far-East]]'' | [[Владивосток]] |- | data-sort-value="1971" | 1971 | | ''[[:d:Q30263264|Y.A. Kosygin Research Institute of Tectonics and Geophysics]]'' | [[Хабарау|Хабаровск]] |- | data-sort-value="1971" | 1971 | | ''[[:d:Q30263710|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Химия институты]]'' | [[Владивосток]] |- | data-sort-value="1972" | 1972-02-10 | [[Файл:Главный корпус СыктГУ.jpg|center|128px]] | [[Питирим Сорокин исемендәге Сыктывкар дәүләт университеты]] | [[Коми Республикасы]]<br/>''[[:d:Q3744966|Сыктывкар шәһәр округы]]''<br/>[[Сыктывкар]] |- | data-sort-value="1972" | 1972 | [[Файл:УралГАХА.jpg|center|128px]] | [[Урал дәүләт архитектура-сәнгать университеты]] | [[Екатеринбург]] |- | data-sort-value="1972" | 1972 | [[Файл:Дагестанский ГТУ.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2563821|Дагстан дәүләт техник университеты]]'' | [[Махачкала]] |- | data-sort-value="1972" | 1972 | | ''[[:d:Q4201609|Institute of Monitoring of Climatic and Ecological Systems SB RAS]]'' | |- | data-sort-value="1972" | 1972-01-01 | [[Файл:The main building of Mari State University.jpg|center|128px]] | [[Мари дәүләт университеты]] | [[Мари Ил|Мари Иле]]<br/>''[[:d:Q18055588|«Йошкар-Ола каласы» шәһәр округы]]''<br/>[[Йошкар-Ола]] |- | data-sort-value="1973" | 1973 | [[Файл:Architecture of Barnaul-2021 - 26.jpeg|center|128px]] | ''[[:d:Q4062936|Алтай дәүләт университеты]]'' | [[Барнавыл]] |- | data-sort-value="1973" | 1973-02-26 | [[Файл:Фото НИИГБ.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q30274286|Research Institute of Eye Diseases, Russian Academy of Sciences]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1974" | 1974 | [[Файл:Главный корпус ОмГУ им. Ф.М. Достоевского.jpg|center|128px]] | [[Ф.М. Достоевский исемендәге Омск дәүләт университеты|Омск дәүләт университеты]] | [[Омск өлкәсе]] |- | data-sort-value="1975" | 1975 | [[Файл:Амурский Государственный университет.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q4064597|Амур дәүләт университеты]]'' | [[Благовещенск]] |- | data-sort-value="1976" | 1976 | [[Файл:Chelyabinsk State University (June 2025) - 0 1.jpg|center|128px]] | [[Чиләбе дәүләт университеты]] | [[Чиләбе]] |- | data-sort-value="1976" | 1976 | [[Файл:Moscow-1255 - 78 улица Миклухо-Маклая.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4201431|Institute of Bioorganic Chemistry]]'' | ''[[:d:Q122788|Коньково]]'' |- | data-sort-value="1976" | 1976 | [[Файл:Institute of Applied Physics RAS (main entrance).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4201666|A. V. Gaponov-Grekhov Institute of Applied Physics RAS]]'' | [[Түбән Новгород]] |- | data-sort-value="1977" | 1977 | | ''[[:d:Q4201673|Research Institute of Comprehensive Exploitation of Mineral Resources RAS]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1977" | 1977 | | ''[[:d:Q30263267|Institute of Coal]]'' | [[Кемерово]] |- | data-sort-value="1978" | 1978 | [[Файл:Akademgorodok.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q4239241|Krasnoyarsk Scientific Center SB RAS]]'' | [[Красноярск]] |- | data-sort-value="1978" | 1978-01-19 | [[Файл:SPIIRAS front 2008autumn.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4407710|Питырбур информатика һәм автоматлаштыру институты]]'' | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1978" | 1978-12 | | ''[[:d:Q4460390|Tomsk Scientific Center SB RAS]]'' | [[Тум|Томск]] |- | data-sort-value="1980" | 1980 | [[Файл:Volgograd State University 003.jpg|center|128px]] | [[Волгоград дәүләт университеты]] | [[Волгоград]] |- | data-sort-value="1980" | 1980 | | ''[[:d:Q4201457|G. I. Marchuk Institute of Computational Mathematics]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1981" | 1981 | [[Файл:Пвгус.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4366451|Идел буе дәүләт сервис университеты]]'' | [[Тольятти]] |- | data-sort-value="1981" | 1981<br/>1981-03-05 | [[Файл:Profsoyuznaya Street, 70.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q30263196|Institute of Synthetic Polymeric Materials]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1981" | 1981 | | ''[[:d:Q30263713|Research Institute for Fundamental and Clinical Immunology]]'' | [[Новосибирск]] |- | data-sort-value="1983" | 1983-07-29 | [[Файл:Laboratory in Institute of Ecology of the Volga River Basin.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q4201826|РФА Идел бассейны экологиясе институты]]'' | [[Тольятти]] |- | data-sort-value="1983" | 1983 | | ''[[:d:Q28666129|The Institute of Informatics Problems of The Russian Academy of Sciences]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1984" | 1984 | [[Файл:Ипс-ран-2007-1583.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q48501886|Program Systems Institute of RAS]]'' | ''[[:d:Q4109686|Veskovo near Pereslavl]]'' |- | data-sort-value="1985" | 1985 | | ''[[:d:Q4201680|Institute of the Problems of Northern Development]]'' | [[Төмән]] |- | data-sort-value="1985" | 1985 | | ''[[:d:Q4201862|Energy Research Institute of the Russian Academy of Sciences]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1986" | 1986-08 | | ''[[:d:Q4201405|Institute for Computer Aided Design]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1986" | 1986 | | ''[[:d:Q4201676|Institute of Problems of Mechanical Engineering]]'' | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1986" | 1986 | | ''[[:d:Q4201683|Institute for Design Problems in Microelectronics]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1986" | 1986 | | ''[[:d:Q4201848|Luzin Institute for Economic Studies KSC RAS]]'' | [[Апатиты]] |- | data-sort-value="1986" | 1986-10-01 | | ''[[:d:Q4314514|Scientific Research Institute of System Development]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1986" | 1986 | | ''[[:d:Q30263237|Institute of Engineering Science]]'' | [[Екатеринбург]] |- | data-sort-value="1987" | 1987 | | ''[[:d:Q4201444|Institute for Water and Environmental Problems]]'' | [[Барнавыл]] |- | data-sort-value="1987" | 1987<br/>1998-06-23 | | ''[[:d:Q30263964|Scientific Center of Family Health Problems and Human Reproduction]]'' | [[Иркутск]]<br/>[[Иркутск өлкәсе]] |- | data-sort-value="1988" | 1988 | [[Файл:Симбирский банк Ульяновск.jpg|center|128px]] | [[Сембер дәүләт университеты]] | [[Сембер]]<br/>[[Сембернең Ленин районы]]<br/>''[[:d:Q4145679|Сембер шәһәр округы]]''<br/>[[Сембер өлкәсе]] |- | data-sort-value="1988" | 1988 | | ''[[:d:Q4483572|Institute of Physics and Technology]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1988" | 1988 | | ''[[:d:Q16655712|G.A. Razuvaev Institute of Organometallic Chemistry]]'' | [[Түбән Новгород]] |- | data-sort-value="1988" | 1988 | | ''[[:d:Q30263277|Institute of Mineralogy]]'' | [[Мияс]] |- | data-sort-value="1988" | 1988 | | ''[[:d:Q30892013|Institute of Ecology of Mountain Territories]]'' | [[Беслан]] |- | data-sort-value="1989" | 1989-03-29 | [[Файл:Sochi State University.jpg|center|128px]] | [[Сочи дәүләт университеты]] | [[Сочи]]<br/>''[[:d:Q2084341|Центральный районы]]''<br/>''[[:d:Q3085607|Сочи курорт шәһәре муниципаль берәмлеге]]''<br/>[[Краснодар крае]] |- | data-sort-value="1989" | 1989 | [[Файл:Здание госучреждений, Новосибирск.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4325440|Андрей Дмитриевич Крячков исемендәге Новосибирск дәүләт архитектура, дизайн һәм сәнгатьләр университеты]]'' | [[Новосибирск]]<br/>[[Новосибирскиның Үзәк районы]] |- | data-sort-value="1989" | 1989 | [[Файл:ПГУ им. Шолом-Алейхема.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4377625|Шолом-Алейхем исемендәге Амур буе дәүләт университеты]]'' | [[Яһүд автономияле өлкәсе]] |- | data-sort-value="1989" | 1989 | | ''[[:d:Q30263239|Institute of geophysics of the Russian Academy of Sciences]]'' | [[Екатеринбург]] |- | data-sort-value="1989" | 1989 | [[Файл:Moscow LeningradskyProspekt7 9477.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q30263307|Institute of Applied Mechanics]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1989" | 1989 | | ''[[:d:Q52846434|N.V. Chersky Mining Institute of the North]]'' | [[Якутск]] |- | data-sort-value="1990" | 1990 | | ''[[:d:Q4201425|Institute of Gene Biology]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1990" | 1990 | [[Файл:Institute of Computational Technologies.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4201460|Institute of Computational Technologies]]'' | [[Новосибирск]] |- | data-sort-value="1990" | 1990-03-12 | [[Файл:Институт мозга человека имени Н. П. Бехтеревой РАН.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4201606|Institute of the Human Brain]]'' | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1990" | 1990-03-30 | | ''[[:d:Q4201722|A.P. Ershov Institute of Informatics Systems]]'' | [[Новосибирск өлкәсе]] |- | data-sort-value="1990" | 1990 | | ''[[:d:Q24932623|Tyumen Scientific Center SB RAS]]'' | [[Төмән]] |- | data-sort-value="1990" | 1990-05-26 | | ''[[:d:Q118610705|Institute of Philosophy and Law SB RAS]]'' | [[Новосибирск]] |- | data-sort-value="1991" | 1991 | [[Файл:RGGU facade (Nikolskaya) 01.jpg|center|128px]] | [[Россия дәүләт гуманитар университеты]] | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1991" | 1991 | [[Файл:Moskva Strominka 18k3 2020-11.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4398068|Россия дәүләт социаль университеты]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1991" | 1991 | | ''[[:d:Q30266866|Institute of Theoretical and Applied Electrodynamics]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1991" | 1991 | | ''[[:d:Q48950706|Caspian Agrarian Federal Research Centre of RAS]]'' | |- | data-sort-value="1992" | 1992 | | ''[[:d:Q4201693|РФА Урал бүлекчәсенең Сәнәгый экология институты]]'' | [[Екатеринбург]] |- | data-sort-value="1993" | 1993 | [[Файл:Gasu a 1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4144551|Таулы Алтай дәүләт университеты]]'' | [[Таулы Алтай]] |- | data-sort-value="1993" | 1993-06-30 | [[Файл:Главный корпус НовГУ.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4322512|Ярослав Зирәк исемендәге Новгород дәүләт университеты]]'' | [[Бөек Новгород]] |- | data-sort-value="1993" | 1993 | | ''[[:d:Q30263218|Institute of Organic Synthesis]]'' | [[Екатеринбург]] |- | data-sort-value="1994" | 1994 | | ''[[:d:Q4135895|Geophysical Service of the Russian Academy of Sciences]]'' | [[Обнинск]] |- | data-sort-value="1994" | 1994 | [[Файл:Moscow, Maronovsky 26 May 2010 02.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q4146754|Гуманитар фәннәр дәүләт академик университеты]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1994" | 1994-12-13 | | ''[[:d:Q4201438|Emanuel Institute of Biochemical Physics]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1994" | 1994-01-25 | [[Файл:Moscow. Kommunistichesky Lane.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4201729|Institute for System Programming]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1995" | 1995 | [[Файл:TuvSU.jpg|center|128px]] | [[Тыва дәүләт университеты]] | [[Кызыл (шәһәр)|Кызыл]] |- | data-sort-value="1995" | 1995 | [[Файл:Okn-117-1.jpg|center|128px]] | [[Курган дәүләт университеты]] | [[Курган]] |- | data-sort-value="1996" | 1996 | | ''[[:d:Q4304064|Мәскәү дәүләт психология һәм педагогика университеты]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1996" | 1996-06-03 | [[Файл:Cherepovets State University (1).jpg|center|128px]] | [[Череповец дәүләт университеты]] | [[Вологда өлкәсе]]<br/>''[[:d:Q27538324|Череповец шәһәр округы]]''<br/>[[Череповец]] |- | data-sort-value="1996" | 1996 | | ''[[:d:Q115733663|Moscow Social Pedagogical Institute]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1997" | 1997<br/>2002-10-08 | [[Файл:0425Aa1. Saint Petersburg. Alferov University.jpg|center|128px]] | [[РФА Ж. И. Алферов исемендәге Санкт-Петербург милли тикшеренү академия университеты|Россия фәннәр академиясенең Жорес Иванович Алфёров исемендәге Санкт-Петербург академия университеты]] | [[Санкт-Петербург]]<br/>[[Калинин районы (Санкт-Петербург)|Санкт-Петербургның Калинин районы]] |- | data-sort-value="1998" | 1998 | | ''[[:d:Q30263269|Scientific Research Institute of Experimental and Clinical Medicine]]'' | [[Новосибирск]] |- | data-sort-value="1998" | 1998 | | ''[[:d:Q30263969|Far Eastern Scientific Centre of Physiology and Pathology of Respiration Russian Academy of Medical Sciences]]'' | [[Благовещенск]] |- | data-sort-value="1999" | 1999 | | ''[[:d:Q56584050|Institute of Oil and Gas Problems]]'' | [[Якутск]] |- | data-sort-value="2000" | 2000 | [[Файл:АГИК.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q30263251|Арктика дәүләт мәдәният һәм сәнгать институты]]'' | [[Якутск]] |- | data-sort-value="2000" | 2000 | | ''[[:d:Q107642877|Vladikavkaz Research Center of the Russian Academy of Sciences]]'' | [[Төньяк Осетия]]<br/>[[Владикавказ]] |- | data-sort-value="2001" | 2001 | [[Файл:Togliatti state university 0475.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q4460099|Тольятти дәүләт университеты]]'' | [[Тольятти]] |- | data-sort-value="2001" | 2001 | [[Файл:Ugrasu glavnii korpus.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q4533707|Югра дәүләт университеты]]'' | [[Ханты-Мансийск]] |- | data-sort-value="2003" | 2003 | | ''[[:d:Q30266853|Institute of Immunology and Physiology]]'' | [[Екатеринбург]] |- | data-sort-value="2006" | 2006 | [[Файл:Siberian Federal University (site 4), Krasnoyarsk.JPG|center|128px]] | [[Себер федераль университеты]] | [[Красноярск]]<br/>''[[:d:Q4333155|Oktyabrsky District]]''<br/>''[[:d:Q18405934|Красноярск шәһәр округы]]''<br/>[[Красноярск крае]] |- | data-sort-value="2006" | 2006 | | ''[[:d:Q30263232|Institute of Applied Mathematics FEB RAS]]'' | [[Владивосток]] |- | data-sort-value="2007" | 2007 | [[Файл:Novosibirsk 20170608 080813.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4201530|Institute of History]]'' | [[Новосибирск]] |- | data-sort-value="2010" | 2010 | [[Файл:Arkhangelsk technology university.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4352907|Михаил Ломоносов исемендәге Төньяк (Арктик) федераль университеты]]'' | [[Архангельск]] |- | data-sort-value="2010" | 2010-12-27 | [[Файл:Pskov State University 1.jpg|center|128px]] | [[Псков дәүләт университеты]] | [[Псков]]<br/>''[[:d:Q127587217|Псков шәһәр округы]]''<br/>[[Псков өлкәсе]] |- | data-sort-value="2012" | 2012-12-29<br/>1930 | [[Файл:Санкт-Петербургский государственный экономический университет.jpg|center|128px]] | [[Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты]] | [[Санкт-Петербург]]<br/>[[Үзәк районы (Санкт-Петербург)|Санкт-Петербургның Үзәк районы]] |- | data-sort-value="2012" | 2012 | [[Файл:Main campus of NCFU.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4412491|Төньяк Кавказ федераль университеты]]'' | [[Ставрополь]] |- | data-sort-value="2012" | 2012-11-28 | [[Файл:Ivgpuofficialphoto.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q56173858|Иваново дәүләт политехника университеты]]'' | [[Иваново]] |- | data-sort-value="2013" | 2013-10-24 | [[Файл:VSTU Vologda Rektorat.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16423702|Вологда дәүләт университеты]]'' | [[Вологда]] |- | data-sort-value="2014" | 2014 | [[Файл:ТНУ - panoramio (4).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q17749157|Владимир Иванович Вернадский исемендәге Кырым федераль университеты]]'' | [[Кырым]] |- | data-sort-value="2014" | 2014-12-31 | | ''[[:d:Q30263522|Research Center of Biotechnology RAS]]'' | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="2015" | 2015 | | ''[[:d:Q28666306|Federal Research Centre Coal and Coal Chemistry]]'' | [[Кемерово]] |- | data-sort-value="2016" | 2016 | | ''[[:d:Q117818393|Federal Altai Scientific Center for Agrobiotechnology]]'' | [[Барнавыл]] |- | data-sort-value="2017" | 2017-05-11 | | ''[[:d:Q46815702|Perm Federal Research Center of the Ural Branch of the Russian Academy of Sciences]]'' | [[Пермь]] |- | data-sort-value="2017" | 2017 | | ''[[:d:Q102254460|Federal Center of Theoretical and Applied Sociology of the Russian Academy of Sciences]]'' | |- | data-sort-value="2017" | 2017 | | ''[[:d:Q106412027|Kursk Federal Agrarian Scientific Center]]'' | |- | data-sort-value="2022" | 2022 | [[Файл:Bashkir State University at night.jpg|center|128px]] | [[Уфа фән һәм технологияләр университеты]] | [[Уфаның Киров районы|Киров районы]]<br/>[[Уфа]]<br/>[[Башкортстан]] |- | | [[Файл:Nauchny and CrAO-Crimea Ukraine.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q936126|Кырым астрофизика обсерваториясе]]'' | [[Baqçasaray|Бакчасарай]]<br/>''[[:d:Q903849|Nauchnyi]]''<br/>[[Кырым]] |- | | | ''[[:d:Q4127490|All-Russian Research Institute of Agricultural Biotechnology Russian Academy of Agricultural Sciences]]'' | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4135899|Geophysical Center]]'' | [[Мәскәү]] |- | | [[Файл:State Public Scientific & Technological Library in Novosibirsk 2022.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4146636|State Public Scientific & Technological Library]]'' | [[Новосибирск]] |- | | | ''[[:d:Q4201378|International Tomography Center]]'' | [[Новосибирск]] |- | | | ''[[:d:Q4201407|РФА Электр үлчәмнәре институты]]'' | [[Новосибирск]] |- | | | ''[[:d:Q4201408|Institute for Analytical Instrumentation]]'' | [[Санкт-Петербург]] |- | | [[Файл:Institute for Protein Research, Osaka University.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4201415|Institute of Protein Research]]'' | [[Пущино]] |- | | [[Файл:Усадьба Пятницкая ул дом 48 Замоскворечье Центральный округ Москва 09098.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q4201418|Institute of Astronomy of the Russian Academy of Sciences]]'' | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4201445|Institute of Water Problems]]'' | [[Мәскәү]] |- | | [[Файл:100IG-01.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4201464|РФА җәгърафия институты]]'' | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4201471|Е. М. Сергеев ис. РФА геоэкология институты]]'' | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4201479|Institute of Mining]]'' | [[Екатеринбург]] |- | | | ''[[:d:Q4201496|Institute of Geosphere Dynamics]]'' | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4201532|Institute of History and Archaeology]]'' | [[Екатеринбург]] |- | | [[Файл:IC SB RAS.png|center|128px]] | ''[[:d:Q4201537|РФА СБ катализ институты]]'' | [[Новосибирск]] |- | | | ''[[:d:Q4201554|Institute of Laser Physics]]'' | [[Новосибирск]] |- | | | ''[[:d:Q4201558|Institute of Forest Science]]'' | [[Мәскәү]] |- | | [[Файл:Imm UrO RAN.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4201581|N.N. Krasovskii Institute of Mathematics and Mechanics of the Ural Branch of the Russian Academy of Sciences]]'' | [[Екатеринбург]] |- | | [[Файл:Melnikov Permafrost Institute.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4201593|Melnikov Permafrost Institute]]'' | [[Якутия]] |- | | | ''[[:d:Q4201608|Institute of Mongolian, Buddhist and Tibetan Studies]]'' | [[Улан-Удэ]] |- | | | ''[[:d:Q4201613|Institute of Economic Forecasting]]'' | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4201632|Vavilov Institute of General Genetics]]'' | [[Мәскәү]] |- | | [[Файл:Институт общей и неорганической химии имени Н. С. Курнакова РАН.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4201634|РФА гомуми һәм органик химия институты]]'' | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4201635|Institute of General and Experimental Biology]]'' | [[Улан-Удэ]] |- | | | ''[[:d:Q4201654|Chumakov Institute of Poliomyelitis and Viral Encephalitis]]'' | [[Мәскәү]] |- | | [[Файл:5491. St. Petersburg. Kutuzov Embankment, 10.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4201663|Institute of Applied Astronomy]]'' | [[Санкт-Петербург]] |- | | | ''[[:d:Q4201669|Institute of Natural Resources, Ecology and Cryology]]'' | [[Чита]] |- | | | ''[[:d:Q4201678|Oil and Gas Research Institute]]'' | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4201684|Market Economy Institute]]'' | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4201686|Institute for Problems of Chemical and Energetic Technologies]]'' | [[Бийск]] |- | | | ''[[:d:Q4201689|Institute of Problems of Chemical Physics]]'' | [[Черноголовка]] |- | | | ''[[:d:Q4201720|Institute of High Current Electronics]]'' | [[Тум|Томск]] |- | | | ''[[:d:Q4201746|Institute of Structural Macrokinetics and Materials Science]]'' | [[Черноголовка]] |- | | [[Файл:Novosibirsk 20190514 080436.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4201751|РФА СБ гамәли һәм назари механика институты]]'' | [[Новосибирск]] |- | | | ''[[:d:Q4201777|Schmidt Institute of Physics of the Earth]]'' | [[Мәскәү]] |- | | [[Файл:Sign of the Moscow Institute of Atmospheric Physics.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4201781|A.M. Obukhov Institute of Atmospheric Physics RAS]]'' | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4201782|РФА югары басымнар физикасы институты]]'' | [[Мәскәү]] |- | | [[Файл:Ifpm Gl 1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4201792|Institute of Strength Physics and Materials Science SB RAS]]'' | [[Тум|Томск]] |- | | | ''[[:d:Q4201803|Institute of Philosophy and Law of Ural Branch of Russian Academy of Sciences]]'' | [[Екатеринбург]] |- | | | ''[[:d:Q4201807|Institute of Chemistry of High-Purity Substances]]'' | [[Түбән Новгород]] |- | | | ''[[:d:Q4201811|Institute of Petroleum Chemistry]]'' | [[Тум|Томск]] |- | | | ''[[:d:Q4201813|Institute of Solid State Chemistry]]'' | ''[[:d:Q635860|Izmaylovo District]]'' |- | | | ''[[:d:Q4201814|Institute of Solid State Chemistry and Mechanochemistry]]'' | [[Новосибирск]] |- | | | ''[[:d:Q4201816|Institute of Chemical Kinetics and Combustion]]'' | [[Новосибирск]] |- | | | ''[[:d:Q4201817|Institute of Chemical Biology and Fundamental Medicine]]'' | [[Новосибирск]] |- | | | ''[[:d:Q4201854|Institute of Experimental Mineralogy]]'' | [[Мәскәү]] |- | | [[Файл:Иэф уро ран.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4201856|Institute of Electrophysics]]'' | [[Екатеринбург]] |- | | [[Файл:Калмыцкий институт гуманитарных исследований.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4210236|Kalmyk Scientific Center of the Russian Academy of Sciences]]'' | [[Элиста]] |- | | | ''[[:d:Q4261806|Limnological Institute]]'' | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q4288447|Institute of Earthquake Prediction Theory and Mathematical Geophysics]]'' | [[Мәскәү]] |- | | [[Файл:ММБИ.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4308104|Murmansk Marine Biological Institute]]'' | [[Мурманск]] |- | | | ''[[:d:Q4314516|Institute of Pharmacology Russian Academy of Medical Sciences]]'' | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4330436|Joint Institute for High Temperatures]]'' | [[Мәскәү]] |- | | [[Файл:ПГИ.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4371607|Polar Geophysical Institute]]'' | [[Мурманск]] |- | | | ''[[:d:Q4458750|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Тын океан география институты]]'' | [[Владивосток]] |- | | [[Файл:Тихоокеанский океанологический институт имени В. И. Ильичёва ДВО РАН.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4458752|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Виктор Иванович Ильичёв исемендәге Тын океан океанология институты]]'' | [[Владивосток]] |- | | | ''[[:d:Q4504032|Centre for Forest Ecology and Productivity]]'' | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4504057|Center for Theoretical Problems of Physicochemical Pharmacology]]'' | [[Мәскәү]] |- | | [[Файл:Ангарская государственная техническая академия.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4761983|Ангарск дәүләт техник университеты]]'' | [[Ангарск]] |- | | | ''[[:d:Q16655698|Institute of Space Physics Research and Radio Wave Propagation]]'' | ''[[:d:Q3126991|Paratunka]]'' |- | | | ''[[:d:Q16655721|РФА Гомуми физика институты]]'' | [[Мәскәү]] |- | | [[Файл:Iitp ras.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16655725|The Institute for Information Transmission Problems of Russian Academy of Sciences]]'' | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q18408466|Institute of Marine Geology and Geophysics FEB RAS]]'' | [[Южно-Сахалинск]] |- | | | ''[[:d:Q19908058|Institute of Biomedical Chemistry]]'' | [[Мәскәү]] |- | | [[Файл:Иэф уро ран.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q19908075|Institute of Thermal Physics UB RAS]]'' | [[Екатеринбург]] |- | | | ''[[:d:Q19908469|Россия медицина фәннәре академиясенең Медико-генетик тикшеренүләр үзәге]]'' | [[Мәскәү]] |- | | [[Файл:Sevastopolin akvaario.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q21043033|Institute of Marine Biological Research (Sevastopol)]]'' | [[Акъяр]] |- | | | ''[[:d:Q21645243|Central Scientific Research Institute of Tuberculosis, Russian Academy of Medical Sciences]]'' | [[Мәскәү]] |- | | [[Файл:Кооперативный 5 IMG 0442.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q30266886|Tomsk National Research Medical Center]]'' | [[Тум|Томск]] |- | | | ''[[:d:Q30266888|Volga Research Institute for Milk and Meat Production and Processing]]'' | [[Волгоград]] |- | | [[Файл:Botanical Garden in Yekaterinburg (August 2025) - 0 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q48941460|Botanical Garden of the Urals Branch of the Russian Academy of Sciences]]'' | [[Екатеринбург]] |- | | | ''[[:d:Q54500127|Kabardino-Balkar Scientific Center]]'' | [[Налчык]] |- | | | ''[[:d:Q57779616|Submicron Heterostructures for Microelectronics, Research & Engineering Center, RAS]]'' | [[Санкт-Петербург]] |- | | | ''[[:d:Q106485258|Udmurt Federal Research Center]]'' | [[Ижау]] |- | | | ''[[:d:Q108130733|Orenburg Federal Research Center of the Ural Branch of the Russian Academy of Sciences]]'' | [[Ырынбур]] |- | | | ''[[:d:Q108265816|Federal Research Center for Rehabilitation and General Resuscitation]]'' | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q108271130|Khabarovsk Federal Research Center FEB RAS]]'' | [[Хабарау|Хабаровск]] |- | | | ''[[:d:Q117812429|Yakut Scientific Center SB RAS]]'' | [[Якутск]] |} {{Wikidata list end}} == Министрлар == {{notice|Түбәндәге төзмә кешеләр һәм роботлар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P39 wd:Q107688573. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p39/Q107688573/p580 |columns=p39/Q107688573/p580:башлый,p18,label:Исем,p569,p69,p512,p582:тәмамлый}} {| class='wikitable sortable' ! башлый ! рәсем ! Исем ! туу датасы ! әлма-матер ! академик дәрәҗә ! тәмамлый |- | 2020-01-21 | [[Файл:FalkovVN.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15066166|Валерий Фальков]]'' | data-sort-value="1978" | 1978-10-18 | ''[[:d:Q13419624|Төмән дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q19610320|юридик фәннәр нәмзәте]]'' | |- | 2018-05-18 | [[Файл:Mikhail Kotjukov 2018.jpg|center|128px]] | [[Михаил Котюков]] | data-sort-value="1976" | 1976-12-21 | ''[[:d:Q4239251|Красноярск дәүләт университеты]]'' | | |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Тышкы сылтамалар == {{Тышкы сылтамалар}} *[http://minobrnauki.gov.ru/ Россия Федерациясенең фән һәм югары белем министрлыгы ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181021200735/http://minobrnauki.gov.ru/ |date=2018-10-21 }} == Моны да карагыз == {{Федераль министрлыклар, агентлыклар һәм хезмәтләр}} [[Төркем:Россия Федерациясе федераль министрлыклары]] 1pljsjnzkya76a0j067h7k7f03hn17e 0 207532 5963039 5936569 2026-06-13T13:03:45Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963039 wikitext text/x-wiki {{УК}} '''{{Label|Q2165080|lang=tt}}''' ({{lang-ru|{{Label|Q2165080|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q2165080|lang=en}}}}) — {{Санкт-Петербург гербы}} шәһәрендә урнашкан [[Икътисад (фән)|икътисад фәне]] югары уку йорты, [[университет]]. == Тарих == 1930 елда [[Санкт-Петербург политехник университеты]] икътисад факультеты нигезендә ачылды '''Ленинград дәүләт финанс-икътисад институты'''({{lang-ru|Ленинградский государственный финансово-экономический институт}}) буларак ачылды. == Эреләштерү == 2012 елда Россия Мәгариф һәм фән министрлыгының югары уку йортларны киметү һәм эреләштерү планнар буенча Санкт-Петербург дәүләт инженер-икътисад университеты (ИНЖЭКОН) һәм Санкт-Петербург дәүләт сервис и икътисад университеты (СПбГУСЭ) белән яңа исем астында берләштерелде. == Танылган шәхесләр == === Ректорлар === === Укытучылар === {{seealso|Төркем:Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты укытучылары}} {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q2165080. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p108/Q2165080/p580:башлау,p108/Q2165080/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p69,p106,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! башлау ! тәмамлау ! Исем ! туу датасы ! туу урыны ! әлма-матер ! һөнәр төре ! үлем датасы ! үлем урыны |- | | | ''[[:d:Q4237078|Ivan Koshkin]]'' | data-sort-value="1895" | 1895-01-01 | [[Яраң өязе]] | | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | data-sort-value="1980" | 1980-09-16 | [[Нью-Йорк]] |- | | | ''[[:d:Q73727487|Moisei Azarkh]]'' | data-sort-value="1895" | 1895-03-08 | [[Россия империясе]] | ''[[:d:Q4127489|Бөтенроссия читтән торып уку финанс-икътисад инситуты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | data-sort-value="1989" | 1989-09-17 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q51977513|Yuriy Shenger]]'' | data-sort-value="1904" | 1904-05-24 | [[Россия империясе]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="1974" | 1974-12-19 | [[Ташкент]] |- | 1933 | 1937 | ''[[:d:Q28359993|Vladimir Gerashchenko]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-07-26 | [[Галичы]] | [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="1995" | 1995-05-01 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4079849|Ivan Bakhmet'yev]]'' | data-sort-value="1915" | 1915-10-18 | ''[[:d:Q1970230|Хохол районы]]'' | ''[[:d:Q1934911|РФ КК Генераль штабы хәрби академиясе]]'' | ''[[:d:Q1402561|гаскәрбашы]]'' | data-sort-value="2004" | 2004-05-16 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | ''[[:d:Q4149239|Aleksey Grigoryev]]'' | data-sort-value="1917" | 1917-03-01 | ''[[:d:Q4339039|Ostrovsky Uyezd]]'' | ''[[:d:Q282302|Бронетанк гаскәрләре хәрби академиясе]]'' | [[офицер]] | data-sort-value="1998" | 1998-11-28 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | ''[[:d:Q105323688|Viktor Torkanovsky]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-03-28 | | ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | data-sort-value="2015" | 2015-12-25 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | ''[[:d:Q4114857|Ernest Aleksandrovitsj Voznesenskiy]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-04-24 | [[Санкт-Петербург]] | | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | data-sort-value="1997" | 1997-02-01 | |- | | | ''[[:d:Q85136932|Сидорченко, Виктор Фёдорович]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-02-12 | [[Спасск-Дальний]] | [[Мәскәү дәүләт юридик университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="2019" | 2019-10-09 | |- | | | ''[[:d:Q4132877|Vadim Maksovitsj Galperin]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-03-17 | [[Санкт-Петербург]] | Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | data-sort-value="1999" | 1999-09-14 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | ''[[:d:Q4206504|Viktor Kabakchi]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-09-26 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="2025" | 2025-05-16 | |- | | | ''[[:d:Q18635012|Селиванов, Валерий Владимирович]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-05-28 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="2011" | 2011 | |- | | | ''[[:d:Q28528524|Leonid Stepanovitsj Tarasevitsj]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-12-22 | ''[[:d:Q1305171|Белосток воеводалыгы]]'' | Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты | [[галим]] | data-sort-value="2016" | 2016-03-31 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | ''[[:d:Q4263907|Oleg Petrovitsj Litovka]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-05-03 | [[Санкт-Петербург]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | data-sort-value="2007" | 2007-04-02 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | ''[[:d:Q96371054|Леанід Сяргеевіч Пузырэўскі]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-01-07 | [[Гарадок|Һарадок]] | ''[[:d:Q2378801|Петербург дәүләт тимер юллар университеты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q18044646|Vladimir Razumovsky]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-08-19 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q4480733|The Faculty of Geography and Geoecology]]'' | ''[[:d:Q901402|географ]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4382787|Прянков, Борис Васильевич]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-02-05 | | Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | data-sort-value="2006" | 2006-12-31 | |- | | | ''[[:d:Q27523665|Igor Blechzin]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-04-13 | [[Санкт-Петербург]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]'' | data-sort-value="2020" | 2020-12-18 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | ''[[:d:Q16648228|Irina Yeliseyeva]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-11-17 | ''[[:d:Q1655768|Tymovsky District]]'' | Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4332697|Vladimir Okrepilov]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-02-23 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q1628544|Балтыйк дәүләт техника университеты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q18043860|Alexander Dolinin]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-06-22 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4096790|Mikhail Brodsky]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-03-04 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q4530466|Economics Faculty of Saint Petersburg State University]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4439993|Boris Starkov]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-11-17 | [[Шилка (шәһәр)]] | ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q22133517|Nataliya Lebina]]'' | data-sort-value="1948" | 1948 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q19366054|Aleksandr Aronov]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-11-10 | [[Смоленск]] | ''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]'' | [[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q109492432|Черненко, Владимир Анатольевич]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-03-10 | [[Санкт-Петербург]] | Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты | | | |- | | | ''[[:d:Q105303949|Сигов, Виктор Ивглафович]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-11-04 | | Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты | | data-sort-value="2021" | 2021-01-02 | |- | | | ''[[:d:Q109487906|Витман, Татьяна Борисовна]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-03-15 | | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | data-sort-value="2020" | 2020-07-25 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | ''[[:d:Q26776668|Sergey Bazhanov]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-08-23 | [[Санкт-Петербург]] | [[Сембер дәүләт техник университеты]]<br/>[[Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясе]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q806798|банкир]]''<br/>[[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q1900030|Andrey Zaostrovtsev]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-02-21 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q4530466|Economics Faculty of Saint Petersburg State University]]'' | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4162799|Oksana Dmitrijeva]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-04-03 | [[Санкт-Петербург]] | Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4491337|Sergey Fokin]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-01-10 | [[Иваново өлкәсе]] | [[Иваново дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4162756|Mikhail Dmitriyev]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-02-24 | [[Санкт-Петербург]] | Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q15071859|Игорь Максимцев]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-07-21 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q1628544|Балтыйк дәүләт техника университеты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | 1998 | 2014 | ''[[:d:Q114866714|Аляксандр Уладзіміравіч Кіевіч]]'' | data-sort-value="1964" | 1964-11-28 | [[Язвинки]] | Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты | | | |- | | | ''[[:d:Q4155624|Grigory Dvas]]'' | data-sort-value="1965" | 1965-03-01 | [[Санкт-Петербург]] | [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | |- | 1994 | 2000 | ''[[:d:Q51670032|Ниязи Сабир оглы Ниязов]]'' | data-sort-value="1967" | 1967-04-01 | ''[[:d:Q540844|Aghdam]]'' | ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | |- | 1996 | | ''[[:d:Q4226400|Cyril Kozhurin]]'' | data-sort-value="1972" | 1972-07-13 | [[Санкт-Петербург]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4168910|Inna Drouz]]'' | data-sort-value="1979" | 1979-06-24 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q4483553|239нчы санлы физика-математика лицее]]''<br/>Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты<br/>''[[:d:Q2000147|Pierre Mendès-France University]]''<br/>''[[:d:Q1546437|Париж-Дофин университеты]]'' | ''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]'' | | |- | 2012-02 | 2014-11 | ''[[:d:Q91308957|Andrei Ermakov]]'' | | | ''[[:d:Q978124|University of Southern Queensland]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |} {{Wikidata list end}} === Тәмамлаучылар === {{seealso|Төркем:Санкт-Петербург дәүләт икътисад һәм финанс университетын тәмамлаучылар}} # [[Алексей Миллер]] — [[Газпром]] ПАЙ Директорлар советы Җитәкчесе. # Саргсян, Тигран Суранович # [[Шамил Вәлитов]] {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q2165080. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p69/Q2165080/p580:башлау,p69/Q2165080/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! башлау ! тәмамлау ! Исем ! туу датасы ! туу урыны ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |- | | | [[Алексей Посконов]] | data-sort-value="1904" | 1904-03-05 | [[Уфа]] | | | data-sort-value="1969" | 1969-03-13 | [[Мәскәү]] |- | 1939 | 1941 | ''[[:d:Q4263124|Nazeli Stepanovna Lisitsian]]'' | data-sort-value="1906" | 1906-04-05 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | ''[[:d:Q966148|ССРБ Дәүләт банкы]]''<br/>''[[:d:Q4201836|Россия фәннәр академиясенең Икътисад институты]]'' | data-sort-value="2005" | 2005-12-03 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q109490687|Гужков, Иван Васильевич]]'' | data-sort-value="1908" | 1908-01-17 | [[Владимир губернасы]] | | | data-sort-value="1982" | 1982-04-05 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4233676|Alexander Korovushkin]]'' | data-sort-value="1909" | 1909-06-28 | ''[[:d:Q4207296|Kadnikovsky Uyezd]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1976" | 1976-12-25 | [[Мәскәү]] |- | 1952 | 1954 | ''[[:d:Q106568419|Grigori Pavlenko]]'' | data-sort-value="1912" | 1912-11-18 | ''[[:d:Q4406547|Samhorodok]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1979607|финансист]]'' | ''[[:d:Q97379815|Українська республіканська контора Держбанку СРСР]]'' | data-sort-value="1995" | 1995-04-14 | |- | | | ''[[:d:Q108575994|Кононов, Василий Иванович]]'' | data-sort-value="1912" | 1912-12-12 | ''[[:d:Q1094910|Megino-Kangalassky District]]''<br/>[[Якутск өлкәсе]] | | | | |- | | | ''[[:d:Q4264080|Vladimir Lifshitz]]'' | data-sort-value="1913" | 1913-11-05<br/>1913-10-23 | [[Харьков]] | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q487596|драматург]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q69423232|киносценарист]]'' | | data-sort-value="1978" | 1978-10-09 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q43476060|Nikolai Romanov (sports director)]]'' | data-sort-value="1913" | 1913-08-09 | [[Камьянске]] | ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | | data-sort-value="1993" | 1993-09-26<br/>1993-09-27 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q43950660|Afanasiy Alekseevitsj Dodonov]]'' | data-sort-value="1913" | 1913 | [[Россия империясе]] | [[галим]] | [[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]]<br/>''[[:d:Q1773512|Россия дәүләт туризм һәм сервис университеты]]'' | data-sort-value="1995" | 1995 | [[Россия]] |- | | | ''[[:d:Q51800315|Dmitrij Stepanovič Moljakov]]'' | data-sort-value="1913" | 1913-10-26 | | [[галим]] | [[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]] | data-sort-value="2001" | 2001-03-05 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q108395674|Александр Николаевич Молчанов]]'' | data-sort-value="1913" | 1913-09-08 | | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | data-sort-value="1993" | 1993-02-23 | |- | | 1937 | ''[[:d:Q112992841|Бачурин, Александр Васильевич]]'' | data-sort-value="1914" | 1914-04-08 | ''[[:d:Q4404714|Sadovoye]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="2004" | 2004-01-30 | [[Мәскәү]] |- | | | [[Владимир Алхимов]] | data-sort-value="1919" | 1919-10-25 | ''[[:d:Q4321246|Nikulino]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1993" | 1993-01-09 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q39083309|Andrei Bobrovnikov]]'' | data-sort-value="1920" | 1920-02-28 | ''[[:d:Q13648301|Tovarkovo]]'' | ''[[:d:Q114009157|хуҗалык эшлеклесе]]'' | | data-sort-value="1995" | 1995-06-22 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q39083038|Aleksey Zazulin]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-03-10 | ''[[:d:Q4269566|Луньшино]]'' | ''[[:d:Q61889739|партия эшлеклесе]]'' | | data-sort-value="1999" | 1999-02-08 | [[Мурманск]] |- | | | ''[[:d:Q12542316|Takey Esetovitsj Esetov]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-01-15 | [[Казалы]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="2004" | 2004 | [[Кызылурда]] |- | | | ''[[:d:Q130241636|Dimitar Bazhdarov]]'' | data-sort-value="1924" | 1924-11-14 | ''[[:d:Q408077|Елена]]'' | ''[[:d:Q1979607|финансист]]'' | | data-sort-value="1972" | 1972-12-08 | |- | | | ''[[:d:Q99767552|Fyodor Dronov]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-05-18 | [[Кирмәнчек]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | ''[[:d:Q4201835|Institute of Economics of the National Academy of Sciences of Belarus]]''<br/>''[[:d:Q81117539|Research Economic Institute of the Ministry of Economy of the Republic of Belarus]]'' | data-sort-value="1994" | 1994-07-04 | |- | | | ''[[:d:Q116692708|Анатоль Віктаравіч Шашкоўскі]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-11-22 | [[Минск]] | | ''[[:d:Q2628140|Беларус дәүләт техника университеты]]'' | data-sort-value="2021" | 2021 | |- | | | ''[[:d:Q109490056|Alexander Massarskiy]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-05-05 | [[Гарадок|Һарадок]] | | | data-sort-value="2020" | 2020-12-18 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | ''[[:d:Q4539273|Alexander Yasinsky]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-07-20 | [[Минск]] | ''[[:d:Q1979607|финансист]]'' | | data-sort-value="2019" | 2019-05-16 | [[Тольятти]] |- | | | ''[[:d:Q116692028|Віктар Іванавіч Стражаў]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-08-25 | ''[[:d:Q21336634|Kivai]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q2628140|Беларус дәүләт техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201835|Institute of Economics of the National Academy of Sciences of Belarus]]''<br/>''[[:d:Q31213141|Minsk Financial-Economic College]]'' | | |- | | 1963 | ''[[:d:Q116755816|Міхаіл Іванавіч Наздрын-Платніцкі]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-10-03 | [[Рухча 2]] | | ''[[:d:Q2628140|Беларус дәүләт техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q116755829|Higher School of Management and Business]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4132877|Vadim Maksovitsj Galperin]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-03-17 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты | data-sort-value="1999" | 1999-09-14 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | ''[[:d:Q4526777|Mikhail Shteyn]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-04-23 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | data-sort-value="2009" | 2009-09-24 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | ''[[:d:Q4224129|Feliks Klotsvog]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-08-05 | [[Клинцы]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | ''[[:d:Q4201613|Institute of Economic Forecasting]]'' | data-sort-value="2012" | 2012-06-18 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q116633797|Лідзія Лукінічна Ермаловіч]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-08-18 | ''[[:d:Q4445596|Suzhenka]]'' | | ''[[:d:Q4881948|Belarusian Trade-Economic University of Consumer Cooperation]]''<br/>''[[:d:Q66841376|Варкуцінскі горна-эканамічны каледж]]''<br/>''[[:d:Q4082750|Belarusian State Technological University]]''<br/>''[[:d:Q116414154|Faculty of Accounting and Economics, BSEU]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4495473|Grigorii Khanin]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-06-11 | ''[[:d:Q757101|Dagda]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | ''[[:d:Q1467445|Новосибирск дәүләт техник университеты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q28528524|Leonid Stepanovitsj Tarasevitsj]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-12-22 | ''[[:d:Q1305171|Белосток воеводалыгы]]'' | [[галим]] | Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты | data-sort-value="2016" | 2016-03-31 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | ''[[:d:Q11316418|Talbak Nasarow]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-03-15 | ''[[:d:Q2565377|Danghara District]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | | |- | | 1970 | ''[[:d:Q131915723|Valentin Manturov]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-09-25 | [[Мурманск]] | ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | | data-sort-value="2019" | 2019-01 | |- | | | ''[[:d:Q1334341|Elvyra Janina Kunevičienė]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-12-09 | ''[[:d:Q12660232|Kazokai]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q4382787|Прянков, Борис Васильевич]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-02-05 | | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты | data-sort-value="2006" | 2006-12-31 | |- | | | ''[[:d:Q4521783|Ljubow Nikititschna Schwez]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-04-17 | ''[[:d:Q4149135|Grigorivka]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q16648228|Irina Yeliseyeva]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-11-17 | ''[[:d:Q1655768|Tymovsky District]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты<br/>''[[:d:Q29479197|House of Scientists (St. Petersburg)]]''<br/>''[[:d:Q929378|Санкт-Петербургтагы Европа университеты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q116701921|Міхаіл Канстанцінавіч Фісенка]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-02-01 | [[Чигириновка (Павлодар өлкәсе)]] | | ''[[:d:Q2628140|Беларус дәүләт техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q7895206|University of Camagüey]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4493938|Viktor Fyodorov]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-03-12 | ''[[:d:Q3739436|Krasnogorodsk]]'' | [[галим]] | ''[[:d:Q1048694|Россия дәүләт китапханәсе]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q109492432|Черненко, Владимир Анатольевич]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-03-10 | [[Санкт-Петербург]] | | Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты<br/>''[[:d:Q1628544|Балтыйк дәүләт техника университеты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4458661|Valeriy Vladimirovitsj Tichonov]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-10-13 | [[Иске Русса]] | | | | |- | | | ''[[:d:Q9353100|Sławomir Cytrycki]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-12-17 | [[Луҗ]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q95960363|Vladimir Gvozdarev]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-06-03 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q105303949|Сигов, Виктор Ивглафович]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-11-04 | | | Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты | data-sort-value="2021" | 2021-01-02 | |- | | | ''[[:d:Q9144024|Alyaksandr Antanyenka]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-10-02 | [[Славгарад|Слауһарад]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | ''[[:d:Q1997334|Belarusbank]]'' | | |- | | | [[Рифат Исләев]] | data-sort-value="1953" | 1953-04-01 | [[Санкт-Петербург]] | | | data-sort-value="2022" | 2022-08-04 | |- | | | ''[[:d:Q18246623|Мяндин, Анатолий Васильевич]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-01-15 | [[Нарьян-Мар]] | | | | |- | | | ''[[:d:Q96018535|Aleksandr Egorov]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-03-08 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="2012" | 2012-04 | [[Санкт-Петербург]] |- | | 1980 | ''[[:d:Q3954606|Nikolay Shipil']]'' | data-sort-value="1955" | 1955-02-25 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | ''[[:d:Q1200975|Pulkovo Aviation Enterprise]]''<br/>[[Hawa transportı buyınça federal' agentlıq]]<br/>[[Аэрофлот]]<br/>''[[:d:Q727452|Rossiya]]'' | | |- | | | [[Шамил Вәлитов]] | data-sort-value="1955" | 1955-12-21 | [[Казан]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | data-sort-value="2016" | 2016-07-02 | [[Россия]] |- | | | ''[[:d:Q60041014|Ivan Medvedev]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-02-10 | [[Ухта]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q102037553|Бердникова, Нина Владимировна]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-09-09 | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q123511115|Попова Валентина Дмитрівна]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-01-15 | ''[[:d:Q4142412|Holubychi]]'' | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q1551183|Черновцы милли университеты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q96985300|Sergei Shulgin]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-01-14 | [[Минусинск]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="2021" | 2021-11-11 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q124770455|Вязалов, Сергей Юрьевич]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-06-04 | ''[[:d:Q3484355|Verkhnyaya Inta]]'' | | | | |- | | | ''[[:d:Q51669803|Sergey Vasiliev]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-06-08 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | [[Федерация Советы]] | | |- | | 1991 | ''[[:d:Q109929582|Александр Николаевич Чуркин]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-08-04 | [[Донецк]] | [[менеджер]] | | | |- | | | ''[[:d:Q4162799|Oksana Dmitrijeva]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-04-03 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты | | |- | | | ''[[:d:Q2019134|Oleg Yuryev]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-07-28 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]'' | | data-sort-value="2018" | 2018-07-05 | [[Франкфурт]] |- | | | ''[[:d:Q4464823|Konstantin Tublin]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-01-17 | [[Санкт-Петербург]] | [[эшкуар]] | | | |- | | | ''[[:d:Q110233|Tigran Sargsyan]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-01-29 | ''[[:d:Q62337|Vanadzor]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q806798|банкир]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | | | |- | | 1989 | ''[[:d:Q3154164|Yury Boldyrev]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-05-29 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | ''[[:d:Q16893694|Крылов ис. дәүләт фәнни үзәге]]''<br/>''[[:d:Q4504067|centre d'études économiques et politiques épicentre]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q20047964|Galina Izotova]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-05-03 | [[Череповец]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q30302568|Mamarizo Nurmurodov]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-03-17 | [[Сәмәрканд]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q108684933|Valentina Artamonova]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-12-13 | ''[[:d:Q4317826|Nesterovo, Sokolsky District, Vologda Oblast]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q216674|Mikhail Manevich]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-02-18 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1997" | 1997-08-18 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | ''[[:d:Q456123|Alfred Koch]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-02-28 | [[Алтай (шәһәр, Казакъстан)|Алтай]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>[[менеджер]]<br/>[[язучы]] | | | |- | | | ''[[:d:Q4162756|Mikhail Dmitriyev]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-02-24 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты | | |- | | | ''[[:d:Q4300055|Mikhail Mokretsov]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-02-09 | [[Игра районы]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q18634592|Махотин, Алексей Николаевич]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-04-09 | ''[[:d:Q3879092|Novokhopyorsky District]]'' | | | | |- | | | ''[[:d:Q32941712|Vladimir Stolyarenko]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-02-26 | [[Санкт-Петербург]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q806798|банкир]]''<br/>''[[:d:Q1979607|финансист]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q51203301|Сергей Цивилёв]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-09-21 | [[Мариуполь]] | ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | | | |- | | 1989 | [[Алексей Миллер]] | data-sort-value="1962" | 1962-01-31 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[эшкуар]] | [[Санкт-Петербург хакимият органнары|Санкт-Петербург хөкүмәте]]<br/>''[[:d:Q2035634|Питырбурның зур порты]]''<br/>''[[:d:Q805798|Балтыйк торбаүткәргеч системасы]]''<br/>''[[:d:Q2659854|Россия Федерациясенең энергетика министрлыгы]]''<br/>[[Газпром]] | | |- | | | ''[[:d:Q19818081|Sergey Yesyakov]]'' | data-sort-value="1963" | 1963-08-11 | ''[[:d:Q18172923|Дмитриев Усад]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q109492955|Гордич, Александр Александрович]]'' | data-sort-value="1963" | 1963 | ''[[:d:Q1885588|Ivanava district]]'' | | | | |- | | | ''[[:d:Q4072002|Beibut Bakirovich Atamkulov]]'' | data-sort-value="1964" | 1964-05-19 | [[Озынагач (Алматы өлкәсе)]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | 1992 | ''[[:d:Q114866714|Аляксандр Уладзіміравіч Кіевіч]]'' | data-sort-value="1964" | 1964-11-28 | [[Язвинки]] | | ''[[:d:Q104767395|Faculty of Economics and Finance]]''<br/>Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты | | |- | | | ''[[:d:Q234259|Svetlana Medvedeva]]'' | data-sort-value="1965" | 1965-03-15 | [[Кронштадт]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>[[бухгалтер]]<br/>''[[:d:Q1979607|финансист]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q4279847|Zahid Məmmədov]]'' | data-sort-value="1965" | 1965-03-31 | [[Бакы]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | ''[[:d:Q2072655|Azerbaijan State University of Economics]]'' | | |- | | 1986 | ''[[:d:Q4527206|Valery Shubinsky]]'' | data-sort-value="1965" | 1965-01-16<br/>1965-01-19 | [[Киев]] | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | | | |- | | | ''[[:d:Q110088603|Islam Rzayev]]'' | data-sort-value="1965" | 1965 | ''[[:d:Q477163|Goychay District]]'' | | | | |- | | | ''[[:d:Q109484592|Vladimir Borisovič Želonkin]]'' | data-sort-value="1967" | 1967-01-23 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]'' | ''[[:d:Q1780189|Коммерсантъ]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4173490|Viktor Yevtukhov]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-03-02 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | [[Федерация Советы]] | | |- | | 1992 | ''[[:d:Q70254739|Elena Avdeeva]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-07-19 | [[Череповец]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | | data-sort-value="2023" | 2023-08-29 | |- | | | ''[[:d:Q113738096|Yuliya Tarasenko]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-03-28 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q4009406|эспринтир]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q4082480|Олег Белозөров]]'' | data-sort-value="1969" | 1969-09-26 | [[Вентспилс]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q4360317|Vyacheslav Petkun]]'' | data-sort-value="1969" | 1969-06-26 | [[Санкт-Петербург]] | [[композитор]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[җырчы]]<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q16207094|Tatiana Shevtsova]]'' | data-sort-value="1969" | 1969-07-22 | [[Козельск]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q16671563|Boris Listov]]'' | data-sort-value="1969" | 1969-03-11 | [[Всеволожск]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | [[Федерация Советы]] | | |- | | | ''[[:d:Q102076857|Вячеслав Гладков]]'' | data-sort-value="1969" | 1969-01-15 | ''[[:d:Q19638795|Кучки]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q106144024|Vadim Zingman]]'' | data-sort-value="1970" | 1970-07-22 | [[Санкт-Петербург]] | [[менеджер]] | | | |- | | | ''[[:d:Q21772095|Andrei Nikolaevich Fomenko]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-11-02 | [[Ейск]] | ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>[[язучы]] | | | |- | | | ''[[:d:Q108881993|Михаил Евраев]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-04-21 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q1250034|Aleksandr Tretyakov]]'' | data-sort-value="1972" | 1972-10-01 | [[Пермь]] | ''[[:d:Q12369333|көрәшче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q4061115|Kirill Aleksandrov]]'' | data-sort-value="1972" | 1972-09-18 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | ''[[:d:Q1798319|LRT Radijas]]''<br/>''[[:d:Q16271790|Русская жизнь]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4373585|Posev]]''<br/>''[[:d:Q4395749|Rodina]]''<br/>''[[:d:Q2369087|Zvezda]]''<br/>''[[:d:Q4387370|Радио «Град Петров»]]''<br/>''[[:d:Q4114417|Хәрби тарих архивы]]'' | | |- | | 1998 | ''[[:d:Q4114849|Voznesensky Alexander Ernestovich]]'' | data-sort-value="1972" | 1972-04-08 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q18008958|Andrey Shalopa]]'' | data-sort-value="1972" | 1972-02-19 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q51670110|איליה גרקוס]]'' | data-sort-value="1972" | 1972-07-30 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q26481809|спорт эшлеклесе]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q4239824|Vyacheslav Krasko]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-08-06 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q12356615|сәяхәтче]]''<br/>''[[:d:Q1979607|финансист]]''<br/>''[[:d:Q2961975|башкарма директор]]''<br/>[[менеджер]] | | | |- | | | ''[[:d:Q6415267|Kirill Seleznev]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-04-23 | [[Санкт-Петербург]] | [[эшкуар]]<br/>[[менеджер]] | | | |- | | 1996 | ''[[:d:Q104902312|Denis Bortnikov]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-11-19 | [[Ленинград өлкәсе]] | [[менеджер]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q2961975|башкарма директор]]'' | ''[[:d:Q1549389|VTB Bank]]'' | | |- | | 2001 | ''[[:d:Q135909639|Алег Аркадзевіч Макарэвіч]]'' | data-sort-value="1974" | 1974 | [[Арэхавск]] | | ''[[:d:Q66724358|Orša District Executive Committee]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4317652|Несис, Виталий Натанович]]'' | data-sort-value="1976" | 1976-06-30 | [[Зеленоградск]] | ''[[:d:Q1501800|генераль директор]]''<br/>''[[:d:Q2824523|board member]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q7454013|Sergey Kovalenko]]'' | data-sort-value="1976" | 1976-05-25 | [[Шахты]] | ''[[:d:Q12369333|көрәшче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q23656167|Konstantin Likhodedov]]'' | data-sort-value="1976" | 1976-03-19 | [[Туапсе]] | [[эшкуар]] | | | |- | | | ''[[:d:Q129441537|Vladimir Stepashin]]'' | data-sort-value="1976" | 1976 | | ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q19910481|Глеб Никитин]]'' | data-sort-value="1977" | 1977-08-24 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | | |- | 1994 | 1999 | ''[[:d:Q28346533|Mger Terteryan]]'' | data-sort-value="1977" | 1977-03-23 | [[Ереван]] | ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | | | |- | | 2000 | [[Тимур Бәдретдинов]] | data-sort-value="1978" | 1978-02-11 | ''[[:d:Q4125699|Voronovo]]'' | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q98925420|KVN actor]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q130469074|Дягилева, Елена Васильевна]]'' | data-sort-value="1978" | 1978-01-01 | [[Мурманск]] | ''[[:d:Q1979607|финансист]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | [[Федерация Советы]] | | |- | | | ''[[:d:Q4168910|Inna Drouz]]'' | data-sort-value="1979" | 1979-06-24 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]'' | ''[[:d:Q4077335|Банк ВТБ Северо-Запад]]''<br/>Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты | | |- | | 2007 | ''[[:d:Q91131569|Denis Dolzhenko]]'' | data-sort-value="1979" | 1979-01-20 | [[Сланцы]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2066131|спортчы]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]'' | ''[[:d:Q4184897|Вологда өлкәсе законнар чыгару җыелышы]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q19861739|Dmitry Ushakov]]'' | data-sort-value="1980" | 1980-11-13 | | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | 2002 | ''[[:d:Q101413663|Rodion Shishkov]]'' | data-sort-value="1980" | 1980-07-09 | [[Санкт-Петербург]] | [[эшкуар]]<br/>[[менеджер]] | ''[[:d:Q1502763|Россия почтасы]]''<br/>''[[:d:Q965740|Yota]]''<br/>''[[:d:Q101413729|Samokat]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4230992|Yevgeny Konovalov]]'' | data-sort-value="1981" | 1981-10-19 | [[Акмәсҗит]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q117105479|Сигова, Мария Викторовна]]'' | data-sort-value="1981" | 1981-06-21 | | | | | |- | | | ''[[:d:Q138975073|Fernando Angulo]]'' | data-sort-value="1981" | 1981 | [[Кочабамба]] | ''[[:d:Q89432399|digital marketer]]''<br/>''[[:d:Q100742049|conference speaker]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q12859263|нотыкчы]]''<br/>''[[:d:Q46475908|marketing executive]]'' | ''[[:d:Q48818116|Semrush]]''<br/>''[[:d:Q11463|Adobe]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4168912|Marina Drouz]]'' | data-sort-value="1982" | 1982-12-21 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q1979607|финансист]]''<br/>''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]'' | ''[[:d:Q135635|Boston Consulting Group]]''<br/>''[[:d:Q1140680|Flex Ltd.]]'' | | |- | | 2005 | ''[[:d:Q109318039|Boris Piotrovsky]]'' | data-sort-value="1982" | 1982-07-10 | [[Санкт-Петербург]] | | [[Санкт-Петербург хакимият органнары|Санкт-Петербург хөкүмәте]] | | |- | | 2006 | ''[[:d:Q115622720|Pavel Shvets]]'' | data-sort-value="1983" | 1983-12-05 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q132157823|Dmitriy Bakanov]]'' | data-sort-value="1985" | 1985-10-07 | [[Байкоңгыр|Байкуңгыр]] | | | | |- | | | ''[[:d:Q2635589|Boris Rotenberg]]'' | data-sort-value="1986" | 1986-05-19 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q937857|футболчы]]'' | | | |- | | | [[Алмаз Хәкимов]] | data-sort-value="1986" | 1986-09-28 | [[Теләче]] | [[хокук белгече]]<br/>[[менеджер]] | [[Пенза өлкәсе]] | | |- | 2009 | 2014 | ''[[:d:Q29011582|Reda Kerbush]]'' | data-sort-value="1988" | 1988-12-20 | [[Астана]] | ''[[:d:Q41546637|викимедиачы]]''<br/>''[[:d:Q2217507|финанс менеджеры]]''<br/>[[язучы]] | | | |- | | 2015 | ''[[:d:Q130270676|Pavel Bragin]]'' | data-sort-value="1988" | 1988-12-16 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q28532113|Yury Khovansky]]'' | data-sort-value="1990" | 1990-01-19 | [[Никольск (Пинзә өлкәсе)|Никольск (Пенза өлкәсе)]] | ''[[:d:Q4110598|видеоблогер]]''<br/>''[[:d:Q2252262|рэп җырчысы]]''<br/>''[[:d:Q17125263|ютубчы]]''<br/>''[[:d:Q578109|телепродюсер]]''<br/>''[[:d:Q245068|кәмитче]]''<br/>''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q54957817|Marina Mogilko]]'' | data-sort-value="1990" | 1990-03-13 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q109459317|content creator]]''<br/>[[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q15077007|podcaster]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q24351043|Hanna]]'' | data-sort-value="1991" | 1991-01-23 | [[Чабаксар]] | [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q4610556|модель]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q106869045|Владислав Кудрин]]'' | data-sort-value="1993" | 1993-11-16 | | ''[[:d:Q4110598|видеоблогер]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q92633584|Evgeny A Antipov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]] | | |- | | | ''[[:d:Q136351191|Галина Петровна Кириллова]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q136661129|Домбровский Феликс Леонтьевич]]'' | | | [[инженер]] | ''[[:d:Q130572165|Severnaya Zarya]]'' | | |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == {{Тышкы сылтамалар}} == Шулай ук карагыз == {{Портал|Мәгариф|Россия Федерациясе}} * [[Россия югары уку йортлары исемлеге]] [[Төркем:Россия университетлары]] [[Төркем:1930 елда нигезләнгән уку йортлары]] [[Төркем:2012 елда нигезләнгән уку йортлары]] [[Төркем:Әлифба буенча университетлар]] [[Төркем:Санкт-Петербург университетлары]] [[Төркем:Икътисад юнәлешле югары уку йортлар]] 2tia2xwrzcwwmmouyha0lxgz09ryk76 0 207653 5963080 2410929 2026-06-13T18:40:47Z InternetArchiveBot 35870 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5963080 wikitext text/x-wiki [[File:Sri Mahalingeshwar Temple Puttur.jpg|thumb|right|Координаталары - 12,768°N, 75,207°O булган, [[Һиндстан]]да, [[Карнатака]]да, [[Дакшина Каннада даирәсе]]ндә [[Путтур]]да урнашкан, безнең эраның 8-енче гасырда Патша Банга әмере буенча төзелгән гыйбадәтханә. Язмалары - [[Ашока язмалары]], Веб-сайт:[http://putturmahalingeshwaratemple.kar.nic.in/History.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180714150134/http://putturmahalingeshwaratemple.kar.nic.in/History.htm |date=2018-07-14 }}. 1 гыйбадәтханә, 2 һәйкәл.]] '''Путтур Шри Махалингешвара Гыйбадәтханәсе''' Һиндстанның [[Карнатака]] штатының [[Путтур]]да, [[Мангалор]]да урнашкан 12-енче гасыр гыйбадәтханә. Ходай Шива (популяр рәвештә Путтур Махалингешвара буларак мәгълүм) төп Ходай булып тора. ==Шулай ук карагыз== * [[Полали Раджараджешвари Гыйбадәтханәсе]] * [[Кумбле Шри Гопалакришна Гыйбадәтханәсе]] * [[Мадхур Гыйбадәтханәсе]] * [[Кукке Субраманья Гыйбадәтханәсе]] ==Искәрмәләр== {{Reflist|30em}} [[Төркем:Һинд дине]] [[Төркем:Шиваизм]] [[Төркем:Һинд дине гыйбадәтханәләре]] jvhclzowqxd6jcfr4gv8zahs7538r0s 0 229024 5963063 5935450 2026-06-13T15:06:40Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963063 wikitext text/x-wiki {{УК}} '''«Дуслык» ордены''' — [[2015 ел]]ның [[16 апрель|16 апрелендә]] [[Татарстан Республикасы Дәүләт Советы|Татарстанның Дәүләт Советы]] тарафыннан расланды. «Дуслык» ордены белән гражданнар [[Татарстан|Татарстан Республикасының]] халыкара абруен, Татарстан Республикасы һәм чит ил дәүләтләре, [[Россия Федерациясе]]нең башка субъектлары арасында дуслык һәм хезмәттәшлекне ныгытудагы аерым казанышлары, Татарстан Республикасының көчле алга китешенә ярдәм итүче сәүдә, икътисадый, фәнни, техник, социаль, мәдәни элемтәләрне һәм сәнәгать потенциалын, нәтиҗәле инвестиция, хәйрия һәм иҗтимагый эшчәнлекне үстерүгә зур өлеш керткән өчен бүләкләнәләр. «Дуслык» ордены белән бүләкләнгән затлар аны күкрәкнең сул ягына тагып йөриләр, ә бүләкләнүчеләрнең [[Россия Федерациясе]], [[СССР]] орден­нары һәм медальләре, [[«Татарстан Республикасы алдындагы казанышлар өчен» ордены]] булганда, алардан соң урнаштыралар. == Ияләре == {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P166 wd:Q86003372. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p166/Q86003372/p585 |columns=p166/Q86003372/p585:Ел,label:Исем,p569,p19,p69,p373:медиа,p570}} {| class='wikitable sortable' ! Ел ! Исем ! туу датасы ! туу урыны ! әлма-матер ! медиа ! үлем датасы |- | | [[Рафис Борһанов]] | data-sort-value="1961" | 1961-08-17 | [[Мөслим районы]] | [[Казан дәүләт аграр университеты]]<br/>[[Казан дәүләт финанс-икътисад институты|Казан дәүләт финанс һәм икътисад институты]] | [[:commons:Category:Rafis Burganov|Rafis Burganov]] | |- | | ''[[:d:Q47453069|Сергей Готье]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-09-23 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]'' | [[:commons:Category:Sergey Vladimirovich Gauthier|Sergey Vladimirovich Gauthier]] | |- | | [[Татьяна Ларионова]] | data-sort-value="1955" | 1955-07-02 | [[Казан]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[:commons:Category:Tatyana Larionova|Tatyana Larionova]] | |- | | ''[[:d:Q48774631|Дмитрий Сотников]]'' | data-sort-value="1985" | 1985-05-29 | [[Чаллы]] | | [[:commons:Category:Dmitry Sotnikov|Dmitry Sotnikov]] | |- | | [[Сәрдар Бәрдемөхәммәдов]] | data-sort-value="1981" | 1981-09-22 | [[Ашкабад]] | ''[[:d:Q4466158|Төркемәнстан авыл хуҗалыгы университеты]]''<br/>''[[:d:Q5279909|Россия Федерациясе Чит ил эшләре министрлыгының Дипломатия академиясе]]''<br/>''[[:d:Q1502181|Geneva Centre for Security Policy]]'' | [[:commons:Category:Serdar Berdimuhamedow|Serdar Berdimuhamedow]] | |- | | [[Шамил Гафаров]] | data-sort-value="1969" | 1969-05-11 | [[Апас]] | [[Казан дәүләт финанс-икътисад институты|Казан дәүләт финанс һәм икътисад институты]] | [[:commons:Category:Shamil Gafarov|Shamil Gafarov]] | |- | 2022 | [[Камилә Вәлиева]] | data-sort-value="2006" | 2006-04-26 | [[Казан]] | | [[:commons:Category:Kamila Valieva|Kamila Valieva]] | |- | | [[Рим Гыйниятуллин]] | data-sort-value="1943" | 1943-09-18 | ''[[:d:Q1645112|Зәмин районы]]'' | ''[[:d:Q17372833|Ташкент ирригация һәм авыл хуҗалыгы механикалаштыру инженерлары институты]]'' | [[:commons:Category:Rim Giniyatullin|Rim Giniyatullin]] | data-sort-value="2026" | 2026-04-20 |- | | [[Альберт Суфианов]] | data-sort-value="1965" | 1965-03-07 | [[Вихоревка]] | [[Иркутск дәүләт медицина университеты]] | [[:commons:Category:Albert Sufianov|Albert Sufianov]] | |- | | [[Альберт Шиһабетдинов]] | data-sort-value="1952" | 1952-11-12 | [[Первоуральск]] | | [[:commons:Category:Albert Shigabutdinov|Albert Shigabutdinov]] | |- | | [[Артем Хохорин]] | data-sort-value="1970" | 1970-07-30 | [[Казан]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Казан юридик институты|Россия Эчке эшләр министрлыгының Казан юридик институты]]<br/>[[131 нче лицей (Казан)|131 нче лицей]] | [[:commons:Category:Artyom Hohorin|Artyom Hohorin]] | |- | | [[Илгиз Гыйләҗев]] | data-sort-value="1957" | 1957-04-14 | [[Казан]] | [[Россия халыклар дуслыгы университеты]] | [[:commons:Category:Ilgiz Gilazov|Ilgiz Gilazov]] | |- | | ''[[:d:Q84721693|Сабитов, Рифат Абдулвагапович]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-04-30 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4304299|Мәскәү элемтә һәм информатика техник университеты]]'' | [[:commons:Category:Rifat Sabitov|Rifat Sabitov]] | |- | | [[Равил Мәганов]] | data-sort-value="1954" | 1954-09-25 | [[Әлмәт]] | [[Россия дәүләт нефть һәм газ университеты|И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты]] | [[:commons:Category:Ravil Maganov|Ravil Maganov]] | data-sort-value="2022" | 2022-09-01 |- | | [[Эдвард Габдуллаҗанов]] | data-sort-value="1957" | 1957-04-08 | [[Олы Әтнә]] | ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]''<br/>[[Казан дәүләт финанс-икътисад институты|Казан дәүләт финанс һәм икътисад институты]] | [[:commons:Category:Edward Abdullazyanov|Edward Abdullazyanov]] | |- | | [[Илдар Хәйруллин (1950)|Илдар Хәйруллин]] | data-sort-value="1950" | 1950-06-06 | [[Казан]] | [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]] | [[:commons:Category:Ildar Khairullin (actor)|Ildar Khairullin (actor)]] | |- | | [[Илшат Әминов]] | data-sort-value="1963" | 1963-07-27 | [[Казан]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[:commons:Category:Ilshat Aminov|Ilshat Aminov]] | |- | | [[Александр Терентьев]] | data-sort-value="1961" | 1961-06-13 | [[Югары Ослан]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q277872|Мәскәү гуманитар университеты]]'' | [[:commons:Category:Aleksandr Terentyev (politician)|Aleksandr Terentyev (politician)]] | |- | | [[Фоат Зиннуров]] | data-sort-value="1959" | 1959-05-10 | [[Биектау районы]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[:commons:Category:Foat Zinnurov|Foat Zinnurov]] | |- | | [[Александр Лаврентьев]] | data-sort-value="1946" | 1946-10-09 | [[Казан]] | | [[:commons:Category:Alexander Lavrentyev|Alexander Lavrentyev]] | |- | | [[Юрий Камалтынов]] | data-sort-value="1957" | 1957-03-11 | | | [[:commons:Category:Yuri Kamaltynov|Yuri Kamaltynov]] | |- | 2024-11-28 | [[Александр Куренков (1972)|Александр Куренков]] | data-sort-value="1972" | 1972-06-02 | ''[[:d:Q915653|Sofrino]]'' | ''[[:d:Q4303891|Мәскәү дәүләт физик мәдәният академиясе]]''<br/>''[[:d:Q1934911|РФ КК Генераль штабы хәрби академиясе]]'' | [[:commons:Category:Alexander Kurenkov|Alexander Kurenkov]] | |- | | ''[[:d:Q119846918|Юрий Гвоздь]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-09-19 | [[Берлин]] | ''[[:d:Q1130457|С. А. Герасимов исемендәге Бөтенрусия дәүләт кинематография институты]]'' | [[:commons:Category:Yuri Gvozd|Yuri Gvozd]] | |- | | ''[[:d:Q120277530|Сергей Хәйретдинов]]'' | data-sort-value="1981" | 1981-06-23 | [[Грозный]] | | | |- | 2023-10-24 | [[Адам Кадыйров]] | data-sort-value="2007" | 2007-11-24 | [[Чечня]] | | | |- | | ''[[:d:Q125896685|Оксана Лут]]'' | data-sort-value="1979" | 1979-02-25 | [[Мәскәү]] | [[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]] | [[:commons:Category:Oksana Luth|Oksana Luth]] | |- | | ''[[:d:Q126387033|Анатолий Иванов]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-05-07 | [[Ылыя]] | | [[:commons:Category:Anatolij Ivanov|Anatolij Ivanov]] | |- | | ''[[:d:Q131306020|Патраков, Александр Михайлович]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-09-22 | [[Чиләбе]] | | | data-sort-value="2024" | 2024-11-06 |- | 2016 | [[Денис Калинкин|Денис Калинкин]] | data-sort-value="1974" | 1974-11-16 | [[Түбән Кама]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | | |- | | [[Алмаз Шәрипов (1964)|Алмаз Шәрипов]] | data-sort-value="1964" | 1964-10-24 | [[Әнәк]] | [[Казан дәүләт аграр университеты]] | | |- | | ''[[:d:Q136023687|Павлов, Александр Филиппович]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-06-25 | [[Надеждино (Питрәч районы)|Надеждино]] | [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]] | [[:commons:Category:Aleksandr Filippovich Pavlov|Aleksandr Filippovich Pavlov]] | data-sort-value="2023" | 2023-09-09 |- | 2024 | [[Александр Лукашенко]] | data-sort-value="1954" | 1954-08-30 | [[Копысь]] | ''[[:d:Q2858236|Mahilyow State A. Kulyashow University]]''<br/>''[[:d:Q105953357|Faculty of Economy of the Belarusian State Agricultural Academy]]''<br/>''[[:d:Q107300005|Alexandrya Secondary School]]'' | [[:commons:Category:Alexander Lukashenko|Alexander Lukashenko]] | |- | | [[Кирилл (Мәскәү патриархы)|Кирилл (Гундяев)]] | data-sort-value="1946" | 1946-11-20 | [[Санкт-Петербург]] | [[Санкт-Петербург руханилар академиясе]] | [[:commons:Category:Patriarch Kirill I|Patriarch Kirill I]] | |- | | [[Эмомали Раһмон]] | data-sort-value="1952" | 1952-10-05 | ''[[:d:Q3815320|Danghara]]'' | ''[[:d:Q1528756|Таҗик милли университеты]]'' | [[:commons:Category:Emomali Rahmon|Emomali Rahmon]] | |- | 2024-10-23 | [[Илһам Әлиев]] | data-sort-value="1961" | 1961-12-24 | [[Бакы]] | ''[[:d:Q25539284|Baku city secondary school number 6]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]] | [[:commons:Category:Ilham Aliyev|Ilham Aliyev]] | |- | | [[Горбангулы Бәрдемөхәммәдов]] | data-sort-value="1957" | 1957-06-29 | ''[[:d:Q13367422|Бабарап]]'' | ''[[:d:Q4146865|Myrat Garryyev State Medical University of Turkmenistan]]'' | [[:commons:Category:Gurbanguly Berdimuhamedow|Gurbanguly Berdimuhamedow]] | |- | | [[Шәүкәт Мирзияев]] | data-sort-value="1957" | 1957-07-24 | ''[[:d:Q1645112|Зәмин районы]]'' | ''[[:d:Q17372833|Ташкент ирригация һәм авыл хуҗалыгы механикалаштыру инженерлары институты]]'' | [[:commons:Category:Shavkat Mirziyoyev|Shavkat Mirziyoyev]] | |- | | [[Юрий Лужков]] | data-sort-value="1936" | 1936-09-21 | [[Мәскәү]] | [[Россия дәүләт нефть һәм газ университеты|И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты]] | [[:commons:Category:Yuri Luzhkov|Yuri Luzhkov]] | data-sort-value="2019" | 2019-12-10 |- | 2016 | [[Софья Гобәйдуллина|София Гобәйдуллина]] | data-sort-value="1931" | 1931-10-24 | [[Чистай]] | [[Казан дәүләт консерваториясе]]<br/>[[Мәскәү дәүләт консерваториясе]] | [[:commons:Category:Sofia Gubaidulina|Sofia Gubaidulina]] | data-sort-value="2025" | 2025-03-13 |- | | [[Евгения Тарасова]] | data-sort-value="1994" | 1994-12-17 | [[Казан]] | | [[:commons:Category:Evgenia Tarasova|Evgenia Tarasova]] | |- | | [[Касыйм-Җумарт Тукаев]] | data-sort-value="1953" | 1953-05-17 | [[Алматы]] | [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]<br/>''[[:d:Q5279909|Россия Федерациясе Чит ил эшләре министрлыгының Дипломатия академиясе]]'' | [[:commons:Category:Kassym-Jomart Tokayev|Kassym-Jomart Tokayev]] | |- | | ''[[:d:Q238238|Елена Вяльбе]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-04-20 | [[Магадан]] | | [[:commons:Category:Yelena Välbe|Yelena Välbe]] | |- | | ''[[:d:Q253253|Екатерина Гамова]]'' | data-sort-value="1980" | 1980-10-17 | [[Чиләбе]] | ''[[:d:Q4476757|Урал дәүләт физкультура университеты]]'' | [[:commons:Category:Yekaterina Gamova|Yekaterina Gamova]] | |- | | ''[[:d:Q313989|Сергей Степашин]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-03-02 | ''[[:d:Q623329|Lüshunkou District]]'' | [[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]]<br/>''[[:d:Q1935120|Хәрби-сәяси академия]]'' | [[:commons:Category:Sergei Stepashin|Sergei Stepashin]] | |- | 2015 | [[Минтимер Шәймиев]] | data-sort-value="1937" | 1937-01-20 | [[Әнәк]] | [[Казан дәүләт аграр университеты]] | [[:commons:Category:Mintimer Shaimiev|Mintimer Shaimiev]] | |- | | [[Тәлгать Таҗетдин]] | data-sort-value="1948" | 1948-10-12 | [[Казан]] | [[Мир Араб мәдрәсәсе]]<br/>[[Әл-Әзһәр университеты]] | [[:commons:Category:Talgat Tadzhuddin|Talgat Tadzhuddin]] | |- | | ''[[:d:Q458100|Ella Pamfilova]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-09-12 | [[Алмалык (шәһәр)|Алмалык]] | ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]'' | [[:commons:Category:Ella Pamfilova|Ella Pamfilova]] | |- | | [[Алишер Усманов]] | data-sort-value="1953" | 1953-09-09 | [[Чуст]] | [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]<br/>[[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]]<br/>''[[:d:Q4671451|Academy of Finance]]'' | [[:commons:Category:Alisher Usmanov|Alisher Usmanov]] | |- | | ''[[:d:Q553302|Вячеслав Фетисов]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-04-20 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q30879389|Хәрби физик мәдәният институты]]'' | [[:commons:Category:Viacheslav Fetisov|Viacheslav Fetisov]] | |- | | [[Антон Силуанов]] | data-sort-value="1963" | 1963-04-12 | [[Мәскәү]] | [[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]] | [[:commons:Category:Anton Siluanov|Anton Siluanov]] | |- | | ''[[:d:Q663116|Александр Розенбаум]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-09-13 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q1056886|Питырбур дәүләт медицина университеты]]'' | [[:commons:Category:Alexander Rosenbaum|Alexander Rosenbaum]] | |- | | [[Равил Гайнетдин]] | data-sort-value="1959" | 1959-08-25 | [[Питрәч районы]] | [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]<br/>[[Мир Араб мәдрәсәсе]] | [[:commons:Category:Ravil Gaynutdin|Ravil Gaynutdin]] | |- | | [[Валентина Никонова]] | data-sort-value="1952" | 1952-03-05 | [[Казан]] | | | |- | | [[Илсур Метшин]] | data-sort-value="1969" | 1969-04-24 | [[Түбән Кама]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[:commons:Category:Ilsur Metshin|Ilsur Metshin]] | |- | | ''[[:d:Q2053450|Julio Maglione]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-11-14 | [[Монтевидео]] | ''[[:d:Q1856423|Җөмһүрият университеты]]'' | [[:commons:Category:Julio Maglione|Julio Maglione]] | |- | | ''[[:d:Q2280388|Михаил Пиотровский]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-12-09 | [[Ереван]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | [[:commons:Category:Mikhail Piotrovsky|Mikhail Piotrovsky]] | |- | | ''[[:d:Q2631745|Igor Krutoy]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-07-29 | ''[[:d:Q591848|Һайворон]]'' | ''[[:d:Q2022998|Леонид Витальевич Собинов исемендәге Сарытау дәүләт консерваториясе]]''<br/>''[[:d:Q12116596|Kropyvnytskyi College of Music]]'' | [[:commons:Category:Igor Krutoy|Igor Krutoy]] | |- | | ''[[:d:Q2640965|Korniliy]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-08-01 | [[Орехово-Зуево]] | ''[[:d:Q4304083|Мәскәү политехника университеты]]'' | [[:commons:Category:Cornelius (Titov)|Cornelius (Titov)]] | |- | | [[Олег Газманов]] | data-sort-value="1951" | 1951-07-22 | [[Гусев (шәһәр)]] | | [[:commons:Category:Oleg Gazmanov|Oleg Gazmanov]] | |- | | ''[[:d:Q3050754|Элеонора Митрофанова]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-06-11 | [[Волгоград]] | [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]] | [[:commons:Category:Eleonora Mitrofanova|Eleonora Mitrofanova]] | |- | | [[Ришат Әбүбакиров]] | data-sort-value="1959" | 1959-07-04 | [[Яңа Кәшер]] | [[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]] | [[:commons:Category:Rishat Abubakirov|Rishat Abubakirov]] | data-sort-value="2019" | 2019-08-26 |- | | ''[[:d:Q4061076|Anatoly Alexandrov]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-04-07 | ''[[:d:Q841029|Изәслав]]'' | ''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]'' | [[:commons:Category:Anatoly Alexandrov|Anatoly Alexandrov]] | |- | | [[Альберт Әсәдуллин]] | data-sort-value="1948" | 1948-09-01 | [[Казан]] | ''[[:d:Q4201516|И. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институты]]'' | [[:commons:Category:Albert Asadullin|Albert Asadullin]] | |- | | ''[[:d:Q4071605|Pavel Astakhov]]'' | data-sort-value="1966" | 1966-09-08 | [[Мәскәү]] | [[SSRB däwlät iminlek komitäte|ССҖБ дәүләт иминлек кәмитите]]<br/>''[[:d:Q7896136|University of Pittsburgh School of Law]]''<br/>''[[:d:Q2387574|Россия Федераль иминлек хезмәте академиясе]]''<br/>''[[:d:Q235034|Питтсбург университеты]]'' | [[:commons:Category:Pavel Astakhov|Pavel Astakhov]] | |- | | ''[[:d:Q4074398|Михаил Бабич]]'' | data-sort-value="1969" | 1969-05-28 | [[Рязань]] | ''[[:d:Q4402674|Ryazan Higher Military Command School of Communications]]''<br/>''[[:d:Q1131600|Дәүләт идарә университеты]]'' | [[:commons:Category:Michael Babich|Michael Babich]] | |- | | [[Николай Бех]] | data-sort-value="1946" | 1946-01-02 | ''[[:d:Q4086027|Бехы]]'' | ''[[:d:Q12074501|инженерно-физический факультет НТУУ «КПИ»]]'' | [[:commons:Category:Nikolay Bekh|Nikolay Bekh]] | data-sort-value="2021" | 2021-04-03 |- | | [[Разил Вәлиев]] | data-sort-value="1947" | 1947-01-04 | [[Ташлык (Татарстан)|Ташлык]] | [[А. М. Горький исемендәге Әдәбият институты]] | [[:commons:Category:Razil Valeev|Razil Valeev]] | data-sort-value="2023" | 2023-10-20 |- | | ''[[:d:Q4103721|Рубен Варданян]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-05-25 | [[Ереван]] | ''[[:d:Q49126|Һарвард эшмәкәрлек мәктәбе]]''<br/>[[Harvard universitetı|Гарвард университеты]]<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[:commons:Category:Ruben Vardanyan|Ruben Vardanyan]] | |- | | [[Людмила Вербицкая]] | data-sort-value="1936" | 1936-06-17 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''<br/>''[[:d:Q80207|Львов милли университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | [[:commons:Category:Lyudmila Verbitskaya|Lyudmila Verbitskaya]] | data-sort-value="2019" | 2019-11-24 |- | | ''[[:d:Q4116829|Vitaly Naumkin]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-05-21 | [[Екатеринбург]] | ''[[:d:Q4201451|Көнчыгыш телләре университеты]]''<br/>''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]'' | [[:commons:Category:Vitaly Naumkin|Vitaly Naumkin]] | |- | | [[Фәрит Газизуллин]] | data-sort-value="1946" | 1946-09-20 | [[Яшел Үзән]] | | [[:commons:Category:Farit Gazizullin|Farit Gazizullin]] | |- | | ''[[:d:Q4154852|Сергей Данкверт]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-08-22 | ''[[:d:Q695151|Yenotayevka]]'' | ''[[:d:Q4304067|В. П. Горячкин исемендәге Мәскәү дәүләт авыл хуҗалыгы инженерлары университеты]]''<br/>''[[:d:Q4127435|Бөтенрусия тышкы сәүдә академиясе]]'' | [[:commons:Category:Sergey Dankvert|Sergey Dankvert]] | |- | | [[Ильяс Дауди]] | data-sort-value="1967" | 1967-01-29 | [[Азнакай]] | [[Россия дәүләт нефть һәм газ университеты|И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты]]<br/>''[[:d:Q2376759|Россия дәүләт хезмәте академиясе]]'' | [[:commons:Category:Ilyas Daudi|Ilyas Daudi]] | |- | | ''[[:d:Q4163665|Олег Добродеев]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-10-28 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | [[:commons:Category:Oleg Dobrodeev|Oleg Dobrodeev]] | |- | | ''[[:d:Q4174937|Viktor Yeliseyev]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-06-09 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q372040|Гнесиннар исемендәге Россия музыка академиясе]]'' | [[:commons:Category:Viktor Yeliseyev|Viktor Yeliseyev]] | |- | | ''[[:d:Q4181336|Valentin Zhukov]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-07-16 | | ''[[:d:Q4398072|Россия дәүләт физкультура, спорт, яшьләр һәм туризм университеты]]'' | [[:commons:Category:Valentin Zhukov|Valentin Zhukov]] | data-sort-value="2026" | 2026-04-13 |- | | [[Мирфатыйх Зәкиев]] | data-sort-value="1928" | 1928-08-14 | [[Зәйпе]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[:commons:Category:Mirfatykh Zakiev|Mirfatykh Zakiev]] | data-sort-value="2023" | 2023-08-18 |- | | [[Рево Идиятуллин]] | data-sort-value="1938" | 1938-10-02 | [[Казан]] | [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]] | [[:commons:Category:Revo Idiatullin|Revo Idiatullin]] | |- | | ''[[:d:Q4204040|Марат Исламов]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-06-28 | [[Алтынташ (Чиләбе өлкәсе)]] | ''[[:d:Q4248042|Курган дәүләт авыл хуҗалыгы академиясе]]'' | [[:commons:Category:Marat Islamov|Marat Islamov]] | |- | | [[Рәшит Кәлимуллин]] | data-sort-value="1957" | 1957-05-06 | [[Яшел Үзән]] | [[Казан дәүләт консерваториясе]] | [[:commons:Category:Rashid Kalimullin|Rashid Kalimullin]] | |- | | ''[[:d:Q4217551|Sergey Katyrin]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-10-02 | [[Мәскәү өлкәсе]] | ''[[:d:Q4304031|Мәскәү дәүләт автомобил-юл техника университеты]]'' | [[:commons:Category:Sergey Katyrin|Sergey Katyrin]] | |- | | [[Сергей Когогин]] | data-sort-value="1957" | 1957-11-16 | [[Олы Клүчә|Олы Ключи]] | | [[:commons:Category:Sergey Kogogin|Sergey Kogogin]] | |- | | [[Николай Колесов]] | data-sort-value="1956" | 1956-12-17 | [[Казан]] | [[Казан дәүләт финанс-икътисад институты|Казан дәүләт финанс һәм икътисад институты]] | [[:commons:Category:Nikolay Aleksandrovitsj Kolesov|Nikolay Aleksandrovitsj Kolesov]] | |- | | [[Борис Кузнецов (1925)|Борис Кузнецов]] | data-sort-value="1925" | 1925-12-26 | [[Казан]] | ''[[:d:Q15628703|СБКФ ҮК каршындагы Югары фирка мәктәбе]]'' | [[:commons:Category:Boris Kirillovich Kuznetsov|Boris Kirillovich Kuznetsov]] | data-sort-value="2020" | 2020-11-12 |- | | ''[[:d:Q4303668|Tatiana Moskalkova]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-05-30 | [[Витебск]] | [[Мәскәү дәүләт юридик университеты]] | [[:commons:Category:Tatyana Moskalkova|Tatyana Moskalkova]] | |- | | [[Равил Моратов]] | data-sort-value="1949" | 1949-08-30 | [[Норлат районы]] | | [[:commons:Category:Ravil Muratov|Ravil Muratov]] | |- | | [[Фәрит Мөхәммәтшин]] | data-sort-value="1947" | 1947-05-22 | [[Әлмәт]] | [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]] | [[:commons:Category:Farid Mukhametshin|Farid Mukhametshin]] | |- | | ''[[:d:Q4369230|Tatiana Pokrovskaia]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-06-05 | [[Архангельск]] | ''[[:d:Q4398072|Россия дәүләт физкультура, спорт, яшьләр һәм туризм университеты]]'' | [[:commons:Category:Tatyana Pokrovskaya|Tatyana Pokrovskaya]] | |- | | ''[[:d:Q4403799|Виталий Савельев]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-01-18 | [[Ташкент]] | [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q3551555|Санкт-Петербург дәүләт инженер-икътисади университеты]]'' | [[:commons:Category:Vitaly Savelyev|Vitaly Savelyev]] | |- | | [[Renad Säğdiev]] | data-sort-value="1941" | 1941-12-13 | [[Казан]] | ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]'' | [[:commons:Category:Renad Sagdeyev|Renad Sagdeyev]] | |- | | [[Кев Салихов]] | data-sort-value="1936" | 1936-11-03 | [[Бәләбәй районы|Бәләбәй райуны]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[:commons:Category:Kev Salikhov|Kev Salikhov]] | |- | | [[Александр Сладковский]] | data-sort-value="1965" | 1965-10-20 | [[Таганрог]] | [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]] | [[:commons:Category:Alexander Sladkovsky|Alexander Sladkovsky]] | |- | | [[Ринат Таҗетдинов|Ринат Таҗетдинев]] | data-sort-value="1938" | 1938-01-01 | [[Кече Чынлы]] | [[М. С. Щепкин исемендәге Югары театр училищесы|М. С. Щепкин ис. Югары театр укуханәсе]] | [[:commons:Category:Rinat Tazetdinov|Rinat Tazetdinov]] | data-sort-value="2024" | 2024-10-16 |- | | [[Игорь Тарчевский]] | data-sort-value="1931" | 1931-01-24 | [[Омск]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[:commons:Category:Igor Tarchevsky|Igor Tarchevsky]] | |- | | [[Шәфәгать Тәхәветдинов]] | data-sort-value="1946" | 1946-04-23 | [[Габдрахман (Әлмәт районы)|Габдрахман]] | [[Россия дәүләт нефть һәм газ университеты|И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты]] | [[:commons:Category:Sharafat Tahautdinov|Sharafat Tahautdinov]] | |- | | ''[[:d:Q4459474|Nikolai Tokarev]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-12-20 | [[Караганда|Караганды]] | ''[[:d:Q2387574|Россия Федераль иминлек хезмәте академиясе]]'' | [[:commons:Category:Nikolay Tokarev|Nikolay Tokarev]] | |- | | [[Салават Фәтхетдинов|Салават Фәтхетдинев]] | data-sort-value="1960" | 1960-01-10 | [[Аксәет]] | [[Казан дәүләт мәдәният институты]] | [[:commons:Category:Salavat Fathutdinov|Salavat Fathutdinov]] | |- | | [[Талия Хәбриева]] | data-sort-value="1958" | 1958-06-10 | [[Казан]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[:commons:Category:Talia Khabrieva|Talia Khabrieva]] | |- | | [[Илдар Халиков]] | data-sort-value="1967" | 1967-11-21 | [[Әгерҗе]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[:commons:Category:Ildar Khalikov|Ildar Khalikov]] | |- | | [[Васил Шәйхразиев|Васил Шайхразиев]] | data-sort-value="1963" | 1963-02-03 | [[Минзәлә районы]] | | [[:commons:Category:Vasil Shaykhraziev|Vasil Shaykhraziev]] | |- | | [[Рафаил Йосыпов]] | data-sort-value="1934" | 1934-07-17 | [[Казан]] | ''[[:d:Q3025301|Александр Фёдорович Можайский исемендәге Хәрби-космик академиясе]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | data-sort-value="2024" | 2024-11-07 |- | | [[Эдуард Николаев]] | data-sort-value="1984" | 1984-08-21 | [[Чаллы]] | | [[:commons:Category:Eduard Nikolaev|Eduard Nikolaev]] | |- | | [[Равил Шәрәфиев]] | data-sort-value="1938" | 1938-04-05 | [[Балык Бистәсе районы]] | [[М. С. Щепкин исемендәге Югары театр училищесы|М. С. Щепкин ис. Югары театр укуханәсе]] | [[:commons:Category:Ravil Sharafeev|Ravil Sharafeev]] | |- | 2025 | [[Әзһәр Шакиров|Әзһәр Шакирев]] | data-sort-value="1940" | 1940-02-22 | [[Азнакай районы]] | [[М. С. Щепкин исемендәге Югары театр училищесы|М. С. Щепкин ис. Югары театр укуханәсе]] | [[:commons:Category:Azgar Shakirov|Azgar Shakirov]] | |- | | ''[[:d:Q15066166|Валерий Фальков]]'' | data-sort-value="1978" | 1978-10-18 | [[Төмән]] | ''[[:d:Q13419624|Төмән дәүләт университеты]]'' | [[:commons:Category:Valeriy Falkov|Valeriy Falkov]] | |- | | [[Индус Таһиров|Индус Таhиров]] | data-sort-value="1936" | 1936-05-24 | [[Лениногорск районы]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[:commons:Category:Indus Tagirov|Indus Tagirov]] | |- | | ''[[:d:Q16148663|Abdulrashid Sadulaev]]'' | data-sort-value="1996" | 1996-05-09 | ''[[:d:Q4506186|Tsurib]]'' | [[Дагстан дәүләт университеты]] | [[:commons:Category:Abdulrashid Sadulaev|Abdulrashid Sadulaev]] | |- | | [[Камил Муллашев]] | data-sort-value="1944" | 1944-10-27 | [[Öremçe|Өремче]] | ''[[:d:Q12528547|Almaty College of Decorative and Applied Arts]]''<br/>''[[:d:Q4304069|Василий Иванович Суриков исемендәге Мәскәү дәүләт академия сәнгать институты]]'' | [[:commons:Category:Kamil Mullashev|Kamil Mullashev]] | |- | | [[Сәвия Сираева]] | data-sort-value="1934" | 1934-01-05 | [[Иске Исай|Ишморат]] | | | |- | | ''[[:d:Q16720096|Василий Шестаков]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-04-04 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q6522615|Leningradsky Metallichesky Zavod]]'' | [[:commons:Category:Vasiliy Shestakov|Vasiliy Shestakov]] | |- | | [[Андрей Ларьков]] | data-sort-value="1989" | 1989-11-25 | [[Яшел Үзән]] | | [[:commons:Category:Andrey Larkov|Andrey Larkov]] | |- | | [[Илдус Мостюков|Илдус Мәстүкев]] | data-sort-value="1928" | 1928-03-06 | [[Казан]] | [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]] | [[:commons:Category:Ildus Mostyukov|Ildus Mostyukov]] | data-sort-value="2024" | 2024-07-06 |- | | [[Анатолий Шутиков]] | data-sort-value="1946" | 1946-07-06 | [[Козельск]] | [[Казан дәүләт консерваториясе]] | [[:commons:Category:Anatoliy Shutikov|Anatoliy Shutikov]] | |- | | [[Ильяс Айдаров]] | data-sort-value="1956" | 1956-01-29 | [[Казан]] | ''[[:d:Q4304042|Мәскәү архитектура институты]]'' | [[:commons:Category:Ilyas Aidarov|Ilyas Aidarov]] | |- | 2023 | [[Марсель Бакиров]] | data-sort-value="1933" | 1933-12-10 | [[Мөслим (Мөслим районы)]] | | | |- | | [[Венера Ганиева]] | data-sort-value="1955" | 1955-03-24 | [[Казан]] | [[Казан дәүләт консерваториясе]] | [[:commons:Category:Venera Ganeeva|Venera Ganeeva]] | |- | | [[Наилә Гәрәева]] | data-sort-value="1940" | 1940-11-18 | [[Казан]] | [[Казан дәүләт академия рус Зур драма театры|Василий Качалов исемендәге Казан дәүләт академия рус Зур драма театры]] | [[:commons:Category:Nailya Garaeva|Nailya Garaeva]] | data-sort-value="2023" | 2023-11-28 |- | | [[Әхмәт Мазһаров]] | data-sort-value="1943" | 1943-01-01 | [[Түбән Сасна]] | [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]<br/>''[[:d:Q3151770|Д. И. Менделеев исемендәге Россия химия-технология университеты]]'' | [[:commons:Category:Ahmet Mazgarov|Ahmet Mazgarov]] | |- | | [[Светлана Романова (Славутская)|Светлана Романова]] | data-sort-value="1952" | 1952-12-24 | [[Алмания|Германия]] | | [[:commons:Category:Svetlana Slavutskaya|Svetlana Slavutskaya]] | |- | | [[Марта Зәйнуллина]] | data-sort-value="1990" | 1990-07-30 | [[Түбән Кама]] | [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]] | [[:commons:Category:Marta Zaynullina|Marta Zaynullina]] | |- | | [[Раилә Гарипова]] | data-sort-value="1946" | 1946-11-22 | [[Казан]] | ''[[:d:Q4304098|Мәскәү дәүләт мәдәният институты]]'' | [[:commons:Category:Railya Garipova|Railya Garipova]] | |- | | [[Илшат Гафуров]] | data-sort-value="1961" | 1961-08-01 | [[Баулы]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Казан дәүләт финанс-икътисад институты|Казан дәүләт финанс һәм икътисад институты]] | [[:commons:Category:Ilshat Gafurov|Ilshat Gafurov]] | |- | | [[Айрат Фәррахов]] | data-sort-value="1968" | 1968-02-17 | [[Әгерҗе]] | [[Казан дәүләт медицина университеты]]<br/>[[Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясе]] | [[:commons:Category:Ajrat Farrakhov|Ajrat Farrakhov]] | |- | | [[Садыр Жапаров]] | data-sort-value="1968" | 1968-12-06 | ''[[:d:Q6391557|Keng-Suu, Tüp]]'' | ''[[:d:Q1743431|Kyrgyz-Russian Slavic University]]''<br/>''[[:d:Q104215974|Kyrgyzskaya State Academy of Physical Culture and Sports]]'' | [[:commons:Category:Sadyr Japarov|Sadyr Japarov]] | |- | | [[Рәсим Акчурин]] | data-sort-value="1931" | 1931-12-24 | ''[[:d:Q65283114|Зангиата]]'' | ''[[:d:Q2250766|Советлар Берлеге Маршалы Георгий Жуков исемендәге Хәрби һава-космос саклану академиясе]]'' | [[:commons:Category:Rasim Akchurin|Rasim Akchurin]] | |- | | [[Рамил Хәйретдинов|Рамил Хәйретдинев]] | data-sort-value="1964" | 1964-06-16 | [[Буа районы]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[:commons:Category:Ramil Khairutdinov|Ramil Khairutdinov]] | data-sort-value="2025" | 2025-06-20 |- | | [[Ринат Закиров]] | data-sort-value="1948" | 1948-08-01 | [[Нарат-Елга]] | | [[:commons:Category:Rinat Zakirov|Rinat Zakirov]] | |- | 2016 | [[Рифкать Миңнеханов]] | data-sort-value="1955" | 1955-06-01 | [[Яңа Арыш]] | [[Казан югары артиллерия командирлары училищесы]] | [[:commons:Category:Rifkat Minnikhanov|Rifkat Minnikhanov]] | |- | 2019-10-02 | ''[[:d:Q39388989|Динә Табиева]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-10-02 | [[Казан]] | | [[:commons:Category:Dina Tabeeva|Dina Tabeeva]] | data-sort-value="2023" | 2023-03-28 |- | | [[Дамир Исхаков]] | data-sort-value="1951" | 1951-12-11<br/>1952 | [[Шәмәрдән]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q4201873|РФА антропология һәм этнология институты]]'' | [[:commons:Category:Damir Iskhakov|Damir Iskhakov]] | |- | | [[Рамил Хәбриев]] | data-sort-value="1953" | 1953-05-18 | [[Кукмара]] | [[Казан дәүләт медицина университеты]] | [[:commons:Category:Ramil Khabriev|Ramil Khabriev]] | |} {{Wikidata list end}} == Моны да карагыз == * [[Татарстан Республикасы дәүләт бүләкләре]] * [[:Төркем:Дуслык ордены (Татарстан) кавалерлары]] * [[Калып:«Дуслык» ордены кавалерлары]] == Сылтамалар == * [http://president.tatarstan.ru/tat/gosudarstvennie-nagradi-respubliki-tatarstan.htm Татарстан Республикасы дәүләт бүләкләре] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191029092400/http://president.tatarstan.ru/tat/gosudarstvennie-nagradi-respubliki-tatarstan.htm |date=2019-10-29 }} {{Татарстан Республикасы дәүләт бүләкләре}} {{Казанда узучы чаралар}} [[Төркем:Татарстан орденнары]] [[Төркем:Дуслык ордены (Татарстан)]] 3wu9gca23mcdhvjgwu5isglwr66gg5c 0 245672 5963092 5281273 2026-06-13T20:01:12Z InternetArchiveBot 35870 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5963092 wikitext text/x-wiki {{Шәхес | исем = Радик Салихов | рәсем = | рәсем_зурлыгы = 200px | alt = <!--рәсемгә курсорны куйганда чыга торган язу--> | рәсем язуы = | тулы исем = Радик Рим улы Салихов | һөнәр = тарихчы, академик | туу датасы = 10.04.1965 | туу җире = [[ССРБ]], [[РСФСР]], [[ТАССР]], {{туу җире|Мамадыш районы|Мамадыш районында}}, Купай | гражданлык = {{байраклаштыру|ССРБ}}→<br />{{байрак|Россия}} [[РФ]] | милләт = [[татар]] | үлем датасы = | үлем җире = | әти = [[Рим Салихов]], әдәбият галиме | әни = Светлана Семен кызы, [[укытучы]] | ир = | хатын = | балалар = | кул кую = | бүләк һәм премияләр = {{Казанның 1000 еллыгы истәлегенә медале}}[[Файл:Заслуженный работник РТ.jpg|20px|ТР атказанган фән эшлеклесе (2016)]]{{«Мәдәнияттәге казанышлары өчен» билгесе (Татарстан)}}<br/>[[Татарстанның фән һәм техника өлкәсендәге Дәүләт бүләге|Фән һәм техника өлкәсендә Татарстан Республикасы Дәүләт премиясе]] | сайт = | башка мәгълүмат = }} {{Башка мәгънәләр|төр=фамилия|Салихов}} '''Радик Салихов''', Радик Рим улы Салихов (''[[1965 ел]]ның [[10 апрель|10 апреле]], [[ССРБ]], [[РСФСР]], [[Татарстан АССР]], [[Мамадыш районы]], {{comment|Купай|русча: Купаево}}'') — тарих фәннәре докторы (2006), ТР ФА академигы (2016), [[Татарстанның фән һәм техника өлкәсендәге Дәүләт бүләге|Фән һәм техника өлкәсендә Татарстан Республикасы Дәүләт премиясе]] лауреаты (2008), [[Татарстан Республикасының атказанган фән эшлеклесе]] (2016). 2011—2020 елларда [[Татарстан Фәннәр академиясе]]нең [[Шиһабетдин Мәрҗани исемендәге Тарих институты]] директорының фәнни эш буенча урынбасары, 2020 елның 19 октябреннән<ref>{{cite web|url=http://xn--80aagie6cnnb.xn--p1ai/news/527|title=Состоялись выборы директора Института|publisher=[[Институт истории имени Шигабутдина Марджани|Институт истории имени Ш. Марджани]]|date=2020-10-19|accessdate=2021-07-11|archive-date=2021-07-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210729043418/http://xn--80aagie6cnnb.xn--p1ai/news/527|deadlink=no}}</ref> директор (9 июньнән директор {{comment|в. б.|вазифа башкаручы}})<ref>[http://татаровед.рф/news/489?fbclid=IwAR2awQjFTMNtDx3oE1aKRlgDtZDKqjw_Tg-_E8dQU0t8KRWUdORgGM1iL-4 И. Г. Хадиуллин представил коллективу Института истории исполняющего обязанности директора Салихова Радика Римовича.] Сайт Института истории АН РТ, 9.06.2020</ref>. == Тәрҗемәи хәле == [[1965 ел]]ның [[10 апрель|10 апрелендә]] [[Татарстан АССР]] [[Мамадыш районы]] Купай авылында туган. Әтисе — район газетасы журналисты, соңрак [[Алабуга дәүләт педагогия институты]] профессоры, филология фәннәре докторы Рим Гариф улы Салихов (''1937 елда [[Арча районы]] [[Яңа Кенәр]] авылында туган''). Әнисе — башлангыч сыйныф укытучысы Светлана Семен кызы. Бертуганы Марат<ref>''[[Мансур Сафин]]''. [http://www.fajdali.narod.ru/rif-salikhov.htm Рим Салихов.] [[Мәйдан (журнал)|«Мәйдан»]], 2020 ел, май</ref><ref>[http://arskland.ru/people/znamenitosti/detail.php?ID=187 Иҗат бәхете: Рим Гариф улы Салихов.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200610171152/http://arskland.ru/people/znamenitosti/detail.php?ID=187 |date=2020-06-10 }} «Казанда Арча якташлыгы» порталы</ref>. Радик Рим улы [[Казан дәүләт университеты]]ның филология факультетын (1989), [[Тел, әдәбият һәм сәнгать институты|Г. Ибраһимов исмендәге Тел, әдәбият һәм тарих институтының]] аспирантурасын (1994) тәмамлаган. Архив-эзләнү эшләренең үзенчәлеген белә, фән белән студент эскәмиясеннән үк шөгыльләнә. [[XVIII гасыр|XVIII]] — [[XX гасыр]]лар башындагы татар халкы тарихының күп кенә проблемалары буенча әйдәп баручы белгеч булып тора<ref>[https://www.business-gazeta.ru/news/471486 Институт истории им. Марджани возглавил Радик Салихов.] БИЗНЕС Online, 9.06.2020{{ref-ru}}</ref>. «XIX гасырның икенче яртысында — XX гасыр башында Казанның татар буржуазиясенең иҗтимагый-реформатор эшчәнлеге» темасына тарих фәннәре кандидатлыгына (1998), «Россия империясенең татар буржуазиясе: җәмгыять һәм хакимият белән мөнәсәбәтләр (XIX гасырның икенче яртысы — ХХ гасыр башы)» темасына тарих фәннәре докторлыгына (2006)<ref>[https://new-disser.ru/_avtoreferats/01003313126.pdf Салихов Радик Римович. Автореферат диссертации на соискание ученой степени доктора исторических наук] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200610174856/https://new-disser.ru/_avtoreferats/01003313126.pdf |date=2020-06-10 }}{{ref-ru}}</ref> диссертацияләр яклаган. [[2011 ел]]да [[Татарстан Республикасы Фәннәр академиясе]]нең мөхбир әгъзасы итеп, [[2016 ел]]да хакыйкый әгъзасы итеп сайлана<ref>[http://www.antat.ru/ru/doktora/doktora_gum.php#6863 Салихов Радик Римович.] [[ТР ФА]] сайты</ref>. == Хезмәт юлы == 1989—1990 елларда — Казан шәһәренең 11нче урта мәктәбендә рус теле һәм әдәбияты укытучысы. 1990—1997 елларда — [[ТР ФА]] [[Тел, әдәбият һәм сәнгать институты|Г. Ибраһимов исмендәге Тел, әдәбият һәм тарих институтының]] {{comment|һәйкәлләр җыентыгы|русча: Свод памятников}} бүлегенең кече, фәнни һәм өлкән фәнни хезмәткәре. 1997—2007 елларда — ТР ФА [[Шиһабетдин Мәрҗани исемендәге Тарих институты]] өлкән фәнни хезмәткәре, 2007—2011 елларда — яңа һәм өр-яңа тарих бүлеге мөдире. 2011—2020 елларда — ТР ФА Ш. Мәрҗани исемендәге Тарих институтының фәнни эш буенча директор урынбасары. 2020 елның 9 июненнән — директор в. б.<ref>''Рузилә Мөхәммәтова''. [https://tatar-inform.tatar/news/science/09-06-2020/radik-salihov-tarih-instituty-direktory-vazifalaryn-bashkaruchy-itep-bilgel-nde-5748700 Радик Салихов Тарих институты директоры вазифаларын башкаручы итеп билгеләнде]. [[Татар-информ]], 9.06.2020</ref><ref>[https://www.azatliq.org/a/30661912.html Тарих институты мөдире вазифаларын башкаручы итеп Радик Салихов билгеләнде.] [[Азатлык радиосы]], 9.06.2020</ref>. == Гыйльми кызыксынулар өлкәсе == Татар эшкуарлыгы тарихын, мөселман җәмгыятьләренең, торак пунктларның һәм татар халкының тарихын һәм Татарстан Республикасы халыкларының мәдәни мирасын өйрәнү. Татар халкының рухи һәм матди мәдәният һәйкәлләрен, XIX гасырның икенче яртысы — XX гасыр башы татар җәмгыятенең социаль структурасын, [[җәдитчелек]]нең мөселман җәмгыятенә йогынтысы, милли сәүдә-сәнәгать сыйныфы барлыкка килү проблемалары, төбәкнең икътисадый тарихы, шулай ук Татарстан Республикасының тарихи һәм заманча территориаль геральдикасын, төбәк тарихын өйрәнүгә зур өлеш кертә. ТР ФА Ш. Мәрҗани исемендәге Тарих институтының [[Алабуганың меңьеллыгы|Алабуга]] һәм [[Казанның меңьеллыгы|Казан]] шәһәрләренең 1000 еллыгын фәнни нигезләгән тикшеренү төркеменә кергән. [[Казанның меңьеллыгы]]на багышланган берничә фәнни һәм фәнни-популяр басманың (''шул исәптән, «Казан шәһәренең тарих һәм мәдәният һәйкәлләре җыентыгы», «Казан тарихы», «Казанның тарихи мәчетләре», «Тартарика» сериясенең 3 томы'') авторларыннан һәм җаваплы мөхәррирләреннән берсе була. 2007—2009 елларда Р. Р. Салихов «Инкыйлабка кадәрге Россиядә эшмәкәрлек элиталары: XIX гасырда — XX гасыр башында этноконфессиональ структурасы һәм төбәкләрдә үсеше» (''Рейн университеты ([[Бонн]]), РФ ФА Тарих институты, ТР ФА Ш. Мәрҗани исемендәге Тарих институты белән берлектә'') проектында катнаша. Р. Р. Салихов — Ш. Мәрҗани исемендәге Тарих институтының, [[ТР милли музее]], «[[Казан кирмәне]]» дәүләт тарих-архитектура һәм сәнгать тыюлыгы Гыйльми шуралары әгъзасы, [[Татарстан Республикасының Архив эше буенча дәүләт комитеты|ТР Министрлар Кабинеты Баш архив идарәсе]] каршындагы Фәнни-методик шура әгъзасы, Казан шәһәре архитектура һәм шәһәр төзелеше идарәсенең фәнни-методик шурасы әгъзасы, [[ТР мәдәният министрлыгы]]ның монументаль сәнгать комиссиясе әгъзасы<ref>[https://art16.ru/gallery2/v/nmrt/17-03-2017/20170317-dsc01849.jpg.html Салихов Радик Римович]. art16.ru{{ref-ru}}</ref>. Аның фәнни җитәкчелегендә 8 тарих фәннәре кандидатлыгына диссертация якланган. 8 монография, 80 нән артык фәнни мәкалә авторы. 1996—2001 елларда ТР Министрлар Кабинеты каршындагы «Татарстан Республикасы халыклары телләре турында» канунны гамәлгә ашыру буенча республика ономастик комиссиясе рәисе урынбасары, Татарстанның географик объектлары атамаларын дәүләти җайга салу һәм стандартлаштыру өлкәсендә канун проектларын әзерләү төркеме әгъзасы булып тора. Казан шәһәре муниципаль берәмлегенең топонимика комиссиясе әгъзасы булып эшли. 2002—2006 елларда ТР Президенты каршындагы Геральдика шурасы җаваплы сәркатибе, 2006 елдан Геральдика шурасы рәисе урынбасары вазыйфаларын башкара<ref>[http://www.antat.ru/ru/staff/3436/ Действительный член Академии наук Республики Татарстан Салихов Радик Римович.] ТР ФА сайты </ref>. == Төп фәнни хезмәтләре == {{Hider|title = ''Төп фәнни хезмәтләре''|title-style = text-align: left; color: black; background-color: lavender; font-weight: bold; |content-style = color: black; background-color: ghostwhite; text-align: left; |hidden=1 |content = * Республика Татарстан: памятники истории и культуры. Каталог – справочник. – Казань: Изд-во «Эйдос», 1993. – 456 с. (Коллектив авторов). * Республика Татарстан: памятники истории и культуры татарского народа. (Конец XVIII – начало ХХ веков.). – Казань: Изд-во «Фест», 1995. – 280 с. (в соавторстве с Хайрутдиновым Р.Р.). * [[Татарстан Җөмһүрияте: Татар халкының тарихи һәм мәдәни һәйкәлләре (XVIII гасыр ахыры - XX гасыр башы)]]. – Казан: «Фест» нәшрияты, 1995. – 278 б. ([[Рамил Хәйретдинов|Р.Р. Хәйретдинов]] белән берлектә). * Банк на все времена. Государственный банк в Татарстане: вчера, сегодня, завтра. – Берлин: GPMS Gmbh, 1997. – 140 с. (Коллектив авторов). * Свод памятников истории и культуры Республики Татарстан: Административные районы. – Т.I. – Казань: Изд-во«Мастер Лайн», 1999. – 460 с. (Коллектив авторов). * Очерки истории Национального банка Республики Татарстан. – Казань: Изд-во «Мастер Лайн», 2000. – 200 с. (в соавторстве с Хайрутдиновым Р.Р., Хайрутдиновой Л.Ф.). * Мечети Татарстана. – Казань: Изд. дом РУИЦ, 2000. – 287 с. (в соавторстве с Хайрутдиновым Р.Р., Надыровой Х.Г.). * Золотые страницы купечества, промышленников и предпринимателей Татарстана. – В 2 т. – Хельсинки, 2001. – Т.I. – 288 с. – Т.2. – с. (Коллектив авторов). * Татарская буржуазия Казани и национальные реформы второй половины XIX – начала ХХ в. – Казань: Изд-во «Мастер Лайн», 2001. – 124 с. * Старо-Татарская слобода – от прошлого к будущему. – Казань: Изд-во «Мастер Лайн», 2001. – 248 с. * Татарстан Республикасының тарихи hәм мәдәни hәйкәлләре җыелмасы. – Т. I.: Административ районнар. – Казан: «Мастер Лайн» нэшр., 2002. – 473 б. * Татарские слободы Казани: Очерки истории. – Казань: Институт истории АН РТ, 2002. – 304 с. * Народный татарский праздник Сабантуй. – Казань: Гасыр, 2004. – 84 с. (в соавторстве с Исхаковым Д. М., Хайрутдиновым Р. Р., Уразмановой Р.К., Шарафутдиновым Д.Р.). * Участие татарского предпринимательства России в общественно-политических процессах второй половины XIX – начала ХХ в. – Казань: Изд-во «Фэн», 2004. – 260 с. * Исторические мечети Казани. – Казань: Тат.кн. изд-во, 2005 (в соавторстве с Хайрутдиновым Р.Р.). * Салихов Р. Р. Адмиралтейская слобода. – Пенза: И.П Рогожкин И.В., 2013. – 100 с. (в соавторстве с Измайловым Б.И.) * Салихов Р. Р.Историко-географический атлас Высокогорского района Республики Татарстан – Казань – Пенза: изд-во «ИП Рогожин», 2013. – 100 с. (в соавторстве с Ногмановым А. И., Каримовом И. Р.) * Салихов Р. Р. Историко-культурный атлас Арского района Республики Татарстан. – Казань – Пенза: изд-во «ИП Рогожин», 2013. – 100 с. (в соавторстве с Ногмановым А.И., Каримовом И.Р.) * Салихов Р. Р. Служилая Ура: рождение татарского капитализма. – Казань: Институт истории им. Ш.Марджани АН РТ, 2015. – 280 с. + 8 с. цв. вкл. }} == Бүләкләре, мактаулы исемнәре == * [[«Казанның 1000 еллыгы истәлегенә» медале]] (2005) * Татарстан Республикасы Мәдәният министрлыгының «Мәдәнияттәге казанышлары өчен» билгесе (2007) * Татарстан Республикасы Президентының Рәхмәт хаты (2007) — «''республика муниципаль берәмлекләре символларын теркәү һәм исәпкә алу системасын булдыру һәм үстерүгә зур өлеш керткән өчен''»<ref>ТР Президенты Указы № 149 (29.05.2007)</ref> * [[Татарстанның фән һәм техника өлкәсендәге Дәүләт бүләге|Фән һәм техника өлкәсендә Татарстан Республикасы Дәүләт премиясе]] (2008 ел) — «''Казан шәһәренең барлыкка килү вакытын, аның тарихи-мәдәни мирасын торгызу һәм үстерү этапларын нигезләү буенча эшләр циклы өчен''»<ref>[http://www.tataroved.ru/institut/aup/zamdir3/?&url=/institut/aup/zamdir3/&bso_rewrite_url=/institut/aup/zamdir3/ Салихов Радик Римович.] tataroved.ru</ref> * Татарстан Республикасы Дәүләт шурасы рәисенең Рәхмәт хаты (2013) * Казан шәһәре мэрының Рәхмәт хаты (2015, 2019) * «[[Татарстан Республикасының Атказанган фән эшлеклесе]]» (2016) == Шәхси тормышы == Әтисе ― Рим Гариф улы Салихов, филология фәннәре докторы, профессор, [[Алабуга дәүләт педагогика университеты|Алабуга дәүләт педагогика институтының]] ([[2011 ел]]дан [[КФУ Алабуга институты]] (''филиал'')) татар филологиясе кафедрасы мөдире, әнисе Светлана Семен кызы ― башлангыч сыйныф укытучысы. Бертуганы Марат. Хатыны ягыннан туганнары: [[Рөстәм Габәшев]] (1941―2010), археолог, неолит чоры белгече, тарих фәннәре кандидаты. Рөстәмнең әтисе ― [[Солтан Габәши]] (1891―1942), татар композиторы, музыка теоретигы. Солтанның әтисе ― [[Хәсәнгата Габәши]] (1863―1936), дин әһеле, тарихчы. Олы улы Марат [[Мәскәү]]дәге Россия икътисад {{Тәрҗемә ителмәгән 5 |Россия икътисад мәктәбе |мәктәбе |d|Q1982521}} (РЭШ) профессоры <ref>[https://www.nes.ru/salixov-marat Салихов Марат.] РЭШ</ref>, [[Мәскәү өлкәсе]]ндәге «Сколково» идарә {{Тәрҗемә ителмәгән 5 |«Сколково» Мәскәү идарә мәктәбе |мәктәбе| d| Q2027448}} доценты <ref>[https://www.skolkovo.ru/professors/maratsalikhov/ Марат Салихов.] skolkovo.ru</ref>. Кече улы Рәшит [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты|МГИМО]] юридик факультетында магистратура тәмамлый<ref>''Евгения Чеснокова''. [https://protatarstan.ru/news/tema-nomera/naucnaia-dinastiia-salixovyx-gabasi Галимәр династиясе ― Салиховлар―Габәши.] [[Татарстан (журнал) |«Татарстан»]], 2024 ел, июнь, № 06 (389), 34-35нче бит</ref>. == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == {{Тышкы сылтамалар}} * [http://татаровед.рф/departments/18/employees/11 Салихов Радик Римович.] Институт истории им. Ш. Марджани АН РТ * [http://www.antat.ru/ru/staff/3436/ Действительный член Академии наук Республики Татарстан Салихов Радик Римович.] ТР ФА сайты * [http://www.caravanarba.org/index.php/ru/ru-tatarstan/ru-histoire-tatarstan/37-ru-salihov-1 Радик Салихов: Все встанет на свои места.] caravanarba.org * [[Файл:YouTube 2024.svg|60px]] [https://www.youtube.com/watch?time_continue=31&v=g08jwnLFUwA&feature=emb_logo Радик Салихов о Старотатарской слободе Казани] (''[[YouTube]] видео, 10:20'') == Шулай ук карагыз == {{Татарстан Республикасының Атказанган фән эшлеклесе}} {{Татарстан Республикасы Фәннәр академиясе}} {{Татарстан Республикасының фән һәм техника өлкәсендәге Дәүләт бүләге лауреатлары (2004-2013)}} {{Портал|Шәхесләр|}} {{DEFAULTSORT:Салихов, Радик}} [[Төркем:Татар галимнәре]] [[Төркем:Тарихчылар]] [[Төркем:Казан дәүләт университетын тәмамлаучылар]] [[Төркем:Тарих фәннәре докторлары]] [[Төркем:Татарстанның атказанган фән эшлеклеләре]] [[Төркем:Татарстанның фән һәм техника өлкәсендәге Дәүләт бүләге лауреатлары]] [[Төркем:Татарстан Республикасы Фәннәр академиясе академиклары]] [[Төркем:Мәрҗани исемендәге Тарих институты хезмәткәрләре]] [[Төркем:Татарстан тарихчылары]] [[Төркем:«Мәдәнияттәге казанышлар өчен» билгесе (Татарстан) белән бүләкләнүчеләр]] soxdd95kf9apdzx54ugnac0v7u3319h 0 261672 5963147 5933517 2026-06-14T08:29:31Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963147 wikitext text/x-wiki {{Бүләк карточкасы|исем= Башкортстан Республикасының халык артисты |рәсем= BashNarodArt1.jpg |рәсем лента=|ил={{Байрак|Россия}} {{Байрак|Башкортстан}}|төр=мактаулы исем|кемгә бирелә=|кем бирә=[[Башкортстан Республикасы Башлыгы]]|Бүләкләү сәбәбе=|статус=гамәлдә|Параметры=|ДатаУчреждения=|беренче бүләкләү=|сан=|олырак бүләк= [[Россия Федерациясенең атказанган артисты]] |кечерәк бүләк=[[Башкортстан Республикасының атказанган артисты]]|Соответствует=БАССР халык артисты}} '''Башкортстан Республикасының халык артисты''' — Башкортстанда кабул ителгән мактаулы исем, дәүләт бүләге. 1939 елдан «БАССР халык артисты», 1990 елдан «Башкорт ССР халык артисты» мактаулы исемнәре бирелгән. Хәзерге исем 1992 елдан кертелгән. БР Президенты Указы белән 1996 елда рәсмиләштерелгән. Әлеге исем бүләкләнүченең республика мәдәнияте үсешенә керткән зур өлешен һәм республиканың күпмилләтле халкы алдындагы казанышларын тануның иң югары чагылышы булып тора. == Нигезләмә == «Башкортстан Республикасының халык артисты» мактаулы исеме киң җәмәгатьчелек тарафыннан танылган, югары сәнгать үрнәге булырдай образлар, спектакльләр, кинофильмнар, концерт, эстрада, цирк программалары, музыкаль, телевизион һәм радиотапшырулар иҗат иткән, югары осталыкка ия булган артистларга, режиссерларга, балетмейстерларга, дирижерларга, хормейстерларга, музыкаль башкаручыларга һәм башка сәнгать әһелләренә бирелә. Кагыйдә буларак, «Башкортстан Республикасының халык артисты» мактаулы исеме сәнгатькәргә «[[Башкортстан Республикасының атказанган артисты]]» яки «[[Башкортстан Республикасының атказанган сәнгать эшлеклесе]]» мактаулы исемнәре бирелеп 5 ел үткәч, бирелергә мөмкин. «Башкортстан Республикасының халык артисты» дигән мактаулы исем бирүгә тәкъдим итү һәм билгеләнгән үрнәктәге Бүләкләү кәгазе [[Башкортстан Республикасы Башлыгы]] каравына кертелә. «Башкортстан Республикасының халык артисты» дигән мактаулы исемгә лаек булган кешеләргә Башкортстан Республикасының Мактаулы исем бирү турында грамотасы һәм «Башкортстан Республикасының халык артисты» дигән күкрәк билгесе тапшырыла. «Башкортстан Республикасының халык артисты» күкрәк билгесе күкрәкнең уң ягында йөртелә. == Күкрәк билгесе тасвирламасы == «Башкортстан Республикасының халык артисты» күкрәк билгесе түгәрәк формада эшләнгән. Алгы якта [[алтын]] белән йөгертелгән «Башкортстан Республикасының халык артисты» язуы урнаштырылган. Арткы ягы шома. Аскы өлештә башаклар көлтәсе, аның уртасында [[курай]] чәчәге ясалган. Башак — байлыкны, чәчәк — республика халыкларының бердәмлеген, җиде таҗ — тарихи ырулар санын гәүдәләндерә. Күкрәк билгесе боҗра һәм элмәк ярдәмендә дүртпочмаклы калыпка беркетелгән. Калыпның төсләре БР дәүләт байрагы төсләренә туры килә. == Башкортстанның халык артистлары == {{Төп мәкалә|:Төркем: Башкортстанның халык артистлары}} * [[Әскар Абдразаков]] (1994 елда бирелгән) * [[Илдар Абдразаков]] (2011 елда бирелгән) * [[Фәдис Ганиев]] (2008) * [[Азамат Гафаров]] (2014) * [[Таңчулпан Бабичева]] (1994) * [[Фән Вәлиәхмәтов]] (2011) * [[Идрис Газиев]] (1993) * [[Юлай Гайнетдинов]] (1994) * [[Айдар Галимов]] (2011) * [[Гөлсем Исәнголова]] (1996) * [[Илдар Маняпов]] (2014) * [[Рушат Мөдәрисов]] (2019)<ref>[https://teatrnur.ru/%d0%bc%d1%83%d0%b4%d0%b0%d1%80%d0%b8%d1%81%d0%be%d0%b2-%d1%80%d1%83%d1%88%d0%b0%d1%82/ Рушат Салих улы Мөдәрисов.] [[Нур театры]] сайты{{ref-ru}}</ref> * [[Алсу Сафина|Алсу]] (2019) * [[Илдар Сәетов]] (2002) * [[Салават Фәтхетдинов]] (2019) <ref>''[[Ләйлә Аралбаева]].'' [http://www.bashinform.ru/news/1289249-radiy-khabirov-v-professionalnyy-prazdnik-vruchil-zvaniya-luchshim-rabotnikam-kultury/ Радий Хабиров в профессиональный праздник вручил звания лучшим работникам культуры.] ИА «Башинформ», 25.03.2019</ref> * [[Хөрмәтулла Үтәшев]] (1995) һ. б. === Автоматик исемлек === {{notice|Түбәндәге төзмә кешеләр һәм роботлар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P166 wd:Q4313313. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p166/Q4313313/p585 |columns=p166/Q4313313/p585:Ел,label:Исем,p21,p569,p570}} {| class='wikitable sortable' ! Ел ! Исем ! җенес ! туу датасы ! үлем датасы |- | | [[Алсу Бәхтиева]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1970" | 1970-07-26 | |- | | [[Асия Смакова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-08-27 | |- | 2019 | [[Наил Шәймәрдәнов]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-12-02 | |- | 2025 | [[Ришат Төхвәтуллин]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1989" | 1989-03-03 | |- | 2011 | [[Фән Вәлиәхмәтов]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-01-18 | data-sort-value="2024" | 2024-10-12 |- | | [[Әлфия Кәримова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1977" | 1977-06-24 | |- | 2023 | [[Лилия Биктимерова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1981" | 1981-01-12 | |- | | ''[[:d:Q65333456|Йосопов Вәкил Барый улы]]'' | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-02-20 | data-sort-value="2025" | 2025-03-14 |- | 2020 | [[Зифа Нагаева]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-03-01 | |- | | ''[[:d:Q65334865|Әсәҙуллин Дамир Фәхретдин улы]]'' | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-01-02 | |- | 2008 | [[Альберт Шаһиев]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-08-14 | |- | | [[Флүрә Ногыманова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-02-18 | data-sort-value="2021" | 2021-02-18 |- | 2021 | ''[[:d:Q73269148|Әбделмәнов Йәмил Әбделәхәт улы]]'' | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1965" | 1965-04-29 | |- | | [[Сәгыйдулла Байегетов]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-04-03 | |- | | [[Илүзә Ногманова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1972" | 1972-08-22 | |- | | [[Хана Варшавская|Варшавская Хана Леопольдовна]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-06-11 | data-sort-value="2006" | 2006-09-05 |- | | [[Рушат Мөдәрисов]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-02-24 | |- | | ''[[:d:Q90887027|Ҡудашева Зөлфиә Иҙрис ҡыҙы]]'' | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-05-15 | |- | 2022-03-25 | [[Зөлфия Шакирова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1965" | 1965-06-05 | |- | 2021-03-19 | ''[[:d:Q95133643|Фәрүәз Урманшин]]'' | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1970" | 1970-05-23 | |- | 1977 | ''[[:d:Q98270500|Кәримова Роза Шәйхетдин ҡыҙы]]'' | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-11-07 | |- | 2015 | [[Марат Корбангалиев]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-05-26 | data-sort-value="2022" | 2022-02-09 |- | | ''[[:d:Q100165794|Алмас Гафаров]]'' | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-06-19 | |- | 1993 | [[Наилә Галәветдинова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-01-03 | |- | 2021-03-19 | [[Раян Алтыншин]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1976" | 1976-02-27 | |- | 2021 | [[Әнвәр Нургалиев]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-01-28 | |- | | ''[[:d:Q106990175|Рахимова, Физалия Анваровна]]'' | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-01-25 | |- | | ''[[:d:Q108806601|Әбдиев Нәзир Закир улы]]'' | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-07-10 | data-sort-value="2009" | 2009-06-16 |- | | ''[[:d:Q108828107|Фәтихова Эльвира Миҙхәт ҡыҙы]]'' | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-08-15 | |- | | [[Резида Зарипова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-04-27 | |- | | [[Гөлназ Латыйпова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-02-13 | |- | 1990 | ''[[:d:Q110159820|Мостафина-Ниғмәтуллина Флүрә Миңлейәр ҡыҙы]]'' | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-12-16 | data-sort-value="2024" | 2024-01-04 |- | | ''[[:d:Q111736720|Гәрәева Лина Авзал ҡыҙы]]'' | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-05-01 | data-sort-value="2021" | 2021-11-11 |- | | [[Гөлназ Мөхәммәдиева]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1971" | 1971 | |- | | ''[[:d:Q112079964|Сәғитова Гүзәл Борхан ҡыҙы]]'' | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-03-08 | data-sort-value="2008" | 2008-07-04 |- | | ''[[:d:Q113578798|Шәмсетдинова Римма Фәрит ҡыҙы]]'' | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-08-23 | |- | | ''[[:d:Q113736936|Мәжитов Ринат Марсель улы]]'' | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1967" | 1967-09-18 | |- | | [[Азат Нәдергулов]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-08-01 | data-sort-value="2023" | 2023-03-01 |- | | ''[[:d:Q118090175|Ушанов Юлай Ғиниәт улы]]'' | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-01-17 | |- | | ''[[:d:Q119033064|Ҡәйүмов Әлим Абдуллайән улы]]'' | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1977" | 1977-06-03 | |- | | ''[[:d:Q120263308|Рахимов, Ильхам Ринатович]]'' | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1970" | 1970-05-02 | |- | 2023 | [[Радик Динәхмәтов]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1965" | 1965-04-02 | |- | | [[Ризван Хәкимов]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-12-26 | |- | | ''[[:d:Q134725406|Юлдыбаев, Марат Хадиевич]]'' | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-09-30 | |- | | ''[[:d:Q136816928|Тухватуллин, Ришат Айратович]]'' | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1989" | 1989-03-03 | |- | | ''[[:d:Q137682328|Әнвәр Мәрвәр улы Нургалиев]]'' | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-01-28 | |- | | [[Гөлнара Нәзиуллина]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1967" | 1967-07-28 | |- | | [[Yuriy Şevçuk|Юрий Шевчук]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-05-16 | |- | | [[Дмитрий Шостакович]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1906" | 1906-09-25 | data-sort-value="1975" | 1975-08-09 |- | 2024 | [[Полад Бүлбүлоглу]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-02-04 | |- | | ''[[:d:Q194917|Nikolay Baskov]]'' | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1976" | 1976-10-15 | |- | | [[Алсу Сафина|Алсу Абрамова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1983" | 1983-06-27 | |- | | ''[[:d:Q272421|Irina Arkhipova]]'' | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-01-02 | data-sort-value="2010" | 2010-02-11 |- | | ''[[:d:Q473580|Sergey Bezrukov]]'' | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1973" | 1973-10-18 | |- | | [[Владимир Спиваков]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-09-12 | |- | | ''[[:d:Q739505|Denis Matsuev]]'' | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1975" | 1975-06-11 | |- | 1929 | [[Газиз Әлмөхәммәтов]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1895" | 1895-10-29 | data-sort-value="1938" | 1938-07-10 |- | | ''[[:d:Q2622333|Yury Grigorovich]]'' | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1927" | 1927-01-02 | data-sort-value="2025" | 2025-05-19 |- | | ''[[:d:Q2622339|Lev Leshchenko]]'' | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-02-01 | |- | | [[Мария Биешу]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-08-03<br/>1934-05-05 | data-sort-value="2012" | 2012-05-16 |- | 1994 | [[Әскар Абдразаков]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1969" | 1969-07-11 | |- | | [[Илдар Абдразаков]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1976" | 1976-09-26 | |- | 1974 | [[Зәкия Арысланова|Зәкия Арысланыва]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1919" | 1919-01-31 | data-sort-value="2012" | 2012-12-27 |- | | [[Рушанна Бабич]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1975" | 1975-10-17 | |- | | [[Таңчулпан Бабичева]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-05-15 | |- | 2024 | ''[[:d:Q4131386|Polina Gagarina]]'' | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1987" | 1987-03-27 | |- | | [[Илсөяр Газетдинова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1951" | 1951 | |- | | [[Фидан Гафаров]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-10-12 | data-sort-value="2025" | 2025-04-27 |- | 1973 | [[Ишмулла Дилмөхәммәтев]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-09-15 | data-sort-value="1984" | 1984-10-19 |- | | [[Фәррух Закиров]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-04-16 | |- | | ''[[:d:Q4192337|Rim Saljachovitsj Zijazetdinov]]'' | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-04-19 | data-sort-value="2018" | 2018-03-11 |- | | [[Нурия Ирсаева]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-10-13 | |- | 2000 | ''[[:d:Q4250101|Rail' Kuchukov]]'' | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-03-28 | |- | 2010 | [[Риза Мәһәдиев]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1972" | 1972-03-13 | data-sort-value="2021" | 2021-01-12 |- | | [[Дикалу Музакаев]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-03-24 | |- | | [[Рәшидә Туйсина]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-05-10 | |- | | [[Салават Фәтхетдинов|Салават Фәтхетдинев]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-01-10 | |- | | [[Гали Хәмзин]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-06-12 | data-sort-value="2009" | 2009-11-15 |- | | [[Олег Ханов]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-08-11 | data-sort-value="2025" | 2025-09-30 |- | | [[Рим Хәсәнов]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-03-09 | |- | | [[Әминә Шәфыйкова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-03-24 | |- | | [[Нәзифә Кадыйрова|Нәзифә Кадыйрыва]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-04-13 | |- | 1996 | [[Габдулла Солтанов]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-09-25 | data-sort-value="2023" | 2023-08-17 |- | 2023 | [[Илһам Вәлиев]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1975" | 1975-07-19 | |- | 2020 | [[Хәмдүнә Тимергалиева]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-05-24 | data-sort-value="2020" | 2020-09-14 |- | | [[Азат Гаеткулов]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-01-27 | |- | | [[Салават Әскаров]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-04-11 | data-sort-value="2019" | 2019-12-09 |- | | [[Леонора Куватова|Лианура Куәтева]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-11-09 | |- | | [[Гүзәл Сөләйманова (1979)|Гүзәл Сөләйманова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1979" | 1979-06-10 | |- | | [[Фәрит Идрисов]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-07-12 | |- | | [[Гали Алтынбаев]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-05-16 | |- | | [[Светлана Аргынбаева]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1966" | 1966-01-08 | |- | 2012 | [[Роберт Юлдашев|Рубирт Юлдашев]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-07-09 | |- | | [[Идрис Газиев]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-04-21 | |- | 2009 | [[Роза Аккучукова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-02-12 | data-sort-value="2021" | 2021-02-08 |- | | [[Владимир Абросимов]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-10-10 | data-sort-value="2018" | 2018-08-15 |- | 2004 | [[Алмас Әмиров]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-05-06 | |- | | ''[[:d:Q16272850|Linar Minigajanovitsj Achmetvaliev]]'' | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-08-05 | |- | | [[Айрат Әхмәтшин]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-12-04 | |- | | [[Финә Вәлиева]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1969" | 1969-01-08 | |- | 1996 | [[Шәүрә Дилмөхәмәтова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-09-23 | |- | | [[Гөлсем Исәнголова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-06-10 | |- | | [[Миңзада Кирәева]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-10-28 | |- | 2009 | [[Гүзәл Маликова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-11-08 | |- | 1955 | [[Анна Робин]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1891" | 1891-11-01 | data-sort-value="1974" | 1974 |- | | [[Сәвия Сираева]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-01-05 | |- | | [[Ризидә Фәхруллина]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-04-01 | |- | | [[Рәмилә Ходайголова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-10-12 | |- | | [[Нинель Юлтыева|Нинель Юлтый]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1926" | 1926-02-03 | data-sort-value="2014" | 2014 |- | 1984 | [[Заһир Вәлитов]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-11-01 | data-sort-value="2019" | 2019-02-17 |- | 2011 | [[Радик Вәлмөхәмәтов]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1966" | 1966-02-12 | |- | | [[Мәгъфирә Галиева]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-12-24 | data-sort-value="2016" | 2016-10-03 |- | 2008 | [[Фәдис Ганиев]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1967" | 1967-02-11 | |- | | [[Илдар Гомәров]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-09-23 | |- | | ''[[:d:Q16652784|Raus Zagitov]]'' | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-11-19 | |- | 1935 | [[Габдулла-Әмин Зөбәеров|Габдулла-Әмин Зөбәерев]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1891" | 1891-03-18 | data-sort-value="1963" | 1963-05-23<br/>1964-06-10 |- | | [[Рәсүл Карабулатов]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-03-18 | |- | 1997 | [[Шамил Кинҗәкәев]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-03-15 | |- | 1999 | [[Рөстәм Кудашев]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-02-13 | |- | | [[Хөсәен Кудашев]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1913" | 1913-05-10 | data-sort-value="1986" | 1986-11-13 |- | | [[Ольга Лопухова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-06-12 | |- | 2003 | [[Ольга Мусина]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1965" | 1965-04-13 | |- | 2003 | [[Руслан Мөхәммәтов|Руслан Мөхәммәтев]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1975" | 1975-06-26 | |- | | [[Илдар Сәетов|Илдар Сәетев]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-01-25 | data-sort-value="2020" | 2020-10-14 |- | 1999 | [[Миңлегаян Сафина]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-07-02 | |- | | [[Газыйм Тукаев]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1909" | 1909-03-14 | data-sort-value="1981" | 1981-11-07 |- | | ''[[:d:Q16715024|Akhat Khusaynov]]'' | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-08-05 | |- | | [[Фәйрүзә Шәйдуллина]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-03-20 | |- | | [[Мөхәммәт Шәмсетдинов|Мөхәммәт Шәмсетдинев]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1927" | 1927-09-02 | data-sort-value="1971" | 1971-08-30 |- | 1995 | [[Моисей Швайштейн]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-10-02 | data-sort-value="2025" | 2025-05-20 |- | | [[Әлфия Юлчурина|Әлфия Юлсурина]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-04-25 | |- | | ''[[:d:Q16723260|Марат Җәмилев]]'' | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-11-23 | data-sort-value="1996" | 1996-11-02 |- | 1994 | [[Үзәнбаева Тәнзилә Хәмит кызы]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-01-02 | |- | 1991 | ''[[:d:Q18009079|Nikolay Panov]]'' | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-05-23 | data-sort-value="2021" | 2021-06-15 |- | 1995 | [[Пётр Токарев]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-10-18 | data-sort-value="2012" | 2012-09-29 |- | 1993 | [[Игорь Капатов]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-08-19 | data-sort-value="2024" | 2024-02-29 |- | 2001 | [[Майя Таһирова|Мая Таһирыва]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-02-08 | data-sort-value="2003" | 2003-06-09 |- | | [[Владимир Суханов]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-11-27 | |- | | [[Рамазан Янбәков]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-03-15 | data-sort-value="2019" | 2019-10-30 |- | 2014 | [[Азамат Гафаров]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-06-19 | |- | 2011 | [[Идрис Кәлимуллин]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1965" | 1965-03-30 | |- | 2014 | [[Айбулат Рәхмәтуллин]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1967" | 1967-05-12 | |- | | [[Галия Солтанова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-02-16 | data-sort-value="2024" | 2024-05-19 |- | 1999 | [[Тәнзилә Хисамова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-04-04 | |- | | [[Шамил Хәмәдинуров]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-09-02 | data-sort-value="2014" | 2014-11-14 |- | | [[Наил Галиев]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-10-09 | data-sort-value="2005" | 2005-02-07 |- | 1994 | [[Фәния Сөләйманова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-02-18 | |} {{Wikidata list end}} == Сылтамалар == * [https://web.archive.org/web/20141129113842/http://bashkortostan.news-city.info/docs/sistemag/dok_leqihz/index.htm «Башкортстан Республикасының халык артисты» дигән мактаулы исем турында Нигезләмә]{{ref-ru}} == Моны да карагыз == * [[Башкортстан Республикасының атказанган артисты]] == Искәрмәләр == <small>{{искәрмәләр}}</small> [[Төркем:Әлифба буенча бүләкләр]] [[Төркем:1996 елда барлыкка килгән бүләкләр]] [[Төркем:Башкортстанның халык артистлары]] [[Төркем:Башкортстанның мактаулы исемнәре]] ljhd4fffhy15ptx07h3189khwsbycta 0 277260 5963142 5936171 2026-06-14T07:48:42Z InternetArchiveBot 35870 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5963142 wikitext text/x-wiki {{Универсаль калып}} '''Сарматлар''' (''бор. грек'' Σαρμάται, лат. ''<span lang="la">Sarmatae</span>'') — Тиса һәм [[Дунай]] елгасыннан [[Арал диңгезе]]нә (хәзерге [[Украина]], [[Россия]] һәм [[Казакъстан]] чикләре) кадәр су аралыгының дала районнарында иртә [[Тимер гасыр]] (VI—IV гг.) азагында яшәгән [[Иран телләре|иран телле]] күчмә кабиләләрдән торган халык. Тикшеренүчеләр фикеренчә, сарматларны, «савроматлар» исеме астында, беренче тапкыр [[Һеродот|Геродот]] телгә алган, ул болай дип хәбәр иткән: «Әгәр Танаис (хәз. [[Тын]]) елгасын кичеп чыксаң, анда инде [[скифлар|скиф]] җирләре түгел, ә савромат өлкәсе». Н. Лысенко фикере буенча, Марк Випсани Агриппа (б. э. к. I г.) дөнья картасын төзегән вакыттан бирле «савромат» һәм «сармат» этнонимнары мәгънәдәш итеп кулланылган. Антик авторлар сарматларга: аорсларны, языгларны, сиракиларны, аланнарны, роксоланнарны, сайиларны керткән. == Тарихы == === Иртә тарихы === Диодор Сицилийский [[скифлар]]ның савроматларны [[Мидия]]дан Танаис елгасына күчерүе турында хәбәр итә. Плиний шулай ук сарматлар мидийлыларның кардәше дип хәбәр итә<ref>{{Публикация|статья|автор=[[Латышев, Василий Васильевич|Латышев В. В.]]|заглавие=Известия древних писателей о Скифии и Кавказе|издание=[[Вестник древней истории]]|год=1947|номер=4|ссылка=http://apsnyteka.org/file/VDI_Latyshev_Izvestiya_drevnih_pisateley_grecheskih_i_latinskih_o_Skifii_i_Kavkaze.pdf#page=287}}</ref>.<ref>{{Cite web |url=http://annales.info/ant_lit/plinius/06.htm |title=архив күчермәсе |accessdate=2020-08-28 |archivedate=2016-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304204120/http://annales.info/ant_lit/plinius/06.htm }}</ref>. [[Һеродот|Геродот]], сарматлар «Танаистан көнчыгышта төньяк җиле юнәлешендә өч көнлек ераклыктагы җирләрдән» хатыннары белән күчеп килгән; алар скиф егетләренә кияүгә чыккан амазонкалардан туган, дип хәбәр итә<ref name="(IV, 110—117)">Геродот. «История». 4, 110—117.</ref><ref>''Доватур А. И., Каллистов Д. П., Шишова И. А.'' Народы нашей страны в «Истории» Геродота. — М., 1982. — С. 143—147.</ref>. Әмма, скифларның үзләренең чыгышы турында әйткәндә, Геродот, [[Азия]]да яшәгән «күчмә скифлар» [[массагетлар]] тарафыннан кысрыклап чыгарылган һәм, «[[Аракс]] елгасын кичеп,<ref>Геродот. „История“, 4. 11.</ref><ref>''Доватур А. И., Каллистов Д. П., Шишова И. А.'' Народы нашей страны в „Истории“ Геродота. — М., 1982. — С. 103.</ref> Киммерий җиренә киткән», шул ук вакытта ул, икеләнеп булса да,<ref>''А. А. Немировский''. Массагеты Геродота и саки тиграхауда. // Эдубба вечна и постоянна. — СПб., 2005. — С. 217—224.</ref> массагетларны скифларга кертә <ref>''Геродот''. „История“. 1, 201.</ref><ref>''Доватур А. И., Каллистов Д. П., Шишова И. А.'' Народы нашей страны в „Истории“ Геродота. — М., 1982. — С. 85.</ref>. Шулай ук Геродот, «борыннан ул телдә хаталы сөйләшәләр» дип хәбәр итә<ref name="(IV, 110—117)"/>. Дарий I Скифиягә басып кергән вакытта, сарматлар скифларга ярдәм итә <ref name="Геродот. «История», 4. 119—120">Геродот. «История», 4. 119—120.</ref> һәм скиф патшасы гаскәренең бер өлешен тәшкил итә.<ref name="Геродот. «История», 4. 119—120"/> «Сармат» исеменең килеп чыгуы турында тагын икенче фараз да бар, И. Маркварт аны Сайрим, Тур һәм Арья турында [[Авеста]] тарихында чагылган Траэтаон улларының берсе белән якынайта<ref>''J. Marquart''. Eransahr…, P. 155.; Он же. Wehrot und Arang. — P. 136.</ref> [[Фирдәүси]] «[[Шаһнамә|Шаһнамә»]] әсәрендә Сальма (Сайриме) биләмәләренә «Көнбатыш», Турга — [[Чин]] һәм Туран, ә Ирежга (Арья) — [[Иран]] эләгә дип яза. === Скифияне басып алу === [[Файл:Scythia-Parthia_100_BC.png|мини|300x300пкс|Б. э. к. беренче меңьеллыкта [[Скифия]]нең якынча территориясе]] Б. э. к. V—IV гасырга кадәр сарматлар [[Скифия]]нең тыныч күршеләре булган. Көнчыгыш илләренә юлланган скиф сәүдәгәрләре сармат җирләре аша иркенләп үткән. [[Фарсылар]] белән сугыш барышында скифлар сарматларның ышанычлы союздашлары булган. Атей чакта союздашлык мөнәсәбәтләре сакланган, сармат отрядлары скиф патшасы гаскәрендә һәм сараенда хезмәт иткән. Сарматларның аерым төркемнәре Европа Скифиясе территориясенә күчеп утыра. Б. э. к. III гасырда дуслык мөнәсәбәтләре дошманлык һәм сарматларның Скифиягә хәрби һөҗүме белән алмашына. Яшь сармат союзларының агрессив сугышчанлыгы Скиф пашлыгының көчсезләнгән дәвере белән тап килә. Б. э. к. IV гасыр ахырына фракий һәм кельт кабиләләре скифларны көнбатыштан кысымга алганнар. Хуҗалыкның бөлгенлеккә төшүе һәм элек яулап алынган җирләр һәм кабиләләрнең Скифиядән аерылуы уңышсыз сугышларның нәтиҗәсе була. Лукианның «Токари яки дуслык» дигән билгеле хикәясендә скифлар Дан-дамис һәм Амизык үзләренең дуслыкка тугърылыгын сармат басып алуы дәверендә сыный. «''Искәрмәстән безнең җиргә ун мең атлы савромат һөҗүм итте, — дип сөйли скиф Токсарис, — җәяүлеләре өч тапкыр күбрәк. Аларның һөҗүме көтелмәгән булгач, барысы да качырга мәҗбүр, корал тота алырлыкларның күпчелеген үтерде, башкаларын тереләй әсир итте. ...Савроматлар барча табышны бер җиргә, әсирләрне бер төркемгә җыйды, чатырларны талый башлады, кешеләре-ние белән күп санлы арбаларга ия булдылар''»<ref>Лукиан из Самосаты. Токсарид, или дружба, 39.</ref>. Сармат кабиләләренең скиф территорияләренә даими һөҗүме, басып алулары сарматларның Төньяк [[Кара диңгез]] буена күпләп күчеп урнашуы белән тәмамлана. Помпон Мела үзенең тасвирламасында б. э. 5 елында [[Ютландия ярымутравы|Ютландияга]] барган рим диңгез экспедициясе мәгълүмәтләрен куллана. Бөтен герман кабиләләреннән тик гермионнар гына [[Эльба]]дан көнчыгышка таба яшәгән, әмма Помпоний аларны сарматлар дип уйлаган һәм бу этнонимны Дунайдан төньяккарак һәм Эльбадан көнчыгышкарак герман булмаган бөтен кабиләләргә дә кулланган<ref>''Тадеуш Сулимирский''. Сарматы. Древний народ юга России. [http://www.litmir.net/br/?b=144140&p=27 Языги в Венгрии: ранний период] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141129040302/http://www.litmir.net/br/?b=144140&p=27 |date=2014-11-29 }}. М., 2008.</ref>. === Халыкларның бөек күченүе === Безнең эра башында [[Халыкларның Бөек күченеше|Халыкларның бөек күченеше]] дәвере башлана, күп кенә тикшеренүчеләр фикере буенча, аны [[һуннар]] башлап җибәргән. Аммиан Марцеллин (б. э. 330-400 е.), һуннарны тасвирлап, бу кабилә ''Меотий сазлыгы'' (хәз. [[Азак диңгезе|Сабыр диңгезе]])'' аръягында [[Төньяк Боз океаны|Боз океаны]]'' юнәлешендә яши дип билгели<ref>Аммиан Марцеллин. [http://www.alanica.ru/library/Ammian/text.htm «Римская история» (XXXI, 2.1)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101201021018/http://www.alanica.ru/library/Ammian/text.htm |date=2010-12-01 }}. Перевод Ю. А. Кулаковского и А. И. Сонни.</ref>, ''аланнар — борынгы массагет'' җирләренә барып җитә, дип хәбәр итә<ref name="Марцеллин XXXI, 2.12—13">Аммиан Марцеллин. [http://www.alanica.ru/library/Ammian/text.htm «Римская история» (XXXI, 2.12—13)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101201021018/http://www.alanica.ru/library/Ammian/text.htm |date=2010-12-01 }}. Перевод Ю. А. Кулаковского и А. И. Сонни.</ref>. ''Аланнарның үзләрен'' Марцеллин ''Танаис'' (хәз. [[Тын]]) елгасыннан көнчыгышкарак, скиф ''чүллекләрендә'' ә ''савроматларны'' ''Истра'' (хәз. [[Дунай]]) елгасыннан төньяктарак урнаштыра, һәм биләмәләре ''Танаи кадәр сузылган'' ди. Моннан Аммиан Марцеллинның ''савроматларны аланнардан'' аерганы күренә. Аврелий Виктор «Цезарьлар турында» әсәрендә, Константны (320 — 350 еллар тирәсе) цезарь итеп игълан иткән вакытта<ref>, готлар һәм сарматларың бик күп гаскәре кырылган, дип яза. Сократ Схоластик, Валентиан (321—375 йй.) үлгән елда, сарматлар Реция өлкәсендә Дунайны кичеп чыгып, Рим империясына һөжүм итә, тип язган ''Сократ Схоластик''[http://krotov.info/acts/04/socrat/socr04.html Церковная история (IV. 31)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130927233713/http://krotov.info/acts/04/socrat/socr04.html |date=2013-09-27 }}.</ref><ref>''Roberts W. E''. Valentinian I. // An Online Encyclopedia of Roman Emperors. </ref> готлар һәм сарматлар кырылды ди. 370— 380 елларда һуннар остготларны кыра, ә соңрак ''Меотида ([[Азак диңгезе]]) аша күчеп'', аларның еш кабатланган бәрелешләреннән көчсезләнеп<ref name="Гетика 129-130">''Иордан''. [http://www.vostlit.info/Texts/rus/Iordan/text1.phtml?id=576 «Гетика» (129—130)]. Перевод Е. Ч. Скржинской</ref>, аланнарны буйсындыра. Сарматларның тел буенча токымнары — осетиннар, аларның ата-бабалары — аланнар — сармат кабиләләренең бер өлеше булган<ref name="Гетика 121-127">''Иордан''. [http://www.vostlit.info/Texts/rus/Iordan/text1.phtml?id=576 «Гетика» (121—127)]. Перевод Е. Ч. Скржинской.</ref>. === Птолемей Сарматиясе === [[Клавдий Птолемей]] үзенең «География буенча кулланма» трактатында ''[[Европа]] һәм [[Азия]] Сарматиясе арасында Танаис чик ролен үти, дип язган.'' Европа Скифиясен яулап алганнан соң, сарматлар борынгы дөньяның иң көчле халкы дигән данга ия була. Бөтен [[Көнчыгыш Европа]] ([[Кавказ]] белән бергә) Сарматия атамасын ала. Европа далаларында үз хәкимлеген урнаштырып, сарматлар игенчелек белән шөгыльләнгән халыклар белән тыныч хезмәттәшлекне җайга сала башлый, халыкара сәүдәгә һәм Кара диңгез буе грек шәһәрләрен саклый. Сармат кабиләләренең сәяси берләшмәләре исә [[Кытай]]дан алып [[Рим империясе]]нә кадәр якын һәм ерак күршеләрен үзләре белән исәпләшергә мәҗбүр итә. Б. э. к. II гасырдан бирле сарматлар еш кына грек, рим һәм көнчыгыш авторлары хезмәтләрендә сүрәтләнә башлый. Страбон хезмәтләреннән аларның кабиләләре исемнәрен — языглар, роксоландар, аорслар, сираклар, аланнар — беләбез; Тацит роксоланнар Рим империясенең Мезия биләмәләрен б. э. 68 елында кырып салды ди; Б. э. 8 елында Томы шәһәрендә сөргенгә җибәрелгән шагыйрь [[Ovidiy|Овидий]] үзенең "Зарлы элегия"ларында сарматлар турында — «''аты белән һәм тиз очкан угы белән көчле дошман талый ...''» дип яза; Иосиф Флавий һәм Ариан I һәм II гасырларда [[Әрмәнстан]]да һәм Каппадокиядә сугышлары турында — «''аяусыз аланнар''» дигән хәбәр калдырганнар. ==== «Европа Сарматиясе» ==== [[Файл:Claudius_Ptolemaeus,_from_the_Eighth_Map_of_Europe.jpg|мини|300x300пкс|''Европа Сарматиясен һәм Таврия Херсонесен үз эченә алган Европаның сигезенче картасы''. Матбугат: Страсбург (1513 й.).]] Көнбатыш сармат кабиләләре — роксаланнар һәм языглар — Төньяк Кара диңгез далаларын били. Б. э. к. якынча 125 елда, көнчыгыш сармат кабиләләренең басымына каршы тору максатында, федерация булдыралар. Күрәсең, бу күчмә кабиләләр өчен патша сарматлар кабиләсе җитәкчелегендәге типик иртә дәүләт булган. Әммә көнбатыш сарматларга скифларның дәүләт тәҗрибәсен кабатлау мөмкин булмаган — б. э. к. I гасыр уртасынан алар ике үз аллы союз буларак яшәгән. Тын һәм Днепр арасында роксоланнар күчеп йөргән, алардан көнбатышта — [[Днепр]] һәм [[Дунай]] арасында — языглар яшәгән. Яңа эраның беренче ярты еллыгында язылар Урта Дунай уйсулыкларына менеп анда Дунай һәм Тиса елгалары арасын (хәзерге [[Маҗарстан|Венгрия]] һәм [[Сербия]] территориясенең бер өлешен) биләгән. Язылар эзеннән Рим империясе чигенә роксолана килгән, һәм аларның күпчелеге Дунайның түбән агымында (хәзерге [[Румыния|Румын]] территориясендә) яшәгән. Көнбатыш сарматлар Римнең тиктормас күршеләре булган, алар я союздашлары булып, яисә дошманы булып чыгыш җитте һәм империя эчендәге үзара көрәшкә кысылу мөмкинлекләрен кулдан ычкындырмаган. Хәрби демократия чорына хас булганча, сарматлар Римга бай табыш чыганагы буларак караган. Табышлы алу ысулы төрлечә булган: талау барулар, корылма җыю, ялланма гаскәр. I гасырның икенче яртысыннан бирле, сарматлар, Дакия патшасы Децебалның чакыруына кушылып, дакий сугышларында катнаша. 87 елда Корнелий Фуск җитәкчелегендәге рим армиясе Дакияга басып керә. Тапай янындагы каты сугышта римлылар тар-мар ителә. Роксолан һәм языглар дакларның тугъры союздашлары булган һәм римлыларга каршы Траянның беренче һәм икенче хәрби походларында катнаша. 106 елның җәенә, император Траян гаскәрләре Дакияне һәм аның башкаласын тулысынча басып ала. Бу вакытта зур югалтулар кичергән языглар элекке кодрәтен кабат тергезә алмаган. Хәзер инде өстенлек көнчыгышта яшәгән һәм шул сәбәпле рим оккупациясенә эләкмәгән кабиләләргә — роксоландарга күчкән. Дакия тар-мар ителгәннән соң да римлылар күпмедер дәвер роксоланнарга ясак түләвен дәвам иткән, әмма соңрак баш тарткан. Ясак килми башлагач, роксолан һәм языглар 117 елда Римның Дунай провинцияләренә басып кергән. Үзенең көнчыгыш чикләрендә басмачылыктан арган һәм тынычлык теләгән Рим империясе роксоланнарга ясак түләүне яңадан тергезергә мәҗбүр була. Римлылар ике титулга — «роксолана патшасы» һәм «сарматлар патшасы» титулларына ия Распараган белән тынычлык килешүе төзегән. Бу, мөгаен, языглар һәм роксоланнарның формаль рәвештә бердәм югары хәкимлек саклаганлыгы турында сөйли. Языглар Урта Дунай уйсулыкларында, ә роксоланнар Түбән Дунайда урынлашкан, һәм алар еш кына тыгыз союзда чыгыш ясый. Языглар һәм роксолана арасында яшәгән дакларны яулап, римлылар аларның бәйләнешләрен җимерергә тырышкан. Сарматлар моңа сугыш белән җавап биргән. 160 — 170-че елларда сарматларның Рим белән көрәше бигрәк тә кискен була. Языглар 179 елда император Марк Аврелий белән тынычлык килешүе төзи. Ниһаять, сугыш яклылар юлбашчысы Банадасп патша сак астына алына. Марк Аврелий белән сөйләшүне Зантик җитәкли. Килешү нигезендә языглар роксоланнарга рим җирләре аша үтәргә хокук юллап ала, ләкин Дунай елгасы буйлап корапларда йөзмәскә һәм чик буена якын урнашмаска йөкләмә ала. Соңрак римлылар бу чикләүләрне юкка чыгара һәм сарматларга Дунайның рим ярларына чыгып сәүдә алып бара торган махсус көн билгели. Языглар Римгә 100 мең әсирне кире кайтара. Сигез йөз яугирдән торган языг атлы отряды Рим армиясенә кабул ителә, һәм сыбайларның бер өлеше Британияга җибәрелә. Кайбер галимнәр, мәсәлән, Жорж Дюмезиль, фаразы буенча, нәкъ шушы сарматлар король Артур һәм түгәрәк табын рыцарьләре турында кельт мифлары чыганагы булып тора<ref>Georges Dumézil, А. З. Алмазова, Boris Aleksandrovich Kaloev. «Скифы и нарты»</ref>. Сарматларның Рим белән бәрелешләре соңрак та була. Тынычлык сугыш белән алмашынган, алар артыннан тагын да хезмәттәшлек килгән. Сармат отрядлары рим армиясенә һәм герман кабиләләре корольләренә хезмәткә ялланган. Рим провинцияләренә — хәзерге [[Венгрия]], [[Румыния]], [[Болгария]], [[Югославия]], [[Франция]], [[Италия]], [[Бөекбритания]] биләмәләренә көнбатыш сармат төркемнәре күчеп утыра. ==== «Азия Сарматиясе» ==== [[Файл:Map_of_Colchis,_Iberia,_Albania,_and_the_neighbouring_countries_ca_1770.jpg|мини|300x300пкс|''Азиядагы Сарматияне үз эченә керткән икенче Азия картасы''. Матбугат: Лондон (1770 е.).]] Аорслар һәм сиракларның көнчыгыш сармат союзлары Азак һәм [[Каспий диңгезе|Каспий диңгезләре]] аралыкларда яшәгән, көньякта аларның җирләре Кавказ тауларына кадәр җәелеп яткан. Сираклар Азау буйлары далаларын һәм Кубаньнан төньякка төньяк Кавказ тигезлекләрен биләгән. Үзәк Кавказ тау алды һәм тигезлекле районнар да сираклар кулында булган, әмма аларны аорслар кысырыклаган. Аорслар Тыннан Каспийга, Түбән [[Идел]] буенда һәм [[Көнчыгыш Кавказ]] биләмәләрендә күчеп йөргән. Идел аръягында аларның күчү урыннары [[Көньяк Урал]] алдына һәм [[Урта Азия]] далаларына кадәр барып җиткән. Борынгы грек географы һәм тарихчысы Страбон: орслар һәм сираклар «''өлешчә күчмә, өлешчә чатырларда яши һәм игенчелек белән шөгыльләнә''» дип язган. Төньяк-Көнбатыш Кавказда игенче-меотларны буйсындырган һәм үз дәүләтен төзегән сираклар югарыгы җәмәгать үсеше дәрәҗәсе белән аерылган. Сирак патшаларының резиденцияләренең берсе Азау диңгезенең көнчыгыш ярларыннана якын урнашкан Успа шәһәре булган. «Югары аорслар» Каспий буе һәм Кавказ алды далаларында яшәгән, Кавказ һәм Урта Азия аша үткән Каспий диңгезенең көнбатыш һәм төньяк яр буйларын һәм диңгез сәүдә юлларын контрольдә тоткан. Борынгы заманнардан аорсларның куәтен һәм байлыгын халыкара сәүдәдә катнашуы белән аңлатканнар. Кытайда аорслар илен «Янтсай» дип атаганнар — аның аша Кытайны һәм Урта Азияны Көнчыгыш Европа һәм Кара һәм Урта диңгез сәүдәсе белән бәйләүче юл үткән. Сираклар һәм аорслар мөнәсәбәтләре турында аз билгеле. Б. э. к. I гасыр уртасында алар союздаш булган һәм боспор патшасы Фарнакка хәрби ярдәм күрсәткән. Яңа эраның I гасыр уртасында, боспор патшасы Митридат VIII һәм аның туганы Котис арасында тәхет өчен көрәш вакытында, сираклар Митридатны хуплый, аорслар римлылар белән бергә Котис яклы була. Римлылар, аорс һәм боспор оппозициясенең берләшкән гаскәрләре сирак шәһәре Успаны басып ала. Бу вакыйгаларны рим тарихчысы Корнелий Тацит сурәтләгән. Успа төшерелгәннән соң, сирак патшасы Зорсин «''халык мәнфәгате өчен''» корал сала. Союздашларын югалткан Митридат каршылыгын туктата. Римлеләр кулына эләгергә теләмәгәнлектән, аорслар патшасы Евнонга бирелә. Тацит язганча: «''Ул Евнонның каршысына тезләнеп, синең'' ''алда римлылар'' ''тарафыннан берничә еллар буенча эзәрлекләнгән, үзе теләге'' ''белән килгән Митридат''». Аланнар — I гасыр уртасында антик авторларның игътибарын җәлеп иткән көнчыгыш-сармат иран телле күчмә кабиләләр берлеге<ref>Аланы // БРЭ. Т. 1. М., 2005.</ref>. «Алан» термины скиф-сармат халкының этнонимикасына киң таралган борынгы иран сүзе «ариан» сүзеннән килеп чыккан. Аорслар җитәкләгән көнчыгыш сармат союзлары арасында аланнар үзләренең сугышчанлыгы белән аерылып торган. Ул дәвердәге чыганаклар «җиңелмәс», «азамат», «сугышчан» аланнар турындагы билгеләмәләр белән тасвирланган. Алар Дунай уйсулыгында, Төньяк Кара диңгез ярында һәм Кавказ алды далаларында яшәгән. II гасырда «Алания» аланнар биләмәсе дип телгә алына. Шул ук вакытта Терек елгасы «Алонта» атамасын ала. Кытай елъязмаларында, III гасыр уртасыннан да соңламый, [[Арал диңгезе|арал]]-[[Каспий диңгезе|каспий]] далаларында урнашкан аорс биләмәләре «Аланья» дип атала башлаган. Шул ук вакытта башка сармат кабиләләренең атамалары юкка чыга. IV гасыр авторы Аммиан Марцеллин әйткәнчә, бу процеста тарихның төп этаплары чагылган: аланнар «''даими җиңүләре белән күрше халыкларга тынгылык бирмәгән һәм аларга үз исемен таккан''». Аланнар, 134 елдагы кебек, Кавказ аша, Дарьял («Алан капкалары»), Дербент аралыкларын файдаланып, [[Qawqaz Albaniäse|Кавказ Албаниясен,]] Атропатенаны тар-мар итеп, Каппадокиягә барып җитә. Кайбер төньяк кавказ кабиләләре белән элемтә урнаштырып, алар Кавказ аръягының чын бәласе була. Бу вакыйгаларның кайтавазы грузиннарда саклана. Каппадокия хәкиме Флавий Ариан «Алан тарихы» дигән хезмәт яза. Аланнар Боспор патшалыгы эшләрендә актив катнашкан. [[Фанагория]] шәһәрендә алан тәрҗемәчеләре төркеме була. Аланнарның хәрби абруе шулай зур булган, хәтта Рим империясендә — аларның үзләренә каршы махсус хәрби кулланма булдырганнар, ә рим кавалериясе алан атлыларының кайбер тактик алымнарын үзләштергән<ref name="Alani">{{Citation |title=Аланы |url=http://grants.rsu.ru/osi/Don_NC/Middle/Alani.htm |access-date=2020-08-28 |archive-date=2009-02-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214192906/http://grants.rsu.ru/osi/Don_NC/Middle/Alani.htm |dead-url=yes }}</ref>. I һәм II гасырларда сираклар аорслар, римлылар һәм боспорлар белән сугышларда зур югалтулар кичергән. П. У. Атле һәм Н. В. Анфимов<ref name="Анфим">Н. В. Анфимов. Меоты-предки адыгов. Майкоп 1989</ref> нәтиҗәдә исән калган сиракларның күп өлеше [[Боспор патшалыгы]]нда эллиннләштерүгә дучар ителгән, һәм соңыннан алар аланнар этносы формалашуда катнаша, ә сиракларның аз өлеше меотлар арасында йотылган. Осетиннарның Нарт эпосында Саусырык дигән нартның («көрән сирак» дип аңлашыла) килеп чыгуы сәбәпләрен нәкъ шушындый вакыйгалар аңлата. === Сармат хәкимнәре === {{Hider|hidden=1|title=Сармат хакимнарының исемлеге|content-style=text-align: left;|content=* [[Скопасис]] — б. э. к. 512 елда савроматларны җитәкләгән * Мидоссак (Медосак) — б. э. к. III гасырда сарматларның патшасы, Амаганың ире * Амага — б. э. к. III гасырда сарматларның патшабикәсе * Гатал — б. э. к. II гасырның 1нче яртысында сарматларның патшасы. Б. э. к. 179 елгы килешү буенча билгеле * Тазий — б. э. к. II гасырның азагында — I гасырның беренче яртысында роксоланнарның патшасы * Спадин — б. э. к. I гасырда аорслар патшасы * Абеак — б. э. к. I гасырда сираклар патшасы * Эвнон — I гасырның 2нче яртысында аорслар патшасы * Зорсин — Эвнон тарафыннан җиңелгән сираклар патшасы * Умабий — 62 елгы язмада иҫкә алынган аорслар патшасы * Фарзой — 50 — 70нче елдарда (сарматларның — аорслар я роксоланнарның дип фаразлана) патшасы * Инисмей — 70 — 80нче елдарда (сарматларның — аорслар я роксоланнарның дип фаразлана), мөгаен, Фараоэнның улыдыр * Сусаг — роксоланнар патшасы, 101—102 елларда Дакияның Римга каршы сугышында союздашы * Распараган — 117 елдан соң роксоланнар һәм сарматлар патшасы. Римда вафат булган һәм җирләнгән. * Равсимод — Азау буе савроматларының (роксоланнарның?) патшасы. 332 елда Паннониягә һөҗүм ясаган. Языглар патшалары (Урта Дунайда, Тиссы елгасы бассейнында): * Гесандр — I гасырда Азау буе языгларының юлбашчысы (Дунай буена күчеп килгәнгә кадәр). * Банадасп — 180 елга кадәр языглар патшасы * Зантик — II гасырның икенче яртысы * Зизаис — 350-нче елларда сарматлар (языглар) патшасы.<ref>[http://www.darial-online.ru/1999_4/gagloyti.shtml Аммиан Марцеллиан. История. XVII.]</ref> * Бевка (Бука) — 469 елга кадәр * Бабай (Банай) — яҡынча 472 елга кадәр Алания патшалары (XII гасырга кадәр): * Базук — 57 ел тирәсендә Кавказ аръягында сугышкан * Амбазук — 57 ел тирәсендә Кавказ аръягында сугышкан * Баракад — I гасыр патшаларының берсе, дәрәҗәсе буйенча «икенче» (ягъни «беренчегә» буйсынган). * Шапух — I гасыр * Гигиан (Датианос) — I гасыр * Кизо — Парфияға 132 елгы поход юлбашчысы (алан патшасы булырга тиеш) * Ферош (Перош) — 293 ел тирәсендә * Кавтия (Кавция) — 293 ел тирәсендә * Ашхадар — IV г. башы. Ашхенның — әрмән патшасы Трдат III хатынының әтисе * Саросий (Сародий) — VI гасыр уртасы * Итаз (Итаксис) — VIII гасыр башында Абхазия белән сугышкан * Урдур — XI гасырның беренче өчтән беренче өлеше * Бөек Дорголел (Дургулел) — XI гасыр * Росмик — XII гасыр башы * Худдан — XII гасыр}} [[Файл:Szlachcic_polski.jpg|мини|Поляк портреты, XIX гасыр башы]] == ДНК-археология мәгълүматы == Төньяк Кавказда табылган II—III гасырлар сармат мәдәниятенә караган ике өлгедә J1 (M267+) Y-{{Comment|гаплотөркөмө|гаплогруппа}} һәм митохондриаль һәм H1c21 һәм K1a3 гаплотөркемнәре билгәләнде. II—IX гасырлардагы сармат-алан этник тармаклары белән бәйләнгән антропологик материалны анализлау түбәндәге Y-хромосомы гаплотөркемнәр: G2a (P15+), R1a1a1b2a (Z94+, Z95+), J1 (M267+) һәм J2a (M410+) барлыгын билгеләде. Хатын-кыз эченнән түбәндәге митохондриаль гаплотөркемнәре: I4a, D4m2, H1c21, K1a3, W1c һәм X2i сүрәтләнгән. Үз чиратында, аутосома маркёрларны тикшерүләр күрсәтүенчә, төрле юнәлешләр кушылмалары булуга карамастан, гомуми алганда бу нәтиҗәләрдә типик аурупа генотибы мәгълүматлары табылды, дип сөйләргә мөмкин<ref>Афанасьев Г. Е., Ван Л., Вень Ш., Вэй Л., Добровольская М. В., Коробов Д. С., Решетова И. К., Ли Х., Тун С. [https://www.academia.edu/15713987/Афанасьев_Г.Е._Ван_Л._Вень_Ш._Вэй_Л._Добровольская_М.В._Коробов_Д.С._Решетова_И.К._Ли_Х._Тун_С._Хазарские_конфедераты_в_бассейне_Дона_Тезисы_докладов_на_Всероссийской_научной_конференции_Естественнонаучные_методы_исследования_и_парадигма_современной_археологии_._М._ИА_РАН._2015 Хазарские конфедераты в бассейне Дона] // Тезисы докладов на Всероссийской научной конференции «Естественнонаучные методы исследования и парадигма современной археологии». М.: ИА РАН. 2015, С.9.</ref>.. [[XVI гасыр]] уртасыннан [[Польша|поляк]] гуманистлары поляк шляхтасы, грек һәм рим этнографиясеннән билгеле булган борынгы дала халкы сарматлардан барлыкка килгән дигән фикерен әйтә башлый. XVII гасырда бу тезис поляк югары катламының идеологик — сарматизм (үзенә күрә социаль [[расизм]]: аксөякләр сарматлар токымы дип санала, ә гади халык — литвалылар һәм славяннар) нигезе була. Сәнгать гыйлемендә «сармат портреты» дигән махсус атама бар: XVII һәм [[XVIII гасыр]]лар дәвамында поляк аристократлары рәссамнар аларны «сармат» итеп сурәтләүләрен тансык иткән. == Көнкүреше һәм мәдәнияте == === Киемнәре === Сарматларның төп киеменә иркен озын чалбар, күн куртка, йомшак тиредән киез итекләр, һәм очлы башлы киез кәпәчләр (башлык) карый. Борынгы тарихчыларның мәгълуматлары буенча, сарматлар «''сугышчан, ирекле, буйсынмас һәм шул кадәр аяусыз һәм ярсу кабилә, биредә ир-егетләр белән беррәттән хатын-кызлар да сугышта катнаша хәтта''» (Яңа гасырның I гасыр рим географы Помпоний Мела). === Йортлары === Борынгы автор хәбәр итүенчә, сарматлар күчмә булган. Чатыр һәм тирмәләр аларга торак булып хезмәт иткән. «Сарматлар шәһәрләрдә яшәмиләр һәм аларның хәтта ''даими яшәү урыны да юк. Алар, байлыгын һәм мөлкәтен иң яхшы көтүлекләргә күчереп, я чигенгән һәм эзәрлекләгән дошманы мәҗбүр иткәндә, һәрвакыт лагерь булып яши''» диелә (Помпоний Мела). === Хатын-кызларының хәле === Хатын-кызларының югары урыны, җәмәгать тормышында һәм хәрби хәрәкәтләрдә актив катнашуы савроматларның үзенчәлеге булып торган. Борынгы язучылар савроматларны еш кына хатын-кыз тарафыннан идарә ителгән халык дип атый. [[Һеродот|Геродот]] аларның скиф яшь егетләренең амазонкалар — сугышчан хатын-кызларның легендар кабиләсе вәкилләре белән никахыннан килеп чыгуы турында риваять бәян иткән. Савромат хатын-кызлары кабилә белән идарә иткән һәм каһиннәр функцияләрен башкарган. Галимнәр уйлавынча, савромат ыруы ана башлангычлы булган, һәм туганлык исәбе хатын-кыз буенча да алып барылган. Аннары, сармат кабиләләре нигезендә яңа сармат союзлары барлыкка килгәннән соң, «матриархат» билгеләре юкка чыгарыла. Сармат җәмгыяте «патриархаль» төс ала<ref name="osetins.com">[http://osetins.com/2007/10/05/sarmatskoe-zavoevanie.html Сарсматское завоевание. Осетия и Осетины, Алания, Аланы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081210200449/http://osetins.com/2007/10/05/sarmatskoe-zavoevanie.html |date=2008-12-10 }}</ref>. Күренекле хатын-кыз еш кына ихтирамлы канбаба функцияләрен үтәгән. Мәрхүм хатын-кыз, хәтта кыз бала каберенә, еш кына, бизәнү әйберләре белән бергә, тагын да корал салганнар. Нәсел зыяраты, кагыйдә буларак, ырудашлар Тәвәчә дип хөрмәтләгән элегрәк җирләнгән атаклы хатын-кыз — юлбашчы я анаба кабере тирәли формалашкан. Сугышчан сармат хатын-кызлары турында шул чорда яшәгән антик авторлар хәбәр иткән. Шулай, грек тарихчысы Геродот: «''аларның хатын-кызлары ирләре белән атлы сунарга йөри, сугышларда катнаша һәм ир-егетләр белән бер төрле кием кия... Дошманын үтерми торып бер кыз да кияүгә чыкмый''» дип билгели. Ялган-[[Гиппократ]] та шулай ук, сармат хатын-кызлары атланып йөри, җәядән һәм кыска саплы сөңгеләрдән ата дип хәбәр итә. Ул шундый бер искиткеч тәфсил китерә: еш кына, башка көчләре уң җилкәсенә килсен дип һәм хатын-кызны ир-егет кебек көчле итсен өчен, кызларның уң күкрәген кисеп алганнар имеш. Сармат сугышчан хатын-кызлары, мөгаен, амазонкалар турында борынгы грек легендалары килеп чыгуга нигез булып торгандыр. === Мәдәнияте, дине, теле === Күрәсең, сарматларның идарә итү төре хәрби демократик булгандыр, әмма эра башында сармат кабиләләре югары власте төзелеше турында мәгълүмат юк. Югары власть, кабилә башлыклары, патшалар, хәрби начальниклар һәм сарай сановниклары турында хәбәр иткәндә, еш кына мәгънәсе аңлашылмаган «септу» термины кулланылган. Сарматларның дини-гыйбадәт күзаллауларында хайван, бигрәк тә, сарык тәкәсе образы күренекле урын били. Еш кына сарык тәкәсен савытларга, кылыч тоткаларына төшергәннәр. Сарык тәкәсе борынгы халыкларда «зәңгәр бәрәкәте» (фара) символы да булган. Шулай ук сарматларда ата-бабалар культы киң таралган була. Грек-сармат Алиһәсе [[Afrodita|Афродита]]-Апутара (алдакчы) культында грек-иран дини синкретизмы чагыла. Ул гыйбадәтханә булган. Пантикапейда аның гыйбәдәтханәсе булганмы — билгесез, әммә Таманьдә Апутара дигән зур авылда булган. Афродита-Апутара культында азия культы Астартага тугандашлык сызатлары күп. Сарматларның меңнәрчә еллар яшәгәнлеген раслаучы 5-7 метр биеклегендәге күп санлы курганнар ул дәвернең бердәнбер һәйкәле булып тора. Савромат һәм сармат курганнары еш кына җәйрәп яткан далаларга киң манзара ачылган тау, сырт түбәләрендә, биек урыннарда, төркем булып урнашкан. Бу курганнар борыннан ук талаучыларның һәм хәзинә эзләүчеләрнең игътибарын җәлеп иткән. Сарматлар Украинаның көньягы һәм [[Россия]] тарихында зур эз калдыра. Алардан тере тел ярчыклары сакланып калган, һәм, академик Соболевский сүз буенча, алардан хәтта зур елга атамалары да протославяннарга бирелгән: Днестр, элек Дънестр — сарматча ''Danastr'' яки ''Danaistr''; Днепр — Дънепр — ''Danaper''; сарматча «'''dānu'''» Тын (су/елга), осетинча '''тын''' (су/елга) сүзләреннән. Бик күп башка елгачыклар исеме дә сармат атамасының тәрҗемәләре булып тора. Башкортстанда Ашкадар елгасы (чагыштырыгыз: фарсы '''ашка''' — «ак», «саф», '''дарья''' — «елга»), Ырынбур һәм Чиләбе өлкәсендә — Санга (топоним таҗик '''санг''' — «таш», «ташлы» белән чагыштырыла) елгачыклары. Кайбер тарихчылар, сарматлар көнчыгыш һәм көньяк славяннарның ата-бабалары дигән фараз кора иде, әмма бу теорияны, сармат мәдәниятенең борынгы славян мәдәниятеннән ачыктан-ачык аермасын күрсәтеп, күпчелек галимнәр инкарь итә. === Археология === Башлыча җирләү курганнары аша күрсәтелгән ''сармат археологик мәдәниятен'' сарматлар белән бәйлиләр. Аның чикләрендә өч аерым (хронологик эзлекле) мәдәният бүлеп күрсәтәләр: иртә сармат («Прохоровский»), урта сармат («Сусловская»), соңгы сармат . Сармат мәдәниятләре рәтендә иртә сармат («Прохоровская») мәдәнияте б. э. к. IV—II гасырлар белән билгеләнә. Үзенең атамасын ул 1911 елда крәстьяннар тарафыннан казып табылган Прохоровка авылы (Ырынбур өлкәсе, Шарлык р-ны) курганнарынан алган. Китерелгән курганнарны [[Сергей Руденко|С. И. Руденко]] 1916 елда тикшереп чыккан. Прохоровка янындагы казып алынган материалларны бастырып чыгарган М. И. Ростовцев, аларны б. э. к. III—II гасырлар белән билгеләп, беренче тапкыр бу типтагы һәйкәлләрне тарихи сарматларга тиңләштергән. Н. Граков, Идел ярында һәм Уралда табылган шуңа охшаган һәйкәлләрне билгеләү максатында, «Прохоровский мәдәнияте» дигән классик төшенчә кертә. Әлеге вакытта "Прохоровский мәдәнияте"нә караган соңгы һәйкәлләр б. э. к. чор ахырына карый дип тамгалана. Урта сармат («Сусловская») мәдәнияте 1927 елда П. Д. Рау тарафыннан билгеләнә. Охшаш һәйкәлләр A («Stuffe A») баскычын тәшкил итә дип, иртә сармат чорына кертелә. Галим бу һәйкәлләрне (аларның күп өлеше Суслов курган каберлегеннән, Сарытау өлкәсе Совет р-ны) б. э. к. II гасыр ахыры — I гасыр ахыры белән билгеләде. Б. Н. Граков периодизациясендә шуңа охшаган комплекслар сармат яки «Сусловская» мәдәнияте дигән атама алды. Һәм соңыннан, К. Ф. Смирновның хезмәтләрендә аларны «урта сармат мәдәнияте» атамасы белән йөртү гадәте кертелгән. ==== Каберлекләре ==== Зират курганнары — бу курганнарда берничә кабер аерым кагыйдә буенча урнашкан: я әйләнмә, яисә рәт буенча<ref>Байте // БРЭ. Т. 2. М., 2005.</ref>. Мәетләр турыпочмак чокырларда, аркаларында яткырылып, башлары көньякка каратып күмелгән. Матди табышларга, гадәттә, кылыч һәм уракка охшатып тәмамланган хәнҗәрләр, бронза һәм тимер ук башаклары, портупейный җыелманың ворворкалары һәм каптырмалары, әвәләү керамикасы, бронза көзгеләр, сөяк {{Comment|тишкес|проколка}}, {{Comment|йөн иләү ҡоролмаһы|пряслица}}, сөяк балгалаклар кертәләр. === Антропологиясе === Антропологик яктан сарматлар, долихокранный европеоидлар (тар һәм һәм озынча баш сөяге) караган аланнарны исәпкә алмаганда, брахикранный европеоидларга (киң һәм түгәрәк башлы) карый. Соңгы сарматларга монголоидлык кушылмалары хас булган<ref>Антропология. Материалы к краниологии сарматов. А. Н. Багашев. [www.ipdn.ru/rics/va/_private/a1/2-bag.pdf]</ref><ref>Об антропологическом составе сарматов Терновки Балабанова М.А</ref>. == Хәрби эше == Сарматлар искиткеч сугышчы саналган, авыр атлылар гаскәрен булдырган дигән киң таралган фикер яши, кылыч һәм сөңге аларның коралы булган. Башта Түбән Иделдә барлыкка килеп, озынлыгы 70 тән алып 110 см га кадәр булган сармат кылычы, тиз арада барча дала буйлап таралган. Ул атлы яуларда алыштыргысыз булып чыга. Сарматлар үзләренең күршеләре өчен җитди дошман булган. «''Сарматлар арасында бер юлбашчының гына тавышы әһәмияткә ия була алмаган: алар яуда ук кына ыргытмаган, ә дошманны кыю һөҗүм белән кисәткән һәм кул сугышлары башлаган''» (Корнелий Тацит). Ләкин сарматлар дошман каршында җәяүле сирәк күренгән. Алар һәр вакыт ат өстендә булган. «''Сарматларның бөтен кыюлыгы аларның үзләреннән читтә торган кебек. Алар җәяүле сугышта бик куркак; әмма, атлы отрядлары белән килеп бассалар, кайсы гына дошман сафлары каршы тора алыр иде'' ''икән''». Сарматлар бик каһарман сугышчы булган. Сармат сугышчылары озын пиклар белән коралланган, җитен киемнәре өстенә, вак итеп туралган һәм шомартылган мөгез кисәкләрен, канатлар кебек тезеп тегеп, эшләнгән панцирьлар кигәннәр. Алар, дошманнары эзәрлекләгәндә, яисә үзләренең җитез һәм күндәм атларында чигенергә мәҗбүр булганда, бик зур араларны үтә алганнар, һәм һәрберсе бер, хәтта ике атка ия булган. Атларга ял бирер өчен, алар бер аттан икенчесенә күчеп утырганнар. === Антик авторлар хезмәтләрендә сарматларның хәрби эше турында === Үз вакыты өчен сармат хәрби сәнгате югары үсеш кимәлендә булган. Сармат стратегиясен һәм тактикасын, кораллануның яңа өлгеләрен скифлар, боспорчылар, һәм хәтта римлеләр үзләштергән. Күчмә кабиләләр ягына көнчыгышка экспансия барышында иң беренче грек, аннары рим колонистлары бәрелешкән. Грек авторлары варварларның йолаларына һәм тарихына күбрәк игътибар итә. Урындагы халык белән мөнәсәбәтләр, гомуми алганда, тыныч агышта булганлыктан, хәрби эшләре әллә ни кызыксындырмаган дияргә була. Сарматларның сугыш сәнгатен күбесенчә рим тарихчылары яктырта. Сарматияне тасвирлауларда бик күп традицион һәм легендар мизгелләр күзәтелгән. Мәсәлән, б. э. к. I—II гасырдагы күпчелек авторлар, йола буенча, сарматларны скифлар я савроматлар дип атый. Б. э. к. I гасырга кадәр сарматларның хәрби эшләре турында туры мәгълүмат юк, чөнки б. э. к. IV—III гасырларда беренче актив хәрби чыгышлары тарихи аренадан төшеп калганлыктан, сарматларның хәрби өлкәдәге читләштерелгән төрле кирәк документларын өйрәнү кирәктер. ==== Кыска хәбәрләр ==== Сарматлар турында шәфкатьсез яугирләр дигән эпитетлар һәм кыска хәбәрләр куллану б. э. к. I гасырда шагыйрлар һәм фәлсәфәчеләр әсәрләрендә барлыкка килә. Б. э. 8 елында Кара диңгез буендагы Тома каласына сөргенгә җибәрелгән шагыйрь [[Ovidiy|Овидий]] беренче тапкыр сарматларны залим яугирлар дип, аларны Марс белән чагыштырган (Хәсрәтле элегия, V, 7). «Скифлар һәм аларга охшаган кабиләләр»нең кайбер йолаларын Нерон заманында яшәгән стоик мәктәбе фәлсәфәчесе Луций Аней Корнут сурәтләгән. Автор күчмә кабиләләренең җиңелмәс гаделлегенә һәм хәрби күнегүләренә игътибар итә. Язучы шулай ук сугыш алласы Аресты хөрмәтләп телгә ала. Номадларның сугыш Алласы белән туганлыгын Дионисий Периэгет б. э. I—II гасырдагы хезмәтләрендә әйткән. Латин авторы Меотида янында яшәгән күчүче кабиләләрне сүрәтли, алар исәбендә «савромат кабиләләре, данлы сугышчан Арестның токымнары» (Кеше яшәгән җирне тасвирлау, 652-710). Шагыйрь Гай Валерий Флакк Сетин Бальб «ярсулы сармат яшьләре» һәм аларның «кыргый хайваннарча үкерүе» турында мәгълүмат калдырган (VI, 231-233). Руфи Фест Авин Лавр «кансыз сармат» турында язган (Җир түгәрәген тасвирлау, 852-891). Клавдий Клавдиан сармат атлы отрядларын телгә алган (өченче консуллыкка Панегерик, VV, 145-150). Европий Сарматия юк ителгән легионы, шуңа өстәп ул Диоклетианның сарматлар белән сугышлары турында язган (VII, 23; IX, 25). ==== Күчмәләрнең атлы гаскәрне һәм сармат һөҗүмнәрен тасвирлау ==== [[Аристотель]] күчмә атлыларның «намуслылыгы һәм инсафлылыгы» турында иң иртә мәгълүмат калдырган: «Скиф патшасының изге бер биясе булып, аның бөтен колыннары да затлы була. Шул колыннарның барысына да керә торган бияне иң яхшы айгырдан каплату максатында, патша, бияне ябып, айгырны китерергә куша. Айгыр моны теләмәсә дә, ялгыш, бия белән кушылып өлгерә. Качырганнан соң, биянең башын аскач, айгыр, инәсен танып кала да чабып чыгып китә һәм кыядан сикерә» (хайваннар турындагы әкиятләр, IX, 47). Б. э. к. III гасырда Антигон Каристский шулай ук бия турындагы скиф тарихын аңга ала (Әдәм ышанмаслык хикәяләр җыентыгы, LIV, 59). [[Ovidiy|Овидий]] кыргый атларны һәм «атлары белән җитди сугышчан сарматларны» сүрәтләгән (Хәсрәтле элегия, III, 10). Олуг Гай Плиний Секунд болай дип яза: «озын юлга чыгыр алдыннан сарматлар атларын ашатмаган, тик бераз су гына эчергән, һәм алар шулай итеп, атка менеп, туктаусыз 150 миль араны үткән...» (4, 162) Ул Аристотельнең «скиф биясе» турындагы хикәясен телгә ала, һәм шулай ук скифлар сугыш баршында бияләргә өстенлек бирә дип яза (4а, 156, 165). Полиен, сармат пашбикәсе Амаганың хәрби операциясен тасвирлап, аның яугирләре ике алмаш атка ия булган һәм шулай итеп 1200 стадия аралыкны үтә алган дип билгели (VIII, 56). Күчүче атлылар турында соңгы язган авторларның берсе Клавдий Элиан булган. Ул үз чиратында тагын бер тапкыр Аристотельнең "скиф биясе турындагы хикәя"сен кабатлый (Хайваннар турында, IV, 7). Антик авторлар, сармат атлыларын тасвирлап, аларның сабырлык һәм вөҗданлык сыйфатларына игътибар итә. Язучылар мәгълуматлары буенча, сармат атлары көненә 150 миль юл үткән, бу күрсәткеч 220 чакрымга тиңләшә. Алмаш атлар күченүчеләргә ерак ара үтү мөмкинлеге биргән. Овидий дошманнар «ерткыч көтү» булып һөҗүм итә дип язган (Хәсрәтле элегия, V, 10), Иосиф Флавий сарматларның Мезия һәм Мидия «кызу һөҗүмнәрен» тасвирлай, VII, 4, 3; 7, 4). ==== Сарматларның кораллары тасвирламасы ==== Антик авторлар күченүчеләрнең укларына зур игътибар билгели. Аристотель скифлар <nowiki>{{comment|керпе кебек хайван|ехидна}}</nowiki> агуын һәм кеше канын оештырып уклар өчен эшләнгән агу рецепты турында (Гаҗәп хәлләр турында, 141) язган. Бу хикәя Аристотель язганны кабатлый, тик хикәядә ехидна агуы урынына скифлар елан агуын куллана (Гаҗәп нәмәләр турында хикәяләр, а, 141) диелә. Теофраст «укларга үтергеч агулы үсемлекләр сөрткәннәре» турында яза. Борынгы ботаник язуынча, кайсы бер агу шундук үтерә, кайсы бер агудан кеше, ачыгып, хәлсезләнеп үлә (Теофраст, Үсемлекләр турында, XV, 2). Овидий укларга зур мәгънә бирә. Шагыйрь күп тапкырлар номадларның агулы кармаклы укларын телгә ала (Хәсрәтле элегия, III, 10; V, 7, 10; Понттан хатлар, IV, 7, 10). Бер санак укны ул хәтта үзенең дусы Фабий Максимга бүләк итеп җибәрә (Понттан хатлар, III, 8). Павсаний сарматларның сөяк ук башаклары турында бәян итә (Элладаны тасвирлау, I, 21, 5). Олуг Плиний да шулай ук скифларның укларны агу белән чылатуы турында яза (Табигый тарих, 2, XI, 279). Антик авторларның хезмәтләрендә шулай ук якын сугыш коралларын — кылыч һәм сөңгене тасвирлау китерелгән. Овидий пычак белән коралланган сарматлар турында яза (Хәсрәтле элегия, V, 7). Иосиф Флавий сармат кылычын телгә ала (Яһүд сугышы турында, VII, 7, 4), Валерий Флакк «зур {{Comment|сөңге|пика}} белән идарә итүче сарматны» тасвирлый (Аэронавтика, VI, 20), Павсаний сөяк сөңгеләр турында язган (Элладаны тасвирлау, I, 21, 5). Клавдий Клавдиан шулай ук сармат сөңгеләре турында яза (Стилихон консуллыгы турында, I, 122). Антик авторлар үз хезмәтләрендә сарматларның арканны файдалануы турында бик еш телгә алалар. Аларны я әсирләр тотарга, яисә сыбайлыны ат өстеннән егытып төшерү максатында файдаланганнар. Иосиф Флавий әрмән патшасы Тринидадны арканларга тырышу турында язган (Яһүд сугышы турында, VII, 7, 4). Павсаний билгеләвенчә, «сарматлар дошманнарына аркан белән ташланалар һәм соңыннан, атларын кире якка борып, арканга эләккәннәрне җиргә егалар» (Элладаны тасвирлау, I, 21, 5). Күченүчеләрнең аркан куллануы турында соңгы б. э. V гасырда яшәгән епископ Амвросий соңгы язманы төзегән. Епископ «аланнар дошман муенына элмәк ташлау йоласын оста аткара» дип язган (Иерусалимны җимерү турында, V). Күченүчеләрнең саклану коралы турында беренче тапкыр Теофраст Эфесский «Су турында» трактатында: «Таранд Скифиядә яши, борыны белән боланга охшаган... Аның сөякләре тире белән капләнгән, һәм аннан йоны дә үсә. Тиресе бармак юанлыгына һәм үтә, шуның өчен аны киптерәләр һәм {{Comment|хәрби ҡаплауыс|панцирь}} эшлиләр» (Су турында, 172). Павсаний борынгы хәрби кием һәм {{Comment|корал|доспех}} турында кызык язу калдырган: «Панцирьлары алар болай ясый: аларның берсе бик күп ат тота... Атларны алар сугыш өчен генә файдаланмый, аларны салып, үзләренең ходайларына корбан китерәләр һәм ризык итеп кулланалар. Атларның тоякларын җыялар, чистарталар, аларны елан кавы кебек итеп телеп ваклыйлар. Беркем дә кем елан күрмәгән, мөгаен, әле яшел нарат тубырчыкларын күргәндер; шулай итеп, нарат турбырчыкларда беленеп торган буразналар кебек итеп, тояктан да шушындый күренеш китереп чыгаралар. Шул кабырчакларны тишәләр, ат йә үгез таратмышлары белән бер-беренә якынайтып тегәләр һәм {{Comment|калкан|панцирь}} сыйфатында кулланалар, алар ныклыгы белән дә, матурлыгы белән дә эллиннарныкыннан ким түгел, хәтта кул сугышындагы каты сугу һәм һөҗумне дә күтәрә» (Элладаны тасвирлау, I, 21, 5). Клавдий Элиан, Теофраст окшатып, Таранд атамалы кыргый хайванны тасвирлаган, ләкин аның хикәясендә күчкенчеләр калканнарын тире белән көпләгәне генә сурәтләнә, ә панцирь эшләгәннәре турында язылмаган (Хайваннар турында, II, 16). ==== Сарматларның хәрби эшләрен һәм хәрби йолаларын тулы масштаблы сурәтләү ==== Публий Корнелий Тацит б. э. 69 елында Мезиядә уңышсыз сармат һөҗүме турында бәян итә (Тарих, I, 79). Сарматларның атлы илбасарлар өеренә кем генә каршы тора алсын инде, дип, өченче легионның ярдәмче көчләре тарафыннан тугыз меңлек күчмә гаскәрен тар-мар итүне сүрәтләгән. Тацит сарматларның коралын тасвирлап, ике куллары белән тотып сугышкан сөңгеләрен һәм озын кылычларын, юлбашчыларның һәм югары катламның бер-берсенә үткәреп беркетелгән пластинкалардан я иң каты тиреннән эшләнгән авыр панцирьларын телгә ала. Шул ук вакытта, күчкенчеләр бөтенләй калкан файдаланмый ди. 131-137 елларда Каппадокия белән идарә иткән рим тарихчысы һәм күренекле дәүләт эшмәкәре Флавий Арианның хезмәтләре зур әһәмияткә ия. 135 елда Ариан алан һөҗүмен «кире кага». Рим легионнарының сарматлар белән каты алыш булмаганын билгеләр кирәк — Каппадокия армиясе көнчыгыш чиккә походка чыга, ә күчкенчеләр, батырчылык итмичә чигенәләр. «Аланнар белән бәрелеш» нәтиҗәсендә Аррианда үз дошманы белән кызыксыну уянган һәм ул 135 елда булган вакыйгаларга «Аланнарга каршы диспозиция» дигән язмаларын багышлаган. Килеп чыкмаган алымның сценариен сурәтләп, Арриан сармат коралларын һәм тактикасын сурәтли (Аланнарга каршы диспозиция, 17, 28, 30, 31). Арианның сарматлары калкан һәм озын сөңгеләр белән файдаланган, борынгы хәрби кием һәм кораллы (доспехи) йөргән, сугыш вакытында төрле тактик алымнар — ялган чигенү, түгәрәккә алу — кулланган. Шулай ук Аррианның тагын да бер әсәре сарматларның хәрби эшләре турында бәян итә (Тактика, 47, 16,6, 35,3). «Тактика»сында тарихчы, вак саплы сөңгеләр белән коралланып, алан манерасынча, коелган чөй сыман тезелеп һөҗүм иткән сыбайлыларны, шулай ук аждаһа рәвешендәге хәрби тамгаларны телгә ала. Байраклар «үзләренең күренеше белән канәгатьләнү яисә кот очырып кына калмый, атаканы аеру өчен дә һәм төрле отрядлар бер-берсенә һөҗүм итмәсен өчен дә файдалы». Аммиан Марцеллин хәрби сарматларның кайбер хәрби холык-гадәтләрен сурәтләгән. Күчкенчеләр тумыштан ук ат өстендә йөрергә өйрәнгән, даими күнекмәләр белән шөгыльләнгәннәр, кылычка табынганнар. Аларда кем яу кырында һәлак була, шул бәхетле дип саналган. Шулай ук Марцеллин дошманнан скальп кубару һәм шул скальплар белән сармат атларын бизәү йоласын сурәтли. == Искәрмәләр == {{искәрмәләр|2}} == Әдәбият == * ''Тадеуш Сулимский''. [http://www.litmir.net/br/?b=144140&p=27 Сарматы. Древний народ юга России] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141129040302/http://www.litmir.net/br/?b=144140&p=27 |date=2014-11-29 }}. — М., 2008. * ''Вельтман А. Ф.'' [http://az.lib.ru/w/welxtman_a_f/text_0340.shtml#TOC_id20240075 Аттила и Русь IV и V века]. — М., 1858. * ''М. А. Балабанова''. [http://new.volsu.ru/upload/medialibrary/c54/1_stgbamjdoepmrbwmdzlc.pdf Хозяйственно-культурный уклад и образа жизни саратски племен по данным античный письменных источников] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130921054012/http://new.volsu.ru/upload/medialibrary/c54/1_stgbamjdoepmrbwmdzlc.pdf |date=2013-09-21 }}. // Хәбәрче Волгоградской государственного университета. Сер. 4, История 2011. No 1. * ''А. А. Немировский''. [http://kronk.spb.ru/library/nemirowsky-aa-2005.htm Массагет Геродота и саки тиграна]. // Дуба вечна и постоянная. — СПб., 2005. — С. 217-224. * ''Товар А. И., Каллистов Д. П., Шишова И. А. '' [http://sno.pro1.ru/lib/narody_nashey_strany_v_istorii_gerodota/narody_nashey_strany_v_istorii_gerodota.pdf Народы нашей страны в «Истории» Геродота] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130921061545/http://sno.pro1.ru/lib/narody_nashey_strany_v_istorii_gerodota/narody_nashey_strany_v_istorii_gerodota.pdf |date=2013-09-21 }}. — М., 1982. * ''Н. Лысенко''. [http://www.bulgari-istoria-2010.com/booksRu/N_Lysenko_Yazigi_na_Dunay.pdf Языг на дунайск Лиме Link в I—II вв. н. э.] * ''Бонгард-Тамагы Левин Г. М., Грановский Э. А. '' От Скифии до Индии. Древние арии: мифы и история. — 2-е изд., доп. и исп. — М.: Мысль, 1983. * ''Зобов Ю. С.'' [http://www.samgaps.ru/oren/istor_1_2.htm Древние обитатели приуральских степей: сармат] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210520102456/http://www.samgaps.ru/oren/istor_1_2.htm |date=2021-05-20 }} * ''Иловайский Д. И. '' Начало Руси. — М.: Астрель; АСТ, 2006. — 629 c. — (Историческая библиотека). ISBN 5-17-012509-7 ; ISBN 5-271-05355-5 * ''Караковский П. О. '' Материалы к собранию древних надписи Сарматии и Тарины // Вестник древней истории. 1966. № 2. * ''Латышев В. В. '' Известия древних писателей о Скифии и Кавказе. СПб., 1993. * ''Хазанов А. М.'' [http://liberea.gerodot.ru/a_hist/sarmaty02.htm Материнский род у саратов] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140807003435/http://liberea.gerodot.ru/a_hist/sarmaty02.htm |date=2014-08-07 }}. * ''R. Brzezinski и др. '' The Sarmatians 600 BC — AD 450 (in series Men-At-Arms 373). ISBN 1-84176-485-X * [http://www.davidrumsey.com/luna/servlet/detail/RUMSEY~8~1~29832~1140567:Sarmatia---Fenner-Sc-,-Paternoster- Sarmatia.] [http://www.davidrumsey.com/luna/servlet/detail/RUMSEY~8~1~29832~1140567:Sarmatia---Fenner-Sc-,-Paternoster- Fenner Sc., Paternoster Row] (London, Joseph Thomas, 1835) * ''Н. Ф. Шевченко''. [http://www.archaeology.ru/Download/Krasnodar/Krasnodar_1989.pdf Сармат в восточном Приазовец (I в. до н. э.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150422111502/http://archaeology.ru/Download/Krasnodar/Krasnodar_1989.pdf |date=2015-04-22 }} [http://www.archaeology.ru/Download/Krasnodar/Krasnodar_1989.pdf — II в. н. э.)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150422111502/http://archaeology.ru/Download/Krasnodar/Krasnodar_1989.pdf |date=2015-04-22 }} // Кочевники степей а античный мир (проблемы контактов). Материалы 2-го археологического семинара. — Новочеркасск, 1989. == Сылтамалар == * [http://osetini.com/view_post.php?id=8 Скифы и сарматы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150223075402/http://osetini.com/view_post.php?id=8 |date=2015-02-23 }}. * [http://grants.rsu.ru/osi/Don_NC/Ancient/Earliron/Sarmats/sarmat.htm Предметы сарманского быта и украшения] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090205171549/http://grants.rsu.ru/osi/Don_NC/Ancient/Earliron/Sarmats/sarmat.htm |date=2009-02-05 }}. * [http://annals.xlegio.ru/sarmat/piiks.htm Проблемы истории и культуры саратов] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111204135531/http://annals.xlegio.ru/sarmat/piiks.htm |date=2011-12-04 }}. * [http://www.silk-road.com/artl/sarmatian.shtml The Women Warriors — the Sarmatians]. {{Тышкы сылтамалар}} {{Сайланган мәкалә}} [[Төркем:Казакъстан тарихы]] [[Төркем:Россия тарихы]] [[Төркем:Сарматлар]] [[Төркем:Иран халыклары]] [[Төркем:Күчмә халыклар]] [[Төркем:Төрки халыклар]] [[Төркем:Украина тарихы]] [[Төркем:Археология мәдәнияте]] a49wemjmlowzswyechpixrqvpznw275 0 388670 5963120 4402937 2026-06-14T03:20:43Z InternetArchiveBot 35870 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5963120 wikitext text/x-wiki {{Дәүләт эшлеклесе | исем = Садыр Жапаров | тулы исем = | рәсем = | киңлек = 200px | титул = [[Кыргызстан]] президенты | байрак = | чорбаш1 = [[2021 ел]]ның [[28 гыйнвар]]ы | чоразак1 = | аңа кадәр1 = [[Сооронбай Жээнбәков]] | дәвамчысы1 = | премьер-министр1 = Артем Новиков ({{comment|в.б.|вазифа башкаручы}});<br/>[[Улукбек Марипов]];<br/>[[Акылбәк Жапаров]] ({{comment|в.б.|вазифа башкаручы}}) | титул2 = Кыргызстан премьер-министры | байрак2 = | тәртип2 = 25нче | чорбаш2 = [[2020 ел]]ның [[10 октябрь|10 октябре]] | чоразак2 = [[2020 ел]]ның [[14 ноябрь|14 ноябре]] | президент_2 = [[Сооронбай Жээнбеков]]; үзе ({{comment|в.б.|вазифасын башкаручы}}) | аңа кадәр2 = [[Кубатбек Боронов]] | дәвамчысы2 = [[Артем Новиков]] ({{comment|в.б.|вазифа башкаручы}}) | титул3 = 5нче чакырылыш [[Жогорку Кеңеш]] депутаты | тәртип3 = | байрак3 = | президент_3 = | чорбаш3 = [[2010 ел]] | чоразак3 = [[2013 ел]] | аңа кадәр3 = | дәвамчысы3 = | хезмәт еллары = | иялек = {{Кыргызстан}} | дин = [[Ислам]] | фирка = Мекенчил;<br/>Ата-Журт | белем = Фрунзе физик тәрбия һәм спорт институты;<br/> Кыргыз-Россия Славян университеты | туу датасы = 6.12.1968 | туу урыны = [[СССР]], {{туу урыны|Кыргызстан ССР|Кыргызстанда}}, [[Эссек-Күл өлкәсе]], Түп районы, Кең-Суу | үлем датасы = | үлем урыны = | әти = | әни = | ир = | хатын = | балалары = | сайт = | Commons = }} {{фш|Жапаров}} '''Садыр Жапаров''', Садыр Нургожо улы Жапаров ([[Кыргыз теле|кырг.]] ''Садыр Нургожо уулу Жапаров, [[1968 ел]]ның [[6 декабрь|6 декабре]], [[СССР]], [[Кыргыз ССР|Кыргызстан ССР]], [[Эссек-Күл өлкәсе]], Түп районы, Кең-Суу'') — [[Кыргызстан]] сәясәтчесе һәм дәүләт эшлеклесе, [[Жогорку Кеңеш]] депутаты. 2020 елның октябрендә Кыргызстанда парламент сайлаулары нәтиҗәләренә каршы халык баш күтәрүе шартларында [[Кыргызстан]] премьер-министры итеп сайлана. 2020 елның 15 октябреннән [[Кыргызстан]] президенты вазифаларын башкара. 2020 елның 14 ноябрендә, [[Кыргызстан президентын сайлаулар (2021)|2021 елның 10 гыйнварында вакытыннан алда узачак Кыргызстан президентын сайлауларда]] катнашу өчен, [[Кыргызстан]] президенты {{comment|в.б.|вазифаларын башкаручы}} һәм ил премьер-министры вазифаларыннан баш тартуын белдерә. 2021 елның 10 гыйнварында узган [[Кыргызстан президентын сайлаулар (2021)|президент сайлауларында]] беренче турда җиңә. 2021 елның 28 гыйнварынннан {{байрак|Кыргызстан}} [[Кыргызстан]] президенты. == Тәрҗемәи хәле == [[1968 ел]]ның [[6 декабрь|6 декабрендә]] [[Эссек-Күл өлкәсе]] Түп районы Кең-Суу авылында туган. Урта мәктәпне тәмамлагач, [[Фрунзе|Фрунзе шәһәрендә]] физик тәрбия һәм спорт университетында укый (1986—1991). 1987—1989 елларда Совет Армиясендә хезмәт итә. 2006 елда икенче югары белем алган: Борис Ельцин исемендәге Кыргыз-Россия Славян университетының юридик факультетын ([[Бишкәк]]) тәмамлаган. == Хезмәт юлы == * 1986—1987 һәм 1989—1995 елларда — Түп районы «Санташ» [[күмәк хуҗалык|күмәк хуҗалыгы]] рәисе. * 1996 елда — Кыргызстан ЭЭМ [[Эссек-Күл өлкәсе]] полициясендә махсус рота инспекторы. * 1996—2000 елларда — «Солтонкүл» крестьян хуҗалыгы рәисе урынбасары. * 2000—2002 елларда — «Гүзәл-МХААД» ААҖ генераль директоры. * 2002—2005 елларда [[Балыкчы (шәһәр)|Балыкчы шәһәрендә]] урнашкан «Нурнефтегаз» кече нефть эшкәртү заводы башлыгы<ref>[http://www.president.kg/ru Кыргызстан президенты в.в.б. рәсми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180708233816/http://president.kg/ru/ |date=2018-07-08 }} {{ref-ru}}</ref>. == Сәяси эшчәнлеге == 2005 елның мартында Түп районыннан 3нче чакырылыш [[Жогорку Кеңеш]] депутаты итеп сайлана. «Киләчәк» фракциясе җитәкчесе була. 2007 елның декабрендә узган парламент сайлауларында президент Курманбек Бакиев яклы «Акжол» фиркасеннән [[Жогорку Кеңеш]] депутаты итеп сайлана, депутатлыктан китеп, 2007—2009 елларда президент киңәшчесе булып эшли. 2008—2009 елларда Коррупцияне булдырмау буенча милли агентлык комиссары (уполномоченные), 2009—2010 елларда Кыргызстан дәүләт кадрлар хезмәте каршындагы Коррупцияне булдырмау буенча агентлык директоры<ref>[https://kloop.kg/blog/2020/10/07/pochemu-osuzhdennogo-sadyra-zhaparova-tak-prodvigayut-v-premer-ministry-i-kak-on-stal-tak-populyaren-sredi-nekotoryh-protestuyushhih/ Почему осужденного Садыра Жапарова так продвигают в премьер-министры и как он стал так популярен среди некоторых протестующих. KLOOP.KG — Новости Кыргызстана]</ref>. 2010 елның июнендә булып узган милләтара вакыйгаларда (''[[Ош|Ош шәһәрендә]] [[кыргызлар]] һәм [[үзбәкләр]] аарасында булган бәрелеш'') кыргыз милләтчеләре ягында катнашкан. 2010 елның октябрендә узган парламент сайлауларында «Ата-Журт» фиркасеннән [[Жогорку Кеңеш]] депутаты итеп сайлана. Суд-хокукый мәсьәләләр буенча комитет рәисе була. 2012 елдан башлап туган ягы [[Эссек-Күл өлкәсе]]ндә урнашкан һәм [[Канада]]ның алтын чыгару ширкәте Centerra Gold Inc. кулында<ref>{{Citation |title=Centerra Gold Inc. |url=https://www.kumtor.kg/ru/about/centerra-gold-inc/ |access-date=2020-11-11 |archive-date=2019-02-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190214003240/https://www.kumtor.kg/ru/about/centerra-gold-inc/ |dead-url=yes }}</ref> булган [[Комтүр|Комтүр алтын руднигын]] Кыргызстан кулына алуны яклап чыгыш ясый һәм якташ-кыргызлар арасында популярлык казана. == Җинаять эше == 2013 елның мартында Бишкәк район суды «хакимиятне көч кулланып тартып алырга омтылыш» маддәсе буенча 1 ел 6 айга иректән мәхрүм итә, ләкин Бишкәк шәһәр суды сәясәтчене аклый һәм суд залында азат итә<ref>[https://kloop.kg/blog/2013/06/17/hronika-preniya-storon-po-delu-ata-zhurtovtsev-v-bishkekskom-gorsude-obnovleno-v-10-46/ Суд оправдал лидеров «Ата-Журта». KLOOP.KG — Новости Кыргызстана]</ref>. 2013 елның июнендә Садыр Жапаров [[Эссек-Күл өлкәсе]] губернаторын тоткын итеп алуда гаепләнә, ләкин үз гаебен танымый, илдән чыгып китә. [[Мөһаҗир]]лектә [[Кипр]]да яши<ref>[https://ria.ru/20201006/zhaparov-1578515088.html Биография Садыра Жапарова. РИА Новости, 06.10.2020]</ref>. 2017 елның 25 мартында илгә кайтканда Казакъстан-Кыргызстан чигендә кулга алына, [[Эссек-Күл өлкәсе]] губернаторы Эмилбек Каптагаевны тоткын итеп алуда гаепләнеп, 11 ел 6 айга ирегеннән мәхрүм ителә. == Премьер-министр итеп сайлануы == [[2020 ел]]ның [[6 октябрь|6 октябрендә]] Кыргызстанда парламент сайлаулары нәтиҗәләренә каршы халык баш күтәрүе шартларында тарафдарлары ярдәмендә төрмәдән азат ителә. «Достук» кунакханәсендә Кыргызстан парламенты депутатлары (''кворум җитмәү шартларында'') Садыр Жапаровны Кыргызстан премьер-министры итеп сайлый<ref>[https://regnum.ru/news/polit/3084075.html В Киргизии за право управлять страной борются два премьер-министра.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201013073903/https://regnum.ru/news/polit/3084075.html |date=2020-10-13 }} ИА Регнум, 7.10.2020{{ref-ru}}</ref>. Ил президенты [[Сооронбай Жээнбәков]] хакимияттән баш тарткач (отставкага киткәч)<ref>[https://web.archive.org/web/20201016225413/https://www.ukrinform.ru/rubric-other_news/3117781-prezident-kyrgyzstana-usel-v-otstavku.html Президент Кыргызстана ушел в отставку.] Укринформ, 15.10.2020{{ref-ru}}</ref>, [[2020 ел]]ның [[15 октябрь|15 октябреннән]] ил президенты вазифаларын вакытлыча (яңа президент сайлаулар узганчы) башкаруны өстенә ала<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://ru.sputnik.kg/politics/20201015/1050086554/kyrgyzstan-isaev-zhaparov-spiker-premer.html|title=Исаев отказался быть и.о. президента, полномочия передали мне — Жапаров|website=Sputnik Кыргызстан|accessdate=2020-10-15}}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20201016225242/https://www.ukrinform.ru/rubric-world/3118090-spiker-parlamenta-kyrgyzstana-otkazalsa-stat-io-prezidenta.html Спикер парламента Кыргызстана Канат Исаев отказался исполнять обязанности президента страны.] Укринформ, 17.10. 2020{{ref-ru}}</ref>. == Вакытыннан алда президент сайлаулар == 2020 елның 14 ноябрендә, 2021 елның 10 гыйнварында вакытыннан алда узачак Кыргызстан президентын сайлауларда катнашу өчен, [[Кыргызстан]] президенты {{comment|в.б.|вазифаларын башкаручы}} һәм ил премьер-министры вазифаларыннан баш тартуын белдерә. [[Кыргызстан]] президенты {{comment|в.б.|вазифаларын башкаручы}} булып [[Жогорку Кеңеш|парламентның]] яңа сайланган спикеры [[Талант Мамытов]], премьер-министр вазифаларын беренче вице-премьер Артем Новиков башкарачак. Вакытыннан алда узачак Кыргызстан президентын сайлауларда Садыр Жапаровка көндәш булырга 14 ноябрьгә 63 кандидаттан гариза кергән. Алар арасында — [[Жогорку Кеңеш|парламентның]] элекке спикеры Канат Исаев, «Бутун Кыргызстан» оппозиция фиркасе лидеры Адахан Мадумаров, эчке эшләр министры урынбасары Курсан Асанов һ. б.<ref>[https://www.interfax.ru/world/737114 Жапаров сложил полномочия и.о. главы Киргизии для участия в выборах.] interfax.ru, 14.11.2020{{ref-ru}}</ref>. 2021 елның 10 гыйнварында узган [[Кыргызстан президентын сайлаулар (2021)|президент сайлауларында]] беренче турда җиңеп, Кыргызстан Президенты итеп сайланган<ref>[http://www.gov.kg/ правительства Киргизии]</ref><ref>[https://shailoo.gov.kg/ru/vybory-yanvar-2021/ Сайлаулар турында мәгълүмат Кыргызстан Үзәк сайлау комиссиясе сайтында]</ref>. == Гаилә хәле == Өйләнгән, дүрт баласы бар. == Бүләкләре, мактаулы исемнәре == * 2024 ― [[«Дуслык» ордены|Дуслык ордены]] (Татарстан)<ref>[https://ru.sputnik.kg/20240221/kazan-zhaparov-minnihanov-orden-nagrada-1082882748.html Глава Татарстана вручил Садыру Жапарову орден «Дуслык».] Sputnik Кыргызстан, 21.02.2024{{ref-ru}}</ref> * 2023 ― {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Почет ордены (Россия)|Почет ордены|d|Q2268261}} (РФ) ― ''Кыргызстан-Россия мөнәсәбәтләрен, Россия Федерациясе һәм Кыргыз Республикасы арасында стратегик партнерлыкны һәм союздашлыкны ныгытуга, Евразия киңлегендә интеграция процессларын үстерүгә керткән зур өлеше өчен''<ref>{{cite web|url=http://publication.pravo.gov.ru/document/0001202310120001|title=Указ Президента Российской Федерации от 12.10.2023 № 770 "О награждении орденом Почета Президента Киргизской Республики Жапарова С.Н."|date=2023-10-12|publisher=Официальный интернет-портал правовой информации|accessdate=2023-10-12}}</ref> == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [http://www.president.kg/ru Кыргызстан президенты в.в.б. рәсми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180708233816/http://president.kg/ru/ |date=2018-07-08 }} {{ref-ru}} * {{cite web|title = Как сменилась власть в Кыргызстане. Хронология событий|website = [[Sputnik]]|url = https://ru.sputnik.kg/longread/20201021/1050139988/kyrgyzstan-october-2020-sobytiya.html|date = 2020-10-21|accessdate = 2020-10-12|description = Лонгрид, покрывающий все основные события с 4 по 16 октября}} {{Кыргызстан президентлары}}{{Кыргызстан премьер-министрлары}}{{БДБ илләре башлыклары}} {{DEFAULTSORT:Жапаров, Садыр}} [[Төркем:Кыргызстан сәясәтчеләре]] [[Төркем:Кыргызстан президентлары]] [[Төркем:Кыргызстан премьер-министрлары]] [[Төркем:XXI гасыр сәясәтчеләре]] [[Төркем:Дәүләт башлыклары]] qll2xtk6ubqn8g3ifk76xj8i5ewd4jo 0 389190 5963148 5941649 2026-06-14T08:45:59Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963148 wikitext text/x-wiki {{УК}} '''{{Label|Q670649|lang=tt}}''' ({{lang-ru|{{Label|Q670649|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q670649|lang=en}}}}) — [[Иркутск]] шәһәренең югары уку йорты, [[Көнчыгыш Себер |Көнчыгыш Себер]]нең борынгы университеты.<ref>{{Citation |title=История развития |url=http://isu.ru/ru/about/history/history_development.html |access-date=2020-12-07 |archive-date=2020-11-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201108150820/http://isu.ru/ru/about/history/history_development.html |dead-url=yes }}</ref> == Тарихы == Иркутск дәүләт университетына 1918 елның 27 октябрендә Себер Вакытлы хөкүмәте тарафыннан нигез салына. Университетка нигез салучы һәм беренче ректор — философ һәм педагог М.М. Рубинштейн була. Беренче факультетлар: тарих-филология һәм юридик. 1920 елда үзгәртеп корулар сериясеннән соң, 1930 елда университет таркала, ә 1931 елның көзендә яңадан Көнчыгыш-Себер университеты буларак эшли башлый. Аның составына өч бүлек керә: химия, туфрак-география һәм физика; шул ук вакытта дәресләрнең лекция формасы яңартыла, ә 1933 елның маенда факультет системасы торгызыла, һәм 4 факультетка туплана: физика-математика, биология, химия, геология-туфрак-география; гуманитар факультет 1940 елда торгызыла. Шул рәвешле, белән 1930-нчы елларда университетта табигый-фәнни белгечлекләр өстенлектш булалар. 1925 елдан башлап университет төрле белгечлекләр буенча укыткан һәм Монголия, Кытай, Африка һәм гарәп илләреннән килгән чит ил гражданнарының фәнни стажировка үткәргән. ИГУ үзенең фундаменталь, шул исәптән экология өлкәсендә, тикшеренүләре белән билгеле (төбәктә [[Байкал күле]] урнашкан). 1997 елдан башлап университетның үз рәсми сайты бар. Совет чорында (1939-1989 елларда) А.А. Жданов исемен йөртә. 2014 елда университетка Көнчыгыш Себер дәүләт мәгариф академиясе кушыла. 2016 елда филология, Чит телләр һәм медиакоммуникацияләр институты оештырыла, составына ИДУ филологиясе һәм журналистика факультеты һәм МДЛУ Иркутск шәһәрендәге элеккеге филиалының уку бүлекләре керә. 2018 елның 27 октябрендә Иркутск дәүләт университеты үзенең 100 еллыгын билгеләп үтә.<ref>{{Cite web|url=http://100.isu.ru/|title=100-летие ИГУ|publisher=100.isu.ru|accessdate=2020-01-14}}</ref>. 2019 елның 1 сентябреннән хәрби уку үзәге эшли башлый. Хәзерге вакытта вузның белем бирү комплексы 8 уку институты, 8 факультет, 1 филиал, Распутин исемендәге фәнни китапханәне үз эченә ала. Университет структурасында 13 фәнни бүлек бар: фәнни-тикшеренү өлеше (НИЧ), 4 фәнни - тикшеренү институты (гамәли физика, биология, нефть һәм углехимия синтезы, Байкалны хокукый саклау), яңа мәгълүмати технологияләр үзәге (ЦНИТ), төбәкара иҗтимагый фәннәр институты (МИОН), «Байкальский регион» фәнни-тикшеренү үзәге, астрономия обсерваториясе, биология-туфрак факультеты ботаник бакчасы, квант химиясе лабораториясе, тарихи һәм сәяси демография лабораториясе, төбәк проблемалары һәм инновацияләр социология лабораториясе. == Танылган шәхесләр == === Ректорлар === === Укытучылар === {{seealso|Төркем:Иркутск дәүләт университеты укытучылары}} {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q670649. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p108/Q670649/p580:башлау,p108/Q670649/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p69,p106,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! башлау ! тәмамлау ! Исем ! туу датасы ! туу урыны ! әлма-матер ! һөнәр төре ! үлем датасы ! үлем урыны |- | 1920-12-14 | 1930 | ''[[:d:Q154707|Vladimir Shevyakov]]'' | data-sort-value="1859" | 1859-10-17 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q81475231|Реформатское училище]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]]<br/>''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q151510|Һайделберг университеты]]'' | ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-10-18 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q4284017|Pyotr Maslov]]'' | data-sort-value="1867" | 1867-07-15 | [[Троицк өязе]] | | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | data-sort-value="1946" | 1946-06-04 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q29043112|Vladimir Shostakovich]]'' | data-sort-value="1870" | 1870-07-17 | [[Тум|Томск]] | ''[[:d:Q55044|Мүнхен университеты]]''<br/>''[[:d:Q372608|Базел университеты]]'' | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q12094958|геофизик]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-02 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | ''[[:d:Q4227089|Nikolay Nikolaevitsj Kozmin]]'' | data-sort-value="1872" | 1872-02-23 | [[Красноярск]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-08-21 | [[Иркутск]] |- | | | [[Витольд Орловски]] | data-sort-value="1874" | 1874-01-24 | ''[[:d:Q148962|Борисов өязе]]''<br/>[[Vilnius|Вилнүс]]<br/>[[Плешчаницы|Плешчанитсы]] | ''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''<br/>''[[:d:Q38178366|Император тыйб-хирургия академиясе]]'' | ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q2419397|терапевт]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q15924224|интернист]]'' | data-sort-value="1966" | 1966-12-02 | [[Варшава]] |- | | | ''[[:d:Q4159082|Viktorin Deryabin]]'' | data-sort-value="1875" | 1875-11-09 | ''[[:d:Q27581758|Соровски]]'' | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q211346|психиатр]]''<br/>''[[:d:Q2055046|физиолог]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-01-12 | [[Санкт-Петербург]] |- | 1919 | 1932 | [[Николай Бушмакин]] | data-sort-value="1875" | 1875 | [[Чистай]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="1936" | 1936-10-05 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | [[Виктор Меньшиков]] | data-sort-value="1875" | 1875-01-11 | [[Лаеш өязе]] | [[Икенче Казан ирләр гимназиясе]]<br/>[[Казан Император университеты]] | ''[[:d:Q1919436|педиатр]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-02-22 | [[Казан]] |- | | | ''[[:d:Q15088974|Moses Rubinstein]]'' | data-sort-value="1878" | 1878-06-15 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q153987|Фрайбург университеты]]'' | ''[[:d:Q212980|психолог]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-04-03 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q55974055|Vitalii Cheslavovich Dorogostaisky]]'' | data-sort-value="1879" | 1879-09-16 | [[Тулун]] | Иркутск дәүләт университеты | ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-11-27 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q60826990|Valentin Ivanovich Smirnov]]'' | data-sort-value="1879" | 1879-03-02 | [[Казан]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="1942" | 1942 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | ''[[:d:Q4296071|N. D. Mironov]]'' | data-sort-value="1880" | 1880-09-13 | [[Дрезден]] | ''[[:d:Q3401716|Беренче Питырбур классик гимназиясе]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1936" | 1936 | ''[[:d:Q627487|Aryanah]]'' |- | | | ''[[:d:Q4492362|Izrail Frank-Kamenetsky]]'' | data-sort-value="1880" | 1880-01-31<br/>1880 | [[Vilnius|Вилнүс]] | ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]'' | ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q1350189|египтолог]]''<br/>''[[:d:Q19829990|библеист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-06-04<br/>1937 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | ''[[:d:Q56310335|Klavdi Mirotvortsev]]'' | data-sort-value="1880" | 1880 | | | ''[[:d:Q901402|географ]]'' | data-sort-value="1950" | 1950 | |- | | | ''[[:d:Q108670406|Mikhail Belyayev]]'' | data-sort-value="1880" | 1880 | [[Россия империясе]] | ''[[:d:Q56737452|Moscow Theological Seminary]]''<br/>Иркутск дәүләт университеты | ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1955" | 1955 | [[Иркутск]] |- | | | [[Василий Доманжо]] | data-sort-value="1881" | 1881-04-29 | [[Пенза губернасы]] | [[Беренче Казан ирләр гимназиясе]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="1922" | 1922-09-09 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q4360518|Bernhard Petri]]'' | data-sort-value="1884" | 1884-09-17 | [[Берн]] | ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]'' | ''[[:d:Q1371378|этнолог]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-11-25 | [[Иркутск өлкәсе]] |- | 1922 | 1929 | ''[[:d:Q15061256|Nikolay Pavlovitsj Sjavrov]]'' | data-sort-value="1884" | 1884-12-02 | ''[[:d:Q4333966|Olovyannaya]]'' | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1938" | 1938-01-13 | ''[[:d:Q1651481|Chebulinsky District]]'' |- | | | [[Һербертс Маннс]] | data-sort-value="1884" | 1884-11-01 | ''[[:d:Q107582|Cēsis]]'' | [[Казан Император университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="1938" | 1938-05-22 | [[Сарытау]] |- | | | [[Әбүбәкер Терегулов]] | data-sort-value="1885" | 1885-02-21 | [[Уфа]] | | [[хирург]] | data-sort-value="1966" | 1966-12-18 | [[Казан]] |- | | | ''[[:d:Q29967938|Konstantin Kudryashov]]'' | data-sort-value="1885" | 1885-02-22 | | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-10-20 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4319949|N. I. Nikiforov]]'' | data-sort-value="1886" | 1886-04-29 | [[Киев губернасы|Киев гөбернәсе]] | ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]'' | [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q16481664|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1951" | 1951 | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] |- | | | ''[[:d:Q19908453|Nikolay Matsokin]]'' | data-sort-value="1886" | 1886-12-23 | [[Киев]] | | [[галим]] | data-sort-value="1937" | 1937-10-08 | |- | 1928 | 1929 | ''[[:d:Q21092036|Boris Vickberg]]'' | data-sort-value="1886" | 1886-09-06 | ''[[:d:Q4346255|Parkhomivka, Krasnokutsk Raion]]'' | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]] | data-sort-value="1938" | 1938-08-28 | [[Пермь]] |- | | | ''[[:d:Q55105031|G. S. Vinogradov]]'' | data-sort-value="1886" | 1886-04-09 | [[Иркутск губернасы]] | Иркутск дәүләт университеты | ''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-07-17 | [[Санкт-Петербург]] |- | 1920 | 1923 | [[Алексей Сперанский (1888)|Алексей Сперанский]] | data-sort-value="1887" | 1887-12-30 | [[Өрҗем]] | ''[[:d:Q107028082|медыцынскі факультэт Імператарскага Казанскага ўніверсітэта]]'' | ''[[:d:Q3368718|патолог]]''<br/>''[[:d:Q2055046|физиолог]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-07-23 | [[Мәскәү]] |- | | | [[Сергей Лаптев]] | data-sort-value="1887" | 1887-08-22 | [[Казан]] | | ''[[:d:Q901402|географ]]'' | data-sort-value="1993" | 1993-08-03 | |- | | | ''[[:d:Q60826773|Sergej Aleksandrovič Arcybyšev]]'' | data-sort-value="1887" | 1887 | | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-08-22 | |- | 1923<br/>1942 | 1930<br/>1945 | ''[[:d:Q4058092|Mark Azadovsky]]'' | data-sort-value="1888" | 1888-12-06 | [[Иркутск]] | ''[[:d:Q58918586|Faculty of History and Philology of St. Petersburg University]]'' | ''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q20551564|collector of fairy tales]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-11-24 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | ''[[:d:Q4171003|Vsevolod Nikolaevitsj Doerdenevskiy]]'' | data-sort-value="1889" | 1889-02-09 | [[Мәскәү]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="1963" | 1963-10-13 | |- | 1931 | 1963 | ''[[:d:Q4226390|Mihail Mihajlovič Kožov]]'' | data-sort-value="1890" | 1890-11-18 | ''[[:d:Q16017664|Тутура]]'' | Иркутск дәүләт университеты | ''[[:d:Q15839134|эколог]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-11-04 | |- | | | [[Соломон Лурье]] | data-sort-value="1890" | 1890-12-27 | [[Могилёв]] | ''[[:d:Q4299199|Могилөв ирләр гимназиясе]]''<br/>''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q18916625|иллинис]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q5121550|иудаика галиме]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''<br/>''[[:d:Q2468727|classical scholar]]''<br/>[[фәлсәфәче]] | data-sort-value="1964" | 1964-10-30 | [[Львов]] |- | | | ''[[:d:Q60825530|Николаев, Иван Васильевич]]'' | data-sort-value="1890" | 1890 | ''[[:d:Q16710337|Urluk]]''<br/>''[[:d:Q497643|Байкал арты өлкәсе]]'' | | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | data-sort-value="1964" | 1964 | |- | | | ''[[:d:Q124128095|Павел Павлович Хороших]]'' | data-sort-value="1890" | 1890-05-30<br/>1890-05-20 | [[Иркутск]] | Иркутск дәүләт университеты | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]'' | data-sort-value="1977" | 1977-08-16 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q18279999|Георгий Трифонович Чуич]]'' | data-sort-value="1891" | 1891-04-22 | ''[[:d:Q2501494|Bogatić Municipality]]'' | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1941" | 1941-12-10 | [[Тум|Томск]] |- | | | ''[[:d:Q60826904|Рукавицын, Иннокентий Николаевич]]'' | data-sort-value="1892" | 1892-04-22 | | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="1958" | 1958-08-16 | |- | | | ''[[:d:Q12112667|Копержинский, Константин Александрович]]'' | data-sort-value="1894" | 1894-10-23 | ''[[:d:Q4139619|Hlibiv]]'' | ''[[:d:Q12107988|Kamianets-Podilskyi Boys Gymnasium]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-03-18 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | ''[[:d:Q27237370|Mikhail Altshuller]]'' | data-sort-value="1894" | 1894-03-21 | [[Төмән]] | ''[[:d:Q28667234|Тум император университеты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] |- | | | ''[[:d:Q32362603|Moïseï Andreïevitch Goudochnikov]]'' | data-sort-value="1894" | 1894-09-01 | [[Саранск өязе|Саран өязе]] | ''[[:d:Q1246977|Кызыл профессура институты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-07-20 | [[Иркутск]] |- | | | [[Владислав Яснитский]] | data-sort-value="1894" | 1894 | [[Сембер]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>[[галим]] | data-sort-value="1945" | 1945-11-13 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q55656602|Шевцов, Николай Степанович]]'' | data-sort-value="1895" | 1895 | [[Ырынбур губернасы]] | ''[[:d:Q1246977|Кызыл профессура институты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1974" | 1974 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q55974499|Boris Vasilevitsj Zonov]]'' | data-sort-value="1895" | 1895-07-25 | [[Бодайбо (шәһәр)]] | [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]] | ''[[:d:Q901402|географ]]'' | data-sort-value="1975" | 1975 | |- | | | ''[[:d:Q56310502|Мишарин, Кузьма Иванович]]'' | data-sort-value="1895" | 1895 | [[Иркутск]] | Иркутск дәүләт университеты | [[галим]] | data-sort-value="1975" | 1975 | |- | | | ''[[:d:Q4061691|Mikhail Alekseyev]]'' | data-sort-value="1896" | 1896-05-24<br/>1896-06-05 | [[Киев]] | ''[[:d:Q12130697|Музыкально-драматическое училище М. К. Лесневич-Носовой]]''<br/>''[[:d:Q12098973|Гимназия В. П. Науменко]]''<br/>''[[:d:Q56709687|Historisch-philosophische Fakultät der Kiewer Universität]]'' | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | data-sort-value="1981" | 1981-09-19 | [[Санкт-Петербург]] |- | 1944 | 1945 | ''[[:d:Q112536177|Moisey Altman]]'' | data-sort-value="1896" | 1896-06-17 | [[Ула (агрошәһәрчек)|Ула]] | ''[[:d:Q28664814|Изге Владимир император университеты]]''<br/>[[Бакы дәүләт университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1986" | 1986-05-12 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | ''[[:d:Q36698014|Vasily Prinada]]'' | data-sort-value="1897" | 1897 | | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-12-12 | |- | | | ''[[:d:Q19909131|Русаков, Григорий Константинович]]'' | data-sort-value="1899" | 1899-03 | ''[[:d:Q4076971|Baltsky Uyezd]]'' | | [[галим]] | No/unknown value | |- | | | ''[[:d:Q32362608|Fyodor Kudryavtsev]]'' | data-sort-value="1899" | 1899-10-22<br/>1899-11-05 | | Иркутск дәүләт университеты | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q635734|архивист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1976" | 1976-04-29 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q60826521|Позан Юрий Михайлович]]'' | data-sort-value="1899" | 1899-05-29 | | ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1938" | 1938-08-09 | [[Екатеринбург]] |- | | | [[Николай Горев]] | data-sort-value="1900" | 1900-06-21<br/>1900-04-08 | [[Казан]] | Иркутск дәүләт университеты | ''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | data-sort-value="1992" | 1992-11-09 | No/unknown value<br/>[[Киев]] |- | | | ''[[:d:Q55652510|Деуля, Тарас Тимофеевич]]'' | data-sort-value="1901" | 1901 | [[Томск губернасы|Тум губернасы]] | Иркутск дәүләт университеты | [[галим]] | data-sort-value="1974" | 1974-06-30 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q4346181|Joseph Antonovich Parfianovich]]'' | data-sort-value="1902" | 1902-09-04 | [[Лепель|Лепел]] | Иркутск дәүләт университеты | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1993" | 1993-08-04 | |- | | | ''[[:d:Q51670553|Marija Nestorovna Bobrova]]'' | data-sort-value="1902" | 1902-09-10 | [[Донецк]] | ''[[:d:Q4267928|University of Luhansk]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]'' | data-sort-value="1990" | 1990 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | ''[[:d:Q60826575|Serguey Vladimirovitch Chostakovitch]]'' | data-sort-value="1902" | 1902-07-04 | | | [[галим]] | data-sort-value="1981" | 1981 | |- | | | ''[[:d:Q60827005|Талалаев, Евгений Васильевич]]'' | data-sort-value="1902" | 1902 | | ''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1980" | 1980-03-11 | |- | | | ''[[:d:Q56308956|Епова, Нина Афанасьевна]]'' | data-sort-value="1903" | 1903 | | Иркутск дәүләт университеты | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | data-sort-value="1960" | 1960 | |- | | | ''[[:d:Q60826870|Тресков, Андрей Алексеевич]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-05-12 | | Иркутск дәүләт университеты | [[галим]] | data-sort-value="1971" | 1971-12-04 | |- | | | ''[[:d:Q60827012|Фролов, Дмитрий Николаевич]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-10-24 | [[Котельнич|Катилнич]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="1993" | 1993-04-30 | [[Самар]] |- | | | ''[[:d:Q55651000|Бочкарёв, Пётр Федосеевич]]'' | data-sort-value="1904" | 1904-01-04 | | Иркутск дәүләт университеты | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-07-16 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q60827027|Власов, Николай Александрович]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-12-15 | [[Барнавыл]] | Иркутск дәүләт университеты | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1980" | 1980-11-30 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q4290037|Matvey Nikolaevitsj Melcheev]]'' | data-sort-value="1906" | 1906-12-20 | [[Иркутск губернасы]] | Иркутск дәүләт университеты | ''[[:d:Q901402|географ]]'' | data-sort-value="1982" | 1982-07-07 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q28359042|Erdemto Rintsjinovitsj Rigdilon]]'' | data-sort-value="1906" | 1906-10-10 | ''[[:d:Q21103727|Kusoty]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="1957" | 1957-04-24 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q56308615|Васильев, Владимир Владимирович]]'' | data-sort-value="1907" | 1907-06-25 | [[Иркутск]] | Иркутск дәүләт университеты | [[математик]] | data-sort-value="1988" | 1988 | |- | | | ''[[:d:Q554066|Vladimir Sobolev]]'' | data-sort-value="1908" | 1908-05-17 | [[Луганск]] | [[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]'' | data-sort-value="1982" | 1982-09-01 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q18047187|Nikolay Florensov]]'' | data-sort-value="1909" | 1909-01-15 | [[Киев]] | Иркутск дәүләт университеты | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1986" | 1986-04-21 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q19799293|N. P. Farberov]]'' | data-sort-value="1909" | 1909-11-21 | [[Шарсцин]] | | [[галим]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1991" | 1991-02-26 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q120267528|Кулик, Сергей Андреевич]]'' | data-sort-value="1910" | 1910 | ''[[:d:Q4395287|Rivne]]'' | ''[[:d:Q137355|Воронеж дәүләт аграр университеты]]'' | | data-sort-value="1983" | 1983 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q4331605|Mikhail Odintsov]]'' | data-sort-value="1911" | 1911-10-23 | [[Иркутск]] | Иркутск дәүләт университеты | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1980" | 1980-03-12 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q56310097|Калабина, Анастасия Васильевна]]'' | data-sort-value="1912" | 1912-01-07 | | Иркутск дәүләт университеты | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1993" | 1993-02-12 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q60694713|B. S. Sanzhiev]]'' | data-sort-value="1912" | 1912-11-12 | ''[[:d:Q1196405|Selenginsky District]]'' | ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="2000" | 2000 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q56653698|Iakov Raikhbaum]]'' | data-sort-value="1913" | 1913-08-06 | | Иркутск дәүләт университеты | [[галим]] | data-sort-value="1979" | 1979-03-20 | |- | | | ''[[:d:Q89423552|Mikhail Platonov]]'' | data-sort-value="1913" | 1913-12-24 | [[Иркутск губернасы]] | Иркутск дәүләт университеты | [[математик]] | data-sort-value="1990" | 1990-07-21 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q5780131|Runar Viktor Gåsström]]'' | data-sort-value="1914" | 1914-05-13 | [[Һельсинки|Һелсинки]]<br/>[[Нью-Йорк]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | data-sort-value="1998" | 1998-04-13 | [[Калининград]] |- | | | ''[[:d:Q48208469|Поляков, Валерий Михайлович]]'' | data-sort-value="1914" | 1914-10-22 | [[Иркутск]] | Иркутск дәүләт университеты | [[галим]] | data-sort-value="1999" | 1999-01-27 | |- | | | ''[[:d:Q60694719|N. O. Sharakshinova]]'' | data-sort-value="1915" | 1915 | | ''[[:d:Q1055243|Бурят дәүләт университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="2000" | 2000 | |- | | | ''[[:d:Q60826942|Макеев, Олег Владимирович]]'' | data-sort-value="1915" | 1915-08-03<br/>1915-08-02 | [[Кяхта]] | Иркутск дәүләт университеты | [[галим]] | data-sort-value="1999" | 1999-08-13 | [[Пущино]] |- | | | ''[[:d:Q21707217|Viktor Prokopʹevich Solonenko]]'' | data-sort-value="1916" | 1916-11-15 | [[Иркутск]] | Иркутск дәүләт университеты | [[галим]] | data-sort-value="1988" | 1988-05-01 | [[Иркутск]] |- | 1949 | 1952 | ''[[:d:Q139582056|Егоров Александр Георгиевич]]'' | data-sort-value="1916" | 1916 | | Иркутск дәүләт университеты | ''[[:d:Q4205432|ихтиолог]]'' | data-sort-value="1994" | 1994 | |- | | | ''[[:d:Q55105169|Michail Stepanovič Mecik]]'' | data-sort-value="1918" | 1918-11-08 | [[Төмән өлкәсе]] | Иркутск дәүләт университеты | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="2009" | 2009 | |- | | | ''[[:d:Q4155046|Yelena Darevskaya]]'' | data-sort-value="1919" | 1919-12-10 | [[Хоцимск]] | Иркутск дәүләт университеты | ''[[:d:Q19829967|mongolist]]'' | data-sort-value="2010" | 2010-10-05 | [[Иркутск]] |- | 1953 | 1959 | ''[[:d:Q39382883|Сяргей Курылёў]]'' | data-sort-value="1919" | 1919 | [[Сергиев Посад]] | ''[[:d:Q4304336|Мәскәү юридик институты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1968" | 1968 | |- | | | ''[[:d:Q56312959|Васіль Адамавіч Шкурко]]'' | data-sort-value="1919" | 1919-04-17 | [[Бурки]] | ''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]''<br/>''[[:d:Q30337102|Речитса дәүләт педагогия көллияте]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1998" | 1998-05-21 | |- | | | ''[[:d:Q55105163|A. G. Mitroshkina]]'' | data-sort-value="1920" | 1920-12-12 | | Иркутск дәүләт университеты | [[галим]] | data-sort-value="2013" | 2013 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q4464631|Vasiliĭ Prokopʹevich Trushkin]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-07-31 | [[Сердобск өязе]] | Иркутск дәүләт университеты | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q18120029|библиофил]]'' | data-sort-value="1996" | 1996-08-16 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q78148399|Vladimir I. Nizhechek]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-09-09 | [[Иркутск]] | | [[хокук белгече]] | data-sort-value="2005" | 2005-10-28 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q4299174|Lev Mogilev]]'' | data-sort-value="1922" | 1922 | | Иркутск дәүләт университеты | [[язучы]] | data-sort-value="1985" | 1985 | |- | | | ''[[:d:Q55104994|N. S. Tenditnik]]'' | data-sort-value="1922" | 1922-03-07 | | Иркутск дәүләт университеты | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="2003" | 2003-11-11 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q4424562|Aleksey Smirnov]]'' | data-sort-value="1923" | 1923 | [[Красноярск]] | ''[[:d:Q4418288|Себер дәүләт технологик университеты]]'' | [[язучы]] | data-sort-value="2000" | 2000 | |- | | | ''[[:d:Q78195561|Perttsik A. Vadim]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-09-05 | [[Архангельск]] | ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]'' | [[хокук белгече]] | data-sort-value="1994" | 1994-12-08 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q36692308|Tamara Nikolaevna Titorenko]]'' | data-sort-value="1926" | 1926-08-14 | ''[[:d:Q485891|Ананьив]]'' | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q482980|автор]]''<br/>''[[:d:Q30059961|палеоботаник]]'' | | |- | | | [[Леонид Ермолинский]] | data-sort-value="1927" | 1927 | [[Улан-Удэ]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[язучы]] | data-sort-value="2003" | 2003-08-08 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q55653930|Nikolaj Fomič Losev]]'' | data-sort-value="1927" | 1927-12-06 | [[Краснодар крае]] | ''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1999" | 1999 | |- | | | ''[[:d:Q40050032|Stanislav Gurulyov]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-11-13 | ''[[:d:Q4333966|Olovyannaya]]'' | Иркутск дәүләт университеты | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q11424130|toponymist]]'' | data-sort-value="2017" | 2017-02-23 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q15066043|Дружинин, Игорь Петрович]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-02-10 | [[Ветлуга районы]] | ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="2000" | 2000-10-22 | |- | | | ''[[:d:Q48644985|Мандельбаум, Марк Миронович]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-01-17 | [[Кишинёв]] | ''[[:d:Q1097810|Молдова дәүләт университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="2017" | 2017-01-09 | [[Иркутск]] |- | | 1974 | ''[[:d:Q89503602|Вячаслаў Міхайлавіч Шырокаў]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-02-14 | [[Сембер]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | | data-sort-value="1994" | 1994 | |- | | | ''[[:d:Q60826629|Пластинин, Василий Васильевич]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-01-24 | | Иркутск дәүләт университеты | [[галим]] | data-sort-value="2023" | 2023-05-12 | [[Омск]] |- | | | ''[[:d:Q21092538|Grigory Gaverov]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-06-12 | [[Киев]] | Иркутск дәүләт университеты | ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]'' | data-sort-value="2002" | 2002-08-28 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q48209678|Olga Kozhova]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-02-03 | | Иркутск дәүләт университеты | ''[[:d:Q15839134|эколог]]''<br/>[[профессор]]<br/>''[[:d:Q12358881|альголог]]'' | data-sort-value="2000" | 2000-01-10 | |- | | | [[Владимир Матросов]] | data-sort-value="1932" | 1932-05-08 | ''[[:d:Q2236290|Шипуново]]'' | [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="2011" | 2011-04-17 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q115697974|Victor Drits]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-11-25 | ''[[:d:Q182902|Chita Oblast]]'' | Иркутск дәүләт университеты | ''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''<br/>''[[:d:Q15142825|кристаллограф]]'' | data-sort-value="2025" | 2025-09-10 | |- | | | ''[[:d:Q60694808|Бояринцев, Юрий Еремеевич]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-05-12 | [[Полевской]] | ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="2012" | 2012-11-23 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q28355333|Vladimir Gurman]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-09-26 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q1719898|Мәскәү авиация институты]]'' | [[математик]] | data-sort-value="2016" | 2016-06-08 | [[Переславль-Залесский]] |- | | | ''[[:d:Q87769123|Olga N. Gorbunova]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-11-30 | [[Санкт-Петербург]] | Иркутск дәүләт университеты | [[хокук белгече]] | | |- | | | ''[[:d:Q55653582|Juriy Pavlovitsj Kozlov]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-05-15 | [[Киев]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | data-sort-value="2025" | 2025-10-15 | |- | | | ''[[:d:Q60826738|Gelij Veniaminovič Pavlinskij]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-01-14 | | Иркутск дәүләт университеты | [[галим]] | data-sort-value="2023" | 2023-02-02 | |- | 1965 | 1982 | ''[[:d:Q16943133|Anatoly Merenkov]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-08-30 | [[Иске Оскол]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]] | data-sort-value="1997" | 1997-04-27 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q20643088|German Medvedev]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-01-07 | [[Наро-Фоминск]] | Иркутск дәүләт университеты | ''[[:d:Q3621491|археолог]]'' | data-sort-value="2015" | 2015-02-21 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q60694801|Кринберг, Игорь Августович]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-08-21 | [[Самар]] | Иркутск дәүләт университеты | [[галим]] | data-sort-value="2005" | 2005-12-24 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q78148410|Valery A. Semeusov]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-11-11 | [[Иркутск]] | | [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q978044|executive]]'' | data-sort-value="2022" | 2022-10-10 | |- | | | ''[[:d:Q60826849|Казимировский, Эдуард Соломонович]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-04-24 | | Иркутск дәүләт университеты | [[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q4200443|Vyacheslav Imshenetsky]]'' | data-sort-value="1939" | 1939 | [[Түбән Новгород]] | Иркутск дәүләт университеты | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]'' | data-sort-value="2009" | 2009 | |- | | | ''[[:d:Q48034422|Oleg Vasilyev]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-11-01 | [[Иркутск]] | Иркутск дәүләт университеты | [[математик]] | data-sort-value="2002" | 2002 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q4418851|Nikolai Sidorov]]'' | data-sort-value="1940" | 1940 | | Иркутск дәүләт университеты<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[галим]] | | |- | | | [[Александр Толстоногов]] | data-sort-value="1940" | 1940-03-04 | [[Төньяк Казакъстан өлкәсе]] | [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]] | [[математик]] | | |- | | | ''[[:d:Q4207665|Aleksey Kazannik]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-07-26 | ''[[:d:Q4350747|Perepys]]'' | Иркутск дәүләт университеты | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="2019" | 2019-06-02 | [[Омск]] |- | | | ''[[:d:Q55664770|Fjodor Karlovitsj Sjmidt]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-10-12 | ''[[:d:Q2157145|Нижнеингашски районы]]'' | Иркутск дәүләт университеты | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4192191|Valery Zinovyev]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-07-27 | [[Нерчинск]] | Иркутск дәүләт университеты | [[галим]] | data-sort-value="1983" | 1983-03-21 | |- | | | ''[[:d:Q40035300|Gennady Butakov]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-05-31 | ''[[:d:Q16013131|Тыреть 2-я]]'' | Иркутск дәүләт университеты | ''[[:d:Q901402|географ]]'' | data-sort-value="2016" | 2016-07-18 | [[Анапа]] |- | | | ''[[:d:Q45750087|Evgueni F. Martynovich]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-07-05 | [[Шимановск]] | Иркутск дәүләт университеты | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q55656538|Чернов, Николай Фёдорович]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-01-29 | ''[[:d:Q4063258|Alygdzher]]'' | Иркутск дәүләт университеты | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q60830642|Vladimir I. Zlobin]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-01-06 | ''[[:d:Q189419|Zemun]]'' | [[Урал дәүләт медицина университеты]] | [[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q54935618|Vladimir Srochko]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-06-04 | ''[[:d:Q1655792|Tayshetsky District]]'' | Иркутск дәүләт университеты<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | [[математик]] | | |- | | | ''[[:d:Q60694763|Boleslav Sergeyevich Shostakovich]]'' | data-sort-value="1945" | 1945 | | | [[галим]]<br/>''[[:d:Q20179720|паланис]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="2015" | 2015-07-17<br/>2015-07-18 | |- | 1991 | | [[Станислав Васильев]] | data-sort-value="1946" | 1946-07-05 | [[Чыстякове|Чыстәкове]] | [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]] | [[математик]] | | |- | | | ''[[:d:Q4443585|Aleksandr Strekalovsky]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-11-02 | [[Кырым]] | Иркутск дәүләт университеты | [[математик]] | | |- | | | ''[[:d:Q60694762|Леви, Кирилл Георгиевич]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-02-10 | [[Мәскәү]] | Иркутск дәүләт университеты | [[галим]] | data-sort-value="2018" | 2018-10-13 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q4154404|Lev Dameshek]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-04-02 | [[Иркутск өлкәсе]] | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | [[Валерий Даниленко]] | data-sort-value="1949" | 1949-11-10 | ''[[:d:Q4456489|Tes]]'' | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="2025" | 2025-03-17 | |- | | | ''[[:d:Q4424554|Aleksandr Smirnov]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-08-03 | [[Ржев]] | Иркутск дәүләт университеты | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]'' | data-sort-value="2025" | 2025-12-03 | |- | | | ''[[:d:Q56307487|Aleksandr Stanislavovič Madžarov]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-08-09 | [[Астана]] | Иркутск дәүләт университеты | [[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q4075376|Anatoly Bayborodin]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-03-24 | ''[[:d:Q4429644|Sosnovo-Ozerskoye]]'' | Иркутск дәүләт университеты | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | | |- | | | ''[[:d:Q4227795|Sergey Kolesnikov]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-06-01 | ''[[:d:Q2223049|Gusanagyugh]]'' | [[Новосибирск дәүләт медицина университеты]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q112988715|Vetrov Viktor Mixailovich]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-05-23 | [[Иркутск]] | Иркутск дәүләт университеты | [[галим]] | data-sort-value="2015" | 2015-11-11 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q39392102|Александр Павлович Потехин]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-02-23 | ''[[:d:Q1655156|Karymsky District]]'' | Иркутск дәүләт университеты | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="2019" | 2019-01-07 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q54185255|Кузеванов Виктор Яковлевич]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-12-21 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | Иркутск дәүләт университеты | ''[[:d:Q15839134|эколог]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q39388816|Евгений Викторович Скляров]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-10-19 | [[Омск]] | ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]'' | [[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q24352740|Филиппов, Сергей Петрович]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-11-15 | [[Актүбә өлкәсе]] | ''[[:d:Q4408464|Сарытау дәүләт техник университеты]]'' | [[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q55107010|Кузьмин, Олег Викторович]]'' | data-sort-value="1955" | 1955 | [[Коркино]] | Иркутск дәүләт университеты | [[математик]] | | |- | | | ''[[:d:Q30345962|Sergey Yuryevich Marochkin]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-11-16 | [[Заозёрный|Заозөрный]] | Иркутск дәүләт университеты | [[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q4536414|Sergey Yazev]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-04-16 | [[Иркутск]] | Иркутск дәүләт университеты | ''[[:d:Q11063|астроном]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4189639|Igor Zvecharovsky]]'' | data-sort-value="1959" | 1959 | [[Алдан (шәһәр)|Алдан]] | Иркутск дәүләт университеты | [[хокук белгече]] | | |- | | | ''[[:d:Q15064839|Igor Bychkov]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-05-08 | [[Чита]] | Иркутск дәүләт университеты | [[математик]] | | |- | | | ''[[:d:Q55650462|Alexander Walerjewitsch Argutschinzew]]'' | data-sort-value="1967" | 1967-05-04 | [[Иркутск]] | Иркутск дәүләт университеты | [[математик]] | | |- | | | ''[[:d:Q43427705|Гладкочуб, Дмитрий Петрович]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-02-08 | [[Благовещенск]] | Иркутск дәүләт университеты | [[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q97184098|Рычкова, Любовь Владимировна]]'' | data-sort-value="1970" | 1970-08-14 | | | ''[[:d:Q15401884|медицина галиме]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q21508384|Victor Vladimirovich Chepinoga]]'' | data-sort-value="1974" | 1974 | | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q15071672|Maxim A. Timofeyev]]'' | data-sort-value="1975" | 1975-07-02 | [[Ангарск]] | Иркутск дәүләт университеты | ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q15839134|эколог]]'' | | |- | 1999-09-01 | | ''[[:d:Q48883711|Alexey E. Rastegin]]'' | data-sort-value="2000" | 20th century | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 1999 | | ''[[:d:Q25441869|Dmitry Sherbakov]]'' | | | ''[[:d:Q101013876|Novosibirsk State University Faculty of Foreign Languages]]'' | ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2010<br/>1982-03<br/>2005<br/>2003 | 2010<br/>2007 | ''[[:d:Q56755372|Eugene A Silow]]'' | | | Иркутск дәүләт университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2009-12-01 | 2011-09-30 | ''[[:d:Q57008749|Olga Petrova]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2009-01-01 | 2012-05-05 | ''[[:d:Q57213271|Vasiliy V Pavlichenko]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q57213379|Denis Axenov-Gribanov]]'' | | | Иркутск дәүләт университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2012-01-01 | | ''[[:d:Q57213396|Daria Bedulina]]'' | | | Иркутск дәүләт университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2009-09-01 | 2012-02-19 | ''[[:d:Q57311584|Alex Gavryushkin]]'' | | | ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 1982 | | ''[[:d:Q57936556|Yuri Konstantinov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2017 | | ''[[:d:Q59709175|Renat V Adelshin]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q59842438|Sergei Kogai]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 1986 | | ''[[:d:Q60739246|Igor Fefelov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2006-09-01 | 2019-08-01 | ''[[:d:Q61199255|Nikolay Sudakov]]'' | | | Иркутск дәүләт университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 1992-02-01 | | ''[[:d:Q63615868|Victor Y Kuzevanov]]'' | | | Иркутск дәүләт университеты | ''[[:d:Q15839134|эколог]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | | |- | 2007-09-01 | 2011-06-22 | ''[[:d:Q85360773|Natalia V Karimova]]'' | | | ''[[:d:Q31249|Кәнзас штаты үнивирситите]]''<br/>Иркутск дәүләт университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 1978-09-01 | | ''[[:d:Q87871543|Alexander Yu Safronov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 1980 | | ''[[:d:Q87965601|Nadezhda M Vitkovskaya]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q88541976|Alexander F Schmidt]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2002-01-01 | 2008-09-30 | ''[[:d:Q89295107|Sergey Rosbakh]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2008 | | ''[[:d:Q91084574|Anna Skitnevskaya]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2000-09-01 | | ''[[:d:Q91153404|Victor V Chepinoga]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2000-04-06 | | ''[[:d:Q91172328|Ivan S Petrushin]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2014 | | ''[[:d:Q92257774|Ekaterina Shchapova]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q92257775|Anton Gurkov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 1989-07-01 | | ''[[:d:Q92664695|Alexander B Trofimov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2020-07-01 | | ''[[:d:Q95993793|Ekaterina Borvinskaya]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2012 | | ''[[:d:Q95993794|Boris Baduev]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2018-07-01<br/>2014-10-01<br/>2021-09-01 | 2022-02-28<br/>2018-06-30<br/>2022-04-24 | ''[[:d:Q96066320|Alexander S Bobkov]]'' | | | Иркутск дәүләт университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q96186633|Mikhail S Derevyanko]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q101160009|E K Grigoricheva]]'' | | | Иркутск дәүләт университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |} {{Wikidata list end}} === Тәмамлаучылар === {{seealso|Төркем:Өркет дәүләт университетын тәмамлаучылар}} {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q670649. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p69/Q670649/p580:башлау,p69/Q670649/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! башлау ! тәмамлау ! Исем ! туу датасы ! туу урыны ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |- | | | ''[[:d:Q55974055|Vitalii Cheslavovich Dorogostaisky]]'' | data-sort-value="1879" | 1879-09-16 | [[Тулун]] | ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | Иркутск дәүләт университеты | data-sort-value="1938" | 1938-11-27 | [[Иркутск]] |- | | 1922 | ''[[:d:Q108670406|Mikhail Belyayev]]'' | data-sort-value="1880" | 1880 | [[Россия империясе]] | ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | Иркутск дәүләт университеты | data-sort-value="1955" | 1955 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q55105031|G. S. Vinogradov]]'' | data-sort-value="1886" | 1886-04-09 | [[Иркутск губернасы]] | ''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | Иркутск дәүләт университеты | data-sort-value="1945" | 1945-07-17 | [[Санкт-Петербург]] |- | | 1925 | ''[[:d:Q4226390|Mihail Mihajlovič Kožov]]'' | data-sort-value="1890" | 1890-11-18 | ''[[:d:Q16017664|Тутура]]'' | ''[[:d:Q15839134|эколог]]'' | Иркутск дәүләт университеты | data-sort-value="1968" | 1968-11-04 | |- | | | ''[[:d:Q124128095|Павел Павлович Хороших]]'' | data-sort-value="1890" | 1890-05-30<br/>1890-05-20 | [[Иркутск]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]'' | Иркутск дәүләт университеты | data-sort-value="1977" | 1977-08-16 | [[Иркутск]] |- | | | [[Василий Горохов (педагог)|Бәчели Горохов]] | data-sort-value="1891" | 1891-03-01 | [[Олы Елау]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Казан дәүләт консерваториясе]] | data-sort-value="1960" | 1960-10-07 | [[Казан]] |- | | | ''[[:d:Q56310502|Мишарин, Кузьма Иванович]]'' | data-sort-value="1895" | 1895 | [[Иркутск]] | [[галим]] | Иркутск дәүләт университеты | data-sort-value="1975" | 1975 | |- | | | [[Павел Черных]] | data-sort-value="1896" | 1896-07-09 | [[Иркутск]] | ''[[:d:Q16880249|диалектолог]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | ''[[:d:Q4304063|Мәскәү шәһәр педагогика университеты]]''<br/>''[[:d:Q4304086|Мәскәү дәүләт өлкә университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | data-sort-value="1970" | 1970-08-10 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q15071188|Isaak Haimovitsj Livsjits]]'' | data-sort-value="1896" | 1896-06-16 | [[Глуск]] | [[укытучы]] | [[Новосибирск дәүләт медицина университеты]] | data-sort-value="1938" | 1938 | [[Новосибирск]] |- | | | ''[[:d:Q55104028|Sergey Romanovitsj Semjonov]]'' | data-sort-value="1896" | 1896-09-25 | [[Санкт-Петербург]] | [[галим]] | | data-sort-value="1967" | 1967-04-22 | [[Иркутск]] |- | | 1924 | ''[[:d:Q4498796|Chaim-Ber Chodosh]]'' | data-sort-value="1897" | 1897-01-24 | [[Куранец]] | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | | data-sort-value="1995" | 1995-04-29 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q116809558|Casimira Basevich]]'' | data-sort-value="1898" | 1898 | [[Иркутск]] | [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q10732476|сәнгать әсәрләре коллекционеры]]'' | | data-sort-value="1973" | 1973 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | ''[[:d:Q4429668|Georgy Sosnovsky]]'' | data-sort-value="1899" | 1899-06-12 | ''[[:d:Q2058364|Bezhitsa]]'' | [[галим]] | ''[[:d:Q4201536|Institute for the History of Material Culture]]'' | data-sort-value="1941" | 1941 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | ''[[:d:Q32362608|Fyodor Kudryavtsev]]'' | data-sort-value="1899" | 1899-10-22<br/>1899-11-05 | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q635734|архивист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | Иркутск дәүләт университеты | data-sort-value="1976" | 1976-04-29 | [[Иркутск]] |- | | | [[Николай Горев]] | data-sort-value="1900" | 1900-06-21<br/>1900-04-08 | [[Казан]] | ''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | Иркутск дәүләт университеты | data-sort-value="1992" | 1992-11-09 | No/unknown value<br/>[[Киев]] |- | | | ''[[:d:Q47452789|Alexander Meiselman]]'' | data-sort-value="1900" | 1900-09-11 | ''[[:d:Q4449828|Tayga railway station]]'' | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]] | | data-sort-value="1938" | 1938-01-18 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | ''[[:d:Q124769623|Boris Blankov]]'' | data-sort-value="1900" | 1900 | [[Иркутск]] | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | ''[[:d:Q30281600|Gabrichevsky Institute of Epidemiology and Microbiology]]'' | data-sort-value="1979" | 1979-04-26 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q55652510|Деуля, Тарас Тимофеевич]]'' | data-sort-value="1901" | 1901 | [[Томск губернасы|Тум губернасы]] | [[галим]] | Иркутск дәүләт университеты | data-sort-value="1974" | 1974-06-30 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q62714836|Михайловская, Анна Ивановна]]'' | data-sort-value="1901" | 1901 | | [[галим]] | | data-sort-value="1992" | 1992 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4180402|Yelena Zhilkina]]'' | data-sort-value="1902" | 1902-12-14 | [[Иркутск губернасы]] | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="1997" | 1997-09-21 | [[Мәскәү]] |- | | 1926 | ''[[:d:Q4346181|Joseph Antonovich Parfianovich]]'' | data-sort-value="1902" | 1902-09-04 | [[Лепель|Лепел]] | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | Иркутск дәүләт университеты | data-sort-value="1993" | 1993-08-04 | |- | 1924 | 1928 | ''[[:d:Q16407279|Ivan Rubtsov]]'' | data-sort-value="1902" | 1902-01-16 | [[Яңа Литовск]] | ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]'' | | data-sort-value="1993" | 1993-09-22 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | ''[[:d:Q28358732|Pavel Maslov]]'' | data-sort-value="1902" | 1902-03-17 | [[Маслово (Чиләбе өлкәсе)|Маслово]] | [[галим]] | [[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]]<br/>''[[:d:Q4201836|Россия фәннәр академиясенең Икътисад институты]]'' | data-sort-value="1978" | 1978-01-03 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q52598839|Aleksey Jakovlevitsj Sitsjjov]]'' | data-sort-value="1902" | 1902-10-05 | ''[[:d:Q4108456|Верхнемарково]]'' | [[галим]] | ''[[:d:Q1777988|Көньяк Урал дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1976" | 1976-07-12 | [[Курган]] |- | | | ''[[:d:Q4247133|G. F. Kungurov]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-03-25 | [[Сретенск]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1056391|мәктәп директоры]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | data-sort-value="1981" | 1981-06-13 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q4301158|Ivan Molchanov-Sibirsky]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-05-01 | [[Владивосток]] | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="1958" | 1958-04-01 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q6740166|Maksim Fridman]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-04-22 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>[[хирург]] | ''[[:d:Q4221178|Кыргыз дәүләт тыйб академиясе]]'' | data-sort-value="1990" | 1990-06-18 | |- | | | ''[[:d:Q56308956|Епова, Нина Афанасьевна]]'' | data-sort-value="1903" | 1903 | | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | Иркутск дәүләт университеты | data-sort-value="1960" | 1960 | |- | | | ''[[:d:Q60826870|Тресков, Андрей Алексеевич]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-05-12 | | [[галим]] | Иркутск дәүләт университеты | data-sort-value="1971" | 1971-12-04 | |- | 1922 | | ''[[:d:Q108538073|Fedor Talyzin]]'' | data-sort-value="1903" | 1903 | | ''[[:d:Q12773412|паразитолог]]'' | | data-sort-value="1980" | 1980 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q112395866|Mihail Aleksandrovich Peskov]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-10-14 | [[Иркутск]] | ''[[:d:Q3779582|микробиолог]]'' | | data-sort-value="1977" | 1977 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q121599184|Nikolay Tupitsyn]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-11-18 | [[Пермь]] | ''[[:d:Q520549|геолог]]'' | | data-sort-value="1989" | 1989-12-08 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4279687|Pavel Malyarevsky]]'' | data-sort-value="1904" | 1904-01-08<br/>1904-01-21 | [[Тубыл]] | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[Драматурглар|драматург]] | | data-sort-value="1961" | 1961-03-04 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4533759|Karl Yudelson]]'' | data-sort-value="1904" | 1904-06-04 | [[Иркутск]] | [[галим]] | ''[[:d:Q4476714|Урал дәүләт юридик университеты]]'' | data-sort-value="1991" | 1991-01-01 | [[Екатеринбург]] |- | | | ''[[:d:Q12107547|Aleksey Kaverin]]'' | data-sort-value="1904" | 1904-09-29 | [[Иркутск]] | ''[[:d:Q11063|астроном]]'' | | data-sort-value="1976" | 1976 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q55651000|Бочкарёв, Пётр Федосеевич]]'' | data-sort-value="1904" | 1904-01-04 | | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | Иркутск дәүләт университеты | data-sort-value="1974" | 1974-07-16 | [[Иркутск]] |- | | 1928 | ''[[:d:Q138772762|Арский Иван Петрович]]'' | data-sort-value="1904" | 1904 | ''[[:d:Q4249662|Kutulik]]'' | [[укытучы]] | | data-sort-value="1982" | 1982 | |- | | | ''[[:d:Q4156279|Georgy Debets]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-12-07 | [[Тум|Томск]] | ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]'' | ''[[:d:Q4201873|РФА антропология һәм этнология институты]]'' | data-sort-value="1969" | 1969-01-19 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q24845116|Mikhail Shostakovsky]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-05-23<br/>1905-06-06 | ''[[:d:Q149030|Новоселытсә]]''<br/>''[[:d:Q4325259|Novoselytsia]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | ''[[:d:Q18786052|РФА Органик химия институты]]'' | data-sort-value="1983" | 1983-11-01 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q60827027|Власов, Николай Александрович]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-12-15 | [[Барнавыл]] | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | Иркутск дәүләт университеты | data-sort-value="1980" | 1980-11-30 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q62714458|Trofim Alekseevič Bertagaev]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-10-06 | ''[[:d:Q16628278|Булуса]]'' | [[галим]] | ''[[:d:Q4201878|РФА тел белеме институты]]''<br/>[[А. М. Горький исемендәге Әдәбият институты]] | data-sort-value="1976" | 1976 | |- | | | ''[[:d:Q108675727|Yury Gulkevich]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-02-07 | ''[[:d:Q4443787|Strelna station]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3368718|патолог]]'' | ''[[:d:Q2510885|Беларус дәүләт тыйб университеты]]''<br/>''[[:d:Q4449705|Tajik State Medical University]]''<br/>[[Новосибирск дәүләт медицина университеты]]<br/>''[[:d:Q25536448|Міністэрства аховы здароўя БССР]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-04-01 | [[Минск]] |- | | | ''[[:d:Q4290037|Matvey Nikolaevitsj Melcheev]]'' | data-sort-value="1906" | 1906-12-20 | [[Иркутск губернасы]] | ''[[:d:Q901402|географ]]'' | Иркутск дәүләт университеты | data-sort-value="1982" | 1982-07-07 | [[Иркутск]] |- | | | [[Николай Некрасов (икътисадчы)]] | data-sort-value="1906" | 1906-06-18 | [[Иркутск]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | ''[[:d:Q3151770|Д. И. Менделеев исемендәге Россия химия-технология университеты]]''<br/>''[[:d:Q4304107|Мәскәү дәүләт нәзек химия технологияләре университеты]]''<br/>''[[:d:Q1131600|Дәүләт идарә университеты]]''<br/>''[[:d:Q4426262|Commission for the Study of the Natural Productive Forces]]'' | data-sort-value="1984" | 1984-05-01 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q715743|Mikhail Mikhaylovich Gerasimov]]'' | data-sort-value="1907" | 1907-09-02 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q1281618|сынчы]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q17488316|тарихкача дәверне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]'' | ''[[:d:Q4201410|РФА археология институты]]''<br/>''[[:d:Q4201873|РФА антропология һәм этнология институты]]'' | data-sort-value="1970" | 1970-07-21 | [[Мәскәү]] |- | | 1928 | ''[[:d:Q4371672|Vladimir Pomerantsev]]'' | data-sort-value="1907" | 1907-07-22 | [[Иркутск]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q6625963|язучы-романист]]'' | | data-sort-value="1971" | 1971-03-26 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4397179|Nickolay Romanov]]'' | data-sort-value="1907" | 1907-02-19 | ''[[:d:Q4092007|Bolsheokinskoye]]'' | [[математик]] | ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4406337|Сәмәрканд дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]'' | data-sort-value="1972" | 1972-05-08 | [[Ташкент]] |- | | | ''[[:d:Q4468740|Elizaveta Ubryatova]]'' | data-sort-value="1907" | 1907-10-27 | [[Омск]] | ''[[:d:Q13210922|төркиятче]]'' | ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201878|РФА тел белеме институты]]'' | data-sort-value="1990" | 1990-03-04 | [[Новосибирск]] |- | | | ''[[:d:Q20624375|Nikita Kanayev]]'' | data-sort-value="1907" | 1907-09-27 | ''[[:d:Q639808|Nyurbinsky District]]'' | ''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]'' | | data-sort-value="1987" | 1987-10-23 | [[Якутия]] |- | | 1941 | ''[[:d:Q21146711|Тарасов, Пётр Прокопьевич]]'' | data-sort-value="1907" | 1907-04-07 | ''[[:d:Q16016762|Знаменка]]'' | [[галим]] | | data-sort-value="1960" | 1960-03-21 | |- | | | ''[[:d:Q28665621|Lidija Ivanovna Tamm]]'' | data-sort-value="1907" | 1907-02-17 | [[Иркутск]] | ''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="2004" | 2004-07-02 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q56308615|Васильев, Владимир Владимирович]]'' | data-sort-value="1907" | 1907-06-25 | [[Иркутск]] | [[математик]] | Иркутск дәүләт университеты | data-sort-value="1988" | 1988 | |- | | | ''[[:d:Q55103627|Boris Shaver]]'' | data-sort-value="1908" | 1908-03-03 | [[Чита]] | ''[[:d:Q1726903|criminal investigator]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q600751|прокурор]]'' | ''[[:d:Q4408431|Сарытау дәүләт юридик академиясе]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-07-29 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4319600|Nicander (Volyannikov)]]'' | data-sort-value="1909" | 1909-03-22 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]'' | | data-sort-value="1956" | 1956-06-21 | [[Ялта]] |- | | | ''[[:d:Q4493968|Yevgeny Fyodorov]]'' | data-sort-value="1909" | 1909-06-26 | [[Иркутск]] | ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q1589563|Main Astronomical Observatory of the National Academy of Sciences of Ukraine]]''<br/>''[[:d:Q4370794|Poltava Gravimetric Observatory]]'' | data-sort-value="1986" | 1986-11-08 | [[Киев]] |- | | | ''[[:d:Q18047187|Nikolay Florensov]]'' | data-sort-value="1909" | 1909-01-15 | [[Киев]] | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | Иркутск дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q24239466|Institute of the Earth's Crust]]'' | data-sort-value="1986" | 1986-04-21 | [[Иркутск]] |- | | 1938 | ''[[:d:Q131305609|Igor Kobelyatsky]]'' | data-sort-value="1910" | 1910-06-18 | [[Каунас]] | | | data-sort-value="2004" | 2004-12-09 | [[Мәскәү]] |- | | 1936 | ''[[:d:Q4331605|Mikhail Odintsov]]'' | data-sort-value="1911" | 1911-10-23 | [[Иркутск]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | Иркутск дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q24239466|Institute of the Earth's Crust]]'' | data-sort-value="1980" | 1980-03-12 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q28356841|Valeri Lomtadze]]'' | data-sort-value="1912" | 1912-09-03 | [[Иркутск]] | ''[[:d:Q520549|геолог]]'' | | data-sort-value="1993" | 1993-06-09 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | ''[[:d:Q56310097|Калабина, Анастасия Васильевна]]'' | data-sort-value="1912" | 1912-01-07 | | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | Иркутск дәүләт университеты | data-sort-value="1993" | 1993-02-12 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q56653698|Iakov Raikhbaum]]'' | data-sort-value="1913" | 1913-08-06 | | [[галим]] | Иркутск дәүләт университеты | data-sort-value="1979" | 1979-03-20 | |- | | | ''[[:d:Q89423552|Mikhail Platonov]]'' | data-sort-value="1913" | 1913-12-24 | [[Иркутск губернасы]] | [[математик]] | Иркутск дәүләт университеты | data-sort-value="1990" | 1990-07-21 | [[Иркутск]] |- | | 1939 | ''[[:d:Q21143262|Grigory Feinstein]]'' | data-sort-value="1914" | 1914-04-18 | ''[[:d:Q497643|Байкал арты өлкәсе]]'' | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[галим]] | ''[[:d:Q4063897|Amakinskaya Geological Exploration Expedition]]'' | data-sort-value="2000" | 2000-06-22 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q36639660|N.L. Antipova]]'' | data-sort-value="1914" | 1914 | [[Чита]] | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q12358881|альголог]]'' | | data-sort-value="1986" | 1986 | |- | | | ''[[:d:Q48208469|Поляков, Валерий Михайлович]]'' | data-sort-value="1914" | 1914-10-22 | [[Иркутск]] | [[галим]] | Иркутск дәүләт университеты | data-sort-value="1999" | 1999-01-27 | |- | | | ''[[:d:Q60826942|Макеев, Олег Владимирович]]'' | data-sort-value="1915" | 1915-08-03<br/>1915-08-02 | [[Кяхта]] | [[галим]] | Иркутск дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q4100062|Buryatia Scientific Center SB RAS]]''<br/>''[[:d:Q16628491|Buryat State Agricultural Academy]]''<br/>''[[:d:Q4201436|Institute of Biochemistry and Physiology of Plants and Microorganisms]]''<br/>''[[:d:Q4201791|Institute of Physical-Chemical and Biological Problems in Soil Science]]'' | data-sort-value="1999" | 1999-08-13 | [[Пущино]] |- | | 1940 | ''[[:d:Q21707217|Viktor Prokopʹevich Solonenko]]'' | data-sort-value="1916" | 1916-11-15 | [[Иркутск]] | [[галим]] | Иркутск дәүләт университеты | data-sort-value="1988" | 1988-05-01 | [[Иркутск]] |- | | 1938 | ''[[:d:Q139582056|Егоров Александр Георгиевич]]'' | data-sort-value="1916" | 1916 | | ''[[:d:Q4205432|ихтиолог]]'' | Иркутск дәүләт университеты | data-sort-value="1994" | 1994 | |- | | 1941 | ''[[:d:Q21089004|Vladimir Belov]]'' | data-sort-value="1918" | 1918 | [[Эрбет (шәһәр)|Эрбет]] | ''[[:d:Q520549|геолог]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q55105169|Michail Stepanovič Mecik]]'' | data-sort-value="1918" | 1918-11-08 | [[Төмән өлкәсе]] | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | Иркутск дәүләт университеты | data-sort-value="2009" | 2009 | |- | | | ''[[:d:Q55663484|Aleksandr Dulov]]'' | data-sort-value="1918" | 1918-09-01 | ''[[:d:Q16016762|Знаменка]]'' | [[галим]] | | data-sort-value="2005" | 2005-09-06 | |- | | | ''[[:d:Q4155046|Yelena Darevskaya]]'' | data-sort-value="1919" | 1919-12-10 | [[Хоцимск]] | ''[[:d:Q19829967|mongolist]]'' | Иркутск дәүләт университеты | data-sort-value="2010" | 2010-10-05 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q4155977|Ignaty Dvoretsky]]'' | data-sort-value="1919" | 1919-05-02 | [[Слюдянка]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q487596|драматург]]'' | | data-sort-value="1987" | 1987-05-17<br/>1987-05-20 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | ''[[:d:Q4401410|Moisey Aleksandrovitsj Ribakov]]'' | data-sort-value="1919" | 1919-01-21 | [[Иркутск]] | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]] | | data-sort-value="1943" | 1943-07-17 | ''[[:d:Q4400970|Russkoe]]'' |- | | | ''[[:d:Q112989021|Гавриил Иванов]]'' | data-sort-value="1919" | 1919 | | [[галим]] | [[Кубан дәүләт университеты]] | data-sort-value="1997" | 1997 | [[Краснодар]] |- | | | ''[[:d:Q55105163|A. G. Mitroshkina]]'' | data-sort-value="1920" | 1920-12-12 | | [[галим]] | Иркутск дәүләт университеты | data-sort-value="2013" | 2013 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q62656733|Semen Tseitlin]]'' | data-sort-value="1920" | 1920-02-08<br/>1920 | [[Сухиничи]] | ''[[:d:Q520549|геолог]]'' | ''[[:d:Q4135690|Geological Institute of the Russian Academy of Sciences]]'' | data-sort-value="1996" | 1996-11-29<br/>1996 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4464631|Vasiliĭ Prokopʹevich Trushkin]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-07-31 | [[Сердобск өязе]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q18120029|библиофил]]'' | Иркутск дәүләт университеты | data-sort-value="1996" | 1996-08-16 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q4067058|Afanasy Antipin]]'' | data-sort-value="1922" | 1922-11-07 | [[Иркутск губернасы]] | ''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]'' | | data-sort-value="1980" | 1980-07-13 | |- | | 1942 | [[Григорий Галазий]] | data-sort-value="1922" | 1922-03-05 | ''[[:d:Q4292268|Mechebilove]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q17269204|limnologist]]'' | ''[[:d:Q4203308|Иркутский завод тяжёлого машиностроения]]''<br/>''[[:d:Q138786470|Байкальская лимнологическая станция АН СССР]]''<br/>''[[:d:Q4261806|Limnological Institute]]''<br/>''[[:d:Q30266846|A. P. Vinogradov Institute of Geochemistry]]'' | data-sort-value="2000" | 2000-07-23 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q4299174|Lev Mogilev]]'' | data-sort-value="1922" | 1922 | | [[язучы]] | Иркутск дәүләт университеты | data-sort-value="1985" | 1985 | |- | | | ''[[:d:Q51331767|Irina Yakovlevna Melik-Gaykazyan]]'' | data-sort-value="1922" | 1922-04-24 | [[Иркутск]] | [[галим]] | ''[[:d:Q1466666|Томск политехника университеты]]''<br/>''[[:d:Q4244744|Кузбасс дәүләт техника университеты]]'' | data-sort-value="1998" | 1998-10-01 | [[Тум|Томск]] |- | | | ''[[:d:Q55104994|N. S. Tenditnik]]'' | data-sort-value="1922" | 1922-03-07 | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | Иркутск дәүләт университеты | data-sort-value="2003" | 2003-11-11 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q87822557|Yelizaveta Barannikova]]'' | data-sort-value="1923" | 1923 | ''[[:d:Q18923826|Khokhorsk]]'' | ''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q1055243|Бурят дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1994" | 1994 | |- | | | ''[[:d:Q4174532|Nikolay Yelayev]]'' | data-sort-value="1924" | 1924-12-30 | ''[[:d:Q2626661|Ust-Orda Buryat Okrug]]'' | [[галим]] | ''[[:d:Q1055243|Бурят дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="2013" | 2013-06-24 | [[Улан-Удэ]] |- | | 1953 | ''[[:d:Q4314458|Michail Veniaminovitsj Naoetsjitel]]'' | data-sort-value="1924" | 1924-08-06 | [[Иркутск]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | [[Байкал дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2630637|Һомел дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="2005" | 2005-05-04 | [[Гомель]] |- | | | ''[[:d:Q23942756|Ralf Männil]]'' | data-sort-value="1924" | 1924-10-24 | [[Таллинн]] | ''[[:d:Q520549|геолог]]'' | | data-sort-value="1990" | 1990-09-27 | [[Таллинн]] |- | | | ''[[:d:Q4330969|Leonard Oganesyan]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-10-15 | [[Гөмре]] | [[математик]] | ''[[:d:Q4201637|Institute of Limnology of the Russian Academy of Sciences]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]] | data-sort-value="2013" | 2013-09-13 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | ''[[:d:Q15617641|Хроленок, Сергей Фёдорович]]'' | data-sort-value="1925" | 1925 | [[Иркутск]] | [[галим]] | ''[[:d:Q4126500|Иркутск дәүләт университетының Педагогика институты]]'' | data-sort-value="1995" | 1995-04-12 | [[Иркутск]] |- | | 1955 | ''[[:d:Q132197481|Arseniy Pankratov]]'' | data-sort-value="1925" | 1925 | | ''[[:d:Q520549|геолог]]'' | ''[[:d:Q4063897|Amakinskaya Geological Exploration Expedition]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4416829|Mark Sergeev]]'' | data-sort-value="1926" | 1926-05-11 | [[Енакиеве]] | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]] | | data-sort-value="1997" | 1997-06-09 | [[Иркутск]] |- | | 1956 | ''[[:d:Q19916838|Yuri Khabardin]]'' | data-sort-value="1926" | 1926-11-06 | [[Киренск]] | ''[[:d:Q520549|геолог]]'' | ''[[:d:Q4063897|Amakinskaya Geological Exploration Expedition]]''<br/>''[[:d:Q4417768|Серп и молот (завод, Харьков)]]''<br/>''[[:d:Q134998919|Botuobinskaya Geological Exploration Expedition]]'' | data-sort-value="1990" | 1990-08-21 | [[Харьков]] |- | | | ''[[:d:Q18407743|Anatoliy Shmotov]]'' | data-sort-value="1927" | 1927-05-08 | | ''[[:d:Q520549|геолог]]'' | | data-sort-value="2013" | 2013-11-21 | |- | | | ''[[:d:Q109494337|Найдакова, Валентина Цыреновна]]'' | data-sort-value="1927" | 1927-05-20 | ''[[:d:Q17562764|Tory]]''<br/>''[[:d:Q1098623|Tunkinsky District]]'' | | ''[[:d:Q16631997|East Siberian State Institute of Culture]]'' | data-sort-value="2019" | 2019-01-20 | [[Улан-Удэ]] |- | | | ''[[:d:Q4467376|Viktor Tyukavkin]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-07-31 | ''[[:d:Q4061453|Aleksandrovskiy Zavod]]'' | [[галим]] | ''[[:d:Q4126500|Иркутск дәүләт университетының Педагогика институты]]'' | data-sort-value="2002" | 2002-01-29 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q40050032|Stanislav Gurulyov]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-11-13 | ''[[:d:Q4333966|Olovyannaya]]'' | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q11424130|toponymist]]'' | Иркутск дәүләт университеты | data-sort-value="2017" | 2017-02-23 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q4265038|Nikolay Logachyov]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-10-07 | ''[[:d:Q4326253|Novoshipunovo]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="2002" | 2002-12-20 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q28665167|Roman Zacharovitsj Tarakanov]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-10-27 | ''[[:d:Q16015062|Anga]]'' | [[галим]] | ''[[:d:Q18408466|Institute of Marine Geology and Geophysics FEB RAS]]'' | data-sort-value="2016" | 2016-06-06 | |- | | | ''[[:d:Q47452985|Валентина Николаевна Аверьянова]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-02-17 | [[Иркутск]] | | | data-sort-value="2002" | 2002-10-28 | [[Мәскәү]] |- | | 1960 | ''[[:d:Q4239775|Leonid Stanislavovitsj Krasovskiy]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-10-21 | [[Кривой Рог]] | ''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''<br/>''[[:d:Q18844224|язучы-фантаст]]'' | | data-sort-value="1983" | 1983-08 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q4520800|Anatoly Shastin]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-04-26 | [[Иркутск]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q20551564|collector of fairy tales]]'' | | data-sort-value="1995" | 1995-01-16 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q5874804|Galina A. Peshkova]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-12-10 | ''[[:d:Q4326199|Новочеремховское муниципальное образование]]'' | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q19961388|геоботаник]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | data-sort-value="2018" | 2018-04-13 | [[Новосибирск]] |- | | | ''[[:d:Q60826629|Пластинин, Василий Васильевич]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-01-24 | | [[галим]] | Иркутск дәүләт университеты | data-sort-value="2023" | 2023-05-12 | [[Омск]] |- | | | ''[[:d:Q4344486|Ivan Panchukov]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-11-26 | ''[[:d:Q726524|Okinsky District]]'' | | | data-sort-value="2015" | 2015-08-22 | |- | | | ''[[:d:Q4392624|Nikolai Reimers]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-02-04 | [[Одесса]] | ''[[:d:Q15839134|эколог]]'' | | data-sort-value="1993" | 1993-01-31 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q21092538|Grigory Gaverov]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-06-12 | [[Киев]] | ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]'' | Иркутск дәүләт университеты | data-sort-value="2002" | 2002-08-28 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q48209678|Olga Kozhova]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-02-03 | | ''[[:d:Q15839134|эколог]]''<br/>[[профессор]]<br/>''[[:d:Q12358881|альголог]]'' | Иркутск дәүләт университеты | data-sort-value="2000" | 2000-01-10 | |- | | | ''[[:d:Q51669989|Vladimir Grigor‘jevič Asejev]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-11-16 | [[Тулун]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q4126500|Иркутск дәүләт университетының Педагогика институты]]'' | data-sort-value="2016" | 2016-02-22 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q4274593|Vladimir Mazur]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-08-05 | [[Иркутск]] | [[галим]] | | data-sort-value="2012" | 2012-10-27 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q18640699|Alexander Shcherbakov]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-02-14 | | [[галим]] | [[Иркутск илкүләм тикшеренү техник университеты]] | data-sort-value="2002" | 2002-10-01 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q77466153|Nonna Tyukavkina]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-12-22 | [[Зима|Зима (шәһәр)]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]'' | data-sort-value="2024" | 2024-12-19 | [[Мәскәү]] |- | | 1954 | ''[[:d:Q112988914|Ломоносов, Игорь Сергеевич]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-01-16 | | [[галим]] | | | |- | | | ''[[:d:Q115697974|Victor Drits]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-11-25 | ''[[:d:Q182902|Chita Oblast]]'' | ''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''<br/>''[[:d:Q15142825|кристаллограф]]'' | ''[[:d:Q4135690|Geological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''<br/>Иркутск дәүләт университеты | data-sort-value="2025" | 2025-09-10 | |- | | | ''[[:d:Q123735680|Dashi-Dondok Bazarov]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-12-05 | ''[[:d:Q28514234|Сахюрта]]'' | ''[[:d:Q38053159|геоморфолог]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]'' | ''[[:d:Q3032414|Россия фәннәр академиясенең Себер бүлекчәсе]]''<br/>''[[:d:Q4100062|Buryatia Scientific Center SB RAS]]'' | data-sort-value="1985" | 1985-02-11 | [[Улан-Удэ]] |- | | | [[Мария Хадаханэ]] | data-sort-value="1933" | 1933-06-06 | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | [[Тыва дәүләт университеты]] | data-sort-value="2021" | 2021-03-17 | |- | | | ''[[:d:Q4061634|Veniamin Alekseyev]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-07-03 | [[Могоча]] | [[галим]] | ''[[:d:Q4201532|Institute of History and Archaeology]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4254180|Boris Lapin]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-09-05 | [[Иркутск]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]'' | | data-sort-value="2005" | 2005-06-04 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q4445147|Yevgeny Suvorov]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-10-30 | ''[[:d:Q1658361|Zalarinsky District]]'' | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]'' | | data-sort-value="2009" | 2009-08-01 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q15065672|Albert Guruljov]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-09-28 | [[Спасск-Дальний]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]'' | | data-sort-value="2023" | 2023-12-24 | |- | | | ''[[:d:Q15081959|Anatoly Prelovsky]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-04-19 | [[Иркутск]] | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q487596|драматург]]'' | | data-sort-value="2008" | 2008-11-17 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q87769123|Olga N. Gorbunova]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-11-30 | [[Санкт-Петербург]] | [[хокук белгече]] | Иркутск дәүләт университеты<br/>[[Мәскәү дәүләт юридик университеты]] | | |- | | | ''[[:d:Q4245760|Georgy Kuklin]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-12-17 | ''[[:d:Q74881|Dalian]]'' | ''[[:d:Q11063|астроном]]'' | ''[[:d:Q4201727|Institute of Solar-Terrestrial Physics]]'' | data-sort-value="1999" | 1999-05-04 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q60826738|Gelij Veniaminovič Pavlinskij]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-01-14 | | [[галим]] | Иркутск дәүләт университеты | data-sort-value="2023" | 2023-02-02 | |- | | 1958 | ''[[:d:Q97192235|Tatiana Chernysheva]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-11-18 | [[Иркутск]] | ''[[:d:Q15962340|әдәбият теоретигы]]'' | | data-sort-value="2009" | 2009-03-14 | |- | | | ''[[:d:Q4495395|Leonid Khanbekov]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-09-15 | [[Мәскәү]] | [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q20643088|German Medvedev]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-01-07 | [[Наро-Фоминск]] | ''[[:d:Q3621491|археолог]]'' | Иркутск дәүләт университеты | data-sort-value="2015" | 2015-02-21 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q36367748|Ivan Vlasovitsj Gordienko]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-01-03 | ''[[:d:Q21336217|Жигайловка]]'' | [[галим]] | ''[[:d:Q16636182|Dobretsov Geological Institute]]''<br/>''[[:d:Q1055243|Бурят дәүләт университеты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q36570234|Ganna F. Zagorenko]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-03-08 | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q12358881|альголог]]'' | | data-sort-value="2022" | 2022-02-18 | |- | | | ''[[:d:Q60694801|Кринберг, Игорь Августович]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-08-21 | [[Самар]] | [[галим]] | Иркутск дәүләт университеты | data-sort-value="2005" | 2005-12-24 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q529309|Valentin Rasputin]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-03-15 | ''[[:d:Q4006652|Ust'-Uda]]'' | [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q6625963|язучы-романист]]''<br/>''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]'' | | data-sort-value="2015" | 2015-03-14 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q1706297|Alexander Vampilov]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-08-19 | [[Черемхово (Иркутск өлкәсе)]] | [[Драматурглар|драматург]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]'' | | data-sort-value="1972" | 1972-08-17 | [[Байкал|Байкал күле]] |- | | | ''[[:d:Q4076690|Kim Balkov]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-09-15 | ''[[:d:Q606857|Кәхта районы]]'' | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]'' | | data-sort-value="2020" | 2020-09-28 | |- | | | ''[[:d:Q4093350|Aleksandr Timofeevich Bonner]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-06-04 | [[Иркутск]] | [[галим]] | | data-sort-value="2020" | 2020 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4402487|Valery Ryabtsev]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-10-21 | [[Мәскәү]] | [[галим]] | | | |- | | | ''[[:d:Q60826849|Казимировский, Эдуард Соломонович]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-04-24 | | [[галим]] | Иркутск дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q123996122|Прокопий Батюрович Коновалов]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-12-02 | ''[[:d:Q19655167|Толодой]]'' | ''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q19829967|mongolist]]'' | ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q1055243|Бурят дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201608|Institute of Mongolian, Buddhist and Tibetan Studies]]''<br/>''[[:d:Q4100062|Buryatia Scientific Center SB RAS]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q595709|Leonid Borodin]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-04-14 | [[Иркутск]] | [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="2011" | 2011-11-24 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4364517|Leonid Plastinin]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-01-10 | ''[[:d:Q740565|Khorinsky District]]'' | ''[[:d:Q901402|географ]]'' | | | |- | 1958 | 1963 | ''[[:d:Q15066579|Gelij Zjerebtsov]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-09-17 | [[Тайшет]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q4201727|Institute of Solar-Terrestrial Physics]]''<br/>''[[:d:Q1055243|Бурят дәүләт университеты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q15070486|Boris Trofimov]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-10-02 | [[Чита]] | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q4203307|A.E. Favorsky Irkutsk Institute of Chemistry]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q19916218|Andrey Rumyantsev]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-09-15 | ''[[:d:Q18407546|Sherashovo]]'' | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[язучы]] | | | |- | | | [[Дора Васильева]] | data-sort-value="1938" | 1938-12-12 | [[Вилюйск]] | [[галим]] | | data-sort-value="2018" | 2018-04-14 | [[Якутск]] |- | | | ''[[:d:Q99887294|Лапердин Валерий Кириллович]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-07-26 | ''[[:d:Q21103574|Byrka, Priargunsky District, Zabaykalsky Krai]]'' | | ''[[:d:Q24239466|Institute of the Earth's Crust]]'' | data-sort-value="2018" | 2018-01-03 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q138788280|Черепанов Вадим Васильевич]]'' | data-sort-value="1938" | 1938 | | ''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | ''[[:d:Q4261806|Limnological Institute]]'' | data-sort-value="1990" | 1990 | |- | | | ''[[:d:Q4200443|Vyacheslav Imshenetsky]]'' | data-sort-value="1939" | 1939 | [[Түбән Новгород]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]'' | Иркутск дәүләт университеты | data-sort-value="2009" | 2009 | |- | | | ''[[:d:Q12097147|Горошко Михайло Васильович]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-10-27 | ''[[:d:Q65354|Tarashcha Raion]]'' | ''[[:d:Q520549|геолог]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q48034422|Oleg Vasilyev]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-11-01 | [[Иркутск]] | [[математик]] | Иркутск дәүләт университеты | data-sort-value="2002" | 2002 | [[Иркутск]] |- | | 1962 | ''[[:d:Q138609682|Коваленко, Владимир Афанасьевич]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-03-21 | [[Иланский|Илански]] | | | data-sort-value="2023" | 2023-11-17 | [[Иркутск]] |- | | 1971 | ''[[:d:Q138821889|Sergey Kostrovitsky]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-07-04 | [[Новгород-Сиверскый|Новһород-Сиверскый]] | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[галим]] | ''[[:d:Q24239466|Institute of the Earth's Crust]]''<br/>''[[:d:Q30266846|A. P. Vinogradov Institute of Geochemistry]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4418851|Nikolai Sidorov]]'' | data-sort-value="1940" | 1940 | | [[галим]] | Иркутск дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q135286938|Margarita Kink]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-08-22 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q4207665|Aleksey Kazannik]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-07-26 | ''[[:d:Q4350747|Perepys]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | Иркутск дәүләт университеты<br/>[[Ф.М. Достоевский исемендәге Омск дәүләт университеты|Омск дәүләт университеты]] | data-sort-value="2019" | 2019-06-02 | [[Омск]] |- | | | ''[[:d:Q48644845|Anatoly Imetkhenov]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-10-13 | ''[[:d:Q13653496|Zama]]'' | ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q15839134|эколог]]'' | ''[[:d:Q5329352|Көнчыгыш Себер дәүләт технология һәм идарә университеты]]'' | data-sort-value="2016" | 2016-11-25 | [[Улан-Удэ]] |- | | | ''[[:d:Q55664770|Fjodor Karlovitsj Sjmidt]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-10-12 | ''[[:d:Q2157145|Нижнеингашски районы]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | Иркутск дәүләт университеты<br/>[[Иркутск илкүләм тикшеренү техник университеты]] | | |- | | | ''[[:d:Q4192191|Valery Zinovyev]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-07-27 | [[Нерчинск]] | [[галим]] | Иркутск дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q4126500|Иркутск дәүләт университетының Педагогика институты]]'' | data-sort-value="1983" | 1983-03-21 | |- | | | ''[[:d:Q4296989|Michail Alekseevitsj Mitjukov]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-01-07 | ''[[:d:Q2219403|Ust-Udinsky District]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хокук белгече]] | [[Мәскәү дәүләт юридик университеты]] | | |- | | | ''[[:d:Q26243591|Аргучинцев, Валерий Куприянович]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-01-30 | | [[галим]] | | data-sort-value="2016" | 2016-07-02 | |- | | | ''[[:d:Q40035300|Gennady Butakov]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-05-31 | ''[[:d:Q16013131|Тыреть 2-я]]'' | ''[[:d:Q901402|географ]]'' | Иркутск дәүләт университеты | data-sort-value="2016" | 2016-07-18 | [[Анапа]] |- | 1965 | 1969 | ''[[:d:Q45750087|Evgueni F. Martynovich]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-07-05 | [[Шимановск]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | Иркутск дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q55656538|Чернов, Николай Фёдорович]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-01-29 | ''[[:d:Q4063258|Alygdzher]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | Иркутск дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q4494848|Valery Khayryuzov]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-09-16 | [[Иркутск]] | [[язучы]] | | | |- | | | ''[[:d:Q16684748|Pavel Panchenko]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-04-21 | | ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q21640309|Albina Kovalyova]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-08-17 | ''[[:d:Q4497795|Хингуй (станци)]]'' | [[хокук белгече]] | | | |- | | | ''[[:d:Q24010105|Alekszandr Vlagyimirovics Sztyepanov]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-10-11 | | ''[[:d:Q11063|астроном]]'' | ''[[:d:Q845924|Пулково обсерваториясе]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4421901|Vladimir Skif]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-02-17 | ''[[:d:Q905575|Kuytun]]'' | ''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q1148872|пародист]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q15845800|Larisa Zlobina]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-10-10 | [[Красноярск]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q54935618|Vladimir Srochko]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-06-04 | ''[[:d:Q1655792|Tayshetsky District]]'' | [[математик]] | Иркутск дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q125848149|Тиваненко Алексей Васильевич]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-07-17<br/>1947-11-24 | ''[[:d:Q16016731|Zabituy]]'' | ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]'' | ''[[:d:Q30263268|Baikal Institute of Nature Management]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4136041|Sergey Gerasimov]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-10-25 | | [[хокук белгече]] | | | |- | | | ''[[:d:Q4168441|Nikolay Drozdov]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-08-21 | ''[[:d:Q18406972|Chernigovskoye]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>[[профессор]]<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q4443585|Aleksandr Strekalovsky]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-11-02 | [[Кырым]] | [[математик]] | Иркутск дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q15066085|Bair Dugarov]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-06-19<br/>1947-06-17 | ''[[:d:Q726524|Okinsky District]]'' | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | ''[[:d:Q4201608|Institute of Mongolian, Buddhist and Tibetan Studies]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q60694762|Леви, Кирилл Георгиевич]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-02-10 | [[Мәскәү]] | [[галим]] | Иркутск дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q24239466|Institute of the Earth's Crust]]''<br/>[[Иркутск илкүләм тикшеренү техник университеты]] | data-sort-value="2018" | 2018-10-13 | [[Иркутск]] |- | 1969<br/>1978 | 1974<br/>1981 | ''[[:d:Q108134189|Анатолий Ипполитович Круликовский]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-10-14 | | ''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''<br/>''[[:d:Q48930480|philosophy teacher]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q95746777|Aleksandr Vasiliev]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-07-30 | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | 1977 | ''[[:d:Q135104002|Victor Podvysotsky]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-12-23 | | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[галим]] | ''[[:d:Q294508|ALROSA]]''<br/>''[[:d:Q12104641|Zhytomyr State Technological University]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4424554|Aleksandr Smirnov]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-08-03 | [[Ржев]] | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]'' | Иркутск дәүләт университеты | data-sort-value="2025" | 2025-12-03 | |- | | | ''[[:d:Q4465164|Arnold Tulokhonov]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-09-03 | ''[[:d:Q27556380|Закулей]]'' | ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | [[Федерация Советы]] | | |- | | | ''[[:d:Q22133451|Svetlana Dambinova]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-03-15 | [[Иркутск]] | ''[[:d:Q6337803|нейробиолог]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q56307487|Aleksandr Stanislavovič Madžarov]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-08-09 | [[Астана]] | [[галим]] | Иркутск дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q4075376|Anatoly Bayborodin]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-03-24 | ''[[:d:Q4429644|Sosnovo-Ozerskoye]]'' | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | Иркутск дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q4478015|Mikhail Uspensky]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-11-29 | [[Барнавыл]] | [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]'' | | data-sort-value="2014" | 2014-12-13 | [[Красноярск]] |- | | | ''[[:d:Q26255828|M. D. Severʹi͡anov]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-11-22 | | [[галим]] | ''[[:d:Q16666956|Красноярск дәүләт архитектура-төзелеш академиясе]]'' | | |- | | 1972 | ''[[:d:Q84816363|Vladimir Tauson]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-01-19 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''<br/>''[[:d:Q16335312|геохимик]]'' | ''[[:d:Q30266846|A. P. Vinogradov Institute of Geochemistry]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q112988715|Vetrov Viktor Mixailovich]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-05-23 | [[Иркутск]] | [[галим]] | ''[[:d:Q4203315|Irkutsk Oblast Local Museum]]''<br/>Иркутск дәүләт университеты | data-sort-value="2015" | 2015-11-11 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q4465974|Турик, Александр Степанович]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-11-29 | [[Сахалин өлкәсе]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q39392102|Александр Павлович Потехин]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-02-23 | ''[[:d:Q1655156|Karymsky District]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | Иркутск дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q4201727|Institute of Solar-Terrestrial Physics]]'' | data-sort-value="2019" | 2019-01-07 | [[Иркутск]] |- | | | ''[[:d:Q60827606|Самдан, Зоя Баировна]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-04-22 | ''[[:d:Q4406264|Samagaltay]]'' | [[галим]] | | | |- | | | ''[[:d:Q65157691|Anton Romanov]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-10-23 | [[Иркутск]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q109484656|Иван Кузьмич Миронов]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-07-04 | [[Красноярск крае]] | ''[[:d:Q392651|махсус агент]]''<br/>[[генерал-лейтенант]]<br/>''[[:d:Q4208180|Казачий генерал]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q4289860|Vladimir Melnikov]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-01-26 | [[Совет Гаване]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | [[Федерация Советы]] | data-sort-value="2013" | 2013-08-27 | [[Чита]] |- | | | ''[[:d:Q54185255|Кузеванов Виктор Яковлевич]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-12-21 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | ''[[:d:Q15839134|эколог]]'' | ''[[:d:Q1996071|Botanic Garden of the Irkutsk State University]]''<br/>Иркутск дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q111912547|Michael Shunkov]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-05-24 | [[Иркутск]] | ''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>[[галим]] | ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4265094|Vladimir Loginov]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-11-18 | [[Онега (шәһәр)|Онега]] | | | data-sort-value="2016" | 2016-10-17 | [[Хабарау|Хабаровск]] |- | | 1976 | ''[[:d:Q39389280|Galina Korzun]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-01-26 | | ''[[:d:Q17486376|атучы спортсмен]]''<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q117313738|Петрук Віра Андріївна]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-08-03 | ''[[:d:Q16017102|Нови Када]]''<br/>[[Иркутск өлкәсе]] | [[профессор]]<br/>[[математик]] | ''[[:d:Q12093373|Vinnytsia National Technical University]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4084991|Людмила Берлина]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-03-27 | ''[[:d:Q958163|Ust-Ordynsky]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="2017" | 2017-08-08 | |- | | | ''[[:d:Q28500711|Леонид Лазаревич Убугунов]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-07-19 | [[Иркутск өлкәсе]] | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | ''[[:d:Q4201635|Institute of General and Experimental Biology]]''<br/>''[[:d:Q16628491|Buryat State Agricultural Academy]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q55107010|Кузьмин, Олег Викторович]]'' | data-sort-value="1955" | 1955 | [[Коркино]] | [[математик]] | Иркутск дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q98497160|Yuriy Kurin]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-04-29 | [[Иркутск]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q4096923|Valentina Bronevich]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-01-25 | ''[[:d:Q1042950|Tigilsky District]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q4100149|Aleksandr Butakov]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-08-30 | [[Иркутск]] | [[галим]] | [[Ф.М. Достоевский исемендәге Омск дәүләт университеты|Омск дәүләт университеты]] | | |- | | 1978 | ''[[:d:Q4197419|Ignatius]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-03-25 | [[Иркутск]] | ''[[:d:Q1423891|дин хезмәтчесе]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>[[инженер]] | | | |- | | | ''[[:d:Q30345962|Sergey Yuryevich Marochkin]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-11-16 | [[Заозёрный|Заозөрный]] | [[галим]] | Иркутск дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q21154030|Valery Pavlovich Prishchepa]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-02-07 | ''[[:d:Q16016757|Zayarsk]]'' | [[галим]] | ''[[:d:Q1059283|Николай Фёдорович Катанов исемендәге Хакасия дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="2020" | 2020-09-19 | [[Абакан]] |- | | | ''[[:d:Q32361920|Valeriy Petrov]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-10-20 | ''[[:d:Q27556395|Нукуты]]'' | [[хокук белгече]] | | | |- | | | ''[[:d:Q97315635|Коржинек, Леонид Геннадьевич]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-11-24 | ''[[:d:Q4333966|Olovyannaya]]''<br/>''[[:d:Q182902|Chita Oblast]]'' | | | | |- | | 1979 | ''[[:d:Q131722489|Ilya Korobkov]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-08-02 | | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[галим]] | ''[[:d:Q294508|ALROSA]]''<br/>''[[:d:Q6873803|Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университетының Мирный политехник институты]]''<br/>''[[:d:Q134998919|Botuobinskaya Geological Exploration Expedition]]'' | data-sort-value="2020" | 2020-09-23 | [[Санкт-Петербург]] |- | | 1981 | ''[[:d:Q4525335|Victor Shkulev]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-04-13 | ''[[:d:Q4475260|Ulyoty]]'' | [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[эшкуар]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''<br/>[[менеджер]]<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q4536414|Sergey Yazev]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-04-16 | [[Иркутск]] | ''[[:d:Q11063|астроном]]'' | Иркутск дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q4201727|Institute of Solar-Terrestrial Physics]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q65157620|Петров, Сергей Анатольевич]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-05-20 | [[Уссурийск]] | | | | |- | | 1980 | ''[[:d:Q139962748|Lyudmila Liskovaya]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-04-18 | [[Нижнеудинск]] | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>[[галим]] | ''[[:d:Q294508|ALROSA]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4189639|Igor Zvecharovsky]]'' | data-sort-value="1959" | 1959 | [[Алдан (шәһәр)|Алдан]] | [[хокук белгече]] | Иркутск дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q5295572|Dondogdorjyn Erdenebat]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-10-26 | ''[[:d:Q234680|Selenge Province]]'' | [[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q99293102|Виктор Васильевич Игнатенко]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-02-26 | ''[[:d:Q632454|Arkhara]]'' | | | | |- | | | ''[[:d:Q132174326|Alexey F. Nikolsky]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-10-06 | [[Иркутск]] | | [[Байкал дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201465|V.B. Sochava Institute of Geography]]'' | data-sort-value="2021" | 2021-01 | |- | 1978 | 1983 | ''[[:d:Q132623110|Sodnomsambuu Demberel]]'' | data-sort-value="1959" | 1959 | [[Ulaanbaatar|Улан-Батор]] | ''[[:d:Q12094958|геофизик]]'' | ''[[:d:Q132627265|Institute of Astronomy and Geophysics]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4278088|Igor Malov]]'' | data-sort-value="1960" | 1960 | [[Екатеринбург]] | [[галим]] | [[Иркутск дәүләт медицина университеты]] | | |- | | | ''[[:d:Q24934244|Vitaly Ivanov]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-07-31 | [[Красноярск]] | [[Jurnalist|журналист]] | | | |- | | 1982 | ''[[:d:Q88323366|Elena V. Gritsenko]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-11-17<br/>1960 | [[Иркутск]] | [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q462390|доцент]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q100600973|Марина Владимировна Седых]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-05-03 | [[Иркутск]] | [[эшкуар]]<br/>[[хокук белгече]] | | | |- | | | ''[[:d:Q123510463|Лбова Людмила Валентиновна]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-08-30 | ''[[:d:Q4250916|Kyren]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]] | | |- | | 1983 | ''[[:d:Q15064839|Igor Bychkov]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-05-08 | [[Чита]] | [[математик]] | Иркутск дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q30263210|Matrosov Institute for System Dynamics and Control Theory]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q15066457|Sergey Yeroshchenko]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-05-28 | [[Черемхово (Иркутск өлкәсе)]] | ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q136817468|Кириллова, Альбина Александровна]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-01-01 | ''[[:d:Q19614420|Gakhany]]''<br/>''[[:d:Q1651989|Ekhirit-Bulagatsky District]]'' | | | | |- | | 1985 | ''[[:d:Q4237406|Николай Крадин]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-04-17 | ''[[:d:Q1244168|Онохой бистәсе]]'' | ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q499220|Ерак Көнчыгыш дәүләт техник университеты]]''<br/>[[Ерак Көнчыгыш федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q64516600|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Ерак Көнчыгыш халыклары тарихы, археологиясе һәм этнографиясе институты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4368460|Igor Podshivalov]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-08-02 | [[Ангарск]] | ''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q12359071|анархист]]'' | | data-sort-value="2006" | 2006-08-08 | [[Шелехов (шәһәр)|Шелехов]] |- | | | ''[[:d:Q97315659|Морохоева, Ирина Петровна]]'' | data-sort-value="1963" | 1963-08-28 | ''[[:d:Q4464934|Тугутуй]]'' | | | | |- | | | ''[[:d:Q4531345|Lena Eltang]]'' | data-sort-value="1964" | 1964-08-29 | [[Санкт-Петербург]] | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | | | |- | | 1987 | ''[[:d:Q18427736|Kamran Aliyev]]'' | data-sort-value="1965" | 1965-11-18 | [[Балакән]] | ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>[[хокук белгече]] | | | |- | | | ''[[:d:Q55651155|Alexander Varfolomeev]]'' | data-sort-value="1965" | 1965-06-04 | ''[[:d:Q4308991|Mukhorshibir]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | [[Федерация Советы]] | | |- | | | ''[[:d:Q2373776|Nikolai Kuryanovich]]'' | data-sort-value="1966" | 1966-06-19 | [[Тулун]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q15077472|Sergey Sklyarov]]'' | data-sort-value="1967" | 1967-08-28 | [[Иркутск]] | [[галим]] | ''[[:d:Q7381992|Россия гадел хөкем университеты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q55650462|Alexander Walerjewitsch Argutschinzew]]'' | data-sort-value="1967" | 1967-05-04 | [[Иркутск]] | [[математик]] | Иркутск дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q43427705|Гладкочуб, Дмитрий Петрович]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-02-08 | [[Благовещенск]] | [[галим]] | Иркутск дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q24239466|Institute of the Earth's Crust]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4142905|Gombojavyn Zandanshatar]]'' | data-sort-value="1970" | 1970-03-08 | ''[[:d:Q2593925|Baatsagaan]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q22918573|Yury Garmaev]]'' | data-sort-value="1970" | 1970-09-02 | | [[галим]] | | | |- | | | ''[[:d:Q109486588|Донская, Татьяна Владимировна]]'' | data-sort-value="1970" | 1970-11-05 | [[Иркутск]] | | ''[[:d:Q24239466|Institute of the Earth's Crust]]'' | | |- | | 1993<br/>1995 | ''[[:d:Q123523350|Evgeny Shtefan]]'' | data-sort-value="1970" | 1970-05-12 | | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | ''[[:d:Q4203307|A.E. Favorsky Irkutsk Institute of Chemistry]]''<br/>''[[:d:Q12623890|Korea Research Institute of Chemical Technology]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q137427655|Иванов, Алексей Викторович]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-12-19 | [[Иркутск]] | | ''[[:d:Q24239466|Institute of the Earth's Crust]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q26255799|Valeriya Ivanova]]'' | data-sort-value="1972" | 1972-11-11 | [[Иркутск]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q88422120|Denis Sidorov]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-10-30 | [[Иркутск]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]'' | ''[[:d:Q649868|Hunan University]]''<br/>[[Россия фәннәр академиясе]]<br/>''[[:d:Q504723|University of Siegen]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q15071672|Maxim A. Timofeyev]]'' | data-sort-value="1975" | 1975-07-02 | [[Ангарск]] | ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q15839134|эколог]]'' | Иркутск дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q29359155|Oksana Wiktorowna Lunina]]'' | data-sort-value="1975" | 1975-06-08 | [[Находка]] | [[галим]] | | | |- | | | ''[[:d:Q60836036|Большедворский, Марк Александрович]]'' | data-sort-value="1975" | 1975 | [[Ангарск]] | | | | |- | | | ''[[:d:Q24352595|Aleksey Litvinov]]'' | data-sort-value="1980" | 1980-03-24 | [[Абакан]] | ''[[:d:Q970153|child actor]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q7510890|Anna Matison]]'' | data-sort-value="1983" | 1983-07-08 | [[Иркутск]] | ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q13235160|җитештерүче]]''<br/>''[[:d:Q578109|телепродюсер]]''<br/>''[[:d:Q61817103|principal director]]''<br/>''[[:d:Q2962070|куючы-рәссам]]''<br/>''[[:d:Q1323191|костюмнар буенча рәссам]]''<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q21088414|Andrey Antipin]]'' | data-sort-value="1984" | 1984-08-19 | ''[[:d:Q1656206|Ust-Kutsky District]]'' | [[язучы]] | | | |- | | | ''[[:d:Q41186183|Башкатов, Дмитрий Викторович]]'' | data-sort-value="1984" | 1984-02-05 | ''[[:d:Q909079|Chunsky (urban-type settlement)]]'' | ''[[:d:Q11338576|боксчы]]'' | | | |- | | 2007 | ''[[:d:Q139584044|Leonid Bardukhinov]]'' | data-sort-value="1985" | 1985-02-14 | | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q294508|ALROSA]]''<br/>[[М. К. Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты|Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты]] | | |- | | | ''[[:d:Q4058367|Azija]]'' | data-sort-value="1986" | 1986-06-10 | ''[[:d:Q4250916|Kyren]]'' | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q578109|телепродюсер]]''<br/>''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]'' | | | |- | | 2010 | ''[[:d:Q127789216|Andrey O. Frolov]]'' | data-sort-value="1988" | 1988-02-21 | ''[[:d:Q132732|Bratsk]]'' | | ''[[:d:Q24239466|Institute of the Earth's Crust]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q131590680|Vasily S. Vishnyakov]]'' | data-sort-value="1990" | 1990-03-25 | | ''[[:d:Q12358881|альголог]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q21640871|Alesya Kuznetsova]]'' | data-sort-value="1992" | 1992-03-30 | ''[[:d:Q132732|Bratsk]]'' | ''[[:d:Q6665249|дзюдочы]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q138662806|Olga Popova]]'' | data-sort-value="1997" | 1997 | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q2000065|University of Cádiz]]'' | | |- | 1996-10<br/>1986-09<br/>1980-08-15 | 1999-11<br/>1990-11<br/>1985-06-22 | ''[[:d:Q56755372|Eugene A Silow]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | Иркутск дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q482651|Pai Chai University]]''<br/>''[[:d:Q864831|Biotech Research and Innovation Centre]]'' | | |- | 2001 | 2006 | ''[[:d:Q57031397|Ilya Kotelnikov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q30254726|Institute of Macromolecular Chemistry]]''<br/>''[[:d:Q4261806|Limnological Institute]]'' | | |- | 2002-09-01 | 2007-06-01 | ''[[:d:Q57056781|Maxim Gonchar]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q259517|Берләшкән атом-төш тикшеренүләр институты]]'' | | |- | 2009-09-01 | 2014-05-31 | ''[[:d:Q57190189|Alina Vishneva]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q259517|Берләшкән атом-төш тикшеренүләр институты]]'' | | |- | 2006-08-01 | 2011-06-20 | ''[[:d:Q57213379|Denis Axenov-Gribanov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | Иркутск дәүләт университеты | | |- | 2006-07-01<br/>2001-09-01 | 2009-10-26<br/>2006-07-01 | ''[[:d:Q57213396|Daria Bedulina]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | Иркутск дәүләт университеты | | |- | 1994-09-01 | 1998-03-04 | ''[[:d:Q57848774|Oksana Lunina]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q24239466|Institute of the Earth's Crust]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q58211881|Alexey Galanin]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | |- | 1991-05-31 | 1996-05-31 | ''[[:d:Q58323410|Dmitry Naumov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q492318|University of Alabama]]'' | | |- | 1990-06-30 | 1995-06-30 | ''[[:d:Q58926467|Kirill Palamartchouk]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q837164|Ньюкасл университеты]]'' | | |- | 1955-09-01 | 1960-06-10 | ''[[:d:Q59833770|Margarita Erbajeva]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]'' | | | |- | 1974-09-01 | 1979-05-31 | ''[[:d:Q59833848|Fedora Khenzykhenova]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | |- | 1967-09-01 | 1972-06-01 | ''[[:d:Q59889357|Nina Zolotukhina]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201727|Institute of Solar-Terrestrial Physics]]'' | | |- | 2009 | 2011 | ''[[:d:Q60173227|Vladimir V Annenkov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q1063329|РФА СБ Төш физикасы институты]]''<br/>''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]'' | | |- | 2001-09 | 2005-06 | ''[[:d:Q60331337|Alexey Vladimirov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q574571|Регенсбург университеты]]''<br/>[[Лунд университеты]]<br/>''[[:d:Q309948|Бохумдагы Рур университеты]]''<br/>''[[:d:Q219694|Комплутенсе университеты]]'' | | |- | 1972 | 1977 | ''[[:d:Q61013711|Mikhail Grudinin]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4418294|Siberian Institute of Plant Physiology and Biochemistry]]''<br/>''[[:d:Q30296245|Россия Федерациясе сәламәтлек саклау министрлыгының грипп фәнни-тикшеренү институты]]'' | | |- | 1986 | 1991 | ''[[:d:Q61199242|Svetlana Lepekhova]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | |- | 2002-01<br/>1997-06-01 | 2005-01<br/>2002-06 | ''[[:d:Q61199255|Nikolay Sudakov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4261806|Limnological Institute]]''<br/>''[[:d:Q30263231|Irkutsk Scientific Center of Surgery and Traumatology]]''<br/>Иркутск дәүләт университеты<br/>[[Россия фәннәр академиясе]] | | |- | 1971 | 1976 | ''[[:d:Q63615868|Victor Y Kuzevanov]]'' | | | ''[[:d:Q15839134|эколог]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | Иркутск дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q1996071|Botanic Garden of the Irkutsk State University]]''<br/>[[Байкал дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4418294|Siberian Institute of Plant Physiology and Biochemistry]]'' | | |- | 1979-09-01 | | ''[[:d:Q71799865|Vadim Annenkov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4261806|Limnological Institute]]'' | | |- | 1982-08-01 | 1987-05-31 | ''[[:d:Q73169373|Aleksey V. Kolesnichenko]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q3032414|Россия фәннәр академиясенең Себер бүлекчәсе]]'' | | |- | 1981-09 | 1986-05 | ''[[:d:Q74266826|Genadii Borovskii]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4418294|Siberian Institute of Plant Physiology and Biochemistry]]'' | | |- | 1971-09-01 | 1976-06-25 | ''[[:d:Q74761545|Sergei V. Rasskazov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | |- | 1966 | 1971 | ''[[:d:Q80455411|Lyudmila I Larina]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4203307|A.E. Favorsky Irkutsk Institute of Chemistry]]'' | | |- | 1999 | 2004 | ''[[:d:Q83501231|Irina Rusakova]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4203307|A.E. Favorsky Irkutsk Institute of Chemistry]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q83654252|Boris Sukhov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4203307|A.E. Favorsky Irkutsk Institute of Chemistry]]'' | | |- | 1996-09-01 | 2001-08-31 | ''[[:d:Q83818094|Alexander V Mareev]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | |- | 2002-06-01 | | ''[[:d:Q85260983|Nikolay Strokin]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | |- | 2008-09-01<br/>2001-09-01 | 2011-06-22<br/>2008-06-23 | ''[[:d:Q85360773|Natalia V Karimova]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q868421|Ирвайндагы Калифорния университеты]]''<br/>''[[:d:Q31249|Кәнзас штаты үнивирситите]]''<br/>Иркутск дәүләт университеты | | |- | 2008-09-01 | 2013-06-01 | ''[[:d:Q86042901|Alexey Morozov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4261806|Limnological Institute]]'' | | |- | 1998-09-01 | 2003-06-23 | ''[[:d:Q86408203|Alexander Valeryevich Liapunov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | |- | 2006-09 | 2011-07 | ''[[:d:Q87010994|Ivan Mikhaylov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4261806|Limnological Institute]]'' | | |- | 1970-09-01 | 1975-05-31 | ''[[:d:Q87314193|Natalia L Zaichenko]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | |- | 2006-09-01<br/>2011-09-01 | 2011-06-20<br/>2013-06-20 | ''[[:d:Q87416309|Anton Kuzmin]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4261806|Limnological Institute]]''<br/>''[[:d:Q4203307|A.E. Favorsky Irkutsk Institute of Chemistry]]'' | | |- | 1997-09 | 2002-06 | ''[[:d:Q87604047|Svetlana Chernitsyna]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4261806|Limnological Institute]]'' | | |- | 1983-09-01 | | ''[[:d:Q87901479|Mikhail Pastukhov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q30266846|A. P. Vinogradov Institute of Geochemistry]]'' | | |- | 2005-09-01 | 2010-08-31 | ''[[:d:Q87965599|Vladimir B Orel]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | |- | 1993-09-01 | 1998-06-30 | ''[[:d:Q89338632|Vera I Poletaeva]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q30266846|A. P. Vinogradov Institute of Geochemistry]]'' | | |- | 2006 | 2011 | ''[[:d:Q91038184|Sergey A Potapov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q3032414|Россия фәннәр академиясенең Себер бүлекчәсе]]'' | | |- | 2002 | 2007 | ''[[:d:Q91419626|Matosova Ekaterina]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | |- | 1993-09 | 1999-06 | ''[[:d:Q91581138|Vera Ivanova]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201727|Institute of Solar-Terrestrial Physics]]'' | | |- | 2000-01-09 | 2005-06-01 | ''[[:d:Q92096079|Mikhail Makarov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Россия фәннәр академиясе]] | | |- | | | ''[[:d:Q92664691|Alexandra M Belogolova]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4203307|A.E. Favorsky Irkutsk Institute of Chemistry]]'' | | |- | 2010-09-01<br/>2018-01-09 | 2015-07-01<br/>2020-07-31 | ''[[:d:Q93114214|Artem N Bondaryuk]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q52846162|Irkutsk Antiplague Research Institute of Siberia and Far East]]'' | | |- | 2011<br/>2007 | 2013<br/>2011 | ''[[:d:Q94957250|Dmitrii A Shabalin]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4203307|A.E. Favorsky Irkutsk Institute of Chemistry]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q95643731|Veronika V Gurina]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4418294|Siberian Institute of Plant Physiology and Biochemistry]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q96034339|Lyubov Dudareva]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4418294|Siberian Institute of Plant Physiology and Biochemistry]]'' | | |- | 2012-09-01<br/>2016-09-01<br/>2018-10-01 | 2016-06-30<br/>2018-06-30 | ''[[:d:Q96066320|Alexander S Bobkov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | Иркутск дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q98476384|Enkhmaa Dagvadorj]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q20612408|Mongolian National University of Medical Sciences]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q98887664|Anastasia G Koroleva]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4261806|Limnological Institute]]'' | | |- | 1994 | 1999 | ''[[:d:Q99585861|Vadim N Nurminsky]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4418294|Siberian Institute of Plant Physiology and Biochemistry]]'' | | |- | 1977-09-01 | 1982-06-30 | ''[[:d:Q100736720|Andre Zhdanov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4261806|Limnological Institute]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q101160009|E K Grigoricheva]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q151510|Һайделберг университеты]]''<br/>Иркутск дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q102241213|Vladimir Fedorovich Kleimenov]]'' | | | [[математик]] | | | |- | | | ''[[:d:Q102241214|Vasily Vasilievich Bludov]]'' | | | [[математик]] | | | |- | | | ''[[:d:Q102267342|Boris Yakovlevich Rubinstein]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q102276868|Eugenia V. Markova]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102276870|Svetlana V. Solodusha]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102276880|Olga Alexandrovna Romanova]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102276881|V Abdullin]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q102312381|Vladimir Olegovich Kazak]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102312382|Veronika Vladimirovna Shemetova]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q102341272|Margarita Il'inichna Verhozina]]'' | | | [[математик]] | | | |- | | | ''[[:d:Q102344759|Sergey Valer'evich Zhurkov]]'' | | | [[математик]] | | | |- | | | ''[[:d:Q103164618|Andrei Valerevich Mantsivoda]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q103164629|Vladimir Ivanovich Martʹyanov]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q103164653|Yury Penzin]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q103164673|Emil' Itskovich Fridman]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q103164681|Aleksndr Mikhaylovich Slobodskoy]]'' | | | | | | |- | 1997-09-01 | 2002-06-01 | ''[[:d:Q113030351|Vladimir V. Lyubushkin]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q259517|Берләшкән атом-төш тикшеренүләр институты]]'' | | |- | 2017-02-05 | 2017-12-31 | ''[[:d:Q116773910|Sohei Wada]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q129111547|Жукова, Татьяна Васильевна]]'' | | | ''[[:d:Q11710359|гидробиолог]]'' | ''[[:d:Q17043366|Naroch biological Station]]'' | | |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Чыганаклар == * Иркутский государственный университет им. А. А. Жданова : Крупнейший учебно-методический центр Восточной Сибири / Министерство высшего и среднего специального образования РСФСР. — Иркутск : Восточно-Сибирская правда, 1978. — 172 с. — 5000 экз. * Нестерович, А. А. Иркутский государственный университет — первенец вузовской науки Восточной Сибири (1918−1998). — Иркутск : Агентство «Комсомольская правда — Байкал» : Изд-во Иркут. ун-та, 1998. — 112 с. — 3000 экз. * Восточно-сибирский государственный университет // Университеты и научные учреждения / Ред. коллегия: Р. И. Белкин, Г. И. Бройдо, Х. З. Габидуллин и др.; Наркомпрос РСФСР. — 2-е изд., перераб. и доп. — М.; Л.: Объединённое научно-техническое издательство, 1935. — VIII, 585 с. * Иркутский биолого-географический институт // Университеты и научные учреждения / Ред. коллегия: Р. И. Белкин, Г. И. Бройдо, Х. З. Габидуллин и др.; Наркомпрос РСФСР. — 2-е изд., перераб. и доп. — М.; Л.: Объединённое научно-техническое издательство, 1935. — VIII, 585 с. * Иркутский государственный университет / Смирнов А. И. // Излучение плазмы — Исламский фронт спасения [Электронный ресурс]. — 2008. — С. 674. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 11). — ISBN 978-5-85270-342-2. == Сылтамалар == {{Тышкы сылтамалар}} == Шулай ук карагыз == {{Портал|Мәгариф|Россия Федерациясе}} * [[Россия югары уку йортлары исемлеге]] [[Төркем:Россия университетлары]] [[Төркем:1918 елда нигезләнгән уку йортлары]] [[Төркем:Әлифба буенча университетлар]] [[Төркем:Иркутск]] mfe1p13zo6yl4xlynx0og6kxdazkhdp 0 389266 5963082 5946592 2026-06-13T18:51:23Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963082 wikitext text/x-wiki {{УК}} ''<small>[[Төньяк-Көнчыгыш дәүләт университеты]] белән бутамагыз</small>'' '''{{Label|Q1869280|lang=tt}}''' ({{lang-ru|{{Label|Q1869280|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q1869280|lang=en}}}}, {{lang-sah|{{Label|Q1869280|lang=sah}}}}) — [[Якутия|Саха-Якутия республикасы]] башкаласы [[Якутск]] шәһәрендә урнашкан [[югары уку йорты]], Россиядәге 10 федераль университетның берсе. [[Анадырь]], [[Мирный (Якутия)|Мирный]], [[Нерюнгри]]да филиаллары бар. 1934 елда педагогика институты буларак нигезләнгән. 1990 елда совет фирка эшлеклесе Максим Кир улы Аммосов исеме бирелгән. == Тарих == [[Файл:Главный корпус ЯГУ.JPG|200px|thumb|right|[[Якут дәүләт университеты|ЯДУның]] уку корпусы]] 1934 елда [[Якутск]]ида дәүләт педагогика институты (ЯДПИ) ачыла. 22 ел эчендә институт 2 535 укытучы әзерләгән. Институтның укытучылар составы: институтның беренче директоры И. П. Жегусов, уку һәм фәнни процессның җитәкчеләре һәм оештыручылары: И. А. Мельников, С. Ф. Попов, җәмгыять белеме укытучылары П. М. Корнилов, И. К. Федоров, В. А. Цветков, математиклар И. И. Шәрәпов, С. В. Родионов, физиклар Ю. Г. Шафер, А. С. Ковалевский, М. А. Алексеев, филологлар В. В. Яковлев, Н. С. Григорьев, К. Ф. Пасютин һәм башкалар. === Якут дәүләт университеты === [[Якут дәүләт университеты]] (ЯДУ) СССР Министрлар Советының 1956 елның 23 августындагы карары белән оештырыла. 1990 елдан университет М. К. Аммосов исемен йөртә. Саха (Якутия) Республикасы Президенты М. Е. Николаевның 1993 елның 6 февралендәге Указы нигезендә, ЯДУга республиканың белгечләрне гуманитар, социаль-икътисадый, педагогик һәм табигый-фәнни юнәлешләрдә әзерләүне оештыручы һәм сыйфаты өчен җаваплы баш югары уку йорты статусы бирелә. 1991 елда мәгълүмати исәпләү үзәге базасында яңа мәгълүмати технологияләр үзәге оештырыла. 1999 елда Интернет-технологияләр үзәге төзүгә грант бирелә. 1996 елдан Якут дәүләт университеты яшьләр һәм мәктәп укучылары өчен «Киләчәккә адым» фәнни-социаль программасының кураторы булып тора. Университетта «Киләчәккә адым» иҗтимагый академиясе оештырылган. Университетларның рейтинг классификациясендә 2005 елда 92 вуздан 30нчы урынны ала. == Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты == [[2009 ел]]ның 21 октябрендә Россия Федерациясе Президенты [[Дмитрий Медведев]] «Төньяк-Көнбатыш, Идел буе, Урал һәм Ерак Көнчыгыш федераль округларында федераль университетлар төзү турында» Указга кул куя. 2009 елның 17 ноябрендә ЯДУ Гыйльми шурасы «Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты төзү турында» карар кабул итә. [[2010 ел]]ның 9 апрелендә [[Новосибирск]]ида узган югары һөнәри белем бирүне модернизацияләү мәсьәләсе буенча киңәшмәдә РФ Хөкүмәте Рәисе [[Владимир Путин]] Якутия вице-президенты Евгения Михайлованы Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты ректоры итеп билгеләп кую турында хәбәр итә. [[2010 ел]]ның 22 апрелендә [[Мәскәү]]дә «ІТ-Лидер» VIII Еллык милли премиясендә беренче тапкыр 2010 елда тәкъдим ителгән «Мәгариф учреждениеләре» номинациясендә М. К. Аммосов исемендәге Якут дәүләт университеты лауреат була. 2010 елның 26 апрелендә [[Россия Федерациясе мәгариф һәм фән министрлыгы|РФ Мәгариф һәм фән министрлыгының]] «М. К. Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты» федераль дәүләт автоном югары һөнәри белем бирү учреждениесе турында» 435нче санлы боерыгы чыгарыла. [[2012 ел]]ның 30 июнендә [[Санкт-Петербург]]та «Россия Федерациясендә югары белем һәм фәнне үстерү проблемалары һәм перспективалары» VI Бөтенроссия конференциясе үткәрелә, шулай ук «Россиянең иң яхшы 100 югары уку йорты һәм фәнни-тикшеренү институты» конкурсына йомгак ясала. Конференция эшендә һәм бәйгенең финал өлешендә илнең 50 регионыннан 140 тан артык кеше катнаша. М. К. Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты (ректоры — педагогика фәннәре докторы Е. И. Михайлова) «Иң яхшы социаль юнәлешле югары уку йорты» номинациясендә җиңүче дип табыла. [[2019 ел]]ның 26 июнендә [[Россия Хөкүмәте|РФ Хөкүмәте]] карары белән А. Н. Николаев биш ел срокка Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты ректоры итеп билгеләнә<ref>{{Cite web|url=https://sakhaday.ru/news/dmitrij-medvedev-podpisal-rasporyazhenie-o-naznachenii-rektora-svfu/|title=Назначен ректор СВФУ — SakhaDay|publisher=sakhaday.ru|accessdate=2019-06-28}}</ref>. == Структура == [[Файл:Kulakovskystreet.jpg|200px|thumb|right|Кулаков урамында вуз биналары. [[Якутск]]]] Университет составына 5 фәнни-тикшеренү институты, 12 институт, 5 факультет, 3 филиал — [[Мирный (Якутия)|Мирный]] шәһәрендәге политехника институты, [[Нерюнгри]] шәһәрендәге техник институт һәм [[Анадырь]] шәһәрендәге Чукотка филиалы, шулай ук 2 көллият һәм 1 лицей керә. ;Институтлар * Тау институты * Инженерлык-технология институты * Табигать фәннәре институты * Чит ил филологиясе һәм төбәк белеме институты * Математика һәм информатика институты * Психология институты * Физик тәрбия һәм спорт институты * РФ төньяк-көнчыгыш халыклары телләре һәм мәдәнияте институты * Медицина институты * Педагогика институты * Финанс-икътисад институты * Физика-техник институты ;Факультетлар * Автоюл факультеты * Геология-разведка факультеты * Тарих факультеты * Филология факультеты * Юридик факультет ;Филиаллар * Мирный шәһәрендәге политехника институты (филиал) * Нерюнгри шәһәрендәге техник институт (филиал) * Анадырь шәһәрендәге Чукотка филиалы ;Көллиятләр * Инфраструктур технологияләр көллияте * Юридик көллият ;Гомумуниверситет кафедралары * Төньякны өйрәнү кафедрасы * Фәлсәфә кафедрас * Климат үзгәрү шартларында җәмгыятьне һәм кешене арктик төбәкләрдә адаптацияләү ЮНЕСКО халыкара кафедрасы ;Өстәмә белем бирү * Өзлексез һөнәри белем бирү институты * Вузга кадәрге белем бирү һәм профориентация факультеты ;Инклюзив белем бирү * Инклюзив белем бирүне үстерүнең Төньяк-Көнчыгыш фәнни-инновацион үзәге ;Фәнни-тикшеренү институтлары * А. Е. Кулаковский институты * Математика фәнни-тикшеренү институты * Олонхо фәнни-тикшеренү институты * Төньякның гамәли экология фәнни-тикшеренү институты * Төньякның төбәк икътисады фәнни-тикшеренү институты ;Үзәкләр, полигоннар, лабораторияләр * Ботаника бакчасы * ТКФУ лабораторияләре * ТКФУ үзәкләре ;Урта гомуми белем бирү * Махсуслашкан укыту-фәнни үзәге - Университет лицее == Халыкара хезмәттәшлек == ТКФУ [[Корея Республикасы]], [[Япония]], [[КХР]], [[АКШ]], [[Канада]], [[Финляндия]], [[Швеция]], [[Норвегия]], [[Исландия]], [[Бөекбритания]], [[Алмания]], [[Франция]], [[Польша]], [[Швейцария]], [[БДБ]] илләре һ. б. университетлар белән хезмәттәшлек итә<ref>{{Cite web|url=https://www.s-vfu.ru/universitet/rukovodstvo-i-struktura/strukturnye-podrazdeleniya/ums/universities-partners/|title=Северо-Восточный федеральный университет им. М.К. Аммосова, СВФУ|author=Министерство образования и науки России|date=23 августа 1956г.|publisher=Министерство образования и науки Российской Федерации|accessdate=2019-01-30}}</ref>. == Шәхесләр == === Ректорлар === === Укытучылар === {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q1869280. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p108/Q1869280/p580:башлау,p108/Q1869280/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p69,p106,p373,p570}} {| class='wikitable sortable' ! башлау ! тәмамлау ! Исем ! туу датасы ! туу урыны ! әлма-матер ! һөнәр төре ! Викиҗыентыктагы төркем ! үлем датасы |- | | | ''[[:d:Q16658356|Luka Nikiforovič Haritonov]]'' | data-sort-value="1901" | 1901-10-04 | ''[[:d:Q606837|Gorny District]]'' | ''[[:d:Q4059235|Krupskaya Academy of Communist Education]]'' | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | data-sort-value="1972" | 1972-01-13 |- | | | ''[[:d:Q4280774|Albert Manfred]]'' | data-sort-value="1906" | 1906-08-15 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q4454719|Tenischew-Schule]]''<br/>''[[:d:Q4201527|institut historique RANION]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | data-sort-value="1976" | 1976-12-16 |- | | | [[Дмитрий Крылов]] | data-sort-value="1906" | 1906-09-22 | [[Орёл өлкәсе]] | ''[[:d:Q4407667|И. И. Мечников исемендәге Төньяк-Көнбатыш дәүләт медицина университеты]]'' | ''[[:d:Q50377602|фтизиатр]]'' | | data-sort-value="1968" | 1968-01-25 |- | 1936 | 1943 | ''[[:d:Q24846314|Шуб, Теодор Абрамович]]'' | data-sort-value="1907" | 1907-11-10 | [[Бердычив]] | ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]'' | | | data-sort-value="1957" | 1957-01-04 |- | | | ''[[:d:Q15079180|Pavel Melnikov]]'' | data-sort-value="1908" | 1908-06-06 | [[Санкт-Петербург]] | [[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]] | [[галим]] | | data-sort-value="1994" | 1994-07-21 |- | | | ''[[:d:Q20626332|N. S. Romanov]]'' | data-sort-value="1909" | 1909-01-19 | ''[[:d:Q18748040|Namsky Rural Okrug]]'' | ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]'' | [[галим]] | | data-sort-value="1941" | 1941-11-09 |- | | | ''[[:d:Q4065978|Aleksandr Andrianov]]'' | data-sort-value="1912" | 1912-08-02 | ''[[:d:Q19674587|Черневка]]'' | | [[офицер]] | | data-sort-value="1984" | 1984-04-22 |- | | | ''[[:d:Q4080078|Georgiy Basharin]]'' | data-sort-value="1912" | 1912-03-08<br/>1912-03-12 | ''[[:d:Q20018538|Sylansky Nasleg]]'' | ''[[:d:Q18405103|Мәскәү индустрия-педагогия институты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | data-sort-value="1992" | 1992-04-18 |- | | | ''[[:d:Q20619073|Viktor Afanasyev]]'' | data-sort-value="1917" | 1917-12-12 | ''[[:d:Q1073189|Ust-Aldansky District]]'' | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | [[язучы]] | | data-sort-value="1993" | 1993-12-17 |- | | | ''[[:d:Q20626210|Innokenty Popov]]'' | data-sort-value="1919" | 1919-12-26 | [[Якутск]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[галим]] | | data-sort-value="1975" | 1975-09-26 |- | | | [[Михаил Фёдоров (юрист)]] | data-sort-value="1920" | 1920-11-21 | ''[[:d:Q639819|Tattinsky District]]'' | [[Мәскәү дәүләт юридик университеты]] | [[галим]] | | data-sort-value="2007" | 2007-05-13 |- | | | ''[[:d:Q12078925|Дмитрий Иосифович Арбатский]]'' | data-sort-value="1922" | 1922-12-20 | ''[[:d:Q4312216|Назарово]]'' | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | | data-sort-value="1991" | 1991-10-02 |- | | | ''[[:d:Q20627042|Тарский, Николай Николаевич]]'' | data-sort-value="1924" | 1924-05-08 | ''[[:d:Q20619339|Батагайский наслег]]'' | ''[[:d:Q4398072|Россия дәүләт физкультура, спорт, яшьләр һәм туризм университеты]]'' | ''[[:d:Q41583|тренер]]'' | | data-sort-value="1962" | 1962-12-08 |- | | | ''[[:d:Q16335589|Nikolaj Samsonov]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-07-23 | ''[[:d:Q639808|Nyurbinsky District]]'' | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | data-sort-value="2012" | 2012-05-28 |- | | | ''[[:d:Q23656081|Vitaly Kovalsky]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-02-12 | ''[[:d:Q4107536|Verbivtsi]]'' | ''[[:d:Q1551183|Черновцы милли университеты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]'' | | data-sort-value="1986" | 1986-10-27 |- | | | ''[[:d:Q112988746|Виктор Иванович Коростелев]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-01-06 | ''[[:d:Q3868800|Muchkapsky]]'' | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q39386046|Никита Гаврилович Соломонов]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-09-27 | ''[[:d:Q1033514|Хангалас районы]]'' | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | | data-sort-value="2024" | 2024-02-10 |- | | | ''[[:d:Q56308771|Уржумцев, Юрий Степанович]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-04-29 | [[Чиләбе]] | ''[[:d:Q498407|Латвия университеты]]'' | [[галим]] | | data-sort-value="2002" | 2002-12-30 |- | | | ''[[:d:Q4431274|Ivan Spiridonov]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-02-10 | ''[[:d:Q4240484|Krestjah]]'' | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | [[язучы]] | | data-sort-value="2003" | 2003-03-29 |- | | | ''[[:d:Q20625686|Anna Myreeva]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-12-22 | ''[[:d:Q593548|Aldansky District]]'' | ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]'' | [[галим]] | | data-sort-value="2012" | 2012-09-07 |- | | | ''[[:d:Q40897107|Румянцев, Василий Гаврильевич]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-03-19 | [[Якутия]] | ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]'' | ''[[:d:Q41583|тренер]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q75047170|Konon Kononov]]'' | data-sort-value="1933" | 1933 | ''[[:d:Q16896226|Orgyot]]'' | | ''[[:d:Q19961388|геоботаник]]'' | | data-sort-value="1987" | 1987 |- | | | ''[[:d:Q4459169|Nikolay Toburokov]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-03-01<br/>1936-03-01 | ''[[:d:Q1194675|Verkhnevilyuysky District]]'' | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | | data-sort-value="2021" | 2021-06-09 |- | | | ''[[:d:Q18786221|Oleg Yakimov]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-11-19 | [[Якутия]] | | [[Jurnalist|журналист]] | | data-sort-value="2019" | 2019-06-14 |- | | | ''[[:d:Q4478892|Ksenofont Dmitrievitsj Oetkin]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-03-01 | ''[[:d:Q639808|Nyurbinsky District]]'' | | [[галим]]<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="2016" | 2016-01-01 |- | | | ''[[:d:Q21369261|Dmitry Danilov]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-11-15 | ''[[:d:Q639808|Nyurbinsky District]]'' | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | ''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | | data-sort-value="2020" | 2020-12-23 |- | | | ''[[:d:Q48955897|Vasily Ivanov]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-05-01 | ''[[:d:Q639808|Nyurbinsky District]]''<br/>''[[:d:Q11003965|Žarkan]]'' | ''[[:d:Q4304158|Мәскәү тарих-архив институты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | data-sort-value="2021" | 2021-06-19 |- | | | ''[[:d:Q4457585|Тимофеев, Пётр Алексеевич]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-07-12 | ''[[:d:Q639808|Nyurbinsky District]]'' | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | | data-sort-value="2019" | 2019-01-01 |- | | | ''[[:d:Q4242927|Hermogen Krymsky]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-11-18 | [[Олёкминск]] | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4285663|Egor Michaylovitsj Macharov]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-05-02 | ''[[:d:Q601601|Vilyuysky District]]'' | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | [[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q40987803|Гоголев, Николай Антонович]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-05-20 | ''[[:d:Q1094044|Namsky District]]'' | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | ''[[:d:Q41583|тренер]]'' | | data-sort-value="2001" | 2001 |- | | | [[Галина Андреева (1938)]] | data-sort-value="1938" | 1938-01-29 | [[Якутск]] | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | data-sort-value="2018" | 2018-03-21 |- | | | ''[[:d:Q41100849|Nikolai Kychkin]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-03-26 | ''[[:d:Q1094910|Megino-Kangalassky District]]'' | | ''[[:d:Q41583|тренер]]''<br/>''[[:d:Q16402890|шашист]]'' | | data-sort-value="2010" | 2010<br/>2009 |- | | | [[Анатолий Гоголев]] | data-sort-value="1941" | 1941-11-15 | [[Вилюйск]] | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | ''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q39390276|Vladimir Kashirtsev]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-08-23 | [[Юкаменское]] | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q17619556|Anatoly Burtsev]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-10-24 | | | [[галим]] | | data-sort-value="2025" | 2025-07-22 |- | | | ''[[:d:Q4199329|Vasily Illarionov]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-09-08 | ''[[:d:Q570186|Suntarsky District]]'' | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | [[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q97369408|Uliana Vinokurova]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-07-17 | ''[[:d:Q20619590|Байдинский наслег]]'' | ''[[:d:Q6840724|Faculty of Psychology, Saint Petersburg State University]]'' | ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q41224273|Vasilij Uvarov]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-03-19 | ''[[:d:Q16891089|Emissy]]'' | | ''[[:d:Q41583|тренер]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4297432|Evgeniya Mikhailova]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-10-09 | ''[[:d:Q1275240|Suntar]]'' | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q139976277|Vladimir Tsyganov]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-12-14 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4398063|Серго Орджоникидзе исемендәге Россия дәүләт геология разведкасы университеты]]'' | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4316422|Egor Petrovitsj Neymochov]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-03-30 | ''[[:d:Q1094037|Tomponsky District]]'' | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | [[язучы]] | | data-sort-value="2011" | 2011-06-25 |- | | | ''[[:d:Q20627503|Vassili Filippov]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-04-01 | ''[[:d:Q606837|Gorny District]]'' | [[Мәскәү дәүләт төзелеш университеты]] | [[галим]] | | data-sort-value="2022" | 2022-05-31 |- | 1974 | 1977 | ''[[:d:Q21769866|Фаина Ивановна Соловьева]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-08-15 | | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | | | |- | | | ''[[:d:Q40010674|Бережко, Евгений Григорьевич]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-12-15 | [[Костанай өлкәсе|Куштанай өлкәсе]] | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | | data-sort-value="2020" | 2020 |- | | | ''[[:d:Q50326389|Valery Imayev]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-10-11 | ''[[:d:Q28667355|Prosvet]]'' | ''[[:d:Q4135693|МДУның геология факультеты]]'' | [[галим]] | | data-sort-value="2020" | 2020-03-21 |- | | | ''[[:d:Q15631307|Pavel Kazaryan]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-06-20 | ''[[:d:Q33809|Voskevan]]'' | ''[[:d:Q1474624|Ереван дәүләт университеты]]'' | [[галим]] | | data-sort-value="2020" | 2020-07-21 |- | | | ''[[:d:Q24009680|Alexander Zhirkov]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-01-01 | ''[[:d:Q1073189|Ust-Aldansky District]]'' | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | [[:commons:Category:Alexander Zhirkov|Alexander Zhirkov]] | |- | | | ''[[:d:Q120266297|Mikhail Zheleznyak]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-12-24 | [[Екатеринбург]] | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]'' | [[:commons:Category:Mikhail Zheleznyak|Mikhail Zheleznyak]] | |- | | | ''[[:d:Q48878309|Аргунов, Валерий Архипович]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-11-30 | | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | [[галим]] | | data-sort-value="2011" | 2011-09-03 |- | | | ''[[:d:Q15072421|Мигалкин, Александр Васильевич]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-06-20 | ''[[:d:Q1073189|Ust-Aldansky District]]'' | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | ''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | | data-sort-value="2012" | 2012-12-01 |- | | | ''[[:d:Q120280967|Valery Fridovsky]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-04-29 | [[Якутск]] | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q16885015|Oleg Sidorov]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-12-23 | [[Якутия]] | | [[Jurnalist|журналист]] | [[:commons:Category:Oleg Sidorov|Oleg Sidorov]] | |- | | | ''[[:d:Q124295714|Igor Zyryanov]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-04-23 | [[Черемхово (Иркутск өлкәсе)]] | [[Иркутск илкүләм тикшеренү техник университеты]] | ''[[:d:Q18524075|тау инженеры]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q720943|Andrey Gelasimov]]'' | data-sort-value="1966" | 1966-10-07 | [[Иркутск]] | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | [[:commons:Category:Andreï Guelassimov|Andreï Guelassimov]] | |- | | | ''[[:d:Q133303745|Анатолий Николаев]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-02-13 | ''[[:d:Q1194675|Verkhnevilyuysky District]]'' | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | |- | 1997 | | ''[[:d:Q84725255|Pyotr Gogolev]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-11-01 | ''[[:d:Q1401196|Borogontsy]]'' | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хокук белгече]] | | |- | | | ''[[:d:Q139438590|Anton Pavlushin]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-01-31 | [[Якутск]] | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q139584044|Leonid Bardukhinov]]'' | data-sort-value="1985" | 1985-02-14 | | [[Иркутск дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q41199854|Mikhail Lebedev]]'' | | ''[[:d:Q1073189|Ust-Aldansky District]]'' | | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | | |- | 2021-10-07 | 2022-12-31 | ''[[:d:Q45672598|Aleksey Shatunov]]'' | | | ''[[:d:Q3032414|Россия фәннәр академиясенең Себер бүлекчәсе]]''<br/>''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2013-09-13 | | ''[[:d:Q55692674|Nadezda Maksimova]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 1996-09-16 | 2001-09-15 | ''[[:d:Q57433059|Aleksei Malyshev]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2011-10-05 | 2019-12-31 | ''[[:d:Q57966343|Sardana Fedorova]]'' | | | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2013-10-01 | | ''[[:d:Q59554162|Georgy Romanov]]'' | | | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2012-09-01 | | ''[[:d:Q61162971|Tuyara Gavrilyeva]]'' | | | ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2011-05-05 | | ''[[:d:Q63648244|Sergey Fedorov]]'' | | | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2011-09-01 | | ''[[:d:Q64629238|Sergey Nakhodkin]]'' | | | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 1983-02 | | ''[[:d:Q64629258|Olga A Melnichuk]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2011-09-01 | | ''[[:d:Q84511348|Tatiana M Klimova]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 1997-09-07 | | ''[[:d:Q85344117|Afanasy Fedorov]]'' | | | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2013-11-12 | | ''[[:d:Q85894756|Filipp F Vasilyev]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2015-11-09 | | ''[[:d:Q86501589|Nura Umar Kura]]'' | | | ''[[:d:Q1458579|University of Putra Malaysia]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2013-09-02 | | ''[[:d:Q86785945|Dimitrii G Tikhonov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2010 | | ''[[:d:Q87209581|Irina Kurkina]]'' | | | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 1994-03-14 | | ''[[:d:Q87209583|Svetlana Smagulova]]'' | | | ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2001-09-16 | | ''[[:d:Q90010710|Zhanna M Okhlopkova]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2011-07-01 | | ''[[:d:Q91005719|Leonid A Nikiforov]]'' | | | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q91135497|Eugeny Zakharov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2010-01-01 | 2019-12-31 | ''[[:d:Q91698245|Paraskovia S Dyachkovskaya]]'' | | | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 1988 | | ''[[:d:Q92211899|Svetlana Semenovna Shadrina]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 1989 | | ''[[:d:Q92211902|Anna Innokentievna Sivtseva]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 1992-08-01 | | ''[[:d:Q92211905|Elena Nikolaevna Sivtseva]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2016-08-01 | | ''[[:d:Q92940080|Gabriel Opeyemi Ogunleye]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2011-06-01 | | ''[[:d:Q95983965|Danil Nikolaev]]'' | | | ''[[:d:Q4201787|Institute of Semiconductor Physics]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 1996-10-01 | | ''[[:d:Q96211032|Sardana A Sleptsova]]'' | | | ''[[:d:Q1466666|Томск политехника университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2010 | | ''[[:d:Q108666994|Luidmila A. Pestryakova]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |} {{Wikidata list end}} === Тәмамлаучылар === {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q1869280. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p69/Q1869280/p580:башлау,p69/Q1869280/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p106,p108,p373,p570}} {| class='wikitable sortable' ! башлау ! тәмамлау ! Исем ! туу датасы ! туу урыны ! һөнәр төре ! эш урыны ! Викиҗыентыктагы төркем ! үлем датасы |- | | 1959 | ''[[:d:Q4330934|Alexandra Ovchinnikova]]'' | data-sort-value="1914" | 1914-12-25 | ''[[:d:Q639808|Nyurbinsky District]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | data-sort-value="2009" | 2009-06-08 |- | | | ''[[:d:Q20620343|Bolot Bootur]]'' | data-sort-value="1915" | 1915-04-15 | ''[[:d:Q20084692|Хатылынский наслег]]'' | [[язучы]] | | | data-sort-value="1993" | 1993-05-24 |- | | | ''[[:d:Q31803534|Саввин Захар Прокопьевич]]'' | data-sort-value="1915" | 1915-02-13 | ''[[:d:Q1094044|Namsky District]]'' | | | | data-sort-value="1995" | 1995-07-29 |- | | | ''[[:d:Q4154689|Semen Danilov]]'' | data-sort-value="1917" | 1917-10-20 | ''[[:d:Q606837|Gorny District]]'' | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]] | | | data-sort-value="1978" | 1978-11-27 |- | | | ''[[:d:Q20619073|Viktor Afanasyev]]'' | data-sort-value="1917" | 1917-12-12 | ''[[:d:Q1073189|Ust-Aldansky District]]'' | [[язучы]] | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | | data-sort-value="1993" | 1993-12-17 |- | | | ''[[:d:Q20624659|Yevdokiya Korkina]]'' | data-sort-value="1917" | 1917-12-17 | | [[галим]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]'' | | | data-sort-value="2009" | 2009-06-10 |- | | | ''[[:d:Q20625439|Stepan Makarov]]'' | data-sort-value="1917" | 1917-08-05 | ''[[:d:Q20018538|Sylansky Nasleg]]'' | [[укытучы]] | | | data-sort-value="1969" | 1969-06-12 |- | | | ''[[:d:Q20621914|Baal Khabyryys]]'' | data-sort-value="1918" | 1918-04-15 | ''[[:d:Q20624871|Курбусахский наслег]]'' | [[шагыйрь]] | | | data-sort-value="1969" | 1969-04-22 |- | | | ''[[:d:Q4372529|Leonid Popov]]'' | data-sort-value="1919" | 1919-08-14 | ''[[:d:Q570186|Suntarsky District]]'' | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]] | | | data-sort-value="1990" | 1990-04-01 |- | | | ''[[:d:Q20618186|Nikolay Antonov]]'' | data-sort-value="1919" | 1919-12-27 | ''[[:d:Q639808|Nyurbinsky District]]'' | ''[[:d:Q13210922|төркиятче]]'' | | | data-sort-value="2002" | 2002-01-04 |- | | | ''[[:d:Q20623638|Gavriil Yefimov]]'' | data-sort-value="1920" | 1920-02-24 | ''[[:d:Q20084882|Sulgachchinsky Rural Okrug]]'' | ''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q15472169|иганәче]]''<br/>''[[:d:Q1056391|мәктәп директоры]]'' | | | data-sort-value="2000" | 2000 |- | | | ''[[:d:Q20624720|Dmitry Krasilnikov]]'' | data-sort-value="1920" | 1920-12-25 | ''[[:d:Q4281055|Maralayy]]'' | | | | data-sort-value="1985" | 1985-03-06 |- | | | ''[[:d:Q4154686|Sofron Danilov]]'' | data-sort-value="1922" | 1922-04-19 | ''[[:d:Q606837|Gorny District]]'' | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | | | data-sort-value="1993" | 1993-09-07 |- | | | ''[[:d:Q12078925|Дмитрий Иосифович Арбатский]]'' | data-sort-value="1922" | 1922-12-20 | ''[[:d:Q4312216|Назарово]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты<br/>[[Удмурт дәүләт университеты]] | | data-sort-value="1991" | 1991-10-02 |- | | | [[Владимир Самсонов]] | data-sort-value="1922" | 1922-01-03 | ''[[:d:Q639808|Nyurbinsky District]]'' | [[галим]] | | | data-sort-value="1989" | 1989 |- | | | ''[[:d:Q15912334|Mikhail Voronkin]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-11-21 | ''[[:d:Q20628255|Orgyotsky Rural Okrug]]'' | ''[[:d:Q16880249|диалектолог]]''<br/>''[[:d:Q51025550|yakutologist]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | ''[[:d:Q3032414|Россия фәннәр академиясенең Себер бүлекчәсе]]'' | | data-sort-value="2016" | 2016-02-16 |- | | | ''[[:d:Q20624410|Каратаев Игнатий Иванович]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-01-15 | | [[галим]] | | | |- | | | ''[[:d:Q20624635|Копырин, Николай Захарович]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-12-05 | ''[[:d:Q1073189|Ust-Aldansky District]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | | data-sort-value="2011" | 2011-08-29 |- | | | ''[[:d:Q20616532|Фаина Иннокентьевна Авдеева]]'' | data-sort-value="1924" | 1924-06-14 | ''[[:d:Q23898056|Нюйский наслег]]'' | | | | |- | | | ''[[:d:Q20627133|Токарев, Пётр Никитич]]'' | data-sort-value="1924" | 1924-02-23 | [[Добрянка районы]] | | | | data-sort-value="2015" | 2015-12-13 |- | | | ''[[:d:Q16718408|Gawriił Cziriajew]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-04-04 | ''[[:d:Q601601|Vilyuysky District]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | data-sort-value="1982" | 1982-05-09 |- | | | ''[[:d:Q15147405|Moisey Yefimov]]'' | data-sort-value="1927" | 1927-08-04 | ''[[:d:Q1094346|Verkhoyansky District]]'' | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]] | | | data-sort-value="2010" | 2010-11-14 |- | | 1963 | ''[[:d:Q140057350|Yuri Dukardt]]'' | data-sort-value="1927" | 1927 | | ''[[:d:Q520549|геолог]]'' | ''[[:d:Q134998919|Botuobinskaya Geological Exploration Expedition]]''<br/>''[[:d:Q294508|ALROSA]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q15944134|Dalan]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-04-01 | ''[[:d:Q375163|Чурапчин олысы]]'' | [[язучы]] | | | data-sort-value="1996" | 1996-11-27 |- | | | ''[[:d:Q20619147|Pyotr Afanasyev]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-07-15 | | [[галим]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | | | data-sort-value="2000" | 2000-08-10<br/>2000 |- | | | ''[[:d:Q20624053|Spiridon Ivanov]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-03-06 | ''[[:d:Q20624143|Kyuletsky 2-y Rural Okrug]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | | | data-sort-value="2020" | 2020-09-22 |- | | | ''[[:d:Q104767566|Nikodim Yefimov]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-11-15 | ''[[:d:Q480278|Abyysky District]]'' | [[математик]] | | | data-sort-value="1992" | 1992 |- | | | ''[[:d:Q20623999|Ivan Ivanov]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-03-06 | ''[[:d:Q11014992|Kutaninsky Nasleg]]'' | [[язучы]] | | | |- | | | ''[[:d:Q20626327|Рожин Иннокентий Васильевич]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-12-20 | | | | | |- | | | ''[[:d:Q22696833|Павлов Владимир Гаврилович]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-08-15 | ''[[:d:Q11126091|Viljutšan]]'' | | | | data-sort-value="1999" | 1999-08-12 |- | | | ''[[:d:Q39386046|Никита Гаврилович Соломонов]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-09-27 | ''[[:d:Q1033514|Хангалас районы]]'' | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | | data-sort-value="2024" | 2024-02-10 |- | | | ''[[:d:Q4431274|Ivan Spiridonov]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-02-10 | ''[[:d:Q4240484|Krestjah]]'' | [[язучы]] | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | | data-sort-value="2003" | 2003-03-29 |- | | | ''[[:d:Q4515857|Aleksey Chikachyov]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-03-30 | | ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | | | data-sort-value="2007" | 2007-07-11 |- | | | ''[[:d:Q20624530|Ковлеков Семен Ипатьевич]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-09-20 | | | | | |- | | | ''[[:d:Q20625857|Николай Босиков]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-12-18 | ''[[:d:Q1073189|Ust-Aldansky District]]'' | | | | |- | | | ''[[:d:Q20626308|Ермолаев, Рафаэль Дмитриевич]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-05-01 | ''[[:d:Q1094910|Megino-Kangalassky District]]'' | [[шагыйрь]] | | | data-sort-value="2016" | 2016-09-24 |- | | | ''[[:d:Q108673908|Васильев, Ефим Николаевич]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-04-03 | ''[[:d:Q1033514|Хангалас районы]]'' | | | | data-sort-value="2016" | 2016-09-04 |- | | | ''[[:d:Q4380378|Jurij Prokopjew]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-07-14 | [[Нюрба|Нүрба]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | data-sort-value="2003" | 2003-12-21 |- | | | ''[[:d:Q20623700|Prokopy Yefremov]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-06-22 | | [[галим]] | | | |- | | | ''[[:d:Q20627468|Фёдоров Василий Игнатьевич]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-04-27 | | [[галим]] | | | data-sort-value="2021" | 2021-01-01 |- | | 1958 | ''[[:d:Q4459169|Nikolay Toburokov]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-03-01<br/>1936-03-01 | ''[[:d:Q1194675|Verkhnevilyuysky District]]'' | ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты<br/>''[[:d:Q3176002|Institute for Humanitarian Research and North Indigenous Peoples Problems]]'' | | data-sort-value="2021" | 2021-06-09 |- | | | ''[[:d:Q15071031|Vasily Lebedev]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-12-20 | ''[[:d:Q1079519|Momsky District]]'' | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]] | | | data-sort-value="1982" | 1982-02-21 |- | | | ''[[:d:Q20627479|Федоров Егор Васильевич]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-10-20 | ''[[:d:Q639808|Nyurbinsky District]]'' | | | | |- | | | ''[[:d:Q20626419|Самсонов Александр Парфеньевич]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-05-11 | ''[[:d:Q1094910|Megino-Kangalassky District]]'' | | | | data-sort-value="2024" | 2024-05-27 |- | | | ''[[:d:Q21369261|Dmitry Danilov]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-11-15 | ''[[:d:Q639808|Nyurbinsky District]]'' | ''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | | data-sort-value="2020" | 2020-12-23 |- | | | ''[[:d:Q4457585|Тимофеев, Пётр Алексеевич]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-07-12 | ''[[:d:Q639808|Nyurbinsky District]]'' | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | | data-sort-value="2019" | 2019-01-01 |- | | | ''[[:d:Q20623481|Vasily Yegorov]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-02-13 | | [[язучы]] | | | |- | | | ''[[:d:Q20623986|Vasily Ivanov]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-08-10 | | | | | |- | | | ''[[:d:Q20626120|Пахомов Андрей Кириллович]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-10-07 | ''[[:d:Q639808|Nyurbinsky District]]'' | | | | |- | | | ''[[:d:Q28357362|Ivan Konstantinov]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-08-20 | ''[[:d:Q639808|Nyurbinsky District]]'' | | | | |- | | | ''[[:d:Q40970156|Vladimir Varlamov]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-06-16 | ''[[:d:Q734349|Kobyaysky District]]'' | ''[[:d:Q2066131|спортчы]]'' | | | data-sort-value="2001" | 2001-01-26 |- | | 1959 | ''[[:d:Q4064435|Juriy Nikolaevitsj Ammosov]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-03-16 | [[Якутск]] | [[галим]] | | | data-sort-value="1984" | 1984 |- | | | ''[[:d:Q4242927|Hermogen Krymsky]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-11-18 | [[Олёкминск]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | | |- | | | ''[[:d:Q20622784|Дапсы]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-11-06 | ''[[:d:Q1194675|Verkhnevilyuysky District]]'' | | | | |- | | | ''[[:d:Q41086311|Albert Zakharov]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-12-14 | ''[[:d:Q11048829|Hadan]]'' | | | | data-sort-value="2022" | 2022-01-12 |- | | 1961 | ''[[:d:Q129730648|Kim Argunov]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-09-08 | [[Якутск]] | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[галим]] | | [[:commons:Category:Kim Argunov|Kim Argunov]] | data-sort-value="2007" | 2007-06-30 |- | | | ''[[:d:Q4285663|Egor Michaylovitsj Macharov]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-05-02 | ''[[:d:Q601601|Vilyuysky District]]'' | [[галим]] | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | | |- | | | ''[[:d:Q20618995|Атласов Семен Владимирович]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-06-17 | ''[[:d:Q1094018|Ust-Maysky District]]'' | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | | data-sort-value="2002" | 2002-10-20 |- | | | ''[[:d:Q20622895|Pyotr Dmitriyev]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-06-04 | ''[[:d:Q1094910|Megino-Kangalassky District]]'' | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | | | |- | | | [[Пётр Ильяхов]] | data-sort-value="1938" | 1938-06-09 | | | | | |- | | | ''[[:d:Q20626184|Boris Popov]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-06-30 | ''[[:d:Q1111888|Churapcha]]'' | | | | data-sort-value="2011" | 2011-02-27 |- | | | ''[[:d:Q20627827|Черов Иван Данилович]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-07-20 | ''[[:d:Q480278|Abyysky District]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | data-sort-value="2017" | 2017-12-06 |- | | | ''[[:d:Q40987803|Гоголев, Николай Антонович]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-05-20 | ''[[:d:Q1094044|Namsky District]]'' | ''[[:d:Q41583|тренер]]'' | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | | data-sort-value="2001" | 2001 |- | | | ''[[:d:Q20623901|Зверев Дмитрий Сергеевич]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-06-11 | ''[[:d:Q10992389|Tjubjai-Žarhan]]'' | [[язучы]] | | | |- | | | ''[[:d:Q20626134|Петров Василий Тимофеевич]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-08-30 | ''[[:d:Q639808|Nyurbinsky District]]'' | | | | |- | | | ''[[:d:Q20622823|Дедюкин Василий Георгиевич]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-09-04 | | [[язучы]] | | | |- | | | ''[[:d:Q20623837|Vyacheslav Zakharov]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-02-17 | ''[[:d:Q1094910|Megino-Kangalassky District]]'' | | | | |- | | | ''[[:d:Q20627352|Угаров Гавриил Спиридонович]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-12-21 | ''[[:d:Q1194675|Verkhnevilyuysky District]]'' | [[язучы]] | | | |- | | | ''[[:d:Q20628006|Эверстов Степан Ильич]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-08-03 | | | | | |- | | | [[Анатолий Гоголев]] | data-sort-value="1941" | 1941-11-15 | [[Вилюйск]] | ''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | | |- | | | ''[[:d:Q20625683|Мыреева Анастасия Никитична]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-09-30 | ''[[:d:Q1094910|Megino-Kangalassky District]]'' | | | | |- | | | ''[[:d:Q20626072|Павел Харитонов - Ойуку]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-06-22 | | [[язучы]] | | | |- | | | ''[[:d:Q25642225|Alkiviad Ivanov]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-12-25 | ''[[:d:Q11211263|Kjundjaje]]'' | ''[[:d:Q2066131|спортчы]]'' | | | data-sort-value="2005" | 2005-04-08 |- | | | ''[[:d:Q28665580|Nikolay Solomov]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-01-29<br/>1941-12-29 | ''[[:d:Q10986203|Mugurdah]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | | [[:commons:Category:Nikolay Solomov|Nikolay Solomov]] | data-sort-value="2016" | 2016-08-14 |- | | | ''[[:d:Q20627181|Томтосов, Алексей Александрович]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-07-17 | ''[[:d:Q2047861|Allach-Jun]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q20625461|Pyotr Maksimov]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-07-18 | | | | | |- | | | ''[[:d:Q20625758|Нелунов Анатолий Гаврильевич]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-03-02 | | | | | |- | | | ''[[:d:Q39390276|Vladimir Kashirtsev]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-08-23 | [[Юкаменское]] | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | | |- | | | ''[[:d:Q41134491|Pyotr Popov]]'' | data-sort-value="1943" | 1943 | ''[[:d:Q11211263|Kjundjaje]]'' | ''[[:d:Q2066131|спортчы]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q4521487|Mark Schaz]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-01-29 | [[Пермь]] | [[галим]] | ''[[:d:Q4201593|Melnikov Permafrost Institute]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q20625771|Нестерова Люция Дмитриевна]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-11-12 | | | | | |- | | | ''[[:d:Q20626221|Semyon Popov]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-02-23 | | [[язучы]] | | [[:commons:Category:Semyon Popov (poet)|Semyon Popov (poet)]] | |- | | | ''[[:d:Q20626732|Соколов Эдуард Дмитриевич]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-07-03 | ''[[:d:Q16894666|Mar-Kyuyol]]'' | [[язучы]] | | | |- | | 1994 | ''[[:d:Q12116300|Mykola Kushnirov]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-08-20 | ''[[:d:Q4164874|Dovzhok, Kamianets-Podilskyi Raion]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | ''[[:d:Q4504254|Central Iron Ore Enrichment Works]]''<br/>''[[:d:Q4412276|Northern Iron Ore Enrichment Works]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q20621954|Николай Егорович Винокуров]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-04-13 | ''[[:d:Q639819|Tattinsky District]]'' | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | | | data-sort-value="2022" | 2022-03-05 |- | | | ''[[:d:Q20625822|Николаев Владимир Тимофеевич]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-03-13 | ''[[:d:Q639808|Nyurbinsky District]]'' | ''[[:d:Q12369333|көрәшче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q4199329|Vasily Illarionov]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-09-08 | ''[[:d:Q570186|Suntarsky District]]'' | [[галим]] | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | | |- | | | ''[[:d:Q20617040|Anatoly Alekseyev]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-06-07 | | [[галим]] | | | |- | | | ''[[:d:Q4240785|Nikolay Krivomazov]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-09-20 | ''[[:d:Q4279562|Мальчевская]]'' | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]'' | | | data-sort-value="2012" | 2012-03-15 |- | | 1978 | ''[[:d:Q134930747|Marfa Konobulova]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-04-19 | | ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]'' | ''[[:d:Q135107819|Museum of the History of Diamond Prospecting in Yakutia]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4267978|Nikolay Luginov]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-08-14 | ''[[:d:Q734349|Kobyaysky District]]'' | [[язучы]] | | | |- | | | ''[[:d:Q20620296|Bozhedonova Anastasia Nikolaevna]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-03-18 | ''[[:d:Q1073189|Ust-Aldansky District]]'' | | | | |- | | | ''[[:d:Q20623276|Afanasy Dyakonov]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-12-02 | ''[[:d:Q20084688|Kıtanax]]'' | [[галим]] | | | |- | | | ''[[:d:Q4297432|Evgeniya Mikhailova]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-10-09 | ''[[:d:Q1275240|Suntar]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | | |- | | | ''[[:d:Q20624505|Кистенев Сергей Павлович]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-01-06 | | | | | |- | | | ''[[:d:Q4316422|Egor Petrovitsj Neymochov]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-03-30 | ''[[:d:Q1094037|Tomponsky District]]'' | [[язучы]] | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | | data-sort-value="2011" | 2011-06-25 |- | | | ''[[:d:Q20623691|Nikolay Yefremov]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-03-21 | ''[[:d:Q694932|Amginsky District]]'' | | | | |- | | 1972 | ''[[:d:Q138677555|Lyudmila Shadrina]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-07-08 | | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>[[галим]] | ''[[:d:Q138684466|Yu. G. Shafer Institute of Cosmophysical Research and Aeronomy]]''<br/>''[[:d:Q294508|ALROSA]]''<br/>''[[:d:Q97280841|Academy of Sciences of the Republic of Sakha]]'' | | |- | | 1982 | ''[[:d:Q28500321|Мария Петровна Погодаева]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-08-10 | ''[[:d:Q1094018|Ust-Maysky District]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q60828592|Vladimir Fyodorov]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-03-31 | ''[[:d:Q734349|Kobyaysky District]]'' | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[Драматурглар|драматург]] | | | |- | | 1975 | ''[[:d:Q20619515|Sargylana Makarovna Baiševa]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-06-22<br/>1952 | [[Якутск]] | [[галим]] | | | |- | 1969 | 1974 | ''[[:d:Q21769866|Фаина Ивановна Соловьева]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-08-15 | | | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | | |- | | | [[Наталья Харлампьева]] | data-sort-value="1952" | 1952-09-01 | [[Якутск]]<br/>''[[:d:Q3920898|Magan]]'' | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>[[шагыйрь]] | | | |- | | | ''[[:d:Q20623294|Дьяконова Юлия Назаровна]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-07-17 | | | | | |- | | | ''[[:d:Q20623343|Дьячковская Мария Николаевна]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-01-11 | [[Якутск]] | | | | |- | | | ''[[:d:Q20625993|Окорокова Варвара Борисовна]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-04-12 | | [[язучы]] | | | |- | | | ''[[:d:Q20623741|Egor Zhirkov]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-06-10 | ''[[:d:Q1073189|Ust-Aldansky District]]''<br/>''[[:d:Q16897361|Tanda]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | [[:commons:Category:Egor Zhirkov|Egor Zhirkov]] | |- | | | ''[[:d:Q39391477|Artur Pakhomov]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-02-16 | ''[[:d:Q639808|Nyurbinsky District]]'' | ''[[:d:Q11338576|боксчы]]''<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]''<br/>''[[:d:Q22122536|boxing trainer]]'' | | | data-sort-value="2020" | 2020-10-14 |- | | 1976 | ''[[:d:Q139450061|Alexander Okrugin]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-09-26 | ''[[:d:Q4240480|Krestyakh]]'' | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[галим]] | ''[[:d:Q16655684|Diamond and Precious Metal Geology Institute]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q15065019|Nikolay Vlasenko]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-10-22 | [[Иркутск]] | [[галим]] | ''[[:d:Q13419624|Төмән дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201505|Institut zakonodatelʹstva i sravnitelʹnogo pravovedenii͡a]]''<br/>''[[:d:Q7381992|Россия гадел хөкем университеты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q20627436|Уххан]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-05-28 | | [[язучы]] | | | |- | | | ''[[:d:Q20622006|Винокурова Лилия Иннокентьевна]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-06-28 | ''[[:d:Q639819|Tattinsky District]]'' | | | | |- | | | ''[[:d:Q24009680|Alexander Zhirkov]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-01-01 | ''[[:d:Q1073189|Ust-Aldansky District]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | [[Ил Түмэн]]<br/>Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | [[:commons:Category:Alexander Zhirkov|Alexander Zhirkov]] | |- | | 1980 | ''[[:d:Q120266297|Mikhail Zheleznyak]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-12-24 | [[Екатеринбург]] | ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]'' | ''[[:d:Q4201593|Melnikov Permafrost Institute]]''<br/>Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | [[:commons:Category:Mikhail Zheleznyak|Mikhail Zheleznyak]] | |- | | | ''[[:d:Q20625582|Aleksandr Mikhaylov]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-02-20 | ''[[:d:Q2790636|Usun-Kyuyol, Verkhnekolymsky District, Sakha Republic]]'' | ''[[:d:Q11338576|боксчы]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q20626700|Слепцов Платон Алексеевич]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-09-15 | ''[[:d:Q1094044|Namsky District]]'' | | | | |- | | | ''[[:d:Q48878309|Аргунов, Валерий Архипович]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-11-30 | | [[галим]] | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | | data-sort-value="2011" | 2011-09-03 |- | | | ''[[:d:Q15072421|Мигалкин, Александр Васильевич]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-06-20 | ''[[:d:Q1073189|Ust-Aldansky District]]'' | ''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | | data-sort-value="2012" | 2012-12-01 |- | | | ''[[:d:Q20621857|Васильева Надежда Николаевна]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-06-12 | ''[[:d:Q639819|Tattinsky District]]'' | | | | |- | | | ''[[:d:Q20623612|Terenty Yermolayev]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-03-23 | ''[[:d:Q1111888|Churapcha]]'' | | | | |- | | | ''[[:d:Q20624028|Nyurgun Ivanov]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-09-08 | | [[галим]] | | | |- | | | ''[[:d:Q20624431|Ким-Кимэн Александр Николаевич]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-08-08 | [[Якутск]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q20625666|Мухоплева Светлана Дмитриевна]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-11-10 | ''[[:d:Q639808|Nyurbinsky District]]'' | | | | |- | | | ''[[:d:Q91725122|Mikhail Everestov]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-04-16 | ''[[:d:Q1977851|Kobyay]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | [[:commons:Category:Mikhail Everestov|Mikhail Everestov]] | |- | | | [[Валерий Васильев (1959)]] | data-sort-value="1959" | 1959-11-06 | ''[[:d:Q1194675|Verkhnevilyuysky District]]'' | | | | |- | | | ''[[:d:Q20626435|Самсонова Тамара Петровна]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-07-27 | | | | | |- | | | ''[[:d:Q20622521|Готовцева Лина Митрофановна]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-01-11 | ''[[:d:Q639819|Tattinsky District]]'' | | | | |- | | | ''[[:d:Q20623765|Жиркова Римма Романовна]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-05-30 | ''[[:d:Q1073189|Ust-Aldansky District]]'' | | | | |- | | | ''[[:d:Q20624129|Евдокия Игнатьевна Избекова]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-04-28 | ''[[:d:Q570186|Suntarsky District]]'' | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q11814411|documentarian]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q12771457|methodologist]]'' | ''[[:d:Q4409379|NVK Sakha]]''<br/>''[[:d:Q3032414|Россия фәннәр академиясенең Себер бүлекчәсе]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q20626324|Родионов Константин Константинович]]'' | data-sort-value="1960" | 1960 | | | | | |- | | 1982 | ''[[:d:Q120280967|Valery Fridovsky]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-04-29 | [[Якутск]] | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[галим]] | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты<br/>''[[:d:Q16655684|Diamond and Precious Metal Geology Institute]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q20625789|Никитина Саргылана Егоровна]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-04-06 | [[Якутск]] | | | | |- | | | ''[[:d:Q20626664|Скрыбыкина Людмила Николаевна]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-12-17 | [[Якутск]] | | | | |- | | | ''[[:d:Q20622017|Винокурова Людмила Егоровна]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-08-21 | [[Якутск]] | | | | |- | | | ''[[:d:Q20624560|Колодезников Сергей Константинович]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-02-27 | ''[[:d:Q1073189|Ust-Aldansky District]]'' | | | | |- | | | ''[[:d:Q20625872|Новгородов Иннокентий Николаевич]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-09-29 | [[Якутск]] | | | | |- | | | ''[[:d:Q20624102|Игнатьева Ванда Борисовна]]'' | data-sort-value="1963" | 1963-06-08 | ''[[:d:Q570186|Suntarsky District]]'' | | | | |- | | | ''[[:d:Q20626801|Спиридонова Инна Егоровна]]'' | data-sort-value="1963" | 1963-10-12 | ''[[:d:Q639808|Nyurbinsky District]]'' | | | | |- | | | ''[[:d:Q51667526|Aleksey Chertkov]]'' | data-sort-value="1963" | 1963-10-27 | | [[язучы]] | | | |- | | | ''[[:d:Q61109320|Njurgun Timofejev]]'' | data-sort-value="1963" | 1963-02-07 | [[Якутск]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | data-sort-value="2017" | 2017-12-13 |- | | | ''[[:d:Q20624073|Tatyana Ivanova]]'' | data-sort-value="1965" | 1965-01-17 | | | | | |- | | | ''[[:d:Q720943|Andrey Gelasimov]]'' | data-sort-value="1966" | 1966-10-07 | [[Иркутск]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | [[:commons:Category:Andreï Guelassimov|Andreï Guelassimov]] | |- | | | ''[[:d:Q67941783|Alexander Gabyshev]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-11-22 | [[Якут Автономияле Совет Социалистик Республикасы]] | ''[[:d:Q8359428|җәмгыять активисты]]'' | | [[:commons:Category:Alexander Gabyshev|Alexander Gabyshev]] | |- | | 1994 | ''[[:d:Q133303745|Анатолий Николаев]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-02-13 | ''[[:d:Q1194675|Verkhnevilyuysky District]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты<br/>''[[:d:Q4201429|Institute for Biological Problems of Cryolithozone]]''<br/>''[[:d:Q4201593|Melnikov Permafrost Institute]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q12130353|Oleksiy Mochanov]]'' | data-sort-value="1969" | 1969-01-18 | [[Киев]] | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q10349745|автоузышчы]]''<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]'' | | | |- | | 1993 | ''[[:d:Q56690560|Sardana Avksentieva]]'' | data-sort-value="1970" | 1970-07-02 | ''[[:d:Q1111888|Churapcha]]'' | ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | [[:commons:Category:Sardana Avksenteva|Sardana Avksenteva]] | |- | | | ''[[:d:Q1513939|Herman Kantoyeu]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-11-27 | [[Хабарау|Хабаровск]] | ''[[:d:Q12369333|көрәшче]]'' | | | |- | 1992 | 1997 | ''[[:d:Q84725255|Pyotr Gogolev]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-11-01 | ''[[:d:Q1401196|Borogontsy]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хокук белгече]] | [[Ил Түмэн]]<br/>Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | | |- | | | ''[[:d:Q130470140|Тресков, Игорь Борисович]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-05-09 | [[Караул (Богородское районы)]] | | [[Федерация Советы]] | [[:commons:Category:Igor Treskov|Igor Treskov]] | |- | | 1994 | ''[[:d:Q139438590|Anton Pavlushin]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-01-31 | [[Якутск]] | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q16655684|Diamond and Precious Metal Geology Institute]]''<br/>Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | | |- | | 1994 | ''[[:d:Q106506131|Gavril Parakhin]]'' | data-sort-value="1972" | 1972-07-16 | [[Якутск]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q2912172|шәхси эшмәкәр]]'' | | [[:commons:Category:Gavril Parakhin|Gavril Parakhin]] | |- | | | ''[[:d:Q20627969|Шишигина Анна Николаевна]]'' | data-sort-value="1973" | 1973-02-01 | [[Якутск]] | | | | |- | | | ''[[:d:Q110997987|Алексей Еремеев]]'' | data-sort-value="1973" | 1973-04-27 | ''[[:d:Q2390466|Namtsy]]'' | | | | |- | | | ''[[:d:Q16669561|Nikolay Kychkin]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-04-13 | ''[[:d:Q639819|Tattinsky District]]'' | | | | |- | | | ''[[:d:Q20622031|Винокурова Надежда Ивановна]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-08-12 | [[Якутск]] | | | | |- | | 2000 | ''[[:d:Q125564551|Дмитрий Глушко]]'' | data-sort-value="1975" | 1975-05-05 | [[Якутск]] | ''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | [[Мордовия дәүләт университеты|Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты]] | | |- | | | ''[[:d:Q20625559|Местникова Агата Борисовна]]'' | data-sort-value="1976" | 1976-08-12 | | | | | |- | | | ''[[:d:Q20625444|Маклашова Елена Гавриловна]]'' | data-sort-value="1978" | 1978-04-01 | | | | | |- | | | ''[[:d:Q20625769|Нестерова Елена Васильевна]]'' | data-sort-value="1978" | 1978-01-22 | | | | | |- | | | ''[[:d:Q10991407|Gavril Kolesov]]'' | data-sort-value="1979" | 1979-09-07 | ''[[:d:Q375163|Чурапчин олысы]]'' | ''[[:d:Q2066131|спортчы]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q559424|Georgy Balakshin]]'' | data-sort-value="1980" | 1980-03-06 | [[Якутск]] | ''[[:d:Q11338576|боксчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | [[:commons:Category:Georgy Balakshin|Georgy Balakshin]] | |- | | | ''[[:d:Q20628094|Яковлева Виктория Дмитриевна]]'' | data-sort-value="1980" | 1980-06-23 | ''[[:d:Q1094044|Namsky District]]'' | | | | |- | | | ''[[:d:Q4231656|Aliaksandr Kantoyeu]]'' | data-sort-value="1981" | 1981-12-12 | ''[[:d:Q16896805|Magaras]]'' | ''[[:d:Q12369333|көрәшче]]'' | | | |- | | 2004 | ''[[:d:Q18015248|Nadezhda Angarskaya]]'' | data-sort-value="1982" | 1982-11-30 | [[Мирный (Якутия)|Мирный]] | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>[[җырчы]]<br/>[[Программист|програмчы]] | | | |- | | | ''[[:d:Q20624647|Копырина Елена Петровна]]'' | data-sort-value="1983" | 1983-11-16 | ''[[:d:Q1073189|Ust-Aldansky District]]'' | | | | |- | | | [[Гаврил Андросов]] | data-sort-value="1985" | 1985-05-06 | ''[[:d:Q639819|Tattinsky District]]'' | [[язучы]] | | | |- | | | [[Рөстәм Каженкин]] | data-sort-value="1985" | 1985-02-06 | ''[[:d:Q572266|Bulunsky District]]'' | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | ''[[:d:Q65415804|«Айыы Кыһата» милли гимназиясе]]''<br/>''[[:d:Q4263841|П. А. Ойунский исемендәге әдәби музей]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q20624461|Кириллина Мария Афанасьевна]]'' | | | | | | |- | 2014-09-01<br/>2007-09-01 | 2018-06-05<br/>2012-06-27 | ''[[:d:Q59554162|Georgy Romanov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | | |- | 2006-09-01 | 2011-06-01 | ''[[:d:Q59867546|Lena Tarabukina]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q30289840|Yu.G. Shafer Institute of Cosmophysical Research and Aeronomy]]'' | | |- | 1993-01-09 | 1998-07-01 | ''[[:d:Q61823210|Natalia Yakovleva]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q546976|University of Surrey]]''<br/>''[[:d:Q3551690|University of Winchester]]''<br/>''[[:d:Q795819|BEM Management School]]''<br/>''[[:d:Q1035745|Кардифф университеты]]'' | | |- | 2011-05-05 | | ''[[:d:Q63648244|Sergey Fedorov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | | |- | 2005-09-01 | 2010-07-01 | ''[[:d:Q64629238|Sergey Nakhodkin]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | | |- | 1991-09-01 | 1997-06-07 | ''[[:d:Q85344117|Afanasy Fedorov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | | |- | 2005 | 2010 | ''[[:d:Q87209581|Irina Kurkina]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | | |- | 2006-09-01 | 2010-07-01 | ''[[:d:Q91005719|Leonid A Nikiforov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | | |- | 2005-09-01 | 2010-06-28 | ''[[:d:Q91522688|Roman Petrov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q3032414|Россия фәннәр академиясенең Себер бүлекчәсе]]'' | | |- | 1992 | 1997 | ''[[:d:Q91668108|Alexey Tupikin]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | |- | 2001-01-01 | 2004-12-31 | ''[[:d:Q91698245|Paraskovia S Dyachkovskaya]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты | | |- | 1985-09-01 | 1995-07-01 | ''[[:d:Q100490347|Vyacheslav Shadrin]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q3176002|Institute for Humanitarian Research and North Indigenous Peoples Problems]]'' | | |- | | 1972 | ''[[:d:Q124395937|Иван Иванович Наумов]]'' | | ''[[:d:Q4162107|Diring, Khoptoginsky Nasleg, Churapchinsky District, Sakha Republic]]'' | | ''[[:d:Q12100482|Sakha Opera and Ballet Theater]]''<br/>''[[:d:Q30257216|High School of Music of Sakha]]'' | | |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == <small>{{искәрмәләр}}</small> == Әдәбият == * ''Писарева Л. Ю., Кузьмина Р. А.'' [https://cyberleninka.ru/article/n/korporativnaya-sotsialnaya-otvetstvennost-federalnyh-universitetov Корпоративная социальная ответственность федеральных университетов.] Мониторинг общественного мнения: экономические и социальные перемены, 2014, № 2 (120), стр. 96—106. == Сылтамалар == {{Тышкы сылтамалар}} * [http://www.s-vfu.ru Официальный сайт университета] * [https://web.archive.org/web/20110822134116/http://kc.ysu.ru/ Официальный сайт КЦ «Сергеляхские огни»] == Шулай ук карагыз == {{Портал|Мәгариф}} * [[Россия югары уку йортлары исемлеге]] [[Төркем:Әлифба буенча университетлар]] [[Төркем:1934 елда нигезләнгән уку йортлары]] [[Төркем:Якутск]] [[Төркем:Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты]] [[Төркем:Россия федераль университетлары]] mxnovb7dhdw8ut4fzcuzytfvno4fx1t 0 389357 5963137 5958010 2026-06-14T06:42:00Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963137 wikitext text/x-wiki {{УК}} '''{{Label|Q4153935|lang=tt}}''' ({{lang-ru|{{Label|Q4153935|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q4153935|lang=en}}}}) — [[Дагстан]]да иң эре югары уку йортларының берсе, эре фәнни һәм мәдәни үзәк. 1931 елда Дагстан дәүләт педагогия институты буларак нигез салына, 1957 елга кадәр Дагстанның халык шагыйре [[Сөләйман Стальский]] исемен йөртә. ДДУ үз эченә 16 фәнни-белем бирү үзәген, 18 факультетны,<ref>{{Cite web|url=http://dgu.ru/structure/departments.html|title=Факультеты|publisher=dgu.ru|accessdate=2020-06-06|archivedate=2020-06-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200606105228/http://dgu.ru/structure/departments.html}}</ref> 97 кафедра, 4 филиалны,<ref>{{Cite web|url=http://dgu.ru/structure/branches.html|title=Филиалы|publisher=dgu.ru|accessdate=2020-06-06|archivedate=2020-06-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200606105228/http://dgu.ru/structure/branches.html}}</ref> 2 музейны (биологик һәм тарихи), фундаменталь китапханәне, биологик станцияне һәм планетарийны ала.<ref>[http://dgu.ru/sveden/2331 Сведения об университете] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161006152522/http://dgu.ru/sveden/2331 |date=2016-10-06 }}</ref> Коллективта якынча 3000 укытучыл һәм хезмәткәр эшли. == Тарихы == 1931 елның 8 октябрендә ДАССР Халык Комиссарлары Советы «Дагестан агро-педагогика институтын ачу турында» карар кабул итә. Институтны ачу тантанасы Октябрь революциясенең 14 еллыгына багышланган була. 1931 елның ноябрендә педагогика институтында дәресләр башлана. Институтның беренче курсына 75 студент кабул ителгән, аларны 10 штаттагы укытучы укыткан. 1931 елда институтта 3 бүлек, иҗтимагый-әдәби, химия-биология үзәге һәм физик-техник бүлеге ачыла. Авыр матди шартларга, уку мәйданнары һәм тулай торак булмауга карамастан, күпчелек студентлар беренче уку елын уңышлы тәмамлаган. Студентлар имтиханнарны тапшырып республика районнары буенча конкрет бирем белән авылларда институтка яңа студентлар туплау буенча актив эш алып барырга таралышалар. 1935 елда беренче чыгарылыш була. Дагстан югары белемле 39 укытучы алган. Ул вакытта университетта 260 студент белем ала. 1954 елда институт актлар һәм спорт заллары, якты аудиторияләр һәм кабинетлар булган 6 мең м² артык мәйдандагы корпус ала. Дәресләр бер сменада үткәрелә башлый. Иске уку корпусы тулай торак өчен күчерелә. 1957 елда педагогик институт Дагстан дәүләт университеты итеп үзгәртелә. Стационар бүлектә тарихи-филология, физика-математика, табигать белеме, чит телләр, инженер-техник факультетлары раслана. 1964 елда күпчелек факультетларның структурасы үзгәртелә, яңа кафедралар булдырыла. Биш урынына инде 8 факультет эшли башлый. Студентлар контингенты 4691 кеше тәшкил итә. 1967 елда университетка өлкә партия мәктәбе бинасы тапшырыла, эре спорт залы һәм тулай торак төзелеше тәмамлана. 1971 елда университет планетариен төзү эшләре тәмамланган. 1970 елда Дагестанда Дагстан политехник институтының инженер факультетлары базасында оештыру турында карар чыга. 1972 елда университетта икътисади-хокукый факультет оештырыла, ул 1973 елда икътисад һәм юридик факультетларына бүленә. 1974 елдан Совет сәүдә факультеты ачыла. Яңа бина файдалануга тапшырыла. 1980 елда университетта 7487 кеше белем ала. Бу вакытка университет китапханәсенең китап фонды 993864 том тәшкил итә һәм университетта 11 факультет, 49 кафедра эшли. == Танылган шәхесләр == === Ректорлар === === Укытучылар === {{seealso|Төркем:Дагстан дәүләт университеты укытучылары}} {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q4153935. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p108/Q4153935/p580:башлау,p108/Q4153935/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p69,p106,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! башлау ! тәмамлау ! Исем ! туу датасы ! туу урыны ! әлма-матер ! һөнәр төре ! үлем датасы ! үлем урыны |- | | | ''[[:d:Q4054738|Abutalib Abilov]]'' | data-sort-value="1920" | 1920 | ''[[:d:Q25693346|Ullugatag]]'' | ''[[:d:Q4153934|Дагъстан дәүләт педагогика университеты]]''<br/>Дагстан дәүләт университеты | [[галим]] | data-sort-value="2012" | 2012 | [[Махачкала]] |- | 1950 | 1952 | ''[[:d:Q4274152|Z. M. Magomedbekova]]'' | data-sort-value="1920" | 1920 | ''[[:d:Q2667578|Khunzakh]]'' | Дагстан дәүләт университеты | | data-sort-value="1999" | 1999 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4378326|Olga Prik]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-04-23 | [[Кизләү]] | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | data-sort-value="2010" | 2010-06-03 | ''[[:d:Q41621|Haifa]]'' |- | | | ''[[:d:Q63434197|Ariel Golan]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-12-10 | [[Херсон]] | ''[[:d:Q4496337|Kharkiv National University of Construction and Architecture]]''<br/>''[[:d:Q122702564|Soviet Academy of Civil Engineering and Architecture]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | data-sort-value="2007" | 2007-12-02 | [[Иерусалим|Котдус]] |- | | | ''[[:d:Q4338040|Magomed-Nuri Osmanov]]'' | data-sort-value="1924" | 1924-02-06 | [[Махачкала]] | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q16832248|иранист]]''<br/>''[[:d:Q3155377|ислам белгече]]'' | data-sort-value="2015" | 2015-08-09 | ''[[:d:Q4494525|Khadzhalmakhi]]'' |- | 1961 | | ''[[:d:Q135206551|Хидир Рамазанов]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-07-01 | ''[[:d:Q4478725|Usug]]'' | Дагстан дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q4153937|Dagestan Scientific Center RAS]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="2019" | 2019-09-29 | |- | | | ''[[:d:Q136232887|Магомед Бутаев]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-09-25 | ''[[:d:Q4248480|Kurkli]]'' | ''[[:d:Q15628703|СБКФ ҮК каршындагы Югары фирка мәктәбе]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="2008" | 2008-10-02 | |- | 1969 | 1973 | ''[[:d:Q4422661|ヴァディム・シュガレフ]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-04-30 | [[Киев]] | ''[[:d:Q1741154|Киев милли төзелеш һәм архитектура университеты]]'' | ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1987" | 1987-01-17 | [[Киев]] |- | 1990 | | ''[[:d:Q135207081|Гани Каймаразов]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-12-30 | ''[[:d:Q4407978|Sanchi]]'' | Дагстан дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q21639922|Institute of History, Archaeology and Ethnography]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="2025" | 2025-06-08 | |- | | | ''[[:d:Q136230153|Рамазан Маршаев]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-06-17 | ''[[:d:Q4517844|Chukna]]'' | Дагстан дәүләт университеты | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q116234171|Caucasologist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1994" | 1994-04-12 | |- | | | ''[[:d:Q15071467|Ахмед Магомедов]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-06-29 | ''[[:d:Q1394899|Khunzakhsky District]]'' | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1991" | 1991-01-02 | [[Махачкала]] |- | | | ''[[:d:Q135222193|Надыр-Паша Сотавов]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-05-05 | | Дагстан дәүләт университеты | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q109493263|Абдулатипов, Абдул-Кадыр Юсупович]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-09-06 | [[Тарки]] | Дагстан дәүләт университеты | ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4153258|Ahmedullah Gulmagomedov]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-01-08 | ''[[:d:Q4305724|Mugergan]]'' | Дагстан дәүләт университеты | [[галим]] | data-sort-value="2015" | 2015-09-25 | [[Махачкала]] |- | | | ''[[:d:Q136218716|Джангиши Хангишиев]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-08-17 | ''[[:d:Q4318803|Nizhneye Kazanishche]]'' | Дагстан дәүләт университеты<br/>[[Бакы дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="2001" | 2001-11-26 | |- | | | ''[[:d:Q20866444|Emirbek Emirbekov]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-02-15 | ''[[:d:Q4501941|Khryug]]'' | Дагстан дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q136221124|Нураммат Ольмесов]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-03-11 | ''[[:d:Q851694|Buynaksky District]]'' | Дагстан дәүләт университеты | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="2014" | 2014-08-28 | |- | | | ''[[:d:Q15076903|Omar Omarov]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-10-26 | ''[[:d:Q4417182|Sergokala]]'' | Дагстан дәүләт университеты | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | data-sort-value="2021" | 2021-06-06 | [[Махачкала]] |- | | | ''[[:d:Q136203760|Александр Криштопа]]'' | data-sort-value="1939" | 1939 | [[Махачкала]] | Дагстан дәүләт университеты | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q116234171|Caucasologist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q105688313|Eduard Akuvaev]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-02-25 | [[Махачкала]] | | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q15977927|art educator]]'' | data-sort-value="2015" | 2015-04-24 | ''[[:d:Q192225|Netanya]]'' |- | | | ''[[:d:Q4062289|Kamil Aliyev]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-02-06 | ''[[:d:Q4077177|Bammatyurt]]'' | Дагстан дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="2024" | 2024-08-21 | |- | | | ''[[:d:Q1654159|Khizri Amirkhanov]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-12-29 | ''[[:d:Q1157215|Дагстан автономияле совет социалистик республикасы]]'' | Дагстан дәүләт университеты | ''[[:d:Q3621491|археолог]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q20202264|Gadzhimet Safaraliyev]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-06-26 | [[Махачкала]] | Дагстан дәүләт университеты<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]<br/>''[[:d:Q3551555|Санкт-Петербург дәүләт инженер-икътисади университеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | |- | 1992 | | ''[[:d:Q136030172|Магомед-Расул Ибрагимов]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-07-22 | [[Дәрбәнт]] | ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4201873|РФА антропология һәм этнология институты]]'' | ''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="2017" | 2017-09-17 | |- | 1981 | | ''[[:d:Q136147252|Нурмагомед Гаджиахмедов]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-05-19 | ''[[:d:Q24937894|Tumeller]]'' | Дагстан дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]'' | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q115240609|Ilman Alipulatov]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-02-28 | ''[[:d:Q19614404|Garakh]]'' | Дагстан дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q4153934|Дагъстан дәүләт педагогика университеты]]''<br/>''[[:d:Q115240921|Институт управления и бизнеса]]'' | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | data-sort-value="2022" | 2022-11-14 | [[Махачкала]] |- | | | ''[[:d:Q112121286|Гъазимугьаммадов Ризван Казиман хва]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-04-23 | ''[[:d:Q4070978|Archo]]'' | ''[[:d:Q2563821|Дагстан дәүләт техник университеты]]'' | ''[[:d:Q1340643|төзүче]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | |- | 2011 | | ''[[:d:Q135206373|Руслан Сефербеков]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-08-11 | [[Чыстякове|Чыстәкове]] | Дагстан дәүләт университеты | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q14916858|Муртазали Рабаданов]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-01-14 | ''[[:d:Q1438662|Хәсәүйорт районы]]'' | Дагстан дәүләт университеты | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | 2005 | | ''[[:d:Q136288835|Dilşad Ramazanova]]'' | data-sort-value="1973" | 1973-04-25 | | Дагстан дәүләт университеты | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | 2016 | | ''[[:d:Q21393839|Maxim V. Nabozhenko]]'' | data-sort-value="1976" | 1976 | | | ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]'' | | |- | 2014 | | ''[[:d:Q136040760|Махач Мусаев]]'' | data-sort-value="1977" | 1977-05-25 | [[Махачкала]] | Дагстан дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q21639922|Institute of History, Archaeology and Ethnography]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q136196944|Арсен Муртазаев]]'' | data-sort-value="1980" | 1980-06-19 | ''[[:d:Q2000279|Akusha]]'' | Дагстан дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q21639922|Institute of History, Archaeology and Ethnography]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q116234171|Caucasologist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | 2002 | | ''[[:d:Q57416950|Magomed-Rasul Magomedov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q61822766|Timur Luguev]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2020 | | ''[[:d:Q89813567|Kurban Rabadanov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2015-09-01 | | ''[[:d:Q95831334|Farid Orudzhev]]'' | | | Дагстан дәүләт университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q96954946|Kristina Ashurbekova]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2014-01-01 | | ''[[:d:Q103783033|Nariman Alikhanov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q112988373|Раджабов, Магомед Османович]]'' | | ''[[:d:Q4151775|Guladty]]'' | ''[[:d:Q1531782|Климент Аркадьевич Тимирязев исемендәге Мәскәү авыл хуҗалыгы академиясе]]'' | [[галим]] | | |} {{Wikidata list end}} === Тәмамлаучылар === {{seealso|Төркем:Дагстан дәүләт университетын тәмамлаучылар}} {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q4153935. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p69/Q4153935/p580:башлау,p69/Q4153935/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! башлау ! тәмамлау ! Исем ! туу датасы ! туу урыны ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |- | | | [[Хизгил Авшалумов]] | data-sort-value="1913" | 1913-01-16 | ''[[:d:Q4328472|Nyugdi]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="2001" | 2001-09-17 | [[Махачкала]] |- | | | ''[[:d:Q15064172|Daniil Atnilov]]'' | data-sort-value="1913" | 1913 | [[Дәрбәнт]] | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="1968" | 1968 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q28499498|Магомед Махулович Махулов]]'' | data-sort-value="1915" | 1915-02-23 | ''[[:d:Q2667578|Khunzakh]]'' | [[укытучы]] | | data-sort-value="2021" | 2021-04-11 | ''[[:d:Q2667578|Khunzakh]]'' |- | | | ''[[:d:Q26243942|Bulach Gadzhiyev]]'' | data-sort-value="1919" | 1919-05-02 | ''[[:d:Q1438521|Gunibsky District]]'' | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | | data-sort-value="2007" | 2007-06-08 | [[Буйнакск]] |- | | | ''[[:d:Q4054738|Abutalib Abilov]]'' | data-sort-value="1920" | 1920 | ''[[:d:Q25693346|Ullugatag]]'' | [[галим]] | Дагстан дәүләт университеты | data-sort-value="2012" | 2012 | [[Махачкала]] |- | 1938 | 1942 | ''[[:d:Q4274152|Z. M. Magomedbekova]]'' | data-sort-value="1920" | 1920 | ''[[:d:Q2667578|Khunzakh]]'' | | Дагстан дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q12864143|Arnold Chikobava Institute of Linguistics]]''<br/>''[[:d:Q4453142|Shota Rustaveli Theatre and Film University]]'' | data-sort-value="1999" | 1999 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q15686014|Magomed-Soeltan Jachjaevitsj Jachjaev]]'' | data-sort-value="1922" | 1922-12-10 | ''[[:d:Q4208865|Kaka-Shura]]'' | [[язучы]] | | data-sort-value="2006" | 2006-10-03 | [[Махачкала]] |- | | | ''[[:d:Q18543576|Uneizat Meylanova]]'' | data-sort-value="1924" | 1924-05-01 | ''[[:d:Q1735290|Kasumkent]]'' | [[галим]] | ''[[:d:Q4201874|Tsadasa Institute of Language, Literature and Art]]'' | data-sort-value="2001" | 2001-07-28 | [[Махачкала]] |- | | | ''[[:d:Q4195357|Garun Ibragimov]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-03-17 | ''[[:d:Q943391|Mishlesh]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | ''[[:d:Q4153934|Дагъстан дәүләт педагогика университеты]]'' | data-sort-value="2012" | 2012-11-29 | [[Махачкала]] |- | 1948 | 1952 | ''[[:d:Q135206551|Хидир Рамазанов]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-07-01 | ''[[:d:Q4478725|Usug]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | Дагстан дәүләт университеты | data-sort-value="2019" | 2019-09-29 | |- | | | ''[[:d:Q4131180|Mikhail Gavrilov]]'' | data-sort-value="1926" | 1926-12-29 | [[Дәрбәнт]] | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]] | | data-sort-value="2014" | 2014-07-18 | [[Дәрбәнт]] |- | | 1948 | ''[[:d:Q4133049|Gadzhi Gamzatov]]'' | data-sort-value="1926" | 1926-05-05 | ''[[:d:Q18279705|Tsada]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]'' | ''[[:d:Q4153937|Dagestan Scientific Center RAS]]'' | data-sort-value="2011" | 2011-10-06<br/>2011-10-05 | [[Махачкала]] |- | | | ''[[:d:Q43428671|Beydullah Xanmaqomedov]]'' | data-sort-value="1927" | 1927-08-18 | ''[[:d:Q4212325|Kondik]]'' | [[галим]] | | data-sort-value="1999" | 1999-09-28 | [[Махачкала]] |- | | | [[Рәүф Мунчаев]] | data-sort-value="1928" | 1928-09-23 | [[Закаталы]] | ''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q4201410|РФА археология институты]]'' | data-sort-value="2021" | 2021-07-04 | [[Мәскәү]] |- | | 1950 | ''[[:d:Q135207081|Гани Каймаразов]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-12-30 | ''[[:d:Q4407978|Sanchi]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q21639922|Institute of History, Archaeology and Ethnography]]''<br/>Дагстан дәүләт университеты | data-sort-value="2025" | 2025-06-08 | |- | | | ''[[:d:Q4405818|Bayram Salimov]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-05-05 | [[Судур]] | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]] | | data-sort-value="2014" | 2014-05-20<br/>2014 | [[Махачкала]] |- | | | ''[[:d:Q18279753|Misi Chavtarayeva]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-04-22 | ''[[:d:Q1438721|Laksky District]]'' | [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="2014" | 2014-08-27 | ''[[:d:Q1438721|Laksky District]]'' |- | | 1948 | ''[[:d:Q136230153|Рамазан Маршаев]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-06-17 | ''[[:d:Q4517844|Chukna]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q116234171|Caucasologist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q21639922|Institute of History, Archaeology and Ethnography]]''<br/>Дагстан дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q4426265|Council for Religious Affairs]]''<br/>''[[:d:Q4201614|Institute of Scientific Atheism]]''<br/>''[[:d:Q4201714|РФА Россия тарихы институты]]'' | data-sort-value="1994" | 1994-04-12 | |- | | | [[Магомедали Магомедов]] | data-sort-value="1930" | 1930-06-15 | ''[[:d:Q4256248|Levashi]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | | data-sort-value="2022" | 2022-12-04 | [[Махачкала]] |- | | | ''[[:d:Q31823288|Abdulbari Makhmudov]]'' | data-sort-value="1930" | 1930 | | [[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | | data-sort-value="2014" | 2014 | |- | | 1954 | ''[[:d:Q136109256|Ахмед Исламмагомедов]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-04-12 | ''[[:d:Q2458063|Chokh]]'' | ''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q21639922|Institute of History, Archaeology and Ethnography]]'' | data-sort-value="2008" | 2008-02-03 | |- | | | ''[[:d:Q28496130|Магомед Багандалиевич Багандалиев]]'' | data-sort-value="1931" | 1931 | ''[[:d:Q1438417|Karabudakhkentsky District]]'' | | | | |- | 1949 | | ''[[:d:Q4062267|Adallo Aliyev]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-02-15 | ''[[:d:Q13667648|Urada]]'' | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | | data-sort-value="2015" | 2015-08-30 | [[Махачкала]] |- | | | ''[[:d:Q31823478|Межидов Абдурагьман Гьамидан хва]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-05-15 | ''[[:d:Q38643|Suleyman-Stalsky District]]'' | [[шагыйрь]] | | | |- | | | ''[[:d:Q42020568|Surakat Asiyatilov]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-06-01 | ''[[:d:Q13667648|Urada]]'' | [[галим]] | | data-sort-value="2011" | 2011-04-14 | |- | | | ''[[:d:Q135222193|Надыр-Паша Сотавов]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-05-05 | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | Дагстан дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q70251886|Казиахмедов, Гаджиахмед Бегович]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-05-22 | | [[укытучы]] | | data-sort-value="2016" | 2016-05-09 | [[Дәрбәнт]] |- | | | ''[[:d:Q15077176|Akhmed Osmanov]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-04-01 | [[Хәсәүйорт]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | data-sort-value="2020" | 2020-06-16 | |- | | | ''[[:d:Q47453335|Bagomed Aliyev]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-03-11 | ''[[:d:Q428262|Sergokalinsky District]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q4153937|Dagestan Scientific Center RAS]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q109493263|Абдулатипов, Абдул-Кадыр Юсупович]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-09-06 | [[Тарки]] | ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | Дагстан дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q4153258|Ahmedullah Gulmagomedov]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-01-08 | ''[[:d:Q4305724|Mugergan]]'' | [[галим]] | Дагстан дәүләт университеты | data-sort-value="2015" | 2015-09-25 | [[Махачкала]] |- | | | ''[[:d:Q4312072|Нажмудинов, Гаджи Магомедович]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-02-10 | ''[[:d:Q1157215|Дагстан автономияле совет социалистик республикасы]]'' | [[галим]] | ''[[:d:Q958886|Павел Григорьевич Демидов исемендәге Ярославль дәүләт университеты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q7403715|Salau Aliyev]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-05-25 | ''[[:d:Q4251363|Kyakhulay]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="2021" | 2021-12-02 | |- | | | ''[[:d:Q21146607|Z. K. Tarlanov]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-03-11 | ''[[:d:Q619726|Agulsky District]]'' | [[галим]] | ''[[:d:Q4361461|Петрозаводск дәүләт университеты]]'' | | |- | | 1959 | ''[[:d:Q136218716|Джангиши Хангишиев]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-08-17 | ''[[:d:Q4318803|Nizhneye Kazanishche]]'' | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | Дагстан дәүләт университеты | data-sort-value="2001" | 2001-11-26 | |- | | | ''[[:d:Q4096836|Samson Broytman]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-10-27 | [[Одесса]] | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]'' | [[Россия дәүләт гуманитар университеты]] | data-sort-value="2005" | 2005-12-16 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q20866444|Emirbek Emirbekov]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-02-15 | ''[[:d:Q4501941|Khryug]]'' | ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]'' | Дагстан дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q78516457|Гъанийрин Фаида Абубакаран руш]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-03-14 | ''[[:d:Q341107|Akhty]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | | data-sort-value="2025" | 2025-04-10 | |- | 1954 | | ''[[:d:Q136104381|Ангара Булатова]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-04-10 | ''[[:d:Q4311615|Naholno-Tarasivka]]'' | ''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q21639922|Institute of History, Archaeology and Ethnography]]'' | data-sort-value="1999" | 1999-03-13 | |- | | 1963 | ''[[:d:Q136221124|Нураммат Ольмесов]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-03-11 | ''[[:d:Q851694|Buynaksky District]]'' | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | Дагстан дәүләт университеты | data-sort-value="2014" | 2014-08-28 | |- | | | ''[[:d:Q4183449|Zagir Zagirov]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-11-20 | ''[[:d:Q1157215|Дагстан автономияле совет социалистик республикасы]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | ''[[:d:Q4153934|Дагъстан дәүләт педагогика университеты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q15076903|Omar Omarov]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-10-26 | ''[[:d:Q4417182|Sergokala]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | Дагстан дәүләт университеты | data-sort-value="2021" | 2021-06-06 | [[Махачкала]] |- | | | ''[[:d:Q22919298|Gulizar Sultanova]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-10-27 | ''[[:d:Q1438721|Laksky District]]'' | [[галим]] | | data-sort-value="2021" | 2021-08-16 | |- | 1958 | 1961 | ''[[:d:Q62036219|Kurban Hakimov]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-08-30 | ''[[:d:Q4293103|Mikrakh]]'' | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q77896560|Мегьамедрин Гьамидулагь Исмаилан хва]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-10-08 | ''[[:d:Q25693359|Чуьхверхуьр]]'' | ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]] | | | |- | | 1970 | ''[[:d:Q4102793|Valentine Rusantsov]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-03-03 | [[Белореченск]] | ''[[:d:Q1423891|дин хезмәтчесе]]''<br/>''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>''[[:d:Q189854|мәтран]]'' | | data-sort-value="2012" | 2012-01-16 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4134041|Magomed Gasanov]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-02-23 | ''[[:d:Q21334740|Khurik]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q94548251|Omar Begov]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-03-02 | ''[[:d:Q22343854|Gochada]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="2020" | 2020-04-14 | [[Махачкала]] |- | | | ''[[:d:Q136203760|Александр Криштопа]]'' | data-sort-value="1939" | 1939 | [[Махачкала]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q116234171|Caucasologist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | Дагстан дәүләт университеты | | |- | | 1961 | ''[[:d:Q136506054|Гаджимурад Искендеров]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-09-19 | [[Бакы]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q21639922|Institute of History, Archaeology and Ethnography]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q559930|Mukhu Aliyev]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-08-06 | ''[[:d:Q4451317|Tanusi]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q4062316|Khabib Aliyev]]'' | data-sort-value="1940" | 1940 | ''[[:d:Q4476840|Urakhi]]'' | [[шагыйрь]] | | data-sort-value="1992" | 1992 | [[Махачкала]] |- | 1966 | No/unknown value | ''[[:d:Q15640472|Valery Makharadze]]'' | data-sort-value="1940" | 1940 | [[Махачкала]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | | data-sort-value="2008" | 2008-11-15 | [[Ottawa|Оттава]] |- | | | ''[[:d:Q27658993|Аджиев Абдулаким Магомедович]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-12-08 | ''[[:d:Q4079354|Batayurt]]'' | [[галим]] | ''[[:d:Q4201874|Tsadasa Institute of Language, Literature and Art]]'' | data-sort-value="2019" | 2019-02-12 | |- | | | ''[[:d:Q97591841|Загиров, Велибек Мирзабекович]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-09-25 | ''[[:d:Q25693470|Chuvek]]'' | | ''[[:d:Q4153934|Дагъстан дәүләт педагогика университеты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4133052|Khapisat Gamzatova]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-10-13 | ''[[:d:Q1438424|Kazbekovsky District]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="2017" | 2017-12-21 | |- | 1964 | 1968 | ''[[:d:Q136215856|Калсын Кадыраджиев]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-02-22 | [[Хәсәүйорт]] | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q21639922|Institute of History, Archaeology and Ethnography]]''<br/>''[[:d:Q4153934|Дагъстан дәүләт педагогика университеты]]'' | | |- | | 1968 | ''[[:d:Q4521262|Yury Shakhmuradov]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-02-27 | ''[[:d:Q2394006|Jabrayil]]'' | ''[[:d:Q12369333|көрәшче]]''<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q20855608|Gayirbeg Magomedovich Abdurakhmanov]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-11-05 | ''[[:d:Q804592|Balakhani]]'' | ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]'' | | data-sort-value="2018" | 2018-07-23 | |- | | | ''[[:d:Q130286058|Ахмедов, Багаудин Гаджиахмедович]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-06-07 | | | | data-sort-value="2009" | 2009-10-26 | |- | | | ''[[:d:Q97343663|Ильясов, Сиражутдин Магомедович]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-12-05 | ''[[:d:Q6662994|Chitur]]''<br/>''[[:d:Q1438721|Laksky District]]'' | | | data-sort-value="2023" | 2023-05-13 | |- | | | ''[[:d:Q18131059|Magomedshapi Isayev]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-08-04 | ''[[:d:Q7755650|Mekegi]]'' | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]] | ''[[:d:Q4201874|Tsadasa Institute of Language, Literature and Art]]'' | data-sort-value="2006" | 2006-09-23 | |- | | | [[Рамазан Габделлатыйпов]] | data-sort-value="1946" | 1946-08-04 | ''[[:d:Q16311751|Gebguda]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q462390|доцент]]''<br/>[[фәлсәфәче]] | [[Мурманск арктик университеты]] | | |- | | | ''[[:d:Q4184319|Shamil Zaynalov]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-11-14 | [[Хәсәүйорт]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | [[Федерация Советы]] | | |- | | | ''[[:d:Q4445715|Kazbek Sultanov]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-07-26 | [[Махачкала]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | [[Максим Горький исемендәге Дөнья әдәбияты институты]] | | |- | | | ''[[:d:Q4062289|Kamil Aliyev]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-02-06 | ''[[:d:Q4077177|Bammatyurt]]'' | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | Дагстан дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q4153938|First Secretary of the Dagestan Communist Party]]''<br/>''[[:d:Q97369578|Тенглик]]''<br/>''[[:d:Q863244|Yoldash]]'' | data-sort-value="2024" | 2024-08-21 | |- | | | ''[[:d:Q4222290|Enver Kisriev]]'' | data-sort-value="1947" | 1947 | [[Махачкала]] | ''[[:d:Q2306091|социолог]]'' | ''[[:d:Q4201381|Institute for African Studies]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4335618|Gasan Orazayev]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-01-20 | ''[[:d:Q4318803|Nizhneye Kazanishche]]'' | [[галим]] | | data-sort-value="2023" | 2023-05-06 | |- | | | ''[[:d:Q6732326|Magomed Omarov]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-06-15 | ''[[:d:Q7755650|Mekegi]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q4991371|солдат]]'' | | data-sort-value="2005" | 2005-02-02 | [[Махачкала]] |- | | | ''[[:d:Q18543467|Исмаилрин Абдуселим Абумуслиман хва]]'' | data-sort-value="1947" | 1947 | ''[[:d:Q38643|Suleyman-Stalsky District]]'' | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[Jurnalist|журналист]] | | | |- | 1987 | | ''[[:d:Q133757279|Elena Ivanovna Inozemceva]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-08-18 | ''[[:d:Q1972533|Babayurt]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q21639922|Institute of History, Archaeology and Ethnography]]'' | data-sort-value="2020" | 2020-07-01 | |- | | | ''[[:d:Q4062275|Atay Aliyev]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-04-10 | [[Махачкала]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | [[Федерация Советы]] | | |- | | | ''[[:d:Q18396749|Askhab Askhabov]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-08-17 | ''[[:d:Q18396750|Khushtada]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]'' | [[Питирим Сорокин исемендәге Сыктывкар дәүләт университеты]] | | |- | | | ''[[:d:Q44155708|Билалов Мустафа исаевич]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-09-04 | ''[[:d:Q787815|Babayurtovsky District]]'' | [[галим]] | | | |- | | | ''[[:d:Q124257092|Abdurachman Junusov]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-02-14 | | ''[[:d:Q860918|эсперантист]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | ''[[:d:Q4153917|STRC "Dagestan"]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q1654159|Khizri Amirkhanov]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-12-29 | ''[[:d:Q1157215|Дагстан автономияле совет социалистик республикасы]]'' | ''[[:d:Q3621491|археолог]]'' | ''[[:d:Q4201410|РФА археология институты]]''<br/>Дагстан дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q31823561|Ашурагъаев Абдул Наврузбеган хва]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-08-09 | ''[[:d:Q4208986|Kaladzhukh]]'' | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]] | | | |- | | 1971 | ''[[:d:Q112554030|Dina Magomedova]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-06-02<br/>1949 | [[Махачкала]] | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]'' | [[Россия дәүләт гуманитар университеты]]<br/>[[Максим Горький исемендәге Дөнья әдәбияты институты]] | | |- | | | ''[[:d:Q635797|Gadzhi Abashilov]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-09-02 | ''[[:d:Q4426726|Sogratl]]'' | [[Jurnalist|журналист]] | | data-sort-value="2008" | 2008-03-21 | [[Махачкала]] |- | | | ''[[:d:Q4081413|Bekmoerza Abdoelchakimovitsj Bekmoerzaev]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-06-16 | ''[[:d:Q851694|Buynaksky District]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | 1972 | ''[[:d:Q20202264|Gadzhimet Safaraliyev]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-06-26 | [[Махачкала]] | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | Дагстан дәүләт университеты<br/>[[Россия Дәүләт думасы|Русия Дәүләт думасы]] | | |- | | | [[Хәсәнхөсәен Ибраһимов]] | data-sort-value="1950" | 1950-08-28 | ''[[:d:Q4326240|Novochurtakh]]'' | | | | |- | | | ''[[:d:Q4152584|Magomedsalikh Gusaev]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-06-06 | ''[[:d:Q1157215|Дагстан автономияле совет социалистик республикасы]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="2003" | 2003-08-27 | [[Махачкала]] |- | | | ''[[:d:Q4285671|Gadzji Noechievitsj Machatsjev]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-03-19 | [[Хәсәүйорт]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="2013" | 2013-12-19 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q138800828|Akhmed Murtuzaliev]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-10-04 | ''[[:d:Q13616147|Verkhny Dzhengutay]]'' | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q37868118|дәрәслекләр авторы]]'' | ''[[:d:Q4201874|Tsadasa Institute of Language, Literature and Art]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4233139|Anatoly Korkmasov]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-04-10 | [[Казалы]] | [[язучы]] | | | |- | | 1974 | ''[[:d:Q16435037|Хадижат Жалалқызы Манапова]]'' | data-sort-value="1952" | 1952 | [[Кыргызстан]] | ''[[:d:Q101445630|физика укытучысы]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q21635735|Gazimagomed Akhmedov]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-05-09 | ''[[:d:Q24070654|Keger]]'' | ''[[:d:Q12369333|көрәшче]]''<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]'' | | data-sort-value="2017" | 2017-11-25 | |- | | | ''[[:d:Q4204102|Tagir Ismailov]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-12-05 | ''[[:d:Q4205428|Ikhrek]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | | data-sort-value="2021" | 2021-06-15 | |- | | | ''[[:d:Q4495051|Madzhid Khalilov]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-02-25 | ''[[:d:Q1062989|Bezhta]]'' | [[галим]] | | | |- | 1972 | 1977 | ''[[:d:Q136147252|Нурмагомед Гаджиахмедов]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-05-19 | ''[[:d:Q24937894|Tumeller]]'' | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | Дагстан дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q3551549|University of Oran]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4133058|Gamid Gamidov]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-06-06 | ''[[:d:Q7755650|Mekegi]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1996" | 1996-08-20 | [[Махачкала]] |- | | | ''[[:d:Q115240609|Ilman Alipulatov]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-02-28 | ''[[:d:Q19614404|Garakh]]'' | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | ''[[:d:Q60851780|Government of the Republic of Dagestan]]''<br/>''[[:d:Q4153917|STRC "Dagestan"]]''<br/>Дагстан дәүләт университеты | data-sort-value="2022" | 2022-11-14 | [[Махачкала]] |- | | | ''[[:d:Q136436794|Murtazali Dugrichilov]]'' | data-sort-value="1954" | 1954 | | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | ''[[:d:Q821960|Berlitz Corporation]]''<br/>[[Азат Европа радиосы/Азатлык радиосы|Radio Free Europe]] | | |- | | | ''[[:d:Q4274165|Magomed-sultan Magomedov]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-07-07 | [[Махачкала]] | | | | |- | | | ''[[:d:Q48955955|Къарибрин Анатолий Шамсутдинан хва]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-06-02 | [[Махачкала]] | | | | |- | | | ''[[:d:Q68078857|Багълийрин Малик Джамединан хва]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-06-11 | ''[[:d:Q4248987|Kurush]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хокук белгече]] | | | |- | | | ''[[:d:Q70253623|Магомедов, Баганд Холадаевич]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-01-01 | ''[[:d:Q4476840|Urakhi]]'' | | | data-sort-value="2020" | 2020 | [[Махачкала]] |- | | | ''[[:d:Q106103939|Шапиев, Сиябшах Магомедович]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-12-15 | ''[[:d:Q20924048|Gunukh]]'' | | | | |- | | | ''[[:d:Q112977022|Шапиева, Алпият Шапиевна]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-03-03 | ''[[:d:Q4222574|Kichi-Gamri]]'' | ''[[:d:Q639669|музыкачы]]'' | | data-sort-value="2022" | 2022-05-23 | [[Эзбербаш]] |- | | | ''[[:d:Q4538489|Яралиев Имам Музамудинан хва]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-01-02 | ''[[:d:Q38643|Suleyman-Stalsky District]]'' | | | | |- | | | ''[[:d:Q15067014|Ilyagu Urilov]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-07-08 | [[Дәрбәнт]] | [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q864380|биограф]]'' | ''[[:d:Q4201714|РФА Россия тарихы институты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q70361144|Murtazali Gadjiev]]'' | data-sort-value="1956" | 1956 | [[Махачкала]] | ''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q4274169|Magomed Magomedov]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-01-16 | ''[[:d:Q1010931|Kubachi]]'' | ''[[:d:Q16533|хөкемче]]'' | | data-sort-value="2013" | 2013-01-15 | [[Махачкала]] |- | | 1979 | ''[[:d:Q136121294|Майсарат Мусаева]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-02-11 | ''[[:d:Q4399239|Rugudzha]]'' | ''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q21639922|Institute of History, Archaeology and Ethnography]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q2661642|Saypulla Absaidov]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-07-14 | [[Тарки]] | ''[[:d:Q12369333|көрәшче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q31823589|Бабаханов Майрудин Бабаханан хва]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-10-20 | ''[[:d:Q25693339|Piperkent]]'' | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]] | | | |- | | | ''[[:d:Q2499292|Magomedgasan Abushev]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-11-10 | ''[[:d:Q4213537|Karabudakhkent]]'' | ''[[:d:Q12369333|көрәшче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q77897117|Абасрин Керимхан Саидагьмедан хва]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-03-09 | ''[[:d:Q4213936|Karakyure]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>[[инженер]] | | | |- | | | ''[[:d:Q110187041|Мирзабеков, Азиз Абдулмирович]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-11-10 | [[Ашагы Ләгәр (Гусар)]] | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q723682|dean]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q29867769|Aleksandr Ilitsj Sjoevalov]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-09-09 | ''[[:d:Q1438451|Kizlyarsky District]]'' | [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q1055894|deputy]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q62714402|Svetlana Musaevna Makhmudova]]'' | data-sort-value="1960" | 1960 | ''[[:d:Q1439184|Рутул районы]]'' | [[галим]] | | | |- | | | ''[[:d:Q4054532|Magomed Abdulaev]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-06-18 | ''[[:d:Q1438521|Gunibsky District]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | ''[[:d:Q16694417|St. Petersburg University of the Russian Interior Ministry]]'' | data-sort-value="2023" | 2023-01-05 | [[Махачкала]] |- | | | ''[[:d:Q4131518|Magomedemin Gadzhiev]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-06-27 | [[Төрекмәнбашы]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q4247879|Risvan Kurbanov]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-01-03 | [[Буйнакск]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q28498757|Yury Levitsky]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-10-15 | ''[[:d:Q787815|Babayurtovsky District]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q29865356|Уммупазиль Авадзиевна Омарова]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-11-19 | ''[[:d:Q428262|Sergokalinsky District]]'' | [[укытучы]] | | | |- | | | ''[[:d:Q120268268|Муталов, Расул Османович]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-04-28 | ''[[:d:Q16656520|Itsari]]'' | | | | |- | | 1985 | ''[[:d:Q135206373|Руслан Сефербеков]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-08-11 | [[Чыстякове|Чыстәкове]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q21639922|Institute of History, Archaeology and Ethnography]]''<br/>Дагстан дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q4073065|German Ahmedov]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-01-18 | ''[[:d:Q2084065|Magaramkent]]'' | [[галим]] | ''[[:d:Q4153934|Дагъстан дәүләт педагогика университеты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q14916858|Муртазали Рабаданов]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-01-14 | ''[[:d:Q1438662|Хәсәүйорт районы]]'' | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | Дагстан дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q19521750|Gadzhimurad Omarov]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-02-23 | ''[[:d:Q47045390|Gatsalukh]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q22329910|Yusup Umavov]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-02-08 | ''[[:d:Q13616645|Kadar]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q4064366|Adam Amirilayev]]'' | data-sort-value="1963" | 1963-05-20 | ''[[:d:Q1438424|Kazbekovsky District]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q20202872|Magomedfazil Azizov]]'' | data-sort-value="1963" | 1963-03-29 | ''[[:d:Q4199076|Ikra]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q83307|министр]]'' | | | |- | | | [[Магомедсалам Магомедов]] | data-sort-value="1964" | 1964-06-01 | ''[[:d:Q4256248|Levashi]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | | |- | | 1986 | ''[[:d:Q4062343|Alikber Alikberov]]'' | data-sort-value="1964" | 1964-04-28 | ''[[:d:Q1157215|Дагстан автономияле совет социалистик республикасы]]'' | ''[[:d:Q381160|эксперт]]'' | ''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q109485051|Казиахмедов, Феликс Гаджиахмедович]]'' | data-sort-value="1964" | 1964-03-10 | ''[[:d:Q25693461|Trkal]]'' | | | | |- | | 1987 | ''[[:d:Q136232461|Лейла Каймаразова]]'' | data-sort-value="1964" | 1964-11-14 | [[Махачкала]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q635734|архивист]]'' | ''[[:d:Q21639922|Institute of History, Archaeology and Ethnography]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q28497328|Magomed Gadzhiyev]]'' | data-sort-value="1965" | 1965-04-07 | [[Махачкала]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q447250|Сөләйман Кәримов]]'' | data-sort-value="1966" | 1966-03-12 | [[Дәрбәнт]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | [[Федерация Советы]] | | |- | | | ''[[:d:Q20669650|Musa Musaev]]'' | data-sort-value="1966" | 1966 | [[Махачкала]] | | | | |- | | | ''[[:d:Q21109118|Enrik Muslimov]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-03-01 | ''[[:d:Q38643|Suleyman-Stalsky District]]'' | [[офицер]] | | | |- | | | ''[[:d:Q117084593|Shaban Muslimov]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-11-19 | [[Махачкала]] | ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]''<br/>''[[:d:Q98925420|KVN actor]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q24010367|Меджидов, Абдулнасыр Магомедрасулович]]'' | data-sort-value="1973" | 1973-05-17 | [[Махачкала]] | ''[[:d:Q41583|тренер]]'' | | | |- | | 1995 | ''[[:d:Q136288835|Dilşad Ramazanova]]'' | data-sort-value="1973" | 1973-04-25 | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | Дагстан дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q941255|Khadzhimurad Magomedov]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-02-24 | [[Махачкала]] | ''[[:d:Q12369333|көрәшче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q444232|Ilyas Shurpayev]]'' | data-sort-value="1975" | 1975-07-25 | [[Махачкала]] | ''[[:d:Q22976182|тележурналист]]'' | | data-sort-value="2008" | 2008-03-21 | [[Мәскәү]] |- | | | [[Рамзан Кадыйров]] | data-sort-value="1976" | 1976-10-05 | ''[[:d:Q1873736|Akhmat-Yurt]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q4131511|Gapal Gadzhiyev]]'' | data-sort-value="1976" | 1976-05-06 | [[Махачкала]] | [[офицер]] | | data-sort-value="2010" | 2010-09-12 | [[Махачкала]] |- | | | ''[[:d:Q28527842|Eldəniz Səlimov]]'' | data-sort-value="1976" | 1976-11-02 | [[Хачмас]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q28859517|Алхасов, Запир Мухтарович]]'' | data-sort-value="1976" | 1976-06-13 | ''[[:d:Q4476840|Urakhi]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q109484818|Корголиев, Корголи Магомедович]]'' | data-sort-value="1976" | 1976-09-20 | ''[[:d:Q4099884|Burtunay]]'' | | | | |- | | | ''[[:d:Q4383426|Murad Umakhanov]]'' | data-sort-value="1977" | 1977-01-03 | [[Хәсәүйорт]] | ''[[:d:Q12369333|көрәшче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q19517955|Beibulat Musaev]]'' | data-sort-value="1977" | 1977-08-08 | [[Махачкала]] | ''[[:d:Q12369333|көрәшче]]'' | | | |- | | 1999 | ''[[:d:Q136040760|Махач Мусаев]]'' | data-sort-value="1977" | 1977-05-25 | [[Махачкала]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q21639922|Institute of History, Archaeology and Ethnography]]''<br/>Дагстан дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q362499|Kuramagomed Kuramagomedov]]'' | data-sort-value="1978" | 1978-03-21 | [[Махачкала]] | ''[[:d:Q12369333|көрәшче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q4203519|Magomed Isagadzhiyev]]'' | data-sort-value="1979" | 1979-10-03 | [[Махачкала]] | ''[[:d:Q12369333|көрәшче]]'' | | | |- | | | [[Надирә Исаева]] | data-sort-value="1979" | 1979-07-29 | ''[[:d:Q4518846|Янкала]]'' | [[Jurnalist|журналист]] | | | |- | | 2001 | ''[[:d:Q18910355|Sapiyat Magomedova]]'' | data-sort-value="1979" | 1979-02-11 | ''[[:d:Q4070311|Artlukh]]'' | [[адвокат]] | | | |- | | | ''[[:d:Q62712787|Salman Dadaev]]'' | data-sort-value="1979" | 1979-07-18 | [[Махачкала]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q15065736|Мөхәммәт Давытов]]'' | data-sort-value="1980" | 1980-02-26 | [[Михайловск (Ставрополь крае)]] | [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | 2002 | ''[[:d:Q136196944|Арсен Муртазаев]]'' | data-sort-value="1980" | 1980-06-19 | ''[[:d:Q2000279|Akusha]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q116234171|Caucasologist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q21639922|Institute of History, Archaeology and Ethnography]]''<br/>Дагстан дәүләт университеты | | |- | | 2004 | ''[[:d:Q98123027|Kristina Ramazanova]]'' | data-sort-value="1981" | 1981-01-19 | [[Эзбербаш]] | [[җырчы]] | | | |- | | 2006 | ''[[:d:Q97315293|Далгатов, Далгат Курбаналиевич]]'' | data-sort-value="1982" | 1982-07-09 | [[Махачкала]] | | | | |- | | | ''[[:d:Q444940|Magomed Ibragimov]]'' | data-sort-value="1983" | 1983-08-18 | [[Махачкала]] | ''[[:d:Q12369333|көрәшче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q561788|Mavlet Batirov]]'' | data-sort-value="1983" | 1983-12-12 | [[Хәсәүйорт]] | ''[[:d:Q12369333|көрәшче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q60834066|Murad Aliyev]]'' | data-sort-value="1984" | 1984-10-24 | [[Махачкала]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q348608|Adam Batirov]]'' | data-sort-value="1985" | 1985-01-13 | [[Хәсәүйорт]] | ''[[:d:Q12369333|көрәшче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q21395911|Ibrahim Saidau]]'' | data-sort-value="1985" | 1985-03-09 | ''[[:d:Q4227424|Kokrek]]'' | ''[[:d:Q12369333|көрәшче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q26959934|Magomed Nurbagandov]]'' | data-sort-value="1985" | 1985-01-09 | ''[[:d:Q4417182|Sergokala]]'' | ''[[:d:Q384593|полиция хезмәткәре]]'' | | data-sort-value="2016" | 2016-07-10 | ''[[:d:Q4417182|Sergokala]]'' |- | | | ''[[:d:Q578177|Albert Selimov]]'' | data-sort-value="1986" | 1986-04-05 | [[Каспийск]] | ''[[:d:Q11338576|боксчы]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q658462|Mansur Isaev]]'' | data-sort-value="1986" | 1986-09-23 | [[Кызылйорт]] | ''[[:d:Q6665249|дзюдочы]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q9337247|Sirazhudin Magomedov]]'' | data-sort-value="1987" | 1987-02-10 | ''[[:d:Q1438410|Тләрата районы]]'' | ''[[:d:Q6665249|дзюдочы]]'' | | | |- | 2008 | 2013 | ''[[:d:Q18280447|Eldar Eldarov]]'' | data-sort-value="1991" | 1991-06-03 | ''[[:d:Q2667578|Khunzakh]]'' | ''[[:d:Q11607585|катнаш көрәш сугышчысы]]''<br/>''[[:d:Q98768940|wrestling coach]]''<br/>''[[:d:Q23927336|самбочы]]'' | ''[[:d:Q134296548|Real American Freestyle]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q50278013|Magomed Ankalaev]]'' | data-sort-value="1992" | 1992-06-02 | ''[[:d:Q13667630|Teletl]]'' | ''[[:d:Q11607585|катнаш көрәш сугышчысы]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q16148663|Abdulrashid Sadulaev]]'' | data-sort-value="1996" | 1996-05-09 | ''[[:d:Q4506186|Tsurib]]'' | ''[[:d:Q12369333|көрәшче]]'' | | | |- | 2002-09-01 | 2005-06-05 | ''[[:d:Q58350612|Oxana Pimenova]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q2065769|University of Windsor]]''<br/>''[[:d:Q1514848|Саскачеван университеты]]'' | | |- | 2000-09-09 | 2005-06-01 | ''[[:d:Q87002171|Kamil Rabadanov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4153937|Dagestan Scientific Center RAS]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q90264954|Kizkhalum Khametova]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | |- | 2007-09-01 | 2012-07-02 | ''[[:d:Q91719100|Sergey Manyshev]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | |- | 1986-09 | 1992-06 | ''[[:d:Q92247128|S M Bataev]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | |- | 2005-09-01 | 2010-01-06 | ''[[:d:Q95831334|Farid Orudzhev]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | Дагстан дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q102315639|Murad Shamilevich Omarov]]'' | | | | | | |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == {{Тышкы сылтамалар}} * [http://www.dgu.ru Официальный сайт ДГУ] == Шулай ук карагыз == {{Портал|Мәгариф|Россия Федерациясе}} * [[Россия югары уку йортлары исемлеге]] [[Төркем:Россия университетлары]] [[Төркем:1931 елда нигезләнгән уку йортлары]] [[Төркем:Әлифба буенча университетлар]] [[Төркем:Махачкала]] [[Төркем:Дагстан университетлары]] lr5zfk36a3eiv1yjlo97d335l7g5rjy 0 389491 5963143 5958018 2026-06-14T07:50:06Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963143 wikitext text/x-wiki {{УК}} '''{{Label|Q400422|lang=tt}}''' ({{lang-ru|{{Label|Q400422|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q400422|lang=en}}}}) — [[Сарытау өлкәсе]]нең административ үзәге [[Сарытау]] шәһәрендә урнашкан [[югары уку йорты]], Сарытау шәһәренең иң өлкән югары уку йортларыннан берсе. [[1909 ел]]да Император [[Николай II]] исемендәге университет буларак нигезләнгән.<br/> [[2010 ел]]да [[Россиянең илкүләм тикшеренү университеты|илкүләм тикшеренү университеты]] статусы бирелгән<ref>{{Cite web |url=http://www.edu.ru/abitur/act.72/index.php |title=Национальные исследовательские университеты |accessdate=2019-05-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190728195228/http://www.edu.ru/abitur/act.72/index.php |archivedate=2019-07-28 |deadlink=yes }}</ref>. == Тарих == Император Николай университетына Сарытау җәмәгатьчелегенең, хакимиятнең һәм премьер-министр [[Пётр Столыпин|П. А. Столыпинның]] зур тырышлыгы белән [[1909 ел]]ның 10 июнендә нигез салына. Тантаналы ачылу [[6 декабрь]]дә уза. Шул ук көнне университетның булачак корпуслары төзеләчәк урында таш салына. Аларны төзү өчен архитектор [[Карл Мюфке]] җәлеп ителә. Берничә ел эчендә ул тулы бер ансамбль төзүгә ирешә. Сарытау университетының беренче ректоры — [[Василий Разумовский|Василий Иван улы Разумовский]]. Башта университет составында бер генә факультет — медицина факультеты булган. [[1917 ел]]да физика-математика, тарих-филология һәм юридик факультетлар ачыла. Тарих-филология факультеты деканы Семен Людвиг улы Франк була. Университетта П. К. Галлер эшли. Революциядән соң беренче елларда агрономия факультетында Николай Вавилов {{Тәрҗемә ителмәгән 3|Николай Вавилов|Н. И. Вавилов|ru|Вавилов, Николай Иванович}} эшли. [[1922 ел]]да агрономия факультеты мөстәкыйль авыл хуҗалыгы институты итеп үзгәртелә. [[1923 ел]]ның октябрендә университетка [[Николай Чернышевский|Н. Г. Чернышевский]] исеме бирелә. [[1930 ел]]да медицина факультеты аерым институт итеп үстерелә. [[1931 ел]]да Советлар төзелеше һәм хокук факультеты базасында Совет хокукы институты төзелә, ул Сарытау дәүләт хокук академиясенә нигез салучы була. Шул ук елны педагогика факультеты да аерым институтка әйләнә. [[Бөек Ватан сугышы]] елларында Сарытауга [[Ленинград университеты]] эвакуацияләнә. [[1970 ел]]да [[Бөек Ватан сугышы|1941-1945 елларда]] һәлак булган университет хезмәткәрләренә һәм студентларына Мемориал ачыла. [[1998 ел]]да [[Россия Хөкүмәте|Россия Федерациясе Хөкүмәте]] карары белән СДУ составына Сарытау һәм Балашов педагогика институтлары, радиоэлектроника көллияте һәм политехникум кертелгән. 2009—2014 елларда вуз территориясендә Изге Мефодий һәм Кирилл храмы торгызылган<ref>[http://www.eparhia-saratov.ru/Articles/hram-svyatykh-ravnoapostolnykh-kirilla-i-mefodiya-saratov Храм Святых равноапостольных Кирилла и Мефодия г. Саратова] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150209140527/http://www.eparhia-saratov.ru/Articles/hram-svyatykh-ravnoapostolnykh-kirilla-i-mefodiya-saratov |date=2015-02-09 }}{{ref-ru}}</ref>. [[2010 ел]]дан СДУ — Россиянең илкүләм тикшеренү университеты<ref>{{Cite news|title=СГУ стал национальным исследовательским университетом|author=|url=https://www.sgu.ru/node/51275|publisher=// СГУ|date=|accessdate=2018-02-22|archiveurl=https://archive.is/20130417185415/www.sgu.ru/node/51275|archivedate=2013-04-17}} {{Citation |title=архив күчермәсе |url=http://www.sgu.ru/node/51275 |access-date=2023-06-11 |archive-date=2013-04-17 |archive-url=https://archive.ph/20130417185415/www.sgu.ru/node/51275 |dead-url=unfit }}</ref>. == Структура == СДУ структурасына 15 факультет (биология, география, геология, социология, механика-математика, чит телләр һәм лингводактика, компьютер фәннәре һәм мәгълүмат технологияләре, нано — һәм биомедицина технологияләре, психология, психологик-педагогик һәм махсус белем, физик, фәлсәфә, икътисад, юридик), 6 белем бирү институты (тарих һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты, өстәмә һөнәри белем бирү, сәнгать, физик тәрбия һәм спорт институты, филология һәм журналистика институты, химия) керә. [[Балашов]]тагы филиал — [[югары уку йорты|югары уку йортлары]] филиаллары арасында Россиядә иң зурысы. Белем бирү һәм фәнни-тикшеренү процессын университетта 166 кафедра, шул исәптән 12 база кафедрасы тәэмин итә. Университет составына шулай ук В. А. Артисевич исемендәге зона фәнни китапханәсе<ref>{{Cite news|title=СГУ в годы кризиса университетской системы|author=|url=https://www.sgu.ru/node/23439|work=СГУ|date=|accessdate=2018-02-22|archiveurl=https://archive.is/20130417133353/www.sgu.ru/node/23439|archivedate=2013-04-17}} {{Citation |title=архив күчермәсе |url=http://www.sgu.ru/node/23439 |access-date=2023-06-11 |archive-date=2013-04-17 |archive-url=https://archive.ph/20130417133353/www.sgu.ru/node/23439 |dead-url=unfit }}</ref>, Идел буе региональ яңа мәгълүмат технологияләре үзәге, исәпләү үзәге, нәшрият һәм типография керә. Сарытау дәүләт университетында өзлексез әзерлек циклы тормышка ашырыла: югары уку йортына кадәрге әзерлек — урта һөнәри белем — югары һөнәри белем — югары уку йортыннан соңгы белем — белгечләрнең квалификациясен күтәрү һәм яңадан әзерләү. СДУда 26 342 студент һәм 590 аспирант белем ала. Укыту 82 югары һөнәри белем, 21 урта һөнәри белем, 61 — аспирантура, 5 — докторантура, 28 — бакалавриат юнәлешләре һәм 13 — магистратура юнәлеше, 15 өстәмә һөнәри белем бирү программасы, 26 — һөнәри әзерлек юнәлеше буенча гамәлгә ашырыла. СДУда 1 704 укытучы һәм фәнни хезмәткәр, шул исәптән 239 фәннәр докторы һәм 879 фәннәр кандидаты эшли. Университет профессорлары арасында — 8 РФ атказанган фән эшлеклесе, 1 РФА әгъза-корреспонденты. Университетта күп дистә еллар аспирантура һәм докторантура эшли. 37 фәнни белгечлек буенча 15 докторлык диссертациясе яклау советы гамәлдә. == Фәнни журналлар == Университет «Известия вузов. Прикладная нелинейная динамика», «Электрохимическая энергетика», «Поволжский экологический журнал», «Современная герпетология», 9 юнәлеш буенча «Известия СГУ. Новая серия» фәнни журналлары нәшер ителә. == Фотосурәтләр == <gallery> Корпус №5, СГУ.jpg|V корпус (Әстерхан ур., 83) Храм святых Мефодия и Кирилла вид на 1 корпус СГУ.jpg|Изге Мефодий һәм Кирилл храмы </gallery> == Шәхесләр == === Ректорлар === === Укытучылар === {{seealso|Төркем:Сарытау дәүләт университеты укытучылары}} {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q400422. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p108/Q400422/p580:башлау,p108/Q400422/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p69,p106,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! башлау ! тәмамлау ! Исем ! туу датасы ! туу урыны ! әлма-матер ! һөнәр төре ! үлем датасы ! үлем урыны |- | | | [[Владимир Арнольдов]] | data-sort-value="1861" | 1861-09-12 | [[Сембер]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Казан Император университеты]] | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | data-sort-value="1941" | 1941 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q15077593|Andrey Sirotinin]]'' | data-sort-value="1864" | 1864 | [[Дятьково|Дәтково]] | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | data-sort-value="1922" | 1922 | [[Сарытау]] |- | | | [[Андрей Гордягин|Андрей Гордәгин]] | data-sort-value="1865" | 1865-10-17 | [[Пермь]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-01-15 | [[Казан]] |- | | | ''[[:d:Q94535571|Alexis Vasilevich Babine]]'' | data-sort-value="1866" | 1866<br/>1866-03-22 | ''[[:d:Q4174589|Ялатма]]'' | ''[[:d:Q4360215|institut d'histoire et de philologie de Saint-Pétersbourg]]''<br/>[[Kornell universitetı|Корнелл университеты]] | ''[[:d:Q10429346|библиограф]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1930" | 1930<br/>1930-05-10 | [[Сан-Франциско]] |- | 1917-12-01 | 1930-06-08 | ''[[:d:Q15699375|Александр Гераклитов]]'' | data-sort-value="1867" | 1867-11-18 | [[Камышлы (Волгоград өлкәсе)|Камышлы]] | ''[[:d:Q18399859|Сарытау ирләр гимназиясе]]''<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q17132038|палиюгрыф]]''<br/>''[[:d:Q33386280|китапчылык белгече]]''<br/>''[[:d:Q635734|архивист]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-04-11 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q21148498|Nikolaj Grigorʹevič Stadnickij]]'' | data-sort-value="1869" | 1869 | [[Днипро]] | ''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q10872101|анатом]]'' | data-sort-value="1950" | 1950 | [[Ижау]] |- | 1912 | 1926 | ''[[:d:Q4430865|Sergey Spasokukotsky]]'' | data-sort-value="1870" | 1870-05-29 | [[Кострома]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[хирург]] | data-sort-value="1943" | 1943-11-17 | [[Мәскәү]] |- | 1924 | 1931 | ''[[:d:Q4394909|Andrey Rikhter]]'' | data-sort-value="1871" | 1871-08-03 | ''[[:d:Q21670032|Kurovskoye]]'' | ''[[:d:Q3401716|Беренче Питырбур классик гимназиясе]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q2055046|физиолог]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q12358881|альголог]]''<br/>''[[:d:Q2487799|миколог]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-04-02 | [[Мәскәү]] |- | | | [[Вячеслав Заленский]] | data-sort-value="1875" | 1875-08-21 | [[Чабаксар]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-07-04 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q1974172|Nikolay Durnovo]]'' | data-sort-value="1876" | 1876-10-23 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q16880249|диалектолог]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-10-27 | [[Сандармох]] |- | | | ''[[:d:Q3379459|Grigory Ilyinsky]]'' | data-sort-value="1876" | 1876-03-11<br/>1876-03-23 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q28667071|Saint Petersburg 6th gymnasium]]''<br/>''[[:d:Q58918586|Faculty of History and Philology of St. Petersburg University]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q26709887|археограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-12-14 | [[Тум|Томск]] |- | 1917 | | ''[[:d:Q981959|Semyon Frank]]'' | data-sort-value="1877" | 1877-01-16 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''<br/>''[[:d:Q2029787|Лазарев көнчыгыш телләре институты]]''<br/>[[Казан Император университеты]] | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-12-10 | [[Лондон]] |- | | | ''[[:d:Q21134905|Vladimir Chelintsev]]'' | data-sort-value="1877" | 1877-02-22 | [[Сарытау]] | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-04-03 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q28359269|Reinhard Friedrich Hollmann]]'' | data-sort-value="1877" | 1877-05-17 | [[Тарту]] | ''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-04-04 | [[Майнц]] |- | 1918 | 1921 | ''[[:d:Q4191592|Vladimir Zernov]]'' | data-sort-value="1878" | 1878-05-01 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-09-30 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4296216|Sergey Romanovitsj Mirotvortsev]]'' | data-sort-value="1878" | 1878-05-16 | [[Серафимович (шәһәр)|Серафимович]] | ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]'' | [[хирург]] | data-sort-value="1949" | 1949-05-04 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q21149120|Скворцов, Владислав Иринархович]]'' | data-sort-value="1879" | 1879-09-24 | | ''[[:d:Q38178366|Император тыйб-хирургия академиясе]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1959" | 1959 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4065508|Nikolaĭ Nikolaevich Andreev]]'' | data-sort-value="1880" | 1880-07-16 | ''[[:d:Q4248586|Kurmani]]'' | ''[[:d:Q4304001|3 нче Мәскәү кәдит курпысы]]''<br/>''[[:d:Q58039437|Imperial Moscow Technical School]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q152838|Гөттинген университеты]]''<br/>''[[:d:Q372608|Базел университеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1970" | 1970-12-31 | [[Мәскәү]] |- | | | [[Иван Козьминых]] | data-sort-value="1881" | 1881-03-28 | [[Алабуга]] | ''[[:d:Q28667234|Тум император университеты]]'' | | | |- | 1918 | 1919-03 | ''[[:d:Q4089890|Sergey Boguslavsky]]'' | data-sort-value="1883" | 1883-11-19 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q153987|Фрайбург университеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-09-03 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q731283|Vladimir Vasilevich Golubev]]'' | data-sort-value="1884" | 1884-11-21 | [[Сергиев Посад]] | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-12-04 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4239027|Tatiana Krasnoselskaia]]'' | data-sort-value="1884" | 1884-01-01 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-02-17 | [[Мәскәү]] |- | 1934 | 1941 | ''[[:d:Q13033252|Фрыдрых Лунгерсгаўзен]]'' | data-sort-value="1884" | 1884-05-12 | ''[[:d:Q4081425|Bekovo]]'' | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q520549|геолог]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-05-11 | [[Бийск]] |- | | | ''[[:d:Q18786127|Pavel Rykov]]'' | data-sort-value="1884" | 1884-10-07 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-03-26 | [[Уссурийск]] |- | | | ''[[:d:Q28320464|Oganes Smbatovitsj Parsamov]]'' | data-sort-value="1885" | 1885 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | ''[[:d:Q28064984|Мәскәү университетының медицина факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1953" | 1953 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q12172694|Щеглова Софія Олексіївна]]'' | data-sort-value="1886" | 1886-09-18 | [[Пенза]] | ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]'' | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q10429346|библиограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1965" | 1965-06-01 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q18238482|Давид, Рудольф Эдуардович]]'' | data-sort-value="1887" | 1887 | [[Пабьянице|Пабьянитсе]] | ''[[:d:Q4361180|Петр авыл хуҗалыгы академиясе]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1939" | 1939 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q106967416|Міхаіл Паўлавіч Сакалоўскі]]'' | data-sort-value="1887" | 1887-11-19 | [[Ржев]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="1977" | 1977-05-18 | [[Одесса]] |- | | | ''[[:d:Q4100646|Vladimir Bush]]'' | data-sort-value="1888" | 1888-01-04 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q4479389|Annenschule]]'' | ''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q10429346|библиограф]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-05-14 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | ''[[:d:Q9177980|Borys Łapicki]]'' | data-sort-value="1889" | 1889 | [[Тум|Томск]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[хокук белгече]] | data-sort-value="1974" | 1974-01-28 | [[Луҗ]] |- | | | ''[[:d:Q15068493|Solomon Katzenbogen]]'' | data-sort-value="1889" | 1889-05-10 | [[Минск]] | ''[[:d:Q1482689|Киев милли икътисад университеты]]''<br/>''[[:d:Q4407737|Санкт-Петербург психоневрология фәнни тикшеренү институты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1946" | 1946-09-01 | [[Екатеринбург]] |- | | | ''[[:d:Q122971881|Ізраіль Веніямінавіч Герчыкаў]]'' | data-sort-value="1889" | 1889 | [[Горваль]] | ''[[:d:Q122971894|Кіеўскае камерцыйнае вучылішча]]''<br/>''[[:d:Q55379167|Pedagogical Faculty of the Belarusian State University]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | No/unknown value | |- | | | ''[[:d:Q4421652|Aleksandr Skaftymov]]'' | data-sort-value="1890" | 1890-09-28 | [[Сарытау губернасы]] | ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]'' | ''[[:d:Q462390|доцент]]''<br/>''[[:d:Q10379007|театр белгече]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-01-26 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q120572|Viktor Zhirmunsky]]'' | data-sort-value="1891" | 1891-07-21 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q4454719|Tenischew-Schule]]''<br/>''[[:d:Q58918586|Faculty of History and Philology of St. Petersburg University]]'' | ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q16880249|диалектолог]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q2599593|гирманис]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-01-31 | [[Санкт-Петербург]] |- | 1917 | 1922 | ''[[:d:Q983399|Ivan Privalov]]'' | data-sort-value="1891" | 1891-01-30 | [[Түбән Ламу|Түбән Ломов]] | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-07-13 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q1504060|George Genrihovič Dinges]]'' | data-sort-value="1891" | 1891-12-13 | ''[[:d:Q21843347|Tsvetochnoye]]'' | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-07-18 | [[Колпашево]] |- | | | ''[[:d:Q3291047|Mariya Sergeyenko]]'' | data-sort-value="1891" | 1891-12-09 | [[Яңа Зыбков]] | ''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]'' | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q2468727|classical scholar]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''<br/>''[[:d:Q191808|кәшиш]]'' | data-sort-value="1987" | 1987-10-28 | [[Санкт-Петербург]] |- | | 1931 | ''[[:d:Q3920202|Iosif Voŭk-Lievanovič]]'' | data-sort-value="1891" | 1891-10-25 | [[Лявонавка (Пухавицкий районы)|Лявонавка]] | ''[[:d:Q54888309|Бабруйская гімназія]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="1938" | 1938-02-02 | [[Ырынбур]] |- | | | ''[[:d:Q27862944|Березов, Николай Фёдорович]]'' | data-sort-value="1891" | 1891-05-11 | [[Сарытау]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | | No/unknown value | |- | | | [[Николай Трифонов]] | data-sort-value="1891" | 1891-02-23 | [[Санкт-Петербург]] | [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]] | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-12-09 | [[Казан]] |- | 1917 | 1919 | ''[[:d:Q1990021|Михаил Попов]]'' | data-sort-value="1893" | 1893-04-17 | [[Вольск]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-12-18 | [[Санкт-Петербург]] |- | 1937 | 1940 | ''[[:d:Q21517365|Leonid Ignatievich Kazakevicz]]'' | data-sort-value="1893" | 1893 | | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | data-sort-value="1979" | 1979 | |- | 1935 | 1937 | ''[[:d:Q723638|Aleksandr Khinchin]]'' | data-sort-value="1894" | 1894-07-07 | [[Кондрово]] | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-11-18 | [[Мәскәү]] |- | | | [[Георгий Вахрушев|Георги Вахрушев]] | data-sort-value="1894" | 1894-11-17 | [[Некрасовка (Гафури районы)|Некрасовка]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1966" | 1966-05-06 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q4332933|Yulian Oksman]]'' | data-sort-value="1895" | 1895-01-17<br/>1894-12-30<br/>1895-01-11 | [[Вознесенск]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1970" | 1970-09-15 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4061691|Mikhail Alekseyev]]'' | data-sort-value="1896" | 1896-05-24<br/>1896-06-05 | [[Киев]] | ''[[:d:Q12130697|Музыкально-драматическое училище М. К. Лесневич-Носовой]]''<br/>''[[:d:Q12098973|Гимназия В. П. Науменко]]''<br/>''[[:d:Q56709687|Historisch-philosophische Fakultät der Kiewer Universität]]'' | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | data-sort-value="1981" | 1981-09-19 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | ''[[:d:Q21102842|Irina Krasovskaya]]'' | data-sort-value="1896" | 1896-09-20 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q1628690|Санкт-Петербург дәүләт аграр университеты]]'' | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-05-09 | ''[[:d:Q51004|Siversky]]'' |- | 1941 | 1942 | ''[[:d:Q112536177|Moisey Altman]]'' | data-sort-value="1896" | 1896-06-17 | [[Ула (агрошәһәрчек)|Ула]] | ''[[:d:Q28664814|Изге Владимир император университеты]]''<br/>[[Бакы дәүләт университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1986" | 1986-05-12 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | ''[[:d:Q4163952|A. I. Dovatur]]'' | data-sort-value="1897" | 1897-10-23<br/>1897-11-03 | ''[[:d:Q890311|Рени]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1982" | 1982-03-17 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | ''[[:d:Q4399120|Nikolay Rubinshteyn]]'' | data-sort-value="1897" | 1897-12-11 | [[Одесса]] | ''[[:d:Q28598846|Ришелье гимназиясе]]''<br/>''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1963" | 1963-01-26 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q21390287|Абрам Міхайлавіч Рэйнус]]'' | data-sort-value="1897" | 1897-10-28 | [[Полоцк|Полатск]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | [[галим]] | data-sort-value="1972" | 1972 | [[Ростов-на-Дону]] |- | | | ''[[:d:Q25503534|Юлія Восіпаўна Бібіла]]'' | data-sort-value="1897" | 1897-01-10 | [[Поразава]] | ''[[:d:Q110820786|Ваўкавыская жаночая гімназія]]''<br/>''[[:d:Q110820787|Бабруйская жаночая гімназія]]''<br/>''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''<br/>''[[:d:Q55393462|Факультэт грамадскіх навук БДУ]]'' | ''[[:d:Q182436|китапханәче]]''<br/>''[[:d:Q10429346|библиограф]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-12-09 | [[Минск]] |- | 1925 | 1929 | ''[[:d:Q60834593|Miroshxina Nataliya Mitrofanovna]]'' | data-sort-value="1897" | 1897-08-26 | [[Атырау]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | | data-sort-value="1973" | 1973-08-18 | [[Ташкент]] |- | | | ''[[:d:Q4059529|Tatyana Akimova]]'' | data-sort-value="1898" | 1898-12-25 | [[Сарытау]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | [[галим]] | data-sort-value="1987" | 1987-04-18<br/>1987-04-21 | [[Пенза]] |- | | | [[Георгий Остроумов]] | data-sort-value="1898" | 1898-12-27 | [[Пенза]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1985" | 1985-05-20 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | ''[[:d:Q19909131|Русаков, Григорий Константинович]]'' | data-sort-value="1899" | 1899-03 | ''[[:d:Q4076971|Baltsky Uyezd]]'' | | [[галим]] | No/unknown value | |- | | | ''[[:d:Q4180980|Boris Nikolsky]]'' | data-sort-value="1900" | 1900-10-01 | [[Уфа губернасы]] | ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q18245236|рентгенолог]]'' | data-sort-value="1990" | 1990-01-04 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | ''[[:d:Q5952053|Juan Planelles Ripoll]]'' | data-sort-value="1900" | 1900-04-08 | [[Херес-де-ла-Фронтера]] | ''[[:d:Q584919|University of Madrid]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1972" | 1972-08-25 | [[Очамчира]] |- | 1935 | | ''[[:d:Q21149195|Ivan Sinitsyn]]'' | data-sort-value="1900" | 1900-02-22<br/>1900-02-21 | ''[[:d:Q4171825|Dyakovka, Krasnokutsky District]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | [[галим]] | data-sort-value="1972" | 1972-08-11 | [[Элиста]] |- | | | ''[[:d:Q44155953|Гавриил Кириллович Хворостин]]'' | data-sort-value="1900" | 1900-07-13 | [[Киев губернасы|Киев гөбернәсе]] | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | | data-sort-value="1938" | 1938-01-21 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q370795|Labori Kalmanson]]'' | data-sort-value="1901" | 1901-09-17 | [[Могилёв]] | | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-12-10 | [[Чиләбе]] |- | | | ''[[:d:Q120280628|Ивановский, Николай Николаевич]]'' | data-sort-value="1901" | 1901 | [[Сарытау]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | [[галим]] | data-sort-value="1984" | 1984 | |- | 1944 | 1946 | ''[[:d:Q4151773|Grigory Gukovsky]]'' | data-sort-value="1902" | 1902-04-19<br/>1902-05-01 | [[Одесса]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-04-02 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q21098825|Vyacheslav Yesafov]]'' | data-sort-value="1902" | 1902-03-11 | [[Сарытау]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1981" | 1981 | [[Екатеринбург]] |- | | | ''[[:d:Q51670553|Marija Nestorovna Bobrova]]'' | data-sort-value="1902" | 1902-09-10 | [[Донецк]] | ''[[:d:Q4267928|University of Luhansk]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]'' | data-sort-value="1990" | 1990 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | ''[[:d:Q65705081|Борис Константинович Фенюк]]'' | data-sort-value="1902" | 1902-08-26 | | | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3779582|микробиолог]]'' | data-sort-value="1969" | 1969-07-22 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q17617483|Roman Mertslin]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-10-17 | [[Сарытау]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-02-09 | [[Сарытау]] |- | 1930<br/>1940<br/>1972 | 1936<br/>1962<br/>1983 | ''[[:d:Q1990799|Nikolai Chudakov]]'' | data-sort-value="1904" | 1904-12-14 | [[Яңа Борас районы]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]] | data-sort-value="1986" | 1986-11-22 | [[Сарытау]] |- | | | [[Иван Страхов]] | data-sort-value="1905" | 1905-09-06<br/>1905-09-19 | ''[[:d:Q21669475|Ильинское]]'' | ''[[:d:Q4538869|К. Д. Ушинский исемендәге Ярославль дәүләт педагогия университеты]]'' | ''[[:d:Q212980|психолог]]'' | data-sort-value="1985" | 1985-11-20 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q65200427|Кац Марк Львович]]'' | data-sort-value="1906" | 1906-08-12 | ''[[:d:Q4425605|Snitkiv]]'' | ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1990" | 1990-05-17 | |- | | | ''[[:d:Q4070292|Vera Artisevich]]'' | data-sort-value="1907" | 1907-05-15<br/>1907 | [[Одесса]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q182436|китапханәче]]''<br/>''[[:d:Q33386280|китапчылык белгече]]''<br/>''[[:d:Q10429346|библиограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1999" | 1999-02-06 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q29359301|Artur Ozolin]]'' | data-sort-value="1907" | 1907-01-07 | [[Сердобск]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | [[галим]] | data-sort-value="1997" | 1997-04-19 | [[Сарытау]] |- | | | [[Даниил Лучинин]] | data-sort-value="1907" | 1907 | | | [[галим]] | data-sort-value="1941" | 1941-12-10 | |- | 1933<br/>1945<br/>1951 | 1944<br/>1951<br/>1960 | ''[[:d:Q136213249|Калинин Венедикт Иванович]]'' | data-sort-value="1907" | 1907-03-03 | [[Сарытау]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q115003687|radiophysicist]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-10-15 | |- | 1935 | 1978 | ''[[:d:Q950880|Viktor Wagner]]'' | data-sort-value="1908" | 1908-11-04 | [[Сарытау]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1981" | 1981-08-15 | [[Брест]] |- | | | ''[[:d:Q11212369|Мостафин Исхак Сәлах улы]]'' | data-sort-value="1908" | 1908-09-03<br/>1908-08-20 | [[Өрләдем]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-12-01 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q4260430|Sergey Lekhnitsky]]'' | data-sort-value="1909" | 1909-06-22 | [[Кострома]] | ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1981" | 1981-09-10 | ''[[:d:Q2677944|Кырым өлкәсе]]'' |- | | | ''[[:d:Q4369485|Yevgraf Pokusayev]]'' | data-sort-value="1909" | 1909-12-06 | ''[[:d:Q4091078|Bolkhuny]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | [[галим]] | data-sort-value="1977" | 1977-08-11 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q28359302|Sergey Khokhlov]]'' | data-sort-value="1910" | 1910-09-29 | [[Сарытау]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q3126128|генетик]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-11-23 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q4480994|Savely Falkovich]]'' | data-sort-value="1911" | 1911-06-02 | [[Сарытау]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | [[галим]] | data-sort-value="1982" | 1982-11-30 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q51670072|Валентин Григорьевич Лебедев]]'' | data-sort-value="1911" | 1911-09-09 | [[Виннипег]] | ''[[:d:Q1965825|МДУның география факультеты]]'' | | data-sort-value="1971" | 1971-09-09 | [[Сарытау]] |- | 1940 | 1946 | ''[[:d:Q12170089|Sergei Chernikov]]'' | data-sort-value="1912" | 1912-05-11 | [[Сергиев Посад]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]] | data-sort-value="1987" | 1987-01-23 | [[Киев]] |- | | | [[Соломон Стам]] | data-sort-value="1913" | 1913-11-21 | [[Казан]] | ''[[:d:Q4304155|Мәскәү фәлсәфә, әдәбият һәм тарих институты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3332711|медиевист]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="2010" | 2010-06-02 | [[Мәскәү]] |- | 1944 | 1949 | ''[[:d:Q12141816|Georgii Polozii]]'' | data-sort-value="1914" | 1914-04-23 | ''[[:d:Q1655251|Chitinsky District]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | [[математик]] | data-sort-value="1968" | 1968-09-26 | [[Киев]] |- | | | ''[[:d:Q22133523|Alexander Liber]]'' | data-sort-value="1914" | 1914-01-23 | [[Полтава]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | [[математик]] | data-sort-value="1987" | 1987-06-27 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q55106399|Zinaida Kiryashkina]]'' | data-sort-value="1914" | 1914-05-10 | [[Сарытау]] | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1985" | 1985-01-15 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q4077709|Lidiya Barannikova]]'' | data-sort-value="1915" | 1915-08-16 | | | ''[[:d:Q16880249|диалектолог]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q60098894|русист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q723682|dean]]'' | data-sort-value="2002" | 2002-11-14 | [[Сарытау]] |- | 1949 | 1958 | ''[[:d:Q79330060|Константинов, Александр Степанович]]'' | data-sort-value="1917" | 1917-11-07 | ''[[:d:Q21853254|Пронькино]]'' | ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="2011" | 2011-02-19 | |- | | | ''[[:d:Q4094814|Vladimir Borukhovich]]'' | data-sort-value="1920" | 1920-12-16 | ''[[:d:Q4145365|Horodok]]'' | ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[профессор]] | data-sort-value="2007" | 2007-09-22 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q4536079|Yakov Yavchunovskiy]]'' | data-sort-value="1922" | 1922-01-10 | [[Сумы]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q10379007|театр белгече]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | data-sort-value="1988" | 1988 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q4070562|Vera Arkhangelskaya]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-07-15 | [[Базарлы Караболак районы]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | [[галим]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="2006" | 2006-03-26 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q14927263|Vladimir Shevchik]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-07-01 | [[Сарытау]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1980" | 1980-02-12 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q21127990|Vladimir Barkovsky]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-01-24 | [[Сарытау]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1984" | 1984-12-31 | [[Екатеринбург]] |- | | | ''[[:d:Q82241310|Olga Sirotinina]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-06-27 | [[Сарытау]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | [[галим]]<br/>''[[:d:Q60098894|русист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | data-sort-value="2025" | 2025-07-18 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q111016527|Nadia Pakhareva]]'' | data-sort-value="1924" | 1924-12-20 | [[Балакау]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q87805863|Касаткіна Віра Іванівна]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-10-02 | [[Сарытау]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q89190511|Акентьєва Лідія Ісаївна]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-09-08 | [[Самойловка районы]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | | | |- | | | ''[[:d:Q19613975|Mara Borisova]]'' | data-sort-value="1926" | 1926-08-15 | [[Сарытау]] | ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="2014" | 2014-11-15 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q109489677|Шабалин, Владимир Александрович]]'' | data-sort-value="1926" | 1926-09-13 | [[Сөмсә]] | ''[[:d:Q4408431|Сарытау дәүләт юридик академиясе]]'' | | data-sort-value="2014" | 2014-01-27 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q4275472|Gera Makarovskaya]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-02-02 | ''[[:d:Q1686625|Yelan]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | [[галим]] | data-sort-value="2014" | 2014-06-10 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q4502209|Gleb Khudyakov]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-11-20 | [[Сарытау]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | [[галим]] | data-sort-value="2011" | 2011-06-13 | [[Сарытау]] |- | | | [[Александр Дерюгин]] | data-sort-value="1928" | 1928-11-22 | [[Алабуга]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1988" | 1988-09-22 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q84722793|Полищук, Галина Георгиевна]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-07-16 | ''[[:d:Q2473575|Voronovytsya]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | | data-sort-value="1999" | 1999-12-07 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q132753323|Булах, Борис Михайлович]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-06-10 | [[Ставрополь]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | | data-sort-value="1987" | 1987-01-21 | |- | | | ''[[:d:Q4340656|Vitaly Ochev]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-08-26 | [[Сарытау]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]'' | data-sort-value="2004" | 2004-02-13 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q4406897|Galina Samosyuk]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-09-29 | ''[[:d:Q1943710|Molochnoye]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | data-sort-value="2018" | 2018-03-07 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q4463481|Nikolay Troitsky]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-12-19 | [[Ершов районы]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | [[галим]] | data-sort-value="2014" | 2014-05-28 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q22246825|Emilia Kadkalova]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-07-16 | [[Днипро]] | ''[[:d:Q427677|Казакъстан милли университеты]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | data-sort-value="2015" | 2015-04-26 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q115411053|Віталь Міхайлавіч Дашанкоў]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-07-23 | [[Орёл]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | [[галим]] | | |- | 1955 | | ''[[:d:Q128947998|Yakov A. Richter]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-07-26 | [[Славянск-на-Кубани]] | ''[[:d:Q4138546|Gymnasium No1 (Saratov)]]''<br/>Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q520549|геолог]]'' | data-sort-value="2021" | 2021-10-26 | |- | | | ''[[:d:Q4223721|Boris Klimov]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-11-09 | | ''[[:d:Q4371750|Поморье дәүләт университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="2010" | 2010-12-26 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q50279236|Anatoly Bogomolov]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-05-18 | ''[[:d:Q24559828|Krasny Yar]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | | data-sort-value="1994" | 1994-09-15 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q4067412|Galina Antonova]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-05-03 | [[Аткар районы]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q4685922|adult educator]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]'' | data-sort-value="1997" | 1997-07-05 | [[Тамбов]] |- | | | ''[[:d:Q17617381|Konstantin Mavrin]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-06-03 | [[Сарытау]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q520549|геолог]]'' | data-sort-value="2016" | 2016-03-12 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q102310043|Avgust Khromov]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-06-17 | ''[[:d:Q23872860|Olenkovo]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | | | |- | | | ''[[:d:Q4217816|Taisiya Kats]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-07-14 | [[Сарытау]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="2013" | 2013-04-05 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q115411094|Аляксандр Аляксандравіч Кураеў]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-12-11 | [[Сарытау]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | | | |- | | | ''[[:d:Q18279563|Adolf Demchenko]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-12-03 | [[Шостка]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]'' | data-sort-value="2016" | 2016-01-18 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q4380149|Valery Prozorov]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-04-29 | [[Бакы]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q136816653|Шляхтин, Геннадий Викторович]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-08-14 | [[Кяхта]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | | data-sort-value="2025" | 2025-07-18 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q138609667|Шараевский, Юрий Павлович]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-10-03 | [[Амурдагы Николаевск]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | | data-sort-value="2026" | 2026-01-01 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q88868269|Valery Tuchin]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-02-04 | [[Сарытау]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>[[профессор]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q109485464|Бабков, Лев Михайлович]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-03-19 | [[Сарытау]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | | | |- | | | ''[[:d:Q4239985|Aleksandr Kreder]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-04-23 | [[Атбасар]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | [[галим]] | data-sort-value="2000" | 2000-10-30 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q24010753|Valeriy Anikin]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-03-30 | [[Аткар]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | [[математик]] | | |- | | | ''[[:d:Q51668408|Леонид Юрьевич Коссович]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-10-15 | [[Сарытау]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4093899|Yury Borisov]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-02-05 | [[Сарытау]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | [[галим]] | data-sort-value="2026" | 2026-03-05 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q4346199|Viktor Parfyonov]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-06-21 | [[Батум]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | [[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q136352283|Vladimir Ryabukho]]'' | data-sort-value="1951" | 1951 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4301590|Sergey Monakhov]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-08-21 | [[Ростов-на-Дону]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | [[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q126372588|Кащеев Владимир Иванович]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-05-09 | [[Таганрог]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | | | |- | | | ''[[:d:Q15080817|Igor Pleve]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-06-14 | [[Прокопьевск]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | |- | 1983 | 1995 | ''[[:d:Q104023472|Юдин Александр Иванович]]'' | data-sort-value="1958" | 1958 | | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q3621491|археолог]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q50213406|Алексей Чумаченко]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-10-24 | ''[[:d:Q4333621|Olenivka]]'' | | | | |- | | | ''[[:d:Q26776674|Velikhan Mirzekhanov]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-12-10 | ''[[:d:Q28504570|Ichin]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q381160|эксперт]]''<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q30346650|Vera Afanasieva]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-09-26 | [[Сарытау]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q15207679|Vadim Mikhaylin]]'' | data-sort-value="1964" | 1964-12-13 | [[Мияс]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q462390|доцент]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q15462162|cultural historian]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]'' | | |- | 2006-09-01 | | ''[[:d:Q56307458|Andrej Arbuzov]]'' | data-sort-value="1967" | 1967-06-30 | [[Протвино]] | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | 1999-03-01 | 2019-01-20 | ''[[:d:Q56046360|Alexander E. Hramov]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-09-20 | [[Сарытау]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q58407712|Marina Barulina]]'' | data-sort-value="1980" | 1980 | | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q102038373|гамәли математик]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q126028512|Кубанкин, Дмитрий Александрович]]'' | data-sort-value="1981" | 1981-01-22 | [[Сарытау]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | 2018-09-01 | | ''[[:d:Q92895697|Sergey M Zaytsev]]'' | data-sort-value="1995" | 1995 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2003 | | ''[[:d:Q21388322|Vasily Victorovich Anikin]]'' | | | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q28500924|Օլգա Շինդինա]]'' | | [[Сарытау]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | [[галим]] | | |- | 2014-01-01 | | ''[[:d:Q42318428|Anton R. Kiselev]]'' | | | ''[[:d:Q4408455|Сарытау дәүләт медицина университеты]]'' | ''[[:d:Q15401884|медицина галиме]]''<br/>''[[:d:Q4915128|биомедик]]'' | | |- | 2016-02-05 | | ''[[:d:Q43771457|Alexey A. Koronovskii]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2000-01-01 | | ''[[:d:Q49468603|Anatoly Karavaev]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2015-09-01 | | ''[[:d:Q51534881|Yury Ishbulatov]]'' | | | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 1997-10-01 | 2000-08-30 | ''[[:d:Q51708666|Natalia B. Janson]]'' | | | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | [[математик]] | | |- | 2015-09-01<br/>2014-09-01<br/>2014-02-15 | 2014-09-01 | ''[[:d:Q52850035|Nadezhda Semenova]]'' | | | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2019-11-01 | 2021-12-31 | ''[[:d:Q56849211|Thomas Penzel]]'' | | | ''[[:d:Q101381074|Philipps-Universitat Marburg Fachbereich Medizin]]''<br/>''[[:d:Q155354|Марбург университеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | | |- | 2008-09 | | ''[[:d:Q57047257|Ilya V Sysoev]]'' | | | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q57419530|Valentina Feodorova]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2003-09-01 | | ''[[:d:Q57482443|Andrey Rytik]]'' | | | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2014-07-01 | | ''[[:d:Q58202493|Bogdan Parakhonskiy]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q58332203|Irina Goryacheva]]'' | | | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 1993 | | ''[[:d:Q59198245|Elina A Genina]]'' | | | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q15401884|медицина галиме]]'' | | |- | 2009-10-01 | | ''[[:d:Q59277278|Ilya Garber]]'' | | | ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q59305632|Maxim S. Arkhangelsky]]'' | | | | ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]'' | | |- | 2009-10-06 | | ''[[:d:Q59830342|Mikhail Lavrentyev]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2016-09-01 | | ''[[:d:Q60061783|Daniil N Bratashov]]'' | | | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2014-03-24 | | ''[[:d:Q60962228|Dmitry Postnov]]'' | | | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2012-10-16 | | ''[[:d:Q61336386|Olga E Glukhova]]'' | | | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>[[математик]] | | |- | 2015-01-01<br/>2008-01-01 | 2015-01-01 | ''[[:d:Q61473892|Alexandr V. Sadovnikov]]'' | | | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2013 | | ''[[:d:Q62056693|Nikita Navolokin]]'' | | | ''[[:d:Q4408455|Сарытау дәүләт медицина университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q66605794|Mike Mirzayanov]]'' | | | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]'' | | |- | 2019-04-01 | | ''[[:d:Q73464819|Nikita Ryskin]]'' | | | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2002-12 | | ''[[:d:Q78067127|Svetlana Konnova]]'' | | | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2004-04-01 | | ''[[:d:Q81028170|Olga I Moskalenko]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2014-09-01 | | ''[[:d:Q83420091|Andrey V Starodubov]]'' | | | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q83975467|Marina Burashnikova]]'' | | | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q84033045|Michael Slepchenkov]]'' | | | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q84523196|Alexey A Serdobintsev]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2018-11-14 | | ''[[:d:Q85498149|Ekaterina S Prikhozhdenko]]'' | | | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | 2014 | ''[[:d:Q85721436|Sergey German]]'' | | | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q86088416|Alena Sergeeva]]'' | | | ''[[:d:Q51985|Берлин техника университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2016 | 2022-12 | ''[[:d:Q86088421|Ekaterina Lengert]]'' | | | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2009-02-01 | | ''[[:d:Q86606337|Evgeny G Glukhovskoy]]'' | | | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2016<br/>2022-02-01 | 2018 | ''[[:d:Q87038568|Vladimir Semenov]]'' | | | ''[[:d:Q3359833|Burgundy - Franche-Comté University Group]]''<br/>Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 1997-09-01 | | ''[[:d:Q87265388|Sergei L Shmakov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2016 | | ''[[:d:Q87764198|Anton Sdobnov]]'' | | | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2016-02-04 | | ''[[:d:Q88076802|Ekaterina N Lazareva]]'' | | | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2016<br/>2012 | 2020<br/>2015 | ''[[:d:Q88234242|Nikita S Frolov]]'' | | | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2001 | | ''[[:d:Q88293966|Natalia A Burmistrova]]'' | | | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2010-09-01 | 2022-06-30 | ''[[:d:Q89250501|Денис Воронин]]'' | | | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2003-09-01 | | ''[[:d:Q89456013|Vladislav V Serov]]'' | | | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q89602296|Viktoriya Skazkina]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2014-05-07 | 2017-01-07 | ''[[:d:Q89759985|Tatiana M Medvedeva]]'' | | | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q89807815|Vladimir Kisin]]'' | | | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2017 | | ''[[:d:Q90371483|Polina Demina]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q90420471|Anastasiya E Runnova]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q90773181|Yulia Svenskaya]]'' | | | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2018-05<br/>2016-09 | 2018-04 | ''[[:d:Q90773656|Anastasiia A Kozlova]]'' | | | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2018-09-04 | | ''[[:d:Q91058012|Elena Rybalova]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2014-04-15 | | ''[[:d:Q92686834|Anna M Vostrikova]]'' | | | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q92714537|Tatiana Vadivasova]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2010-09 | | ''[[:d:Q92978074|Anna B Shipovskaya]]'' | | | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2013-01-24 | | ''[[:d:Q92978077|Olga N Malinkina]]'' | | | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2014-01-09 | | ''[[:d:Q94556491|Alexandra I Danchuk]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2013-07-01 | | ''[[:d:Q98211725|Alexey V Ermakov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2015-04-02 | | ''[[:d:Q100737172|Aleš Lapanje]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2020-09-01 | | ''[[:d:Q103824638|Pavel V Kuptsov]]'' | | | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 1989-01 | | ''[[:d:Q104677652|Yury Blinkov]]'' | | | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | [[математик]] | | |- | | | ''[[:d:Q109600308|Tatʹi︠a︡na Nikolaevna Medvedeva]]'' | | | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''<br/>''[[:d:Q106368265|linguistics teacher]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q122842155|Iya IIvanovna Molostovskaya]]'' | | | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q136216142|Владимир Леонидович Патрушев]]'' | | | | | | |} {{Wikidata list end}} === Тәмамлаучылар === {{seealso|Төркем:Сарытау дәүләт университетын тәмамлаучылар}} {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q400422. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p69/Q400422/p580:башлау,p69/Q400422/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! башлау ! тәмамлау ! Исем ! туу датасы ! туу урыны ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |- | | | ''[[:d:Q61182255|Павел Александрович Аргунов]]'' | data-sort-value="1862" | 1862-09-05 | [[Иркутск]] | ''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | data-sort-value="1944" | 1944-03-11 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4349599|Konstantin Sergeevich Pervukhin]]'' | data-sort-value="1885" | 1885-02-05 | ''[[:d:Q20036050|Babje]]'' | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | | data-sort-value="1968" | 1968-01-19 | [[Тверь]] |- | | 1919 | ''[[:d:Q25490385|Rikhard Solomonivich Shul'ts]]'' | data-sort-value="1886" | 1886-06-16 | [[Сарытау]] | ''[[:d:Q27497422|гельминтолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q4182949|head of laboratory]]'' | | data-sort-value="1973" | 1973-10-09 | [[Алматы]] |- | | | ''[[:d:Q16437297|Мұстафа Көкебаев]]'' | data-sort-value="1888" | 1888 | ''[[:d:Q2736647|Bokey Orda District]]'' | ''[[:d:Q1500610|җәмгыять лидеры]]'' | | data-sort-value="1964" | 1964 | [[Чимкәнт]] |- | | | ''[[:d:Q1961090|Alexander Bakulev]]'' | data-sort-value="1890" | 1890-11-25 | [[Бакули]] | [[хирург]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | ''[[:d:Q4314610|А. Н. Бакулев исемендәге Россия илкүләм йөрәк һәм тамырлары хирургиясе медицина тикшеренү үзәге]]''<br/>''[[:d:Q1962532|USSR Academy of Medical Sciences]]'' | data-sort-value="1967" | 1967-03-31 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q21099304|Nikolay Vasilevitsj Kasatkin]]'' | data-sort-value="1890" | 1890-02-17 | [[Сарытау]] | ''[[:d:Q212980|психолог]]'' | ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-11-24 | [[Сарытау]] |- | | 1918 | ''[[:d:Q16712631|Сямён Маркавіч Фрыд]]'' | data-sort-value="1891" | 1891-11-02 | [[Смилавичы]] | ''[[:d:Q3779582|микробиолог]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q4182948|кафедра җитәкчесе]]''<br/>''[[:d:Q4002666|хәрби табиб]]'' | ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''<br/>''[[:d:Q2510885|Беларус дәүләт тыйб университеты]]''<br/>''[[:d:Q30281756|Belarusian Research Institute for Epidemiology and Microbiology]]''<br/>''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-02-16 | [[Минск]] |- | | | ''[[:d:Q4124735|Miron Efimovitsj Volskiy]]'' | data-sort-value="1892" | 1892 | [[Брест]] | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | | data-sort-value="1958" | 1958 | [[Бишкәк]] |- | | | ''[[:d:Q4186065|Vladimir Zamyatnin]]'' | data-sort-value="1892" | 1892-09-03 | [[Воронеж]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | ''[[:d:Q4127489|Бөтенроссия читтән торып уку финанс-икътисад инситуты]]'' | data-sort-value="1969" | 1969-03-17 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q12160133|Татаринов Євген Олександрович]]'' | data-sort-value="1892" | 1892-03-02 | [[Сарытау]] | | ''[[:d:Q4315019|Милли тыйб университеты]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-05-10 | [[Киев]] |- | | | ''[[:d:Q1990021|Михаил Попов]]'' | data-sort-value="1893" | 1893-04-17 | [[Вольск]] | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q2466783|"Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты" федераль тикшеренү үзәге]]''<br/>''[[:d:Q280791|Hryshko National Botanical Garden]]''<br/>''[[:d:Q80207|Львов милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-12-18 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | ''[[:d:Q4361766|Anna Petryaeva]]'' | data-sort-value="1894" | 1894-01-19 | ''[[:d:Q13648315|Kallivere]]'' | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | ''[[:d:Q15846344|Смоленск дәүләт медицина университеты]]''<br/>''[[:d:Q4439013|Ставрополь дәүләт медицина университеты]]'' | data-sort-value="1991" | 1991-12-15 | [[Смоленск]] |- | | | ''[[:d:Q4482070|Aleksey Fedortsov]]'' | data-sort-value="1894" | 1894 | ''[[:d:Q3702213|Даниловка]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | data-sort-value="1982" | 1982-10-21 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q20508895|روبن پارونیان]]'' | data-sort-value="1894" | 1894-11 | [[Бакы]] | ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>[[хирург]] | | data-sort-value="1978" | 1978-11-14 | [[Ереван]] |- | | | ''[[:d:Q21092337|Vladimir Voskresensky]]'' | data-sort-value="1894" | 1894 | [[Рига]] | [[галим]] | [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]] | data-sort-value="1968" | 1968 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q21152633|Уладзімір Ксенафонтавіч Сяменчанка]]'' | data-sort-value="1894" | 1894-01-30 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q4453265|Тверь дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1982" | 1982-05-12 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q57043319|Dmitry Ramzaev]]'' | data-sort-value="1894" | 1894-05 | [[Сарытау өязе]] | | | data-sort-value="1969" | 1969-09 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q139585954|Əbdül Xalıq Cəfərov]]'' | data-sort-value="1894" | 1894-10-18 | [[Бакы]] | ''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q2447386|дирматулыг]]'' | | data-sort-value="1963" | 1963 | [[Бакы]] |- | | | ''[[:d:Q4255943|Mark Samoeilovitsj Lebedinskiy]]'' | data-sort-value="1895" | 1895 | [[Николаев (Николаев өлкәсе)|Мыколаив]] | ''[[:d:Q211346|психиатр]]''<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]'' | | data-sort-value="1980" | 1980-04-19 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q12154291|Nikolay Nikolaevich Sokolov]]'' | data-sort-value="1895" | 1895 | [[Тамбов]] | ''[[:d:Q520549|геолог]]'' | | data-sort-value="1977" | 1977-12-14 | [[Санкт-Петербург]] |- | | 1919 | ''[[:d:Q21505741|Elena Barulina]]'' | data-sort-value="1895" | 1895-07-25 | [[Сарытау]] | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q3126128|генетик]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]'' | ''[[:d:Q2466783|"Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты" федераль тикшеренү үзәге]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-07-09 | [[Сарытау]]<br/>[[Мәскәү]] |- | | 1919 | ''[[:d:Q60029608|Daniil Markov]]'' | data-sort-value="1895" | 1895-01-13 | [[Рассказово]] | ''[[:d:Q15839237|невропатолог]]''<br/>''[[:d:Q694748|physiotherapist]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q3368718|патолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q92703501|balneotherapist]]''<br/>[[галим]] | ''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q30263917|Republican Scientific and Practical Center of Neurology and Neurosurgery]]''<br/>''[[:d:Q2510885|Беларус дәүләт тыйб университеты]]''<br/>''[[:d:Q4082709|Belarusian Medical Academy of Postgraduate Education]]'' | data-sort-value="1976" | 1976-12-23 | [[Минск]] |- | | 1921 | ''[[:d:Q111812624|Борис Гинзбург]]'' | data-sort-value="1895" | 1895-03-28 | ''[[:d:Q4200647|Inhulets]]'' | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | [[Казан дәүләт медицина университеты]]<br/>[[Себер дәүләт медицина университеты]]<br/>''[[:d:Q4397981|Россия дәвамлы медицина һөнәри белем алу академиясе]]''<br/>[[Татарстан Республикасы Сәламәтлек саклау министрлыгы]]<br/>[[Чита дәүләт медицина академиясе]] | data-sort-value="1974" | 1974-06-03 | [[Казан]] |- | | 1921 | ''[[:d:Q4376869|Nikolai Preypich]]'' | data-sort-value="1896" | 1896-10-27 | [[Резекне]] | ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q6824851|metrologist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q1968265|Bureau of Weights and Measures]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-02-23 | [[Санкт-Петербург]] |- | | 1924 | [[Николай Сиротинин]] | data-sort-value="1896" | 1896-11-14 | [[Сарытау]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]'' | ''[[:d:Q19909110|Microbe]]''<br/>[[Казан дәүләт медицина университеты]]<br/>''[[:d:Q56355836|Kyiv State Medical Institute]]'' | data-sort-value="1977" | 1977-04-04 | [[Киев]] |- | | 1919 | [[Гавриил Непряхин]] | data-sort-value="1896" | 1896-03-24 | [[Әстерхан]] | [[галим]] | [[Әстерхан дәүләт медицина университеты]]<br/>[[Казан дәүләт медицина университеты]] | data-sort-value="1980" | 1980-03-20 | [[Казан]] |- | | | ''[[:d:Q99667793|Радищев, Вячеслав Петрович]]'' | data-sort-value="1896" | 1896-03-11 | [[Хвалынск|Хвалын]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | data-sort-value="1942" | 1942-10-25 | [[Казан]] |- | | 1921 | ''[[:d:Q4163952|A. I. Dovatur]]'' | data-sort-value="1897" | 1897-10-23<br/>1897-11-03 | ''[[:d:Q890311|Рени]]'' | ''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q4258142|Institute for Philosophy, Literature and History in Leningrad]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4408455|Сарытау дәүләт медицина университеты]]''<br/>''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4407711|РФА Санкт-Петербург тарих институты]]''<br/>[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]] | data-sort-value="1982" | 1982-03-17 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | ''[[:d:Q4408124|Yuri S. Sapozhnikov]]'' | data-sort-value="1897" | 1897 | [[Петровск өязе|Питрау өязе]] | [[галим]] | | data-sort-value="1970" | 1970 | [[Киев]] |- | | | ''[[:d:Q12097068|Oleksiy Horodetskyi]]'' | data-sort-value="1897" | 1897-03-30 | [[Самар өлкәсе]] | ''[[:d:Q14906342|биофизик]]'' | | data-sort-value="1967" | 1967-01-09 | [[Киев]] |- | | | ''[[:d:Q12860201|Hajkaz Kostanian]]'' | data-sort-value="1897" | 1897 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | ''[[:d:Q4345946|фирка эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | ''[[:d:Q5154330|Communist Party of Armenian Soviet Socialist Republic]]''<br/>''[[:d:Q619504|Profintern]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-04-21 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q15068206|Калмановский, Соломон Моисеевич]]'' | data-sort-value="1897" | 1897-05-15 | [[Могилёв]] | [[укытучы]] | | data-sort-value="1966" | 1966-03-03 | [[Чиләбе]] |- | | | ''[[:d:Q21390287|Абрам Міхайлавіч Рэйнус]]'' | data-sort-value="1897" | 1897-10-28 | [[Полоцк|Полатск]] | [[галим]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты<br/>[[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4243512|Кубань дәүләт медицина университеты]]'' | data-sort-value="1972" | 1972 | [[Ростов-на-Дону]] |- | | | ''[[:d:Q39387851|Ilya Ioff]]'' | data-sort-value="1897" | 1897-06-25 | [[Әстерхан]] | ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''<br/>''[[:d:Q39372574|protistologist]]'' | | data-sort-value="1953" | 1953-04-07 | [[Ставрополь]] |- | | | ''[[:d:Q60834593|Miroshxina Nataliya Mitrofanovna]]'' | data-sort-value="1897" | 1897-08-26 | [[Атырау]] | | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q2428356|Ташкент дәүләт икътисад университеты]]'' | data-sort-value="1973" | 1973-08-18 | [[Ташкент]] |- | | 1927 | ''[[:d:Q106626616|Иван Фёдорович Вавилов]]'' | data-sort-value="1897" | 1897-10-18 | ''[[:d:Q4275466|Makarovo]]'' | ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q3746192|phytopathologist]]'' | ''[[:d:Q30257656|Crimean Agrotechnological University]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-03-30 | [[Акмәсҗит]] |- | | | ''[[:d:Q4059529|Tatyana Akimova]]'' | data-sort-value="1898" | 1898-12-25 | [[Сарытау]] | [[галим]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | data-sort-value="1987" | 1987-04-18<br/>1987-04-21 | [[Пенза]] |- | | | ''[[:d:Q12142878|Потоцький Іван Іванович]]'' | data-sort-value="1898" | 1898-11-10 | [[Лопатино районы]] | | ''[[:d:Q4315019|Милли тыйб университеты]]'' | data-sort-value="1978" | 1978 | |- | | | ''[[:d:Q41573953|Lev Nikolajevič Maškillejson]]'' | data-sort-value="1898" | 1898-05-22 | [[Түбән Новгород]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q2447386|дирматулыг]]''<br/>''[[:d:Q25543366|dermatovenereologist]]'' | ''[[:d:Q4125386|Воронеж дәүләт медицина университеты]]'' | data-sort-value="1964" | 1964-04-08 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q48747576|Шефер, Давид Григорьевич]]'' | data-sort-value="1898" | 1898-12-01 | [[Сарытау]] | [[галим]] | ''[[:d:Q7370051|Ростов дәүләт медицина университеты]]'' | data-sort-value="1978" | 1978 | [[Екатеринбург]] |- | | | ''[[:d:Q48953844|Степанов, Павел Дмитриевич]]'' | data-sort-value="1898" | 1898-11-14 | [[Сарытау]] | [[галим]] | [[Питирим Сорокин исемендәге Сыктывкар дәүләт университеты]] | data-sort-value="1974" | 1974-01-27 | [[Саранск]] |- | | | ''[[:d:Q123038887|Гуревич, Григорий Борисович]]'' | data-sort-value="1898" | 1898-07-06 | [[Горки (шәһәр)|Һорки]] | | ''[[:d:Q1477512|Россия транспорт университеты]]''<br/>''[[:d:Q18405103|Мәскәү индустрия-педагогия институты]]''<br/>''[[:d:Q56837|«МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты]]''<br/>''[[:d:Q1511650|Тула дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]'' | data-sort-value="1980" | 1980-05-20 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q70251782|Ekaterina Nikolaevna Kuševa]]'' | data-sort-value="1899" | 1899-05-07 | [[Петровск (Сарытау өлкәсе)|Питрау]] | [[галим]] | | data-sort-value="1990" | 1990-11-19 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4133016|Agnessa Mikhailovna Hamburg]]'' | data-sort-value="1900" | 1900-06-18 | [[Сарытау]] | ''[[:d:Q15401884|медицина галиме]]''<br/>''[[:d:Q104034015|forensic pathologist]]'' | | data-sort-value="1979" | 1979-09-19 | [[Киев]] |- | | | ''[[:d:Q4139969|Oleg Glozman]]'' | data-sort-value="1900" | 1900-01-25 | [[Vilnius|Вилнүс]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q3144914|гематолог]]'' | | data-sort-value="1976" | 1976-07-27 | [[Алматы]] |- | | | ''[[:d:Q4170501|Andreas Dulson]]'' | data-sort-value="1900" | 1900-01-27 | ''[[:d:Q28667638|Краснополье]]'' | ''[[:d:Q16880249|диалектолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Томск дәүләт педагогика университеты]] | data-sort-value="1973" | 1973-01-15 | [[Тум|Томск]] |- | 1923 | 1928 | ''[[:d:Q21149195|Ivan Sinitsyn]]'' | data-sort-value="1900" | 1900-02-22<br/>1900-02-21 | ''[[:d:Q4171825|Dyakovka, Krasnokutsky District]]'' | [[галим]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q16694641|Local Museum of Saratov Oblast]]'' | data-sort-value="1972" | 1972-08-11 | [[Элиста]] |- | | | ''[[:d:Q55103031|Герасимов, Сергей Григорьевич]]'' | data-sort-value="1900" | 1900-01-07 | [[Мәскәү]] | [[галим]] | ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-04-27 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q89190241|Медвєдєва Наталія Борисівна]]'' | data-sort-value="1900" | 1900-12-25 | [[Сарытау]] | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | ''[[:d:Q56368208|Інститут клінічної фізіології АН УРСР]]''<br/>''[[:d:Q97382373|Институт экспериментальной биологии и патологии]]''<br/>''[[:d:Q12074615|Institute of plant protection of the National Academy of Agricultural Sciences of Ukraine]]''<br/>''[[:d:Q12074617|I. I. Schmalhausen Institute of Zoology]]'' | No/unknown value | |- | | | ''[[:d:Q4190172|Nikolay Borisovitsj Zeyder]]'' | data-sort-value="1901" | 1901-03-29 | [[Троицк (Чиләбе өлкәсе)|Троицк]] | [[галим]] | ''[[:d:Q4408431|Сарытау дәүләт юридик академиясе]]'' | data-sort-value="1967" | 1967-07-11 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q21146732|Pyotr Tarasov]]'' | data-sort-value="1901" | 1901-10-21 | [[Маркс (шәһәр)]] | [[хирург]] | ''[[:d:Q4534008|Көньяк Урал дәүләт медицина университеты]]'' | data-sort-value="1967" | 1967-08-08 | [[Чиләбе]] |- | | 1924 | ''[[:d:Q62713894|Кузнецов, Евграф Сергеевич]]'' | data-sort-value="1901" | 1901-02-28 | [[Мәскәү]] | [[галим]] | | data-sort-value="1966" | 1966-02-17 | |- | | | ''[[:d:Q120280628|Ивановский, Николай Николаевич]]'' | data-sort-value="1901" | 1901 | [[Сарытау]] | [[галим]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q4408455|Сарытау дәүләт медицина университеты]]''<br/>''[[:d:Q19909110|Microbe]]'' | data-sort-value="1984" | 1984 | |- | | | ''[[:d:Q122931891|Вера Паўлаўна Нікольская]]'' | data-sort-value="1901" | 1901-02-12 | | | | data-sort-value="1980" | 1980 | |- | | 1927 | ''[[:d:Q4176781|Tikhon Yeroshevsky]]'' | data-sort-value="1902" | 1902-06-26 | [[Самар губернасы]] | ''[[:d:Q12013238|офтальмолог]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]'' | ''[[:d:Q3533383|Волгоград дәүләт медицина университеты]]''<br/>''[[:d:Q4406401|Самара дәүләт медицина университеты]]'' | data-sort-value="1984" | 1984-07-22 | [[Самар]] |- | | | ''[[:d:Q15686154|Mikhail Zhestev]]'' | data-sort-value="1902" | 1902-10-19 | ''[[:d:Q638592|Krāslava]]'' | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | | data-sort-value="1983" | 1983-02-20 | |- | | | ''[[:d:Q21098825|Vyacheslav Yesafov]]'' | data-sort-value="1902" | 1902-03-11 | [[Сарытау]] | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | data-sort-value="1981" | 1981 | [[Екатеринбург]] |- | | | ''[[:d:Q112988965|Рыбалкина, Александра Васильевна]]'' | data-sort-value="1902" | 1902-03-23 | [[Калининск]] | [[галим]] | | data-sort-value="1973" | 1973-08-17 | [[Мәскәү]] |- | | | [[Александр Трофимов]] | data-sort-value="1903" | 1903-10-07 | [[Кушниково|Кушник]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1980" | 1980-06-15 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q17617483|Roman Mertslin]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-10-17 | [[Сарытау]] | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | data-sort-value="1971" | 1971-02-09 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q38373723|Nikolai Pravorotov]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-05-26 | ''[[:d:Q18798710|Rasskazan]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q114009157|хуҗалык эшлеклесе]]'' | [[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]] | data-sort-value="1976" | 1976-02 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q109495296|Зелепукин, Пётр Александрович]]'' | data-sort-value="1903" | 1903 | [[Аткар өязе]] | | | data-sort-value="2008" | 2008 | [[Сарытау]] |- | | 1929 | ''[[:d:Q1965296|Fyodor Uglov]]'' | data-sort-value="1904" | 1904-09-22 | ''[[:d:Q16663551|Kirensky Uyezd]]'' | [[хирург]]<br/>''[[:d:Q96036530|health activist]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q482980|автор]]'' | ''[[:d:Q1056886|Питырбур дәүләт медицина университеты]]'' | data-sort-value="2008" | 2008-06-22 | [[Санкт-Петербург]] |- | | 1926 | ''[[:d:Q1990799|Nikolai Chudakov]]'' | data-sort-value="1904" | 1904-12-14 | [[Яңа Борас районы]] | [[математик]] | ''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''<br/>Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | data-sort-value="1986" | 1986-11-22 | [[Сарытау]] |- | | 1931 | ''[[:d:Q4272271|Eva Lyusternik]]'' | data-sort-value="1904" | 1904-11-17 | ''[[:d:Q4445436|Sudylkiv]]'' | ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]'' | ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1991" | 1991-10-06 | [[Санкт-Петербург]] |- | | 1929 | ''[[:d:Q4338112|Dmitry Osnovin]]'' | data-sort-value="1904" | 1904-11-06 | ''[[:d:Q18802873|Сулак]]'' | [[галим]] | ''[[:d:Q1614474|Волгоград дәүләт социаль-педагогик университет]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-02-19 | ''[[:d:Q160139|Mauthausen concentration camp]]'' |- | | | ''[[:d:Q4506338|Nikolai Tsyganov]]'' | data-sort-value="1904" | 1904-12-11 | ''[[:d:Q19638769|Мачкасы]]'' | [[шагыйрь]] | [[Мордовия дәүләт университеты|Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты]] | data-sort-value="1971" | 1971-10-23 | [[Саранск]] |- | | | ''[[:d:Q4515999|Ivan Savvitsj Tsjimboerg]]'' | data-sort-value="1904" | 1904-01-27 | [[Евличы]] | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>''[[:d:Q4182948|кафедра җитәкчесе]]''<br/>''[[:d:Q140259|list of rectors of the Belarusian State University]]'' | ''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q60713775|Варонежскі зоаветэрынарны інстытут]]''<br/>''[[:d:Q31953290|Institut d'histoire du parti communiste de Biélorussie]]'' | data-sort-value="1978" | 1978 | |- | | | ''[[:d:Q15783544|Anna Vladimirovna Nikulina]]'' | data-sort-value="1904" | 1904-12-22 | [[Черкесск]] | ''[[:d:Q4991371|солдат]]''<br/>''[[:d:Q168559|кәмисәр]]''<br/>[[майор]] | | data-sort-value="1992" | 1992 | |- | | | ''[[:d:Q17615512|Ilya Kibel]]'' | data-sort-value="1904" | 1904-10-06 | [[Сарытау]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q2310145|метеоролог]]'' | | data-sort-value="1970" | 1970-09-05 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q48508555|Semyon Belozyorov]]'' | data-sort-value="1904" | 1904-02-06 | ''[[:d:Q853173|Kalachinsky District]]'' | [[галим]] | ''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1987" | 1987 | [[Ростов-на-Дону]] |- | | | ''[[:d:Q4210651|Sanji Kalyaev]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-01-02 | ''[[:d:Q4503002|Tsagan-Nur]]'' | [[шагыйрь]] | ''[[:d:Q4495174|Halmg ünn]]'' | data-sort-value="1985" | 1985-03-18 | [[Элиста]] |- | 1925 | 1929 | ''[[:d:Q120279389|Зицер, Емельян Ушерович]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-12-10 | [[Вена шәһәре|Вена]] | ''[[:d:Q1726903|criminal investigator]]'' | | data-sort-value="1955" | 1955 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4070292|Vera Artisevich]]'' | data-sort-value="1907" | 1907-05-15<br/>1907 | [[Одесса]] | ''[[:d:Q182436|китапханәче]]''<br/>''[[:d:Q33386280|китапчылык белгече]]''<br/>''[[:d:Q10429346|библиограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | data-sort-value="1999" | 1999-02-06 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q4227787|Pyotr Kolesnikov]]'' | data-sort-value="1907" | 1907-10-03 | ''[[:d:Q541541|Staroshcherbinovskaya]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q26709887|археограф]]''<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''<br/>''[[:d:Q635734|архивист]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]'' | [[Вологда дәүләт педагогика университеты]] | data-sort-value="1996" | 1996-05-28 | [[Вологда]] |- | | | ''[[:d:Q29359301|Artur Ozolin]]'' | data-sort-value="1907" | 1907-01-07 | [[Сердобск]] | [[галим]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | data-sort-value="1997" | 1997-04-19 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q92382321|Денисова анна Владимировна]]'' | data-sort-value="1907" | 1907 | [[Бәләбәй]] | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | | data-sort-value="1987" | 1987 | [[Белорет]] |- | | | ''[[:d:Q136211070|Yuri Korovin]]'' | data-sort-value="1907" | 1907 | | ''[[:d:Q60319113|radio technician]]'' | ''[[:d:Q30893327|Central Radio Laboratory]]''<br/>''[[:d:Q112960362|NNPO Frunze]]'' | data-sort-value="1988" | 1988 | |- | 1923 | 1930 | ''[[:d:Q136213249|Калинин Венедикт Иванович]]'' | data-sort-value="1907" | 1907-03-03 | [[Сарытау]] | ''[[:d:Q115003687|radiophysicist]]'' | [[Николай Иванович Вавилов исемендәге Сарытау дәүләт генетика, биотехнология һәм инженерия университеты]]<br/>''[[:d:Q30893327|Central Radio Laboratory]]''<br/>Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1960" | 1960-10-15 | |- | | | ''[[:d:Q11212369|Мостафин Исхак Сәлах улы]]'' | data-sort-value="1908" | 1908-09-03<br/>1908-08-20 | [[Өрләдем]] | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | data-sort-value="1968" | 1968-12-01 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q18640589|Vladimir Frontasev]]'' | data-sort-value="1908" | 1908-03-03 | ''[[:d:Q4213297|Kapustin Yar]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1969" | 1969 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q4369485|Yevgraf Pokusayev]]'' | data-sort-value="1909" | 1909-12-06 | ''[[:d:Q4091078|Bolkhuny]]'' | [[галим]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | data-sort-value="1977" | 1977-08-11 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q60835202|Петров, Георгий Иванович]]'' | data-sort-value="1909" | 1909-03-21 | [[Балашау]] | [[галим]] | ''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]'' | data-sort-value="1985" | 1985-06-01 | |- | | | ''[[:d:Q97007164|Adrian Makedonov]]'' | data-sort-value="1909" | 1909-05-09<br/>1909-05-22 | [[Смоленск]] | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | | data-sort-value="1994" | 1994-10-15 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | ''[[:d:Q28359302|Sergey Khokhlov]]'' | data-sort-value="1910" | 1910-09-29 | [[Сарытау]] | ''[[:d:Q3126128|генетик]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | data-sort-value="1974" | 1974-11-23 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q28839228|Измаил Ибрагимович Енгуразов]]'' | data-sort-value="1910" | 1910 | | ''[[:d:Q520549|геолог]]'' | ''[[:d:Q4408415|Саратовнефтегаз]]'' | data-sort-value="1961" | 1961 | |- | | | ''[[:d:Q60835678|Nina Dmitrievna Sindeeva]]'' | data-sort-value="1910" | 1910 | | ''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''<br/>''[[:d:Q16335312|геохимик]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]'' | ''[[:d:Q4135690|Geological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q19908069|Institute of Mineralogy, Geochemistry and Crystal Chemistry of Rare Elements]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4162433|Andrej Borisovič Ditmar]]'' | data-sort-value="1911" | 1911-05-31 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q723682|dean]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q4538869|К. Д. Ушинский исемендәге Ярославль дәүләт педагогия университеты]]'' | data-sort-value="1989" | 1989-04-27 | [[Ярославль]] |- | | | ''[[:d:Q4480994|Savely Falkovich]]'' | data-sort-value="1911" | 1911-06-02 | [[Сарытау]] | [[галим]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | data-sort-value="1982" | 1982-11-30 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q17427713|Utash Ochirov]]'' | data-sort-value="1911" | 1911-06 | ''[[:d:Q14558268|Икицохуровский улус]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | ''[[:d:Q786280|Басан Бадьминович Городовиков исемендәге Калмык дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1994" | 1994 | [[Элиста]] |- | | 1930 | ''[[:d:Q19916166|Andrei Andreevich Rikhter]]'' | data-sort-value="1911" | 1911-03-13<br/>1911-03-26 | [[Санкт-Петербург]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q3055126|энтомолог]]'' | ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-06-22 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | ''[[:d:Q131783478|Шнейдмюллер, Владимир Иванович]]'' | data-sort-value="1911" | 1911-10-12 | [[Кириллов (шәһәр)|Кириллов]] | [[математик]] | ''[[:d:Q4424975|Смоленск дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4274100|Магнитогорск дәүләт университеты]]''<br/>[[Магнитогорск дәүләт техник университеты|Григорий Иванович Носов исемендәге Магнитогорск дәүләт техника универститеты]] | data-sort-value="1962" | 1962-04-25 | [[Магнитогорск]] |- | 1927 | 1930 | ''[[:d:Q893804|Boris Gnedenko]]'' | data-sort-value="1912" | 1912-01-01 | [[Сембер]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q17486330|математика тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4196595|Иваново дәүләт политехника университетының текстиль институты]]''<br/>''[[:d:Q80207|Львов милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201577|Institute of Mathematics of the National Academy of Sciences of Ukraine]]'' | data-sort-value="1995" | 1995-12-27 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4207572|Nikolay Kazakov]]'' | data-sort-value="1912" | 1912 | ''[[:d:Q4109177|Verkhopenye]]'' | | | data-sort-value="1990" | 1990-03-02 | [[Рига]] |- | | | ''[[:d:Q4528397|Vasiliy Filippovitsj Sjtsjadin]]'' | data-sort-value="1912" | 1912-01-28 | ''[[:d:Q3916266|Rudnya, Volgograd Oblast]]'' | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | | data-sort-value="1979" | 1979-11-05 | [[Балашау]] |- | 1930 | 1933 | ''[[:d:Q12170089|Sergei Chernikov]]'' | data-sort-value="1912" | 1912-05-11 | [[Сергиев Посад]] | [[математик]] | ''[[:d:Q1938341|Урал дәүләт техника университеты]]''<br/>[[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q4201577|Institute of Mathematics of the National Academy of Sciences of Ukraine]]''<br/>Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''<br/>''[[:d:Q4201581|N.N. Krasovskii Institute of Mathematics and Mechanics of the Ural Branch of the Russian Academy of Sciences]]'' | data-sort-value="1987" | 1987-01-23 | [[Киев]] |- | | | ''[[:d:Q12578468|Irdan Nigmetovitsj Azerbaev]]'' | data-sort-value="1912" | 1912-07-12 | ''[[:d:Q2736676|Zhanybek District]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | ''[[:d:Q427677|Казакъстан милли университеты]]'' | data-sort-value="1975" | 1975 | [[Алматы]] |- | | | ''[[:d:Q15077401|Dordzhi Antonovich Pavlov]]'' | data-sort-value="1912" | 1912 | ''[[:d:Q4064549|Amur-Sanan]]'' | [[галим]] | ''[[:d:Q786280|Басан Бадьминович Городовиков исемендәге Калмык дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4210236|Kalmyk Scientific Center of the Russian Academy of Sciences]]'' | data-sort-value="1997" | 1997<br/>1996 | [[Элиста]] |- | | | ''[[:d:Q85990704|Гончаренко, Николай Гаврилович]]'' | data-sort-value="1912" | 1912-12-26 | ''[[:d:Q962476|Kompaniivka Raion]]'' | | | data-sort-value="1997" | 1997-05-05 | [[Луганск]] |- | | | ''[[:d:Q134236483|Nikolay Petrovich Mikhailov]]'' | data-sort-value="1912" | 1912 | [[Сарытау]] | ''[[:d:Q520549|геолог]]'' | ''[[:d:Q96657311|Institute of Geological Sciences USSR Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q4135690|Geological Institute of the Russian Academy of Sciences]]'' | data-sort-value="1978" | 1978 | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] |- | | 1941 | [[Варвара Яхимович]] | data-sort-value="1913" | 1913-12-17 | [[Варшава]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]'' | ''[[:d:Q16655682|Institute of Geology Ufa Scientific Center]]'' | data-sort-value="1994" | 1994-08-19 | [[Уфа]] |- | 1933 | 1937 | ''[[:d:Q12141816|Georgii Polozii]]'' | data-sort-value="1914" | 1914-04-23 | ''[[:d:Q1655251|Chitinsky District]]'' | [[математик]] | ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]''<br/>[[Эшче-крестьян Кызыл Армиясе|Эшче-крестьян Кызыл Гаскәре]]<br/>Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | data-sort-value="1968" | 1968-09-26 | [[Киев]] |- | | 1941 | ''[[:d:Q15076864|Aleksandr Soljanov]]'' | data-sort-value="1914" | 1914-11-29 | ''[[:d:Q18792586|Nikolskoye]]'' | ''[[:d:Q462390|доцент]]'' | ''[[:d:Q2324493|Виссарион Григорьевич Белинский исемендәге Пенза педагогика институты]]'' | data-sort-value="2011" | 2011-10-18 | [[Пенза]] |- | | | ''[[:d:Q22133523|Alexander Liber]]'' | data-sort-value="1914" | 1914-01-23 | [[Полтава]] | [[математик]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | data-sort-value="1987" | 1987-06-27 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q4244958|Vladimir Kuznetsov]]'' | data-sort-value="1915" | 1915-06-30 | ''[[:d:Q1686625|Yelan]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | ''[[:d:Q337449|Халыкара фән тарихы академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4408464|Сарытау дәүләт техник университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы һәм техника институты]]''<br/>''[[:d:Q3151770|Д. И. Менделеев исемендәге Россия химия-технология университеты]]'' | data-sort-value="2005" | 2005-03-21 | |- | | | ''[[:d:Q4054898|Anatoly Abramov]]'' | data-sort-value="1917" | 1917-12-05 | ''[[:d:Q4217882|Kachalinskaya]]'' | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | ''[[:d:Q1807470|Воронеж дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="2005" | 2005-02-17 | [[Воронеж]] |- | | | ''[[:d:Q4351430|Yury Perlin]]'' | data-sort-value="1917" | 1917-09-17 | [[Кирсанов]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q4146913|Ion Creangă Pedagogical State University]]'' | data-sort-value="1990" | 1990-03-10 | [[Кишинёв]] |- | | | ''[[:d:Q78196897|Gennady Al. Samoilov]]'' | data-sort-value="1917" | 1917-03-07 | ''[[:d:Q18766377|Баскатовка]]'' | [[хокук белгече]] | | data-sort-value="1998" | 1998 | |- | | | ''[[:d:Q134606401|Rudolf Koch]]'' | data-sort-value="1918" | 1918-01-20 | [[Стәрлетамак]] | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | | data-sort-value="1984" | 1984-08-10 | |- | | | ''[[:d:Q12124242|Молодчиков Олександр Володимирович]]'' | data-sort-value="1919" | 1919-08-17 | [[Киев]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q4201535|Institute of the History of Ukraine]]'' | data-sort-value="1997" | 1997-10-11 | [[Киев]] |- | | | ''[[:d:Q15617467|Trifon Grigorevitsj Mazoer]]'' | data-sort-value="1919" | 1919-06-24 | ''[[:d:Q4404042|Savyntsi]]'' | | | data-sort-value="1998" | 1998-01-30 | [[Пугачев (шәһәр)|Пугачев]] |- | | 1941 | [[Василий Прокаев]] | data-sort-value="1919" | 1919-07-01 | ''[[:d:Q19638769|Мачкасы]]'' | ''[[:d:Q901402|географ]]'' | ''[[:d:Q4476754|Урал дәүләт педагоика университеты]]'' | data-sort-value="1995" | 1995-01-24 | [[Екатеринбург]] |- | | | ''[[:d:Q111820256|Сенченко Геннадий Степанович]]'' | data-sort-value="1919" | 1919-02-05 | [[Украин Совет Социалистик Республикасы|Украина Совет Социалистик Республикасы]]<br/>''[[:d:Q4119461|Zlinka]]'' | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]'' | ''[[:d:Q4135690|Geological Institute of the Russian Academy of Sciences]]'' | data-sort-value="1985" | 1985-07-17 | [[Уфа]] |- | | | ''[[:d:Q128984729|Vladimir Aksyonov]]'' | data-sort-value="1919" | 1919-08-01 | [[Энгельс (шәһәр)|Энгельс]] | ''[[:d:Q114009157|хуҗалык эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | | data-sort-value="1998" | 1998-12-10 | [[Волгоград]] |- | | 1956 | ''[[:d:Q109613994|Remzi Burnas]]'' | data-sort-value="1920" | 1920-06-17 | ''[[:d:Q4259761|Lisnosillia]]'' | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]'' | | data-sort-value="1982" | 1982-05-10 | [[Хакколабад|Хәккульабад]] |- | | | ''[[:d:Q115172964|Васіль Васільевіч Грынін]]'' | data-sort-value="1920" | 1920 | ''[[:d:Q4072056|Atemar]]'' | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q4408455|Сарытау дәүләт медицина университеты]]''<br/>''[[:d:Q16655757|Institute of Philosophy of the National Academy of Sciences of Belarus]]''<br/>''[[:d:Q815268|Беларус милли техника университеты]]'' | data-sort-value="1998" | 1998-01-30 | |- | | | ''[[:d:Q4400066|Valentin Rumyantsev]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-07-19 | ''[[:d:Q19639177|Novoskatovka]]'' | [[инженер]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | data-sort-value="2007" | 2007-06-10 | [[Мәскәү]] |- | 1940s | 1946 | ''[[:d:Q16495874|Solomon Adlivankin]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-12-29 | [[Минск]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q4076509|Balashov branch of Saratov State University]]'' | data-sort-value="1985" | 1985-04-14 | [[Пермь]] |- | | | ''[[:d:Q29358745|Vladislav Stanislavovitsj Visjemirskiy]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-10-05 | [[Красноармейск (Сарытау өлкәсе)|Красноармейск]] | [[галим]] | ''[[:d:Q4201469|V. S. Sobolev Institute of Geology and Mineralogy]]''<br/>''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="2002" | 2002-05-05 | [[Новосибирск]] |- | | | ''[[:d:Q109485227|Курантов, Александр Павлович]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-11-26 | | | ''[[:d:Q21637489|All-Russian Scientific Research Institute of Records Management and Archival]]'' | data-sort-value="1998" | 1998 | |- | | | ''[[:d:Q4439519|Venedikt Timofeevitsj Stantsev]]'' | data-sort-value="1922" | 1922-04-22 | [[Балашау өязе|Балашу өязе]] | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]] | | data-sort-value="2009" | 2009-09-11 | [[Екатеринбург]] |- | 1941 | 1943 | ''[[:d:Q15065381|Lazar Matveevich Gluskin]]'' | data-sort-value="1922" | 1922-03-10 | [[Бахмут (Донецк өлкәсе)|Бахмут]] | [[математик]] | ''[[:d:Q4166431|Дон дәүләт техник университеты]]''<br/>[[Эшче-крестьян Кызыл Армиясе|Эшче-крестьян Кызыл Гаскәре]]<br/>''[[:d:Q4166093|Донбасс дәүләт техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q56803|Харкау милли мәгарифбелем үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q1980701|Харьков илкүләм радиоэлектроника университеты]]'' | data-sort-value="1985" | 1985-04-15 | [[Харьков]] |- | | | ''[[:d:Q22919295|Y. N. Chumakov]]'' | data-sort-value="1922" | 1922-07-10 | [[Сарытау]] | [[галим]] | ''[[:d:Q4325461|Новосибирск дәүләт педагогика үниверситеты]]'' | data-sort-value="2015" | 2015-05-06 | [[Новосибирск]] |- | | | ''[[:d:Q138266418|Сыноров, Владимир Фёдорович]]'' | data-sort-value="1922" | 1922-09-22 | ''[[:d:Q4287375|Medvedevo]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q1807470|Воронеж дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="2009" | 2009-09-26 | [[Воронеж]] |- | | | ''[[:d:Q4070562|Vera Arkhangelskaya]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-07-15 | [[Базарлы Караболак районы]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | data-sort-value="2006" | 2006-03-26 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q4150229|Serafima Gromova]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-06-14 | ''[[:d:Q19827000|Orlovka, Talovsky District, Voronezh Oblast]]'' | [[инженер]] | | data-sort-value="2013" | 2013-09-16 | [[Зеленоград административ округы (Мәскәү)|Зеленоград административ округы]] |- | | | ''[[:d:Q12113426|Aleksandr Sergeevitsj Kosmodamianskiy]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-03-24 | ''[[:d:Q21342927|Ревны]]'' | [[Каты җисем физикасы|каты матдә физикасы]] | ''[[:d:Q80171|Донецк илкүләм университеты]]'' | data-sort-value="2005" | 2005-06-12 | |- | | | ''[[:d:Q12141456|Nikolay Petrovitsj Podoljan]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-09-24 | [[Каманича]] | [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="2012" | 2012-05-21 | [[Киев]] |- | | 1947 | ''[[:d:Q14927263|Vladimir Shevchik]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-07-01 | [[Сарытау]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | data-sort-value="1980" | 1980-02-12 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q21127990|Vladimir Barkovsky]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-01-24 | [[Сарытау]] | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | data-sort-value="1984" | 1984-12-31 | [[Екатеринбург]] |- | | | ''[[:d:Q82241310|Olga Sirotinina]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-06-27 | [[Сарытау]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q60098894|русист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | data-sort-value="2025" | 2025-07-18 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q109356722|Лернер, Борис Львович]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-10-12 | [[Бухарест|Бүкрәш]] | | | data-sort-value="2003" | 2003-12-17 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q4296599|Φιόντορ Μίτενκοφ]]'' | data-sort-value="1924" | 1924-11-25 | [[Базарлы Караболак районы]] | [[галим]] | ''[[:d:Q4318652|Ростислав Евгеньевич Алексеев исемендәге Нижгар дәүләт технология университеты]]''<br/>''[[:d:Q845042|OKBM Afrikantov]]'' | data-sort-value="2016" | 2016-11-09 | [[Түбән Новгород]] |- | | | ''[[:d:Q13033623|Яўген Бараноўскі]]'' | data-sort-value="1924" | 1924-08-09 | [[Минск өлкәсе]] | [[математик]] | [[Иваново дәүләт университеты]] | | |- | | | ''[[:d:Q111016527|Nadia Pakhareva]]'' | data-sort-value="1924" | 1924-12-20 | [[Балакау]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4152223|V. V. Gura]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-06-01 | [[Николаевск (Волгоград өлкәсе)|Николаевск]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | | data-sort-value="1991" | 1991-11-17 | [[Минск]] |- | | | ''[[:d:Q60695324|Решетов, Владимир Павлович]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-10-16 | ''[[:d:Q4061836|Alekseyevka]]'' | | | data-sort-value="2010" | 2010-11-22 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q60837342|Мямлин, Анатолий Николаевич]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-04-01 | [[Сарытау]] | [[галим]] | | data-sort-value="1991" | 1991-07-05 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q78149090|Vsevolod M. Kuritsyn]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-07-05 | [[Воронеж]] | [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | data-sort-value="2010" | 2010-06-01 | |- | | | ''[[:d:Q89190511|Акентьєва Лідія Ісаївна]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-09-08 | [[Самойловка районы]] | | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q4267920|Lugansk National Agrarian University]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4071348|Sergey Konstantinovitsj Aslanov]]'' | data-sort-value="1926" | 1926-08-18<br/>1929-08-18 | [[Әстерхан]] | [[галим]] | ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4410118|Lazar' Matveevich Sverdlov]]'' | data-sort-value="1926" | 1926 | [[Сарытау]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q4408464|Сарытау дәүләт техник университеты]]'' | data-sort-value="1986" | 1986 | |- | | | ''[[:d:Q21534149|Aleksandr Shamaro]]'' | data-sort-value="1926" | 1926 | [[Сарытау]] | [[Jurnalist|журналист]] | | data-sort-value="1995" | 1995 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4076477|Boris Balashov]]'' | data-sort-value="1927" | 1927-12-07 | [[Сарытау]] | ''[[:d:Q165029|иликтер мантүре]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q1475726|филателист]]'' | | data-sort-value="1974" | 1974-01-20 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4452411|Aleksandr Tatarintsev]]'' | data-sort-value="1927" | 1927-10-01 | [[Балашау өязе|Балашу өязе]] | ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | ''[[:d:Q4139464|В. Г. Короленко исемендәге Глазов дәүләт педагогия институты]]'' | data-sort-value="2000" | 2000-01-24 | [[Глазов]] |- | | 1952 | ''[[:d:Q112988814|Плющев, Юрий Иванович]]'' | data-sort-value="1927" | 1927-02-19 | | [[галим]] | ''[[:d:Q3152467|All-Russian Scientific Research Institute of Experimental Physics]]'' | No/unknown value | |- | | | ''[[:d:Q4275472|Gera Makarovskaya]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-02-02 | ''[[:d:Q1686625|Yelan]]'' | [[галим]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | data-sort-value="2014" | 2014-06-10 | [[Сарытау]] |- | | 1951 | ''[[:d:Q4395256|L. I. Rovnin]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-11-02 | [[Тирмез]] | ''[[:d:Q520549|геолог]]'' | | data-sort-value="2014" | 2014-10-29 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4475074|Pyotr Ulyanov]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-05-03 | [[Татищево районы]] | [[математик]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | data-sort-value="2006" | 2006-11-13 | |- | | | ''[[:d:Q4502209|Gleb Khudyakov]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-11-20 | [[Сарытау]] | [[галим]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q4458750|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Тын океан география институты]]'' | data-sort-value="2011" | 2011-06-13 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q4502210|Dmitry Khudyakov]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-03-06 | [[Сарытау]] | ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]'' | | data-sort-value="2020" | 2020-12-24 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q19909413|Vitaly Tanasiychuk]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-01-18 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q15143191|science communicator]]''<br/>''[[:d:Q3055126|энтомолог]]'' | ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]'' | data-sort-value="2014" | 2014-12-04 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | ''[[:d:Q21096687|Leonid Konstantinovich Dolgopolov]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-10-21 | [[Владикавказ]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]'' | data-sort-value="1995" | 1995-04-04 | [[Санкт-Петербург]] |- | | 1950 | ''[[:d:Q51669508|Леонид Михайлович Тимонин]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-03-07 | [[Яңа Борас районы]] | [[галим]] | ''[[:d:Q3152467|All-Russian Scientific Research Institute of Experimental Physics]]'' | data-sort-value="2009" | 2009-08-14 | [[Сарыкылыч]] |- | | | ''[[:d:Q84722793|Полищук, Галина Георгиевна]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-07-16 | ''[[:d:Q2473575|Voronovytsya]]'' | | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | data-sort-value="1999" | 1999-12-07 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q136008721|Vladimir Nikolaevich Andrianov]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-05-06 | ''[[:d:Q4239663|Krasny Yar]]'' | ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]'' | | | |- | 1947 | 1951 | ''[[:d:Q553209|Alexei Kostrikin]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-02-12 | ''[[:d:Q24324583|Bolshoy Morets]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]'' | data-sort-value="2000" | 2000-09-22 | [[Мәскәү]] |- | | | [[Юрий Давыдов]] | data-sort-value="1929" | 1929-07-31<br/>1929-08-31 | [[Каманича]] | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q6430706|тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]'' | ''[[:d:Q4201736|Institute of Sociology]]'' | data-sort-value="2007" | 2007-04-21 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q12142090|Поликарпов, Геннадий Григорьевич]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-08-16 | ''[[:d:Q13640249|Олы Глушица]]'' | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | ''[[:d:Q7263671|A.O. Kovalevsky Institute of Biology of the Southern Seas]]'' | data-sort-value="2012" | 2012-08-11 | [[Акъяр]] |- | | | ''[[:d:Q15699466|Anatoly Yevstushenko]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-03-10 | ''[[:d:Q2991922|Petropavlivka Raion]]'' | [[язучы]] | | data-sort-value="2000" | 2000-03-12 | [[Фролово]] |- | 1945 | 1950 | ''[[:d:Q21392959|Leonid Sergeevich Glikman]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-01-23 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q27808149|paleoichthyologist]]''<br/>''[[:d:Q4205432|ихтиолог]]'' | | data-sort-value="2000" | 2000-01-31 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | ''[[:d:Q132753323|Булах, Борис Михайлович]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-06-10 | [[Ставрополь]] | | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q4407705|Профессор М. А. Бонч-Бруевич исемендәге Санкт-Петербург дәүләт телекоммуникацияләр университеты]]''<br/>[[Россия дәүләт гидрометеорология университеты]] | data-sort-value="1987" | 1987-01-21 | |- | | 1954 | ''[[:d:Q140183907|Jenő Jakus]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-02-09 | [[Будапешт]] | ''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q61376280|Valentyna Palamarchuk]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-11-28 | [[Мәскәү]] | [[галим]] | ''[[:d:Q3660870|Instytut pedahohiky]]'' | data-sort-value="2025" | 2025-12-16 | |- | | | ''[[:d:Q4340656|Vitaly Ochev]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-08-26 | [[Сарытау]] | ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | data-sort-value="2004" | 2004-02-13 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q4406897|Galina Samosyuk]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-09-29 | ''[[:d:Q1943710|Molochnoye]]'' | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | data-sort-value="2018" | 2018-03-07 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q4463481|Nikolay Troitsky]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-12-19 | [[Ершов районы]] | [[галим]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | data-sort-value="2014" | 2014-05-28 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q17287372|Yury Sklyarov]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-01-27 | | [[галим]] | | data-sort-value="2014" | 2014-06-19 | |- | | | ''[[:d:Q18278571|David Tyoply]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-10-18 | [[Әстерхан]] | [[галим]] | [[Әстерхан дәүләт университеты]] | data-sort-value="2025" | 2025-10-01 | [[Әстерхан]] |- | | | ''[[:d:Q115411053|Віталь Міхайлавіч Дашанкоў]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-07-23 | [[Орёл]] | [[галим]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q816145|Беларус дәүләт информатика һәм радиоэлектроника университеты]]'' | | |- | 1949 | 1954 | ''[[:d:Q128947998|Yakov A. Richter]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-07-26 | [[Славянск-на-Кубани]] | ''[[:d:Q520549|геолог]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | data-sort-value="2021" | 2021-10-26 | |- | | | ''[[:d:Q50279236|Anatoly Bogomolov]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-05-18 | ''[[:d:Q24559828|Krasny Yar]]'' | | ''[[:d:Q80171|Донецк илкүләм университеты]]''<br/>Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q4201670|Institute of Applied Mathematics and Mechanics of the National Academy of Sciences of Ukraine]]'' | data-sort-value="1994" | 1994-09-15 | [[Сарытау]] |- | 1951 | 1956 | ''[[:d:Q97571149|Алкснэ Арнольд Эдуардович]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-07-10 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]<br/>''[[:d:Q3608706|Крывый Риһ милли университеты]]'' | data-sort-value="1998" | 1998-11-21 | [[Кривой Рог]] |- | | | ''[[:d:Q464975|Lev Petrovich Pitaevskii]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-01-18 | [[Сарытау]] | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]'' | ''[[:d:Q4201800|РФА Физик проблемнар институты]]''<br/>''[[:d:Q930528|Тренто университеты]]''<br/>''[[:d:Q333705|Технион]]'' | data-sort-value="2022" | 2022-08-23 | [[Роверето]] |- | | | ''[[:d:Q4067412|Galina Antonova]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-05-03 | [[Аткар районы]] | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q4685922|adult educator]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | data-sort-value="1997" | 1997-07-05 | [[Тамбов]] |- | | | ''[[:d:Q4152674|Vladimir Gusev]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-04-19 | [[Сарытау]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | [[Федерация Советы]] | data-sort-value="2022" | 2022-08-29 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q4162575|Adolf Borisovitsj Dichtjar]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-11-11 | [[Наро-Фоминск]] | [[шагыйрь]] | | data-sort-value="2008" | 2008-02-26 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q51480343|Evgeny E. Nikitin]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-05-09 | [[Сарытау]] | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | ''[[:d:Q333705|Технион]]''<br/>''[[:d:Q4201824|РФА химик физика институты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q85327095|Александрова, Вера Александровна]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-10-01 | | [[укытучы]] | | | |- | | | ''[[:d:Q4142593|Mark Golubchik]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-08-06 | [[Киев]] | ''[[:d:Q901402|географ]]'' | [[Мордовия дәүләт университеты|Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты]] | data-sort-value="2001" | 2001-11-25 | [[Саранск]] |- | | | ''[[:d:Q17617381|Konstantin Mavrin]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-06-03 | [[Сарытау]] | ''[[:d:Q520549|геолог]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | data-sort-value="2016" | 2016-03-12 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q2643990|Aleksej Shestoperov]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-06-25 | [[Сарытау]] | ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]'' | ''[[:d:Q4408464|Сарытау дәүләт техник университеты]]'' | data-sort-value="2011" | 2011-04-24 | [[Сарытау]] |- | | 1958 | ''[[:d:Q18278430|Сцепинский Юрий Евгеньевич]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-09-07 | | | | data-sort-value="2022" | 2022-03-07 | |- | | | ''[[:d:Q21130712|Valentina Yarskaya-Smirnova]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-08-15 | [[Екатеринбург]] | [[галим]] | ''[[:d:Q4408464|Сарытау дәүләт техник университеты]]'' | data-sort-value="2023" | 2023-11-13 | |- | | 1957 | [[Вил Байбурин]] | data-sort-value="1935" | 1935-07-02 | [[Ырынбур]] | | | | |- | | | ''[[:d:Q85136934|Yuriy Karogodin]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-03-14 | [[Харьков]] | [[галим]] | ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q102310043|Avgust Khromov]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-06-17 | ''[[:d:Q23872860|Olenkovo]]'' | | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q140035133|Nina Marushina]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-05-16 | [[Сарытау]] | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | ''[[:d:Q108888630|Мәскәү драма театры]]'' | data-sort-value="2026" | 2026-06-02 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4217816|Taisiya Kats]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-07-14 | [[Сарытау]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | data-sort-value="2013" | 2013-04-05 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q24009980|Dmitry Lunkov]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-04-14 | [[Энгельс (шәһәр)|Энгельс]] | ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q11814411|documentarian]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]'' | | data-sort-value="2021" | 2021-10-04 | |- | | 1958 | ''[[:d:Q109493325|Gennady Yakovlev]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-03-10 | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]'' | data-sort-value="2007" | 2007-05-14 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q139558393|Vyacheslav Alexandrovich Begutchev]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-05-24 | [[Сарытау]] | ''[[:d:Q30059961|палеоботаник]]''<br/>''[[:d:Q25504180|meliorator]]'' | | data-sort-value="2023" | 2023-01-29 | |- | | | ''[[:d:Q4402412|Viktor Ryabov]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-07-22 | ''[[:d:Q18804723|Усинское]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | data-sort-value="2025" | 2025-02-26 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4507250|Aleksandr Chaplik]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-09-25 | [[Одесса]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q4201787|Institute of Semiconductor Physics]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q55107881|Perederiy Valentyna Ivanivna]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-01-17 | [[Тикси]] | [[галим]] | ''[[:d:Q4706362|Інстытут геаграфіі НАН Украіны]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q112115043|Смирнов Виталий Борисович]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-04-13 | [[Волгоград]] | ''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]<br/>[[Волгоград дәүләт университеты]] | data-sort-value="2019" | 2019-01-25 | [[Волгоград]] |- | | | ''[[:d:Q115411094|Аляксандр Аляксандравіч Кураеў]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-12-11 | [[Сарытау]] | | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q106580342|Faculty of Radioengineering and Electronics]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4319797|Serafima Nikitina]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-09-01 | | [[галим]]<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]'' | ''[[:d:Q4201878|РФА тел белеме институты]]'' | data-sort-value="2024" | 2024-10-02 | |- | | 1960 | ''[[:d:Q4945319|Boris M. Schein]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-06-22 | [[Мәскәү]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q1193547|Tulane University of Louisiana]]''<br/>''[[:d:Q1070333|Арканзас университеты]]'' | data-sort-value="2023" | 2023-10-04 | |- | | | ''[[:d:Q12107850|Калоєров Стефан Олексійович]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-01-07 | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q15849439|Dmitry Trubetskov]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-06-14<br/>1938-07-14 | [[Сарытау]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | | data-sort-value="2020" | 2020-08-12 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q18279563|Adolf Demchenko]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-12-03 | [[Шостка]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | data-sort-value="2016" | 2016-01-18 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q56060736|Nikolay Tikhonov]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-09-28 | [[Сарытау]] | [[математик]]<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q52847968|Academician V.P.Makeyev State Rocket Centre (Russia)]]''<br/>[[Чиләбе дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4114109|Yefim Vodonos]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-02-01 | ''[[:d:Q219836|Звеныһородка]]'' | ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]'' | ''[[:d:Q1270949|Radishchev Art Museum]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4149868|Anatoly Grishin]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-02-20 | [[Сарытау]] | [[галим]] | ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="2018" | 2018-07-07 | [[Тум|Томск]] |- | | | ''[[:d:Q4225961|Mikhail Kogalovsky]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-03-09 | | ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]'' | ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q12108968|Станіслаў Касьперскі]]'' | data-sort-value="1939" | 1939 | [[Новочеркасск]] | [[шагыйрь]] | | | |- | | | ''[[:d:Q114646507|Морозова, Алла Леонтьевна]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-07 | | | | | |- | | | ''[[:d:Q4176386|Mikhail Yerin]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-05-29 | | [[галим]] | ''[[:d:Q958886|Павел Григорьевич Демидов исемендәге Ярославль дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="2014" | 2014-06-09 | [[Ярославль]] |- | | | ''[[:d:Q4380149|Valery Prozorov]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-04-29 | [[Бакы]] | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q4537302|G. V. Âkuševa]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-01-06 | | [[галим]] | ''[[:d:Q2384139|Александр Сергеевич Пушкин исемендәге Дәүләт рус теле институты]]'' | data-sort-value="2023" | 2023-12-17 | |- | | | ''[[:d:Q136816653|Шляхтин, Геннадий Викторович]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-08-14 | [[Кяхта]] | | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | data-sort-value="2025" | 2025-07-18 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q4072594|Anatoly Afanasyev]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-01-14 | ''[[:d:Q4279163|Malyy Uzen]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q260368|B.I. Stepanov Institute of Physics]]'' | data-sort-value="2020" | 2020-12-19 | [[Минск]] |- | | | ''[[:d:Q4259208|Yury Lepyokhin]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-09-23 | ''[[:d:Q3623602|Dergachi, Saratov Oblast]]'' | [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | | data-sort-value="2025" | 2025-02-16 | [[Волгоград]] |- | | 1964 | ''[[:d:Q55164793|Boris G. Mirkin]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-12-05 | | [[математик]]<br/>[[профессор]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]'' | [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q375606|Биркбек]]''<br/>''[[:d:Q4504389|РФА Үзәк икътисад-математика институты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q138609667|Шараевский, Юрий Павлович]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-10-03 | [[Амурдагы Николаевск]] | | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | data-sort-value="2026" | 2026-01-01 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q15060700|Gennadiy Petrovitsj Jarovoy]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-11-19 | ''[[:d:Q4126272|Voskresenskoye, Saratov Oblast]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q4406409|Самар дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="2013" | 2013-07-17 | |- | | | [[Анатолий Герчиков]] | data-sort-value="1943" | 1943-04-29 | [[Самар]] | [[галим]] | [[Башкорт дәүләт университеты]] | | |- | | | ''[[:d:Q60829606|Vadim Semënovič Aniŝenko]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-10-21 | [[Сарытау]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | | data-sort-value="2020" | 2020 | |- | | | ''[[:d:Q97496745|Посадский, Виктор Николаевич]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-03-14 | [[Мичуринск]] | | | | |- | | | ''[[:d:Q102257083|Vitaly Arestov]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-07-16 | | [[математик]] | | | |- | | | ''[[:d:Q4529010|Mikhail Shchetinin]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-10-17 | ''[[:d:Q4326583|Novy Biryuzyak]]'' | [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | | data-sort-value="2019" | 2019-11-10 | ''[[:d:Q4453843|Tekos]]'' |- | | | ''[[:d:Q88868269|Valery Tuchin]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-02-04 | [[Сарытау]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>[[профессор]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q28666155|Institute of Precision Mechanics and Control]]''<br/>''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''<br/>''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]'' | | |- | | 1967 | ''[[:d:Q4513038|Pyotr Cherkasov]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-01-02 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]'' | ''[[:d:Q4201452|РФА гомуми тарих институты]]''<br/>''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]'' | | |- | | 1969 | ''[[:d:Q85995437|Мартазінова Вазіра Файзулівна]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-07-29 | [[Сарытау]] | ''[[:d:Q2310145|метеоролог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q12164165|Ukrainian Hydrometeorological Institute]]'' | | |- | | 1969 | ''[[:d:Q109485464|Бабков, Лев Михайлович]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-03-19 | [[Сарытау]] | | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q4239985|Aleksandr Kreder]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-04-23 | [[Атбасар]] | [[галим]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | data-sort-value="2000" | 2000-10-30 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q4370913|Mikhail Poluboyarov]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-11-15 | ''[[:d:Q4277331|Malaya Serdoba]]'' | ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | | | |- | | | ''[[:d:Q4405034|Viktor Sazonov]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-11-26 | [[Сарытау]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="2018" | 2018-09-20 | [[Самар]] |- | | | ''[[:d:Q4480917|Boris Falikov]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-09-24 | [[Холмск]] | ''[[:d:Q17488357|диннәр тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q19829980|дин белгече]]'' | [[Россия дәүләт гуманитар университеты]] | | |- | | | ''[[:d:Q24010753|Valeriy Anikin]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-03-30 | [[Аткар]] | [[математик]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q24809974|Vladimir Gerdt]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-01-21 | [[Энгельс (шәһәр)|Энгельс]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q259517|Берләшкән атом-төш тикшеренүләр институты]]''<br/>''[[:d:Q1366589|«Дубна» дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="2021" | 2021-01 | [[Дубна]] |- | | | ''[[:d:Q29865436|Александр Николаевич Сальников]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-11-05 | [[Аткар]] | [[галим]] | ''[[:d:Q4408464|Сарытау дәүләт техник университеты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q60695018|Васильчук, Николай Сергеевич]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-05-19 | [[Орхава]] | [[галим]] | | data-sort-value="2011" | 2011-09-29 | |- | | | ''[[:d:Q103794687|Полдников, Юрий Иванович]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-04-18 | ''[[:d:Q47045423|Рыбное]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q110041211|Nikolaj Petrovič Mašovec]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-07-06 | [[Слабутски|Слободской]] | [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]'' | | data-sort-value="2008" | 2008-05-14 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q112552491|Sergej Grigor‘jevič Borovikov]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-02-21 | [[Сарытау]] | ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>[[язучы]] | | | |- | | | ''[[:d:Q124362692|Stepan Dadayan]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-03-24 | ''[[:d:Q158903|Шуша]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q4801547|Artsakh University]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4199587|Sergey Ilyin]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-12-18 | [[Сарытау]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | | data-sort-value="2017" | 2017-04-24 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q18786153|Dzhuchi Tugan-Baranovsky]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-09-06 | [[Vilnius|Вилнүс]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Волгоград дәүләт университеты]] | data-sort-value="2015" | 2015-01-05 | [[Волгоград]] |- | | | ''[[:d:Q51668408|Леонид Юрьевич Коссович]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-10-15 | [[Сарытау]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | | |- | | 1972 | ''[[:d:Q51670785|Пётр Николаевич Харченко]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-10-08 | [[Кирсаново (Көнбатыш Казакъстан өлкәсе)]] | [[галим]] | | | |- | | | ''[[:d:Q59101634|Rafik Grigorjan]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-11-20 | [[Била Церква|Била-Серква]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4093899|Yury Borisov]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-02-05 | [[Сарытау]] | [[галим]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | data-sort-value="2026" | 2026-03-05 | [[Сарытау]] |- | | | ''[[:d:Q98227867|Aleksandr Lazarevich Paradiz]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-01-01 | ''[[:d:Q13643099|Yasnaya]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | 1973 | ''[[:d:Q113588435|Natalia Sergeyevna Gurina]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-09-04 | [[Ртищево]] | ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q4182948|кафедра җитәкчесе]]''<br/>''[[:d:Q723682|dean]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | ''[[:d:Q3919286|Viciebsk State Medical University]]''<br/>''[[:d:Q2510885|Беларус дәүләт тыйб университеты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4089633|Sergey Bogomolov]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-02-23 | [[Сарытау]] | ''[[:d:Q9149093|альпинист]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q4173505|Վերա Եվուշկինա]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-04-18 | [[Сарытау]] | [[композитор]] | | | |- | | | ''[[:d:Q4346199|Viktor Parfyonov]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-06-21 | [[Батум]] | [[галим]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q4408464|Сарытау дәүләт техник университеты]]''<br/>''[[:d:Q4408429|Сарытау руханилар семинариясе]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q137018832|Александр Владимирович Базаев]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-01-21 | ''[[:d:Q3266276|Vyezdnoye]]'' | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | | data-sort-value="2020" | 2020-03-01 | ''[[:d:Q905459|Ardatov]]'' |- | | | ''[[:d:Q4301590|Sergey Monakhov]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-08-21 | [[Ростов-на-Дону]] | [[галим]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q26255592|Oleg Shommer]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-12-11 | [[Сарытау]] | [[Jurnalist|журналист]] | | | |- | | 2003 | ''[[:d:Q4443030|Mikhail Stolyarov]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-10-19 | [[Нәриман районы|Нариман районы]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q21088196|Valery Alekseyev]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-10-23 | [[Әстерхан]] | ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | | |- | | | ''[[:d:Q127448523|Iosipenko Alexander Daniilovich]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-06-08 | [[Сарытау]] | ''[[:d:Q3779582|микробиолог]]''<br/>''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q6957626|Nadezhda Roshchina]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-06-30 | ''[[:d:Q4439754|Staraia Porubiojka]]'' | ''[[:d:Q13382576|ишүче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q17674866|Dmitry Mustafin]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-06-26 | [[Сарытау]] | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q33231|фотограф]]'' | ''[[:d:Q3151770|Д. И. Менделеев исемендәге Россия химия-технология университеты]]'' | data-sort-value="2023" | 2023-02-04 | |- | | | ''[[:d:Q24010706|Lyudmila Kornilova]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-08-16 | | [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q4371934|Aleksandr Ponomaryov]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-10-13 | [[Аткар]] | ''[[:d:Q13235160|җитештерүче]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]'' | | | |- | | 1980 | ''[[:d:Q4446588|Sergey Surovov]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-10-31 | [[Сарытау]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | ''[[:d:Q4408431|Сарытау дәүләт юридик академиясе]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q21091830|Буренин, Александр Григорьевич]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-04-28 | ''[[:d:Q3642634|Borisoglebsky Urban Okrug]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q4155552|Roman Dbar]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-11-14 | [[Пицунда]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q15839134|эколог]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q22665614|Noerali Nazarovitsj Salichov]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-01-28 | [[Күлаб]] | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q2669434|Russian-Tajik Slavonic University]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q62714281|Кузьмин, Иван Георгиевич]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-10-15 | ''[[:d:Q18773556|Гривки (Екатериновкан кӀошт)]]'' | | | | |- | | | ''[[:d:Q15080817|Igor Pleve]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-06-14 | [[Прокопьевск]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q16673925|Sergey Malykh]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-02-25 | | ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4397941|Россия мәгариф академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4382933|Л. Г. Щукина исемендәге РМА Психология институты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q96244700|Sergey Korobov]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-10-31 | [[Пенза]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | 1975 | 1980 | ''[[:d:Q104023472|Юдин Александр Иванович]]'' | data-sort-value="1958" | 1958 | | ''[[:d:Q3621491|археолог]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q60852327|Правительство Саратовской области]]'' | | |- | 1977-09 | 1979-09 | ''[[:d:Q96101212|David Tarkhnishvili]]'' | data-sort-value="1960" | 1960 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q16063497|эволюционист]]''<br/>''[[:d:Q109958058|population geneticist]]'' | ''[[:d:Q2324420|Ilia State University]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4072646|Mikhail Afanasyev]]'' | data-sort-value="1961" | 1961 | ''[[:d:Q4199081|Ikryanoye]]'' | ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q4138608|Վալենտինա Գինդլեր]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-02-24 | [[Балашау]] | [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q822146|җыр сүзләрен язучы]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q15086712|Dmitry Prokudin]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-08-12 | [[Сарытау]] | [[галим]] | ''[[:d:Q4525212|Moscow State School 57]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q95920193|Vladislav Vinogradov]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-02-16 | [[Төрекмәнбашы]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q117001250|Sergey Shanin]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-11-04 | [[Липецк]] | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''<br/>''[[:d:Q10798782|телевизион актёр]]''<br/>''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]'' | | | |- | | 1984 | ''[[:d:Q26776674|Velikhan Mirzekhanov]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-12-10 | ''[[:d:Q28504570|Ichin]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q381160|эксперт]]''<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]'' | ''[[:d:Q4201615|РФА җәмгыять фәннәре буенча фәнни мәгълүмат институты]]''<br/>''[[:d:Q96733063|Vostokovedenie i Afrikanistika]]''<br/>Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q4201452|РФА гомуми тарих институты]]''<br/>[[Россия дәүләт гуманитар университеты]]<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>[[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]] | | |- | | | ''[[:d:Q30346650|Vera Afanasieva]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-09-26 | [[Сарытау]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q60832405|Elena Rostislavovna I︠A︡rskai︠a︡-Smirnova]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-11-28 | [[Волгоград]] | ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q4408464|Сарытау дәүләт техник университеты]]''<br/>[[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]] | | |- | | | ''[[:d:Q4721311|Alexey Chernyshov]]'' | data-sort-value="1963" | 1963-02-24 | [[Сарытау]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q15207679|Vadim Mikhaylin]]'' | data-sort-value="1964" | 1964-12-13 | [[Мияс]] | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q462390|доцент]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q15462162|cultural historian]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q62714160|Алёшина, Марина Владимировна]]'' | data-sort-value="1965" | 1965-10-26 | [[Сарытау өлкәсе]] | | | | |- | 1983-09-01 | 1988-08-28 | ''[[:d:Q59204851|Iren E Kuznetsova]]'' | data-sort-value="1966" | 1966-07-14 | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q2039827|РФА радиотехника һәм электроника институты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q17675145|Igor Meglinski]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-04-03 | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q1201513|Отаго университеты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q19715616|Sevinc Hüseynova]]'' | data-sort-value="1970" | 1970-01-28 | [[Славьянка (Гәдәбәй)]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q4214272|Sergey Karasyov]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-09-12 | [[Энгельс (шәһәр)|Энгельс]] | [[галим]] | ''[[:d:Q4483565|Physical technical lyceum 1, Saratov]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q25390523|Konstantin Andreyev]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-07-28 | [[Аткар]] | [[адвокат]] | | | |- | | | ''[[:d:Q90156601|Roman Chuychenko]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-06-20 | [[Моздок|Мәздәк]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q60829518|Igor Kuznetsov]]'' | data-sort-value="1973" | 1973-04-05 | [[Сарытау]] | [[галим]] | ''[[:d:Q4480803|MSU Faculty of Political Science]]'' | | |- | 1991-09-01 | 1996-06-30 | ''[[:d:Q56046360|Alexander E. Hramov]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-09-20 | [[Сарытау]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4408464|Сарытау дәүләт техник университеты]]''<br/>''[[:d:Q4406401|Самара дәүләт медицина университеты]]''<br/>''[[:d:Q805777|Иммануил Кант ис. Балтыйк федераль университеты]]''<br/>[[Иннополис университеты|Иннополис Университеты]]<br/>Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | | |- | 1992 | 1997 | ''[[:d:Q18404879|Flawian Mitrofanov]]'' | data-sort-value="1975" | 1975-11-17 | [[Сарытау]] | ''[[:d:Q91187063|Eastern Orthodox monk]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q18618519|Andrew Kozenko]]'' | data-sort-value="1976" | 1976-01-15 | [[Малгобәк|Малгобек]] | [[Jurnalist|журналист]] | ''[[:d:Q18340732|Meduza]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q7453997|Sergey Khovanskiy]]'' | data-sort-value="1977" | 1977-02-12 | [[Энгельс (шәһәр)|Энгельс]] | ''[[:d:Q13382566|каноэда ишүче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q4154701|Elizaveta Danilova]]'' | data-sort-value="1978" | 1978-01-15 | [[Сарытау]] | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>[[язучы]] | [[Николай Иванович Вавилов исемендәге Сарытау дәүләт генетика, биотехнология һәм инженерия университеты]] | | |- | | 2001 | ''[[:d:Q58407712|Marina Barulina]]'' | data-sort-value="1980" | 1980 | | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q102038373|гамәли математик]]'' | ''[[:d:Q28666155|Institute of Precision Mechanics and Control]]''<br/>Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты<br/>[[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]] | | |- | | | ''[[:d:Q51669657|Marta Antonicheva]]'' | data-sort-value="1981" | 1981-03-08 | [[Бакы]] | [[язучы]] | | | |- | | | ''[[:d:Q126028512|Кубанкин, Дмитрий Александрович]]'' | data-sort-value="1981" | 1981-01-22 | [[Сарытау]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q16694641|Local Museum of Saratov Oblast]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q19910770|Ekaterina Melnikova]]'' | data-sort-value="1983" | 1983-08-29 | [[Сарытау]] | ''[[:d:Q2066131|спортчы]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q6968045|Natalia Lobova]]'' | data-sort-value="1986" | 1986-09-03 | [[Энгельс (шәһәр)|Энгельс]] | ''[[:d:Q16004471|kayaker]]''<br/>''[[:d:Q13382566|каноэда ишүче]]'' | | | |- | | 2009 | ''[[:d:Q138380731|Yuri Kasimtsev]]'' | data-sort-value="1987" | 1987-07-17 | ''[[:d:Q4199413|Ilovatka]]'' | ''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q18545066|stand-up comedian]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q17605618|Kira Stepanova]]'' | data-sort-value="1993" | 1993-11-12 | [[Энгельс (шәһәр)|Энгельс]] | ''[[:d:Q16004471|kayaker]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q108318274|Iuliia Shishova]]'' | data-sort-value="1997" | 1997-03-30 | [[Сарытау]] | ''[[:d:Q10843402|йөзүче]]'' | | | |- | | 1994 | ''[[:d:Q134704045|Sergey Pozharnik]]'' | data-sort-value="2000" | 20th century | [[Сарытау]] | [[эшкуар]] | | | |- | 1981-09 | 1986-07 | ''[[:d:Q21388322|Vasily Victorovich Anikin]]'' | | | ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | | |- | 2012-09-01 | 2015-09-01 | ''[[:d:Q27500536|Alexey S. Sazhnev]]'' | | | ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201423|Ivan Dmitrievich Papanin Institute of Biology of Inland Waters]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q28500924|Օլգա Շինդինա]]'' | | [[Сарытау]] | [[галим]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | | |- | 1978 | 1987 | ''[[:d:Q37367969|Igor Jouline]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q309331|Оһайо штаты университеты]]''<br/>''[[:d:Q714439|Oak Ridge National Laboratory]]''<br/>[[Россия фәннәр академиясе]]<br/>''[[:d:Q1150105|Теннесси университеты]]''<br/>''[[:d:Q6669083|Loma Linda University School of Medicine]]''<br/>[[Оксфорд университеты]] | | |- | 1992-10-01<br/>1984-09-01 | 1996-11-05<br/>1989-07-01 | ''[[:d:Q41045886|Olga V. Sosnovtseva]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q186285|Копенһаген университеты]]'' | | |- | 1990 | 1994 | ''[[:d:Q41549838|Victor Sysoev]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4408464|Сарытау дәүләт техник университеты]]'' | | |- | 1983 | 1990 | ''[[:d:Q41862801|Alexandre Chigaev]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q1190812|University of New Mexico]]''<br/>''[[:d:Q379848|Los Alamos National Laboratory]]''<br/>''[[:d:Q4182|Вейцман институты]]'' | | |- | 1967-09-01 | 1972-06-30 | ''[[:d:Q42239051|Igor Nefedov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Россия халыклар дуслыгы университеты]]<br/>''[[:d:Q300980|Aalto University]]'' | | |- | 1999-06 | 2004-06 | ''[[:d:Q43260346|Arthur Kopylov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q30263711|Research Institute of General Pathology and Pathophysiology, the Russian Academy of Medical Sciences]]''<br/>''[[:d:Q19908058|Institute of Biomedical Chemistry]]''<br/>''[[:d:Q4201434|Institute of Cell Biophysics]]'' | | |- | 1979-09-01 | 1982-05-31 | ''[[:d:Q43771441|Vladimir Ponomarenko]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q2039827|РФА радиотехника һәм электроника институты]]'' | | |- | 1991 | 1995 | ''[[:d:Q46665553|Marina Chernyshova]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | |- | 2007-10-01<br/>2001-09-01 | 2010-09-10<br/>2006-06-30 | ''[[:d:Q51235817|Sergey V Astakhov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4408464|Сарытау дәүләт техник университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | | |- | 2011-09-01 | | ''[[:d:Q51534881|Yury Ishbulatov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | | |- | 1993-10-01<br/>1988-06-01 | 1997-10-01<br/>1993-06-01 | ''[[:d:Q51708666|Natalia B. Janson]]'' | | | [[математик]] | ''[[:d:Q1434547|Лафборо университеты]]''<br/>''[[:d:Q262854|Ләнкәстер үнивирситите]]''<br/>Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | | |- | 2014-09-01<br/>2009-09-01 | 2014-07-01 | ''[[:d:Q52850035|Nadezhda Semenova]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | | |- | | 1978 | ''[[:d:Q55154167|Dmitry A. Zimnyakov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q28666155|Institute of Precision Mechanics and Control]]'' | | |- | | 2008<br/>2005 | ''[[:d:Q56568598|Irina Khromova]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q245247|Лондон король көллияте]]''<br/>''[[:d:Q3179598|Public University of Navarre]]'' | | |- | 1999-09 | 2004-06 | ''[[:d:Q57047257|Ilya V Sysoev]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | | |- | 2007-09-01 | 2012-07-04 | ''[[:d:Q57451126|Artur Prilepsky]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201436|Institute of Biochemistry and Physiology of Plants and Microorganisms]]'' | | |- | 2003-09-01 | | ''[[:d:Q57482443|Andrey Rytik]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | | |- | 1988-09-01 | 1993-06-30 | ''[[:d:Q58332203|Irina Goryacheva]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | | |- | 1979-09-01 | 1984-05-31 | ''[[:d:Q58924667|Konstantin Grankin]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q936126|Кырым астрофизика обсерваториясе]]''<br/>''[[:d:Q4071802|Ulugh Beg Astronomical Institute]]'' | | |- | | 1993 | ''[[:d:Q59198245|Elina A Genina]]'' | | | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q15401884|медицина галиме]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | | |- | 1983 | 1991 | ''[[:d:Q59689736|Oleg Ermakov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Пенза дәүләт университеты]] | | |- | 2001 | 2006 | ''[[:d:Q59702846|Svetlana S Konnova]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | |- | 1999-09-01 | 2004-07-01 | ''[[:d:Q60061783|Daniil N Bratashov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | | |- | 1997-07-20<br/>1987-10-20<br/>1978-09-01 | 2001-03-30<br/>1990-10-20<br/>1983-06-20 | ''[[:d:Q60962228|Dmitry Postnov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | | |- | 2009-07-01 | | ''[[:d:Q61336386|Olga E Glukhova]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>[[математик]] | ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''<br/>Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | | |- | 2004-09-01 | 2009-06-01 | ''[[:d:Q61473892|Alexandr V. Sadovnikov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | | |- | | 1975 | ''[[:d:Q61831060|Alexander N Yakunin]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q28666155|Institute of Precision Mechanics and Control]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q62610244|Alexander Balanov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q1434547|Лафборо университеты]]'' | | |- | 2012-03-01 | | ''[[:d:Q62731164|Svetlana Klimova]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | |- | 2003-09 | 2008-06 | ''[[:d:Q63770987|Varvara Kozyreva]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q5020439|California Department of Public Health]]''<br/>''[[:d:Q115376|Көнбатыш Вирҗиния үнивирситите]]'' | | |- | 2000-09-01 | 2004-06-30 | ''[[:d:Q63889394|Irina V Kabakova]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q1145731|University of Technology Sydney]]''<br/>''[[:d:Q189022|Лундын импирия көллияте]]''<br/>''[[:d:Q1002486|AMOLF]]''<br/>''[[:d:Q487556|Сидней университеты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q66605794|Mike Mirzayanov]]'' | | | ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''<br/>''[[:d:Q5140130|Codeforces]]'' | | |- | 1976-09-01 | 1981-08-30 | ''[[:d:Q71623909|Alexey Aksinenko]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q30263216|Institute of Physiologically Active Compounds]]'' | | |- | 1970-10-01<br/>1965-09-01 | 1973-10-01<br/>1970-07-20 | ''[[:d:Q72142829|Marina V. Frontasyeva]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q259517|Берләшкән атом-төш тикшеренүләр институты]]'' | | |- | 1991-08-01<br/>1984-09-01 | 1996-01-18<br/>1991-07-01 | ''[[:d:Q73464819|Nikita Ryskin]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | | |- | 1970 | 1975 | ''[[:d:Q74409202|Victor F. Melnikov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q845924|Пулково обсерваториясе]]'' | | |- | 2012-10-04 | 2012-10-04 | ''[[:d:Q77193420|Vladimir Salmin]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Себер федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q4239243|Красноярск дәүләт медицина университеты]]'' | | |- | 1973-09-01 | 1978-06-01 | ''[[:d:Q78067127|Svetlana Konnova]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | | |- | 1981 | 1987 | ''[[:d:Q79925793|Svetlana Belova]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q52842944|Saratov Research Institute of Traumatology and Orthopedics]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q80814769|Lilia Petrova]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201436|Institute of Biochemistry and Physiology of Plants and Microorganisms]]'' | | |- | 2005-09-01<br/>2000-09-01 | 2008-11-14<br/>2005-07-31 | ''[[:d:Q83420091|Andrey V Starodubov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q2039827|РФА радиотехника һәм электроника институты]]''<br/>Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | | |- | 1995-09-01 | | ''[[:d:Q83423231|Julia Skibina]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | |- | 1995-08 | 2000-06 | ''[[:d:Q83579666|Yulia A Getmanenko]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q793867|Скриппс университеты]]''<br/>''[[:d:Q864855|Җорҗия технология университеты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q83975467|Marina Burashnikova]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q84033045|Michael Slepchenkov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | | |- | 2000-09-01 | 2006-06-01 | ''[[:d:Q84766226|Denis V Fateev]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | |- | 2015-09-01<br/>2010-09-01 | 2019-09-01<br/>2015-07-08 | ''[[:d:Q85498149|Ekaterina S Prikhozhdenko]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | | |- | 2005-09-01<br/>2010 | 2010-07-03<br/>2013 | ''[[:d:Q85721436|Sergey German]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4422083|Сколково фән һәм технологияләр институты]]''<br/>Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | | |- | 2003 | 2008 | ''[[:d:Q85886768|Porshakov Aleksandr Porshakov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q30265880|Russian Scientific Research Institute Microbe]]'' | | |- | 2016 | | ''[[:d:Q86088421|Ekaterina Lengert]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q4408455|Сарытау дәүләт медицина университеты]]''<br/>''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]'' | | |- | 1990-10-10<br/>1982-09-01 | 1993-10-10<br/>1989-07-01 | ''[[:d:Q86606337|Evgeny G Glukhovskoy]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q86774060|Denis Utkin]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q30265880|Russian Scientific Research Institute Microbe]]'' | | |- | 1994-09-01<br/>1984-09-01 | 1997-12-31<br/>1988-06-20 | ''[[:d:Q86788269|Svetlana Rogacheva]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4408464|Сарытау дәүләт техник университеты]]''<br/>''[[:d:Q4408455|Сарытау дәүләт медицина университеты]]'' | | |- | 2012<br/>2007 | 2016<br/>2012 | ''[[:d:Q87038568|Vladimir Semenov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q51985|Берлин техника университеты]]'' | | |- | 1974-09-01 | 1979-07-01 | ''[[:d:Q87315135|Alexander Fainleib]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | |- | 2011 | 2014 | ''[[:d:Q87412554|Alexey M Tsikin]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]] | | |- | | | ''[[:d:Q87675672|Anastassia N. Alexandrova]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]'' | ''[[:d:Q174710|Лос-Анджелестагы Калифорния университеты]]'' | | |- | 2009-09 | 2014-06 | ''[[:d:Q87702937|Mariia Saveleva]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | |- | 2013<br/>2008 | 2013 | ''[[:d:Q87764198|Anton Sdobnov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q1357517|Оулу университеты]]''<br/>Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q87927854|Maria Kupryashina]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201436|Institute of Biochemistry and Physiology of Plants and Microorganisms]]'' | | |- | 2014-05-06 | 2018-12 | ''[[:d:Q87948559|Maxim A Kurochkin]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | |- | 2002 | 2007 | ''[[:d:Q87978278|Alexander V Cherkasov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | |- | 2014-09-01<br/>2006-09-01<br/>2001-09-01 | 2016-07-31<br/>2009-12-31<br/>2006-07-31 | ''[[:d:Q88076802|Ekaterina N Lazareva]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | | |- | 2011-09-01 | 2017-06-01 | ''[[:d:Q88164483|Anatoly A Abalymov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q1137665|Гент университеты]]''<br/>''[[:d:Q4422083|Сколково фән һәм технологияләр институты]]'' | | |- | 2012<br/>2007 | 2015<br/>2012 | ''[[:d:Q88234242|Nikita S Frolov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4408464|Сарытау дәүләт техник университеты]]''<br/>''[[:d:Q833670|Лөвен католик университеты]]''<br/>[[Иннополис университеты|Иннополис Университеты]]<br/>Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | | |- | 1988-09-01 | 1994-06-30 | ''[[:d:Q88293966|Natalia A Burmistrova]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q89250501|Денис Воронин]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Россия дәүләт нефть һәм газ университеты|И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты]]<br/>Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | | |- | 2008 | 2013 | ''[[:d:Q89267689|Stella Yevstigneyeva]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201436|Institute of Biochemistry and Physiology of Plants and Microorganisms]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q89387895|Anton Krynkin]]'' | | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q823917|Шеффилд университеты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q89443344|Andrey Grachev]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | |- | 2012-09-01<br/>2007-09-01 | 2016-10-01<br/>2012-06-23 | ''[[:d:Q89443346|Dmitry Mitin]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | |- | 1994 | 2003 | ''[[:d:Q89456013|Vladislav V Serov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | | |- | 1997-09-01 | 2007-05-30 | ''[[:d:Q89631718|Popyhova Era]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4408455|Сарытау дәүләт медицина университеты]]'' | | |- | 2010-09-01 | | ''[[:d:Q89759985|Tatiana M Medvedeva]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201459|Institute of Higher Nervous Activity]]''<br/>Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | | |- | 1969-09-01 | 1974-07-01 | ''[[:d:Q89807815|Vladimir Kisin]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4408464|Сарытау дәүләт техник университеты]]''<br/>Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | | |- | 2011-09-01<br/>2015-09-01 | 2015-07-01<br/>2017-08-31 | ''[[:d:Q89953195|Elena Pitsik]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Иннополис университеты|Иннополис Университеты]]<br/>''[[:d:Q805777|Иммануил Кант ис. Балтыйк федераль университеты]]''<br/>''[[:d:Q4408464|Сарытау дәүләт техник университеты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q89953197|Vadim Grubov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Иннополис университеты|Иннополис Университеты]] | | |- | | 1985 | ''[[:d:Q90225106|I B Zakharova]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q90773181|Yulia Svenskaya]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | | |- | 2014-09<br/>2018-09 | 2018-06<br/>2020-06 | ''[[:d:Q90773656|Anastasiia A Kozlova]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | | |- | 2011-09-01<br/>2015-09-01 | 2015-07-01<br/>2017-07-01 | ''[[:d:Q90773658|Roman A Verkhovskii]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | |- | 2013 | 2017 | ''[[:d:Q90913190|Ekaterina Zinchenko]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | |- | 1994 | 2003 | ''[[:d:Q91798503|Elena S Yurina]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q30263208|Institute of Solution Chemistry]]'' | | |- | 1997-09-01 | 2002-06-01 | ''[[:d:Q92067591|Ekaterina Y Shurkova]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q1474100|Old Dominion University]]''<br/>[[Edinburg universitetı|Эдинбург университеты]] | | |- | 2012-09-01 | 2018-09-01 | ''[[:d:Q92686834|Anna M Vostrikova]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | | |- | 2014-09-01 | 2016-06-29 | ''[[:d:Q92911748|Boris Latosh]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q259517|Берләшкән атом-төш тикшеренүләр институты]]''<br/>''[[:d:Q12586769|Institute for Basic Science]]''<br/>''[[:d:Q1366589|«Дубна» дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q1161297|Сассекс университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | | |- | 1985-09 | 1990-06 | ''[[:d:Q92978074|Anna B Shipovskaya]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | | |- | 1998-09 | 2003-06 | ''[[:d:Q92978077|Olga N Malinkina]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | | |- | 1995-09-01 | 2000-06-08 | ''[[:d:Q93042332|Danila Prikazchikov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q1737734|University of Keele]]''<br/>''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]'' | | |- | 1971-06-11 | | ''[[:d:Q93190188|Boris D Zaitsev]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | |- | 2007-10-01<br/>2002-09-01 | 2011-02-17<br/>2007-06-14 | ''[[:d:Q94481042|Nataliya Stankevich]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4408464|Сарытау дәүләт техник университеты]]''<br/>[[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]] | | |- | 2002 | 2007 | ''[[:d:Q95561338|Elena L Kossovich]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[МИСиС Илкүләм фән һәм технология университеты]] | | |- | 1993-09-01 | 1999-06 | ''[[:d:Q95989196|N Y Rusetskaya]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | |- | 2009 | 2015 | ''[[:d:Q96197503|Eugene A Sheck]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q15846344|Смоленск дәүләт медицина университеты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q96824806|Yulia Filip'echeva]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201436|Institute of Biochemistry and Physiology of Plants and Microorganisms]]'' | | |- | 2003 | 2009 | ''[[:d:Q98158372|Alina Ryabova]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | | |- | | | ''[[:d:Q102288211|Vasilii' A. Fortunatov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q102289388|Valentin S. Trokhimenko]]'' | | | [[математик]] | | | |- | | | ''[[:d:Q102291179|Vladimir S. Garvatsky]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102291182|Vladimir T. Kulik]]'' | | | | | | |- | 1964 | 1969 | ''[[:d:Q102292970|Vladimir Abramovich Strauss]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102301162|Vladislav Fedorovich Emel'yanov]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102301328|Iosif Yakovlevich Chernyavskii]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102304277|Georgii Petrovich Boev]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102307393|Sergey Yurievich Graf]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102307394|Olga Evgenievna Baranova]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102307395|Alexander Anatolievich Golubev]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102307396|Victor Vadimovich Grigoriev]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102307397|Denis Leonidovich Stupin]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102311540|Anton Sergeevich Galaev]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102311541|Mark Volfovich Losik]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102317375|Anna L. Libih (Libikh)]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102347653|Sergey Buterin]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102347655|Mikhail Ignatiev]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102347656|Konstantin Kravchenko]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102347659|Pavel Kudishin]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102347660|Yulja Kuryshova]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102347661|Dmitry Lukomskii]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102347664|Oleg Gorbunov]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102347667|Dmitry Poplavskii]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102360669|Evgenii N. Roiz]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102370910|Vladislav Bronislavovich Poplavskii]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102370913|Albert Vladimirovich Gohman]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102370920|Yurii Ivanovich Ermakov]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102370925|Viacheslav Nikolaevich Salii]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102371035|Valerii Aftahovich Yumaguzhin]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102371039|Viktor Vladimirovich Rozen]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102371042|Oleg Vladimirovich Shimel'fenig]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102371045|A. S. Udalov]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102383195|Mark A. Spivak]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102383196|Yurii E. Penzov]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102383227|Samuil A. Kaganov]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102383228|I. S. Tarasov]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102383597|Natal'ya Fyodorovna Ržehina]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102383600|S. M. Čašečnikov]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102383604|Nikolai' Kabanov]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102384671|Georgiĭ I. Žotikov]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102384672|David Efimovich Chernyĭ]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102385555|F. Kagan]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102385557|A. Peršin]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102386459|A. F. Ravič]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102386465|Vladislav L. Arkhangelʹskiĭ]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102386469|E. V. Pavlovskiĭ]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102386472|A. I. Raben]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102387377|M. B. Dikhtyar']]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102387381|Sergei' D. Orlov]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102387384|Sergei' A. Liber]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102393765|Alexander Vasil'ev]]'' | | | [[профессор]]<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q204457|Берген университеты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q102399594|Anastasia Vladimirovna Zharkova]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102399600|Svetlana Gennadievna Kurnosova]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102399601|Andrei Vladimirovich Filkin]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102399602|Mikhail Borisovich Abrosimov]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102399820|Mikhail Aleksandrovich Kabanov]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102399821|Mikhail Matveevich Katz]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102399822|Aleksandra Valerievna Kireeva]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102399824|Aleksandr Alekseevich Dolgov]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102400005|Igor Ivanovich Melnik]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102403052|Sergey Valentinovich Bykov]]'' | | | [[математик]] | | | |- | | | ''[[:d:Q102403626|Ol'ga Valentinovna Okhlupina]]'' | | | [[математик]] | | | |- | | | ''[[:d:Q102406553|Galina Kamyshova]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102435250|Iraida Frolova]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q103001398|Pavel Gumenyuk]]'' | | | [[математик]] | | | |- | | | ''[[:d:Q103001407|Alexander Kuznetsov]]'' | | | [[математик]] | | | |- | | | ''[[:d:Q103001420|Svetlana Romanova]]'' | | | [[математик]] | | | |- | 1989 | 1994 | ''[[:d:Q103824638|Pavel V Kuptsov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q4408464|Сарытау дәүләт техник университеты]]''<br/>Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q104677652|Yury Blinkov]]'' | | | [[математик]] | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты<br/>[[Россия халыклар дуслыгы университеты]] | | |- | | 2007 | ''[[:d:Q107500913|Artur Davoyan]]'' | | | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q174710|Лос-Анджелестагы Калифорния университеты]]''<br/>[[Pensilvaniä universitetı|Пенсилвания университеты]] | | |- | | 1994 | ''[[:d:Q109600308|Tatʹi︠a︡na Nikolaevna Medvedeva]]'' | | | ''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''<br/>''[[:d:Q106368265|linguistics teacher]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | | |- | 1966-04 | 2013-12 | ''[[:d:Q122842155|Iya IIvanovna Molostovskaya]]'' | | | ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]'' | Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q123585517|Mikhail Krasnov]]'' | | [[Сарытау]] | [[укытучы]] | | | |- | | | ''[[:d:Q136087475|Taisiia Ivanovna Lukiantseva]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q138609723|Захаров, Михаил Иванович]]'' | | ''[[:d:Q4397307|Romanovka]]''<br/>[[Сарытау өлкәсе]] | | | | |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == <small>{{искәрмәләр}}</small> == Әдәбият == * [http://leftinmsu.narod.ru/library_files/books/Universytety_narkompros_files/444.htm Саратовский государственный университет им. Н. Г. Чернышевского] // [http://leftinmsu.narod.ru/library_files/books/Universytety_narkompros_files/Universytety_narkompros.html Университеты и научные учреждения] / Ред. коллегия: Р. И. Белкин, Г. И. Бройдо, [[Хаҗи Габидуллин|Х. З. Габидуллин]] и др.; Наркомпрос РСФСР. — 2-е изд., перераб. и доп. — М.; Л.: Объединённое научно-техническое издательство, 1935. — VIII, 585 с. == Сылтамалар == {{Тышкы сылтамалар}} == Шулай ук карагыз == {{Портал|Мәгариф}} * [[Россия югары уку йортлары исемлеге]] {{Россия классик университетлары ассоциациясе}} [[Төркем:Әлифба буенча университетлар]] [[Төркем:1909 елда нигезләнгән уку йортлары]] [[Төркем:Россия университетлары]] [[Төркем:Сарытау дәүләт университеты]] cf2rcxbpi1gqdue0k95yr8zzihrltxq 0 405622 5963119 4677799 2026-06-14T03:08:44Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963119 wikitext text/x-wiki {{ТП-Казакъстан | АТОК = 515249600 }} '''Корлык''' ({{lang-kk|Құрлық}}) — [[Казакъстан]]ның [[Төркестан өлкәсе]]ндә урнашкан авыл.<ref>{{Citation |title=2009 жылғы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағының қорытындылары. Астана 2011. 1 том |url=http://stat.gov.kz/census/national/2009/region |access-date=2021-01-01 |archive-date=2019-12-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191208111102/https://stat.gov.kz/census/national/2009/region |dead-url=yes }}</ref> == Климаты == Биредә [[климат]] континенталь. [[Гыйнвар]]ның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. [[Җилләр розасы]]нда төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) [[җил]]ләр өстенлек итә. Тотрыклы [[кар]] катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.<ref>Бейсенова А., Карпеков К. Физическая география Казахстана. Учебник для 8 класса. — Алматы: Атамура, 2004. — 256 с.</ref> == Халык саны == {{ХСВМ||Таблица}} == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q16669030. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! әлма-матер ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Чыганаклар == * «Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9. == Әдәбият == * Есназарова У. А. Физическая география Казахстана. — пятое, переработанное. — Алматы, Казахстан: АЛМАТЫ 2016, 2916. — С. 4, 51, 46, 8. — 247 с. * Жетісу. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2004. — 712 бет. ISBN 9965-17-134-3. [[Төркем:Казакъстан торак пунктлары]] [[Төркем:Төркестан өлкәсе торак пунктлары]] {{Kazakhstan-geo-stub}} dslopkeggz4a0ubkr70jmtqr5nu0cgd 0 406537 5963062 5904164 2026-06-13T14:55:02Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963062 wikitext text/x-wiki {{ТП-Казакъстан | АТОК = 553249100 }} '''Мүткенов''' ({{lang-kk|Мүткенов}}) — [[Казакъстан]]ның [[Павлодар өлкәсе]]ндә урнашкан авыл.<ref>{{Citation |title=2009 жылғы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағының қорытындылары. Астана 2011. 1 том |url=http://stat.gov.kz/census/national/2009/region |access-date=2021-01-01 |archive-date=2019-12-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191208111102/https://stat.gov.kz/census/national/2009/region |dead-url=yes }}</ref> == Климаты == Биредә [[климат]] континенталь. [[Гыйнвар]]ның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. [[Җилләр розасы]]нда төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) [[җил]]ләр өстенлек итә. Тотрыклы [[кар]] катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.<ref>Бейсенова А., Карпеков К. Физическая география Казахстана. Учебник для 8 класса. — Алматы: Атамура, 2004. — 256 с.</ref> == Халык саны == {{ХСВМ||Таблица}} 2021 елгы халык санын алу нәтиҗәләре буенча биредә 842 кеше яши<ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/ 2021 елда Казакъстан Республикасында халык санын алу нәтиҗәләре. Астана. 2011. 1 том.]</ref>, шул исәптән: [[казакълар]] — 82,19 %, [[урыслар]] — 9,38 %, башка халыклар — 8,43 %<ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/#:~:text=%D0%AD%D1%82%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%2C%20%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%20%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%20%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5%20%D0%B6%D0%B0%D1%81%D1%8B%20%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0%20%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%20%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%20%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3%20%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B Этнослар, торак пунктлар һәм яшь буенча Казахстан Республикасы халкының саны.]</ref>. == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q12554908. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! әлма-матер ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |- | data-sort-value="1959" | 1959-03-15 | ''[[:d:Q109487382|Каиргельдин, Мурат Амангельдинович]]'' | | ''[[:d:Q48961201|engine driver]]'' | | | |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Чыганаклар == * «Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9. == Әдәбият == * Есназарова У. А. Физическая география Казахстана. — пятое, переработанное. — Алматы, Казахстан: АЛМАТЫ 2016, 2916. — С. 4, 51, 46, 8. — 247 с. * Жетісу. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2004. — 712 бет. ISBN 9965-17-134-3. [[Төркем:Казакъстан торак пунктлары]] [[Төркем:Павлодар өлкәсе торак пунктлары]] {{Kazakhstan-geo-stub}} 75391eubnej1dd3r9af9y2xd5wq4e8r 0 407137 5963121 4681870 2026-06-14T03:21:14Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963121 wikitext text/x-wiki {{ТП-Казакъстан | АТОК = 596066100 }} '''Рощинское''' ({{lang-kk|Рощинское}}) — [[Казакъстан]]ның [[Төньяк Казакъстан өлкәсе‎]]ндә урнашкан авыл.<ref>{{Citation |title=2009 жылғы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағының қорытындылары. Астана 2011. 1 том |url=http://stat.gov.kz/census/national/2009/region |access-date=2021-02-08 |archive-date=2019-12-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191208111102/https://stat.gov.kz/census/national/2009/region |dead-url=yes }}</ref> == Климаты == Биредә [[климат]] континенталь. [[Гыйнвар]]ның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. [[Җилләр розасы]]нда төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) [[җил]]ләр өстенлек итә. Тотрыклы [[кар]] катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.<ref>Бейсенова А., Карпеков К. Физическая география Казахстана. Учебник для 8 класса. — Алматы: Атамура, 2004. — 256 с.</ref> == Халык саны == {{ХСВМ||Таблица}} 2021 елгы халык санын алу нәтиҗәләре буенча биредә 419 кеше яши<ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/ 2021 елда Казакъстан Республикасында халык санын алу нәтиҗәләре. Астана. 2011. 1 том.]</ref>, шул исәптән: [[казакълар]] — 31,50 %, [[урыслар]] — 22,67 %, [[украиннар]] — 22,67 %, [[алманнар]] — 9,07 %, [[белоруслар]] — 5,73 %, башка халыклар — 8,35 %<ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/#:~:text=%D0%AD%D1%82%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%2C%20%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%20%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%20%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5%20%D0%B6%D0%B0%D1%81%D1%8B%20%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0%20%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%20%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%20%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3%20%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B Этнослар, торак пунктлар һәм яшь буенча Казахстан Республикасы халкының саны.]</ref>. == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q13663377. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! әлма-матер ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Чыганаклар == * «Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9. == Әдәбият == * Есназарова У. А. Физическая география Казахстана. — пятое, переработанное. — Алматы, Казахстан: АЛМАТЫ 2016, 2916. — С. 4, 51, 46, 8. — 247 с. * Жетісу. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2004. — 712 бет. ISBN 9965-17-134-3. [[Төркем:Казакъстан торак пунктлары]] [[Төркем:Төньяк Казакъстан өлкәсе‎ торак пунктлары]] {{Kazakhstan-geo-stub}} 3b5qy9ep4xd8301jlpseh8kr220b37i 0 407659 5963108 5909474 2026-06-14T00:54:53Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963108 wikitext text/x-wiki {{ТП-Казакъстан | АТОК = 433653100 }} '''Таң''' ({{lang-kk|Таң}}) — [[Казакъстан]]ның [[Кызылорда өлкәсе‎]]ндә урнашкан авыл.<ref>{{Citation |title=2009 жылғы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағының қорытындылары. Астана 2011. 1 том |url=http://stat.gov.kz/census/national/2009/region |access-date=2021-02-08 |archive-date=2019-12-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191208111102/https://stat.gov.kz/census/national/2009/region |dead-url=yes }}</ref> == Климаты == Биредә [[климат]] континенталь. [[Гыйнвар]]ның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. [[Җилләр розасы]]нда төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) [[җил]]ләр өстенлек итә. Тотрыклы [[кар]] катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.<ref>Бейсенова А., Карпеков К. Физическая география Казахстана. Учебник для 8 класса. — Алматы: Атамура, 2004. — 256 с.</ref> == Халык саны == {{ХСВМ||Таблица}} 2021 елгы халык санын алу нәтиҗәләре буенча биредә 1144 кеше яши<ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/ 2021 елда Казакъстан Республикасында халык санын алу нәтиҗәләре. Астана. 2011. 1 том.]</ref>, шул исәптән: [[казакълар]] — 100 %<ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/#:~:text=%D0%AD%D1%82%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%2C%20%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%20%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%20%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5%20%D0%B6%D0%B0%D1%81%D1%8B%20%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0%20%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%20%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%20%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3%20%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B Этнослар, торак пунктлар һәм яшь буенча Казахстан Республикасы халкының саны.]</ref>. == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q16704505. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! әлма-матер ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |- | data-sort-value="1969" | 1969-08-25 | ''[[:d:Q133797586|Шагиртаев, Имамзада Куанышбаевич]]'' | | | | | |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Чыганаклар == * «Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9. == Әдәбият == * Есназарова У. А. Физическая география Казахстана. — пятое, переработанное. — Алматы, Казахстан: АЛМАТЫ 2016, 2916. — С. 4, 51, 46, 8. — 247 с. * Жетісу. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2004. — 712 бет. ISBN 9965-17-134-3. [[Төркем:Казакъстан торак пунктлары]] [[Төркем:Кызылорда өлкәсе‎ торак пунктлары]] {{Kazakhstan-geo-stub}} 94ag6ig2vpedhnxpc4f7zec1ek340qr 0 409497 5963101 5906990 2026-06-13T22:06:12Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963101 wikitext text/x-wiki {{мәгънәләр|Болак (мәгънәләр)}} {{ТП-Казакъстан | АТОК = 154239200 }} '''Болак''' ({{lang-kk|Бұлақ}}) — [[Казакъстан]]ның [[Актүбә өлкәсе‎]]ндә урнашкан авыл.<ref>{{Citation |title=2009 жылғы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағының қорытындылары. Астана 2011. 1 том |url=http://stat.gov.kz/census/national/2009/region |access-date=2021-02-09 |archive-date=2019-12-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191208111102/https://stat.gov.kz/census/national/2009/region |dead-url=yes }}</ref> == Климаты == Биредә [[климат]] континенталь. [[Гыйнвар]]ның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. [[Җилләр розасы]]нда төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) [[җил]]ләр өстенлек итә. Тотрыклы [[кар]] катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.<ref>Бейсенова А., Карпеков К. Физическая география Казахстана. Учебник для 8 класса. — Алматы: Атамура, 2004. — 256 с.</ref> == Халык саны == {{ХСВМ||Таблица}} 2021 елгы халык санын алу нәтиҗәләре буенча биредә 152 кеше яши<ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/ 2021 елда Казакъстан Республикасында халык санын алу нәтиҗәләре. Астана. 2011. 1 том.]</ref>, шул исәптән: [[казакълар]] — 97,37 %, башка халыклар — 2,63 %<ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/#:~:text=%D0%AD%D1%82%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%2C%20%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%20%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%20%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5%20%D0%B6%D0%B0%D1%81%D1%8B%20%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0%20%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%20%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%20%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3%20%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B Этнослар, торак пунктлар һәм яшь буенча Казахстан Республикасы халкының саны.]</ref>. == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q13643042. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! әлма-матер ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |- | data-sort-value="1924" | 1924 | ''[[:d:Q20483217|Байзолла Алдияров]]'' | | ''[[:d:Q4229435|камбаенчы]]''<br/>''[[:d:Q4461829|tractor driver]]'' | | data-sort-value="1990" | 1990 | ''[[:d:Q2550426|Khromtau District]]'' |- | data-sort-value="1925" | 1925-10-25 | [[Алия Молдагулова]] | ''[[:d:Q4130486|école de Viatka]]''<br/>''[[:d:Q4504116|Central Women's Sniper Training School]]'' | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>[[мәргән]]<br/>''[[:d:Q4991371|солдат]]'' | | data-sort-value="1944" | 1944-01-14 | ''[[:d:Q4313601|Nasva]]'' |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Чыганаклар == * «Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9. == Әдәбият == * Есназарова У. А. Физическая география Казахстана. — пятое, переработанное. — Алматы, Казахстан: АЛМАТЫ 2016, 2916. — С. 4, 51, 46, 8. — 247 с. * Жетісу. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2004. — 712 бет. ISBN 9965-17-134-3. [[Төркем:Казакъстан торак пунктлары]] [[Төркем:Актүбә өлкәсе‎ торак пунктлары]] {{Kazakhstan-geo-stub}} qadkxaitjxftmhjr8ldrnmn58vd7ifx 0 423882 5963084 4108068 2026-06-13T19:31:30Z InternetArchiveBot 35870 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5963084 wikitext text/x-wiki {{фш|Сибгатуллина}} {{Шәхес | исем = '''Рабига Сибгатуллина''' | рәсем = Рабига Сибгатуллина.jpg | рәсем_зурлыгы = 200px | alt = <!--рәсемгә курсорны куйганда чыга торган язу--> | рәсем язуы = Рабига Сибгатуллина | тулы исем = Рабига Миндияр кызы Сибгатуллина | һөнәр = җырчы, [[Татарстан Республикасының халык артисты]] | эш бирүче = [[Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе]] | туу датасы = 27.01.1948 | туу җире = [[СССР]], [[РСФСР]], [[ТАССР]], [[Арча районы]], [[Иске Иябаш]] | гражданлык = [[Русия]] | милләт = татар }}'''Рабига Миндияр кызы Сибгатуллина''' (27 гыйнвар 1948 елда, [[СССР]], [[ТАССР]], [[Арча районы]], [[Иске Иябаш]]) - җырчы, [[Татарстан Республикасының халык артисты]]<ref>{{Citation |title=ТАТАРСКАЯ ГОСУДАРСТВЕННАЯ ФИЛАРМОНИЯ имени Габдуллы Тукая |url=https://tatfil.ru/about/names/sibgatullina-rabiga-mindiyarovna/ |access-date=2021-03-31 |archive-date=2021-05-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210511155237/https://tatfil.ru/about/names/sibgatullina-rabiga-mindiyarovna/ |dead-url=yes }}</ref>, Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе солист-вокалисты. == Биографиясе == Рабига Сибгатуллина 1948 елның 27 гыйнварында [[Арча районы]] [[Иске Иябаш]] авылында туган. Рабига Сибгатуллина [[Казан]]га килгәч, [[Сара Садыйкова]] җитәкләгән хорга йөри башлый. Композиторның киңәшенә колак салып, ул [[Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе]]нә 1969 елда эшкә килә. Шул ук елны [[Мәскәү]] шәһәрендә уза торган конкурста катнаша һәм төрле жанрдагы 400 башкаручы арасыннан сайлап алына. 1969 елдан 1970 елга кадәр Россиянең халык артисткасы И.П. Яунзем җитәкчелегендәге Бөтенсоюз эстрада сәнгате студиясендә белем алып, халыкчан пландагы эстрада җырчысы булып өлгереп, [[Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе | Татар дәүләт филармониясе]]ндә эшли башлый. Рабига Сибгатуллина филармониядә башта [[Илһам Шакиров]] бригадасында, аннары [[Габдулла Рәхимкулов]], [[Эмиль Җәләлетдинов]], [[Зиннур Нурмөхәммәтов]] белән эшли. Аның башкару осталыгы гаять халыкчан, шул ук вакытта ул эстрада алымнарын да уңышлы файдалана. == Иҗаты == Җырчының репертуар байлыгы да күпләр өчен үрнәк булырлык. "Гөлҗамал" (татар халык җыры), "Назлы гөлкәем" ([[Фасил Әхмәтов | Ф.Әхмәтов]] көе, [[Ярлы Кәрим | Я.Кәрим]] шигыре), "Бер тауда ун чишмә" ([[Әгъзам Фәттах | Ә.Фәттах]], [[Сибгат Хәким | С.Хәким]]), "Парлылар йөри көймәдә" (Р.Гатауллин), "Әйт,дускаем,әйт" ([[Сара Садыйкова | С.Садыйкова]]), “Кайтам инде” ([[Сара Садыйкова | С.Садыйкова]] көе, [[Илдар Юзеев | И. Юзеев]] сүз.), “Сау бул инде” ([[Фәрит Хатыйпов | Ф.Хатыйпов]] көе, [[Илдар Юзеев | И. Юзеев]] сүз.), “Их, дускаем, кил әле” (И. Мәҗитов көе, Ә. Бикчәнтәев сүз.) һәм башка татар композиторларының әсәрләре, татар һәм башкорт халык көйләре аның репертуарында лаеклы урын алды. Ә инде иҗат һәм тормыш юлдашы Фәрит Хатыйповның көйләре аның репертуарының үзәген тәшкил итә, Ф.Хатыйпов җырчының төп аккомпаниаторы да. Ф.Хатыйповның "Моңлану" (Ф.Сафин шигыре) җырын, "Һаман яратам" (Зөлфәт), "Шулай шул" ([[Роберт Миңнуллин | Р.Миңнуллин]]), "Синең нурың" ([[Хәсән Туфан | Х.Туфан]]) һ.б. бик күп җырларын Р.Сибгатуллина беренче булып башкарды. == Гаиләсе == Тормыш иптәше музыкант, концертмейстер-аккомпаниатор, композитор [[Фәрит Хатыйпов (1948) | Фәрит Хатыйпов]]. == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == {{Тышкы сылтамалар}} * [https://tatfil.ru/about/names/sibgatullina-rabiga-mindiyarovna/ ТАТАРСКАЯ ГОСУДАРСТВЕННАЯ ФИЛАРМОНИЯ имени Габдуллы Тукая] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210511155237/https://tatfil.ru/about/names/sibgatullina-rabiga-mindiyarovna/ |date=2021-05-11 }} * [http://www.arskland.ru/people/znamenitosti/detail.php?ID=2431 Арское землячество - Рабига Сибгатуллина]{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == Моны да карагыз == {{Татарстан Республикасының Халык артистлары}} [[Төркем:Татарстанның халык артистлары]] {{Tatar 4.0-2021}} pt3dxwnyczuvqrlc3rpdmov1nzklk9h 0 425001 5963087 2996307 2026-06-13T19:37:43Z InternetArchiveBot 35870 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5963087 wikitext text/x-wiki {{Шәхес | исем = Равил Вәлиев | рәсем = Шамил Вәлиев.jpg | рәсем_зурлыгы = 200px | alt = <!--рәсемгә курсорны куйганда чыга торган язу--> | рәсем язуы = | тулы исем = Равил Шамил улы Вәлиев | һөнәр = табиб | туу датасы = 18.10.1956 | туу җире = [[ТАССР]] {{туу җире|Арча районы|Арча районында}} | гражданлык = {{байраклаштыру|ССРБ}}→<br/>{{байраклаштыру|Россия}} | милләт = татар | үлем датасы = | үлем җире = | әти = | әни = | ир = | хатын = | балалар = | кул кую = | бүләк һәм премияләр = | сайт = | башка мәгълүмат = [[Татарстан Республикасының Атказанган табибы]] }} '''Равил Шамил улы Вәлиев''' (18 октябрь 1956 ел, [[СССР]], [[ТАССР]], [[Арча районы]], [[Яңа Кенәр]]) - [[Татарстан Республикасының Атказанган табибы]], медицина фәннәре кандидаты, доцент, Татарстан Республикасы Иҗтимагый палатасы әгъзасы. == Биографиясе == 1956 елның 18 октябрендә [[Татарстан АССР]]ның [[Арча районы]] [[Яңа Кенәр]] авылында туган. 1979 елда [[Казан дәүләт медицина институты]]н, [[Казан дәүләт медицина университеты | КДМИ]]ның клиник ординатурасын (1984) тәмамлый. Инглиз телен белә. 1979-1983 елларда - Арча үзәк район хастаханәсендә табиб-фтизиатр. 1984-1993 елларда - өлкән лаборант, ассистент, доцент. 1993-1996 елларда - Республика медик-социаль тикшеренүләр һәм сәламәтлек саклау икътисады үзәге башлыгы. 1996 елдан - Казан дәүләт медицина академиясе фтизиатрия һәм пульмонология кафедрасы мөдире. 1996 елның октябреннән - Республика туберкулезга каршы диспансер директоры. 2006 елдан - ТР Иҗтимагый палатасы әгъзасы. Медицина фәннәре кандидаты, доцент. == Мактаулы исемнәре һәм әгъзалыгы == * [[Татарстан Республикасының Атказанган табибы]] * БДБ фтизиатрлары фәнни-медицина Ассоциациясе Идарәсе әгъзасы * [[Россия]] фтизиатрлар җәмгыяте әгъзасы * [[Татарстан Республикасы]] фтизиатрлар җәмгыяте рәисе == Гаилә хәле == Өйләнгән, ике улы бар. == Мавыгулары == Балык тоту һәм кискен сюжетлы детективлар белән мавыга. == Чыганаклар == * [http://www.arskland.ru/people/znamenitosti/detail.php?ID=322 Арское землячество - Валиев Равиль Шамилович] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210411120057/http://www.arskland.ru/people/znamenitosti/detail.php?ID=322 |date=2021-04-11 }} [[Төркем:Татарстан Республикасының Атказанган табиблары]] {{Tatar 4.0-2021}} 0gqhuqrohea1fbgukz2ho8fbv083paz 0 426469 5963172 3540509 2026-06-14T11:34:55Z Әмир 15082 /* Биографиясе */ викиләштерү 5963172 wikitext text/x-wiki {{Шәхес}}'''Галәветдинова Наилә Гизетдин кызы''' ([[3 гыйнвар]] [[1946 ел]]) — хезмәт ветераны, 1965 елдан Башкортстан радиосы һәм телевидениесе дикторы. [[Россия|Россия Федерациясенең]] атказанган мәдәният хезмәткәре (2020), [[Башкортстан Республикасының халык артисты]] (1993). == Биографиясе == Наилә Гизетдин кызы Галәветдинова 1946 елның 3 гыйнварында [[Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы|Башкорт АССРның]] [[Архангель районы (Башкортстан)|Архангель районы]] [[Тирәкле (Мәндем кушылдыгы)|Тирәкле]] авылында туган. Үзләрендәге мәктәпне тәмамлаганнан соң, [[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесына]] укырга керә. Бу махсус урта уку йортында [[Рим Сыртланов]] курсы буенча һөнәри белем ала<ref>[http://bashenc.online/ba/articles/84587/ Башҡорт энциклопедияһы — Ғәләүетдинова Наилә Ғизетдин ҡыҙы]{{V|3|02|2021}}</ref>. 1965 елда яшь белгеч Башкорт АССРның Министрлар Советы карамагындагы Телевидение һәм радио комитетында конкурс нигезендә диктор булып хезмәт эшчәнлеген башлый<ref>''Элина Ахметова.'' [https://www.bashinform.ru/news/social/2026-06-14/radiy-habirov-pozdravil-s-dnyom-bashkirskoy-pechati-nailyu-galyautdinovu-4656818 Радий Хабиров поздравил с Днём башкирской печати Наилю Галяутдинову.] [[Башинформ]], 14.06.2026</ref>. Легендар диктор, радио һәм телевидение тапшырулары алып баручы, үзенең үзенчәлекле тавышы, фигыль-кыяфәте белән берничә дәвер символына әйләнә. Лаеклы ялга чыккач та яраткан эшен дәвам иткән Наилә Галәветдиновага 2020 ел азагында «Россия Федерациясенең атказанган мәдәният хезмәткәре» дигән мактаулы исем бирелә. Бу Указга Россия Президенты 7 декабрьдә кул куйды<ref>[https://www.bashinform.ru/news/1531842-legendarnomu-diktoru-naile-galyautdinovoy-budet-vrucheno-vysokoe-rossiyskoe-zvanie/ Легендарному диктору Наиле Галяутдиновой будет вручено высокое российское звание. ИА «][[Башинформ|Башинформ»]]<span>, 8 декабря 2020 года</span>{{V|3|02|2021}}</ref>. == Мактаулы исемнәре һәм башка бүләкләре == * Россия Федерациясенең атказанган мәдәният хезмәткәре (2020) * Башкортстан Республикасының халык артисты (1993) * [[Башкортстан Республикасының атказанган артисты|Башкорт АССРның атказанган артисты]] (1981) == Искәрмәләр == {{Reflist}} == Сылтамалар == * Галәветдинова Наилә Гизетдин кызы // Башкорт энциклопедиясе — Уфа: «Башкорт энциклопедиясе» гыйльми-нәшрият комплексы, 2015—2020. — <nowiki>ISBN 978-5-88185-143-9</nowiki>.{{V|3|02|2021}} [[Төркем:БАССР атказанган артистлары]] [[Төркем:Башкортстанның халык артистлары]] [[Төркем:Уфа сәнгать училищесын тәмамлаучылар]] [[Төркем:Архангель районында (Башкортстан) туганнар]] [[Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе]] [[Төркем:1946 елда туганнар]] [[Төркем:3 гыйнвар көнне туганнар]] t5ef2uye0l7w2w6kfmo73qj5flzeirq 0 482032 5963107 4078010 2026-06-13T23:26:31Z InternetArchiveBot 35870 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5963107 wikitext text/x-wiki {{Татар җирләре җәмгыяте (2021)}} {{Ук}} {{Башка мәгънәләр|төр=фамилия|Юлмөхәмәтов}} ''' Юлмөхәмәтов Ринад Салават улы''' ([[17 гыйнвар]] [[1957 ел]]) — галим-[[Математика|математик]]. 1982 елдан [[Башкорт дәүләт университеты]] укытучысы, бер үк вакытта СССР Фәннәр академиясенең Башкортстан филиалы Математика институтының гыйльми хезмәткәре. Физика‑математика фәннәре докторы (1987), профессор (1993). Башкортстан Республикасының атказанган фән эшлеклесе (2006). == Биографиясе == Ринад Салават улы Юлмөхәмәтов 1957 елның 17 гыйнварында [[Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы|Башкорт АССРның]] [[Ишембай районы]] Югары Эткол авылынды туган. 1979 елда Башкорт дәүләт университетын тәмамлаган. 1982 елдан СССР Фәннәр академиясенең Башкортстан филиалы Математика институтында һәм Башкорт дәүләт университетында эшли. «Программалау һәм икътисад информатикасы» кафедрасы мөдире. == Фәнни эшчәнлеге == Физика‑математика фәннәре докторы, профессор Ринад Юлмөхәмәтов гыйльми тикшеренүләре ''плюрисубгармоник функцияләр теориясе'' мәсьәләләренә багышланган. == Аның турында == * Цыганова Л. Образование> Стиль жизни. Король математики. Самый молодой доктор наук свою диссертацию писал… в бане. [[:ba:Республика Башкортостан (гәзит)|«Республика Башкортостан» гәзите]], 2008, 12.01. == Искәрмәләр == == Чыганаклар == * [http://xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/index.php/component/content/article/2-statya/2015-yulmukhametov-rinad-salavatovich Башкирская энциклопедия — Юлмухаметов Ринад Салаватович] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160407130809/http://xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/index.php/component/content/article/2-statya/2015-yulmukhametov-rinad-salavatovich |date=2016-04-07 }} 2016 елның 7 апрелендә архивланган.{{Ref-ru}}{{Тикшерелгән|05|01|2016}} == Сылтамалар == * [http://www.mathnet.ru/php/person.phtml?option_lang=rus&personid=8336 «Mat-hNet.Ru» сайты. Персоналии: Юлмухаметов Ринад Салаватович] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210625091856/http://www.mathnet.ru/php/person.phtml?option_lang=rus&personid=8336 |date=2021-06-25 }}{{Ref-ru}}{{Тикшерелгән|05|01|2016}} [[Төркем:Башкортстанның атказанган фән эшлеклеләре]] [[Төркем:Физика-математика фәннәре докторлары]] [[Төркем:Әлифба буенча математиклар]] [[Төркем:БДУ укытучылары]] [[Төркем:Башкорт дәүләт университетын тәмамлаучылар]] [[Төркем:Википедия:Викимәгълүмат элементы параметрларына өстенлек бирелгән мәкаләләр]] [[Төркем:Ишембай районында туганнар]] [[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]] [[Төркем:1957 елда туганнар]] [[Төркем:17 гыйнвар көнне туганнар]] od9yy5826ayudd3uk2bxy5misvm7dzt 0 484675 5963083 3624298 2026-06-13T19:13:52Z InternetArchiveBot 35870 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5963083 wikitext text/x-wiki {{ФГОС.wiki (2021)}} {{Шәхес|туу җире=Коршево авылы, [[Воронеж өлкәсе]], [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]|үлем җире=[[Дубна]], [[Мәскәү өлкәсе]], [[Россия]]|альма-матер=[[Мәскәү дәүләт университеты]]|гражданлык={{USSR}} → {{RUS}}|Гыйльми дәрәҗә=физика-математика фәннәре докторы (1970)|Гыйльми исем=[[профессор]] (1987)}} {{фш|Исаев}} '''Пётр Степанович Исаев''' ([[1924 ел|1924 елның]] [[17 апрель|17 апреле]], Коршево авылы, [[Воронеж өлкәсе]], [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] — [[2012 ел|2012 елның]] [[4 июль|4 июле]], [[Дубна]] шәһәре, [[Мәскәү өлкәсе]], [[Россия]]) — совет һәм Россия физик-теоретигы, физика-математика фәннәре докторы (1970), профессор (1987), Россия табигый фәннәр академиясенең хакыйкый әгъзасы (2001), Америка физик җәмгыяте әгъзасы, Россия Федерациясенең атказанган фән эшлеклесе (2003). Төрле елларда Берләшкән атом-төш тикшеренүләр институтының (ОИЯИ) фәнни-техник бүлеге башлыгы, ОИЯИның Атом-төш мәсьәләре лабораториясе секторы башлыгы, ОИЯИның Н. Н. Боголюбов исемендәге Теоретик физика лабораториясенең әйдәп баручы фәнни хезмәткәре була. == Тормыш юлы == 1924 елның 17 апрелендә [[Воронеж өлкәсе|Воронеж өлкәсенең]] Бобров районы Коршево авылында крестьян гаиләсендә туа<ref>[http://jinrmag.jinr.ru/win/2012/28/nei28.htm Вослед ушедшим (П.С.Исаев)]</ref>. Әтисе — Исаев Степан Васильевич (1899 елның 20 июле—1980 елның 11 феврале). Әнисе — Исаева Марфа Андреевна (1898 елның 20 июне—1974 елның 15 декабре). Өлкән сыйныфларда математика һәм физика белән мавыга, Воронеж университетына укырга керергә һәм физика белгечлеге алырга планлаштыра. Мәктәпне 1941 елда, [[Бөек Ватан сугышы]] башланыр алдыннан тәмамлый, шуңа бәйле рәвештә университетка укырга керергә өлгерми<ref>{{Книга|ссылка=https://www.worldcat.org/oclc/897834797|автор=Petr Stepanovich Isaev|заглавие=My srazhalisʹ za Rodinu : vospominanii︠a︡|год=2014|место=Dubna|страниц=173 pages|isbn=978-5-9530-0389-6, 5-9530-0389-7}}</ref>. 1942 елда Кызыл Армия сафларына алына. Бөек Ватан сугышы фронтларында хәрби хәрәкәтләрдә катнаша. 1946 елда демобилизацияләнгәннән соң, сугыш ветераннары өчен квота ярдәмендә [[Мәскәү дәүләт университеты|Мәскәү дәүләт университетының]] физик факультетына укырга керергә карар итә. Физик факультетны тәмамлагач, 1952 елның февралендә Лебедев исемендәге Россия Фәннәр академиясе Физика институтына (ФИАН) эшкә алына. 1953 елның мартында ФИАНнан ССРБ ФА ТДС-533 теоретик бүлегенә, М. А. Марков төркеменә күчерелә (1954 елның октябрендә ТДС-533 ССРБ ФА Электрофизик лабораториясе (ФА ЭФЛ) буларак үзгәртелә). 1956 елның мартында ССРБ Фәннәр академиясенең ЭФЛ һәм ИЯП ике институты базасында Берләшкән атом-төш тикшеренүләре институты (ОИЯИ) оештырыла. Пётр Исаев ОИЯИнең Теоретик физика лабораториясенең (ТФЛ) беренче хезмәткәрләренең берсе була. [[Николай Боголюбов (академик)|Н. Н. Боголюбов]] җитәкчелегендәге төркемдә ОИЯИнең Теоретик физика лабораториясендә, аннары ОИЯИ Атом-төш мәсьәләре лабораториясендә эшли. 1960 елның 8 апрелендә ТФЛда кече ераклыкларда квант электродинамикасын тикшерү мәсьәләләренә багышланган кандидатлык диссертациясен яклый. 1970 елның 12 февралендә ТФЛ Гыйльми советында «Пи-мезоннар белән К-мезоннар һәм [[Nuklon|нуклоннарның]] көчле багланышлар теориясе мәсьәләләре» дигән докторлык диссертациясен яклый. Профессор исеме 1987 елның 22 маенда бирелә. Н.Н. Боголюбов инициативасы буенча оештырылган «Элементар кисәкчә һәм атом төше физикасы»<ref>[http://www1.jinr.ru/Pepan/Pepan_rus.html Физика элементарных частиц и атомного ядра (ЭЧАЯ)]</ref> күзәтү журналына нигез салучыларның берсе һәм җаваплы сәркатибе. Шахмат буенча спорт мастерлыгына кандидат. ОИЯИ Галимнәре йортының шахмат секциясе бюросы рәисе була (1960 еллар). Дубна шәһәрендә шахматны үстерү өчен күп эш башкара. 2012 елның 4 июлендә вафат була. Дубна шәһәрендәге Зур Идел зиратында җирләнгән. === Гаилә === * Хатыны — Исаева (Кириллова) Зоя Павловна (1923—2003), танылган Мәскәү психиатры И. С. Кирилловның туганы; МДУның фәлсәфә факультетын тәмамлаган, психология фәннәре кандидаты. * Улы — Исаев Алексей Петрович. * Кызы — Юкалова Елизавета Петровна. * Өч оныгы бар. == Фәнни эшчәнлек == Пётр Исаевның фәнни мәнфәгатьләре [[Кырның квант теориясе|квант теориясе]], югары энергия физикасы, элементар кисәкчәләр физикасы өлкәләренә карый. Ул югары энергетика процессларының квант электродинамикасында тикшеренүләрнең яңа юнәлешен булдырылган, кисәкчәләрнең тирән сыгылмалы булмаган тарату теориясендә мөһим нәтиҗәләргә ирешкән, дисперсия мөнәсәбәтләре теориясе буенча яңа метод эшләгән. [[Анатолий Логунов|А. А. Логунов]], В. А. Мещеряков, И. С. Златев (Болгария) һ. б. белән берлектә элементар кисәкчәләрнең үзара бәйләнешенең төрле процесслары өчен дисперсион мөнәсәбәтләр ала, шул исәптән нуклоннарда <math>\pi</math>-мезоннар фототуу процесслары да. Физиканың фәнни-фәлсәфи<ref>[https://iphras.ru/page51873363.htm Некоторые проблемы физики элементарных частиц в области высоких энергий]{{Deadlink|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[https://wwwinfo.jinr.ru/jinrmag/win/2001/32/is32.htm Нужна ли фундаментальная наука России?]</ref> һәм фәнни-тарихи<ref>[http://www1.jinr.ru/Pepan/2009-v40/v-40-3/01_is.pdf Альфа и омега научного творчества академика М.А.Маркова]</ref> мәсьәләре белән шөгыльләнә. Гомеренең соңгы елларында нейтрин физика, космик нурлар физикасы, кырның квант теориясе буенча тикшеренүләрдә актив катнашкан. == Бүләкләр == * Россия Федерациясенең мактаулы галиме (2003); * [[Кызыл Йолдыз ордены]] (26.03.1945); * [[Ватан сугышы ордены|Бөек Ватан сугышы ордены]] (14.03.1985); * [[Кызыл Байрак Хезмәт ордены]] (22.09.1976); * [[Сугышчан хезмәтләре өчен медале]] (10.10.1943); * Батырлык өчен медале (19.08.1944); * «Берлинны яулап алу өчен» медале; * «Праганы азат итү өчен» медале; * «1941—1945 елгы Бөек Ватан сугышында Германияне җиңү өчен» медале; * «Фидакарь хезмәте өчен. Владимир Ильич Ленинның тууына 100 ел тулу уңаеннан» медале (1970); * [[Хезмәт ветераны медале]]. == Басмалар == Йөздән артык фәнни эш, шул исәптән «Югары энергия өлкәсендә квант электродинамикасы» монографиясе (ул инглиз теленә тәрҗемә ителгән) һәм элементар кисәкчәләрнең физика буенча берничә зур күзәтүләр бастырылган. Аларның төпләре булып торалар: * ''Исаев П.С.'' Квантовая электродинамика в области высоких энергий. — М.: Энергоатомиздат, 1984; Isaev P.S. Quantum Electrodynamics at High Energies.  — New York: American Institute of Physics, 1989. === Фәнни-популяр === * ''Блохинцев Д.И., Исаев П.С.'' Эволюция квантовой теории поля. Природа, 1968, №. 1. – С. 23-32. * ''Исаев П.С.'' Обыкновенные, странные, очарованные, прекрасные…. — М.: Энергоатомиздат, 1995; М.: URSS, 2015. === Кайбер мәкаләләр === * ''Исаев П.С., Марков М.А.'' К теории Λ⁰ частиц. Журнал экспериментальной и теоретической физики, 1955, т.29, – С. 111-114. * ''Исаев П.С., Бланк В.З.'' Приближенные дисперсионные соотношения для рассеяния нуклонов на нуклонах. Доклады Академии наук, 1957, Т. 117. – №. 5. – С. 785-787. * ''A.A. Logunov, P.S. Isaev.'' On the theory of dispersion relations for photon-nucleon scattering. II Nuovo Cimento (1955-1965), 1958, Т. 10. – №. 6. – С. 917-942. * ''P.S. Isaev, I.S. Zlatev.'' Application of dispersion relations for testing quantum electrodynamics at small distances. Nuclear Physics, 1960, Т. 16. – №. 4. – С. 608-618. * ''P.S. Isaev, S.G. Kovalenko.'' Model with logarithmic scaling violation and high energy lepton-hadron interactions. Hadronic Journal, 1980, Т. 3. – №. 3. – С. 919-940. * ''Исаев П.С., Мамчур Е.А.'' Концептуальные основания квантовой теории поля. Успехи физических наук, 2000, №9. – С. 1025-1030. == Искәрмәләр == <references /> == Сылтамалар == * [https://wwwinfo.jinr.ru/jinrmag/win/2009/19/me19.htm Е.Молчанов, Из одного металла льют медаль за бой, медаль за труд]. * [http://www.mathnet.ru/php/person.phtml?option_lang=rus&personid=75378 Персоналии: Исаев Петр Степанович]{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Тышкы сылтамалар}} [[Төркем:Әлифба буенча физиклар]] [[Төркем:Жуков медале белән бүләкләнүчеләр]] [[Төркем:«1941-1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында Алманияне җиңгән өчен» медале белән бүләкләнүчеләре]] [[Төркем:«Праганы азат иткән өчен» медале белән бүләкләнүчеләр]] [[Төркем:«Берлинны алу өчен» медале белән бүләкләнүчеләр]] [[Төркем:«Батырлык өчен» медале белән бүләкләнүчеләр]] [[Төркем:Сугышчан хезмәтләре өчен медале белән бүләкләнүчеләр]] [[Төркем:II дәрәҗә Ватан сугышы ордены кавалерлары]] [[Төркем:Кызыл Йолдыз ордены кавалерлары]] [[Төркем:Русиянең атказанган фән эшлеклеләре]] [[Төркем:Физика-математика фәннәре докторлары]] [[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]] [[Төркем:2012 елда вафатлар]] [[Төркем:4 июль көнне вафатлар]] [[Төркем:1924 елда туганнар]] [[Төркем:17 апрель көнне туганнар]] [[Төркем:Мәскәү дәүләт университетын тәмамлаучылар]] jwskzsnkm42g2ty2a3i24g3us23lgpz 0 484947 5963060 4407073 2026-06-13T14:03:17Z InternetArchiveBot 35870 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5963060 wikitext text/x-wiki {{ФГОС.wiki (2021)}} {{Башка мәгънәләр|төр=фамилия|Александров}}{{Шәхес}} '''Павел Сергеевич Александров''' ([[1896 ел]]ның 25 апреле ([[7 май|7 мае]]), [[Ногинск|Богородск]], [[Россия империясе]] — [[1982 ел]]ның [[16 ноябрь|16 ноябре]], [[Мәскәү]], [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]) — совет математигы, ССРБ фәннәр академиясе академигы (1953, 1929 елдан әгъза-корреспондент). Беренче дәрәҗә Сталин премиясе лауреаты (1942), [[Социалистик Хезмәт Каһарманы]] (1969). 1932—1964 елларда Мәскәү математика җәмгыяте президенты, Халыкара математика берлеге вице-президенты (1958—1962). == Тормыш юлы == Павел Сергеевич Александров 1896 елның 25 апрелендә (7 маенда) [[Ногинск|Богородскида]], Богородск өяз хастаханәсенең өлкән табибы Сергей Александрович Александров гаиләсендә туа. 1913 елда [[Смоленск]] иҗтимагый гимназиясен алтын медаль белән тәмамлый һәм шул ук елны [[Mäskäw däwlät universitetı|Мәскәү университетына]] укырга керә. Беренче курста ук [[Дмитрий Егоров]]ның семинарында катнаша, ә икенче курстан башлап Николай Лузин укучысы була<ref name="Katedro">{{cite web|url=http://higeom.math.msu.su/history/alexan_r.html|title=Павел Сергеевич Александров (1896—1982)|publisher=// Сайт кафедры высшей геометрии и топологии мехмата МГУ|accessdate=2016-06-21}}</ref>. Университетны 1917 елда тәмамлый.1920 елда Александров МДУга кайта: 1921 елдан — приват-доцент, 1929 елдан — профессор. 1921—1923 елларда ук университет студентларына матдәләр алмашыну функцияләре теориясе курсы һәм Мәскәү университетында беренче гомуми топология курсын укый. 1933 елның язында МДУ механика-математика факультетында югары геометрия кафедрасы оештырыла һәм аның беренче мөдире итеп П. С. Александров билгеләнә. 1935 елда кафедра югары геометрия кафедрасына һәм топология кафедрасына бүленгән, топология кафедрасын Александров җитәкләгән. 1943 елда ике кафедра кабат югары геометрия һәм топология кафедрасына берләштерелә, П. С. Александров 1982 елда әлеге кафедра мөдире булып кала<ref>{{книга|заглавие=Мехмат МГУ 80. Математика и механика в Московском университете|ответственный=Гл. ред. А. Т. Фоменко|место=М.|издательство=Изд-во Моск. ун-та|год=2013|страниц=372|isbn=978-5-19-010857-6}} — С. 76.</ref><ref>{{cite web|url=http://www.math.msu.ru/history|title=Механико-математический факультет МГУ. История|publisher=// Сайт механико-математического факультета МГУ|accessdate=2016-06-20}}</ref>. Бер үк вакытта 1935—1950 елларда ул В. А. Стеклов исемендәге ССРБ ФА математика институтының гомуми топология бүлеген җитәкли. Утыз өч ел дәвамында (1932—1964) Павел Сергеевич Мәскәү математика җәмгыяте президенты була, ә 1964 елда ул әлеге җәмгыятьнең мактаулы президенты итеп сайлана<ref name="Letopis">{{cite web|url=http://letopis.msu.ru/peoples/875|title=Александров Павел Сергеевич|publisher=// Сайт «Летопись Московского университета»|accessdate=2016-06-20|archivedate=2016-10-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161001224906/http://letopis.msu.ru/peoples/875}}</ref>. Павел Сергеевич МДУ механика-математика факультетының математика бүлеге мөдире була. Берничә әйдәп баручы математика журналларының редколлегия әгъзасы, «Успехи математических наук» журналының баш мөхәррире була. 1935 елда ул Мәскәү мәктәп укучыларының математика олимпиадасын беренче оештыручылар арасында була. Берничә ел дәвамында ул МДУның Сәнгать советы рәисе була, ә 1973 елдан башлап, вафатына кадәр ул МДУ галимнәр клубы идарәсе рәисе булып торган. [[Мәскәү өлкәсе]]нең Пушкин районы Кавезин зиратында җирләнгән<ref>[http://www.necropol.org/pushkinskiy-june09.html Поездка в Пушкинский район Подмосковья]</ref>. == Гаилә == Хатыны (1921 елдан) — Екатерина Романовна Эйгес (1890—1958), шагыйрә һәм мемуарист, китапханә хезмәткәре, белеме буенча математик<ref>[http://magazines.russ.ru/novyi_mi/1995/9/eyges.html Воспоминания Е. Р. Эйгес]</ref>, тәрҗемәче Софья Иосифовна Эйгес һәм табиб Рувим Манасиевич Эйгесның кызы. == Бүләкләр == 1929 елда П. С. Александров ССРБ фәннәр академиясенең әгъза-корреспонденты, ә 1953 елда аның хакыйкый әгъзасы итеп сайлана. П. С. Александров [[Гөттинген|Гёттинген]] фәннәр академиясе (1945), [[Америка Кушма Штатлары|АКШ]] Милли фәннәр академиясе (1947), «Леопольдина» [[Алмания]] табигать сынаучылар академиясе (1959), [[Австрия]] Фәннәр академиясе (1968), [[Польша]] фәннәр академиясе, [[Германия Демократик Республикасы|ГДР]] фәннәр академиясе, Америка философия җәмгыяте әгъзасы (1947), [[Берлин университеты|Гумбольдт исемендәге Берлин университетының]] мактаулы докторы, [[Нидерланд патшалыгы|Голландия]] математик җәмгыятенең мактаулы әгъзасы. Котениус Медале Белән Бүләкләнгән (1969). '''ССРБ Дәүләт бүләкләре''' * [[Социалистик Хезмәт Каһарманы]] (13.03.1969)<ref>''Боголюбов А. Н.'' Математики. Механики. Биографический справочник. — Киев: Наукова думка, 1983. — 639 с.</ref>; * алты [[Ленин ордены]] (10.06.1946, 19.09.1954, 15.09.1961, 6.05.1966, 13.03.1969, 17.09.1975); * [[Октябрь Инкыйлабы ордены]] (23.01.1980)<ref>Указ Президиума Верховного Совета СССР от 23 января 1980 года. См.: «Награждение орденами и медалями СССР» // «Ведомости Верховного Совета Союза Советских Социалистических Республик». — № 5 (2027) от 30 января 1980 года. — Стр.99.</ref>; * [[Кызыл Байрак Хезмәт ордены]] (10.06.1945); * [[Хөрмәт Билгесе ордены|«Хөрмәт Билгесе» ордены]] (7.05.1940); * ССРБ Халык Комиссарлары Советы «Комплексларның һәм ябык күплекнең гомологик үзлекләре» эше өчен аңа I дәрәҗә Сталин премиясен бирә (1943); * П. С. Александровка гомологик үлчәмлекләр теориясе буенча эшләр циклы өчен Н. И. Лобачевский исемендәге Премия бирелә (1972). == Басмалар == * ''Александров П. С.'' Теория функций действительного переменного и теория топологических пространств // Избранные труды. — М.: Наука, 1978. * ''Александров П. С.'' Теория размерности и смежные вопросы. Статьи общего характера // Избранные труды. — М.: Наука, 1978. * ''Александров П. С.'' Общая теория гомологий // Избранные труды. — М.: Наука, 1979. * ''Александров П. С.'' Введение в гомологическую теорию размерности и общую комбинаторную топологию. — М.: Наука, 1975. * ''Александров П. С., Урысон П. С.'' Мемуар о компактных топологических пространствах. — М.: Наука, 1971. * {{статья|автор=Александров П. С.&nbsp;|издание=УМН|год=1936|том=1|выпуск=1|страницы=260—262|ссылка=http://mi.mathnet.ru/umn5952|башлык=Первая международная топологическая конференция в Москве}} * ''Александров П. С.'' Топологические теоремы двойственности. Ч.1. Замкнутые множества — М.: АН СССР, 1955. == Искәрмәләр == <references /> == Сылтамалар == {{warheroes|id=15636|star=Labor}} * [http://higeom.math.msu.su/history/alexan_r.html Биография П. С. Александрова] МДУның Югары геометрия һәм технология кафедрасы сайтында * {{cite web|url=http://letopis.msu.ru/peoples/875|title=Александров Павел Сергеевич|website=Летопись Московского университета|ref=Летопись Московского университета|accessdate=2021-11-23|archivedate=2016-10-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161001224906/http://letopis.msu.ru/peoples/875}} * П. С. Александров, ''[http://www.ega-math.narod.ru/LSP/Alex.htm Страницы автобиографии]'', УМН, 1979, № 6, с. 219—249; 1980, № 3, с. 241—278. * [http://isaran.ru/isaran/isaran.php?page=fond&guid=D3C39BE2-BA36-F31A-FE6F-ADFB914B5446&ida=1 Биография в журнале «Архивы РАН»] * [http://www.mathnet.ru/php/person.phtml?option_lang=rus&personid=21996 Александров Павел Сергеевич] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210303025012/http://www.mathnet.ru/php/person.phtml?option_lang=rus&personid=21996 |date=2021-03-03 }} Бөтенроссия математика порталында {{Тышкы сылтамалар}} [[Төркем:Сталин премиясе лауреатлары]] [[Төркем:«Хөрмәт Билгесе» ордены кавалерлары]] [[Төркем:Октябрь Инкыйлабы ордены кавалерлары]] [[Төркем:Ленин ордены кавалерлары]] [[Төркем:Социалистик Хезмәт Каһарманнары]] [[Төркем:ССРБ математиклары]] [[Төркем:Әлифба буенча математиклар]] [[Төркем:Әлифба буенча галимнәр]] [[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]] [[Төркем:Физика-математика фәннәре докторлары]] [[Төркем:Мәскәүдә вафатлар]] [[Төркем:1982 елда вафатлар]] [[Төркем:16 ноябрь көнне вафатлар]] [[Төркем:Ногинскида туганнар]] [[Төркем:1896 елда туганнар]] [[Төркем:7 май көнне туганнар]] [[Төркем:Мәскәү дәүләт университетын тәмамлаучылар]] [[Төркем:Мәскәү дәүләт университеты укытучылары]] e90wdu823or82aqnrgals48gpz0nw2j 0 485075 5963116 4074475 2026-06-14T02:43:58Z InternetArchiveBot 35870 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5963116 wikitext text/x-wiki {{Шәхес}} {{фш|Гаделшин}} '''Рөстәм Гаделшин''' ([[14 апрель]] [[1955 ел]] — [[10 май]] [[2016 ел]]) — математик. Физика-математика фәннәре докторы (1994), профессор (1999). [[Башкортстан|Башкортстан Республикасының]] атказанган фән эшлеклесе (2006). [[Россия|Россия Федерациясенең]] мактаулы югары һөнәри белем бирү хезмәткәре (2005). == Биографиясе == Рөстәм Рәшит улы Гаделшин [[1955 ел|1955]] елның 14 апрелендә [[Уфа]] шәһәрендә туган. [[1977 ел|1977]] елда [[Башкорт дәүләт университеты]]н тәмамлаганнан соң, Исәпләү үзәге булган Математика институтында эшли (1995 елдан алып — төп гыйльми хезмәткәр). [[1997 ел|1997]] елдан алып — [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Башкорт дәүләт педагогия университеты]]нда — алгебра һәм геометрия кафедрасы, [[2003 ел|2003]] елдан — математик анализ кафедрасы, [[2011 ел|2011]] елдан бирле математика һәм статистика кафедрасы мөдире. [[1998 ел|1998]]-[[2016 ел|2016]] елларда [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]нда укыта, математика кафедрасы профессоры. [[1983 ел|1983]]-[[1986 ел|1986]] елларда СССР Фәннәр академиясенең башкорт филиалы физика һәм математика бүлеге аспиранты (гыйльми җитәкчесе А. М. Ильин)<ref name="Биография">[http://letopiswiki.ugatu.su/index.phptitle=%D0%93%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D0%BB%D1%8C%D1%88%D0%B8%D0%BD_%D0%A0%D1%83%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC_%D0%A0%D0%B0%D1%88%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87Гадыльшин Рустем Рашитович]{{Deadlink|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. [[1988 ел|1988]] елда кандидатлык диссертациясе яклый. [[1995 ел|1995]] елда [[Россия фәннәр академиясе|РФА]] Математика институтының Санкт-Петербург бүлегендә докторлык диссертациясе яклый<ref name="Биография" />. [[2016 ел|2016]] елның 10 маенда Уфада вафат була<ref name="Биография"/>. == Фәнни эшчәнлеге == Фәнни эшчәнлеге математик физиканың чик мәсьәләләрен, дифференциаль тигезләмәләрне чыгаруның асимптотик ысулларын тикшерүгә бәйле. . 100-дән артык фәнни хезмәт авторы. {| | |} == Искәрмәләр == {{Reflist}} == Сылтамалар == * Гаделшин Рөстәм Рәшит улы // Башкорт энциклопедиясе — Уфа: «Башкорт энциклопедиясе» гыйльми-нәшрият комплексы, 2015-2020. — <nowiki>ISBN 978-5-88185-143-9</nowiki>. * [http://letopiswiki.ugatu.su/index.phptitle=%D0%93%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D0%BB%D1%8C%D1%88%D0%B8%D0%BD_%D0%A0%D1%83%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC_%D0%A0%D0%B0%D1%88%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87Гадыльшин Рустем Рашитович]{{Deadlink|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://gadylshin.narod.ru/about_r.html О себе] * [http://www.mathnet.ru/rus/person8583 Персоналии] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211125182730/http://www.mathnet.ru/rus/person8583 |date=2021-11-25 }} [[Төркем:Башкортстанның атказанган фән эшлеклеләре]] [[Төркем:Россиянең шәрәфле югары һөнәри белем бирү хезмәткәрләре]] [[Төркем:Башкорт дәүләт университетын тәмамлаучылар]] [[Төркем:2016 елда вафатлар]] [[Төркем:10 май көнне вафатлар]] [[Төркем:Уфада туганнар]] [[Төркем:1955 елда туганнар]] [[Төркем:14 апрель көнне туганнар]] [[Төркем:Математиклар]] 67fzoe03a14n3xossrmi2o0yq2et6zu 0 508476 5963081 4698223 2026-06-13T18:50:33Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963081 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=октябрь 2024}} {{Orphan|date=октябрь 2024}} {{УК}} {{мәгънәләр|Башкөй (мәгънәләр)}} '''Башкөй''' ({{lang-tr|Başköy}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Карадиңгез бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> Орду иле Үнье илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref> == Географиясе == {{Бүлекне тулыландырырга}} == Халык саны == {{ХСВМ||Таблица}} == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q6853586. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! әлма-матер ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : &#91;в 35 т.&#93; / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }} * {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }} * [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }} * [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }} [[Төркем:Үнье илчесе мәхәлләләре]] [[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]] [[Төркем:Төркия торак пунктлары]] [[Төркем:Төркия мәхәлләләре]] {{Turkey-geo-stub}} 9013m2z4lpyy11f0zbqefkihgm5pzp3 0 508531 5963071 5550565 2026-06-13T17:38:04Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963071 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=октябрь 2024}} {{Orphan|date=октябрь 2024}} {{УК}} {{мәгънәләр|Башыбүюк (мәгънәләр)}} '''Башыбүюк''' ({{lang-tr|Başıbüyük}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> Диярбакыр иле Силван илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref> == Географиясе == {{Бүлекне тулыландырырга}} == Халык саны == {{ХСВМ||Таблица}} == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q6852975. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! әлма-матер ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : &#91;в 35 т.&#93; / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }} * {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }} * [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }} * [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }} [[Төркем:Силван илчесе мәхәлләләре]] [[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]] [[Төркем:Төркия торак пунктлары]] [[Төркем:Төркия мәхәлләләре]] {{Turkey-geo-stub}} 2ysu22dflrhihvpzatr0igmg34ff4z0 0 509801 5963149 4861517 2026-06-14T08:49:42Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963149 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=октябрь 2024}} {{Orphan|date=октябрь 2024}} {{УК}} {{мәгънәләр|Гиден (мәгънәләр)}} '''Гиден''' ({{lang-tr|Giden}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Карадиңгез бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> Орду иле Чамаш илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref> == Географиясе == Гиден Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 408 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 716 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>. == Халык саны == {{ХСВМ||Таблица}} == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q109393890. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! әлма-матер ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : &#91;в 35 т.&#93; / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }} * {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }} * [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }} * [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }} [[Төркем:Чамаш илчесе мәхәлләләре]] [[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]] [[Төркем:Төркия торак пунктлары]] [[Төркем:Төркия мәхәлләләре]] {{Turkey-geo-stub}} mw5icheoz9ytz6lwj0q6555aer5ae2k 0 510574 5963132 4704332 2026-06-14T05:54:08Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963132 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=октябрь 2024}} {{Orphan|date=октябрь 2024}} {{УК}} {{мәгънәләр|Гүмүштекин}} '''Гүмүштекин''' ({{lang-tr|Gümüştekin}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> Газиантеп иле Шаһинбей илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref> == Географиясе == {{Бүлекне тулыландырырга}} == Халык саны == {{ХСВМ||Таблица}} == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q109392475. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! әлма-матер ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : &#91;в 35 т.&#93; / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }} * {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }} * [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }} * [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }} [[Төркем:Шаһинбей илчесе мәхәлләләре]] [[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]] [[Төркем:Төркия торак пунктлары]] [[Төркем:Төркия мәхәлләләре]] {{Turkey-geo-stub}} f7pds8576q2tje0xq21mrmetgqt7usc 0 510828 5963094 4808502 2026-06-13T20:21:02Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963094 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=октябрь 2024}} {{Orphan|date=октябрь 2024}} {{УК}} {{мәгънәләр|Гүрсел (мәгънәләр)}} '''Гүрсел''' ({{lang-tr|Gürsel}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Акдиңгез бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> Һатай иле Искендерун илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref> == Географиясе == {{Бүлекне тулыландырырга}} == Халык саны == {{ХСВМ||Таблица}} == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q109387777. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! әлма-матер ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : &#91;в 35 т.&#93; / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }} * {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }} * [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }} * [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }} [[Төркем:Искендерун илчесе мәхәлләләре]] [[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]] [[Төркем:Төркия торак пунктлары]] [[Төркем:Төркия мәхәлләләре]] {{Turkey-geo-stub}} rndf7fo28o2n52cyi80u379kyz9gcpg 0 511229 5963124 4864588 2026-06-14T04:03:24Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963124 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=октябрь 2024}} {{Orphan|date=октябрь 2024}} {{УК}} {{мәгънәләр|Делиһасанъюрду}} '''Делиһасанъюрду''' ({{lang-tr|Delihasanyurdu}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Көнчыгыш Анатолия бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> Малатья иле Хекимһан илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref> == Географиясе == Делиһасанъюрду Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 447 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 796 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>. == Халык саны == {{ХСВМ||Таблица}} == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q12809167. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! әлма-матер ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : &#91;в 35 т.&#93; / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }} * {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }} * [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }} * [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }} [[Төркем:Хекимһан илчесе мәхәлләләре]] [[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]] [[Төркем:Төркия торак пунктлары]] [[Төркем:Төркия мәхәлләләре]] {{Turkey-geo-stub}} 6m5o5x838fu4q3ol0j0y7vjf220fsgz 0 513232 5963115 5395731 2026-06-14T02:27:52Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963115 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=октябрь 2024}} {{УК}} {{мәгънәләр|Ешилъюрт (мәгънәләр)}} '''Ешилъюрт''' ({{lang-tr|Yeşilyurt}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Көнчыгыш Анатолия бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> Малатья иле Ешилъюрт илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref> == Географиясе == Ешилъюрт Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 499 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 848 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>. == Халык саны == {{ХСВМ||Таблица}} == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q1775778. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! әлма-матер ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |- | data-sort-value="1873" | 1873 | ''[[:d:Q136099465|Udi Nevres Bey]]'' | | [[композитор]]<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="1937" | 1937-01-22 | [[Истанбул]] |- | data-sort-value="1924" | 1924 | ''[[:d:Q136783019|Ömer Özcan]]'' | ''[[:d:Q6088281|Әнкара университетының тел, тарих һәм география факультеты]]'' | ''[[:d:Q6673651|әдәбиятче]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q37868118|дәрәслекләр авторы]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | ''[[:d:Q6083119|Işıklar Military Highschool]]''<br/>''[[:d:Q6442920|Күләле хәрби лицее]]''<br/>''[[:d:Q3515831|Tarsus American College]]''<br/>''[[:d:Q7855223|Turkish Air Force Academy]]'' | No/unknown value | |- | data-sort-value="1947" | 1947-10-01 | ''[[:d:Q6388775|Kenan Işık]]'' | ''[[:d:Q6088918|Ankara Atatürk Lisesi]]''<br/>''[[:d:Q1496662|Gazi University]]'' | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''<br/>''[[:d:Q10798782|телевизион актёр]]'' | | data-sort-value="2024" | 2024-07-29 | [[Истанбул]] |- | data-sort-value="1947" | 1947 | ''[[:d:Q134448826|İbrahim Atalay]]'' | ''[[:d:Q21600883|Istanbul University Faculty of Letters]]''<br/>''[[:d:Q12813001|Istanbul University School of the Environment]]'' | [[профессор]] | | | |- | data-sort-value="1950" | 1950-01-25 | ''[[:d:Q6077481|Ebubekir Eroğlu]]'' | ''[[:d:Q6099542|Истанбул университетының хокук факультеты]]'' | ''[[:d:Q482980|автор]]'' | | | |- | data-sort-value="1958" | 1958 | ''[[:d:Q24174989|Namık Hakan Durhan]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="2016" | 2016-05-05 | [[Әнкара]] |- | data-sort-value="1965" | 1965 | ''[[:d:Q27062279|Fatoş Topaç]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | data-sort-value="1966" | 1966-01-01 | ''[[:d:Q21541504|Bülent Tüfenkci]]'' | ''[[:d:Q4765985|Әнкара үнивирсититенең юридик факультеты]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[адвокат]] | | | |- | data-sort-value="1966" | 1966-08-06 | ''[[:d:Q116586951|İhsan Koca]]'' | ''[[:d:Q6086297|Marmara University Law School]]'' | ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | | | |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : &#91;в 35 т.&#93; / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }} * {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }} * [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }} * [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }} [[Төркем:Ешилъюрт илчесе мәхәлләләре]] [[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]] [[Төркем:Төркия торак пунктлары]] [[Төркем:Төркия мәхәлләләре]] {{Turkey-geo-stub}} pmyjg309wj6f6utsfjmos4lv8b7sn0g 0 513280 5963140 4850448 2026-06-14T07:15:06Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963140 wikitext text/x-wiki {{УК}} {{мәгънәләр|Җамиикебир (мәгънәләр)}} '''Җамиикебир''' ({{lang-tr|Camiikebir}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Акдиңгез бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> Мерсин иле Силифке илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref> == Географиясе == Җамиикебир Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 406 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 670 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>. == Халык саны == {{ХСВМ||Таблица}} == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q109384839. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! әлма-матер ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }} * {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }} * [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }} * [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }} {{Turkey-geo-stub}} [[Төркем:Силифке илчесе мәхәлләләре]] [[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]] [[Төркем:Төркия торак пунктлары]] [[Төркем:Төркия мәхәлләләре]] 10s6pdzkb7uvm9aw296f2qfjif9rdas 0 514514 5963168 4869594 2026-06-14T11:24:08Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963168 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=октябрь 2024}} {{Orphan|date=октябрь 2024}} {{УК}} {{мәгънәләр|Кавунҗу}} '''Кавунҗу''' ({{lang-tr|Kavuncu}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Эчке Анатолия бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> Эскишеһир иле Гүнйүзү илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref> == Географиясе == Кавунҗу Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 99 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 308 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>. == Халык саны == {{ХСВМ||Таблица}} == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q6627284. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! әлма-матер ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : &#91;в 35 т.&#93; / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }} * {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }} * [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }} * [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }} [[Төркем:Гүнйүзү илчесе мәхәлләләре]] [[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]] [[Төркем:Төркия торак пунктлары]] [[Төркем:Төркия мәхәлләләре]] {{Turkey-geo-stub}} bokxopyeb6tbmjazbraj4qid34h5fsu 0 515464 5963156 4871179 2026-06-14T10:55:53Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963156 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=октябрь 2024}} {{Orphan|date=октябрь 2024}} {{УК}} {{мәгънәләр|Караһасан}} '''Караһасан''' ({{lang-tr|Karahasan}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Көнчыгыш Анатолия бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> Эрзурум иле Ашкале илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref> == Географиясе == Караһасан Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 669 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 998 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>. == Халык саны == {{ХСВМ||Таблица}} == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q10777050. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! әлма-матер ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : &#91;в 35 т.&#93; / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }} * {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }} * [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }} * [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }} [[Төркем:Ашкале илчесе мәхәлләләре]] [[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]] [[Төркем:Төркия торак пунктлары]] [[Төркем:Төркия мәхәлләләре]] {{Turkey-geo-stub}} 9qcrwjog9ffvcr9398wrhbpmyrbzq88 0 515543 5963163 4870668 2026-06-14T11:07:04Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963163 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=октябрь 2024}} {{Orphan|date=октябрь 2024}} {{УК}} {{мәгънәләр|Карапынар}} '''Карапынар''' ({{lang-tr|Karapınar}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Акдиңгез бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> Мугла иле Милас илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref> == Географиясе == Карапынар Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 543 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 441 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>. == Халык саны == {{ХСВМ||Таблица}} == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q6633492. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! әлма-матер ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : &#91;в 35 т.&#93; / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }} * {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }} * [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }} * [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }} [[Төркем:Милас илчесе мәхәлләләре]] [[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]] [[Төркем:Төркия торак пунктлары]] [[Төркем:Төркия мәхәлләләре]] {{Turkey-geo-stub}} mzet0j557o7m1v4abii4s4xbk4lk1s5 0 517445 5963139 4875143 2026-06-14T07:06:11Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963139 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=октябрь 2024}} {{Orphan|date=октябрь 2024}} {{УК}} {{мәгънәләр|Күстүлү}} '''Күстүлү''' ({{lang-tr|Küstülü}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Акдиңгез бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> Мерсин иле Ердемли илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref> == Географиясе == Күстүлү Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 377 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 654 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>. == Халык саны == {{ХСВМ||Таблица}} == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q4822313. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! әлма-матер ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : &#91;в 35 т.&#93; / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }} * {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }} * [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }} * [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }} [[Төркем:Ердемли илчесе мәхәлләләре]] [[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]] [[Төркем:Төркия торак пунктлары]] [[Төркем:Төркия мәхәлләләре]] {{Turkey-geo-stub}} kkoyn0wchgaqz2upwp5snvlzxg98xb7 0 517581 5963073 5550773 2026-06-13T17:38:07Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963073 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=октябрь 2024}} {{Orphan|date=октябрь 2024}} {{УК}} {{мәгънәләр|Күчүкьяка}} '''Күчүкьяка''' ({{lang-tr|Küçükyaka}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Карадиңгез бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> Орду иле Айбасты илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref> == Географиясе == Күчүкьяка Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 394 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 710 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>. == Халык саны == {{ХСВМ||Таблица}} == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q109392274. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! әлма-матер ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : &#91;в 35 т.&#93; / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }} * {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }} * [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }} * [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }} [[Төркем:Айбасты илчесе мәхәлләләре]] [[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]] [[Төркем:Төркия торак пунктлары]] [[Төркем:Төркия мәхәлләләре]] {{Turkey-geo-stub}} r54k7w995700h94blu6k9m2xblp7kqv 0 518361 5963096 4739225 2026-06-13T21:39:49Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963096 wikitext text/x-wiki {{УК}} {{мәгънәләр|Мендерес}} '''Мендерес''' ({{lang-tr|Menderes}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Эгей бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> Маниса иле Алашеһир илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref> == Географиясе == {{Бүлекне тулыландырырга}} == Халык саны == {{ХСВМ||Таблица}} == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q100803436. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! әлма-матер ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }} * {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }} * [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }} * [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }} {{Turkey-geo-stub}} [[Төркем:Алашеһир илчесе мәхәлләләре]] [[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]] [[Төркем:Төркия торак пунктлары]] [[Төркем:Төркия мәхәлләләре]] rdi7uiy7zd4bksve00afcqsorx9vd2g 0 519562 5963134 4751454 2026-06-14T06:13:26Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963134 wikitext text/x-wiki {{УК}} {{мәгънәләр|Өзпынар (мәгънәләр)}} '''Өзпынар''' ({{lang-tr|Özpınar}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Карадиңгез бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> Орду иле Икизҗе илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref> == Географиясе == Өзпынар Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 372 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 674 чакрым ераклыкта урнашкан. == Халык саны == {{ХСВМ||Таблица}} == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q18461527. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! әлма-матер ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }} * {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }} * [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }} * [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }} {{Turkey-geo-stub}} [[Төркем:Икизҗе илчесе мәхәлләләре]] [[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]] [[Төркем:Төркия торак пунктлары]] [[Төркем:Төркия мәхәлләләре]] gp04cwxx76npq5zkbunbqslwice1kyh 0 522000 5963146 4833707 2026-06-14T08:24:24Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963146 wikitext text/x-wiki {{УК}} {{мәгънәләр|Тепеҗик}} '''Тепеҗик''' ({{lang-tr|Tepecik}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Мәрмәр бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> Балыкесир иле Маньяс илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref> == Географиясе == Тепеҗик Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 410 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 131 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>. == Халык саны == {{ХСВМ||Таблица}} == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q15976061. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! әлма-матер ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }} * {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }} * [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }} * [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }} {{Turkey-geo-stub}} [[Төркем:Маньяс илчесе мәхәлләләре]] [[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]] [[Төркем:Төркия торак пунктлары]] [[Төркем:Төркия мәхәлләләре]] ilr95j5bhksmcrknvv6ilqr9z7g8z9e 0 522230 5963130 4837028 2026-06-14T05:36:44Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963130 wikitext text/x-wiki {{УК}} {{мәгънәләр|Топчалы}} '''Топчалы''' ({{lang-tr|Topçalı}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Акдиңгез бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> Каһраманмараш иле Оникишубат илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref> == Географиясе == Топчалы Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 415 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 755 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>. == Халык саны == {{ХСВМ||Таблица}} == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q6553597. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! әлма-матер ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }} * {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }} * [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }} * [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }} {{Turkey-geo-stub}} [[Төркем:Оникишубат илчесе мәхәлләләре]] [[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]] [[Төркем:Төркия торак пунктлары]] [[Төркем:Төркия мәхәлләләре]] hfsfvo1x65j125w26cv1dnavllh5eez 0 522647 5963152 4841649 2026-06-14T10:07:22Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963152 wikitext text/x-wiki {{УК}} {{мәгънәләр|Улубаг}} '''Улубаг''' ({{lang-tr|Ulubağ}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Көнчыгыш Анатолия бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> Эрзурум иле Узундере илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref> == Географиясе == Улубаг Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 746 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 1063 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>. == Халык саны == {{ХСВМ||Таблица}} == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q6547701. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! әлма-матер ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }} * {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }} * [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }} * [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }} {{Turkey-geo-stub}} [[Төркем:Узундере илчесе мәхәлләләре]] [[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]] [[Төркем:Төркия торак пунктлары]] [[Төркем:Төркия мәхәлләләре]] 8lt04yv2u9zuiszjqzxzjtk3uolnly4 0 522679 5963141 4841778 2026-06-14T07:43:24Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963141 wikitext text/x-wiki {{УК}} {{мәгънәләр|Улуҗанлар}} '''Улуҗанлар''' ({{lang-tr|Ulucanlar}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Көнчыгыш Анатолия бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> Эрзурум иле Караязы илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref> == Географиясе == Улуҗанлар Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 807 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 1140 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>. == Халык саны == {{ХСВМ||Таблица}} == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q6547590. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! әлма-матер ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }} * {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }} * [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }} * [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }} {{Turkey-geo-stub}} [[Төркем:Караязы илчесе мәхәлләләре]] [[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]] [[Төркем:Төркия торак пунктлары]] [[Төркем:Төркия мәхәлләләре]] fp7ci28qs7ir78lwbxraqexchc006zw 0 524199 5963072 5550740 2026-06-13T17:38:06Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963072 wikitext text/x-wiki {{УК}} {{мәгънәләр|Чаглаян (мәгънәләр)}} '''Чаглаян''' ({{lang-tr|Çağlayan}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Эгей бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> Маниса иле Алашеһир илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref> == Географиясе == Чаглаян Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 418 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 293 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>. == Халык саны == {{ХСВМ||Таблица}} == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q6480427. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! әлма-матер ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }} * {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }} * [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }} * [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }} {{Turkey-geo-stub}} [[Төркем:Алашеһир илчесе мәхәлләләре]] [[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]] [[Төркем:Төркия торак пунктлары]] [[Төркем:Төркия мәхәлләләре]] 2vzceyviy2uu2168mxwgaetpev908ql 0 524287 5963118 4844050 2026-06-14T03:05:32Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963118 wikitext text/x-wiki {{УК}} {{мәгънәләр|Чайбашыеникөй}} '''Чайбашыеникөй''' ({{lang-tr|Çaybaşıyeniköy}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Мәрмәр бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> Сакарья иле Еренлер илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref> == Географиясе == Чайбашыеникөй Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 222 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 128 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>. == Халык саны == {{ХСВМ||Таблица}} == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q97232869. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! әлма-матер ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }} * {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }} * [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }} * [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }} {{Turkey-geo-stub}} [[Төркем:Еренлер илчесе мәхәлләләре]] [[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]] [[Төркем:Төркия торак пунктлары]] [[Төркем:Төркия мәхәлләләре]] q6kgn698je06pwm4bmzkpuywlag8xci 0 525310 5963123 4846197 2026-06-14T03:44:58Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963123 wikitext text/x-wiki {{УК}} {{мәгънәләр|Чөмлекчи (мәгънәләр)}} '''Чөмлекчи''' ({{lang-tr|Çömlekçi}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Мәрмәр бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> Бурса иле Мустафакемалпаша илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref> == Географиясе == Чөмлекчи Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 362 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 119 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>. == Халык саны == {{ХСВМ||Таблица}} == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q6467441. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! әлма-матер ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }} * {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }} * [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }} * [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }} {{Turkey-geo-stub}} [[Төркем:Мустафакемалпаша илчесе мәхәлләләре]] [[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]] [[Төркем:Төркия торак пунктлары]] [[Төркем:Төркия мәхәлләләре]] ond2zneq67yi10mqya1g3t2act6ifn5 0 526099 5963150 4847434 2026-06-14T08:51:42Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963150 wikitext text/x-wiki {{УК}} {{мәгънәләр|Эмек (мәгънәләр)}} '''Эмек''' ({{lang-tr|Emek}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Акдиңгез бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> Анталья иле Манавгат илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref> == Географиясе == Эмек Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 370 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 517 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>. == Халык саны == {{ХСВМ||Таблица}} == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q109383995. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! әлма-матер ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }} * {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }} * [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }} * [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }} {{Turkey-geo-stub}} [[Төркем:Манавгат илчесе мәхәлләләре]] [[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]] [[Төркем:Төркия торак пунктлары]] [[Төркем:Төркия мәхәлләләре]] 3xuhje1xw0eejz2wmqzxkekpygoizg3 0 527052 5963174 4849261 2026-06-14T11:42:44Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963174 wikitext text/x-wiki {{УК}} {{мәгънәләр|Ягҗылар (мәгънәләр)}} '''Ягҗылар''' ({{lang-tr|Yağcılar}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Мәрмәр бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> Сакарья иле Акъязы илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref> == Географиясе == Ягҗылар Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 205 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 145 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>. == Халык саны == {{ХСВМ||Таблица}} == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q6531225. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! әлма-матер ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }} * {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }} * [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }} * [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }} {{Turkey-geo-stub}} [[Төркем:Акъязы илчесе мәхәлләләре]] [[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]] [[Төркем:Төркия торак пунктлары]] [[Төркем:Төркия мәхәлләләре]] shac0y40c7le8b1e3g6f9x9kn0h64xg 0 528080 5963117 4857645 2026-06-14T03:04:41Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963117 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=октябрь 2024}} {{УК}} {{мәгънәләр|Акйокуш (мәгънәләр)}} '''Акйокуш''' ({{lang-tr|Akyokuş}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> [[Сиирт]] иле Ширван илчесенә караган бер авыл ({{lang-tr|köy}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref> == Географиясе == Акйокуш Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 832 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 1177 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>. == Халык саны == {{ХСВМ||Таблица}} == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q13176462. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! әлма-матер ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : &#91;в 35 т.&#93; / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }} * {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }} * [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }} * [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }} * {{cite web |title=Genel Kurul Tutanağı 24.Dönem 5. Yasama Yılı 30. Birleşim|url=http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150305000118/http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=4 Mart 2015|archivedate=5 Mart 2015|archivedate=15 12 2014||deadlink = no }} [[Төркем:Ширван илчесе авыллары]] [[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]] [[Төркем:Төркия торак пунктлары]] [[Төркем:Төркия авыллары]] {{Turkey-geo-stub}} bosdiz8kvhgfc1n3g5zref4oh2nwu9d 0 529081 5963070 5550515 2026-06-13T17:38:02Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963070 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=октябрь 2024}} {{УК}} {{мәгънәләр|Асланкашы}} '''Асланкашы''' ({{lang-tr|Aslankaşı}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Көнчыгыш Анатолия бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> [[Элазыг]] иле Кебан илчесенә караган бер авыл ({{lang-tr|köy}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref> == Географиясе == Асланкашы Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 531 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 877 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>. == Халык саны == {{ХСВМ||Таблица}} == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q3702895. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! әлма-матер ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : &#91;в 35 т.&#93; / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }} * {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }} * [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }} * [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }} * {{cite web |title=Genel Kurul Tutanağı 24.Dönem 5. Yasama Yılı 30. Birleşim|url=http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150305000118/http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=4 Mart 2015|archivedate=5 Mart 2015|archivedate=15 12 2014||deadlink = no }} [[Төркем:Кебан илчесе авыллары]] [[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]] [[Төркем:Төркия торак пунктлары]] [[Төркем:Төркия авыллары]] {{Turkey-geo-stub}} 18eyvwb1fhu6v467b0goy3y0aw6msr0 0 529083 5963135 4859709 2026-06-14T06:14:20Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963135 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=октябрь 2024}} {{УК}} {{мәгънәләр|Асланхане}} '''Асланхане''' ({{lang-tr|Aslanhane}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Көнчыгыш Анатолия бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> [[Карс]] иле Акьяка илчесенә караган бер авыл ({{lang-tr|köy}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref> == Географиясе == Асланхане Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 922 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 1238 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>. == Халык саны == {{ХСВМ||Таблица}} == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q6069256. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! әлма-матер ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : &#91;в 35 т.&#93; / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }} * {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }} * [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }} * [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }} * {{cite web |title=Genel Kurul Tutanağı 24.Dönem 5. Yasama Yılı 30. Birleşim|url=http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150305000118/http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=4 Mart 2015|archivedate=5 Mart 2015|archivedate=15 12 2014||deadlink = no }} [[Төркем:Акьяка илчесе авыллары]] [[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]] [[Төркем:Төркия торак пунктлары]] [[Төркем:Төркия авыллары]] {{Turkey-geo-stub}} bljol02kamt404qyos1vx3h5by0p4z9 0 535055 5963131 5395530 2026-06-14T05:48:14Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963131 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=октябрь 2024}} {{УК}} {{мәгънәләр|Ешилташ (мәгънәләр)}} '''Ешилташ''' ({{lang-tr|Yeşiltaş}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Көнчыгыш Анатолия бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> [[Хаккари]] иле Юксекова илчесенә караган бер авыл ({{lang-tr|köy}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref> == Географиясе == Ешилташ Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 1015 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 1361 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>. == Халык саны == {{ХСВМ||Таблица}} == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q2600260. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! әлма-матер ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : &#91;в 35 т.&#93; / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }} * {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }} * [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }} * [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }} * {{cite web |title=Genel Kurul Tutanağı 24.Dönem 5. Yasama Yılı 30. Birleşim|url=http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150305000118/http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=4 Mart 2015|archivedate=5 Mart 2015|archivedate=15 12 2014||deadlink = no }} [[Төркем:Юксекова илчесе авыллары]] [[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]] [[Төркем:Төркия торак пунктлары]] [[Төркем:Төркия авыллары]] {{Turkey-geo-stub}} c7wncyrlnw35hf429r60kfzakntdq4j 0 538838 5963079 4874466 2026-06-13T18:32:55Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963079 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=октябрь 2024}} {{УК}} {{мәгънәләр|Кызылҗаөрен}} '''Кызылҗаөрен''' ({{lang-tr|Kızılcaören}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Карадиңгез бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> [[Кастамону]] иле Ташкөпрү илчесенә караган бер авыл ({{lang-tr|köy}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref> == Географиясе == Кызылҗаөрен Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 197 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 433 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>. == Халык саны == {{ХСВМ||Таблица}} == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q6587823. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! әлма-матер ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : &#91;в 35 т.&#93; / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }} * {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }} * [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }} * [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }} * {{cite web |title=Genel Kurul Tutanağı 24.Dönem 5. Yasama Yılı 30. Birleşim|url=http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150305000118/http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=4 Mart 2015|archivedate=5 Mart 2015|archivedate=15 12 2014||deadlink = no }} [[Төркем:Ташкөпрү илчесе авыллары]] [[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]] [[Төркем:Төркия торак пунктлары]] [[Төркем:Төркия авыллары]] {{Turkey-geo-stub}} 9powi19uqew6b7u6bzuzkmf8sug668k 0 539496 5963075 5550791 2026-06-13T17:38:09Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963075 wikitext text/x-wiki {{УК}} {{мәгънәләр|Муратлы}} '''Муратлы''' ({{lang-tr|Muratlı}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Эгей бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> [[Ушак]] иле Баназ илчесенә караган бер авыл ({{lang-tr|köy}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref> == Географиясе == Муратлы Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 296 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 253 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>. == Халык саны == {{ХСВМ||Таблица}} == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q6584866. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! әлма-матер ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }} * {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }} * [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }} * [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }} * {{cite web |title=Genel Kurul Tutanağı 24.Dönem 5. Yasama Yılı 30. Birleşim|url=http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150305000118/http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=4 Mart 2015|archivedate=5 Mart 2015|archivedate=15 12 2014||deadlink = no }} {{Turkey-geo-stub}} [[Төркем:Баназ илчесе авыллары]] [[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]] [[Төркем:Төркия торак пунктлары]] [[Төркем:Төркия авыллары]] rudijqkwx5y0rg6tu86kmpgk862yypf 0 539574 5963106 4781025 2026-06-13T23:18:42Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963106 wikitext text/x-wiki {{УК}} {{мәгънәләр|Мүселлим}} '''Мүселлим''' ({{lang-tr|Müsellim}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Мәрмәр бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> [[Кыркларэли]] иле Лүлебургаз илчесенә караган бер авыл ({{lang-tr|köy}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref> == Географиясе == Мүселлим Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 489 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 140 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>. == Халык саны == {{ХСВМ||Таблица}} == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q6584622. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! әлма-матер ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }} * {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }} * [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }} * [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }} * {{cite web |title=Genel Kurul Tutanağı 24.Dönem 5. Yasama Yılı 30. Birleşim|url=http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150305000118/http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=4 Mart 2015|archivedate=5 Mart 2015|archivedate=15 12 2014||deadlink = no }} {{Turkey-geo-stub}} [[Төркем:Лүлебургаз илчесе авыллары]] [[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]] [[Төркем:Төркия торак пунктлары]] [[Төркем:Төркия авыллары]] beypcib98hzcpsuiteqrc77ssxx2fx3 0 539991 5963098 4805865 2026-06-13T21:47:03Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963098 wikitext text/x-wiki {{УК}} {{мәгънәләр|Ортаклар}} '''Ортаклар''' ({{lang-tr|Ortaklar}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Көнчыгыш Анатолия бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> [[Хаккари]] иле Дереҗик илчесенә караган бер авыл ({{lang-tr|köy}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref> == Географиясе == Ортаклар Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 1049 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 1396 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>. == Халык саны == {{ХСВМ||Таблица}} == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q6582440. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! әлма-матер ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }} * {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }} * [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }} * [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }} * {{cite web |title=Genel Kurul Tutanağı 24.Dönem 5. Yasama Yılı 30. Birleşim|url=http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150305000118/http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=4 Mart 2015|archivedate=5 Mart 2015|archivedate=15 12 2014||deadlink = no }} {{Turkey-geo-stub}} [[Төркем:Дереҗик илчесе авыллары]] [[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]] [[Төркем:Төркия торак пунктлары]] [[Төркем:Төркия авыллары]] bnyf3jvwrehf76k10bepg0mkii9qpk1 0 542229 5963097 4833704 2026-06-13T21:41:28Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963097 wikitext text/x-wiki {{УК}} {{мәгънәләр|Тепеҗик}} '''Тепеҗик''' ({{lang-tr|Tepecik}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Көнчыгыш Анатолия бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> [[Элазыг]] иле Маден илчесенә караган бер авыл ({{lang-tr|köy}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref> == Географиясе == Тепеҗик Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 601 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 948 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>. == Халык саны == {{ХСВМ||Таблица}} == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q6558298. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! әлма-матер ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }} * {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }} * [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }} * [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }} * {{cite web |title=Genel Kurul Tutanağı 24.Dönem 5. Yasama Yılı 30. Birleşim|url=http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150305000118/http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=4 Mart 2015|archivedate=5 Mart 2015|archivedate=15 12 2014||deadlink = no }} {{Turkey-geo-stub}} [[Төркем:Маден илчесе авыллары]] [[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]] [[Төркем:Төркия торак пунктлары]] [[Төркем:Төркия авыллары]] jcjlyl17g823t0m4o1ebbx6be3lvw0e 0 543442 5963138 4842821 2026-06-14T07:03:23Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963138 wikitext text/x-wiki {{УК}} {{мәгънәләр|Хасандере (мәгънәләр)}} '''Хасандере''' ({{lang-tr|Hasandere}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Мәрмәр бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> [[Билеҗик]] иле Билеҗик илчесенә караган бер авыл ({{lang-tr|köy}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref> == Географиясе == Хасандере Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 263 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 119 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>. == Халык саны == {{ХСВМ||Таблица}} == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q1154929. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! әлма-матер ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }} * {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }} * [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }} * [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }} * {{cite web |title=Genel Kurul Tutanağı 24.Dönem 5. Yasama Yılı 30. Birleşim|url=http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150305000118/http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=4 Mart 2015|archivedate=5 Mart 2015|archivedate=15 12 2014||deadlink = no }} {{Turkey-geo-stub}} [[Төркем:Билеҗик илчесе авыллары]] [[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]] [[Төркем:Төркия торак пунктлары]] [[Төркем:Төркия авыллары]] rzjwmbwvk7b1xtrhi13gol1uwizsxa9 0 543495 5963100 4842909 2026-06-13T21:55:25Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963100 wikitext text/x-wiki {{УК}} {{мәгънәләр|Хаскөй (мәгънәләр)}} '''Хаскөй''' ({{lang-tr|Hasköy}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Мәрмәр бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> [[Эдирне]] иле Хавса илчесенә караган бер авыл ({{lang-tr|köy}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref> == Географиясе == Хаскөй Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 540 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 190 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>. == Халык саны == {{ХСВМ||Таблица}} == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q6667706. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! әлма-матер ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }} * {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }} * [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }} * [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }} * {{cite web |title=Genel Kurul Tutanağı 24.Dönem 5. Yasama Yılı 30. Birleşim|url=http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150305000118/http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=4 Mart 2015|archivedate=5 Mart 2015|archivedate=15 12 2014||deadlink = no }} {{Turkey-geo-stub}} [[Төркем:Хавса илчесе авыллары]] [[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]] [[Төркем:Төркия торак пунктлары]] [[Төркем:Төркия авыллары]] 08ml8y7yrb7dggje3udrwav7i1nkcgb 0 567871 5963051 5939148 2026-06-13T13:22:19Z Frhdkazan 3171 2028 [[Акчишмә (Мамадыш районы)]] 5963051 wikitext text/x-wiki {{Мәгълүмати исемлек}} [[Файл:2018 Татар энциклопедиясе мәкаләләре сүзлеге.pdf|200px|thumb|Чыганак файл, 498 бит, ТР ФА нәшрияты, 2018 ел, ISBN 978-5-902375-37-1 ]] Монда [[Татар энциклопедиясе һәм төбәкне өйрәнү институты]] хезмәткәрләре булдырган [[Татар энциклопедиясе]] басмасында һәм [[Файл:Tatarica-Logo-tt.png|40px|link=Tatarica (энциклопедия)]] [[Tatarica (энциклопедия)|Tatarica. Татар энциклопедиясе]] онлайн-порталында пәйда булаган темаларга туры килүче [[Татарча Википедия]] мәкаләләре исемлеге тупланыла. Максаты — барлау, дөньяның бар эзләгеч ботлары һәм ясалма интеллектлары аркылы бәйле белемне һәркемгә таныш иттерү,Тат.Википедия мәкаләләреннән һәм бәйле Викимәгълмат элементларыннан оригиналь чыганакларга сылтамалар урнаштыру. Файлда күрсәтелгәнчә, тулаем саны 19509 булачак. Электрон рәвешендә инде ирешелгәннәрен ''[http://tatarica.org/tt Татарика сайтыннан]'' табып була. {{TOC right}} == А == # [[Абага гөл]] ([[:ru:Костенец|ru]]) # [[Абалач]] # [[Абан районы]] # [[Абашево мәдәнияте]] ([[:ru:Абашевская культура|ru]]) # [[Габделәхәт Бәкерев|Абделхәләт Бакиров]] # [[Абдуләхәт Аббасов]] # [[Абдулла районы]] # [[Абдулла Алиш]] # [[Абдулла Әхмәт]] # [[Абдуллаһ ибн Микаил]] # [[Абдуллиннар]] (татар дворяннары) # [[Абдуллиннар утары]] # [[И. А. һәм А. И. Абдуллиннар ташбасмаханәсе]] # [[Габделхан Әхтәмҗан|Абдулхан Әхтәмҗан]] # [[Абдул-Салманы]] # [[Абҗабар]] # [[Абкалар]] # [[Абляскино]] # [[Абразия]] # [[Абрамов реакциясе]] ([[:ru:Реакция Абрамова|ru]]) # [[Абрек Абзгилдин]] # [[Абрек Әюпов]] # [[Абрыскино]] # [[Абызлар хәрәкәте]] (Абызагайлар) # [[Абыстай]] # [[Аваз (газета)]] # [[Авангард (арыш сорты)]] # [[Аверьяновка]] ([[d:Q50825904|d]]) # [[Авиация]] ([[:ru:Авиация|ru]]) # [[Авиация сәнәгате]] ([[:ru:Авиационная промышленность|d]]) # [[Авлакоген]] ([[:ru:Авлакоген|ru]]) # [[Автомобиль]] # [[Автомобиль җитештерү сәнәгате]] ([[:ru:Автомобильная промышленность|ru]]) # [[Автомобиль юл]] ([[:ru:Автомобильная дорога|ru]]) # [[Автономия]] # [[Автоспорт]] # [[Авыл (гәҗит)]] яки [[«Авыл» газетасы]] # [[Авыл газетасы (гәҗит)]] # [[Авыл көе]] халык көйләре жанры # [[Авыл көнкүреше (журнал, Минзәлә)]] # [[Авыл күле]] # [[«Авыл тормышы» журналы]] # [[Авыл халкы (газета)]] яки [[Авыл халкы (гәҗит)]] # [[Авыл хуҗалыгы-урманчылык (журнал)]] # [[Авыл хуҗалыгы эшчесе (газета)]] # [[Ага базар]] # [[Агаповка районы]] # [[Агафангел Афанасьев]] # [[Агглютинатив телләр]] ([[:ru:Агглютинативные языки|ru]]) # [[Агглютинатинация (тел белеме)]] ([[:ru:Агглютинация (лингвистика)|ru]]) # [[Аграмак]] # [[Агроклиматик зоналар]] # [[Агрокультура (Чистай районы)]] # [[Агрономик рудалар]] ([[:ru:Агрономические руды|ru]]) # [[Агрономия]] # [[Агросәнәгать интеграциясе]] ([[:ru:Агропромышленная интеграция|ru]]) # [[Агросәнәгать комплексы]] ([[:ru:Агропромышленный комплекс|ru]]) # [[Агросила]] # [[Агротехника]] ([[:ru:Агротехника|ru]]) # [[Агроурман мелиорациясе]] ([[:ru:Агролесомелиорация|ru]]) # [[Агрофирма]] # [[Агрохимия]] ([[:ru:Агрохимия|ru]]) # [[Агыйдел (елга)]] # [[Адав-Толымбай]] # [[Адай (Актаныш районы)]] # [[Адай (Кукмара районы)]] # [[Адам Арнгольд]] # [[Адвентизм]] ([[:ru:Адвентизм|ru]]) # [[Адвокатура]] ([[:ru:Адвокатура|ru]]) # [[Адель Абдуллин]] (Ильсияр улы, хокук белгече) # [[Административ-территориаль бүленеш]] # [[Адмирал (күбәләк)]] # [[Адмиралтия конторасы]] комплексы: [[Адмираллык кантурының баш бинасы (Казан)]] һәм [[Адмираллык кантурының кече бинасы (Казан)]] # [[Адонис (чәчәк)]] ([[:ru:Адонис (растение)|ru]]) # [[Адонис урманы]] # [[Адрес-календарь]] # [[Адриан (Мәскәү патриархы)]] ([[:ru:Адриан (патриарх Московский)|ru]]) # [[Аеш]] # [[«Аҗаган» журналы]] # [[Аждаһа]] # [[Азад хатын (газета)]] # [[Азак]] # [[Азалак]] # [[Азан]] # [[Азат Аббасов]] # [[Азат Адельшин]] # [[Азат Алимов]] # [[Азат Әхмәдуллин]] # [[Азат (Аксубай районы)]] # [[«Азат ватан» журналы]] # [[Азат (газета)]] # [[Азат Себер (газета)]] # [[Азат халык (газета)]] # [[Азат халык (гәҗит)]] # [[Азат ханым (журнал)]] # [[Азат шәрекъ (журнал)]] # [[«Азатлык» Татар яшьләре берлеге]] # [[Азатлык радиосы]] # [[Азелино мәдәнияте]] # [[Азиз Акҗигитов]] # [[Азия басмаханәсе (Казан)]] # [[Азия музыка журналы]] # [[Азнакай]] # [[Азнакай аучылык тыюлыгы]] # [[Азнакай районы]] # [[Азнакай урман хуҗалыгы]] # [[Азнакайнефть]] # [[Азов-Дон банкы]] ([[:ru:Азовско-Донской банк|ru]]) # [[Азотлы ашламалар]] ([[:ru:Азотные удобрения|ru]]) # [[Азотобактер]] ([[:ru:Азотобактер|ru]]) # [[Азурит]] ([[:ru:Азурит|ru]]) # [[Аитзәк Аитов]] # [[Аитовлар]] нәселе # [[Ай, былбылым]] # [[Аять|Айәт]] # [[Айбаш (Татарстан)]] # [[Айдар Әюпов]] # [[Айдар Әхәтов]] # [[Айдар Әхмәтов]] # [[Айдар хан]] # [[Айдар (Теләче районы)]] # [[Айдар (Яшел Үзән районы)]] # [[Айнагүл Баялиева]] # [[Айрат Абдуллин]] (Лестал улы) # [[Айрат Арсланов (артист)]] # [[Айршир токымы]], [[мөгезле эре терлек]] төре ([[:ru:Айрширская (порода коров)|ru]]) # [[Айсылу (люцерна төре)]] # [[Айталан]] # [[Айтугановлар]] # [[Ак амур]] # [[Ак Барс (банк)]] # [[Ак Барс (хоккей клубы, Казан)]] # [[Ак гөмбә]] # [[Ак идел (газета)]] яки [[Ак Идел (гәҗит)]] # [[Ак күбек]] дәстаны # [[Ак күл (Идел-Кама тыюлыгы)]] # [[Ак күл (сапропель чыганагы)]] # [[Ак Мәчет (Алтын Урда)]], [[Украина]]ның [[Николаев өлкәсе]]ндәге [[Прибужье]] <small>([[:ru:Прибужье|ru]], 1946 кадәр ''Акмечетъ'')</small> авылы тирәсендә # [[Ак пулат]] # [[Ак ромашка (хәйрия акциясе)]] # [[Ак Сарай (Алтын Урда)]] # [[Ак Урда]] ([[:ru:Белая Орда|ru]]) # [[Ак юл (журнал, 1913)]] # [[Ак юл (журнал, 1967)]] # [[Академия бистәсе]] # [[Академия экспедицияләре]] ([[:ru:Академические экспедиции|ru]]) # [[Акбаш тимер юл станциясе бистәсе]] # [[Акбаш (Димескәй кушылдыгы)]] # [[Акбаш (Татарстан, берләштерү)]] # [[Акбулат (Татарстан)]] # [[Акбүре]] # [[Акварель]] ([[:ru:Акварель|ru]]) # [[Акканат]] # [[Аккирәй]] # [[Аккирмән]] # [[Аккирмән Урдасы]] # [[Акклиматизация]] ([[:ru:Акклиматизация|ru]]) # [[Аккучат бине Килмөхәммәд]] # [[Аккүбәк]] # [[Аккүз (Актаныш районы)]] # [[Аккүл (Буа районы)]] # [[Аккүл (Лениногорск районы)]] # [[Аккүл Бигәнәй]] # [[Акман (Мамадыш районы)]] # [[Акмулла (журнал)]] # [[Аксай (Татарстан)]] # [[Аксакүл]] # [[Аксар]] # [[Аксарка (Об кушылдыгы)]] # [[Аксирис]] ([[:ru:Аксирис|ru]]) # [[Аксу]] # [[Аксубай]] # [[Аксубай урман заводы поселогы|Аксубай агач эшкәртү заводы поселогы]] # [[Аксубай районы]] # [[Аксубай урман хуҗалыгы]] # [[Аксумла (авыл)]] # [[Аксумла (елга)]] # [[Аксумла (Аксумла кушылдыгы)]] ([[:ru:Аксумлинка|ru]]) # [[Актаҗик]] # [[Актай]] # [[Актаныш]] # [[Актаныш нефть чыганагы]] # [[Актаныш районы]] # [[Актанышбаш]] # [[Актау (Чистай районы)]] # [[Акташ (елга)]] # [[Акташ районы]] # [[Акташ Упкыны]] # [[Актёрлык сәнгате]] ([[:ru:Актёрское искусство|ru]]) # [[Актинидия]] ([[:ru:Актинидия|ru]]) # [[Актояк]] # [[Актүбә (Азнакай районы)]] # [[Актүбә (Түбән Кама районы)]] # [[Актүбә (Шошка кушылдыгы)]] # [[Актүбә районы]] # [[Акупунктура]] ([[:ru:Акупунктура|ru]]) # [[Акустик парамагнетик резонанс]] ([[:ru:Акустический парамагнитный резонанс|ru]]) # [[Акушерлык]] ([[:ru:Акушерство|ru]]) # [[Акхуҗа]] # [[Акциз]] # [[Акциз идарәләре]] ([[:ru:Акцизное управление|ru]]) # [[Акционерлык җәмгыяте]] ([[:ru:Акционерное общество|ru]]) # [[Акция (икътисад)]] # [[Акча (нәшрият)]] # [[Акчишмə (Арча районы)]] # [[Акчишмə (Әлмәт районы)]] # [[Акчишмә (Мамадыш районы)]] # [[Акчишмə (Ютазы районы)]] # [[Акчишмə-2 (Әлмәт районы)]] # [[Акчуриннар]] # [[Акшуат]] # [[Акъегет (Яшел Үзән районы)]] # [[Акъяр (Яңа Чишмә районы)]] # [[Акъюл]] # [[Алабакүл]] # [[Алабирде]] # [[Алан (Арча районы)]] # [[Алан (Балтач районы)]] # [[Алан (елга)]] # [[Алан (Мамадыш районы)]] # [[Алан (Теләче районы)]] # [[Алан-Бәксәр]] # [[Алан Елга]] # [[Алан Җөри]] # [[Алан-Полян]] # [[Алань]] # [[Алар районы]] ([[:ru:Аларский район|ru]]) # [[Алат даругасы]] # [[Алат спиртзаводы]] # [[Алафузов театры]] # [[Алафузовларның завод-фабрикалар һәм җитештерү сәүдә-сәнәгать ширкәте]] # [[Албаба]] # [[Албаба тимер юл разъезды бистәсе]] # [[Албай]] # [[Албай күле]] # [[Алга (Аксубай районы)]] # [[Алга (Бөгелмә районы)]] # [[Алга (газета)]] # [[Алга (гәҗит, Ырынбур)]] # [[Алга (гәҗит, Сарапул)]] # [[Алга, дошман өстенә!]] # [[Алга (нәшият)]] # [[Алга (Сарман районы)]] # [[Алга (Теләче районы)]] # [[Алга таба (гәҗит)]] # [[Алга-Көек]] # [[Алгай]] # [[Алгебра]] # [[Алдан олысы]] ([[:ru:Алданский улус|ru]]) # [[Алевролит]] ([[:ru:Алевролит|ru]]) # [[Алекина Поляна]] # [[Александр I]] # [[Александр II]] # [[Александр III]] # [[Александр Авраменко]] (Никофор улы, тау инженеры), ТР Дәүләт бүләге лауреаты # [[Александр Агабабов]] # [[Александр Аганин]] # [[Александр Азин]] # [[Александр Акмуллин]] # [[Александр Алга]] # [[Александр Александровский]] # [[Александр Алемасов]] # [[Александр Анисимов]] # [[Александр Анушкин]] # [[Александр Аплечеев]] # [[Александр Арбузов]] # [[Александр Арбузов бюсты]] # [[Александр Арутюнян]] # [[Александр Архангельский (1854)]] # [[Александр Афанасьев]], Петрович (1920-1945, Советлар Берлеге каһарманы) # [[Александр Афанасьев (журналист)]], Иванович (1931-2005) # [[Александр Әлмәтов]] ([[:ru:Альметов, Александр Давлетович|ru]]) # [[Александр Бабынин]] # [[Александр Баев]] # [[Александр Бажанов]] # [[Александр Балакин]] # [[Александр Баранов (педиатр)]] # [[Александр Барсков]] # [[Александр Белинский]] # [[Александр Бистәсе]] # [[Александр Иванович Артемьев]] # [[Александр Давидович Туган-Мирза-Барановский]] # [[Александра Безина]] # [[Александра балалар приюты (Алабуга)|Александра исемендәге кыз-балалар ятимханәсе]] # [[Петцольд заводы|Александров И.В. варисларының сора һәм сосла кайнату заводы комплексы]] # [[Александров пассажы (Казан)]] # [[Александровка (Азнакай районы)]] # [[Александровка (Алексеевск районы)]] # [[Александровка (Баулы районы)]] # [[Александровка (Кайбыч районы)]] # [[Александровка (Лениногорск районы)]] # [[Александровка (Питрәч районы)]] # [[Александровка (Сарман районы)]] # [[Александровка (Чистай районы)]] # [[Александровка районы (Ырынбур өлкәсе)]] # [[Александровлар (сәүдәгәрләр)]] # [[Александровски (Татарстан)]] # [[Алексеевка (Аксубай районы)]] # [[Алексеевка (Баулы районы)]] # [[Алексеевка (Зәй районы)]] # [[Алексеевск комплексы]] — [[Алексеевское]] тирәсендәге борынгы шәһәрчекләр җыелмасы, [[Тамара Хлебникова]] такымының археологик эшчәнлеге объекты, [[Алексеевское туган як музее]] экспозиясендә тасвирлана. # [[Алексеевск районы]] # [[Алексеевское бизәкләп туку фабрикасы|Алексеевск бизәкләп туку фабрикасы]] # [[Алексеевский]] # [[Алексеевское]] # [[Алексеевское сөт заводы (Татарстан)|Алексеевское сөт-консерв комбинаты]] # [[Алексей (Раифский)]] — [[Яңа керәшен конторасы]] җитәкчесе # [[Алексий (Баженов)]] ([[:ru:Алексий (Баженов)|ru]]) # [[Алексей Агарков]] # [[Алексей Агафонов]] # [[Алексей Адашев]] # [[Алексей Алексеев (1893)]] # [[Алексей Альбицкий]] # [[Алексей Акманов|Алексей Ахманов]] # [[Алексей Әхтәмов]] # [[Алексей Басманов]] # [[Алексей Бахметев]] # [[Алексей Башкиров (1915)]] # [[Алешкин Саплык]] # [[Алешкино (Лениногорск районы)]] # [[Галиәскар Акалаев|Алиәскәр Акалаев]] # [[Али Акыш]] # [[Алимкәй Абдершин]] # [[Алия Азизова]] # [[Алия Акмаева]] # [[Алкин (Бөгелмә районы)]] # [[Алкин (Зәй районы)]] # [[Алкин (Мамадыш районы)]] # [[Алкиннар]] (татар морзалары нәселе) # [[Алкышлар һәм каргышлар]] # [[Аллаһияр Суфи]] # [[Аллаһиариләр]] (Алдагаровлар) # [[Аллаяр Беләшев]] # [[Аллерген]] ([[:ru:Аллерген|ru]]) # [[Аллергия]] # [[Аллергология]] # [[Аллитерация]] # [[Аллювиаль кәсле туфраклар]] ([[:ru:Аллювиальные дерновые почвы|ru]]) # [[Алма-Ата (Ютазы районы)]] # [[Алмагачлары (җыр)]] # [[Алмаз]] ([[:ru:Алмаз|ru]]) # [[Алмас Ахунҗанов|Алмаз Ахунҗанов]] # [[Алмалы (Арча районы)]] # [[Алмалы (Зәй районы)]] # [[Алмас Әдһәмов]] # [[Алмас Әхмәров]] # [[Алмашка! (гәҗит)]] # [[Алмашка (журнал)]] # [[Алмыш]] # [[Алнаши районы]] # [[Алпавыт]] # [[Алпамша (дастан)]] # [[Альберт Абдрахманов]] # [[Альберт Аганов]] # [[Альберт Айнетдинов]] # [[Альберт Александров]] # [[Альберт Белозёров]] # [[Альманах]] # [[Альфред Абдрашитов]] # [[Алып Илтәбәр]] # [[Алсу Әхмәтшина]], Ринат кызы # [[Алсу Сафина]] # [[Алсу (Әлмәт оек-оекбаш фабрикасы)]] # [[Алтаин Саин Сүмә]] # [[Алтай (гәҗит)]] # [[Алтай (Лениногорск районы)]] # [[Алтай телләре]] # [[Алтай токымлы сарыклар]] ([[:ru:Алтайская порода овец|ru]]) # [[Алты бармак (китап)]] # [[Алтын (акча берәмлеге)]] ([[:ru:Алтын (денежная единица)|ru]]) # [[Алтын тәхет]] # [[Алтын Урда (гәҗит)]] # [[Алтын ханым]] # [[Алтынбәк]] # [[Алтынчәч (опера)]] # [[Алтынчәч (персонаж)]] # [[Алфавит]] # [[Алферовка]] # [[Алших]] # [[Альберт Антипов]] # [[Альберт Әсәдуллин]], Нурулла улы, җырчы # [[Альберт Әсәдуллин (виолончелист)]], Әхәт улы, профессор # [[Альберт Баембәтов]] # [[Аман-Оштырма]] # [[Амарант]] # [[Амбар көясе]] # [[Амбар талпаннары]] ([[:ru:Амбарные клещи|ru]]) # [[Амбар утчыллары]] # [[Амвросий (Подобедов)]] ([[:ru:Амвросий (Подобедов)|ru]]) # [[Амвросий (Протасов)]] ([[:ru:Амвросий (Протасов)|ru]]) # [[Амебалар]] # [[Америка хәйрия-ярдәм мөдирияты]] # [[Аминокислоталар]] # [[Аммофос]] # [[Амортизация]] # [[Ампир]] # [[Амфиболит]] # [[Амур (кунакханә)]] яки "Амур" номерлары # [[Ана белән угыл дастаны]] яки [[Ана вә угыл дастаны]] # [[Ана (журнал)]] # [[Анак]] # [[Аналитик химия]] # [[Ананьино каберлеге]] # [[Ananyino mädäniäte|Ананьино культурасы]] # [[Анархизм]] # [[Анастасий (Александров)]] # [[Анастасий (Меткин)]] # [[Анатолий Авдеев]] Пётр улы журналист # [[Анатолий Акаевский]] # [[Анатолий Арестов]] # [[Анатолий Афанасьев]] # [[Анатолий Басов]] # [[Анатолий Бахтин]] # [[Анатолий (Грисюк)]] # [[Анатомия]] # [[Анатыш]] # [[Анаэроб организмнар]] # [[Ангарск]] # [[Ангемитоника]] # [[Ангидрит]] # [[Ангина]] # [[Андреевка (Алексеевск районы)]] # [[Андреевка (Бөгелмә районы)]] # [[Андреевка (Норлат районы)]] # [[Андреевка (Чирмешән районы)]] # [[Андреевка (Яңа Чишмә районы)]] # [[Андрей Агафонов]] # [[Андрей Адо]] # [[Андрей Анастасиев]] # [[Андрей Анисимов]] # [[Андрей Афанасьев]] # [[Андрей Банников]] # [[Андрей Бекетов (1823)]] # [[Андрей (Ухтомский)]] # [[Андрена]], яки [[Җир умарта корты]] # [[Андриан (Четвергов)]] # [[Андроново культурасы]] # [[Анестезиология]] # [[Анестезия]] # [[Анжеро-Судженск]] # [[Анизанта]] # [[Анилин]] # [[Анины Салманы]] # [[Анна Ахматова]] # [[Анненков]] # [[Аноним әдәби әсәр]] # [[Аноним басмаханә]] # [[Аносов йорты]] # [[Ант (халык иҗаты)]] # [[Антенна]] # [[Антик дөньяны өйрәнү гыйлеме]] # [[Антитеза]] # [[Антология]] # [[Антон Арбузов]] # [[Антони Лонгин Барановски]]й # [[Антоний (Амфитеатров)]] # [[Антоний (Вадковский)]] # [[Антоний (Храповицкий)]] # [[Антонимнар]] # [[Антонина Анохина]] # [[Антонина Барышева]] # [[Антонов ташбасмаханәсе]] # [[Антоновка (Кама Тамагы районы)]] # [[Антоновка (Спас районы)]] # [[Антоновка чокырлары]] # [[Антрепренёр]] # [[Антреприза]] # [[Антропоген тәэсир]] # [[Антропология]] # [[Антропонимика]] # [[Анхуза]] # [[Аң (басмаханә)]] # [[Аң (журнал)]] # [[Аң (труппа)]] # [[Апа тархан]] # [[Апаз]] # [[Апайкина-Гарь]] # [[Апак]] # [[Апаковлар]] # [[Апанаев йорты]] яки [[Юнусов йорты]] # [[Апанаевлар]] # [[Апанаевлар йорты (Казан)]] # [[Апанай мәчете]] # [[Апас]] # [[Апас районы]] # [[Апач (Актаныш районы)]] # [[Аполлон (күбәләк)]] # [[Аппак]] # [[Аппликация сәнгате]] # [[Апсабаш]] # [[Ар ягы бәкләре]] # [[Ар ягы кешеләре]] # [[Габдерәшит Рәхмәтуллин|Арат Рәшит Рәхмәти Исмәт улы]] # [[Арбалет]] # [[Арбаш]] # [[Арболит]] # [[Арбор]] # [[Арбор (елга)]] # [[Арбузов реакциясе]] # [[Арбузовлар]] # [[Академиклар Арбузовларның музей-йорты (Казан)|Арбузовлар А.Е. һәм Б.А. музей-йорты (Казан)]] # [[Арбузов-Баран]] # [[Аргамак (журнал)]] # [[Аргамаклы Сарай]] # [[Аргаяш районы]] # [[Аргиллит]] # [[Аргуновка тимер юл разъезды бистәсе]] # [[Аргын]] # [[Ардашир бине Ишгали Чалкавый-Болгари]] # [[Ареаль лингвистика]] # [[Аренда]] # [[Аренкул Асеев]] # [[Аркадий Алексеев (1946)]] # [[Аркадия бакчасы (Казан)]] # [[Аркатау]] # [[Арлар]] # [[Армин]] # [[Армия газеталары]] # [[Армспорт]] # [[Арнольд Балоев]] # [[Аромат (фабрика)]] # [[Аромаш районы]] # [[Арпаяз]] # [[Арсаевлар]] # [[Арсен Автандилов]] # [[Арсений (Брянцев)]] # [[Арслан хан]] # [[Арслановлар]] # [[Артамоновка]] # [[Арташ]] # [[Артель-печатник]] # [[Арттагы күл]] # [[Артъелга]] # [[Архаизм]]нар # [[Архангел бистәсе (Казан)]] # [[Архангель районы (Башкортстан)]] # [[Архангельск]] # [[Архей]] # [[Археографик экспедицияләр]] # [[Археография]] # [[Археологик истәлек]] # [[Археологик казу эшләре]] # [[Археологик комплекс]] # [[Археологик мәдәният]] # [[Археология]] # [[Архив]] # [[Архив белеме]] # [[Архиепископ]] # [[Архиерей]] # [[Архиерей дачасы]] # [[Архиерей йорты]] # [[Архиерей күле]] # [[Архимандрит]] # [[Архипов басмаханәсе]] # [[Архитектура белеме]] # [[Архитектура бизәге]] # [[Архитектура графикасы]] # [[Архитектура гыйлеме]] # [[Арча]] # [[Арча даругасы]] # [[Арча кальгасы]], XII-XVI гасыр болгар-татар шәһәре # [[Арча кантоны]] # [[Арча кыры]] # [[Арча өязе]] # [[Арча педагогика көллияте]] # [[Арча районы]] # [[Арча урман хуҗалыгы]] # [[Арча ягы]] # [[Арча күтәрелеше|Арча ягы крәстияннәре кузгалышы]] # [[Ары Казы]] # [[Арык Буга]] # [[Арыслан (Татарстан)]] # [[Асаба башкортлар]] # [[Арышхазда]] # [[Асар (Асәр)]]: Мәмләкәтемездә улан Ислам галимнәренең вә мәшһүр кемсәләренең тәрҗемә вә табәкаләре, тарихе вилядәт вә вафатлары, вә башка әхвальләре хакында язылмыш бер китаптыр. [[Ризаэтдин Фәхретдин]]нең тарихи хезмәте. # [[Асаф Габдерахманов]] # [[Асия (гәҗит)]] # [[Аскаридалар]] # [[Аскомицетлар]] # [[Аскын районы]] # [[Аспарух]] # [[Әстерхан (Татарстан)|Астраханка]] # [[Астрометрия]] # [[Астрономия]] # [[В. П. Энгельгардт исемендәге астрономия обсерваториясе|Астрономия обсерваториясе]] # [[Астрофизика]] # [[Асфальтитлар]] # [[Асыйм Баляев|Асым Баляев]] # [[Ася Әминова]] # [[Ата (елга)]] # [[Атабай торулыгы]] # [[Атабай (Кама Тамагы районы)]] # [[Атабай (Лаеш районы)]] # [[Атабай-Әнкәбә]] # [[Атавизм]] # [[Атака (журнал)]] # [[Аталык (тәрбия)]] # [[Атаман күле]] # [[Атамыш]] # [[Атиаз|Атияз]] # [[Атлама күле]] # [[Атлас]] # [[Атмас]] # [[Атмосфера күренешләре]] # [[Атмосфера явым-төшемнәре]] # [[Аттила]] # [[Аты]] # [[Атюрьево районы]] # [[Авыргазы районы|Аургазы районы]] # [[Аулак өй]] # [[Аулаш]] # [[Аулаш (елга)]] # [[Афанасий Аникиев]] # [[Афанасий (Малинин)]] ([[:ru:Афанасий (Малинин)|ru]]) # [[Афанасий (Соколов)]] # [[Афиша]] # [[Афоризм]] # [[Африда Байчурина]] # [[Ахирәт]] # [[Ахун (вазыйфа)]] # [[Ахун (Татарстан)]] # [[Ахырзаман китабы]] # [[Ачы (Түбән Кама районы)]] # [[Ачы (Теләче районы)]] # [[Ачыт күле]] # [[Ашабаш]] # [[Аша районы]] # [[Ашбула]] # [[Ашина]] # [[Ашлан]] # [[Ашпайка]] # [[Ашыт]] # [[Ашыт (тыюлык)]] # [[Ашытбаш]] # [[Аш-Буҗи]] # [[Аэроб организмнар]] # [[Аэродинамика]] # [[Аэроклуб]] # [[Аю авылы]] # [[Аю улы Атыләхмәтгәрәй]] # [[Аюкөйдергән]] # [[Аяз күл]] == Ә == # [[Әбде]] # [[Әбелгази]] # [[Әбелхәер (Себер ханлыгы)]], [[Күчем]] хан улы ([[:ru:Абдул-Хаир|ru]]) # [[Әбелхәер (татар шагыйре)]] # [[Әбиләр чуагы]] # [[Әблә]] # [[Әбсәләм (Ютазы районы)]] # [[Әбсәләм-2 (Ютазы районы)]] (тимер юл разъезды посёлогы) # [[Әбү Бәкер Әхмәт угылы]] (сәнгать остасы) # [[Әбү Насыйр әл-Фараби]] # [[Әбү Хәнифә]] # [[Әбүбәкер бине Ибраһим әл-Казани]] # [[Әбүзәр мәчете]] # [[Äbüsöğüd Äxtäm|Әбүсогуд Әхтәмов]] # [[Әбү-л Галә Хәмид бине Идрис Әл-Болгари]] # [[Әгер]] # [[Әгерҗе]] # [[Әгерҗе (Азнакай районы)]] # [[Әгерҗе (аучылык тыюлыгы)]] # [[Әгерҗе (елга)]] # [[Әгерҗе районы]] # [[Әгерҗе (санаторий)]] # [[Әгерҗе кантоны]] # [[Әгерҗе урман хуҗалыгы]] # [[Әдәм (Кече Чирмешән кушылдыгы)]] # [[Әдәмсу]] # [[Әд-дин вәл-әдәп]] # [[Әдилә Айда]] # [[Әҗәкүл]] # [[Әҗем (Татарстан)]] # [[Әҗем-Көрәле]] # [[Әҗем мәчете]] # [[Әҗмәкәй]] # [[Әҗмәт]] # [[Әҗмәт каберлеге]] # [[Әҗми]] # [[Азалия Бадюгина|Әзәлия Бадюгина]] # [[Әзербайҗан]] # [[Әзи (елга)]] # [[Әзһәр Габдуллин]] # [[Äyyüb xan|Әййүб хан]] # [[Әйлән-бәйлән җырлары]] # [[Әйрән]] # [[Әйтукә]] # [[Әйшә]] # [[Әйшияз]] # [[Әки]] # [[Акинская Аланы|Әки Аланы]] # [[Акрамово күтәрелеше|Әкрам авылы кузгалышы]] # [[Әләм]] # [[Әлбәдән]] # [[Әлифба]] # [[Әлмән районы]] # [[Әлмәндәр]] # [[Әлмәтнефть]] # [[Әлмира Әдиятуллина]] # [[Әлмира Әминова]] # [[Әлфия Авзалова]] # [[Әлфия Әминова]] # [[әл-Асади Такиаддин Әбүбәкер Әхмәд ибне Шөһба]] # [[Әл-Әзһәр университеты]] # [[Әл-Әфгани Җамалетдин]] # [[Имам әл-Бохари|Әл-Бохари Мөхәммәд]] # [[Имам әл-Газали|әл-Газали Әбу-Хәмид Мөхәммәд]] # [[Әл-галәми әл-Ислами]] # [[Әбү Хәмид әл-Гарнати|Әл-Гарнати Әбү Хәмид Мөхәммәт ибне Габдеррәхим әл-Андалуси]] # [[Әл-гасрел җәдит|Әл-Гаср әл-Җәдид]] # [[әл-Җәһһәби Шәмседдин Әбү Абдулла бине Мөхәммәд]] # [[әл-Җиһад (гәҗит)]] # [[әл-Җүвәйни Әбүл Газали Әбү-әл-Малик ибне Әбү Мөхәммәд]] # [[Әл-ислах (газета)]] # [[Әл-ислах (оешма)]] # [[Тәкъдир|Әл-кадәр]] # [[Әл-Мәсгуди]] ([[:ru:Аль-Масуди|ru]]) # [[Әл-Мөнбәр (газета)]] # [[Әлдермеш]] # [[Әлдермештән Әлмәндәр (спектакль)]] # [[Әлкәй (Азнакай районы)]] # [[Әлки (Буа районы)]] # [[Әлки районы]] # [[Әлки урман хуҗалыгы]] # [[Әлмәт]] # [[Әлмәт (Сарман районы)]] # [[Әлмәт аучылык тыюлыгы]] # [[Әлмәт картиналар галереясы]] # [[Әлмәт машиналар төзү заводы]] # [[Әлмәт медицина училищесы]] # [[Әлмәт мөселман дини мәгърифәт үзәге]] # [[Әлмәт музыка училищесы]] # [[Әлмәт дәүләт муниципаль хезмәт институты|Әлмәт муниципаль институты]] # [[Әлмәт нефть институты]] # [[Әлмәт политехник техникумы]] # [[Әлмәт районы]] # [[Әлмәт дәүләт муниципаль хезмәт институты|Әлмәт сәүдә-икътисад техникумы]] # [[Әлмәт татар драма театры]] # [[Калейкино (Лесно-Калейкинское авыл җирлеге)|Әлмәт тимер юл станциясе посёлогы]] ([[:ru:Калейкино (Лесно-Калейкинское сельское поселение)|ru]]) # [[Әлмәт торба заводы|Әлмәт торбалар заводы]] # [[Әлмәт урман хуҗалыгы]] # [[Әлмәт физик культура техникумы]] # [[Әлмәт эше]] # [[Әлмәт-Бөгелмә сәнәгать төйнәлеше]] # [[Алнас (предприятие)|Әлнас]] # [[Әлфия Белостоцкая]] # [[Әлшәй районы]] # [[Әлши]] # [[Әманәт (нәшрият)]] # [[Әмәкәй]] # [[Әминә Алимбәкова]] # [[Әминә Бәхтизина]] # [[Әмир Азнакаев]] # [[Әмир Арысланов]] # [[Әмир (бодай сорты)]] # [[Әмир (Татарстан)]] # [[Әнәк]] # [[Әнәс Абдуллин]] # [[Әнвәр Абдуллин]] # [[Әнвәр Аҗиев]] # [[Әнвәр Акчурин]] ([[:ru:Акчурин, Анвар Гафурович|ru]]) # [[Әнвәр Арасланов]] # [[Әнвәр Ахунҗанов]] # [[Әнвәр Әфләтунов]] # [[Әнвәр Бакиров (1920)]] # [[Әнвәр Баһаветдинов]] # [[Әнвәр Бәширов]] # [[Әнвәр Бәйбутов|Әнвәр Бейбутов]] # [[Әнгам Атнабаев]] # [[Әндереш]] # [[Әнҗерә (елга)]] # [[Әнисә Алиева]] # [[Әнисә (җыр)]] # [[Әрә (елга)]] # [[Әрә (күл)]] # [[Әрит Әхмәтов]] # [[Әрмән бистәсе]] # [[Әрмән колониясе]] # [[Орнаш|Әрнәш]] # [[Әртә районы]] # [[Әсами көтеб]] # [[Әсәй]] # [[Әсәкәй районы]] # [[Әсән (Татарстан)]] # [[Әсән-Елга]] # [[Әсән-Елга авылы мәчете|Әсән-Елга мәчете]] # [[Әсгать Абсатаров]] (Әхмәт улы) # [[Әсгать Айдар]] # [[Әсгать Мохтар]] # [[Әстерхан дәүләт татар драма театры (журнал)]] # [[Әстерхан дәүләт татар драма театры]] # [[Әстерхан өлкәсе]] # [[Әстерхан татар театр студиясе]] # [[Әстерхан татарлары]] # [[Әстерхан ханлыгы]] # [[Әстерхандагы беренче ир балалар гимназиясе]] # [[Әсфәт Габдуллин]] # [[Әсхәт Арсланов]] # [[Әсхәт Әсәнов]] # [[Әтәмби]] # [[Әтәс]] # [[Әтнә]] # [[Әтнә елгасы]] # [[Әтнә районы]] # [[Әтрәкле]] # [[Әтрәч комплексы]] # [[Әт-Тилмиз (гәҗит)]] # [[әт-Тиръякъ әл-Кәбир]] # [[Әфган-Мөхәммәд солтан тәкиясе]] <small>([[:ru:Текие Афган-Мухаммед султана|ru]])</small> # [[Әхәт Атнашев]] # [[Әхбар (газета)]] # [[Ибн Хәҗәр әл-Гаскаләни|Әхмәд әш-Шәфигый]] # [[Әхмәд Биҗан]] <small>([[:en:Ahmed Bican Yazıcıoğlu|en]])</small> # [[Әхмәт хан|Әхмәд хан]] # [[Әхмәд Хуҗа әс-Сараи]] # [[Әхмәдбик]] # [[Әхмәди]] <small>([[:ru:Ахмеди|ru]])</small> # [[Әхмәдия]] # [[Әхмәров–Юрлов–Хассель кометасы]] <small>([[:en:C/1939 H1 (Jurlof–Achmarof–Hassel)|en]])</small> # [[Әхмәт Әхәди]] # [[Әхмәт бине Рәфыйк әс-Сәмакый]] # [[Әхмәт Алимбәков]] # [[Әхмәт Бакыев]] # [[Әхмәт Бикбулатов]] # [[Әхмәт Гадел]] # [[Әхмәт тимер юл разъезды поселогы]] # [[Әхмәт электромеханика заводы]] # [[Әхмәт (Аксубай районы)]] # [[Әхмәт (Буа районы)]] # [[Әхмәт (елга)]] <small>([[:d:Q32198087|d]])</small> # [[Әхмәт (Зәй районы)]] # [[Әхмәт (Минзәлә районы)]] # [[Әхмәт (Норлат районы)]] # [[Әхмәтвафа Бәхтияров]] # [[Әхмәтгәрәй Әбдриев]] # [[Әхмәтҗан Болгари]] # [[Әхмәтҗан бине Габдерәхим әл-Болгари]], татар мәдәниятендә билгеле хаттат, күчерүче һәм дини-әдәби әсәрләр авторы (~1800-1848). # [[Әхмәтҗан бине Әмирхан әл-Ушмавый]] # [[Әхмәтзәки Сафиуллин|Әхмәтзәки бине Сафиулла әл-Алиш әл-Морасави]] # [[Әхмәтрәшит Аширбеков]] # [[Әхсән Баян]] # [[Әхтәм Әминев]] # [[Әхтәм Бәхтизин]] # [[Әхтиял (Иж кушылдыгы)]] # [[Әчет шәһәр округы]] # [[Әшәлче битум чыганагы]] # [[Әшнәк]] # [[Әшрәф Әхмәтҗанов]] # [[Әюп бине Исмәгыйль]] == Б == # [[Баба]] # [[Бабич (журнал)]] # [[Бабурнамә]] # [[Бавырсак]] # [[Багай (Татарстан)]] # [[Баганалы]] # [[Баганино урман хуҗалыгы|Баганалы урман хуҗалыгы посёлогы]] # [[Баграж (Әлмәт районы)]] # [[Баграж (Зәй кушылдыгы)]] # [[Баграж (Чишмә кушылдыгы)]] # [[Баграж-Никольский]] # [[Баграж аучылык тыюлыгы]] # [[Багыш]] # [[Бадягалар]] # [[Баек]] # [[Базар-Караболак районы]] # [[Базарлы Матак]] # [[Базаровка тимер юл разъезды бистәсе]] # [[Базидиомицетлар]] # [[Базяково]] # [[Бай Бүләк|Байбүләк]] # [[Байгол (Татарстан)]] # [[Байданкино]] # [[Байкал (Арча районы)]] # [[Байкал (Биектау районы)]] # [[Байкиннар]] # [[Байкүл]] # [[Байлангар]] # [[Байлар (Әлмәт районы)]] # [[Байлар (Ютазы районы)]] # [[Баймәт]] # [[Байморат бине Мөхәррәм әл-Мәңгәри]] # [[Байморза (Татарстан)]] # [[Байназар Әлминов]] # [[Байрак (Зәй районы)]] # [[Байраш]] # [[Байтирәк (Балык Бистәсе районы)]] # [[Байтирәк (Чистай районы)]] # [[Байтуган]] # [[Бай Чишмә|Байчишмә]] # [[Бакалтай]] # [[Бакалы (Әлмәт районы)]] # [[Бакалы (Баулы районы)]] # [[Бакалы (елга)]] <small>[[:d:Q32430111|d]]</small> # [[Бакалы районы]] # [[Бактачы]] # [[Бакташ]] # [[Бактериаль ашламалар]] # [[Бактерияләр]] # [[Баку эшчесе]] # [[Бакча культуралары]] # [[Бакчасарай]] # [[Бакчасарай (Әлмәт районы)]] # [[Бакчасарай (Кукмара районы)]] # [[Бакчасарай (Минзәлә районы)]] # [[Бакчасарай (Тукай районы)]] # [[Бакчасарай (Югары Ослан районы)]] # [[Бакшанды]] # [[Бакши]] # [[Бакый Габдуллов]] # [[Бакыргани китабы]] [[:d:Q21034830|d]] # [[Бакыр өчен көрәш (гәҗит)]] # [[Бакырчы]] # [[Бакырчы (Апас районы)]] # [[Бакырчы (Тәтеш районы)]] # [[Бакырчы (Яшел Үзән районы)]] # [[Балаково районы]] # [[Балалар дөньясы (журнал)]] # [[Балан-Бүләк]] # [[Баландыш]] # [[Баланлы (Азнакай районы)]] # [[Баланлы (елга)]] # [[Баланлы (Мөслим районы)]] # [[Баланово культурасы]] # [[Балахна культурасы]] # [[Балахчино]] # [[Балдыкенә|Балды-Кенә]] # [[Балезино районы]] # [[Балет]] # [[Баллада]] # [[Баллы (Куак кушылдыгы)]] # [[Балтай (бәйрәм)]] # [[Балтай (Минзәлә районы)]] # [[Балтай районы]] # [[Балтамак]] # [[Балтач]] # [[Балтач (Азнакай районы)]] # [[Балтач (Әгерҗе районы)]] # [[Балтач (Кама Тамагы районы)]] # [[Балтач районы (Башкортстан)]] # [[Балтач районы (Татарстан)]] # [[Балчыклы (Кама Тамагы районы)]] # [[Балчыклы (Түбән Кама районы)]] # [[Балыклы (Кукмара районы)]] # [[Балыклы (Теләче районы)]] # [[Балыклы Чүкәй]] # [[Балымер]] # [[Балымер комплексы]] # [[Балым комплексы]] # [[Балынгуз III авыллыгы]] # [[Балынгуз шәһәрлеге]] # [[Банк]]лар # [[Банки-Сукаеш]] # [[Банкрот (спектакль)]] # [[Банкротлык]] # [[Баптизм]] # [[Бараба районы]] # [[Барабыз]] # [[Баракчин]] [[:d:Q4093441|d]] # [[Bäräk xan|Баракъ хан]] # [[Барбарис]] # [[Барда районы]] # [[Барый Әхтәмов|Бари Әхтәмов]] # [[Барокко]] # [[Барсал]] # [[Барсиллар]] # [[Барское]] күле # [[Барское Енорускино]] # [[Бартер]] # [[Барын]] # [[Баскак]] # [[Баскан]] # [[Баскарт]] # [[Баскетбол]] # [[«Баскет-холл» баскетбол спорт корылмасы|Баскетхолл]] # [[Басма]] # [[Бастырма]] # [[Батбай|Батбаян]] # [[Баткак]] # [[Батрас]] # [[Батый хан]] # [[Батыр]] # [[Батыр (Аксубай районы)]] # [[Батыр (Бөгелмә районы)]] # [[Батыр Баишев]] # [[Батыр районы]] # [[Батырша]] # [[Батырша хаты]] # [[Батырша хәрәкәте]] # [[Баулы]] # [[Баулы (елга)]] # [[Баулы нефть чыганагы]] # [[Баулы районы]] # [[Баулы сериясе]] # [[Баулы урман хуҗалыгы]] # [[Баулынефть]] # [[Бахта (Чистай районы)]] # [[Баһави]] # [[Баһавийә]] # [[Бачман]] хан # [[Бачман хәрәкәте]] (1237-1240) # [[Баш Арбаш|Баш-Арбаш]] # [[Башка чыгару]] # [[Башкортстан китап нәшрияты|Башкнига]] # [[Башкорт-мишәр гаскәре]] # [[Башкорт-татар кузгалышлары]] ## [[Башкорт күтәрелеше (1681–1684)]] ## [[Башкорт күтәрелеше (1704–1711)]] ## [[Башкорт күтәрелешләре (1735 - 1740)]] # [[Башкорт теле]] # [[Башкортлар]] # [[Башкортстан кооператоры (журнал)]] # [[Башмагым (музыкаль комедия)]] # [[Башмагым (җыр)]] # [[Башмак]] # [[Башмаковлар китап басу һәм китап сату ширкәте]] # [[Башмакчәчәк]] # [[Баян Әхмәров]] # [[Баян белән Җик кузгалышы]] (1238-1244) # [[Баян (Идел буе Болгары бәге)]] # [[Бәдәвам]] # [[Бәет]] # [[Бәҗәнә]] # [[Бәйдәнә]] # [[Бәйрәкә]] # [[Бәйрәкә (елга)]] # [[Бәйрәкә разъезды|Бәйрәкә тимер юл разъезды посёлогы]] # [[Бәйрәкә крәстияннәре кузгалышы]] # [[Бәйрәкә мөселман тәрәкъкый пәрвәрләр җәмгыяте]] # [[Бәйрәкәтамак]] # [[Бәйрәкәтамак каберлеге]] # [[Бәк]] # [[Бәкәбез]] # [[Бәкер Белоусов]] # [[Бәкер (Бөгелмә районы)]] # [[Бәкер (Лениногорск районы)]] # [[Бәкер (санаторий)]] # [[Бәкләрибәк|Бәкләр бәге]] # [[Бәләбәй районы]] # [[Бәләбәй свитасы]] # [[Бәләнҗәр]] # [[Бәрән (елга)]] # [[Бәрәнҗәрләр]] # [[Бәрлегуҗа]] # [[Бәрхет гөле]] # [[Бәхетсез егет]] # [[Бәхтиев йорты]] # [[Бәхтияр]] # [[Бәянелхак (басмаханә)]] # [[Бәянелхак]] (газета) # [[Спасск районы (Пинзә өлкәсе)|Беднодемьяновск районы]] # [[Бедняк (гәҗит)]] # [[Безнең байрак (гәҗит)]] # [[Безнең тавыш (гәҗит)]] # [[Безнең теләк (гәҗит)]] # [[Безнең фикер (гәҗит)]] # [[Безнең юл (гәҗит)]] # [[Елан тарысы|Бекмания]] # [[Белемнек (журнал)]] # [[Белкино]] # [[Белла Әхмәдуллина]] # [[Бело-Безводный]] # [[Беловка]] # [[Белопахотный]] # [[Беларусия|Белоруссия]] # [[Белоус]] # [[Бертуган Агафуровлар]] # [[Бигеш]] # [[Бидәңге]] # [[Биҗады]] # [[Бизгәк үләне]] # [[Бизнә (Идел кушылдыгы)]] # [[Бизнә (Сыры кушылдыгы)]] # [[Biznə krəstiənnəre quzğalışı|Бизнә крәстияннәре кузгалышы]] # [[Бикбулат бәк]] # [[Бикбулатовның Санкт-Петербургта касыйм татарларына ярдәм итү җәмгыяте]] # [[Бишбалта бистәсе]] # [[Борис Абалонин]] # [[Борис Аверьянов]] # [[Борис Азизов]] # [[Борис Аполлонов]] # [[Борис Арбузов]] # [[Борис Байгалиев]] # [[Борис Барабанщиков]] # [[Борһанетдин Ибраһим бине Йосыф әл-Болгари]] әл-Хәнәфи # [[Бруно Адлер]] # [[Булат Алишев]] # [[Бурсык]] # [[Бурсык (Актаныш районы)]] # [[«Буржуаз милләтчеләрнең Совет хакимиятенә каршы оешмасы» эше]] == В == # [[Вагыйз Әбраров]] (Нургали улы, техник-технолог галим) # [[Вадим Абызов]] Гадел улы (архитектор) # [[Вадим Авилов]] # [[Вадим Афанасьев (галим)]], Владимир улы # [[Вадим Афанасьев (скрипкачы)]], Алексей улы # [[Вадим Габдерәшитов]] # [[Валентий Адамюк]] # [[Валентин Андреев (1940)]] # [[Валентин Анисимов]] # [[Валентин Ахтонов]] # [[Валентин Бажанов]] # [[Валерий Алатырев]] # [[Валерий Алексеев]] ([[:ru:Алексеев, Валерий Павлович|ru]]) # [[Валерий Альбицкий]] # [[Валерий Аляев]] # [[Валерий Бебутов]] # [[Валерий Белов (1947)]] # [[Валерий Белоног]] # [[Валерий Белопухов]] # [[Васил Абдрахманов]] # [[Василий Абрамов]] (Семён улы, химик) # [[Василий Аверьянов]] # [[Василий Аксёнов]] # [[Василий Андреев-Бурлак]] # [[Василий Афанасьев]] # [[Василий Бажанов (тарихчы)]], Яков улы # [[Василий Бартольд]] # [[Василий Белашов]] # [[Василий Бекасов]] # [[Василий Белоусов]] # [[Вәлиулла Алкаев-Чүпрәле]] # [[Вәлиулла Бакиров йорты]] # [[Вәли Апанаев]] # [[Венер Азаматов]] # [[Венера Абзалова]] (Галихан кызы) # [[Венера Әминева]] # [[Вениамин Әлбетков|Вениамин Альбетков]] # [[Вениамин Бахарев]] # [[Виктор Агафонов]] # [[Виктор Аршинов]] # [[Виктор Базотов]] # [[Виктор Бальзамов]] # [[Виктор Белоногов]] # [[Вил Байбурин]] # [[Вилора Авилова]] # [[Вилҗан Әмербаев]] ([[:ru:Амербаев, Вильжан Мавлютинович|ru]]) # [[Вильям Барабанов]] # [[Виталий Аверьянов]] # [[Владимир Адоратский]] # [[Владимир Акимов]] # [[Владимир Альфонсов]] Алексеевич (химик) # [[Владимир Анашкин]] # [[Владимир Анохин]] # [[Владимир Анфиногентов]] # [[Владимир Апресов]] # [[Владимир Астащенко]] # [[Владимир Бадьянов]] # [[Владимир Барабанов]] # [[Владимир Баранов (1872)]] # [[Владимир Баранов (1889)]] # [[Владимир Батыр]] # [[Владимир Бахметьев]] # [[Владимир Башкиров]] # [[Владимир Бәдретдинев|Владимир Бәдертдинов]] # [[Владимир Белавин]] # [[Владимир Белицкий]] # [[Владимир Белокуров]] # [[Владислав Ачалов]] # [[Владимир Азин|Волдемар Азин]] # [[Вячеслав Алемасов]] # [[Вячеслав Андреев]] # [[Вячеслав Аристов]] # [[Вячеслав Аристовский]] # [[Вячеслав Архиреев]] # [[Вячеслав Башарин]] == Г == # [[Габдерәшит Абдрахманов]] # [[Габделәхәт Әхмәдиев]] # [[Габделбари Баттал-Таймас|Габделбари Баттал]] # [[Габделҗәббар бине Габдрахман әл-Орнашбаши]] # [[Габделкәрим]] хан (Әстерхан ханлыгы идарәчесе) # [[Габдел-Латыйф (Казан ханы)]] # [[Габделлатыйф Алкин]] # [[Габделлатыйф Байтирәкев|Габделлатыйф Байтирәков]] # [[Габделмәңгыйм Әминов]] # [[Габделрахман (Әстерхан ханы)]] # [[Габделсаттар бине Сәгыйть әш-Шырдани]] # [[Габделхәй Әхәтов]] # [[Габделхак Әбдерәзәков]] # [[Габделхак Бәдыйгов]] # [[Габденнасыйр бине Рахманколый әл-Җәбәли]] дин эшлеклесе # [[Габденур Габдуллин]] # [[Габдерәшит Аитов]] ([[:ru:Аитов, Абдрашит|ru]]) # [[Габдрахман (Әлмәт районы)]] # [[Габдрахман (Сарман районы)]] # [[Габдрахман Әпсәләмов]] # [[Габдрахман Баруди]] # [[Габдулла Апанаев (1862)]] # [[Габдулла Әсәдуллин]] # [[Габдулла Әһлиуллин]] яки [[Габдулла Әгълиуллин]] Әһлиулла улы, хокук белгече # [[Габдулла бине Башту]] # [[Габдуллаһ хан]] # [[Габор Балинт]] # [[Гаделша Абзанов]] (морза) # [[Гаделша Агишев]] (Александр/Әгъзам улы) # [[Гади антоновка (алма)]] # [[Гади тиен]] # [[Газиз Айдарский]] # [[Газиз Әлмөхәммәтов]] # [[Газиз Балтаев]] # [[Газиз шәех]] хан # [[Гайнан Әмири]] # [[Гайнетдин Әхмәрев]] # [[Гайфетдин Аскин]] # [[Гакыйдә]] # [[Гакыйль Ашмасов]] # [[Гали Әбдерәзәков]] # [[Гали Әкрам хан|Гали Әкрам]] # [[Гали Байчугави]] # [[Гали Гобәйдуллов]] # [[Галикәй Нарыйк улы]] ([[:ru:Аликей Нарыков|ru]]) # [[Галимҗан Акчурин]] # [[Галимҗан Ахунҗанов]] # [[Галимҗан Баруди]] # [[Галимҗан Баруди шәхси китапханәсе]] # [[Галимулла Әсхәдуллин]] # [[Галина Айдарова]] # [[Галина Белозёрова]] # [[Галләм Айсин]] ([[:ru:Айсин, Алям|ru]]) # [[Гамбәр чәчәге]] # [[Гамил Афзал]] # [[Гамил Әсхәдуллин]] # [[Ганҗә Әхмәдиева]] # [[Гарәп алынмалары]] # [[Гарәп теле]] # [[Гарәп язуы]] # [[Гарәпшаһ хан]] # [[Гарәп-хәзәр сугышлары]] # [[Гариф Ахунов]] # [[Гариф Әхмәдиев]] ([[:ru:Ахмадеев, Гариф Керимович|ru]]) # [[Гариф Бадәмшин]] # [[Гаруз]] # [[Гатаулла Баязитов]] # [[Гафиятулла Арсланов]] # [[Гашыйк Гөмәр]] # [[Гаяз Акҗегетов]] # [[Гаяз Баймурзин|Гаяз Байморзин]] # [[Гаян Әмиров]] # [[Гәрәй Баһманов]] # [[Гәрәйша Әбүбәкеров]] # [[Геннадий Алексеев (вет.фармаколог)]] # [[Геннадий Аношин]] # [[Геннадий Баранов]] # [[Геннади Баштанюк|Геннадий Баштанюк]] # [[Георгий Афанасьев (технолог)]], Захар улы (1906-1965) # [[Георгий Басос]] # [[Георгий Басыйров]] # [[Герман Базаревич]] # [[Герман Бакулин]] # [[Гесиод Әминов]] # [[Гинекология]] ([[:ru:Гинекология|ru]]) # [[Гобәй Баймөхәмәтов|Гобәй Баймөхәммәдев]] # [[Гомәр Гаипов|Гомәр Аипов]] # [[Гомәр Байчурин]] # [[Гомәр Бәширов]] # [[Госман Галиев|Госман Алиев]] # [[Госман Арсланов]] # [[Госман Әхмәтҗанов]] # [[Госман Бакиров]] # [[Гөлнар Балтанова]] # [[Гөлчәчәк Әдһәмова]] # [[Гөлшат Бардина]] # [[Григорий Абызов]] # [[Григорий Ардаров]] # [[Григорий Баткис]] # [[Груздев клиникасы]] һәм [[Груздев клиникасы бинасы (Казан)|аның бинасы]] # [[Гурий әлифбасы]] # [[Гүзәл Әминова]] # [[Гыйбадулла Алпаров]] # [[Гыйлемдар Баембәтов]] # [[Гыйльми Баһаветдинов]] # [[Гыйльми Үзәк]] # [[Гыйльфан Батыршин]] == Д == # [[Давид Аитов]] ([[:ru:Аитов, Давид Александрович|ru]]) # [[Дала лачыны]] # [[Дамир Әбҗәлилов]] Фәрид улы # [[Дамир Әхмәтов]] # [[Дания Әхмәтова]] # [[Дару аураны]] # [[Даруханә]] # [[Дәрҗия Аппакова]] # [[Диләрә Бәширова]] # [[Динама Акбердина]] # [[Дмитрий Авров]] # [[Дмитрий Автократов]] # [[Дмитрий Айналов]] ([[:ru:Айналов, Дмитрий Власьевич|ru]]) # [[Дмитрий Артамонов]] # [[Дмитрий Архипов]] # [[Дмитрий Белихов]] # [[Доржи Банзаров]] == Е == # [[Евгений Аксёнов (геолог)]] # [[Евгений Ахмадуллин]] ([[:ru:Ахмадулин, Евгений Валерьевич|ru]]) # [[Евгений Бариев]] # [[Евгений Батенчук]] # [[Евгений Белов (техник)]] # [[Евдокия Багаева]] # [[Елена Алексеева (киновед)]] # [[Евмений Аристов]] # [[Елга бассейны]] # [[Елена Арсентьева]] # [[Елена Бахмутова]] # [[Елизавета Белогорская]] # [[Емилиан Адамюк]] == Ё == == Ж == == Җ == # [[Җәвад Алмаз]] # [[Җамиг мәчете (Яр Чаллы)]] # [[Җәлил Бәйбулатов|Җәлил Байбулатов]] # [[Җәмилә Әсфәндиярова]] # [[Җанбәк Әхмәрев|Җанбәк Әхмәров]] # [[Җәүдәт Айдаров]] # [[Җәүдәт Әхмәтҗанов]], Касыйм улы (1939-2021), предприятие җитәкчесе # [[Җиһангир Абызгилдин]] # [[Җиһангир Алкин]] # [[Җиһангир Байбурин]] == З == # [[Закир Әсфәндияров]] # [[Закир Батраев]] # [[Зариф Алимов]] # [[Зариф Бәшири]] # [[Заур Бәширов]] # [[Заһирә Байчурина]] # [[Заһретдин Бабур]] # [[Зәйнәп Бәширова]] # [[Зәйнетдин Әхмәтҗанов]] # [[Зәйтүнә Әхтәмова]] # [[Зәки Алимов]] # [[Зәки Баязитский]] # [[Зинаида Абрамова]] (Иван кызы, биохимик) # [[Зинаида Афанасьева]] # [[Зирәк Бикмөхәммәтева|Зирәк Бикмөхәммәтова]] # [[Зифа Басыйрова]] # [[Зөләйха Әхмәтова]] # [[Зөлфә Әминова]] # [[Зөфәр Абдуллин (урманчы)]] # [[Зөфәр Бәширов]] # [[Зөһрә Акчурина]] # [[Зөһрә Баембәтова]] # [[Зөһрә Байрашева]] # [[Зыятдин Арысланов]] == И == # [[Ибнеәмин Әхтәмов]] # [[Ибраһим Абдуллин]] # [[Ибраһим Әмирханов]] # [[Ибраһим Әхмәров]] # [[Ибраһим Әхтәмов]] # [[Ибраһим Башмаков]] # [[Иван Алафузов]] # [[Иван Александров]] # [[Иван Бабст]] # [[Иван Бахтин]] # [[Иван Башилов]] # [[Иван Башкиров (1900)]] # [[Иван Башкиров (1926)]] # [[Игорь Адо]] # [[Игорь Аксёнов]] # [[Игорь Алексеев (мәдәният эшлеклесе)]] # [[Игорь Антипин]] # [[Игорь Арлеевский]] # [[Игорь Баскин]] # [[Игорь Башмаков]] # [[Идрис Абдрахманов]] # [[Илгиз Абдуллин]] # [[Илгизәр Әхмәтов]] # [[Илдар Абдуллин]] # [[Илдар Абдуллин (технолог)]] Гариф улы # [[Илдар Абдуллин (физико-химик)]] Шәүкәт улы # [[Илдар Аблаев]] (Мансур улы, иктисадчы) # [[Илдар Әхмәдиев]] # [[Илдар Әхсәнов]] # [[Илдар Әхтәмов]] # [[Илдар Әһлуллин]] # [[Илдар Бәдриев]] # [[Илдар Батыршин]] # [[Илдус Ахунҗанов]] # [[Илдус Әсәдуллин]] # [[Илдус Хәниф улы Әхмәтҗанов|Илдус Әхмәтҗанов]], Хәниф улы # [[Илида Бәширова]] # [[Илизә Әхмәтшина]] # [[Илмәт (Алабуга районы)]] # [[Илнур Абдуллин]] Габдулла улы # [[Илтазар Алиев]] ([[:ru:|ru]]) # [[Илүсә Бәдриева]] # [[Илфак Абдуллин]] # [[Илшат Әминов]] # [[Илшат Бакиров]] # [[Илья Андреев]] # [[Ильяс Алкин]] # [[Ильяс Әүхәдиев]] # [[Ильяс Әхмәтгалиев]] # [[Илсөя Андрушко]] # [[Индира Бакирова]] # [[Иосафат Барбаро]] # [[Иосиф Адамов]] # [[Ираида Бажина]] # [[Ираклий Боратынский]] # [[Ирек Акишев]] # [[Ирек Әүхәдиев]] # [[Ирек Батыршин]] # [[Ирек Баһманов]] # [[Ирина Аверко-Антонович]] # [[Ирина Алимова]] ([[:ru:Алимова, Ирина Каримовна|ru]]) # [[Ирина Әйнетдинова]] # [[Ирина Алатырцева]] # [[Исаак Алуф]] ([[:ru:Алуф, Исаак Самуилович|ru]]) # [[Исемсез күл (Азнакай районы)]] # [[Исемсез күл (Спас районы)]] # [[Искәндәр Абдуллин (1935)]] # [[Искәндәр Байбиков]] # [[Искәндәр Батыршин]] # [[Ислам Әхмәтҗанов]] # [[Исмәгыйль Аитов]] # [[Исмәгыйль Александрович]] # [[Исмәгыйль Әхмәдуллин]] # [[Исмәгыйль Габдрәфыйков]] # [[Исхак Әлмәшев]] # [[Исхак Әхмәров]] # [[Исхак Әхмәтов]] == Й == # [[Йосыф Акчура]] # [[Йосыф Әҗимов]] Исмәгыйль улы # [[Йосыф Байгилдин]] # [[Йосыф Баласагуни]] == К == # [[Кадыйр Габдрахманов]] # [[Казан адмираллыгы]] # [[Казан университетының анатомия театры бинасы (Казан)]] # [[Камил Азиев]] ([[:ru:Азиев, Камиль Галиевич|ru]]) # [[Камил Азизов]] # [[Камил Әбләзов]] # [[Камил Әминов]] # [[Камил Бәхтияров]] # [[Камил Бикәшев]] # [[Кара миләш]] # [[Карл Арнштейн]] # [[Карл Вилһелм Барду|Карл Вильгелм Барду]] # [[Касыйм Әхмиров|Касыйм Әхмәров]] # [[Каюм Байбуров]] # [[Кәбир Бәкер]] # [[Кәлимулла Әхмәдишин]] # [[Кәрам Әхмәтҗанов]] # [[Кәрим Әмири]] # [[Кәфил Әмиров]] # [[Кәшфи Басыйров]] # [[Кәшшаф Әмиров]] # [[Кеазыйм Баязитов]] # [[Келәр]] # [[Киамил Аширов]] # [[Кирилл Аристов]] # [[Константин Архангельский]] # [[Константин Афендулов]] ([[:ru:Афендулов, Константин Пантелеймонович|ru]]) # [[Константин Базилевич]] # [[Константин Балакин]] # [[Кузьма Афанасьев]] # [[Күбәләкләр]] # [[Кыям Абрамов]] == Л == # [[Лариса Астахова]] # [[Лариса Башкирова]] # [[Лариса Баянова]] # [[Ләбиб Айтуганов]] # [[Ләйлә Габдрахманова]] (Әсхәт кызы) # [[Ләйлә Абдрахманова]] (Габдулла кызы, химик-технолог) # [[Ләйлә Алимова]] # [[Ләйлә Байтирәкева|Ләйлә Байтирәкова]] # [[Ләйсән Абдулхакова]] (Равил кызы, тел белгече) # [[Ләкләк кошлар]] # [[Лев Аболин]] (Михаил улы, психолог) # [[Лев Багал]] # [[Лев Безбородов]] # [[Леонид Аксентьев]] # [[Леонид Алдошин]] # [[Леонид Аполлонов]] # [[Леонид Арсланов]] # [[Леонид Арсланов (тренер)]] # [[Леонид Бабушкин]] # [[Лидия Аверьянова]] # [[Лидия Анчикова]] # [[Лидия Әхмәтова]] # [[Лилия Әмирова]] # [[Линар Әминов]] # [[Линар Әхмәтов]] # [[Лия Әмирова]] Нурмөхәмәт кызы # [[Локман Аитов]] # [[Луиза Батыр-Болгари]] # [[Луиза Бәйрәмова]] # [[Любовь Агеева]] Владимир кызы # [[Людмила Абуталипова]] Николай кызы, химик-технолог # [[Людмила Аверко-Антонович]] # [[Людмила Ачкасова]] # [[Людмила Әүхәдеева]] # [[Людмила Әхмәтова]] # [[Люция Әхмәдуллина]] == М == # [[Мансур Абдрахманов]] # [[Мансур Абдуллин]] # [[Мансур Аблаев]] # [[Мансур Вахитев|Мансур Бахитов]] # [[Марат Арсланов]] # [[Марат Әмиров]] # [[Марат Әмирханов]] # [[Марат Әхмәтҗанов]] # [[Марат Әхмәтов (1937)]], Гакыйф улы, скрипкачы, педагог # [[Марат Әхмәтов (1954)]], Готыф улы, дәүләт-сәясәт эшлеклесе # [[Марат Бариев]] # [[Марат Бәшәров]] # [[Марина Абросимова]] Юрий кызы, педиатр # [[Мария Алейникова]] # [[Марс Алиев]] # [[Марс Әмиров]] # [[Марсель Әгълиуллин]] (яки Әһлиуллин) Мотыйгулла улы, генерал-майор # [[Марсель Әхмәтҗанов]] # [[Марсель Бакиров]] # [[Марсил Әхмәдиев]] # [[Мартин Бартелс|Мартин Бартельс]] # [[Математик анализ]] # [[Маһинур Авазбакиева]] # [[Мәҗит Әлмөхәммәтов]] # [[Мәкә үләне|Мәкә]] (үсемлек) # [[Мәннаф Айтуганов]] # [[Мәнаф Аубәкеров|Мәннаф Әбүбәкеров]] # [[Мәрьям Арсланова]] # [[Мәрьям Әхиярова]], Җәләл кызы, педагог # [[Мәрьям Байгилдиева]] # [[Мәсәбих Ахунов]] # [[Мәхбүбә Алкаева-Чүпрәле]] # [[Мәхбүбҗамал Акчурина]] # [[Мәхмүт Аипов]] # [[Мәхмүт Актуганов]] # [[Мәхмүт Алмаев]] # [[Мәхмүт Әхмәтҗанов]] # [[Мәхмүт Әхмәтов]] # [[Мәхмүт Габдрахманов]] # [[Мәүлетҗан Абдуллин]] # [[Дөя сеңере|Мәче борчагы]] # [[Меланья Анисимов]] # [[Мидхәт Габдуллин]] # [[Милий Балакирев]] # [[«Милләтчеләрнең Совет хакимиятенә каршы оешмасы» эше]] # [[Миндияр Бикчурин]] # [[Минереис Баһманов]] # [[Минзакир Әпсәләмов]] # [[Минзаһит Баһаветдинов]] # [[Миннеәхмәт Әүхәдиев|Минрәхмәт Әүхәдиев]] # [[Миннехан Әхмәтҗанов]] # [[Миңлебай Әҗмәтов]] # [[Миңнегәрәй Әхмәтшин|Миңлегәрәй Әхмәтшин]] # [[Миңнулла Бәдретдинов]] # [[Миргарифан Азизов]] # [[Мирзаҗан Байкиев]] # [[Мирзаян Баһавов|Мирзаян Баһауов]] # [[Мирсалих Бикчурин]] # [[Мирсәет Ардуанов]] # [[Мирсәй Әмир]] # [[Мифтах Әпсәләмов]] # [[Мифтахетдин Акмулла]] # [[Михаил Алаев]] # [[Михаил Алтыкис]] # [[Михаил Андреев (1896)]], Пётр улы # [[Михаил Артамонов]] # [[Михаил Арш]] # [[Михаил Астангов]] # [[Михаил Ахматов]] # [[Михаил Барашов]] # [[Михаил Батуров]] # [[Михрали Алиев]] # [[Моисей Аксянцев]] # [[Мортаза Әҗимов]] # [[Мортаза Габдуллин]] # [[Мостафа Александрович]] # [[Мотыйк Әхмәдуллин]] # [[Мохтар Алиев]] ([[:ru:Алиев, Мухтар Алиевич|ru]]) # [[Мөбарәк Батталов]] # [[Мөдәррис Әгъләмов]] # [[Мөнир Агишев]] # [[Мөнир Әһлиуллин]] # [[Мөслим Абдуллин]] # [[Мөхәммәд Әфган солтан тәкиясе]] # [[Мөхәммәт Әблиев]] # [[Мөхәммәт Арсланов]] # [[Мөхәммәт Әхмәтгалиев]] # [[Мөхәммәтгали Арсланов]] # [[Мөхәммәтҗан Аитов]] # [[Мөхәммәтзариф Әмирханов]] # [[Мөхәммәтсафа Баязитов]] # [[Мөхлисә Бакыева]] # [[Мунча]] # [[Муса Акъегетзадә]] # [[Муса Алиев]] ({{lang-ru|Муса Улеев}}) — [[:Төркем:Пугачёв күтәрелеше|Пугачёв күтәрелеше]] катнашучысы == Н == # [[Нугайбәк Әсәнов|Нагайбәк Әсәнов]] # [[Надежда Акҗегетова]] ([[:ru:Акжигитова, Надежда Ибрагимовна|ru]] # [[Надежда Амфитеатрова]] # [[Надир Әлмиев]] # [[Надия Бакыева]] # [[Назиф Бәхтизин]] # [[Наил Ахунов]] # [[Наил Әбүбәкерев]] Кадыйр улы, химик # [[Наил Әдһәмов]] # [[Наил Әкрәмов]] # [[Наил Әмиров]] # [[Наил Әмиров]] Баһави улы, терапевт # [[Наил Әхмәтов]], Сибгат улы, химик (1926-2006) # [[Наил Әхмәтов (1954)]], Җиһангир улы, геолог # [[Наил Әюпов]] # [[Наил Байбурин]] # [[Наил Бакиров]] # [[Наил Баһаветдинев]] # [[Наил Бәхтияров]] # [[Наилә Әмирханова]] # [[Наилә Бажирова]] # [[Наилә Баһаветдинова]] # [[Нәгыймә Балтачиева|Наймә Балтачиева]] # [[Нариман Аитов]] # [[Наталия Андрамонова]] # [[Наталья Башкирцева]] # [[Натан Басин]] # [[Нәгыйм Әгъләмов]] # [[Нәгыйм Әһлиуллов]] Хәлил улы, химик # [[Нәҗип Асанбаев]] # [[Нәкый Батыршин]] # [[Нәүфәл Адылов]] # [[Нәфис Афзалетдинов]], Әбелгата улы # [[Нәфыйга Арапова]] # [[Нигъмәтулла Габдуллин]] # [[Николай Абрамов]] (Александр улы, терапевт) # [[Николай Агафонов (1842)]] # [[Николай Алешков]] # [[Николай Алтынов]] # [[Николай Алфёров (1777)]] Фёдор улы ([[:ru:Алфёров, Николай Фёдорович|ru]]) # [[Николай Андреев (1946)]], Кузьма улы # [[Николай Андреевский]] # [[Николай Антипов]] # [[Николай Аржанов]] # [[Николай Аристов (1834)]] # [[Николай Артамонов]] # [[Николай Арцыбашев]] # [[Николай Астахов]] # [[Николай Ашмарин]] # [[Николай Баженов (1804)]] # [[Николай Балакирев]] # [[Николай Баныкин]] # [[Николай Барышев (1898)]] # [[Николай Барышев (физик)]], Сергей улы # [[Николай Баскаков]] # [[Николай Бауман]] # [[Николай Бекетов]] # [[Николай Белелюбский]] # [[Николай Белоклоков]] # [[Нил Алкин]] # [[Нилүфәр Асанова]] # [[Нилс Әхтәмов|Нильс Әхтәмов]] # [[Нияз Акмал]] # [[Нияз Әхмәров]] # [[Ниятбакый Әтнәмәтов|Ниятбакый Атнометов]] # [[Ногман Габделкәримов]] # [[Нур Әхмәдиев]] # [[Нур Баян]] # [[Нургали Бариев]] # [[Нури Алиев]] # [[Нури Арсланов]] # [[Нурмөхәммәт Алимов]] # [[Нурулла Абдулин]] == О == # [[Олег Аникеенок]] # [[Олег Антонов (1932)]], Михаил улы # [[Ольга Александрова-Гейнс]] # [[Госман Әхмәтович (1899)|Осман Ахматович]] # [[Отто Бадер]] == Ө == # [[Өч төсле миләүшә]] # [[Өммегөлсем Ардаширова]] == П == # [[Павал Абрамов]] # [[Павел Аксёнов]] # [[Павел Аникин (1827)]] # [[Павел Әхмәров]], Николай улы (туганда Сәхибгәрәй, 1862-1900) # [[Патологик анатомия]] # [[Песи борчагы]] ([[:ru:Алтей|ru]]) ## [[Шифалы мәче борчагы]] # [[Пётр Алабин]] ([[:ru:Алабин, Пётр Владимирович|ru]]) # [[Пётр Алимов]] # [[Пётр Алкеев]] # [[Пётр Апраксин]] # [[Пётр Аргутинский-Долгоруков]] # [[Пётр Артемьев]] # [[Пётр Архангельский]] # [[Петр Байбарышев|Пётр Байбарышев]] # [[Петр Баландин|Пётр Баландин]] # [[Порфирий Афанасьев]] == Р == # [[Рабит Батулла]] # [[Равил Абдрахманов]] # [[Равил Агишев]] # [[Равил Алтынбаев]] # [[Равил Әдһәмов]] # [[Равил Әмирхан]] # [[Равил Балтанов]] # [[Равил Батыров]] # [[Равия Абдуллина]] # [[Радик Әфләтунов]] Әбүзәр улы # [[Радик Бариев (1961)]] # [[Радик Бәширов (1935)]] # [[Разак Әбүзәров]] Абдрахман улы, педагог # [[Раил Әбраров]] Нургали улы (генерал-майор) # [[Раиф Бакиров]] # [[Рамзес Габдрәшитов]] (Тәлгать улы) # [[Рамил Абдершин]] # [[Рамил Бәхтизин]] # [[Расих Әхмәтвәлиев]] # [[Рауза Аршинова]] # [[Рауза Бакыева]] # [[Рафаил Аширов]] # [[Рафаил Әмиров]] # [[Рафаил Баһаветдинов|Рафаэль Баһаветдинов]] # [[Рафаэль Агафонов]] # [[Рафаэль Әбүзәров]] Хаҗи улы # [[Рафил Габделмәҗитов]] (Гыйниятулла улы, нефтьче) # [[Рашат Әмирханов]] # [[Рәдиф Бәширов]] # [[Рәзилә Әсрутдинова]] # [[Рәзим Әхмәдуллин]] # [[Рәис Әбҗәлимов]] (Шакир улы) # [[Рәисә Габдрахманова]] # [[Рәиф Әмиров]] # [[Рәйсә Әхмәтьянова]] # [[Рәкыйп Әбүсев]] Әхмәт улы, математик # [[Рәмис Габдрәшитов]] # [[Рәсим Абдрахманов]] # [[Рәсим Акчурин]] # [[Рәсим Әмиров]] # [[Рәфгать Алтынбаев]] # [[Рәхмәтулла Әмирханов]] # [[Рәшид Әһлиуллов]] # [[Рәшит Абашев (1951)]] # [[Рәшит Абдуллин]] # [[Рәшит Азизов]] # [[Рәшит Алимов]] # [[Рәшит Алтынбаев]] # [[Рәшит Апаков]] # [[Рәшит Әҗимев]] # [[Рәшит Әхмәров]] # [[Рәшит Әхмәров]], Хәмзә улы (1939-1996), елга флоты эшлеклесе # [[Рәшит Әхмәров (биолог)]], Насыйп улы # [[Рәшит Әхмәтҗанов]] # [[Рәшит Әхмәтов]] # [[Рәшит Бәшәр]] # [[Рәүф Әбләзев]] # [[Резеда Әхиярова]] # [[Рем Абзалов]] # [[Ринат Аюкаев|Ренат Аюкаев]] # [[Ренат Әкбәров]] # [[Рельефның антропоген формалары]] # [[Риза Бариев]] # [[Ризван Ибраһимов]] # [[Ринат Абдрахманов]] # [[Ринат Абзалов]] (Абзал улы) # [[Ринат Акчурин]] # [[Ринат Әсәдуллин]] # [[Ринат Әхмәтҗанов]] # [[Ренат Әюпов|Ринат Әюпов]] # [[Ринат Бариев]] # [[Риф Акбашев]] # [[Рифат Әбүлханов]] Назыйм улы, балет артисты # [[Рифгать Әбдиев]] # [[Рифкать Әхмәдиев]] # [[Рифгать Әхмәтьянов|Рифкать Әхмәтьянов]] # [[Рифкать Баһаветдинев|Рифкат Баһаутдинов]] # [[Рифхәт Арсланов]] # [[Ришат Абдуллин]] # [[Роберт Әбүлмәмбәтов]] Шарифҗан улы, актёр # [[Роберт Әхмәтҗанов]] # [[Роза Әминова]] # [[Роза Әхмәдиева]] # [[Роза Әхтәмова]] # [[Роза Әюпова]] # [[Роза Бакиева|Роза Бакыева]] # [[Рөстәм Абдуллаев]] # [[Рөстәм Абделхаков]] # [[Рөстәм Абызов]] # [[Рөстәм Абязов]] # [[Рөстәм Акалаев]] # [[Рөстәм Әмиров]] # [[Рөстәм Әсфәндияров]] # [[Рөстәм Әхмәтов]], Фәһим улы (1950), биеклеккә сикерүче # [[Рөстәм Әхмәтов (икътисадчы)]], Рәфгать улы # [[Рөстәм Бакиров]] # [[Рөстәм Башкуров]] # [[Рөстәм Бәхтиозин|Рөстәм Бахтиозин]] # [[Рөстәм Баязитев|Рөстәм Баязитов]] # [[Рөстәм Бәйкиев]] # [[Рубин Абдуллин]] # [[Рузалин Бакиев|Рузалин Бакыев]] # [[Рус Алаты]] == С == # [[Сабир Алимов]] # [[Сабир Әхтәмов]] # [[Сабир Бәхтияров]] # [[Сабир Өметбаев]] # [[Садри Ахун]] # [[Садыйк Әбелханов]] # [[Садыйк Әхтәмов (1877)]] # [[Садия Биглова|Садыя Беглова]] # [[Сазанак]] # [[Салих Баттал]] # [[Салих Батыев]] # [[Самат Әхтәмов]] # [[Сания Бәхтиярова]] # [[Саре Абдуллина]] # [[Сафиулла Габдуллин]] # [[Сәвия Әмирова]] # [[Сәгыйть Агиш]] # [[Сәетгәрәй Алкин]] # [[Сәйяр Айдаров]] # [[Сәлах Атнагулов]] # [[Сәләм Алишев]] # [[Сәлим Айткулов]] # [[Сәлимә Абдрахманова]] (Салават кызы) # [[Сәлимҗан Баруди]] # [[Сәлимхан Әхмәтханов]] # [[Сәрвәр Әдһәмова]] # [[Сәхабә]] # [[Светлана Батыршина]] # [[Семён Альтшулер]] # [[Семен Баратаев|Семён Баратаев]] # [[Сергей Абруков]] Андрей улы, физик # [[Сергей Абуладзе]] # [[Сергей Аксаков]] # [[Сергей Алексеев (хирург)]] # [[Сергей Анаников]] # [[Сергей Андроненко]] # [[Сергей Афонский]] # [[Сергей Бахрушин]] # [[Ситдыйк Айдаров]] # [[«Совет хакимиятенә каршы оешкан төркем» эше]] # [[Соломон Арановский]] # [[Солтанморат Акбиев]] # [[Софья Бабкина]] # [[Сөзәклекләр асимметриясе]] # [[Сөләйман Бакырганый|Сөләйман Бакыргани]] # [[Сөләйман Габдрәшитов]] # [[Станислав Андреев]] # [[Сүсәнәк]] # [[Сыза]] == Т == # [[Тавык чәчәге]] # [[Тадеуш Банахевич]] # [[Татар Аксуы]] # [[Татар дәүләт җыр һәм бию ансамбле]] # [[Татарлар апологиясе]] # [[Татарстан архитектурасы]] # [[Татарстан дәүләт фольклор музыкасы ансамбле]] # [[Татарстан Республикасы Арбитраж суды]] # [[Татарстан халыклары Ассамблеясе|Татарстан Республикасы халыклары ассамблеясе]] # [[Татарстан Республикасының археологик картасы]] # [[Татарстанда атом-төш корылмаларына каршылар җәмгыяте]] # [[Татьяна Аникина]] # [[Татьяна Багаева]] # [[Таһир Айзатуллов]] # [[Таһир Әхмәтов]] # [[Таһир Балтачиев]] # [[Тәлгать Әхмәтов]] # [[Тәрҗемәи хәл]] # [[Тәүфикъ Әйди]] # [[Татарстан Республикасы Фәннәр академиясе]] # [[Тиенсыманнар]] # [[Тилебәрән]] # [[Тимерхан Әхмәтов]] # [[Тимофей Башкирев]] # [[Тимофей Белов]] # [[Тимур Акулов]] # [[Топографик анатомия]] # [[Торнабаш]] ([[:ru:Аистник|ru]]) ## [[Гади көтүче энәсе|Гади торнабашы]] ([[:ru:Аистник обыкновенный|ru]]) ## [[Татар торнабашы]] ([[:ru:Аистник татарский|ru]]) # [[Төмән өлкәсе татарлары ассоциациясе]] # [[Төпсез күл]] # [[Төрки-татар актлары]] # [[Тешсез әкәм-төкәмнәр]] == У == # [[Ульрих Авранек]] # [[Урта Идел һәм Урал буе татар халкы сөйләшләре атласы]] # [[Усман Абдуллов]] # [[Усман Әлмиев]] == Ү == # [[Үзбәк Алпаров]] # [[Үзбәк Әхмәров]] # [[Үзбәк Байчура]] # [[Үсемлекләрдә бактериаль авырулар]] == Ф == # [[Фазыл Әмиров]] # [[Фазылҗан Әхмәлетдинов]] # [[Фаил Әхмәдиев]] # [[Факил Әһлиуллин]] # [[Фасил Әхмәтов]] # [[Фатих Әмирхан]] # [[Фатыйх Бәхтиев|Фатих Бәхтиев]] # [[Фатиха Аитова]] # [[Фатиха Аитова мәктәбе]] # [[Фатиха Әбүзева]] Фәттах кызы, техника-технология белгече # [[Фатыйма Әфләтунова]] # [[Фәез Бәдриев]] # [[Фәйзрахман Бәгишев|Фәйзерахман Бегишев]] # [[Фәйзрахман Әминов]] # [[Фәйзулла Әһлетдинов]] # [[Фәнзаман Баттал]] # [[Фәрид Бәширов]] # [[Фәридә Алимова]] # [[Фәридеддин Гаттар]] # [[Фәрит Аблаев]] # [[Фәрит Аганин]] # [[Фәрит Айзәтов]] # [[Фәрит Акчурин]] # [[Фәрит Әбдерәзәков]] # [[Фәрит Әүхәдиев]] # [[Фәрит Әхмәтханов]] # [[Фәрит Баһаветдинов]] # [[Фәрит Бәдретдинев|Фәрит Бәдретдинов]] # [[Фәрит Бәйрәмов]] # [[Фәрит Бәхтиозин]] # [[Фәрит Бәшир]]ов # [[Фәрит Габдрәхим]] # [[Фәрхи Әхмәтов]] # [[Фәтхерахман Әхмәдиев]] # [[Фәүзи Байбурин]] # [[Фәүзия Бәйрәмова]] # [[Фәхрази Әхмәтвәлиев]] # [[Фәхрелислам Агиев]] # [[Фәхретдин Әбләзов]] # [[Федор Амлонг]] # [[Федор Аристов]] # [[Фёдор Амфитеатров]] # [[Фёдор Баталов]] # [[Фирдәвес Әхтәмова]] # [[Фидүс Әсхәдуллин]] # [[Фирая Әхмәдуллина]] # [[Фирая Әхмәтҗанова]] # [[Фирдәвес Әһлиуллина]] # [[Флүр Баһаутдинов|Флер Баһаветдинов]] # [[Флүрә Баязитова|Флёра Баязитова]] # [[Флора Әхмәтова-Урманче|Флора Әхмәтова]] # [[Флорид Әгъзамов]] # [[Фоат Авзалов]] # [[Фоат Әбүбәкеров]] # [[Фоат Әкбәров]] # [[Фоат Әхмәтҗанов]] # [[Франц Баллод]] == Х == # [[Хаҗиәхмәт Әбүзәров]] Кәрибулла улы # [[Хайваннар анатомиясе]] # [[Халид Алимәтов]] # [[Халидә Әхтәмова]] # [[Халидә Багданова|Халидә Богданова]] # [[Харис Әшрәфҗанов]] # [[Харрас Әюп|Харрас Әюпов]] # [[Хафиз Аднаш]] # [[Хәбиб Әсәров]] # [[Хәбиб Баянов]] # [[Хәбибулла Әхмәдуллин]] # [[Хәдичә Акчурина]] # [[Хәдичә Байчурова]] # [[Хәйдәр Акалаев]] # [[Хәйдәр Әгълиев]] # [[Хәйрулла Абдуллин]] # [[Хәйрулла Айбәтов]] # [[Хәлил Әбҗәлилов]] # [[Хәлил Базаревски]]й # [[Хәлил Әбүлханов]] # [[Хәлит Әминов]] # [[Хәлиулла Әхмәтшин]] # [[Хәмзә Ахунҗанов]] # [[Хәмит Әһлиуллин]] # [[Хәмит Әюпов (1908)]] # [[Хәниф Габдрахманов]] # [[Хәнисә Алишина]] # [[Хәсән Александрович]] # [[Хәсән Әхмәтгалиев]] # [[Хәсән Әхмәтшин]] һәм [[Хәсән Әхмәтшин (берләштерүгә)]] # [[Хәсән Әхтәмов]] # [[Хәсән Кайгы]] # [[Хикмәтулла Арсланов]] # [[Хөсәен Абушаев]] Йосыф улы, шагыйрь # [[Хөсәен Әмирханов]] # [[Хөсәен Байбиков]] # [[Хуҗа Бәдигый]] һәм [[Хуҗа Бәдигый (берләштерү)]] == Һ == # [[Һава Бакыева]] [[:d:Q93584179|d]] # [[Һади Атласи]] == Ц == == Ч == # [[Чуаш Аксуы]] # [[Чуллыклар]] # [[Чулпан Бәхтиярова]] # [[Чыңгыз Айтматов]] # [[Чыңгыз Әхмәров]] == Ш == # [[Шакир Абилов]] # [[Шакир Әхтәмов]] # [[Шамил Агиев]] # [[Шамил Алиев (1946)]] Ариф улы, [[Ка­зан авыл ху­җа­лы­гы инс­ти­ту­ты­]]н тәмамлаучы, фәннәр докторы # [[Шамил Анак]] # [[Шамил Әхмәтҗанов]], Сабир улы, җырчы # [[Шамил Әхмәтҗанов (инженер)]], Халикъ улы # [[Шамил Әхмәтов]] # [[Шамил Бариев]] # [[Шамил Башкиров]] # [[Шамил Габдрәшитов (1921)]] # [[Шаһбазгәрәй Әхмәров]] # [[Шаһвәли Башкиров]] # [[Шәехзадә Бабич]] # [[Шәйхулла Алкин]] # [[Шәмсия Апакай]] # [[Шәриф Гамиди]] # [[Шәүкәт Әмиров]] # [[Шәүкәт Биксәев|Шәүкәт Биксиев]] # [[Шәхсәнәм Әсфәндиярова]] # [[Шәһит Әхмәдиев]] # [[Шилки]] # [[Шиһаб Әхмәров|Шиһап Әхмәров]] # [[Шубай Арсланов]] == Щ == == Э == # [[Эдуард Әбелханов]] Кыям улы, радиоинженер # [[Эдуард Бадәмшин]] # [[Элекон]] # [[Эльбрус Баянов]] # [[Эльвира Батыева]] # [[Эльза Әхмәтова]] # [[Эльмира Альпатова]] # [[Эмилия Балалыкина]] # [[Эра Байбикова]] # [[Ирныс Бәкиров|Эрнест Бакиров]] # [[Эшсезлек]] == Ю == # [[Юлия Андреева]] # [[Юлия Андрианова]] # [[Юныс Әминов]] # [[Юныс Әхмәтҗанов]] # [[Юрий Аверко-Антонович]] # [[Юрий Акимов]] # [[Юрий Алаев]] # [[Юрий Артюхин]] # [[Юрий Әфләтунов]] # [[Юрий Бабанов]] # [[Юрий Балашов]] # [[Юрий Белостоцкий]] == Я == # [[Ягъфәр Әхмәтшин]] # [[Якуб Агишев]] # [[Якуб Айманов]] # [[Якуб Александрович]] ([[:ru:Александрович, Якуб Мустафович|ru]]) # [[Яңа әнис]], алма сорты # [[Яхъя Абдуллин]] == I == # [[ICL-КПО ВС]] [[Төркем:Исемлекләр]] [[Төркем:Татарча энциклопедияләр]] 6k4vdg3h35hz2ibotwqdqp17p15oes1 0 586749 5963037 3518915 2026-06-13T12:40:31Z InternetArchiveBot 35870 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5963037 wikitext text/x-wiki {{Гыйбадәтханә |Гыйбадәтханә төре = Мәчет |Татар атамасы = Орехово-Зуево җәмигъ мәчете |Үз атамасы = {{lang-ru| Соборная мечеть Орехово-Зуево}} |Рәсем = Г. Орехово-Зуево.jpg |Рәсем язуы = |Рәсем зурлыгы = |Хәзерге халәте = |Ил = Россия |Урнашу урыны статусы = [[шәһәр]] |Урнашу урыны = [[Файл:Flag of Moscow oblast.svg|20px|Мәскәү өлкәсе флагы]] [[Мәскәү өлкәсе]],<br/> [[Файл:Flag of Orekhovo-Zuevo (Moscow oblast).png|20px|Орехово-Зуево флагы]] [[Орехово-Зуево]], Лапин ур., 28 |Координатлары = 55°47′40″N, 38°58′37″E (G) (O) (Я) |Дин = [[Ислам]] |Мәхәллә = [[РФ мөселманнарының Диния нәзарәте]]<br/> [[Мәскәү өлкәсе мөселманнарының Диния нәзарәте]] <br/>Орехово-Зуево мәхәлләсе |Кайсы дини агымга карый = [[сөнни]] / [[хәнәфи]] |Бина төре = манарасы түбәсендә урнашкан мәчет |Архитектура стиле = ислам архитектурасы |Проект авторы = |Төзүче = |Нигезләүче = |Беренче телгә алу = |Нигезләү = [[1999]] |Төп даталар = [[1999]] (''төзелеш башлану'') <br/> [[2001]] (''төзелеш тәмамлану'') |Төзелешнең башлануы = [[1999]] |Төзелешнең тәмамлануы = [[2001]] |Янкормалары = |Ядкәрләре = |Халәте = гамәлдә |Сайт = |Commons = }} '''Орехово-Зуево җәмигъ мәчете''' ({{lang-ru| Соборная мечеть Орехово-Зуево}}) ― [[Мәскәү өлкәсе]]нең [[Орехово-Зуево]] шәһәрендә урнашкан мөселман гыйбадәтханәсе (''җәмигъ мәчете''). [[РФ мөселманнарының Диния нәзарәте]] составындагы Мәскәү өлкәсе мөселманнарының Диния нәзарәте карамагында. == Тарих == Орехово-Зуево шәһәренең мөселман җәмгыяте [[XIX гасыр]]дан да соңга калмыйча формалашкан. Ул вакытта җәмгыятьнең нигезен соңрак (1917 елда) шәһәргә берләшкән ике бистәдә (Орехово, Зуево) яшәүче җирле [[татарлар]] тәшкил итә<ref name="автоссылка1">Хайретдинов Д.З. Мусульманская община Орехово-Зуева // Ислам в Москве: энциклопедический словарь</ref>. XX гасырның беренче яртысында шәһәргә [[Идел|Идел буеннан]] күп санлы яңа күченүчеләр килеп урнаша. Озак вакытлар мөселман җәмгыяте [[Түбән Новгород өлкәсе]]нең татар авылларыннан: [[Олы Рбишча|Олы]] һәм [[Кече Ырбишча|Кече]] Рбишча, [[Кызыл Атау]], [[Сафаҗай]], [[Питрәксе]], [[Мунчәли]], [[Мәдәнә]], [[Чүмбәли]]дән күчеп килгән татарларның гаилә һәм күршелек элемтәләре нигезендә яши. Озак еллар ике бистәдә һәм Орехово-Зуево шәһәрендә [[мөселманнар]] өчен гыйбадәт кылу бинасы да, чын [[имам]] да булмаган. Исмәгыйль Сабиров (1901―2001) истәлекләренә караганда, ул елларда [[татарлар]] төрле урыннарда, хәтта чиста кырда (''һава торышына карап''), уртак гыйбадәт кылалар. [[Ураза бәйрәме|Ураза]] һәм [[Корбан бәйрәме|Корбан]] бәйрәмнәре гыйбадәтләре өчен ел да шәһәрдә төрле биналар арендага алына, соңрак [[намаз]]ларны Үзәк шәһәр зиратының мөселман өлешендә үткәрә башлыйлар (икенче шәһәр зиратындагы яңа мөселман участогына [[1984 ел]]да нигез салына). Бары тик [[Бөек Ватан сугышы]] алдыннан гына, [[1940-еллар]]да Орехово-Зуевога [[мулла]] дип аталып йөртелүче кеше – Шакирҗан Рәхмәтуллин («Казан-бабай» – бу аның килеп чыгышы турында сөйли) күчеп килә<ref name="автоссылка1" />. Орехово-Зуево мөселманнарының җирле дини оешмасы [[Россия Федерациясе мөселманнарының Диния нәзарәте]] составындагы Мәскәү өлкәсе мөселманнары Диния нәзарәтенә карый. == Бина == Мәчет [[Казан|Казан шәһәренең]] [[Мәрҗани мәчете]] үрнәге буенча проектланган. Проектның архитекторлары: Саратовский, Ковалев. Мәчет Орехово-Зуево [[тимер юл]] станциясе янында җирле мөселманнар акчасына 3 ел эчендә төзелгән һәм 2001 елда ачылган<ref>[http://dummo.ru/home/news/163-sa Мусульмане в Орехово-Зуево.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211202131905/http://dummo.ru/home/news/163-sa |date=2021-12-02 }} ДУМ Московской области</ref>. Комплексның [[ир-ат]]лар һәм [[хатын-кыз]]лар заллары (аерым керү юлы белән), тәһарәтханәсе, ашханәсе бар. Мәчет янында мәдәни үзәк бинасы урнашкан. Мәчетнең гомуми мәйданы 400 кв. м. Берьюлы 800 кешене сыйдыра ала. Бер [[манара]]сы бар. 2017 елда мәчетнең мөселман җәмгыяте «Мәскәү төбәгендә Ислам» ({{lang-ru|Ислам в Московском регионе}}) дигән беренче төбәкара фәнни конференция үткәргән, һәм ул ел саен уздырыла торганга әйләнгән<ref>Ислам в Московском регионе, Материалы I межрегиональной научной конференции. 2017</ref> <ref>[http://dummo.ru/home/news/3188-v-gorode-orekhovo-zuevo-moskovskoj-oblasti-sostoitsya-1-ya-nauchnaya-konferentsiya-islam-v-moskovskom-regione В городе Орехово-Зуево Московской области состоится 1-я научная конференция «Ислам в Московском регионе».] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211202131657/http://dummo.ru/home/news/3188-v-gorode-orekhovo-zuevo-moskovskoj-oblasti-sostoitsya-1-ya-nauchnaya-konferentsiya-islam-v-moskovskom-regione |date=2021-12-02 }} ДУММО</ref>. == Әдәбият == * ''Хайретдинов Д. З.'' Мусульманская община Орехово-Зуева // Ислам в Москве: энциклопедический словарь / Коллект. автор. Сост. и отв. редактор – Д. З. Хайретдинов. – Н. Новгород: Издательский дом «Медина», 2008. – 320 с., ил. – (Ислам в Российской Федерации; Вып. 2). == Моны да карагыз == * [[Мәскәү җәмигъ мәчете]] == Искәрмәләр == <small>{{искәрмәләр}}</small> {{Россия җәмигъ мәчетләре}} [[Төркем:Әлифба буенча мәчетләр]] [[Төркем:2001 елда төзелгән мәчетләр]] [[Төркем:Мәскәү өлкәсе мәчетләре]] mxvoje5t87m6rkmtz8r81ycdi9jiu81 0 819501 5963093 5935132 2026-06-13T20:13:12Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963093 wikitext text/x-wiki {{Координация исемлеге}} '''Күз авырулары исемлеге''' — аерым [[инфекцион авырулар]] турында татар телле энциклопедик мәкаләләр язу өчен координацион исемлек. Күптелле халыкара вики-волонтёрлар бергәләп ясалма интеллектлар укый-аңлый алган [[Викимәгълүмат]] системасында төркәлгәнен материаллардан автоматик килеш яңартылып тора. Тамгалары татарчалаштырылмаган чакта, башка телдәгесен бирә. {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q18123741} |section= |sort=label |columns=label:Исем, description:Тасвирлама,p828}} {| class='wikitable sortable' ! Исем ! Тасвирлама ! сәбәбе |- | ''[[:d:Q337998|acariasis]]'' | | |- | ''[[:d:Q3270160|actinobacillosis]]'' | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]'' |- | ''[[:d:Q4676975|actinomycetoma]]'' | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]'' |- | ''[[:d:Q422268|actinomycosis]]'' | | ''[[:d:Q147800|Actinomyces israelii]]''<br/>''[[:d:Q343452|Actinomycetales]]'' |- | ''[[:d:Q18554163|acute endophthalmitis]]'' | | |- | ''[[:d:Q18556685|acute hemorrhagic encephalitis]]'' | | |- | ''[[:d:Q18556883|acute pyelonephritis]]'' | | |- | ''[[:d:Q55785729|adult intestinal botulism]]'' | | |- | ''[[:d:Q55789797|aerobic actinomyces infection]]'' | | |- | ''[[:d:Q386408|African horse sickness]]'' | | ''[[:d:Q4408311|African horse sickness virus]]'' |- | ''[[:d:Q203133|African trypanosomiasis]]'' | | ''[[:d:Q33244|Trypanosoma brucei]]''<br/>''[[:d:Q9396337|Trypanosoma brucei gambiense]]''<br/>''[[:d:Q30216064|Trypanosoma brucei rhodesiense]]'' |- | ''[[:d:Q2348506|Aleutian disease]]'' | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]'' |- | ''[[:d:Q1430844|allergic bronchopulmonary aspergillosis]]'' | | |- | ''[[:d:Q448768|alveolar echinococcosis]]'' | | ''[[:d:Q669922|Echinococcus multilocularis]]'' |- | ''[[:d:Q949694|amebiasis]]'' | | ''[[:d:Q131027|Entamoeba histolytica]]'' |- | ''[[:d:Q18002779|American foulbrood]]'' | | ''[[:d:Q18088582|Paenibacillus larvae]]''<br/>''[[:d:Q166231|инфекция]]'' |- | ''[[:d:Q4745550|American tick bite fever]]'' | | ''[[:d:Q62889344|Rickettsia parkeri]]'' |- | ''[[:d:Q55788450|amoebiasis due to Entamoeba histolytica]]'' | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]'' |- | ''[[:d:Q55788453|amoebiasis due to free-living amoebae]]'' | | |- | ''[[:d:Q15460254|amoebic dysentery]]'' | | |- | ''[[:d:Q55790522|anaerobic cellulitis]]'' | | |- | ''[[:d:Q4065009|anaerobic infection]]'' | | |- | ''[[:d:Q18558008|anaerobic pneumonia]]'' | | |- | ''[[:d:Q2394735|anaplasmosis]]'' | | ''[[:d:Q70288|Anaplasma]]'' |- | ''[[:d:Q389123|Duck plague]]'' | | |- | ''[[:d:Q11679861|ancylostomiasis]]'' | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]'' |- | ''[[:d:Q2558586|angiostrongyliasis]]'' | | ''[[:d:Q1449098|Angiostrongylus cantonensis]]'' |- | ''[[:d:Q55231802|animal helminthiasis]]'' | | |- | ''[[:d:Q54945069|animal parasitic disease]]'' | | |- | ''[[:d:Q55223519|animal protozoan infections]]'' | | |- | ''[[:d:Q55082255|animal Salmonella infection]]'' | | |- | ''[[:d:Q54931725|animal toxoplasmosis]]'' | | |- | ''[[:d:Q3091959|anisakiasis]]'' | | ''[[:d:Q548871|Anisakis]]'' |- | ''[[:d:Q208726|anogenital venereal wart]]'' | | ''[[:d:Q184627|human papillomavirus infection]]'' |- | ''[[:d:Q2669284|arachnoiditis]]'' | | |- | ''[[:d:Q2859732|arbovirosis]]'' | | ''[[:d:Q630622|arbovirus]]'' |- | ''[[:d:Q2583514|Argentine hemorrhagic fever]]'' | | ''[[:d:Q51929761|Argentinian mammarenavirus]]'' |- | ''[[:d:Q842428|ascariasis]]'' | | ''[[:d:Q468771|Ascaris lumbricoides]]'' |- | ''[[:d:Q12211059|ascaridiasis]]'' | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]'' |- | ''[[:d:Q55789818|aspergillus niger infection]]'' | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]'' |- | ''[[:d:Q2663527|avian malaria]]'' | | ''[[:d:Q20722177|Plasmodium relictum]]'' |- | ''[[:d:Q11675828|avian tuberculosis]]'' | | ''[[:d:Q310728|Mycobacterium avium avium]]'' |- | ''[[:d:Q6853|B гипатиты]]'' | | ''[[:d:Q6844|Hepatitis B virus]]'' |- | ''[[:d:Q797668|Babesiosis]]'' | | ''[[:d:Q797656|Babesia]]''<br/>''[[:d:Q7777786|Babesia microti]]''<br/>''[[:d:Q4837802|Babesia bovis]]''<br/>''[[:d:Q1002578|Babesia divergens]]'' |- | ''[[:d:Q4838947|Bacillary peliosis]]'' | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]'' |- | ''[[:d:Q18558195|bacterial conjunctivitis]]'' | | |- | ''[[:d:Q18553275|bacterial exanthem]]'' | | |- | ''[[:d:Q727028|bacterial infectious disease]]'' | | ''[[:d:Q804517|pathogenic bacteria]]''<br/>''[[:d:Q804503|bacterial infection]]'' |- | ''[[:d:Q3678510|bacterial meningitis]]'' | | |- | ''[[:d:Q3776920|bacterial pneumonia]]'' | | [[бактерияләр]] |- | ''[[:d:Q54912126|bacterial sexually transmitted disease]]'' | | |- | ''[[:d:Q11864371|bacterial skin disease]]'' | | |- | ''[[:d:Q804521|bacterial vaginosis]]'' | | ''[[:d:Q127375|Gardnerella vaginalis]]'' |- | ''[[:d:Q2447562|balantidiasis]]'' | | ''[[:d:Q141236|Balantidium coli]]'' |- | ''[[:d:Q18553285|Barmah Forest virus disease]]'' | | ''[[:d:Q3560914|Barmah Forest virus]]'' |- | ''[[:d:Q809561|bartonellosis]]'' | | ''[[:d:Q135006|Bartonella]]'' |- | ''[[:d:Q682798|bejel]]'' | | ''[[:d:Q3998407|Treponema endemicum]]'' |- | ''[[:d:Q3508622|Bickerstaff's encephalitis]]'' | | |- | ''[[:d:Q135434860|bitter crab disease]]'' | | |- | ''[[:d:Q265420|blackwater fever]]'' | | |- | ''[[:d:Q18557641|bladder tuberculosis]]'' | | |- | ''[[:d:Q627368|blastomycosis]]'' | | |- | ''[[:d:Q162262|bluetongue disease]]'' | | ''[[:d:Q883122|bluetongue virus]]'' |- | ''[[:d:Q56244339|Bocavirus infection]]'' | | ''[[:d:Q667756|human bocavirus]]'' |- | ''[[:d:Q2700304|Bolivian hemorrhagic fever]]'' | | ''[[:d:Q3560886|Machupo virus]]''<br/>''[[:d:Q24719938|Chapare mammarenavirus]]'' |- | ''[[:d:Q4944687|borderline leprosy]]'' | | |- | ''[[:d:Q9430213|Borna disease]]'' | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]''<br/>''[[:d:Q9428680|Bornavirus]]'' |- | ''[[:d:Q895297|boutonneuse fever]]'' | | ''[[:d:Q2708461|Rickettsia conorii]]'' |- | ''[[:d:Q18975808|bovine hemorrhagic syndrome]]'' | | |- | ''[[:d:Q552330|bovine malignant catarrhal fever]]'' | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]'' |- | ''[[:d:Q18967690|bovine trypanosomiasis]]'' | | |- | ''[[:d:Q618032|bovine tuberculosis]]'' | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]'' |- | ''[[:d:Q4958833|Brazilian hemorrhagic fever]]'' | | ''[[:d:Q18966455|Sabiá virus]]'' |- | ''[[:d:Q4958908|Brazilian purpuric fever]]'' | | ''[[:d:Q5638269|Haemophilus influenzae biogroup aegyptius]]'' |- | ''[[:d:Q253332|Brill-Zinsser disease]]'' | | ''[[:d:Q952862|Rickettsia prowazekii]]'' |- | ''[[:d:Q734512|bronchopneumonia]]'' | | |- | ''[[:d:Q18558221|bulbar polio]]'' | | |- | ''[[:d:Q4997014|Bullous impetigo]]'' | | |- | ''[[:d:Q60250812|California encephalitis]]'' | | ''[[:d:Q3053938|California encephalitis virus]]'' |- | ''[[:d:Q683861|campylobacteriosis]]'' | | ''[[:d:Q265488|Campylobacter jejuni]]''<br/>''[[:d:Q131488|Campylobacter]]'' |- | ''[[:d:Q55789952|candida glabrata candidiasis]]'' | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]'' |- | ''[[:d:Q273510|candidiasis]]'' | | |- | ''[[:d:Q18558249|cardiovascular syphilis]]'' | | |- | ''[[:d:Q55785604|cavitary myiasis]]'' | | |- | ''[[:d:Q876887|cellulitis]]'' | | |- | ''[[:d:Q18554860|central nervous system tuberculosis]]'' | | |- | ''[[:d:Q5062121|central nervous system viral disease]]'' | | |- | ''[[:d:Q18967247|Chagas cardiomyopathy]]'' | | |- | ''[[:d:Q649558|Chagas disease]]'' | | ''[[:d:Q150162|Trypanosoma cruzi]]'' |- | ''[[:d:Q18324719|Chapare hemorrhagic fever]]'' | | ''[[:d:Q839212|Chapare virus]]'' |- | ''[[:d:Q5090486|chemical pneumonitis]]'' | | ''[[:d:Q418348|perfluorooctanoic acid]]'' |- | ''[[:d:Q243257|chikungunya]]'' | | ''[[:d:Q15794049|Chikungunya virus]]'' |- | ''[[:d:Q55009178|Chlamydia pneumonia]]'' | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]'' |- | ''[[:d:Q125333650|cholera infantum]]'' | | |- | ''[[:d:Q2726043|chromoblastomycosis]]'' | | [[Җәрәхәт|яра]]<br/>''[[:d:Q1058758|Chaetothyriales]]'' |- | ''[[:d:Q2544887|chronic atrophic rhinitis]]'' | | |- | ''[[:d:Q18558260|chronic canaliculitis]]'' | | |- | ''[[:d:Q10266065|chronic diarrhea]]'' | | |- | ''[[:d:Q55789100|chronic encephalitis]]'' | | |- | ''[[:d:Q18553920|chronic endophthalmitis]]'' | | |- | ''[[:d:Q55779876|chronic hepatitis B]]'' | | |- | ''[[:d:Q55779873|chronic hepatitis C]]'' | | |- | ''[[:d:Q12167939|chronic rhinitis]]'' | | |- | ''[[:d:Q1090290|chytridiomycosis]]'' | | ''[[:d:Q1543914|Batrachochytrium dendrobatidis]]''<br/>''[[:d:Q19826825|Batrachochytrium salamandrivorans]]'' |- | ''[[:d:Q18967339|classic Kaposi's sarcoma]]'' | | |- | ''[[:d:Q19000581|classical swine fever]]'' | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]''<br/>''[[:d:Q683770|classical swine fever virus]]'' |- | ''[[:d:Q1102300|clonorchiasis]]'' | | ''[[:d:Q1074210|Clonorchis sinensis]]'' |- | ''[[:d:Q487837|coccidiosis]]'' | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]'' |- | ''[[:d:Q488207|coccidiosis in rabbits]]'' | | |- | ''[[:d:Q63472138|cocoliztli epidemic]]'' | | [[Чәчәк (авыру)|Чәчәк]]<br/>''[[:d:Q162272|viral hemorrhagic fever]]''<br/>''[[:d:Q276201|Hantavirus]]''<br/>''[[:d:Q2264864|Salmonella enterica]]'' |- | ''[[:d:Q18557366|colon Kaposi sarcoma]]'' | | |- | ''[[:d:Q319315|Colorado tick fever]]'' | | ''[[:d:Q19838562|Colorado tick fever virus]]'' |- | ''[[:d:Q55790751|colorectal Kaposi sarcoma]]'' | | |- | ''[[:d:Q5150910|Combined pulmonary fibrosis and emphysema]]'' | | |- | ''[[:d:Q5160416|congenital cytomegalovirus infection]]'' | | ''[[:d:Q6946|Cytomegalovirus]]'' |- | ''[[:d:Q55787016|congenital enterovirus infection]]'' | | |- | ''[[:d:Q55788481|congenital Epstein-Barr virus infection]]'' | | |- | ''[[:d:Q1724539|congenital rubella syndrome]]'' | | [[кызылча]] |- | ''[[:d:Q5160454|congenital syphilis]]'' | | |- | ''[[:d:Q55787014|congenital varicella syndrome]]'' | | |- | ''[[:d:Q681970|contagious pustular dermatitis]]'' | | ''[[:d:Q2029700|Parapoxvirus ovis]]'' |- | ''[[:d:Q18975243|coronavirus disease]]'' | | [[Ортокоронавируслар]]<br/>''[[:d:Q278567|SARSr-CoV]]''<br/>''[[:d:Q4902157|MERS-CoV]]''<br/>[[SARS-CoV-2]]<br/>''[[:d:Q16983356|Human coronavirus 229E]]''<br/>''[[:d:Q16991954|Human coronavirus OC43]]''<br/>''[[:d:Q8351095|human Coronavirus NL63]]''<br/>''[[:d:Q16983360|Human coronavirus HKU1]]'' |- | ''[[:d:Q1066011|cowpox]]'' | | ''[[:d:Q12418974|cowpox virus]]'' |- | ''[[:d:Q138783400|Creative Diagnostics Humanized Control Antibodies]]'' | | |- | ''[[:d:Q139973312|Creative Diagnostics Ovalbumin (OVA) Epitope Peptide Antibodies]]'' | | |- | ''[[:d:Q139973166|Creative Diagnostics TCR-like Antibodies]]'' | | |- | ''[[:d:Q1077505|Crimean-Congo hemorrhagic fever]]'' | | ''[[:d:Q1788951|Orthonairovirus haemorrhagiae]]'' |- | ''[[:d:Q836356|croup]]'' | | |- | ''[[:d:Q2012642|cryptogenic organizing pneumonia]]'' | | |- | ''[[:d:Q1359898|cryptosporidiosis]]'' | | ''[[:d:Q134734|Cryptosporidium parvum]]''<br/>''[[:d:Q133078|Cryptosporidium]]''<br/>''[[:d:Q5191063|Cryptosporidium hominis]]''<br/>''[[:d:Q5191062|Cryptosporidium fragile]]''<br/>''[[:d:Q11916225|Cryptosporidium muris]]'' |- | ''[[:d:Q18557581|cutaneous anthrax]]'' | | |- | ''[[:d:Q1597571|cutaneous larva migrans]]'' | | |- | ''[[:d:Q2590966|cutaneous leishmaniasis]]'' | | ''[[:d:Q524818|Leishmania]]''<br/>''[[:d:Q1950818|Leishmania tropica]]''<br/>''[[:d:Q2493686|Leishmania aethiopica]]''<br/>''[[:d:Q2493771|Leishmania mexicana]]''<br/>''[[:d:Q2493699|Leishmania braziliensis]]'' |- | ''[[:d:Q3008595|cyclosporiasis]]'' | | ''[[:d:Q3008600|Cyclospora cayetanensis]]'' |- | ''[[:d:Q428447|cystoisosporiasis]]'' | | ''[[:d:Q2715018|Isospora belli]]''<br/>''[[:d:Q3155611|Isospora hominis]]'' |- | ''[[:d:Q18967922|Cytomegalovirus pneumonia]]'' | | |- | ''[[:d:Q16954986|deep dermatophytosis]]'' | | |- | ''[[:d:Q55790462|demodex folliculitis]]'' | | ''[[:d:Q1292038|infestation]]'' |- | ''[[:d:Q1030785|demodicosis]]'' | | ''[[:d:Q1292038|infestation]]'' |- | ''[[:d:Q18554268|dengue hemorrhagic fever]]'' | | |- | ''[[:d:Q4226389|dermal myiasis]]'' | | |- | ''[[:d:Q1909343|dermatophytosis]]'' | | ''[[:d:Q613894|Dermatophyte]]'' |- | ''[[:d:Q5265029|desquamative interstitial pneumonia]]'' | | |- | ''[[:d:Q1210303|dicrocoeliasis]]'' | | ''[[:d:Q21053|Dicrocoelium dendriticum]]''<br/>''[[:d:Q3026681|Dicrocoelium]]'' |- | ''[[:d:Q18976020|Dictyocaulus infectious disease]]'' | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]'' |- | ''[[:d:Q5274956|dientamoebiasis]]'' | | ''[[:d:Q1834255|Dientamoeba fragilis]]'' |- | ''[[:d:Q184489|digital dermatitis]]'' | | |- | ''[[:d:Q18554757|dipetalonemiasis]]'' | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]'' |- | ''[[:d:Q1227160|diphyllobothriasis]]'' | | ''[[:d:Q600082|Diphyllobothrium]]''<br/>''[[:d:Q61571148|Dibothriocephalus latus]]''<br/>''[[:d:Q2883490|Diphyllobothrium cordatum]]''<br/>''[[:d:Q1986135|Diphyllobothrium dendriticum]]''<br/>''[[:d:Q2029153|Diphyllobothrium hians]]'' |- | ''[[:d:Q444662|Dipylidium caninum infectious disease]]'' | | ''[[:d:Q81125|Dipylidium caninum]]'' |- | ''[[:d:Q443929|dirofilariasis]]'' | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]''<br/>''[[:d:Q1995242|Dirofilaria repens]]''<br/>''[[:d:Q134669|Dirofilaria immitis]]''<br/>''[[:d:Q5280911|Dirofilaria tenuis]]'' |- | ''[[:d:Q3030745|distomatosis]]'' | | ''[[:d:Q207547|Trematoda]]'' |- | ''[[:d:Q388646|dracunculiasis]]'' | | ''[[:d:Q1502531|Dracunculus medinensis]]'' |- | ''[[:d:Q18553951|Eastern equine encephalitis]]'' | | ''[[:d:Q306966|Eastern equine encephalitis virus]]'' |- | ''[[:d:Q777087|echinococcosis]]'' | | ''[[:d:Q344662|Echinococcus]]''<br/>''[[:d:Q630200|Echinococcus granulosus]]'' |- | ''[[:d:Q18554261|echinostomiasis]]'' | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]'' |- | ''[[:d:Q5334259|ectoparasitism]]'' | | ''[[:d:Q7880449|ectoparasite]]'' |- | ''[[:d:Q2845432|ehrlichiosis]]'' | | ''[[:d:Q5348629|Ehrlichia chaffeensis]]''<br/>''[[:d:Q62889117|Ehrlichia phagocytophila]]''<br/>''[[:d:Q16966900|Ehrlichia muris]]''<br/>''[[:d:Q5348630|Ehrlichia ewingii]]''<br/>''[[:d:Q5348627|Ehrlichia canis]]'' |- | ''[[:d:Q5348632|Ehrlichiosis ewingii infection]]'' | | ''[[:d:Q5348630|Ehrlichia ewingii]]'' |- | ''[[:d:Q1339539|empyema]]'' | | |- | ''[[:d:Q1339986|encephalitozoonosis]]'' | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]'' |- | ''[[:d:Q18967342|endemic African Kaposi's sarcoma]]'' | | |- | ''[[:d:Q131351764|endemic disease]]'' | | |- | ''[[:d:Q3084532|endemic typhus]]'' | | ''[[:d:Q3010410|Rickettsia typhi]]'' |- | ''[[:d:Q5376431|Endotheliitis]]'' | | |- | ''[[:d:Q1344603|enterohaemorrhagic Escherichia coli infection]]'' | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]'' |- | ''[[:d:Q19000403|Enterovirus infectious disease]]'' | | ''[[:d:Q519796|Enterovirus]]''<br/>''[[:d:Q1138287|Coxsackievirus]]''<br/>''[[:d:Q2271197|echovirus]]'' |- | ''[[:d:Q223663|epidemic pleurodynia]]'' | | |- | ''[[:d:Q1290616|epidemic typhus]]'' | | ''[[:d:Q952862|Rickettsia prowazekii]]'' |- | ''[[:d:Q3355380|epididymo-orchitis]]'' | | |- | ''[[:d:Q1347065|epiglottitis]]'' | | ''[[:d:Q1141979|Haemophilus influenzae]]'' |- | ''[[:d:Q5384031|Epstein–Barr virus infection]]'' | | ''[[:d:Q6900|Epstein–Barr virus]]'' |- | ''[[:d:Q18975687|equine Strongyle infections]]'' | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]'' |- | ''[[:d:Q1607983|erysipelothrix rhusiopathiae infectious disease]]'' | | ''[[:d:Q2346390|Erysipelothrix rhusiopathiae]]'' |- | ''[[:d:Q753654|erythema infectiosum]]'' | | ''[[:d:Q933694|Parvovirus B19]]'' |- | ''[[:d:Q18557555|esophageal tuberculosis]]'' | | |- | ''[[:d:Q55790471|external hirudiniasis]]'' | | |- | ''[[:d:Q5428701|factitious diarrhea]]'' | | |- | ''[[:d:Q18371582|Far East scarlet-like fever]]'' | | ''[[:d:Q139928|Yersinia pseudotuberculosis]]'' |- | ''[[:d:Q11996271|fascioloidiasis]]'' | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]'' |- | ''[[:d:Q2140729|fasciolopsiasis]]'' | | ''[[:d:Q3279537|Fasciolopsis buski]]'' |- | ''[[:d:Q6972442|fasciolosis]]'' | | ''[[:d:Q334149|Fasciola hepatica]]'' |- | ''[[:d:Q55787063|fetal parvovirus syndrome]]'' | | |- | ''[[:d:Q815753|filariasis]]'' | | |- | ''[[:d:Q1421272|Fitz-Hugh–Curtis syndrome]]'' | | |- | ''[[:d:Q5458307|Flea-borne spotted fever]]'' | | ''[[:d:Q7331931|Rickettsia felis]]'' |- | ''[[:d:Q110391577|Flurona]]'' | | [[SARS-CoV-2]]<br/>''[[:d:Q574258|influenza virus]]'' |- | ''[[:d:Q5696358|focal epithelial hyperplasia]]'' | | |- | ''[[:d:Q18553250|foodborne botulism]]'' | | |- | ''[[:d:Q55009396|Fornicata infectious disease]]'' | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]'' |- | ''[[:d:Q5509169|fungal meningitis]]'' | | |- | ''[[:d:Q55788416|furuncular myiasis]]'' | | |- | ''[[:d:Q18928476|fusariosis]]'' | | ''[[:d:Q131672|Fusarium]]'' |- | ''[[:d:Q1495085|gas gangrene]]'' | | |- | ''[[:d:Q18556166|gastrointestinal tuberculosis]]'' | | |- | ''[[:d:Q5532924|genetic resistance to malaria]]'' | | |- | ''[[:d:Q5548621|geotrichosis]]'' | | ''[[:d:Q5548626|Geotrichum candidum]]'' |- | ''[[:d:Q327005|glanders]]'' | | ''[[:d:Q134434|Burkholderia mallei]]'' |- | ''[[:d:Q2665559|gnathomiasis]]'' | | ''[[:d:Q5574160|Gnathostoma spinigerum]]''<br/>''[[:d:Q5574154|Gnathostoma hispidum]]'' |- | ''[[:d:Q4143044|gongylonematosis]]'' | | ''[[:d:Q3719022|Gongylonema pulchrum]]'' |- | ''[[:d:Q18558193|gonococcal endophthalmia]]'' | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]'' |- | ''[[:d:Q18558116|gonococcal iridocyclitis]]'' | | |- | ''[[:d:Q18558192|gonococcal keratitis]]'' | | |- | ''[[:d:Q19597369|gram-negative bacterial infection]]'' | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]'' |- | ''[[:d:Q55789782|gram-positive bacterial infections]]'' | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]'' |- | ''[[:d:Q1416773|granuloma inguinale]]'' | | ''[[:d:Q150946|Klebsiella granulomatis]]'' |- | ''[[:d:Q13587764|Group A streptococcal infection]]'' | | ''[[:d:Q131271|Streptococcus pyogenes]]''<br/>''[[:d:Q3500347|Streptococcus, group A]]'' |- | ''[[:d:Q18555383|haemonchiasis]]'' | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]'' |- | ''[[:d:Q15715699|Haemophilus influenzae infectious disease]]'' | | ''[[:d:Q1141979|Haemophilus influenzae]]''<br/>''[[:d:Q166231|инфекция]]'' |- | ''[[:d:Q1476361|HAM]]'' | | |- | ''[[:d:Q652744|hand, foot and mouth disease]]'' | | |- | ''[[:d:Q6137239|hantavirus pulmonary syndrome]]'' | | ''[[:d:Q1414484|Virus sin Nombre]]''<br/>''[[:d:Q16878929|New York virus]]''<br/>''[[:d:Q16975163|Black Creek Canal virus]]''<br/>''[[:d:Q16839332|Bayou virus]]''<br/>''[[:d:Q4754292|Andes virus]]''<br/>''[[:d:Q16850375|Calabazo virus]]'' |- | ''[[:d:Q3798547|Haverhill fever]]'' | | ''[[:d:Q3500345|Streptobacillus moniliformis]]'' |- | ''[[:d:Q9002005|hemorrhagic fever with renal syndrome]]'' | | ''[[:d:Q29001073|Orthohantavirus]]''<br/>''[[:d:Q16982722|Hantaan River virus]]''<br/>''[[:d:Q6163830|Seoul virus]]''<br/>''[[:d:Q3132458|Puumala virus]]''<br/>''[[:d:Q16981404|Dobrava-Belgrade virus]]''<br/>''[[:d:Q16992360|Saaremaa virus]]''<br/>''[[:d:Q16242878|Amur virus]]'' |- | ''[[:d:Q55787600|Hendra virus infection]]'' | | ''[[:d:Q1604979|Hendra virus]]'' |- | ''[[:d:Q18556185|hepatic tuberculosis]]'' | | |- | ''[[:d:Q154869|hepatitis C]]'' | | ''[[:d:Q708693|Hepatitis C virus]]'' |- | ''[[:d:Q327281|hepatitis D]]'' | | ''[[:d:Q1607636|hepatitis delta virus]]'' |- | ''[[:d:Q326643|hepatitis E]]'' | | ''[[:d:Q5731737|hepatitis E virus]]'' |- | ''[[:d:Q665258|herpangina]]'' | | |- | ''[[:d:Q6473911|herpes simplex]]'' | | ''[[:d:Q24808667|Simplexvirus humanalpha1]]''<br/>''[[:d:Q18965147|Simplexvirus humanalpha2]]'' |- | ''[[:d:Q182155|herpes zoster]]'' | | ''[[:d:Q6868|Human herpesvirus 3]]'' |- | ''[[:d:Q1613885|herpesviral encephalitis]]'' | | |- | ''[[:d:Q18557138|herpetic gastritis]]'' | | |- | ''[[:d:Q5743696|herpetic whitlow]]'' | | |- | ''[[:d:Q4137692|heterophyiasis]]'' | | ''[[:d:Q135777|Heterophyes heterophyes]]'' |- | ''[[:d:Q10293456|HSMI]]'' | | |- | ''[[:d:Q992139|human granulocytic anaplasmosis]]'' | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]'' |- | ''[[:d:Q18975234|human herpesvirus 8 infectious disease]]'' | | ''[[:d:Q983850|Kaposi's sarcoma-associated herpesvirus]]'' |- | ''[[:d:Q55783380|human herpesvirus type 6, Integrated]]'' | | |- | ''[[:d:Q55788194|human infection by orthopoxvirus]]'' | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]'' |- | ''[[:d:Q184627|human papillomavirus infection]]'' | | ''[[:d:Q69999790|human papilloma virus]]'' |- | ''[[:d:Q2051533|human parainfluenza]]'' | | ''[[:d:Q18965253|Human parainfluenza virus 1]]''<br/>''[[:d:Q18965256|Human parainfluenza virus 2]]''<br/>''[[:d:Q18965254|Human parainfluenza virus 3]]''<br/>''[[:d:Q18965258|Human parainfluenza virus 4]]'' |- | ''[[:d:Q12656487|hymenolepiasis]]'' | | ''[[:d:Q650470|Hymenolepis nana]]''<br/>''[[:d:Q2706090|Hymenolepis diminuta]]'' |- | ''[[:d:Q1641318|hypodermyasis]]'' | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]'' |- | ''[[:d:Q55786419|iatrogenic botulism]]'' | | |- | ''[[:d:Q55779847|iatrogenic Kaposi's sarcoma]]'' | | |- | ''[[:d:Q55787742|idiopathic disseminated cytomegalovirus infection]]'' | | |- | ''[[:d:Q55787741|idiopathic recurrent and disabling cutaneous herpes]]'' | | |- | ''[[:d:Q55787745|idiopathic severe pneumococcemia]]'' | | |- | ''[[:d:Q6007089|impetigo herpetiformis]]'' | | |- | ''[[:d:Q18554606|inclusion conjunctivitis]]'' | | ''[[:d:Q131065|Chlamydia trachomatis]]'' |- | ''[[:d:Q3643111|infant botulism]]'' | | ''[[:d:Q131268|Clostridium botulinum]]'' |- | ''[[:d:Q4316437|infection of the central nervous system]]'' | | |- | ''[[:d:Q18558118|infectious anterior uveitis]]'' | | |- | ''[[:d:Q872643|infectious bovine rhinotracheitis]]'' | | ''[[:d:Q478428|Bovine herpesvirus 1]]'' |- | ''[[:d:Q18975460|infectious canine hepatitis]]'' | | ''[[:d:Q486550|Infectious canine hepatitis]]'' |- | ''[[:d:Q55779965|infectious colitis]]'' | | |- | ''[[:d:Q10336461|infectious disease of the nervous system]]'' | | |- | ''[[:d:Q55789146|infectious disease with dementia]]'' | | |- | ''[[:d:Q55785635|infectious disease with epilepsy]]'' | | |- | ''[[:d:Q55785933|infectious disease with peripheral neuropathy]]'' | | |- | ''[[:d:Q55786275|infectious embryofetopathy]]'' | | |- | ''[[:d:Q54927311|infectious encephalitis]]'' | | |- | ''[[:d:Q55785371|infectious epithelial keratitis]]'' | | |- | ''[[:d:Q207367|infectious mononucleosis]]'' | | ''[[:d:Q6900|Epstein–Barr virus]]''<br/>''[[:d:Q24808725|Human betaherpesvirus 5]]'' |- | ''[[:d:Q55790483|infectious otitis media]]'' | | |- | ''[[:d:Q55786913|infectious panuveitis]]'' | | |- | ''[[:d:Q55786912|infectious posterior uveitis]]'' | | |- | ''[[:d:Q55786985|infective dermatitis associated with HTLV-1]]'' | | |- | ''[[:d:Q18553223|inhalation anthrax]]'' | | |- | ''[[:d:Q55786418|inhalational botulism]]'' | | |- | ''[[:d:Q18553216|intestinal botulism]]'' | | ''[[:d:Q131268|Clostridium botulinum]]'' |- | ''[[:d:Q55790457|intestinal helminthiasis]]'' | | |- | ''[[:d:Q475510|intestinal parasite infection]]'' | | ''[[:d:Q58339313|intestinal parasite]]'' |- | ''[[:d:Q18553329|intestinal schistosomiasis]]'' | | ''[[:d:Q1457418|Schistosoma]]'' |- | ''[[:d:Q55788495|intractable diarrhea of infancy]]'' | | |- | ''[[:d:Q55787614|invasive non-typhoidal salmonellosis]]'' | | |- | ''[[:d:Q110624138|Jamestown Canyon encephalitis]]'' | | ''[[:d:Q70626394|Jamestown Canyon orthobunyavirus]]'' |- | ''[[:d:Q6386930|Kemerovo tickborne viral fever]]'' | | |- | ''[[:d:Q1432397|Kyasanur forest disease]]'' | | ''[[:d:Q19838389|Kyasanur Forest disease virus]]'' |- | ''[[:d:Q2713959|La Crosse encephalitis]]'' | | ''[[:d:Q69351055|La Crosse virus]]'' |- | ''[[:d:Q1737838|laryngeal tuberculosis]]'' | | |- | ''[[:d:Q706845|Lassa fever]]'' | | ''[[:d:Q1806636|Lassa virus]]'' |- | ''[[:d:Q18558154|latent syphilis]]'' | | |- | ''[[:d:Q154882|legionnaires' disease]]'' | | ''[[:d:Q147885|Legionella pneumophila]]'' |- | ''[[:d:Q72000|Lemierre's syndrome]]'' | | ''[[:d:Q676829|Fusobacterium necrophorum]]'' |- | ''[[:d:Q6527832|lepromatous leprosy]]'' | | |- | ''[[:d:Q155098|leptospirosis]]'' | | ''[[:d:Q143779|Leptospira interrogans]]'' |- | ''[[:d:Q55787744|lethal idiopathic viral infection]]'' | | |- | ''[[:d:Q55785577|limbic encephalitis with LGI1 antibodies]]'' | | |- | ''[[:d:Q3824458|lipid pneumonia]]'' | | |- | ''[[:d:Q18554110|Listeria meningitis]]'' | | |- | ''[[:d:Q160653|listeriosis]]'' | | ''[[:d:Q746209|Listeria]]''<br/>''[[:d:Q292015|Listeria monocytogenes]]''<br/>''[[:d:Q3834923|Listeria grayi]]''<br/>''[[:d:Q3834924|Listeria ivanovii]]'' |- | ''[[:d:Q1760607|loiasis]]'' | | ''[[:d:Q134361|Loa loa]]'' |- | ''[[:d:Q614279|louping ill]]'' | | ''[[:d:Q19838288|Louping ill virus]]'' |- | ''[[:d:Q18554418|louse-borne relapsing fever]]'' | | ''[[:d:Q139991|Borrelia recurrentis]]'' |- | ''[[:d:Q592804|Ludwig's angina]]'' | | |- | ''[[:d:Q18553231|lujo hemorrhagic fever]]'' | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]'' |- | ''[[:d:Q1878776|lymphocytic choriomeningitis]]'' | | ''[[:d:Q19838576|lymphocytic choriomeningitis virus]]'' |- | ''[[:d:Q694552|lymphogranuloma venereum]]'' | | ''[[:d:Q20800254|Chlamydia trachomatis 434/BU]]''<br/>''[[:d:Q131065|Chlamydia trachomatis]]'' |- | ''[[:d:Q55782051|Lymphokine deficiency]]'' | | |- | ''[[:d:Q120645081|Lämmerdysenterie]]'' | | |- | ''[[:d:Q55783643|malaria, mild, susceptibility to]]'' | | |- | ''[[:d:Q4280605|mansonelliasis]]'' | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]'' |- | ''[[:d:Q18557951|maple bark strippers' lung]]'' | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]'' |- | ''[[:d:Q167264|Marburg virus disease]]'' | | ''[[:d:Q6755280|Marburg marburgvirus]]''<br/>''[[:d:Q7296794|Ravn virus]]'' |- | ''[[:d:Q3073143|Mayaro virus disease]]'' | | ''[[:d:Q18863953|Mayaro virus]]'' |- | ''[[:d:Q963944|melioidosis]]'' | | ''[[:d:Q140475|Burkholderia pseudomallei]]'' |- | ''[[:d:Q890785|meningococcal disease]]'' | | ''[[:d:Q154625|Neisseria meningitidis]]'' |- | ''[[:d:Q56634075|metapneumovirus infection]]'' | | ''[[:d:Q16606632|Metapneumovirus]]''<br/>''[[:d:Q743338|human metapneumovirus]]'' |- | ''[[:d:Q2559038|metastrongylosis]]'' | | ''[[:d:Q2392827|Metastrongylus elongatus]]''<br/>''[[:d:Q5266749|Metastrongylus pudendodectus]]''<br/>''[[:d:Q50410450|Metastrongylus salmi]]'' |- | ''[[:d:Q1934052|microsporidiosis]]'' | | ''[[:d:Q132652|Microsporidia]]'' |- | ''[[:d:Q18558102|monieziasis]]'' | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]'' |- | ''[[:d:Q55782116|monocyte chemotactic disorder]]'' | | |- | ''[[:d:Q18558072|mucocutaneous leishmaniasis]]'' | | ''[[:d:Q2493699|Leishmania braziliensis]]'' |- | ''[[:d:Q866602|multidrug-resistant tuberculosis]]'' | | |- | ''[[:d:Q782898|Murray Valley encephalitis]]'' | | ''[[:d:Q3053944|Murray Valley encephalitis virus]]'' |- | ''[[:d:Q6946984|Mycobacterium avium-intracellulare infection]]'' | | |- | ''[[:d:Q55787425|Mycobacterium xenopi infection]]'' | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]'' |- | ''[[:d:Q55788630|Mycoplasma encephalitis]]'' | | |- | ''[[:d:Q79054860|Mycoplasma pneumoniae infection]]'' | | ''[[:d:Q310904|Mycoplasma pneumoniae]]'' |- | ''[[:d:Q55790545|nail infection]]'' | | |- | ''[[:d:Q5656856|Nairobi disease]]'' | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]'' |- | ''[[:d:Q127808155|Nanophyetiasis]]'' | | ''[[:d:Q50231157|Neorickettsia helminthoeca]]'' |- | ''[[:d:Q4118581|necatoriasis]]'' | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]''<br/>''[[:d:Q2433913|Necator americanus]]'' |- | ''[[:d:Q55788209|necrotizing soft tissue infection]]'' | | |- | ''[[:d:Q18558168|neonatal candidiasis]]'' | | |- | ''[[:d:Q3706830|neonatal diarrhea]]'' | | |- | ''[[:d:Q3134326|neonatal herpes simplex]]'' | | |- | ''[[:d:Q18554548|neuroaspergillosis]]'' | | |- | ''[[:d:Q18554585|neuroschistosomiasis]]'' | | |- | ''[[:d:Q994794|noma]]'' | | [[Ачлы-туклы яшәү|ашап җиткермәү]] |- | ''[[:d:Q18556572|nonparalytic poliomyelitis]]'' | | |- | ''[[:d:Q3907637|nonspecific interstitial pneumonia]]'' | | |- | ''[[:d:Q11663754|nontuberculous mycobacterial infectious disease]]'' | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]'' |- | ''[[:d:Q18553284|O'nyong'nyong fever]]'' | | ''[[:d:Q1407583|O'nyong'nyong virus]]'' |- | ''[[:d:Q18556139|oesophagostomiasis]]'' | | |- | ''[[:d:Q2741820|Omsk hemorrhagic fever]]'' | | ''[[:d:Q18417346|Omsk hemorrhagic fever virus]]'' |- | ''[[:d:Q1048084|opisthorchiasis]]'' | | ''[[:d:Q1343161|Opisthorchis felineus]]''<br/>''[[:d:Q135523|Opisthorchis viverrini]]'' |- | ''[[:d:Q2886899|oral candidiasis]]'' | | |- | ''[[:d:Q18556156|oral tuberculosis]]'' | | |- | ''[[:d:Q18556140|ostertagiasis]]'' | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]'' |- | ''[[:d:Q680873|otitis externa]]'' | | |- | ''[[:d:Q7108870|otitis interna]]'' | | |- | ''[[:d:Q114821886|ovarian tuberculosis]]'' | | |- | ''[[:d:Q60774347|Pacific Coast tick fever]]'' | | ''[[:d:Q60777337|Rickettsia philipii]]'' |- | ''[[:d:Q10267832|pandemic disease]]'' | | |- | ''[[:d:Q1378675|panophthalmitis]]'' | | |- | ''[[:d:Q247096|paracoccidioidomycosis]]'' | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]'' |- | ''[[:d:Q2528129|paragonimiasis]]'' | | ''[[:d:Q133167|Paragonimus westermani]]''<br/>''[[:d:Q11066080|Paragonimus heterotremus]]''<br/>''[[:d:Q55113813|Paragonimus uterobilateralis]]''<br/>''[[:d:Q3363448|Paragonimus kellicotti]]''<br/>''[[:d:Q6060927|Paragonimus mexicanus]]''<br/>''[[:d:Q2349904|Paragonimus]]'' |- | ''[[:d:Q109647487|parapertussis]]'' | | ''[[:d:Q893436|Bordetella parapertussis]]'' |- | ''[[:d:Q1897162|parasitemia]]'' | | |- | ''[[:d:Q1601794|parasitic infectious diseases]]'' | | ''[[:d:Q10253316|parasite]]'' |- | ''[[:d:Q54911414|parasitic skin disease]]'' | | |- | ''[[:d:Q55009402|parasitic stramenopiles infectious disease]]'' | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]'' |- | ''[[:d:Q705906|paratyphoid fever]]'' | | ''[[:d:Q21384409|Salmonella enterica subsp. enterica serovar Paratyphi A]]''<br/>''[[:d:Q69484390|Salmonella enterica subsp. enterica serovar Paratyphi B]]''<br/>''[[:d:Q68807849|Salmonella enterica subsp. enterica serovar Paratyphi C]]'' |- | ''[[:d:Q2589418|pasteurellosis]]'' | | ''[[:d:Q310656|pasteurella multocida]]''<br/>''[[:d:Q2477372|Pasteurella]]''<br/>''[[:d:Q21325785|Mannheimia haemolytica]]'' |- | ''[[:d:Q55788860|pediatric Castleman disease]]'' | | |- | ''[[:d:Q532158|Pediculus humanus capitis infestation]]'' | | |- | ''[[:d:Q4364722|Pediculus humanus corporis infestation]]'' | | |- | ''[[:d:Q114799814|penile tuberculosis]]'' | | |- | ''[[:d:Q55790521|peptostreptococcus infectious disease]]'' | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]'' |- | ''[[:d:Q7850856|pericardial tuberculosis]]'' | | [[Туберкулёз|туберкулез]] |- | ''[[:d:Q1813747|phlebotomus fever]]'' | | ''[[:d:Q7827576|Toscana virus]]''<br/>''[[:d:Q29887743|Sandfly fever Sicilian virus]]''<br/>''[[:d:Q16992398|sandfly fever Naples virus]]'' |- | ''[[:d:Q922029|pinta disease]]'' | | ''[[:d:Q3538513|Treponema carateum]]'' |- | ''[[:d:Q926462|pityriasis versicolor]]'' | | |- | ''[[:d:Q55783814|Plasmodium falciparum fever episodes quantitative trait locus 1]]'' | | |- | ''[[:d:Q18554672|Plasmodium falciparum malaria]]'' | | |- | ''[[:d:Q18554412|Plasmodium vivax malaria]]'' | | |- | ''[[:d:Q3392410|pleural tuberculosis]]'' | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]'' |- | ''[[:d:Q4366062|pneumococcal infection]]'' | | ''[[:d:Q221179|Streptococcus pneumoniae]]'' |- | ''[[:d:Q3854685|pneumococcal meningitis]]'' | | |- | ''[[:d:Q4346007|Pogosta disease]]'' | | ''[[:d:Q2302993|Sindbis virus]]'' |- | ''[[:d:Q3073142|Pontiac fever]]'' | | |- | ''[[:d:Q1346131|Porcine enzootic pneumonia]]'' | | ''[[:d:Q3869024|Mycoplasma hyopneumoniae]]'' |- | ''[[:d:Q220188|post-polio syndrome]]'' | | |- | ''[[:d:Q11830340|postinfectious encephalitis]]'' | | |- | ''[[:d:Q7235947|Powassan encephalitis]]'' | | ''[[:d:Q3053946|Powassan virus]]''<br/>''[[:d:Q118455492|Orthoflavivirus powassanense]]'' |- | ''[[:d:Q3832899|primary effusion lymphoma]]'' | | |- | ''[[:d:Q18556215|primary syphilis]]'' | | |- | ''[[:d:Q704930|progressive multifocal leukoencephalopathy]]'' | | ''[[:d:Q1676563|Betapolyomavirus secuhominis]]'' |- | ''[[:d:Q7248868|progressive rubella panencephalitis]]'' | | |- | ''[[:d:Q7255050|Pseudomonas hot-foot syndrome]]'' | | ''[[:d:Q31856|Pseudomonas aeruginosa]]'' |- | ''[[:d:Q7255052|Pseudomonas infection]]'' | | ''[[:d:Q131143|Pseudomonas]]'' |- | ''[[:d:Q55784380|pulmonary fibrosis and/or bone marrow failure, Telomere-related, 1]]'' | | |- | ''[[:d:Q55784898|pulmonary fibrosis and/or bone marrow failure, Telomere-related, 3]]'' | | |- | ''[[:d:Q55784897|pulmonary fibrosis and/or bone marrow failure, Telomere-related, 4]]'' | | |- | ''[[:d:Q18558202|purulent endophthalmitis]]'' | | |- | ''[[:d:Q506652|pyelonephritis]]'' | | |- | ''[[:d:Q1923955|pyomyositis]]'' | | |- | ''[[:d:Q164818|Q fever]]'' | | ''[[:d:Q133971|Coxiella burnetii]]'' |- | ''[[:d:Q6587253|Queensland tick typhus]]'' | | ''[[:d:Q7331928|Rickettsia australis]]'' |- | ''[[:d:Q55788465|rare infectious disease]]'' | | |- | ''[[:d:Q1637701|Rasmussen's encephalitis]]'' | | |- | ''[[:d:Q18557164|rectum Kaposi's sarcoma]]'' | | |- | ''[[:d:Q55789456|relapsing epidemic typhus]]'' | | |- | ''[[:d:Q690032|relapsing fever borreliosis]]'' | | |- | ''[[:d:Q18558204|renal tuberculosis]]'' | | |- | ''[[:d:Q7315909|Respiratory bronchiolitis interstitial lung disease]]'' | | |- | ''[[:d:Q55782293|rheumatic fever-related antigen]]'' | | |- | ''[[:d:Q5763722|rhinoscleroma]]'' | | |- | ''[[:d:Q4845643|rhinosporidiosis]]'' | | ''[[:d:Q3764550|Rhinosporidium seeberi]]'' |- | ''[[:d:Q22461944|Rhinovirus infection]]'' | | ''[[:d:Q1351647|Rhinovirus]]'' |- | ''[[:d:Q1048101|rickettsialpox]]'' | | ''[[:d:Q7331927|Rickettsia akari]]'' |- | ''[[:d:Q646664|rickettsiosis]]'' | | ''[[:d:Q627992|Rickettsia]]'' |- | ''[[:d:Q326638|Rift Valley fever]]'' | | ''[[:d:Q14276794|Rift Valley fever virus]]'' |- | ''[[:d:Q18924547|Rocio virus encephalitis]]'' | | ''[[:d:Q7354115|Rocio virus]]'' |- | ''[[:d:Q744387|Rocky Mountain spotted fever]]'' | | ''[[:d:Q2698925|Rickettsia rickettsii]]'' |- | ''[[:d:Q2744442|Ross River fever]]'' | | ''[[:d:Q660537|Ross River virus]]'' |- | ''[[:d:Q7370337|Rotaviral gastroenteritis]]'' | | ''[[:d:Q164778|Rotavirus]]'' |- | ''[[:d:Q9333895|sarcocystosis]]'' | | ''[[:d:Q2658061|Sarcocystis]]'' |- | ''[[:d:Q103177|severe acute respiratory syndrome]]'' | | ''[[:d:Q85438966|SARS-CoV-1]]'' |- | ''[[:d:Q25098926|scedosporiosis]]'' | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]'' |- | ''[[:d:Q4236559|screw worm infectious disease]]'' | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]'' |- | ''[[:d:Q4678337|scrofula]]'' | | |- | ''[[:d:Q1194496|scrub typhus]]'' | | ''[[:d:Q3018329|Orientia tsutsugamushi]]'' |- | ''[[:d:Q7440546|seal finger]]'' | | |- | ''[[:d:Q18556216|secondary syphilis]]'' | | |- | ''[[:d:Q55411849|Semliki Forest fever]]'' | | ''[[:d:Q428413|Semliki Forest virus]]'' |- | ''[[:d:Q115387860|septic bursitis]]'' | | |- | ''[[:d:Q4417986|setariosis]]'' | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]'' |- | ''[[:d:Q327298|shigellosis]]'' | | ''[[:d:Q131029|Shigella]]''<br/>''[[:d:Q1644417|Shigella flexneri]]''<br/>''[[:d:Q4892937|Shigella boydii]]''<br/>''[[:d:Q6382438|Shigella sonnei]]''<br/>''[[:d:Q265094|Shigella dysenteriae]]'' |- | ''[[:d:Q7053975|Siberian tick typhus]]'' | | ''[[:d:Q7331936|Rickettsia sibirica]]'' |- | ''[[:d:Q52440562|Sindbis fever]]'' | | ''[[:d:Q2302993|Sindbis virus]]'' |- | ''[[:d:Q2458539|skin infection]]'' | | |- | ''[[:d:Q1807401|sodoku]]'' | | ''[[:d:Q7577829|Spirillum minus]]'' |- | ''[[:d:Q56313318|Spanish flu of 1918-1919 in Switzerland]]'' | | |- | ''[[:d:Q842169|sparganosis]]'' | | ''[[:d:Q141837|Spirometra erinaceieuropaei]]''<br/>''[[:d:Q61571598|Spirometra mansonoides]]''<br/>''[[:d:Q11616061|Sparganum proliferum]]''<br/>''[[:d:Q2307189|Sparganum]]'' |- | ''[[:d:Q18558100|splenic tuberculosis]]'' | | |- | ''[[:d:Q22350879|Spondweni fever]]'' | | ''[[:d:Q16682768|Spondweni virus]]'' |- | ''[[:d:Q767327|Sporotrichosis]]'' | | |- | ''[[:d:Q567660|St. Louis encephalitis]]'' | | ''[[:d:Q19838321|St. Louis encephalitis virus]]'' |- | ''[[:d:Q34879|staphylococcal infection]]'' | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]'' |- | ''[[:d:Q55787780|staphylococcal necrotizing pneumonia]]'' | | |- | ''[[:d:Q55787210|staphylococcal toxemia]]'' | | |- | ''[[:d:Q55789443|staphylococcal toxic-shock syndrome]]'' | | |- | ''[[:d:Q55779910|staphylococcus aureus infection]]'' | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]'' |- | ''[[:d:Q18558175|staphyloenterotoxemia]]'' | | |- | ''[[:d:Q5849703|streptococcal infection]]'' | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]'' |- | ''[[:d:Q11950665|streptococcal toxic shock-like syndrome]]'' | | |- | ''[[:d:Q55785372|stromal keratitis]]'' | | |- | ''[[:d:Q2360849|strongyloidiasis]]'' | | ''[[:d:Q244111|Strongyloides stercoralis]]'' |- | ''[[:d:Q111180300|Strongylosis]]'' | | ''[[:d:Q17166|Strongylida]]'' |- | ''[[:d:Q2271749|subacute bacterial endocarditis]]'' | | |- | ''[[:d:Q2475919|subacute sclerosing panencephalitis]]'' | | |- | ''[[:d:Q3724806|subdural empyema]]'' | | |- | ''[[:d:Q55784390|susceptibility to human herpesvirus 8]]'' | | |- | ''[[:d:Q11634308|swine erysipelas]]'' | | |- | ''[[:d:Q662016|swine vesicular disease]]'' | | ''[[:d:Q47400772|swine vesicular disease virus]]'' |- | ''[[:d:Q4420034|syngamosis]]'' | | ''[[:d:Q16531229|Syngamus]]'' |- | ''[[:d:Q2583311|tabes dorsalis]]'' | | |- | ''[[:d:Q18557869|tertiary syphilis]]'' | | |- | ''[[:d:Q570269|Teschen disease]]'' | | |- | ''[[:d:Q114799813|testicular tuberculosis]]'' | | |- | ''[[:d:Q47790|tetanus]]'' | | ''[[:d:Q309471|Clostridium tetani]]'' |- | ''[[:d:Q481392|theileriasis]]'' | | ''[[:d:Q5233857|Theileria]]''<br/>''[[:d:Q7777788|Theileria parva]]'' |- | ''[[:d:Q4199106|tick infestation]]'' | | |- | ''[[:d:Q4223496|tick paralysis]]'' | | ''[[:d:Q407752|neurotoxin]]'' |- | ''[[:d:Q41788331|Tick-borne paroxysmal rickettsiosis]]'' | | |- | ''[[:d:Q18554419|tick-borne relapsing fever]]'' | | ''[[:d:Q2911331|Borrelia duttoni]]''<br/>''[[:d:Q4946575|Borrelia hermsii]]''<br/>''[[:d:Q16944831|Borrelia parkeri]]''<br/>''[[:d:Q16975261|Borrelia turicatae]]''<br/>''[[:d:Q62906065|Borrelia crocidurae]]''<br/>''[[:d:Q20635356|Borrelia hispanica]]'' |- | ''[[:d:Q650766|tinea capitis vale]]'' | | |- | ''[[:d:Q1348374|tinea favosa]]'' | | |- | ''[[:d:Q2059267|tinea nigra]]'' | | ''[[:d:Q5906640|Hortaea werneckii]]'' |- | ''[[:d:Q5609817|tinea pedis]]'' | | |- | ''[[:d:Q4459615|toxascariasis]]'' | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]''<br/>''[[:d:Q145041|Toxascaris leonina]]'' |- | ''[[:d:Q55786242|toxin-mediated infectious botulism]]'' | | |- | ''[[:d:Q55790841|toxocara canis infection]]'' | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]''<br/>''[[:d:Q133092|Toxocara canis]]'' |- | ''[[:d:Q135423375|Tremor disease]]'' | | |- | ''[[:d:Q393477|trench fever]]'' | | ''[[:d:Q148561|Bartonella quintana]]'' |- | ''[[:d:Q7933588|trichodysplasia spinulosa]]'' | | ''[[:d:Q7840768|Trichodysplasia spinulosa polyomavirus]]'' |- | ''[[:d:Q55790883|trichomonal vulvovaginitis]]'' | | |- | ''[[:d:Q18967422|trichomonas balanoposthitis]]'' | | |- | ''[[:d:Q55790882|trichomonas cervicitis]]'' | | |- | ''[[:d:Q18966970|Trichomonas prostatitis]]'' | | |- | ''[[:d:Q55009420|Trichomonas tenax trichomoniasis]]'' | | ''[[:d:Q1102037|Trichomonas tenax]]'' |- | ''[[:d:Q4463309|trichostrongyloidosis]]'' | | ''[[:d:Q2066824|Trichostrongylus]]''<br/>''[[:d:Q5265208|Trichostrongylus colubriformis]]''<br/>''[[:d:Q5265072|Trichostrongylus vitrinus]]''<br/>''[[:d:Q5269232|Trichostrongylus axei]]''<br/>''[[:d:Q901112|Ostertagia ostertagi]]''<br/>''[[:d:Q5268856|Ostertagia circumcincta]]''<br/>''[[:d:Q1754336|Haemonchus contortus]]''<br/>''[[:d:Q50731081|Mecistocirrus digitatus]]''<br/>''[[:d:Q50410632|Trichostrongylus probolurus]]''<br/>''[[:d:Q50410633|Trichostrongylus skrjabini]]'' |- | ''[[:d:Q18554338|trichostrongylosis]]'' | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]'' |- | ''[[:d:Q2264130|trichuriasis]]'' | | ''[[:d:Q1154414|Trichuris trichiura]]'' |- | ''[[:d:Q3540280|trombiculiasis]]'' | | ''[[:d:Q1292038|infestation]]'' |- | ''[[:d:Q7850839|tuberculoid leprosy]]'' | | |- | ''[[:d:Q18554739|tuberculous empyema]]'' | | |- | ''[[:d:Q3854687|tuberculous meningitis]]'' | | |- | ''[[:d:Q18558227|tuberculous peritonitis]]'' | | |- | ''[[:d:Q153861|tularemia]]'' | | ''[[:d:Q1003460|Francisella tularensis]]'' |- | ''[[:d:Q2028074|tungiasis]]'' | | |- | ''[[:d:Q55636535|Unicentric Castleman disease]]'' | | |- | ''[[:d:Q18557889|ureter tuberculosis]]'' | | |- | ''[[:d:Q1122485|urethritis]]'' | | |- | ''[[:d:Q18554637|urinary schistosomiasis]]'' | | ''[[:d:Q134582|Schistosoma haematobium]]'' |- | ''[[:d:Q221668|urinary tract infection]]'' | | |- | ''[[:d:Q2500965|urogenital tuberculosis]]'' | | |- | ''[[:d:Q114821885|uterine tuberculosis]]'' | | |- | ''[[:d:Q27675547|vaccinia]]'' | | ''[[:d:Q1986297|vaccinia virus]]''<br/>''[[:d:Q1037810|smallpox vaccine]]'' |- | ''[[:d:Q114822288|vaginal tuberculosis]]'' | | |- | ''[[:d:Q55779917|varicella zoster infection]]'' | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]'' |- | ''[[:d:Q780805|varroosis]]'' | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]'' |- | ''[[:d:Q18558169|Venezuelan equine encephalitis]]'' | | ''[[:d:Q473462|Venezuelan equine encephalitis virus]]'' |- | ''[[:d:Q3067401|Venezuelan hemorrhagic fever]]'' | | ''[[:d:Q24719641|Guanarito mammarenavirus]]'' |- | ''[[:d:Q11634314|vesicular exanthema of swine]]'' | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]'' |- | ''[[:d:Q11549084|vesicular stomatitis]]'' | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]'' |- | ''[[:d:Q3053951|viral encephalitis]]'' | | |- | ''[[:d:Q3301664|viral meningitis]]'' | | |- | ''[[:d:Q2603200|viral pneumonia]]'' | | [[вируслар]] |- | ''[[:d:Q11903425|virulent Newcastle disease]]'' | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]'' |- | ''[[:d:Q2046113|visceral leishmaniasis]]'' | | |- | ''[[:d:Q18558200|vitreous abscess]]'' | | |- | ''[[:d:Q1369020|von Economo's disease]]'' | | |- | ''[[:d:Q977090|vulvovaginal candidiasis]]'' | | |- | ''[[:d:Q11627066|West Nile fever]]'' | | ''[[:d:Q158856|West Nile virus]]'' |- | ''[[:d:Q55783742|West nile virus, susceptibility to]]'' | | |- | ''[[:d:Q18553953|Western equine encephalitis]]'' | | ''[[:d:Q324467|Western equine encephalitis virus]]'' |- | ''[[:d:Q8027735|Wissler's syndrome]]'' | | |- | ''[[:d:Q18553251|wound botulism]]'' | | ''[[:d:Q131268|Clostridium botulinum]]'' |- | ''[[:d:Q55785603|wound myiasis]]'' | | |- | ''[[:d:Q4243298|xanthogranulomatous pyelonephritis]]'' | | |- | ''[[:d:Q76973|yaws]]'' | | ''[[:d:Q2451705|Treponema pertenue]]'' |- | ''[[:d:Q2600216|yersiniosis]]'' | | ''[[:d:Q135177|Yersinia enterocolitica]]'' |- | ''[[:d:Q8071861|Zika fever]]'' | | ''[[:d:Q202864|Zika virus]]'' |- | [[Абсцесс|абсыс]] | | |- | ''[[:d:Q164727|арнитуз]]'' | | ''[[:d:Q134275|Chlamydophila psittaci]]'' |- | [[Бетләү]] | | |- | [[Боррелиоз]] | | ''[[:d:Q2723634|Borrelia burgdorferi]]'' |- | [[Ботулизм]] | | ''[[:d:Q131268|Clostridium botulinum]]''<br/>''[[:d:Q208413|botulinum toxin group]]'' |- | [[Бруцеллез]] | | ''[[:d:Q313358|Brucella]]''<br/>''[[:d:Q3512031|Brucella melitensis]]''<br/>''[[:d:Q11353905|Brucella abortus]]''<br/>''[[:d:Q11353938|Brucella neotomae]]''<br/>''[[:d:Q836301|Brucella suis]]''<br/>''[[:d:Q4978547|Brucella canis]]'' |- | [[Ваба]] | | ''[[:d:Q160821|Vibrio cholerae]]'' |- | [[гельминтоз]] | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]'' |- | ''[[:d:Q7476596|Гениталийлар герпесы]]'' | | |- | [[Грипп|герип]] | | ''[[:d:Q287246|Orthomyxoviridae]]'' |- | ''[[:d:Q30953|динге бизгәге]]'' | | ''[[:d:Q476209|Dengue virus]]'' |- | [[дифтерия]] | инфекцион авыру | ''[[:d:Q131649|Corynebacterium diphtheriae]]'' |- | ''[[:d:Q1992236|интырабиюз]]'' | | ''[[:d:Q1253087|Enterobius vermicularis]]'' |- | [[Инфекцион гепатит А]] | | ''[[:d:Q4112120|Hepatitis A virus]]'' |- | ''[[:d:Q178275|испан гриппы]]'' | 1918 елда грипп пандемиясе | [[Беренче бөтендөнья сугышы]] |- | [[Йогышлы моллюск]] | | ''[[:d:Q3500611|Molluscum contagiosum virus]]'' |- | ''[[:d:Q31798|йомшак шанкыр]]'' | | ''[[:d:Q1114305|Haemophilus ducreyi]]'' |- | [[Капоши саркомасы]] | | ''[[:d:Q983850|Kaposi's sarcoma-associated herpesvirus]]''<br/>''[[:d:Q1637543|carcinogenesis]]'' |- | [[Кискен геморрагик конъюнктивит]] | | |- | ''[[:d:Q16664738|Колибактериоз]]'' | | ''[[:d:Q25419|Escherichia coli]]'' |- | ''[[:d:Q83319|корсак тифе]]'' | | ''[[:d:Q2264864|Salmonella enterica]]'' |- | [[Корчаңгы]] | | ''[[:d:Q500869|Sarcoptes scabiei]]'' |- | [[Котыру|котыру авыруы]] | | ''[[:d:Q698976|rabies virus]]'' |- | ''[[:d:Q43987|кошлар герипе]]'' | | |- | [[Криптококкоз]] | | ''[[:d:Q131924|Cryptococcus neoformans]]''<br/>''[[:d:Q149791|Cryptococcus gattii]]'' |- | [[кызылча]] | | ''[[:d:Q701609|Rubella virus]]'' |- | [[Лямблиоз]] | | ''[[:d:Q155630|Giardia lamblia]]'' |- | [[Ләперә|махау авыруы]] | | ''[[:d:Q155891|Mycobacterium leprae]]''<br/>''[[:d:Q10748967|Mycobacterium lepromatosis]]'' |- | ''[[:d:Q17583|милияр тубиркулүз]]'' | | |- | [[Мәчеләр тырмалау чире]] | | ''[[:d:Q140599|Bartonella henselae]]'' |- | [[Назофарингит|назафарингит]] | | ''[[:d:Q1351647|Rhinovirus]]''<br/>[[коронавируслар]]<br/>''[[:d:Q193447|аденовируслар]]''<br/>''[[:d:Q1052913|respiratory syncytial virus]]''<br/>''[[:d:Q743338|human metapneumovirus]]''<br/>''[[:d:Q2051533|human parainfluenza]]''<br/>''[[:d:Q667756|human bocavirus]]'' |- | [[Лимфангит|нокардиоз]] | | ''[[:d:Q131271|Streptococcus pyogenes]]'' |- | [[Нокардиоз]] | | ''[[:d:Q26268644|Nocardia abscessus]]''<br/>''[[:d:Q7046294|Nocardia farcinica]]''<br/>''[[:d:Q3140162|Nocardia asteroides]]''<br/>''[[:d:Q26268759|Nocardia cyriacigeorgica]]''<br/>''[[:d:Q4425574|Nocardia brasiliensis]]''<br/>''[[:d:Q26268728|Nocardia brevicatena]]''<br/>''[[:d:Q26268826|Nocardia paucivorans]]''<br/>''[[:d:Q26268821|Nocardia nova]]''<br/>''[[:d:Q26268854|Nocardia transvalensis]]'' |- | ''[[:d:Q12828848|нуталіёзы]]'' | | ''[[:d:Q797656|Babesia]]'' |- | [[Онхоцеркоз|Онхоцеркозлы кератит]] | | ''[[:d:Q137224|Onchocerca volvulus]]'' |- | [[Орбитаның бактериаль целлюлиты]] | | |- | [[Отит]] | | |- | [[Полиомиелит|палиямиилит]] | | ''[[:d:Q12438936|poliovirus]]'' |- | [[пневмония]] | үпкә авыруы | ''[[:d:Q166231|инфекция]]''<br/>''[[:d:Q677449|aspiration pneumonia]]''<br/>''[[:d:Q662860|тарту]]'' |- | [[пульпит]] | теш йомшагының (пульпаның) ялкынсынуы | |- | [[ринит]] | борын куышлыгының лайлалы тышчасы ял­кынсынуы | |- | [[Рожа ялкынсынуы]] | | ''[[:d:Q131271|Streptococcus pyogenes]]'' |- | [[Салкын тию]] | | ''[[:d:Q574258|influenza virus]]''<br/>''[[:d:Q1351647|Rhinovirus]]''<br/>[[коронавируслар]]<br/>''[[:d:Q193447|аденовируслар]]''<br/>''[[:d:Q1052913|respiratory syncytial virus]]''<br/>''[[:d:Q1138287|Coxsackievirus]]''<br/>''[[:d:Q2271197|echovirus]]''<br/>''[[:d:Q743338|human metapneumovirus]]''<br/>''[[:d:Q2051533|human parainfluenza]]''<br/>''[[:d:Q519796|Enterovirus]]''<br/>''[[:d:Q109316098|respiratory virus]]'' |- | [[Сальмонеллёз]] | | ''[[:d:Q150839|Salmonella]]'' |- | ''[[:d:Q154874|сары бизгәк]]'' | | ''[[:d:Q836749|yellow fever virus]]'' |- | [[сифилис]] | | ''[[:d:Q156007|Treponema pallidum]]'' |- | ''[[:d:Q840143|стрептококк фарингите]]'' | | ''[[:d:Q804503|bacterial infection]]'' |- | [[Талпан энцефалиты]] | | ''[[:d:Q251824|tick-borne encephalitis virus]]'' |- | [[Тилчә]] | | ''[[:d:Q1911079|foot-and-mouth disease virus]]'' |- | [[Токсоплазмоз|Токсоплазмозлы ретинит]] | | ''[[:d:Q131003|Toxoplasma gondii]]'' |- | [[Трахеит]] | | |- | [[Трахома|тырахума]] | | ''[[:d:Q131065|Chlamydia trachomatis]]'' |- | [[Түләмә]] | | ''[[:d:Q1935986|anthrax toxin]]''<br/>''[[:d:Q614156|Bacillus anthracis]]'' |- | [[Уиппл чире]] | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]'' |- | [[цистицеркоз]] | | ''[[:d:Q166231|инфекция]]'' |- | [[чабыртмалы тиф]] | | ''[[:d:Q1975198|Rickettsiaceae]]'' |- | ''[[:d:Q36855|чучка гериппы]]'' | | |- | [[Чәчәк (авыру)|Чәчәк]] | | ''[[:d:Q11877169|Variola virus (vaccinia)]]'' |- | [[Скарлатина|ыскарлатина]] | | ''[[:d:Q131271|Streptococcus pyogenes]]'' |- | [[Эбола бизгәге]] | | ''[[:d:Q5331908|Ebolavirus]]''<br/>''[[:d:Q10538943|Orthoebolavirus zairense]]'' |- | [[Эпидидимит]] | | |- | [[Импетиго|эстриптадирмия]] | | ''[[:d:Q188121|Staphylococcus aureus]]''<br/>''[[:d:Q131271|Streptococcus pyogenes]]'' |- | ''[[:d:Q738292|япун инсыфалиты]]'' | | ''[[:d:Q19838331|Japanese encephalitis virus]]'' |- | ''[[:d:Q12073151|Європейський гнилець]]'' | | ''[[:d:Q25863060|Melissococcus plutonius]]''<br/>''[[:d:Q18385980|Bacillus alvei]]'' |- | [[Җил чәчәге|җил чәчәге авыруы]] | | ''[[:d:Q6868|Human herpesvirus 3]]'' |- | ''[[:d:Q13046587|үпкә туберкулёзы]]'' | | |- | [[Гонорея|һанария]] | | ''[[:d:Q131129|Neisseria gonorrhoeae]]'' |- | ''[[:d:Q304601|myiasis]]'' | | ''[[:d:Q853811|maggot]]'' |- | ''[[:d:Q12592452|大韓民国の法定感染症]]'' | | |} {{Wikidata list end}} [[Төркем:Исемлекләр:Фән]] [[Төркем:Йогышлы авырулар]] gji50ee636ezdnegynrtwpxrjlrkirv 0 860771 5963166 5943560 2026-06-14T11:16:40Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963166 wikitext text/x-wiki {{Мәгълүмати исемлек}} {{seealso|Төркем:Казанда вафатлар|Казанда туганнар исемлеге}} '''Казанда вафатлар исемлеге''' яки '''Казанда вафат булган шәхесләр''' ({{lang-ru|Список умерших в Казани; Умершие в Казани<!-- {{Label||lang=ru}}-->}}, {{lang-en|List of individuals, dead in Kazan; Kazan deaths<!-- {{Label||lang=en}}-->}}) — тарих дәвамында [[Казан]] шәһәрендә вафат булган танылган [[шәхес]]ләр исемлеге. {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасына волонтёрлар керткән мәгълүматка нигезләнә, '''тулы түгел''' һәм хаталы була ала. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру/тулыландыру/төзәтү һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} Тамгалары татарчалаштырылмаган чакта, башка телдәгесен бирә. ''Авышлы язу'' әлегә [[Татарча Википедия]]дә үзләре турында мәкалә булмаганнарны билгели. <!-- Кул белән тутырылучы татарча тасвирламасы булмаганда - буш калдыра.--> {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P20 wd:Q900. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=label |columns=p570,label:исем,p106,p569,p19}} {| class='wikitable sortable' ! үлем датасы ! исем ! һөнәр төре ! туу датасы ! туу урыны |- | data-sort-value="1968" | 1968-08-12 | ''[[:d:Q123701991|Akim Denisov]]'' | ''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[инженер]] | data-sort-value="1885" | 1885-09-12 | |- | data-sort-value="1944" | 1944 | ''[[:d:Q4369768|Aleksandr Efimovitsj Polesitskiy]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1907" | 1907 | [[Харцызк|Харсызьк]] |- | data-sort-value="1878" | 1878 | ''[[:d:Q12117279|Aleksandr Lebedev]]'' | | data-sort-value="1798" | 1798 | [[Россия империясе]] |- | data-sort-value="1998" | 1998-09-29 | ''[[:d:Q139899418|Aleksandr Shirokov]]'' | | data-sort-value="1926" | 1926-12-21 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1988" | 1988 | ''[[:d:Q139483313|Aleksej Petrovič Onegov]]'' | ''[[:d:Q202883|ветеринар]]'' | data-sort-value="1907" | 1907 | |- | data-sort-value="1942" | 1942-04-19 | ''[[:d:Q660174|Alexander Elenkin]]'' | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q15924544|lichenologist]]''<br/>''[[:d:Q2083925|ботаника коллекционеры]]''<br/>''[[:d:Q98544732|фәнни коллекционер]]'' | data-sort-value="1873" | 1873-09-04 | [[Варшава]] |- | data-sort-value="2017" | 2017 | ''[[:d:Q139033689|Alʹfija Avzalovna Avzalova]]'' | [[җырчы]] | data-sort-value="1933" | 1933 | |- | data-sort-value="1993" | 1993-08-27 | ''[[:d:Q137715818|Andrey Prokopyev]]'' | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | data-sort-value="1922" | 1922-02-13 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1902" | 1902 | ''[[:d:Q104721860|Andrey Volkov]]'' | ''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1844" | 1844 | [[Россия империясе]] |- | data-sort-value="1838" | 1838-12-31 | ''[[:d:Q128195154|Anna Blank]]'' | | data-sort-value="1795" | 1795 | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1880" | 1880-11-01 | ''[[:d:Q3917311|Antanas Juška]]'' | ''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''<br/>''[[:d:Q17484288|ethnomusicologist]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]'' | data-sort-value="1819" | 1819-06-16 | ''[[:d:Q12652595|Daujotai]]'' |- | | ''[[:d:Q31292314|Babək Abuşov]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1950" | 1950-09-20 | [[Көрдәмир]] |- | data-sort-value="1881" | 1881 | ''[[:d:Q126945139|Carl Eisrich]]'' | [[җырчы]] | data-sort-value="1817" | 1817-05 | [[Рига]] |- | data-sort-value="1892" | 1892-05-11 | ''[[:d:Q11694336|Dmitrij Skałozubow]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1839" | 1839-08-21 | [[Кострома]] |- | data-sort-value="1881" | 1881-05-16 | ''[[:d:Q4397355|Dmitry Romanovsky]]'' | [[офицер]] | data-sort-value="1825" | 1825-02-25 | [[Тверь губернасы]] |- | data-sort-value="1506" | 1506 | ''[[:d:Q4522383|Dmitry Shein]]'' | ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | | |- | data-sort-value="1906" | 1906 | ''[[:d:Q95742822|Feliks Rymowicz]]'' | ''[[:d:Q12013238|офтальмолог]]'' | data-sort-value="1870" | 1870 | |- | data-sort-value="1847" | 1847-11-24 | ''[[:d:Q125483956|Firs Yushkov]]'' | [[хокук белгече]]<br/>[[укытучы]] | data-sort-value="1811" | 1811 | ''[[:d:Q4123713|Vologodsky Uyezd]]'' |- | data-sort-value="1888" | 1888-04-13 | ''[[:d:Q4205811|Franciszek Jellachich]]'' | [[галим]]<br/>[[хирург]] | data-sort-value="1808" | 1808 | |- | data-sort-value="1926" | 1926-04-24 | ''[[:d:Q124846599|Fyodor Gavrilov]]'' | ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q482980|автор]]'' | data-sort-value="1890" | 1890-02-16 | |- | data-sort-value="1948" | 1948-10-11 | ''[[:d:Q48955496|Fyodor Krasavin]]'' | ''[[:d:Q1402561|гаскәрбашы]]'' | data-sort-value="1896" | 1896-02-21 | ''[[:d:Q20674608|Тимонино (Любиман кӀошт)]]'' |- | data-sort-value="1983" | 1983 | ''[[:d:Q133736870|Gabdrahman Minskij]]'' | [[язучы]] | data-sort-value="1906" | 1906 | |- | data-sort-value="2005" | 2005-10-03 | ''[[:d:Q47341751|Gennadi Moskovski]]'' | ''[[:d:Q13382576|ишүче]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-04-21 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1907" | 1907-11-08 | ''[[:d:Q128200456|German Lokke]]'' | ''[[:d:Q33231|фотограф]]'' | data-sort-value="1834" | 1834 | [[Клайпеда]] |- | data-sort-value="1563" | 1563-12-05 | ''[[:d:Q3111725|Gourias de Kazan]]'' | ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]'' | data-sort-value="1450" | 15th century | ''[[:d:Q2259534|Radonezh]]'' |- | data-sort-value="1847" | 1847 | ''[[:d:Q94905191|Hellmuth Winter]]'' | [[хокук белгече]]<br/>[[язучы]] | data-sort-value="1785" | 1785 | [[Гадебуш]] |- | data-sort-value="1965" | 1965 | ''[[:d:Q139362071|Inna Mislavskaya]]'' | | data-sort-value="1881" | 1881 | |- | data-sort-value="1876" | 1876-02-13 | ''[[:d:Q136641985|Iosif Bolzani]]'' | [[математик]] | data-sort-value="1818" | 1818-09-18 | [[Берлин]] |- | data-sort-value="1943" | 1943 | ''[[:d:Q112520845|Iosif Savel‘jevič Vojtinskij]]'' | [[хокук белгече]] | data-sort-value="1884" | 1884 | [[Санкт-Петербург]] |- | | ''[[:d:Q64124960|Ivan Kotelov]]'' | ''[[:d:Q42973|архитектор]]'' | | |- | data-sort-value="1603" | 1603 | ''[[:d:Q104717716|Ivan Nashchokin]]'' | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q121998|илче]]'' | data-sort-value="1600" | 16th century | [[Рус патшалыгы|Рус дәүләте]] |- | data-sort-value="1887" | 1887-06-24 | ''[[:d:Q126028318|Ivan Nefediev]]'' | ''[[:d:Q42973|архитектор]]'' | data-sort-value="1835" | 1835 | |- | data-sort-value="1943" | 1943-02-06 | ''[[:d:Q12173175|Ivan Yakovlevich Yukhimenko]]'' | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | data-sort-value="1892" | 1892-10-14 | [[Харьков]] |- | data-sort-value="1530" | 1530 | ''[[:d:Q4176713|Ivan Yeropkin-Klyapikov]]'' | | | |- | data-sort-value="1904" | 1904-04-24 | ''[[:d:Q112164437|İlyas əl-Tsudaxari]]'' | | data-sort-value="1829" | 1829 | ''[[:d:Q4064258|Ameterkmakhi]]'' |- | data-sort-value="1826" | 1826 | ''[[:d:Q132853923|Johann Heinrich Ehrich]]'' | | | ''[[:d:Q1527635|Gispersleben]]'' |- | data-sort-value="1942" | 1942-05-05 | ''[[:d:Q16453758|Jonas Taurinskas]]'' | | data-sort-value="1890" | 1890-05-04 | ''[[:d:Q13193434|Plėnakiai]]'' |- | No/unknown value | ''[[:d:Q11728175|Jonasz Kazański]]'' | | | |- | data-sort-value="1878" | 1878-05-05<br/>1878 | ''[[:d:Q17446714|Julius Octavianus Mikszewicz]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1824" | 1824-10-24<br/>1824 | |- | data-sort-value="1875" | 1875-04-25 | ''[[:d:Q96464760|Józef Olszewski]]'' | ''[[:d:Q1125062|rebel]]'' | | |- | data-sort-value="1922" | 1922-02-03 | ''[[:d:Q134567222|Karl Aleksander Holzmann]]'' | ''[[:d:Q106823762|veterinary scientist]]'' | data-sort-value="1854" | 1854-06-30 | ''[[:d:Q14948301|Aakre manor]]''<br/>[[Тарту]] |- | data-sort-value="1871" | 1871 | ''[[:d:Q105349342|Kazimierz Choromański]]'' | | | |- | data-sort-value="1906" | 1906-10-30 | ''[[:d:Q97165404|Konstantin Arkhangelsky]]'' | ''[[:d:Q2114605|фармаколог]]'' | data-sort-value="1870" | 1870 | ''[[:d:Q4130254|Вязники өязе]]'' |- | data-sort-value="1938" | 1938-11-15 | ''[[:d:Q111529184|Ksawery Korbut]]'' | ''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''<br/>''[[:d:Q486748|пианист]]''<br/>''[[:d:Q765778|органист]]'' | data-sort-value="1869" | 1869-10-06 | [[Каунас]] |- | data-sort-value="1974" | 1974-09-24 | ''[[:d:Q115926028|Leonid Topchiy]]'' | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | data-sort-value="1913" | 1913-03-23 | [[Харьков]] |- | data-sort-value="1917" | 1917-05-25 | ''[[:d:Q119713884|Ljudmila Petrovna Osokinová]]'' | | data-sort-value="1858" | 1858-05-30 | |- | data-sort-value="1886" | 1886-01-19 | ''[[:d:Q19850434|Ludwik Nowicki]]'' | ''[[:d:Q486748|пианист]]'' | data-sort-value="1830" | 1830 | [[Vilnius|Вилнүс]] |- | data-sort-value="2010" | 2010 | [[Lúbov Speranskaya]] | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | data-sort-value="1918" | 1918-06-23<br/>1913-06-23 | [[Витебск]] |- | data-sort-value="1995" | 1995-09-27 | ''[[:d:Q131746092|Mariya Elizarova]]'' | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q47090899|музей эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]'' | data-sort-value="1908" | 1908-06-20 | [[Каранбаш (Дәүләкән районы)|Каранбаш]] |- | data-sort-value="1950" | 1950-09-05 | ''[[:d:Q6814013|Melvin L. Brown]]'' | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-02-02 | [[Магаффи (Пенсильвания)|Магаффи]] |- | data-sort-value="1661" | 1661<br/>1656 | ''[[:d:Q74200422|Mikołaj Kisiel]]'' | ''[[:d:Q94989033|ураднік]]'' | data-sort-value="1650" | 17th century | |- | data-sort-value="2016" | 2016 | ''[[:d:Q137109966|Mäsgud Gajnetdin]]'' | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | data-sort-value="1929" | 1929 | |- | data-sort-value="1518" | 1518 | [[Möxämmät-Ämin xan]] | | data-sort-value="1469" | 1469 | |- | data-sort-value="1952" | 1952-05-16 | ''[[:d:Q139384062|Məhəmməd Qali]]'' | [[Jurnalist|журналист]] | data-sort-value="1893" | 1893-03-24 | [[Татарстан байрагы]]<br/>[[Казан]] |- | data-sort-value="1864" | 1864-06-06 | ''[[:d:Q121555578|Napoleon Iwanicki]]'' | | data-sort-value="1835" | 1835 | |- | No/unknown value | ''[[:d:Q11790512|Nektariusz Kazański]]'' | | | |- | data-sort-value="1924" | 1924-07-20 | ''[[:d:Q60830488|Nikolai Bychkov]]'' | | | |- | data-sort-value="1865" | 1865-10-19 | ''[[:d:Q137516106|Nikolay Dmitrievich Mertvago]]'' | | data-sort-value="1805" | 1805-04-24 | [[Акмәсҗит]] |- | data-sort-value="1942" | 1942 | ''[[:d:Q124631946|Nikolay List]]'' | | data-sort-value="1875" | 1875 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1985" | 1985-02-12 | ''[[:d:Q105945844|Peter Kayukov]]'' | ''[[:d:Q35380338|гидрогеолог]]'' | data-sort-value="1908" | 1908-05-25 | ''[[:d:Q4134456|Gvardeytsy village]]'' |- | data-sort-value="1999" | 1999-01-10 | ''[[:d:Q138024153|Rashid Salakhutdinov]]'' | ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-06-03 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1918" | 1918-09-09 | ''[[:d:Q115653979|Roman Efimovich Petrov]]'' | ''[[:d:Q12713481|эшче]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]'' | data-sort-value="1886" | 1886-06-01 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1549" | 1549 | [[Сафа-Гәрәй|Safagäräy]] | | data-sort-value="1510" | 1510 | [[Baqçasaray|Бакчасарай]] |- | data-sort-value="1894" | 1894-07-04 | ''[[:d:Q26036645|Serafima Nikitichna Bazhina]]'' | ''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]] | data-sort-value="1839" | 1839-07-16 | [[Семёнов (шәһәр)]] |- | data-sort-value="1971" | 1971-03-22 | ''[[:d:Q21390625|Sergei F. Tsarevsky]]'' | ''[[:d:Q16271064|герпетолог]]''<br/>''[[:d:Q161944|диякын]]'' | data-sort-value="1887" | 1887-02-23 | [[Минск]] |- | data-sort-value="2005" | 2005-07-30 | ''[[:d:Q117400263|Sergey Mikhaylovich Bubennov]]'' | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q3374326|muralist]]''<br/>''[[:d:Q739437|рәссам-плакатчы]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-06-13 | [[Кемерово]] |- | data-sort-value="2009" | 2009-02-07 | ''[[:d:Q124128490|Shaida Abdrakhmanovna Maksudova]]'' | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | data-sort-value="1926" | 1926-11-29 | [[Уразай (Әгерҗе районы)]] |- | data-sort-value="1942" | 1942-09 | ''[[:d:Q27862991|Sofia Venediktovna Melikova-Tolstaïa]]'' | | data-sort-value="1885" | 1885 | |- | data-sort-value="1918" | 1918-02-14 | ''[[:d:Q109486564|Sophia Vasilievna Chicherina]]'' | | data-sort-value="1867" | 1867-02-19 | [[Париж]] |- | data-sort-value="1910" | 1910 | ''[[:d:Q123260673|Stanislovas Klikavičius]]'' | | data-sort-value="1853" | 1853-08-31 | |- | data-sort-value="1886" | 1886-01-24 | ''[[:d:Q4242326|Stanisław Krusiński]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>[[фәлсәфәче]] | data-sort-value="1857" | 1857-05-01 | [[Сарытау губернасы]] |- | data-sort-value="2018" | 2018-09-18 | ''[[:d:Q121767410|Suren Mirumyants]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-11-01 | [[Сәмәрканд]] |- | data-sort-value="2010" | 2010-11-28 | ''[[:d:Q111916269|Tahir Ğäzizef]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-09-12 | [[Иске Монасыйп]] |- | data-sort-value="1812" | 1812-12-03 | ''[[:d:Q16403574|Thomas Friedrich Sabler]]'' | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | data-sort-value="1768" | 1768-12-24 | [[Таллинн]] |- | data-sort-value="1948" | 1948-11-12 | [[Василий Виноградов (1874)|Vasili Vinogradov]] | [[композитор]]<br/>''[[:d:Q1259917|эскрипкәче]]'' | data-sort-value="1874" | 1874-01-07 | [[Алабуга]] |- | data-sort-value="2009" | 2009-05-18 | ''[[:d:Q106447045|Viktor Dering]]'' | ''[[:d:Q12800682|саксофонист]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-08-14 | [[Харбин]] |- | data-sort-value="2011" | 2011-01-04 | ''[[:d:Q20871302|Vladimir Andreev]]'' | ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-12-04 | [[Ногинск]] |- | data-sort-value="1942" | 1942 | ''[[:d:Q110008141|Vladimir Baranov]]'' | ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q294126|surveyor]]'' | data-sort-value="1872" | 1872 | [[Микулино|Микулин]] |- | data-sort-value="1942" | 1942 | ''[[:d:Q126846664|Vladimir Sergeevič Sadikov]]'' | ''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]''<br/>''[[:d:Q1792938|cure doctor]]'' | data-sort-value="1874" | 1874 | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="2006" | 2006 | ''[[:d:Q24010576|Vladimir Usov]]'' | ''[[:d:Q484188|серияле үтерүче]]''<br/>''[[:d:Q29042975|pedophile]]'' | data-sort-value="1957" | 1957 | [[Россия Совет Федератив Социалистик Республикасы|РСФСР]] |- | data-sort-value="1917" | 1917 | [[Vsevolod Luknitskiy|Vsevolod Luknitski]] | ''[[:d:Q1402561|гаскәрбашы]]'' | data-sort-value="1844" | 1844 | [[Петербург губернасы|Санкт-Петербург губернасы]] |- | | ''[[:d:Q101002537|Władysław Izbicki]]'' | | | |- | data-sort-value="1968" | 1968-02-21 | ''[[:d:Q1299717|Yakov Pechnikov]]'' | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | data-sort-value="1887" | 1887-04-15 | [[Воронеж]] |- | No/unknown value | ''[[:d:Q4340770|Yelena Oshanina]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q689909|feldsher]]'' | data-sort-value="1874" | 1874-06-12 | ''[[:d:Q4369413|Pokrovskoye, Pokrovsky District, Oryol Oblast]]'' |- | data-sort-value="1994" | 1994-02-28 | ''[[:d:Q133752711|Zaki Nuri]]'' | [[язучы]] | data-sort-value="1921" | 1921-12-24 | |- | data-sort-value="1950" | 1950-03-12 | ''[[:d:Q123512770|Ziya Abdulmanov]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | data-sort-value="1906" | 1906-12-22 | [[Янганай]] |- | data-sort-value="2016" | 2016-01-03 | [[Äsğät Ğalimcanov]] | ''[[:d:Q66660783|charity worker]]''<br/>''[[:d:Q1077064|charity]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-03-02 | [[Болын-Балыкчы авыл җирлеге]] |- | data-sort-value="2000" | 2000-02-16 | ''[[:d:Q94413509|Ămirkhan Eniki]]'' | [[язучы]] | data-sort-value="1909" | 1909 | |- | | [[Абдулла Гомәр]] | [[Jurnalist|журналист]] | data-sort-value="1906" | 1906-06-15 | [[Ырынбур]] |- | data-sort-value="1976" | 1976-10-28 | [[Абдулла Әхмәт]] | [[Jurnalist|журналист]] | data-sort-value="1905" | 1905-03-12 | ''[[:d:Q4189600|Zverinogolovskoye]]'' |- | data-sort-value="1938" | 1938-02-17 | [[Абрам Мусин]] | | data-sort-value="1898" | 1898 | [[Мунчәли|Иске Мочали]] |- | data-sort-value="2013" | 2013-12-24 | [[Абрек Абзгилдин]] | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q1281618|сынчы]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-03-01<br/>1934-03-01 | [[Баймак]] |- | data-sort-value="1960" | 1960-02-05 | [[Абруй Сәйфи]] | | data-sort-value="1890" | 1890 | [[Күлбай Мораса]] |- | data-sort-value="1842" | 1842-07-13 | [[Адальберт Лидл]] | | data-sort-value="1805" | 1805 | [[Львов]] |- | data-sort-value="1739" | 1739-10-10 | ''[[:d:Q20065574|Адамацький Олександр]]'' | ''[[:d:Q219477|мисиянир]]'' | | |- | | [[Адлер Тимергалин]] | [[язучы]] | data-sort-value="1931" | 1931-01-01 | [[Иске Минзәләбаш]] |- | data-sort-value="1911" | 1911 | [[Адольф Пор]] | ''[[:d:Q30002353|language teacher]]'' | data-sort-value="1851" | 1851-05-10 | [[Vilnius|Вилнүс]] |- | data-sort-value="1942" | 1942-09-19 | [[Адольф Рабинович]] | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1893" | 1893-04-05 | [[Одесса]] |- | data-sort-value="2006" | 2006-10-11 | [[Азат Аббасов]] | ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-01-19 | [[Алабуга]] |- | data-sort-value="2004" | 2004-06-09 | [[Азат Җәләлов|Азат Җәлалов]] | | data-sort-value="1929" | 1929-05-15 | [[Тәтеш]] |- | data-sort-value="2021" | 2021-12-08 | [[Азат Әхмәдуллин]] | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-10-13 | [[Байлар Сабасы]] |- | data-sort-value="2020" | 2020-12-13 | [[Айдар Хафиз|Ай­дар Ха­физ]] | ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q61817103|principal director]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-05-20 | [[Күн (торак пункты)|Күн]] |- | data-sort-value="2025" | 2025-03-28 | ''[[:d:Q133620039|Айдар Ногманов]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q107017212|некрополист]]'' | data-sort-value="1965" | 1965-03-28 | [[Кировград]] |- | data-sort-value="2010" | 2010-04-23 | [[Айрат Арсланов (артист)|Айрат Арсланов]] | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''<br/>''[[:d:Q1371925|диктор]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-04-10 | [[Ахун (Бүздәк районы)|Ахун]] |- | data-sort-value="2010" | 2010-07-27 | [[Айрат Закиров]] | | data-sort-value="1937" | 1937-03-06 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1996" | 1996-10-01 | [[Айтуган Госманов]] | | data-sort-value="1920" | 1920-12-19 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1922" | 1922-06-11 | [[Александр Агабабов]] | [[профессор]] | data-sort-value="1863" | 1863-02-12 | [[Әстерхан]] |- | data-sort-value="2021" | 2021-02-20 | ''[[:d:Q134725495|Александр Андреевич Провоторин]]'' | ''[[:d:Q28933489|turner]]'' | data-sort-value="1924" | 1924-11-03 | ''[[:d:Q23883063|Федюкино]]'' |- | data-sort-value="1968" | 1968-01-21 | [[Александр Арбузов]] | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1877" | 1877-08-31 | [[Арбузов-Баран|Арбузов-Бәрән]] |- | data-sort-value="1983" | 1983-01-08 | [[Александр Бажанов]] | | data-sort-value="1898" | 1898-08-30 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1918" | 1918-09-18 | [[Александр Баратынский]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1867" | 1867-07-04 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1953" | 1953-05-08 | [[Александр Барсков]] | | data-sort-value="1897" | 1897-12-26 | [[Панау (Питрәч районы)|Пановка (Питрәч районы)]] |- | data-sort-value="2009" | 2009-06-23 | [[Александр Бережной]] | | data-sort-value="1925" | 1925-07-10 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1992" | 1992-06-21 | [[Александр Бирюлин|Александр Бирүлин]] | | data-sort-value="1929" | 1929-12-08 | [[Либәшәү (Алексеевск районы)|Либәшәү]] |- | data-sort-value="1972" | 1972-06-10 | [[Александр Блохин]] | | data-sort-value="1916" | 1916-03-31 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1975" | 1975-06-10 | [[Александр Блудоров]] | | data-sort-value="1902" | 1902-04-15 | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1985" | 1985-07-26 | [[Александр Богоявленский|Александр Богоявленски]] | | data-sort-value="1908" | 1908-01-27 | [[Киев]] |- | data-sort-value="1997" | 1997-08-20 | [[Александр Бондаренко]] | | data-sort-value="1922" | 1922-09-09 | ''[[:d:Q4423595|Слободышче]]'' |- | data-sort-value="1977" | 1977-07-01 | [[Александр Борин]] | | data-sort-value="1906" | 1906-02-25 | [[Киев]] |- | data-sort-value="1978" | 1978-04-11 | [[Александр Булгаков]] | | data-sort-value="1911" | 1911-08-25 | [[Кәфә]] |- | data-sort-value="1943" | 1943-10-23 | [[Александр Васильев (1861)|Александр Васильев]] | [[галим]] | data-sort-value="1861" | 1861-02-23 | [[Шутнерово]] |- | data-sort-value="1960" | 1960-11-08 | [[Александр Васильченко]] | ''[[:d:Q730242|очучы-сынаучы]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | data-sort-value="1911" | 1911-11-23 | ''[[:d:Q4439620|Staraya Bezginka]]'' |- | data-sort-value="1941" | 1941-12-19 | [[Александр Введенский]] | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]'' | data-sort-value="1904" | 1904-11-23 | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1906" | 1906-04-29 | [[Александр Владимирский (1821)|Александр Владимирский]] | ''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]'' | data-sort-value="1821" | 1821 | [[Нижгар өязе]] |- | data-sort-value="1966" | 1966 | [[Александр Вознесенский (1888)|Александр Вознесенский]] | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | data-sort-value="1888" | 1888-07-17 | ''[[:d:Q18407171|Чукалы]]'' |- | data-sort-value="1907" | 1907-07-11 | [[Александр Ге]] | [[галим]] | data-sort-value="1842" | 1842-10-26 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1875" | 1875-10-16 | ''[[:d:Q63070385|Александр Герасимович Хрусталев]]'' | [[рухани]] | data-sort-value="1826" | 1826-09-24 | [[Чабаксар]] |- | data-sort-value="1948" | 1948 | ''[[:d:Q113682044|Александр Григорьев]]'' | | data-sort-value="1903" | 1903 | [[Олы Саурыш]] |- | data-sort-value="1992" | 1992-08-16 | [[Александр Гуляев (1920)]] | | data-sort-value="1920" | 1920-10-30 | [[Аксубай]] |- | data-sort-value="1904" | 1904-07-08 | [[Александр Гусев (1845)|Александр Гусев]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q123819727|Orthodox theologian]]'' | data-sort-value="1845" | 1845-08-23 | [[Тверь губернасы]] |- | data-sort-value="1965" | 1965-11-05 | [[Александр Демидович]] | ''[[:d:Q1781198|агроном]]''<br/>''[[:d:Q1368409|селекционер]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1897" | 1897-04-23 | [[Капыль]] |- | data-sort-value="1959" | 1959-10-29 | [[Александр Дубяго]] | ''[[:d:Q752129|астрофизик]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-12-18 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1910" | 1910-08-19 | [[Александр Зайцев]] | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1841" | 1841-06-20 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1988" | 1988-04-07 | ''[[:d:Q2833778|Александр Кармин]]'' | ''[[:d:Q2095549|очучы]]'' | data-sort-value="1910" | 1910 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2020" | 2020-09-17 | [[Александр Карпов (1953)|Александр Карпов]] | | data-sort-value="1953" | 1953-07-26 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2003" | 2003-06-23 | ''[[:d:Q124769813|Александр Кессель]]'' | | data-sort-value="1935" | 1935-11-20 | [[Одесса]] |- | data-sort-value="1972" | 1972-03-30 | [[Александр Ключарёв|Александр Ключарев]] | [[композитор]]<br/>''[[:d:Q158852|дирижёр]]'' | data-sort-value="1906" | 1906-02-19 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2005" | 2005-02-26 | [[Александр Коваль]] | | data-sort-value="1913" | 1913-06-03 | ''[[:d:Q558757|Abramovka]]'' |- | data-sort-value="1893" | 1893 | [[Александр Козлов (1816)|Александр Козлов]] | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | data-sort-value="1816" | 1816 | [[Ырынбур]] |- | data-sort-value="2021" | 2021-05-04 | [[Александр Коновалов (1934)|Александр Коновалов]] | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-01-30 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1973" | 1973-11-30 | [[Александр Курынов]] | ''[[:d:Q13381376|авыл атлетикачы]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-07-18 | ''[[:d:Q4477458|Уршелски]]'' |- | data-sort-value="1877" | 1877-12-15 | [[Александр Лазарев (1815)|Александр Лазарев]] | ''[[:d:Q16533|хөкемче]]'' | data-sort-value="1815" | 1815 | [[Пенза губернасы]] |- | data-sort-value="1933" | 1933-05-25 | ''[[:d:Q50220844|Александр Литвинов]]'' | ''[[:d:Q158852|дирижёр]]''<br/>''[[:d:Q1259917|эскрипкәче]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]'' | data-sort-value="1861" | 1861-06-10 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1815" | 1815-09-11 | [[Александр Лубкин]] | | data-sort-value="1770" | 1770 | [[Россия империясе]] |- | data-sort-value="2016" | 2016-02-04 | [[Александр Машин]] | ''[[:d:Q937857|футболчы]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-07-30 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1958" | 1958-12-14 | [[Александр Миславский (1880)]] | ''[[:d:Q2552072|гистолог]]''<br/>''[[:d:Q2055046|физиолог]]'' | data-sort-value="1880" | 1880-02-17 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1954" | 1954-12-22 | [[Александр Мурзин]] | [[галим]] | data-sort-value="1885" | 1885-08-19 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1851" | 1851-01-03 | [[Александр Нечаев]] | | data-sort-value="1779" | 1779 | [[Чистай өязе]] |- | data-sort-value="1942" | 1942-03-04 | [[Александр Никитин (1892)|Александр Никитин]] | [[укытучы]] | data-sort-value="1892" | 1892-08-24 | [[Тувси]] |- | data-sort-value="1993" | 1993-02-13 | [[Александр Норден]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]] | data-sort-value="1904" | 1904-07-24 | [[Сарытау]] |- | data-sort-value="1899" | 1899 | [[Александр Овсянников (1842)|Александр Овсянников]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q5758653|урта белем бирү оешмасында укытучы]]'' | data-sort-value="1842" | 1842 | [[Шуран (Татарстан)|Шуран]] |- | data-sort-value="1889" | 1889-04-03 | [[Александр Орлов (1840)|Александр Орлов]] | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q2732142|статистик]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | data-sort-value="1840" | 1840-10-13 | [[Инсар (шәһәр)|Инсар]] |- | data-sort-value="2009" | 2009-05-19 | [[Александр Панченко]] | ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-10-05 | [[Чиләбе]] |- | data-sort-value="1885" | 1885-05-20 | [[Александр Петров (1837)]] | | data-sort-value="1838" | 1838 | [[Пенза]] |- | data-sort-value="2018" | 2018-08-30 | [[Александр Пигалов]] | | data-sort-value="1936" | 1936-08-30 | |- | data-sort-value="1865" | 1865 | [[Александр Попов (1808)|Александр Попов]] | ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q19829967|mongolist]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1808" | 1808 | [[Волгоград]] |- | data-sort-value="1878" | 1878-12-31 | [[Александр Попов (1815)|Александр Попов]] | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>[[математик]] | data-sort-value="1815" | 1815-11-17 | [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]] |- | data-sort-value="1987" | 1987-08-31 | [[Александр Разумов]] | | data-sort-value="1897" | 1897-01-05 | [[Самар губернасы]] |- | data-sort-value="2014" | 2014-07-18 | [[Александр Салагаев]] | ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>[[профессор]] | data-sort-value="1952" | 1952-03-17 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2013" | 2013-10-21 | [[Александр Салий|Александр Сали]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-01-09 | [[Амдерма]] |- | data-sort-value="1973" | 1973-11-03 | [[Александр Сергеев (1915)|Александр Сергеев]] | | data-sort-value="1915" | 1915-07-27 | [[Емельяново (Татарстан)|Җәмәлән]] |- | data-sort-value="1875" | 1875-12-04 | [[Александр Соколов (хокук белгече)]] | [[галим]] | data-sort-value="1825" | 1825-08-20<br/>1828 | [[Казан губернасы]] |- | data-sort-value="1918" | 1918-12-03 | [[Александр Соловьев (1853)|Александр Соловьев]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]'' | data-sort-value="1853" | 1853-11-18 | [[Россия империясе]] |- | data-sort-value="1992" | 1992-12-14 | [[Александр Ступишин]] | [[галим]] | data-sort-value="1912" | 1912-06-26 | [[Псков]] |- | data-sort-value="1895" | 1895-06-18 | [[Александр Тепляшин|Александр Тепләшин]] | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | data-sort-value="1854" | 1854 | [[Мухино (Киров өлкәсе)|Мухино]] |- | data-sort-value="1929" | 1929-08-28 | [[Александр Тимофеев]] | ''[[:d:Q2640827|гинеколог]]'' | data-sort-value="1881" | 1881-02-28 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2021" | 2021-06-01 | [[Александр Федотов (1955)|Александр Федотов]] | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q21600439|landscape painter]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-01-25 | [[Выру]] |- | data-sort-value="1884" | 1884-02-04<br/>1884 | [[Александр Фрезе]] | ''[[:d:Q211346|психиатр]]'' | data-sort-value="1826" | 1826-04-03<br/>1826 | [[Таллинн]] |- | data-sort-value="1922" | 1922-11-07 | [[Александр Щербаков|Александр Чербаков]] | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1872" | 1872-03-22 | [[Россия империясе]] |- | data-sort-value="2020" | 2020-11-07 | ''[[:d:Q112136860|Александр Шамов]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-09-29 | [[Петропавел|Кызылъяр]] |- | data-sort-value="1976" | 1976-07-29 | [[Александр Шаповалов]] | | data-sort-value="1916" | 1916-11-09 | ''[[:d:Q4477943|Uspenka]]'' |- | data-sort-value="1905" | 1905-03-31 | [[Александр Штукенберг]] | ''[[:d:Q520549|геолог]]'' | data-sort-value="1844" | 1844-09-07 | [[Вышний Волочёк|Вышний Волочёк шәһәре]] |- | data-sort-value="1853" | 1853-02-04 | [[Александра Фукс]] | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]'' | data-sort-value="1792" | 1792<br/>1805 | [[Чабаксар]] |- | data-sort-value="2012" | 2012-09-14 | [[Алексей Берючевский|Алексей Берүчевски]] | ''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]''<br/>''[[:d:Q937857|футболчы]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-07-01 | No/unknown value |- | data-sort-value="2017" | 2017-07-27 | [[Алексей Богданов]] | | data-sort-value="1923" | 1923-10-28 | ''[[:d:Q4466097|Turki]]'' |- | data-sort-value="1943" | 1943-09-08 | [[Алексей Богородский]] | | data-sort-value="1870" | 1870-11-08 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1956" | 1956-04-10 | ''[[:d:Q135476249|Алексей Васильев]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]'' | data-sort-value="1882" | 1882-04-04 | [[Ыргыз (авыл)|Ыргыз]] |- | data-sort-value="2007" | 2007-11-29 | [[Алексей Дедков]] | [[галим]] | data-sort-value="1924" | 1924-04-01 | [[Дятьково|Дәтково]] |- | data-sort-value="1870" | 1870 | [[Алексей Лобачевский]] | | data-sort-value="1794" | 1794 | [[Россия империясе]] |- | data-sort-value="1927" | 1927 | [[Алексей Панормов]] | [[галим]] | data-sort-value="1859" | 1859-10-04 | [[Бөгелмә өязе]] |- | data-sort-value="1909" | 1909-11-09 | [[Алексей Попов (1856)|Алексей Попов]] | ''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q15962340|әдәбият теоретигы]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q10567966|liturgist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q123819727|Orthodox theologian]]'' | data-sort-value="1856" | 1856 | [[Яраң өязе]] |- | data-sort-value="2007" | 2007-12-24 | [[Алексей Ременников]] | | data-sort-value="1918" | 1918-11-10 | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1891" | 1891 | [[Алексей Соколовский|Алексей Соколовски]] | [[галим]] | data-sort-value="1822" | 1822 | [[Түбән Новгород]] |- | data-sort-value="1987" | 1987-06-29 | [[Алексей Суклетин]] | ''[[:d:Q484188|серияле үтерүче]]''<br/>''[[:d:Q60526706|cannibal]]''<br/>''[[:d:Q680928|каравылчы]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-03-23 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1930" | 1930-02-17 | [[Алексей Фаворский (1873)]] | ''[[:d:Q15839237|невропатолог]]'' | data-sort-value="1873" | 1873-02-10 | ''[[:d:Q27535879|Sedlistoye]]'' |- | data-sort-value="1904" | 1904-05-22 | [[Алексей Фортунатов]] | | data-sort-value="1850" | 1850-03-17 | [[Новгород губернасы]] |- | | [[Аллаһияр Вәлиуллин]] | [[композитор]] | data-sort-value="1924" | 1924-07-05 | [[Мамадыш кантуны]] |- | data-sort-value="2010" | 2010-01-05 | [[Алмаз Юлдашев]] | [[галим]] | data-sort-value="1926" | 1926-07-26 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2020" | 2020-07-11 | [[Альберт Әсәдуллин (виолончелист)|Альберт Әсәдуллин]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-10-16 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2021" | 2021-04-10 | [[Альта Мәхмүтова]] | | data-sort-value="1937" | 1937-06-09 | [[Бәзәкә]] |- | data-sort-value="1938" | 1938-05-09 | [[Альфред Лепа]] | ''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | data-sort-value="1896" | 1896-08-05 | [[Рига]] |- | data-sort-value="1979" | 1979-09-26 | [[Альфред Озол]] | ''[[:d:Q15401884|медицина галиме]]'' | data-sort-value="1891" | 1891-07-13 | [[Рига]] |- | data-sort-value="1994" | 1994-07-24 | [[Альфред Халиков]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-05-30 | [[Кизләү (Татарстан)|Кизләү]] |- | data-sort-value="2019" | 2019-06-30 | [[Әмир Камалиев|Аманулла]] | [[язучы]] | data-sort-value="1960" | 1960-05-29 | [[Шыгай (Апас районы)|Шыгай]] |- | data-sort-value="1970" | 1970-07-05 | ''[[:d:Q109332662|Амфитеатров, Фёдор Захарович]]'' | | data-sort-value="1897" | 1897-03-01 | ''[[:d:Q4140572|Гнань]]'' |- | data-sort-value="1986" | 1986-09-08 | [[Анатолий Казаков|Анатоли Казаков]] | [[офицер]] | data-sort-value="1923" | 1923-02-20 | [[Ормар]] |- | data-sort-value="1996" | 1996-11-04 | [[Анатолий Калмыков|Анатоли Калмыков]] | | data-sort-value="1946" | 1946-01-01 | [[Сабакүл]] |- | data-sort-value="1970" | 1970-10 | [[Анатолий Сибиркин|Анатоли Сибиркин]] | [[галим]] | data-sort-value="1907" | 1907 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1986" | 1986-06-09 | [[Анатолий Тякин|Анатоли Тәкин]] | | data-sort-value="1923" | 1923-03-09 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2010" | 2010-08-07 | [[Анатолий Басов]] | | data-sort-value="1923" | 1923-01-18 | [[Киев]] |- | data-sort-value="2022" | 2022-11-19 | ''[[:d:Q131823768|Анатолий Василевский]]'' | ''[[:d:Q29169123|баянчы]]''<br/>''[[:d:Q158852|дирижёр]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-03-11 | [[Плесецк]] |- | data-sort-value="2010" | 2010-07-20 | ''[[:d:Q111265614|Анатолий Кирсанов]]'' | | data-sort-value="1923" | 1923-11-09 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2022" | 2022-08-08 | [[Анатолий Луппов]] | [[композитор]]<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''<br/>''[[:d:Q486748|пианист]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-06-02 | [[Пачи (Киров өлкәсе)|Пачи]] |- | data-sort-value="1976" | 1976-09-14 | [[Анатолий Нефедьев]] | ''[[:d:Q11063|астроном]]'' | data-sort-value="1910" | 1910-11-23 | [[Камень-на-Оби]] |- | data-sort-value="1946" | 1946-06-20 | [[Андрей Агафонов]] | [[галим]] | data-sort-value="1884" | 1884-11-25 | [[Самар]] |- | data-sort-value="2010" | 2010-07-25<br/>2010-06-25 | [[Андрей Банников]] | | data-sort-value="1930" | 1930-08-25 | [[Алатыр]] |- | data-sort-value="1967" | 1967-11-27 | [[Андрей Болгарский|Андрей Болгарски]] | | data-sort-value="1886" | 1886-08-27 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2022" | 2022-03-25 | ''[[:d:Q112134475|Андрей Вазанов]]'' | | data-sort-value="1962" | 1962-07-24 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2019" | 2019-11-14 | [[Андрей Визел]] | | data-sort-value="1930" | 1930-10-19 | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1991" | 1991-09-28 | [[Андрей Гаврилов]] | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-10-19 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1932" | 1932-01-15 | [[Андрей Гордягин|Андрей Гордәгин]] | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | data-sort-value="1865" | 1865-10-17 | [[Пермь]] |- | data-sort-value="1975" | 1975-10-20 | [[Андрей Зенитов]] | | data-sort-value="1913" | 1913-05-15 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1938" | 1938-05-10 | [[Андрей Ишкинин]] | [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1891" | 1891-09-10 | [[Яңа Карамас (Волжск районы)|Яңа Карамас]] |- | data-sort-value="1854" | 1854-07-16 | [[Андрей Кайсаров]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1787" | 1787 | [[Александровка (Комсомол районы)|Александровка]] |- | data-sort-value="1910" | 1910-04-26 | [[Андрей Кукарников]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1849" | 1849 | No/unknown value |- | data-sort-value="1957" | 1957-10-15 | [[Андрей Луньяк]] | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1881" | 1881-12-05 | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1915" | 1915-12-25 | [[Андрей Пионтковский (1862)|Андрей Пионтковский]] | ''[[:d:Q1726903|criminal investigator]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q723682|dean]]'' | data-sort-value="1862" | 1862-07-03 | ''[[:d:Q4458065|Тирасполь өязе]]'' |- | data-sort-value="1998" | 1998 | [[Андрей Хабаров]] | ''[[:d:Q1340643|төзүче]]'' | data-sort-value="1919" | 1919-05-15 | |- | data-sort-value="2014" | 2014-06-15 | [[Андрей Харлов]] | ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-11-20 | [[Прокопьевск]] |- | data-sort-value="1995" | 1995-11-11 | [[Андрей Шпагонов]] | | data-sort-value="1969" | 1969-09-13 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1980" | 1980-08-05 | ''[[:d:Q55650403|Андрианов, Константин Семёнович]]'' | | data-sort-value="1908" | 1908-11-04 | ''[[:d:Q19690770|Yagodnoe]]'' |- | data-sort-value="2004" | 2004-07-07 | [[Анна Гацулина]] | ''[[:d:Q805221|балет артисты]]''<br/>''[[:d:Q55092822|ballet teacher]]'' | data-sort-value="1910" | 1910-09-22 | [[Волгоград]] |- | data-sort-value="1827" | 1827-12-30 | ''[[:d:Q67900902|Анна Николай кызы Родионова]]'' | ''[[:d:Q618532|алпавыт]]''<br/>''[[:d:Q12362622|philanthropist]]'' | data-sort-value="1751" | 1751 | [[Калуга губернасы]] |- | data-sort-value="1900" | 1900-03-29 | [[Антон Жбиковский]] | [[математик]] | data-sort-value="1829" | 1829-09-18 | [[Люблин губернасы|Лүблин гөбернәсе]] |- | data-sort-value="1879" | 1879-11-20 | [[Антоний (Амфитеатров)|Антоний]] | ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]'' | data-sort-value="1815" | 1815-10-27 | [[Мияс]] |- | data-sort-value="2014" | 2014 | [[Антонина Нефедьева]] | | data-sort-value="1921" | 1921 | [[Саранск]] |- | data-sort-value="1902" | 1902-05-02 | [[Аполлон Смирнов]] | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q723682|dean]]'' | data-sort-value="1838" | 1838-10-25 | [[Кнәгин]] |- | data-sort-value="1973" | 1973 | [[Аркадий Бобровский]] | | data-sort-value="1896" | 1896-01-22 | [[Круглыжи]] |- | data-sort-value="2006" | 2006-02-23 | [[Аркадий Пудовик]] | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1916" | 1916-03-15 | [[Чуел]] |- | data-sort-value="2006" | 2006-04-27 | [[Аркадий Родыгин]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q2961975|башкарма директор]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-05-01 | [[Кизнәр (бистә)|Кизнәр]] |- | data-sort-value="1993" | 1993-10-07 | [[Аркадий Шофман]] | [[галим]] | data-sort-value="1913" | 1913-11-15 | [[Гарадок|Һарадок]] |- | data-sort-value="1907" | 1907-04-28 | [[Аркадий Якобий]] | ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q651566|гигиенист]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q17143199|medical examiner]]'' | data-sort-value="1827" | 1827-10-04 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1937" | 1937-12-13 | ''[[:d:Q125212926|Арнольд Бренинг]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q105186|фармацевт]]''<br/>''[[:d:Q33231|фотограф]]'' | data-sort-value="1879" | 1879-05-06 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1847" | 1847-09-26 | [[Арнольд Дечеверри]] | | data-sort-value="1794" | 1794 | ''[[:d:Q174247|Mâcon]]'' |- | data-sort-value="1900" | 1900-03-09 | [[Арсений Щербаков|Арсени Чербаков]] | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | data-sort-value="1839" | 1839-08-16 | [[Шомбыт]] |- | data-sort-value="1960" | 1960-07-01 | [[Артур Бренинг]] | | data-sort-value="1877" | 1877-10-09 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1965" | 1965-12-06 | [[Артём Айдинов]] | ''[[:d:Q315247|university student]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-07-22 | [[Tbilisi|Тбилиси]] |- | data-sort-value="2007" | 2007-11-29 | ''[[:d:Q135484906|Архиреев, Геннадий Николаевич]]'' | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-06-04 | [[Зөя (Яшел Үзән районы)|Зөя]] |- | data-sort-value="2018" | 2018-01-12 | [[Асия Галиева]] | | data-sort-value="1929" | 1929-04-25 | [[Кызылъяр (Баулы районы)|Кызылъяр]] |- | data-sort-value="2004" | 2004-11-04 | [[Асия Хәйруллина]] | ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-07-15 | [[Түбән Барыш|Ясаклы Бураш]] |- | data-sort-value="1996" | 1996-05-09 | [[Атилла Расих]] | [[язучы]] | data-sort-value="1916" | 1916-09-03 | [[Троицк (Чиләбе өлкәсе)|Троицк]] |- | data-sort-value="1868" | 1868-01-02 | [[Афанасий (Соколов)|Афанасий]] | ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]'' | data-sort-value="1801" | 1801-06-27 | [[Буй (шәһәр)|Буй]] |- | data-sort-value="2002" | 2002-03-13 | [[Аяз Гыйләҗев]] | [[язучы]] | data-sort-value="1928" | 1928-01-17 | [[Чукмарлы]] |- | data-sort-value="1849" | 1849-08 | [[Байморат бине Мөхәррәм әл-Мәңгәри]] | | data-sort-value="1780" | 1780s | No/unknown value |- | data-sort-value="1976" | 1976-10-31 | [[Байназар Әлминов]] | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | data-sort-value="1909" | 1909-08-14 | [[Ырынбур өлкәсе]] |- | data-sort-value="1990" | 1990-08-06 | [[Бакый Урманче]] | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q1281618|сынчы]]''<br/>''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]'' | data-sort-value="1897" | 1897-02-23 | [[Күл Черкене]] |- | | [[Барлас Камалов]] | [[язучы]] | data-sort-value="1930" | 1930-01-17 | [[Чистай]] |- | data-sort-value="1999" | 1999-01-17 | [[Барый Әхтәмов]] | ''[[:d:Q805221|балет артисты]]'' | data-sort-value="1910" | 1910-06-19 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1999" | 1999-10-25 | [[Бату Мулюков]] | [[композитор]] | data-sort-value="1928" | 1928-04-17 | [[Байсын]] |- | data-sort-value="1893" | 1893 | [[Баһаветдин Вәисев]] | | data-sort-value="1810" | 1810-09-12 | [[Зөя өязе]] |- | data-sort-value="1536" | 1536-07 | ''[[:d:Q4080903|Беззубцев, Фёдор Иванович]]'' | ''[[:d:Q1402561|гаскәрбашы]]'' | | |- | data-sort-value="1944" | 1944 | [[Бенцион Циюни|Бенсион Сиюни]] | ''[[:d:Q133485|раввин]]'' | data-sort-value="1885" | 1885 | [[Резекне]] |- | data-sort-value="1923" | 1923-02-06 | ''[[:d:Q12535115|Бернияз Күлеев]]'' | [[шагыйрь]] | data-sort-value="1899" | 1899 | |- | data-sort-value="1898" | 1898-04-23 | ''[[:d:Q124771659|Бечко-Друзин, Владимир Кузьмич]]'' | ''[[:d:Q42973|архитектор]]'' | data-sort-value="1823" | 1823 | [[Каманича]] |- | data-sort-value="1918" | 1918-10-14 | [[Билалетдин Габиди]] | | data-sort-value="1841" | 1841-05-20 | [[Иске Казиле]] |- | data-sort-value="2008" | 2008-03-18 | [[Билсур Габделхәев]] | [[галим]] | data-sort-value="1936" | 1936-10-29 | ''[[:d:Q27579070|Txistoprudni]]'' |- | data-sort-value="1611" | 1611-03-07 | [[Богдан Бельский]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q4337213|Оружничий]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q614827|Okolnichy]]'' | No/unknown value | No/unknown value |- | data-sort-value="1991" | 1991-11-06 | [[Борис Арбузов]] | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-10-22<br/>1903 | [[Пулавы]] |- | data-sort-value="1877" | 1877-06-29 | [[Борис Бересфорд]] | ''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | data-sort-value="1818" | 1818-05-12 | [[Лондон]] |- | data-sort-value="1980" | 1980-04-03 | [[Борис Болгарский]] | | data-sort-value="1892" | 1892-08-05<br/>1892-07-24 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2014" | 2014-07-26 | [[Борис Бузыкин]] | | data-sort-value="1937" | 1937-12-07 | [[Акинфиево (Түбән Саллы шәһәр округы)|Акинфиево]] |- | data-sort-value="2008" | 2008-03-07 | [[Борис Буров]] | | data-sort-value="1934" | 1934-06-04 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1975" | 1975-08-01 | [[Борис Гагаев]] | [[математик]] | data-sort-value="1897" | 1897-07-20 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1974" | 1974-06-03 | ''[[:d:Q111812624|Борис Гинзбург]]'' | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | data-sort-value="1895" | 1895-03-28 | ''[[:d:Q4200647|Inhulets]]'' |- | data-sort-value="2000" | 2000-09-08 | [[Борис Иванов (1929)|Борис Иванов]] | | data-sort-value="1929" | 1929-12-31 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1979" | 1979-10-21 | [[Борис Козырев]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-05-04 | [[Ашкабад]] |- | data-sort-value="2020" | 2020-11-12 | [[Борис Кузнецов (1925)|Борис Кузнецов]] | [[офицер]]<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-12-26 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1989" | 1989-01-15 | [[Борис Лаптев]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q17486330|математика тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-04-23 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1990" | 1990-03-14<br/>1990-03-04 | [[Борис Макшанцев]] | ''[[:d:Q974144|укытучы]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-08-07<br/>1923-06-07 | [[Чуаш Автономияле Совет Социалистик Республикасы]] |- | data-sort-value="1969" | 1969-04-28 | [[Борис Плотников (1915)|Борис Плотников]] | | data-sort-value="1915" | 1915-07-21 | [[Камышлы (Волгоград өлкәсе)|Камышлы]] |- | data-sort-value="1916" | 1916-03 | [[Борһанетдин Мәрҗани]] | | data-sort-value="1856" | 1856 | No/unknown value |- | data-sort-value="1914" | 1914-12-04<br/>1914-11-21 | [[Бронислав Гузовский]] | [[галим]] | data-sort-value="1860" | 1860-05-05<br/>1860-04-23 | [[Ровно|Ривне]] |- | data-sort-value="1960" | 1960-12-06 | [[Бруно Зернит]] | | data-sort-value="1914" | 1914-08-09 | ''[[:d:Q1023755|Скривери]]'' |- | data-sort-value="2009" | 2009-01-06 | [[Булат Галиев]] | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-10-02 | [[Ташкент]] |- | data-sort-value="1989" | 1989 | [[Булат Гыйззәтуллин]] | [[Jurnalist|журналист]] | data-sort-value="1920" | 1920-09-29 | [[Уфа]] |- | data-sort-value="2021" | 2021-01-20 | [[Булат Солтанбәков]] | | data-sort-value="1928" | 1928-11-18 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1954" | 1954-06-06 | [[Бәкер Яфаров]] | | data-sort-value="1888" | 1888-03-14 | [[Алтата]] |- | data-sort-value="1960" | 1960-10-07 | [[Василий Горохов (педагог)|Бәчели Горохов]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1891" | 1891-03-01 | [[Олы Елау]] |- | data-sort-value="2002" | 2002-03-10 | [[Бәһрам Садыйков]] | | data-sort-value="1930" | 1930-10-03 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1991" | 1991-09-19 | [[Вадим Бивойно]] | | data-sort-value="1920" | 1920-01-08 | ''[[:d:Q13648301|Tovarkovo]]'' |- | data-sort-value="2023" | 2023-04-14 | ''[[:d:Q120277562|Вадим Кешнер]]'' | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-03-22 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1959" | 1959-05-25 | [[Вадим Кондаков]] | ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1886" | 1886-03-27 | [[Уса]] |- | data-sort-value="2026" | 2026-03-23 | [[Вакыйф Нуруллин]] | [[язучы]] | data-sort-value="1935" | 1935-05-01 | [[Югары Әшнәк]] |- | data-sort-value="1950" | 1950-06-16 | ''[[:d:Q112989133|Валентин Адамюк]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1877" | 1877-02-13 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2015" | 2015-04-22 | [[Валентин Андреев (1940)|Валентин Андреев]] | [[галим]] | data-sort-value="1940" | 1940-03-25 | [[Олы Кабан]] |- | data-sort-value="2015" | 2015-11-28 | [[Валентин Беркутов]] | | data-sort-value="1926" | 1926-02-10 | ''[[:d:Q19904927|Нырья]]'' |- | data-sort-value="1981" | 1981-11-10 | [[Валентин Ефимов]] | | data-sort-value="1916" | 1916-11-07 | [[Буа (Татарстан)|Буа]] |- | data-sort-value="1996" | 1996-04-17 | ''[[:d:Q112912420|Валентин Мухачов]]'' | | data-sort-value="1916" | 1916-01-22 | [[Иркутск]] |- | data-sort-value="2005" | 2005-11-24 | [[Валентина Близнова]] | | data-sort-value="1926" | 1926-12-16 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1996" | 1996-07-12 | [[Валентина Бухина]] | | data-sort-value="1916" | 1916-12-25 | ''[[:d:Q19815108|Пичугино (Боран гӀалин гуо)]]'' |- | data-sort-value="1978" | 1978-11-02 | [[Валентина Павлова]] | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | data-sort-value="1909" | 1909-08-08 | ''[[:d:Q50972223|Мурзинка]]'' |- | data-sort-value="2016" | 2016-02-05 | [[Валерий Казанцев|Валери Казанцев]] | [[укытучы]] | data-sort-value="1945" | 1945-02-04 | ''[[:d:Q4109156|Verkhovye]]'' |- | data-sort-value="2017" | 2017-11-16 | [[Валерий Янтимеров|Валери Яндемиров]] | ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]'' | data-sort-value="1963" | 1963-02-11 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1961" | 1961-01-16 | [[Валериан Милославский]] | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | data-sort-value="1880" | 1880-01-19 | ''[[:d:Q4194515|Zubtsovsky Uyezd]]'' |- | data-sort-value="1892" | 1892-07-03<br/>1892-06-28 | [[Валериан Подвысоцкий]] | ''[[:d:Q2114605|фармаколог]]'' | data-sort-value="1822" | 1822-01-06 | [[Киев губернасы|Киев гөбернәсе]] |- | data-sort-value="1996" | 1996-04-29 | ''[[:d:Q112911990|Валерий Алатырев]]'' | ''[[:d:Q2055046|физиолог]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-01-27 | [[Көҗәңәр|Куженер]] |- | data-sort-value="1998" | 1998-04-28 | [[Валерий Карпов (1939)|Валерий Карпов]] | ''[[:d:Q2627699|шаһмат композиторы]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-02-10 | [[Буа (Татарстан)|Буа]] |- | data-sort-value="2023" | 2023-07-30 | ''[[:d:Q124770926|Валерий Куприянов]]'' | ''[[:d:Q42973|архитектор]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-06-29 | [[Косолапово (Мари Ил)]] |- | data-sort-value="2022" | 2022-07-29 | ''[[:d:Q113361339|Валерий Скобеев]]'' | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-11-22 | ''[[:d:Q4198636|Izmaylovo, Ulyanovsk Oblast]]'' |- | data-sort-value="2020" | 2020-02-18 | [[Валерий Шикшин]] | ''[[:d:Q41583|тренер]]''<br/>''[[:d:Q12039558|гочы]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-07-22 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1912" | 1912-05-20 | [[Варсонофий (Лебедев)|Варсонофий]] | | data-sort-value="1872" | 1872<br/>1873 | |- | data-sort-value="1576" | 1576-04-11 | [[Варсонофий II]] | ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]'' | No/unknown value | [[Серпухов]] |- | data-sort-value="1988" | 1988-06-25 | [[Васил Булатов]] | | data-sort-value="1921" | 1921-09-15 | [[Балтач районы (Татарстан)|Балтач районы]] |- | data-sort-value="1992" | 1992-10-11 | [[Васил Маликов]] | ''[[:d:Q1281618|сынчы]]'' | data-sort-value="1924" | 1924-10-19 | [[Иске Кормаш (Татарстан)|Иске Кормаш]] |- | data-sort-value="1990" | 1990-10-07 | [[Василий Вырин|Васили Вырин]] | | data-sort-value="1913" | 1913-04-22 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="2002" | 2002-03-20 | [[Василий Игнатьев|Васили Игнатьев]] | | data-sort-value="1917" | 1917-03-12 | ''[[:d:Q19670666|Zagoski]]'' |- | data-sort-value="1855" | 1855-06-08 | [[Василий Сбоев|Васили Сбоев]] | [[галим]] | data-sort-value="1810" | 1810-03-21 | ''[[:d:Q18806303|Чернуха]]'' |- | data-sort-value="1896" | 1896-12-20 | [[Василий Соломин|Васили Соломин]] | ''[[:d:Q215536|сәүдәгәр]]''<br/>''[[:d:Q1508239|сәнәгатькәр]]'' | data-sort-value="1832" | 1832 | No/unknown value |- | data-sort-value="1938" | 1938-05-10 | [[Василий Анисимов (1896)]] | | data-sort-value="1896" | 1896 | [[Ромодан]] |- | data-sort-value="1831" | 1831-01-25 | [[Василий Баженов (1787)|Василий Баженов]] | [[галим]] | data-sort-value="1787" | 1787 | No/unknown value |- | data-sort-value="1975" | 1975-05-25 | [[Василий Бекасов]] | | data-sort-value="1898" | 1898-08-24 | ''[[:d:Q18409106|Кишкино (Галичан кӀошт)]]'' |- | data-sort-value="1941" | 1941-12-23 | [[Василий Богородицкий]] | ''[[:d:Q16880249|диалектолог]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | data-sort-value="1857" | 1857-04-07<br/>1857-04-19 | [[Йошкар-Ола]] |- | data-sort-value="1993" | 1993-08-30 | [[Василий Бочков]] | | data-sort-value="1909" | 1909-03-02 | ''[[:d:Q4211413|Янчакрак]]'' |- | data-sort-value="1917" | 1917-01-31 | [[Василий Бронников]] | [[хирург]] | data-sort-value="1844" | 1844-12-19 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1919" | 1919 | [[Василий Булыгин]] | | data-sort-value="1898" | 1898-01-04 | [[Чар өязе]] |- | data-sort-value="1989" | 1989-07-17 | [[Василий Дергунов]] | ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | data-sort-value="1922" | 1922-01-14 | ''[[:d:Q4174762|Елец өязе]]'' |- | data-sort-value="1913" | 1913-10-14 | [[Василий Карякин]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1851" | 1851-01-28 | [[Рыбинск]] |- | data-sort-value="1804" | 1804-10-02 | [[Василий Кафтырев]] | ''[[:d:Q42973|архитектор]]'' | data-sort-value="1730" | 1730s | No/unknown value |- | data-sort-value="1998" | 1998-06-18 | [[Василий Мосин (1917)|Василий Мосин]] | [[галим]] | data-sort-value="1917" | 1917-04-22 | ''[[:d:Q21850286|Вяльцево]]'' |- | data-sort-value="1523" | 1523 | [[Василий Поджогин]] | ''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | No/unknown value | No/unknown value |- | data-sort-value="1842" | 1842-05-05 | [[Василий Попов (1771)|Василий Попов]] | | data-sort-value="1771" | 1771 | No/unknown value |- | data-sort-value="1962" | 1962-03-19 | [[Василий Сталин]] | ''[[:d:Q2095549|очучы]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>[[офицер]] | data-sort-value="1921" | 1921-03-24 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1895" | 1895-12-14 | [[Василий Тимофеев (1836)|Василий Тимофеев]] | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | data-sort-value="1836" | 1836 | [[Чиябаш]] |- | data-sort-value="1575" | 1575-05-21 | [[Вассиан]] | ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]'' | No/unknown value | No/unknown value |- | data-sort-value="2008" | 2008-08-20 | [[Вахит Хаков]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1926" | 1926-08-16 | [[Буа районы]] |- | | [[Венера Гәрәева]] | ''[[:d:Q639669|музыкачы]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-06-25 | [[Өчиле]] |- | data-sort-value="2019" | 2019-02-16 | [[Венера Ихсанова]] | | data-sort-value="1933" | 1933-08-23 | [[Түбән Шөн]] |- | data-sort-value="1989" | 1989-12-08 | [[Венера Шәрипова]] | ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]'' | data-sort-value="1927" | 1927-12-27 | [[Ширабад]] |- | data-sort-value="1987" | 1987-10-10 | [[Вениамин Бахарев]] | | data-sort-value="1908" | 1908-10-19 | [[Болгар (Спас районы)|Болгар]] |- | data-sort-value="1990" | 1990-04-20 | [[Вениамин Бушков]] | | data-sort-value="1909" | 1909-08-27 | [[Өрҗем өязе]] |- | data-sort-value="1889" | 1889-02-16 | [[Вениамин Снегирёв]] | ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q123819727|Orthodox theologian]]'' | data-sort-value="1841" | 1841-10-24 | ''[[:d:Q13641980|Тимонькино]]'' |- | data-sort-value="1943" | 1943 | [[Вера Баландина]] | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1871" | 1871-02-05 | ''[[:d:Q4325895|Новосөлово]]'' |- | data-sort-value="1944" | 1944-04-03 | ''[[:d:Q4111343|Вера Вильковиская]]'' | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | data-sort-value="1890" | 1890 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1990" | 1990-06-28 | [[Вера Кивалкина]] | ''[[:d:Q3779582|микробиолог]]'' | data-sort-value="1912" | 1912-09-25 | [[Коротни]] |- | data-sort-value="2011" | 2011-09-20 | [[Вера Минкина]] | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | data-sort-value="1918" | 1918-09-09 | [[Чистай өязе]] |- | data-sort-value="2014" | 2014-06-23 | [[Вера Солнцева|Вера Солнсева]] | ''[[:d:Q47460295|brigadir]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-10-23 | ''[[:d:Q18787262|Либәшәү]]'' |- | data-sort-value="2008" | 2008-12-31 | [[Вера Торопова]] | | data-sort-value="1915" | 1915-11-20 | ''[[:d:Q2564651|Mologa]]'' |- | data-sort-value="2005" | 2005-12-09 | [[Виктор Винтер]] | ''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-11-07 | ''[[:d:Q3701913|Духовницки]]'' |- | data-sort-value="1885" | 1885-12-30 | [[Виктор Вишневский]] | [[фәлсәфәче]] | data-sort-value="1804" | 1804-11-24 | [[Согыт-Торбиково]] |- | data-sort-value="1926" | 1926-08-18 | [[Виктор Ивановский|Виктор Ивановски]] | ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1854" | 1854-11-01 | [[Мамадыш]] |- | data-sort-value="1992" | 1992-03-13 | [[Виктор Игнатьев]] | | data-sort-value="1918" | 1918-11-10 | [[Спиридоновка|Спиридун]] |- | data-sort-value="1936" | 1936-09-23 | [[Виктор Ищереков|Виктор Иччереков]] | | data-sort-value="1872" | 1872-04-21 | [[Сергач]] |- | data-sort-value="2004" | 2004-03-14 | [[Виктор Краснов]] | ''[[:d:Q41583|тренер]]''<br/>''[[:d:Q11338576|боксчы]]''<br/>''[[:d:Q22122536|boxing trainer]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-02-02 | ''[[:d:Q40561457|Олы Дәрвишләр]]'' |- | data-sort-value="1995" | 1995-06-11 | [[Виктор Куделькин]] | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | data-sort-value="1911" | 1911-01-09 | [[Алатыр]] |- | data-sort-value="2019" | 2019-06-24 | [[Виктор Малков]] | [[галим]] | data-sort-value="1931" | 1931-10-08 | ''[[:d:Q4086804|Биләр]]'' |- | data-sort-value="1945" | 1945-02-22 | [[Виктор Меньшиков]] | ''[[:d:Q1919436|педиатр]]'' | data-sort-value="1875" | 1875-01-11 | [[Лаеш өязе]] |- | data-sort-value="1937" | 1937-06-30 | [[Виктор Несмелов]] | ''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1863" | 1863-01-01<br/>1863-01-13 | ''[[:d:Q4108169|Vertunovka]]'' |- | data-sort-value="1885" | 1885-03-01 | [[Виктор Пасхалов]] | [[композитор]]<br/>''[[:d:Q1076502|хор дирижёры]]''<br/>''[[:d:Q486748|пианист]]'' | data-sort-value="1841" | 1841-04-18 | [[Сарытау]] |- | data-sort-value="1980" | 1980-09-20 | [[Виктор Попов]] | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | data-sort-value="1910" | 1910-03-15 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1882" | 1882-03-27 | [[Виктор Савельев (1810)|Виктор Савельев]] | ''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q2004963|numismatist]]'' | data-sort-value="1810" | 1810-04-01 | [[Горбатов (шәһәр)|Горбатов]] |- | data-sort-value="1919" | 1919-03-31 | [[Виктор Тихомирнов (1889)|Виктор Тихомирнов]] | ''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]'' | data-sort-value="1889" | 1889-12-06 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2001" | 2001-10-05 | ''[[:d:Q123420498|Виктор Фёдоров]]'' | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q282718|mosaicist]]''<br/>''[[:d:Q1925963|рәссам-график]]''<br/>''[[:d:Q2180411|пәртеритче]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-02-29 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2000" | 2000-05-03 | [[Вил Саттаров]] | | data-sort-value="1930" | 1930-05-02 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1995" | 1995-02-09 | [[Виталий Копылов|Витали Копылов]] | [[инженер]]<br/>[[менеджер]] | data-sort-value="1926" | 1926-06-12 | [[Самар өязе]] |- | data-sort-value="2013" | 2013-05-20 | [[Виталий Тимерәсов|Витали Тимерәсев]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-09-06 | [[Аксубай районы]] |- | data-sort-value="2002" | 2002-02-09 | [[Виталий Боронин]] | | data-sort-value="1927" | 1927-08-23 | [[Волостниковка (Иске Майна районы)|Волостниковка]] |- | data-sort-value="2016" | 2016-09-10 | [[Виталий Логинов]] | ''[[:d:Q42973|архитектор]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-03-30 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2010" | 2010-10-18 | [[Виталий Марков (филолог)]] | | data-sort-value="1927" | 1927-03-29 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2021" | 2021-07-18 | [[Виталий Самарцев]] | | data-sort-value="1939" | 1939-10-29 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1897" | 1897-09-14 | [[Владимир (Петров)|Владимир]] | ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]'' | data-sort-value="1828" | 1828-06-06 | ''[[:d:Q24484189|Федосеевская]]'' |- | data-sort-value="1967" | 1967-08-03 | [[Владимир Баранов (1889)|Владимир Баранов]] | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | data-sort-value="1889" | 1889-02-21 | [[Олы Нырты]] |- | data-sort-value="1942" | 1942-02-14 | [[Владимир Баранов (1872)|Владимир Баранов]] | | data-sort-value="1872" | 1872-09-15 | [[Микулино|Микулин]] |- | data-sort-value="1957" | 1957-10-04 | [[Владимир Батыр]] | | data-sort-value="1907" | 1907-07-17 | [[Киев]] |- | data-sort-value="2018" | 2018-12-18 | [[Владимир Белицкий|Владимир Белитски]] | | data-sort-value="1948" | 1948-08-07 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2003" | 2003-11-12 | [[Владимир Бердников]] | | data-sort-value="1923" | 1923-05-02 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1898" | 1898-04-23 | [[Владимир Бечко-Друзин]] | | data-sort-value="1824" | 1824 | [[Россия империясе]] |- | data-sort-value="2012" | 2012-05-06 | [[Владимир Богоявленский|Владимир Богоявленски]] | | data-sort-value="1931" | 1931-03-18 | [[Шостка]] |- | data-sort-value="2022" | 2022-05-30 | [[Владимир Бойко]] | | data-sort-value="1933" | 1933-03-11 | [[Могилёв]] |- | data-sort-value="2019" | 2019-02-21 | [[Владимир Булатов]] | | data-sort-value="1946" | 1946-12-27 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1838" | 1838 | [[Владимир Булыгин (1789)|Владимир Булыгин]] | [[галим]] | data-sort-value="1789" | 1789 | [[Пенза]] |- | data-sort-value="2010" | 2010-01-23 | [[Владимир Булыгин (1916)|Владимир Булыгин]] | | data-sort-value="1916" | 1916-04-17 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1995" | 1995-08-08 | [[Владимир Булычев]] | | data-sort-value="1942" | 1942-06-29 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1935" | 1935-04-03 | [[Владимир Бургсдорф (1864)|Владимир Бургсдорф]] | | data-sort-value="1864" | 1864-05-17 | [[Лысково|Лискау]] |- | data-sort-value="1984" | 1984-01-04 | [[Владимир Вагин]] | | data-sort-value="1907" | 1907-12-04 | [[Акмәсҗит]] |- | data-sort-value="2010" | 2010-07-09 | [[Владимир Винокуров]] | ''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-10-06 | [[Омск]] |- | data-sort-value="1906" | 1906-01-03 | [[Владимир Витевский]] | [[галим]] | data-sort-value="1845" | 1845-07-22 | ''[[:d:Q4367082|Подвалье]]'' |- | data-sort-value="1991" | 1991-12-09 | [[Владимир Графов]] | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | data-sort-value="1913" | 1913-06-28 | [[Бөгелмә]] |- | data-sort-value="1984" | 1984-10-02 | ''[[:d:Q111265506|Владимир Дьяконов]]'' | | data-sort-value="1906" | 1906-05-11 | [[Vilnius|Вилнүс]] |- | data-sort-value="2001" | 2001-11-17<br/>2001 | [[Владимир Жигунин]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-11-16<br/>1943 | ''[[:d:Q16014748|Тимашево]]'' |- | data-sort-value="2019" | 2019-04-14 | [[Владимир Житлов]] | ''[[:d:Q41583|тренер]]''<br/>''[[:d:Q13381863|кылычбаз]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-02-01 | [[Пенза]] |- | data-sort-value="1971" | 1971-07-28 | [[Владимир Зайцев]] | | data-sort-value="1898" | 1898-02-28<br/>1898-02-24 | [[Батеево (Ормар районы)|Бәти]] |- | data-sort-value="1993" | 1993-08-07 | [[Владимир Иванов (1917)|Владимир Иванов]] | | data-sort-value="1917" | 1917-09-29 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2004" | 2004-11-07 | [[Владимир Игнатюк|Владимир Игнатүк]] | | data-sort-value="1943" | 1943-09-02 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="2015" | 2015-09-28 | [[Владимир Кайгородов]] | | data-sort-value="1936" | 1936-12-24 | [[Яңа (Туринская Слобода районы)|Яңа]] |- | data-sort-value="2012" | 2012-12-26 | [[Владимир Корчагин]] | [[язучы]] | data-sort-value="1924" | 1924-10-14 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2006" | 2006-10-03<br/>2006-10-06 | [[Владимир Крупин]] | ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>[[хирург]] | data-sort-value="1925" | 1925-07-21<br/>1925-07-25 | [[Тәтеш]] |- | data-sort-value="1984" | 1984-05-14 | [[Владимир Кузнецов (1934)|Владимир Кузнецов]] | [[галим]] | data-sort-value="1934" | 1934-06-20 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1963" | 1963-12-09 | ''[[:d:Q131730115|Владимир Лаптев]]'' | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q33231|фотограф]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | data-sort-value="1902" | 1902-04-05 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1985" | 1985-03-31 | [[Владимир Лушников]] | | data-sort-value="1914" | 1914-05-29 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1975" | 1975-01-01 | ''[[:d:Q12130089|Владимир Морозов]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1910" | 1910-12-15 | [[Вологда]] |- | data-sort-value="2019" | 2019-03-16 | ''[[:d:Q112989114|Владимир Муравьёв]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1947" | 1947-12-08 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1985" | 1985 | [[Владимир Опокин]] | | data-sort-value="1910" | 1910-01-25 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1985" | 1985 | [[Владимир Павлов (1911)|Владимир Павлов]] | [[укытучы]] | data-sort-value="1911" | 1911-07-11 | ''[[:d:Q4130254|Вязники өязе]]'' |- | data-sort-value="1942" | 1942-01-12 | [[Владимир Петляков]] | ''[[:d:Q10497074|хәрби бортинженер]]''<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q2095549|очучы]]''<br/>''[[:d:Q1779650|инженер-конструктор]]'' | data-sort-value="1891" | 1891-06-15 | [[Ростов-на-Дону]] |- | data-sort-value="1910" | 1910-08-03 | [[Владимир Пискорский]] | ''[[:d:Q3332711|медиевист]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1869" | 1869-07-29 | [[Одесса]] |- | data-sort-value="2023" | 2023-10-27 | [[Владимир Попов]] | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | data-sort-value="1924" | 1924-06-24 | [[Мариуполь]] |- | data-sort-value="2013" | 2013-08-29 | [[Владимир Праченко]] | [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''<br/>''[[:d:Q12377274|trumpeter]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-01-21 | [[Алексеевка (шәһәр, Белгород өлкәсе)|Алексеевка]] |- | data-sort-value="1942" | 1942 | [[Владимир Садиков]] | [[галим]] | data-sort-value="1871" | 1871 | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1998" | 1998-06-10 | [[Владимир Серебряков|Владимир Серебрәков]] | ''[[:d:Q12800682|саксофонист]]''<br/>''[[:d:Q899758|әлтис]]''<br/>''[[:d:Q15981151|җазмен]]''<br/>''[[:d:Q1643514|аранжировкачы]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]'' | data-sort-value="1914" | 1914-03-08 | [[Түбән Новгород]] |- | data-sort-value="1921" | 1921-03-17 | [[Владимир Соколов (1871)|Владимир Соколов]] | | data-sort-value="1871" | 1871-03-25 | ''[[:d:Q4151183|Грязовец өязе]]'' |- | data-sort-value="2012" | 2012-08-08 | [[Владимир Федотов (1940)|Владимир Федотов]] | [[галим]] | data-sort-value="1940" | 1940-01-01 | [[Манас (Кыргызстан)|Манас]] |- | data-sort-value="1997" | 1997-03-21 | [[Владимир Шнепп]] | | data-sort-value="1924" | 1924-06-17 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1869" | 1869 | [[Владимир Юшков]] | | data-sort-value="1789" | 1789 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1974" | 1974-04-02 | [[Владислав Чаржински]] | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]'' | data-sort-value="1897" | 1897-05-15 | [[Каменна-Стара|Стара-Каменна]] |- | data-sort-value="1912" | 1912 | ''[[:d:Q28359114|Водопьянов, Пётр Петрович]]'' | [[офицер]] | data-sort-value="1855" | 1855-12-25 | [[Верхнеуральск өязе|Верхнеурал өязе]] |- | data-sort-value="1974" | 1974-12-25 | [[Всеволод Изосимов]] | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | data-sort-value="1899" | 1899-10-28 | [[Ширәмәт]] |- | data-sort-value="1972" | 1972 | [[Всеволод Сластников]] | | data-sort-value="1915" | 1915 | ''[[:d:Q429506|Omsky District]]'' |- | data-sort-value="1931" | 1931-03-16 | [[Всеволод Ульянин]] | ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1863" | 1863-01-20 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="2006" | 2006-06-15 | [[Вячеслав Алемасов]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-07-11 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1992" | 1992-06-12 | [[Вячеслав Аристов]] | [[галим]] | data-sort-value="1937" | 1937-06-16 | [[Болгар (Спас районы)|Болгар]] |- | data-sort-value="2014" | 2014-05-22 | ''[[:d:Q7924537|Вячеслав Арташин]]'' | ''[[:d:Q14373094|rugby league player]]'' | data-sort-value="1972" | 1972-03-17 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2013" | 2013-01-11 | [[Вячеслав Иванов]] | | data-sort-value="1930" | 1930-02-27 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1970" | 1970-12-06 | [[Вячеслав Лобков]] | ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-03-16 | ''[[:d:Q3812867|Kantemirovka]]'' |- | data-sort-value="2015" | 2015-06-22 | [[Вәзил Мәүликов|Вәзил Мәүликев]] | | data-sort-value="1943" | 1943-10-30 | [[Кукмара районы]] |- | data-sort-value="1969" | 1969 | [[Вәкил Закиров]] | ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]'' | data-sort-value="1928" | 1928 | [[Мамадыш кантуны]] |- | data-sort-value="1922" | 1922 | [[Вәли Апанаев]] | | data-sort-value="1889" | 1889-08-30 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1968" | 1968 | [[Вәлитхан Таначев]] | [[адвокат]] | data-sort-value="1882" | 1882 | [[Бүкәй Урдасы]] |- | data-sort-value="1916" | 1916-08-13 | [[Вәлиулла Гыйззәтуллин]] | | data-sort-value="1837" | 1837-04-26 | [[Түбән Аты]] |- | data-sort-value="2012" | 2012-07-19 | [[Вәлиулла Якупов]] | [[мөфти]] | data-sort-value="1963" | 1963-09-04 | [[Байсерке]] |- | data-sort-value="1967" | 1967-06-16 | [[Габбас Кушаев]] | | data-sort-value="1912" | 1912 | [[Кушаев утары (Казан)|Кушаев утары]] |- | data-sort-value="2005" | 2005-03-27 | [[Габбас Кашаев|Габбәс Кашаев]] | | data-sort-value="1912" | 1912-08-15 | [[Верхозим]] |- | data-sort-value="2019" | 2019-01-12 | [[Габбәс Мөхәммәтшин]] | [[инженер]] | data-sort-value="1935" | 1935-05-09 | [[Лениногорск районы]] |- | data-sort-value="2007" | 2007-09-09 | [[Габделбәр Фәйзрахманов]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[галим]] | data-sort-value="1930" | 1930-02-11 | [[Арча районы]] |- | data-sort-value="1991" | 1991-10-28 | [[Габделгазиз Зыятдинов|Габделгазиз Зыятдинев]] | | data-sort-value="1904" | 1904-07-15 | [[Чуалкип]] |- | data-sort-value="1831" | 1831 | [[Габделгаффар бине Сәгыйть әш-Шырдани]] | | No/unknown value | No/unknown value |- | | [[Габделмәңгыйм Әминов]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1908" | 1908-02-15 | [[Волгоград өлкәсе]] |- | data-sort-value="2016" | 2016-01-12 | [[Габделнур Мөхәммәтҗанов]] | [[галим]] | data-sort-value="1930" | 1930-12-26 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1978" | 1978 | [[Габделхак Бәдыйгов]] | | data-sort-value="1906" | 1906-08-07 | [[Шалты]] |- | data-sort-value="1982" | 1982-02-16 | [[Габделхак Үмәркин|Габделхак Гомәркин]] | [[укытучы]] | data-sort-value="1917" | 1917-01-31 | [[Зөябаш]] |- | data-sort-value="2003" | 2003-09-02 | [[Габделхак Кафиятуллин]] | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | data-sort-value="1924" | 1924-01-20 | [[Актук]] |- | | [[Габделхәмит Равилов]] | | | [[Казан]] |- | | [[Габделәхәт Чинкин]] | | data-sort-value="1937" | 1937-04-22 | [[Кыр Бикшеге]] |- | data-sort-value="2010" | 2010-08-14 | [[Габдерахман Хәмиди]] | | data-sort-value="1923" | 1923-07-06 | ''[[:d:Q52008086|Казан авылы]]'' |- | data-sort-value="2017" | 2017-02-11 | [[Габдерәхим Мөслинкин]] | | data-sort-value="1929" | 1929-11-10 | [[Әстерхан]] |- | data-sort-value="1895" | 1895 | [[Габдрахман Ильяси]] | [[язучы]] | data-sort-value="1856" | 1856 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1938" | 1938-05-09 | [[Габдрахман Искәндәрев]] | | data-sort-value="1898" | 1898-07-15 | [[Кече Рәс]] |- | | [[Габдрахман Минский]] | | | [[Әстерхан]] |- | data-sort-value="1954" | 1954-05-03 | [[Габдрахман Рәфыйков]] | ''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>[[укытучы]] | data-sort-value="1873" | 1873-03-01 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1990" | 1990 | [[Габдрахман Сәлимов]] | ''[[:d:Q5716684|биюче]]''<br/>''[[:d:Q2490358|хореограф]]''<br/>''[[:d:Q8178443|либреттист]]'' | data-sort-value="1926" | 1926-12-16 | [[Күәм]] |- | data-sort-value="1979" | 1979-02-07 | [[Габдрахман Әпсәләмов]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]'' | data-sort-value="1911" | 1911-12-15 | [[Искил (Ковылкин районы)|Искил]] |- | data-sort-value="1937" | 1937-09-28 | [[Габдулла Апанаев (1873)|Габдулла Апанаев]] | | data-sort-value="1873" | 1873 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1986" | 1986-01-15 | [[Габдулла Бичурин]] | ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q685433|сатучы]]''<br/>''[[:d:Q974144|укытучы]]'' | data-sort-value="1911" | 1911-05-05 | [[Пәлдәнге]] |- | data-sort-value="1935" | 1935-09-06 | [[Габдулла Зөлкарнәй]] | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]] | data-sort-value="1905" | 1905-10-03 | [[Петропавел|Кызылъяр]] |- | | [[Габдулла Камал]] | | data-sort-value="1893" | 1893-11-01 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1920" | 1920-01-28 | [[Габдулла Кариев]] | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | data-sort-value="1886" | 1886-05-20 | [[Күлбай Мораса]] |- | data-sort-value="1997" | 1997-10-09 | [[Габдулла Рәхимкулов]] | [[җырчы]] | data-sort-value="1926" | 1926-02-15 | [[Кече Шәйморза]] |- | data-sort-value="1981" | 1981-12-21 | [[Габдулла Шамуков]] | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | data-sort-value="1909" | 1909-12-11 | [[Әсән (Чардаклы районы)|Әсән]] |- | data-sort-value="1938" | 1938-11-03 | [[Габдулла Шөнаси]] | | data-sort-value="1885" | 1885 | [[Троицк (Чиләбе өлкәсе)|Троицк]] |- | data-sort-value="1873" | 1873 | [[Габдүш Ваһапов]] | | data-sort-value="1814" | 1814 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1921" | 1921-07-12 | [[Гавриил Алюнов]] | [[адвокат]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1876" | 1876-03-01<br/>1876-02-27 | [[Янтык (Ялчык районы)|Янтык]] |- | data-sort-value="1803" | 1803-07-25 | [[Гавриил Каменев]] | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]] | data-sort-value="1772" | 1772-02-03 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1951" | 1951-10-26 | [[Гавриил Лихов]] | ''[[:d:Q1402561|гаскәрбашы]]'' | data-sort-value="1901" | 1901-03-06 | |- | data-sort-value="1980" | 1980-03-20 | [[Гавриил Непряхин]] | [[галим]] | data-sort-value="1896" | 1896-03-24 | [[Әстерхан]] |- | data-sort-value="1866" | 1866-11-26 | [[Гавриил Солнцев]] | ''[[:d:Q1726903|criminal investigator]]'' | data-sort-value="1786" | 1786-03-22 | ''[[:d:Q4387800|Radogoshch]]'' |- | data-sort-value="1975" | 1975-12-09 | [[Гази Кашшаф]] | | data-sort-value="1907" | 1907-04-15 | [[Яңа Арысланбәк|Яңа Арсланбәк]] |- | data-sort-value="1985" | 1985-07-27 | [[Газиз Иделле]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q11774156|мемуарист]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-12-26 | [[Әстерхан]] |- | data-sort-value="1937" | 1937-08-19 | [[Газыйм Касыймов|Газим Касыймов]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1891" | 1891 | [[Яңа Биктәш]] |- | data-sort-value="1918" | 1918 | [[Гайнан Вәисев]] | ''[[:d:Q20956402|cult leader]]'' | data-sort-value="1878" | 1878 | [[Мулла Иле]] |- | data-sort-value="1938" | 1938-03-10 | [[Гайнелхак Баев]] | | data-sort-value="1896" | 1896 | [[Мортыштамак (Сарман районы)|Мортыштамак]] |- | data-sort-value="2003" | 2003-01-22 | [[Гайнулла Шәйхиев]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-12-17 | |- | data-sort-value="1991" | 1991-05-03 | [[Гайшә Рахманкулова]] | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | data-sort-value="1913" | 1913-12-03 | [[Кырмыскалы районы]] |- | data-sort-value="1740" | 1740-07-27 | [[Галдан-Норбо]] | | No/unknown value | No/unknown value |- | data-sort-value="1951" | 1951-08-20 | [[Гали Динмөхәммәтов]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1892" | 1892 | [[Яңа Ибрай]] |- | data-sort-value="1988" | 1988-05-01 | [[Гали Дәүләтказин]] | | data-sort-value="1901" | 1901-06-15 | [[Иса]] |- | data-sort-value="1918" | 1918 | [[Гали Зәйпин]] | | data-sort-value="1854" | 1854 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1970" | 1970-09-13 | [[Гали Ильясов (актер)|Гали Ильясов]] | ''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q2259451|театр актеры]]'' | data-sort-value="1900" | 1900-03-09 | [[Әстерхан]] |- | data-sort-value="2000" | 2000-11-16 | [[Гали Ильясов (җырчы)|Гали Ильясов]] | | data-sort-value="1936" | 1936-07-24 | [[Партизанск]] |- | data-sort-value="1992" | 1992-08-24 | [[Гали Халит]] | ''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | data-sort-value="1915" | 1915-06-26 | [[Үтәмеш (Тәтеш районы)|Үтәмеш]] |- | | [[Галим Акчурин]] | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | data-sort-value="1892" | 1892-04-20 | [[Казакъстан]] |- | data-sort-value="1938" | 1938-05-10 | [[Галим Мөхәммәтҗанов]] | | data-sort-value="1908" | 1908 | [[Татар Бизнәсе]] |- | data-sort-value="1977" | 1977-08-01 | ''[[:d:Q100334191|Галим Рәбков]]'' | | data-sort-value="1906" | 1906-02-13 | [[Түбән Әремҗән|Түбән Әремчән]] |- | data-sort-value="2006" | 2006-10-30 | [[Галим Шәймәрданов]] | | data-sort-value="1917" | 1917-03-20 | [[Сатыш]] |- | data-sort-value="2013" | 2013-05-19 | [[Галимулла Әсхәдуллин]] | ''[[:d:Q4492590|фрезерлаучы]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-04-14 | [[Мирҗәм]] |- | | [[Галимҗан Ахунҗанов]] | | data-sort-value="1925" | 1925-08-23 | [[Карман (Зәй районы)|Карман]] |- | data-sort-value="1938" | 1938-01-21 | [[Галимҗан Ибраһимов]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | data-sort-value="1887" | 1887-03-12 | [[Солтанморат]] |- | data-sort-value="1993" | 1993-06-13 | [[Галимҗан Камалиев]] | | data-sort-value="1919" | 1919-07-15 | [[Питрәч районы]] |- | data-sort-value="1918" | 1918-09-10 | [[Галимҗан Сәйфетдинев]] | | data-sort-value="1882" | 1882-01-29 | [[Троицк (Чиләбе өлкәсе)|Троицк]] |- | data-sort-value="2005" | 2005-12-19 | [[Галимҗан Сәлимҗанов]] | | data-sort-value="1923" | 1923-09-01 | [[Яңа Үзи]] |- | data-sort-value="1950" | 1950-01-13 | [[Галимҗан Шәрәф]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1896" | 1896-12-29 | [[Татар Аксуы]] |- | data-sort-value="1984" | 1984-03-26 | [[Галимә Ибраһимова]] | | data-sort-value="1909" | 1909-12-08 | [[Түбән Шүләңгер]] |- | data-sort-value="2008" | 2008-12-01 | [[Галина Ишкова]] | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | data-sort-value="1927" | 1927-08-24 | ''[[:d:Q25739834|Юдиха]]'' |- | data-sort-value="1988" | 1988-06-23 | [[Галина Калашникова]] | | data-sort-value="1936" | 1936<br/>1940<br/>1941 | [[Владивосток]] |- | data-sort-value="2000" | 2000 | [[Галина Сатонина]] | ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-12-14 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1907" | 1907-01-22 | ''[[:d:Q12094073|Галицький Георгій Станіславович]]'' | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | data-sort-value="1851" | 1851 | |- | data-sort-value="1985" | 1985-09-13 | [[Галия Булатова]] | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | data-sort-value="1906" | 1906-06-24 | [[Түбән Әлки]] |- | data-sort-value="1983" | 1983-09-10 | [[Галия Измайлова (халык комиссары)|Галия Измайлова]] | ''[[:d:Q19968805|spinner]]''<br/>''[[:d:Q28532974|иҗтимагый оештыручысы]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''<br/>''[[:d:Q4345946|фирка эшлеклесе]]'' | data-sort-value="1909" | 1909-05-15 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1993" | 1993-05-16 | [[Галия Кайбицкая]] | [[җырчы]] | data-sort-value="1905" | 1905-05-21 | [[Җаек (шәһәр)|Җаек]] |- | data-sort-value="1990" | 1990-01-04 | [[Галия Нигъмәтуллина]] | ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]'' | data-sort-value="1907" | 1907-01-02 | [[Орски|Ыр]] |- | data-sort-value="1921" | 1921 | [[Галиәкбәр Камалетдинов|Галиәкбәр Камалетдинев]] | | data-sort-value="1849" | 1849 | [[Сикертән]] |- | data-sort-value="1933" | 1933-06-16 | [[Галиәсгар Камал]] | [[Драматурглар|драматург]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | data-sort-value="1879" | 1879-01-06 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1990" | 1990-05-25 | [[Галләм Морзаханов]] | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-03-27 | [[Яшел Үзән районы]] |- | data-sort-value="2017" | 2017-05-31 | [[Галәветдин Зыятдинов]] | ''[[:d:Q22976182|тележурналист]]'' | | [[Кече Мирәтәк]] |- | data-sort-value="1959" | 1959-12-27 | [[Гамир Насрый]] | [[Драматурглар|драматург]] | data-sort-value="1916" | 1916-01-03 | [[Иске Җанҗегет]] |- | data-sort-value="1973" | 1973-10-14 | [[Гани Сафиуллин]] | ''[[:d:Q1402561|гаскәрбашы]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-07-01 | [[Арча районы]] |- | | [[Ганс Сәйфуллин]] | ''[[:d:Q29169123|баянчы]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-02-26 | [[Баулы]] |- | data-sort-value="2000" | 2000-06-04 | [[Гариф Ахунов]] | [[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-09-18 | [[Кече Өчиле]] |- | data-sort-value="1955" | 1955-08-10 | [[Гариф Багданов]] | | data-sort-value="1889" | 1889-12-11 | [[Зур Тигәнәле]] |- | data-sort-value="1938" | 1938-05-10 | [[Гариф Бәйкиев]] | | data-sort-value="1901" | 1901 | [[Акчишмә (Мамадыш районы)|Акчишмә]] |- | data-sort-value="1983" | 1983-04-27 | [[Гариф Гобәй]] | [[язучы]] | data-sort-value="1907" | 1907-08-26 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1915" | 1915-11-27 | [[Гарифулла Салихов]] | | data-sort-value="1861" | 1861 | [[Гомәр (Благовещен районы)|Гомәр]] |- | data-sort-value="1971" | 1971-06-19 | [[Гаяз Ишмөхәммәтов]] | | data-sort-value="1897" | 1897 | [[Җаек (шәһәр)|Җаек]] |- | data-sort-value="2005" | 2005-08 | [[Геннадий Тарасов|Геннади Тарасов]] | ''[[:d:Q57199189|figure skating coach]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-03-19 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1992" | 1992-05-12 | ''[[:d:Q4292717|Геннадий Мигачёв]]'' | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]] | data-sort-value="1972" | 1972-04-26 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2007" | 2007-10-15 | [[Геннадий Паушкин]] | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]] | data-sort-value="1921" | 1921-02-28 | [[Бишбалта бистәсе]] |- | data-sort-value="1995" | 1995-12-09 | [[Генрих Бухин]] | | data-sort-value="1910" | 1910-10-01 | [[Варшава]] |- | data-sort-value="1898" | 1898 | [[Генрих Крелленберг]] | | data-sort-value="1829" | 1829 | [[Пәрну]] |- | data-sort-value="1905" | 1905-08-22 | [[Генрих-Якоб Руш]] | ''[[:d:Q42973|архитектор]]'' | data-sort-value="1849" | 1849-04-26 | [[Кельце|Келсе]] |- | data-sort-value="1992" | 1992-03-16 | [[Георгий Солдатов|Георги Солдатов]] | | data-sort-value="1919" | 1919-02-23 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1900" | 1900-06-16 | [[Георгий Шебуев|Георги Шебуев]] | [[математик]] | data-sort-value="1850" | 1850-04-17 | [[Кнәгин өязе]] |- | data-sort-value="1957" | 1957-09-12 | [[Георгий Яшин|Георги Яшин]] | | data-sort-value="1907" | 1907-04-17 | [[Бәерле]] |- | data-sort-value="1966" | 1966-06-04 | [[Георгий Жирицкий]] | [[инженер]] | data-sort-value="1893" | 1893-09-26 | ''[[:d:Q4237648|Крапивна]]'' |- | data-sort-value="1981" | 1981-03-29 | [[Георгий Забусов]] | | data-sort-value="1899" | 1899-10-18 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2010" | 2010-03-25 | ''[[:d:Q112993735|Георгий Карунин]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-08-07 | ''[[:d:Q3980033|Tatsinskiy]]'' |- | data-sort-value="1937" | 1937 | [[Георгий Остен-Сакен]] | ''[[:d:Q114009157|хуҗалык эшлеклесе]]'' | data-sort-value="1888" | 1888 | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1949" | 1949-04-25 | [[Георгий Савандеев]] | | data-sort-value="1889" | 1889-11-17 | [[Чуаш Киштәге]] |- | data-sort-value="1993" | 1993-10-06 | [[Герман Базаревич]] | | data-sort-value="1930" | 1930-11-27 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1945" | 1945-03-08 | [[Герман Одноценов]] | | data-sort-value="1923" | 1923-01-21 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2007" | 2007-10-09 | ''[[:d:Q112164487|Герман Полетаев]]'' | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-11-17 | [[Юрино районы]] |- | data-sort-value="1943" | 1943-11-01 | [[Глеб Бонч-Осмоловский]] | [[галим]] | data-sort-value="1890" | 1890-10-22<br/>1890 | [[Блонь]] |- | | [[Гомәр Бакиров]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1904" | 1904-02-15 | [[Чистай]] |- | data-sort-value="1996" | 1996-08-23 | [[Гомәр Биләлев]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1922" | 1922-07-10 | [[Печә]] |- | data-sort-value="1999" | 1999-05-07 | [[Гомәр Бәширов]] | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1901" | 1901-01-07 | [[Яңасала (Арча районы)|Яңасала]] |- | data-sort-value="1997" | 1997-05-21 | [[Гомәр Гаипов]] | | data-sort-value="1905" | 1905-03-16 | ''[[:d:Q16029582|Тустик]]'' |- | data-sort-value="2020" | 2020-08-26 | [[Гомәр Саттаров]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-07-02 | [[Мулла Иле]] |- | data-sort-value="1984" | 1984-09-19 | [[Гомәр Тумашев]] | [[математик]] | data-sort-value="1910" | 1910-11-21 | [[Чистай]] |- | data-sort-value="2015" | 2015-02-23 | [[Гомәр Усманов]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-03-16 | [[Чистай]] |- | data-sort-value="1880" | 1880-01-29<br/>1880 | [[Гордий Саблуков]] | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1804" | 1804 | [[Архангелски (Архангель районы)|Архангел]] |- | | [[Госман Бакиров]] | ''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]'' | data-sort-value="1896" | 1896-03-12 | [[Югары Курса]] |- | | [[Госман Гомәр]] | | | [[Шитнәү-Чирмешән|Шетнев-Чирмешән]] |- | data-sort-value="1938" | 1938-05-09 | [[Госман Дивәев]] | | data-sort-value="1895" | 1895 | ''[[:d:Q16706866|Тәнкәч]]'' |- | | [[Госман Хәбибуллин]] | | | [[Олы Саурыш]] |- | data-sort-value="1992" | 1992-11-12 | [[Госман Җиһаншин]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1926" | 1926-09-26 | [[Олы Әтнә]] |- | data-sort-value="2011" | 2011-04-14 | [[Усман Әлмиев|Госман Әлмиев]] | ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]'' | data-sort-value="1915" | 1915-04-24 | [[Акъегет (Яшел Үзән районы)|Акъегет]] |- | data-sort-value="1844" | 1844-05-11 | [[Григори Никольски]] | [[галим]] | data-sort-value="1785" | 1785-11-11 | ''[[:d:Q4445495|Судогда өязе]]'' |- | data-sort-value="1956" | 1956-02-17 | [[Григорий Ардаров]] | ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]'' | data-sort-value="1888" | 1888-03-28 | |- | data-sort-value="1884" | 1884-04-24 | [[Григорий Глинский]] | [[галим]] | data-sort-value="1842" | 1842-01-20 | [[Самар губернасы]] |- | data-sort-value="1853" | 1853-12-22<br/>1853-01-03 | [[Григорий Городчанинов]] | [[галим]] | data-sort-value="1771" | 1771<br/>1772 | [[Балахна]] |- | data-sort-value="1951" | 1951 | [[Григорий Житков]] | | data-sort-value="1876" | 1876 | [[Калининск]] |- | data-sort-value="1946" | 1946-07-21 | [[Григорий Клячкин]] | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | data-sort-value="1866" | 1866-10-03 | [[Нясвиж|Нәсвиж]] |- | data-sort-value="1901" | 1901-08-26<br/>1901-08-28 | [[Григорий Мещеринов]] | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | data-sort-value="1827" | 1827-01-22 | [[Калуга]] |- | data-sort-value="1985" | 1985-12-23 | [[Григорий Портнов]] | | data-sort-value="1923" | 1923-02-27 | [[Шәмсир]] |- | data-sort-value="1982" | 1982-06-21 | ''[[:d:Q108654031|Гуляев, Василий Георгиевич]]'' | | data-sort-value="1903" | 1903-09-12 | |- | data-sort-value="1833" | 1833 | ''[[:d:Q111193898|Гундоров, Андрей Александрович]]'' | [[язучы]] | data-sort-value="1792" | 1792 | |- | data-sort-value="1936" | 1936 | [[Гыйбадулла Алпаров]] | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>[[язучы]] | data-sort-value="1888" | 1888-11-14 | [[Корманай]]<br/>[[Авыргазы районы]] |- | data-sort-value="1970" | 1970-03-13 | [[Гыйлем Камай]] | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1901" | 1901-02-23 | [[Тәтеш]] |- | data-sort-value="1991" | 1991-04-14 | [[Гыйльми Шакиров|Гыйльми Шакирыв]] | | data-sort-value="1929" | 1929-07-23 | [[Татар Янтыгы]] |- | data-sort-value="1967" | 1967-11-18 | [[Гыйләҗ Ганиев]] | | data-sort-value="1906" | 1906-11-16 | [[Казарма]] |- | data-sort-value="1943" | 1943-02-08 | [[Гыймад Нугайбәк]] | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | data-sort-value="1881" | 1881-02-13 | [[Черкели]] |- | data-sort-value="1938" | 1938-05-10 | [[Гыймаз Баһаветдинев]] | | data-sort-value="1897" | 1897-12-27 | [[Менделеевск]] |- | data-sort-value="2013" | 2013-10-15 | [[Гүзәл Мөхәммәтҗанова]] | [[галим]] | data-sort-value="1938" | 1938-09-02 | [[Зәй шәһәре|Зәй]] |- | data-sort-value="2007" | 2007-02-03 | [[Гүрги Мәмәков]] | | data-sort-value="1926" | 1926-12-02 | [[Керәшен Казысы]] |- | data-sort-value="1973" | 1973 | [[Гәверлә Беляев]] | | data-sort-value="1903" | 1903-02-26 | [[Түбән Бикмәт]] |- | data-sort-value="2021" | 2021-09-06 | [[Гәрәй Рәхим]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q9334029|сатирик]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | data-sort-value="1941" | 1941-07-15 | [[Аланлык]] |- | | [[Гәүһәр Камалова]] | | data-sort-value="1922" | 1922-09-29 | |- | data-sort-value="2020" | 2020-09-08 | [[Гөлнара Зиннәтуллина]] | [[Jurnalist|журналист]] | data-sort-value="1952" | 1952-04-07 | [[Хәерби]] |- | data-sort-value="1968" | 1968-01-09 | [[Гөлсем Болгарская]] | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | data-sort-value="1891" | 1891-10-15 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1975" | 1975-12-08 | [[Гөлсем Камская]] | ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]'' | data-sort-value="1901" | 1901-03-25 | [[Казан]] |- | | [[Гөлсем Мөхәммәдова]] | | | [[Әстерхан]] |- | data-sort-value="1968" | 1968-06-14 | [[Гөлсем Сөләйманова]] | [[җырчы]] | data-sort-value="1907" | 1907-02-24 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1984" | 1984 | [[Гөлчирә Мансурова-Такташева]] | [[укытучы]] | data-sort-value="1909" | 1909 | [[Яңа Әлем]] |- | data-sort-value="2005" | 2005-04-01 | [[Гөлшат Зәйнашева]] | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]] | data-sort-value="1928" | 1928-01-13 | [[Тукай районы]] |- | data-sort-value="1982" | 1982-07-12 | [[Давид Брагин]] | | data-sort-value="1905" | 1905-12-23 | [[Сембер]] |- | data-sort-value="1978" | 1978-11-04 | ''[[:d:Q111726944|Давид Потехин]]'' | | data-sort-value="1901" | 1901-12-22 | ''[[:d:Q761130|Һеническ]]'' |- | data-sort-value="2012" | 2012-07-03 | [[Дамир Бикбов]] | | data-sort-value="1945" | 1945-09-09 | |- | data-sort-value="2021" | 2021-06-04 | [[Дамир Динниулов]] | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-12-23 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1998" | 1998-12-17 | [[Дамир Сираҗиев]] | ''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-10-17 | [[Олы Подберезье|Күлле Ил]] |- | data-sort-value="2014" | 2014-02-07 | [[Дамир Шәрәфетдинов (1940)|Дамир Шәрәфетдинов]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q635734|архивист]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-09-12 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1763" | 1763 | [[Даниил Савич]] | [[галим]] | data-sort-value="1730" | 1730 | [[Сумы]] |- | data-sort-value="2015" | 2015-07-15 | [[Дания Сабирова]] | [[галим]] | data-sort-value="1944" | 1944-05-20 | [[Сиңгел]] |- | data-sort-value="2013" | 2013-10-15 | [[Данияр Мөштәри]] | [[галим]] | data-sort-value="1945" | 1945-04-10 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2010" | 2010-11-01 | [[Диас Вәлиев]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q487596|драматург]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-07-01 | [[Арча районы]] |- | data-sort-value="1981" | 1981-08-16 | [[Дилүс Ильясов]] | | data-sort-value="1922" | 1922-12-26 | [[Әстерхан]] |- | data-sort-value="2010" | 2010-09-22 | [[Диләвер Зөбәеров]] | | data-sort-value="1931" | 1931-09-05 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2008" | 2008-08-07 | [[Диләрә Бәширева]] | | data-sort-value="1926" | 1926-10-07 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1908" | 1908-03-30 | [[Димитрий (Самбикин)|Димитрий]] | ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]'' | data-sort-value="1839" | 1839-10-15 | ''[[:d:Q19804843|Караяшник]]'' |- | data-sort-value="2025" | 2025-08-04 | [[Динә Вәлиева]] | ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-04-14 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2000" | 2000-02-20 | [[Динә Сираҗетдинова]] | ''[[:d:Q2299159|solo singing]]'' | data-sort-value="1915" | 1915-03-22 | [[Симәй]] |- | data-sort-value="1848" | 1848 | ''[[:d:Q65974629|Диттель, Вильям Францевич]]'' | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]'' | data-sort-value="1816" | 1816 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2007" | 2007-07-23 | [[Дмитрий Антонов (флейтачы)|Дмитрий Антонов]] | [[укытучы]] | data-sort-value="1946" | 1946-01-02 | |- | data-sort-value="1979" | 1979-09-10 | [[Дмитрий Белихов]] | | data-sort-value="1898" | 1898-04-08 | [[Кострома]] |- | data-sort-value="1886" | 1886 | [[Дмитрий Вараксин]] | | data-sort-value="1813" | 1813 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1922" | 1922-12-16 | [[Дмитрий Гольдһаммер]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1860" | 1860-10-18 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1894" | 1894-10-19 | [[Дмитрий Гусев]] | [[галим]] | data-sort-value="1845" | 1845 | ''[[:d:Q19904964|Иванырс]]'' |- | data-sort-value="1918" | 1918-10-22 | [[Дмитрий Дубяго]] | ''[[:d:Q752129|астрофизик]]''<br/>''[[:d:Q11063|астроном]]'' | data-sort-value="1849" | 1849-10-03 | [[Мсцислав]]<br/>''[[:d:Q4426833|Soino]]'' |- | data-sort-value="1931" | 1931-09-10 | [[Дмитрий Егоров]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1869" | 1869-08-10<br/>1869-12-02<br/>1869-12-10 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1919" | 1919-05-26 | [[Дмитрий Корсаков]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1843" | 1843-07-10 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1911" | 1911-12-20 | [[Дмитрий Кушников]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q4146578|Second State Duma of the Russian Empire]]'' | data-sort-value="1850" | 1850-10-15 | [[Спас өязе]] |- | data-sort-value="1950" | 1950-05-10 | [[Дмитрий Одинец]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1883" | 1883-01-07 | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1942" | 1942-12-12 | [[Дмитрий Петрушевский]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3332711|медиевист]]'' | data-sort-value="1863" | 1863-09-01 | ''[[:d:Q4225200|Кобрынове]]'' |- | data-sort-value="1937" | 1937-06-17 | ''[[:d:Q18327343|Дмитрий Шестаков]]'' | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q26132815|византолог]]''<br/>''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1869" | 1869-10-29 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1822" | 1822-09-22 | [[Дормидонт Самсонов]] | [[шагыйрь]] | data-sort-value="1793" | 1793 | No/unknown value |- | data-sort-value="1948" | 1948-05-28 | [[Дәрҗия Аппакова]] | [[язучы]] | data-sort-value="1898" | 1898-03-02 | [[Байгол (Татарстан)]] |- | data-sort-value="1706" | 1706-08 | [[Дөмәй Ишкәев]] | | No/unknown value | No/unknown value |- | data-sort-value="1989" | 1989-10-31 | [[Евгений Зуев|Евгени Зуев]] | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-12-23 | ''[[:d:Q19966441|Хвошнә]]'' |- | data-sort-value="1975" | 1975-01-24 | [[Евгений Павловский|Евгени Павловски]] | | data-sort-value="1904" | 1904-09-26 | [[Лаеш]] |- | data-sort-value="1944" | 1944-07-22 | [[Евгений Сомов-Насимович|Евгени Сомов-Насимович]] | ''[[:d:Q2627699|шаһмат композиторы]]'' | data-sort-value="1910" | 1910-04-15 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1931" | 1931-07-31 | [[Евгений Будде]] | [[галим]] | data-sort-value="1859" | 1859-12-13 | ''[[:d:Q4174931|Елисаветград өязе]]'' |- | data-sort-value="2008" | 2008-02-15 | [[Евгений Бусыгин]] | ''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1913" | 1913-12-22 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2018" | 2018-06-14 | [[Евгений Никольский]] | ''[[:d:Q2055046|физиолог]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-04-11 | [[Таллинн]] |- | data-sort-value="2021" | 2021-04-01 | [[Евгений Чиглинцев]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-12-30 | [[Совет Гаване]] |- | data-sort-value="1976" | 1976 | [[Евгения Тихвинская]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]'' | data-sort-value="1901" | 1901-05-05 | [[Вязьма]] |- | data-sort-value="1880" | 1880-03-07 | [[Евграф Осокин]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | data-sort-value="1819" | 1819-12-10 | [[Вологда]] |- | data-sort-value="1990" | 1990-03-21 | [[Евдокия Никитина]] | | data-sort-value="1916" | 1916 | [[Новоселки (Питрәч районы)|Новосөлки]] |- | data-sort-value="1919" | 1919-03-03<br/>1919 | [[Евлампий Будрин]] | ''[[:d:Q123819727|Orthodox theologian]]'' | data-sort-value="1842" | 1842-10-10<br/>1842 | [[Саликам өязе]] |- | data-sort-value="1876" | 1876-10-26 | [[Евмений Аристов]] | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | data-sort-value="1806" | 1806 | ''[[:d:Q4300535|Молога өязе]]'' |- | data-sort-value="1918" | 1918-02-25 | [[Евфимий Малов]] | ''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''<br/>''[[:d:Q219477|мисиянир]]''<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q1743122|чиркәү тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]'' | data-sort-value="1835" | 1835-01-23 | ''[[:d:Q4455678|Тирәнкүл]]'' |- | data-sort-value="1946" | 1946 | ''[[:d:Q135842427|Ежов, Назар Яковлевич]]'' | ''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q11774156|мемуарист]]'' | data-sort-value="1888" | 1888 | ''[[:d:Q28526816|Павлово (Пермийн мохк)]]'' |- | data-sort-value="1963" | 1963-02-07 | [[Екатерина Ковелькова]] | ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]'' | data-sort-value="1876" | 1876-12-21 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1957" | 1957-02-17 | [[Елена Бахмутова]] | | data-sort-value="1897" | 1897-06-05 | [[Кочневски (Белоярски шәһәр округы)|Кочневское]] |- | data-sort-value="2014" | 2014-05-22 | [[Елена Кононова]] | ''[[:d:Q937857|футболчы]]'' | data-sort-value="1969" | 1969-08-17 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="2003" | 2003-01-01 | [[Елизавета Белогорская]] | | data-sort-value="1925" | 1925-08-19 | [[Иркутск]] |- | data-sort-value="1988" | 1988-11-16 | [[Ефим Бушканец]] | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]'' | data-sort-value="1922" | 1922-11-12 | [[Пермь]] |- | data-sort-value="1857" | 1857-02-16 | [[Ефим Клейст]] | [[офицер]] | data-sort-value="1794" | 1794 | No/unknown value |- | data-sort-value="1613" | 1613-12-26 | [[Ефрем (Хвостов)|Ефрем]] | ''[[:d:Q189854|мәтран]]'' | No/unknown value | No/unknown value |- | data-sort-value="2025" | 2025-09-24 | ''[[:d:Q137597502|Закиев, Рафиль Закиевич]]'' | ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q25543366|dermatovenereologist]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-08-11 | [[Сасмак (Киров өлкәсе)]] |- | data-sort-value="1986" | 1986-10-09 | [[Залман Бурман]] | | data-sort-value="1924" | 1924-03-04 | [[Новгород-Сиверскый|Новһород-Сиверскый]] |- | data-sort-value="1980" | 1980-12-02 | [[Залман Малкин]] | [[галим]] | data-sort-value="1897" | 1897-04-09 | [[Сураж (Вицебский районы)|Сураж]] |- | | [[Заһид Мәхмүди]] | [[язучы]] | data-sort-value="1960" | 1960-07-04 | [[Кукмара районы]] |- | data-sort-value="1977" | 1977-11-05 | [[Заһидә Бурнашева|Заһидә Борнашева]] | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]] | data-sort-value="1895" | 1895-10-19 | [[Әҗе]] |- | data-sort-value="1988" | 1988-08-13 | [[Заһидә Тинчурина]] | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]'' | data-sort-value="1897" | 1897-06-13 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1983" | 1983-11-20 | [[Заһит Хәбибуллин]] | [[композитор]]<br/>''[[:d:Q1259917|эскрипкәче]]'' | data-sort-value="1910" | 1910-10-03 | [[Орски|Ыр]] |- | data-sort-value="1986" | 1986-10-19 | [[Зелиг Блюмштейн|Зелиг Блүмштейн]] | | data-sort-value="1894" | 1894-11-06 | [[Сарапул]] |- | | [[Зиннур Насыйбуллин]] | [[Jurnalist|журналист]] | data-sort-value="1937" | 1937-11-12 | [[Нуриман районы]] |- | | [[Зифа Басыйрова]] | | data-sort-value="1910" | 1910-07-04 | [[Мөслим районы]] |- | data-sort-value="1990" | 1990-05-10 | [[Зоя Исаева]] | | data-sort-value="1921" | 1921-05-17 | [[Бугровка (Татарстан)|Бугровка]] |- | data-sort-value="1965" | 1965-11-11 | [[Зыя Мансур]] | [[шагыйрь]] | data-sort-value="1916" | 1916-12-17 | [[Җитембәк]] |- | data-sort-value="1936" | 1936-11-11 | [[Зәбихулла Искужин]] | ''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[галим]] | data-sort-value="1911" | 1911-01-03 | [[Мәкъсүт (Җылаер районы)|Мәкъсүт]] |- | data-sort-value="1952" | 1952-05-05 | [[Зәйни Солтанов]] | [[язучы]] | data-sort-value="1892" | 1892-01-17 | [[Әстерхан]] |- | data-sort-value="1996" | 1996 | [[Зәйнүл Кутуева]] | | data-sort-value="1903" | 1903-03-04 | [[Татар Кынадысы]] |- | data-sort-value="2002" | 2002 | [[Зәйнәп Байгилдиева]] | ''[[:d:Q47090899|музей эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1910" | 1910 | [[Пешлә]] |- | data-sort-value="2007" | 2007-10-02 | [[Зәйнәп Гыйләҗетдинова]] | | data-sort-value="1918" | 1918-10-29 | [[Уфа]] |- | data-sort-value="1977" | 1977-02-12 | [[Зәйнәп Камалова]] | | data-sort-value="1899" | 1899-04-16 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1995" | 1995-09-22 | [[Зәйнәп Кәримова]] | | data-sort-value="1909" | 1909-02-22 | ''[[:d:Q21635426|Аллағыуат улыҫы]]'' |- | data-sort-value="1950" | 1950 | ''[[:d:Q63198161|Зәйтүнә Мәүлетева]]'' | [[укытучы]] | data-sort-value="1902" | 1902 | [[Чистай]] |- | data-sort-value="1959" | 1959 | [[Зәки Баязитский|Зәки Вәлиев]] | ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q47492700|theatre maker]]'' | data-sort-value="1889" | 1889 | [[Россия империясе]] |- | data-sort-value="1984" | 1984-02-18 | [[Зәки Нури]] | [[шагыйрь]] | data-sort-value="1921" | 1921-12-24 | [[Татар Төкесе]] |- | data-sort-value="1956" | 1956-02-22 | [[Зәкуан Богданов]] | | data-sort-value="1891" | 1891-03-14 | [[Имай-Карамалы]] |- | data-sort-value="2006" | 2006-07-18 | [[Зәүр Бәширов]] | | data-sort-value="1945" | 1945-02-17 | [[Якутск]] |- | data-sort-value="1994" | 1994-02-24 | [[Зөләйха Хисмәтуллина]] | ''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''<br/>[[җырчы]] | data-sort-value="1922" | 1922-11-22 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2022" | 2022-02-15 | [[Зөфәр Гыймаев]] | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-01-09 | [[Нәмәнгән]] |- | data-sort-value="2023" | 2023-05-21 | [[Зөфәр Сафин (1968)|Зөфәр Сафин]] | [[җырчы]] | data-sort-value="1968" | 1968-01-27 | [[Акбулат (Татарстан)|Акбулат]] |- | data-sort-value="1984" | 1984-08-02 | [[Зөһрә Бәйрәшева]] | [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | data-sort-value="1906" | 1906-10-08 | [[Касыйм (шәһәр)|Касыйм]] |- | data-sort-value="2011" | 2011 | [[Зөһрә Вәлиуллина]] | ''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-06-08 | |- | data-sort-value="1975" | 1975-09-02 | [[Иван Казаков|Ибан Казаков]] | | data-sort-value="1908" | 1908-06-18 | [[Кадрәк (Минзәлә районы)|Кадрәк]] |- | data-sort-value="1971" | 1971-02-20 | [[Ибраһим Гази]] | [[язучы]] | data-sort-value="1907" | 1907-02-04 | [[Олы Карамалы]] |- | data-sort-value="1972" | 1972-04-24 | [[Ибраһим Гафуров (1910)|Ибраһим Гафуров]] | ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]'' | data-sort-value="1910" | 1910-12-25 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1995" | 1995-07-01 | [[Ибраһим Нуруллин]] | ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-04-18 | [[Парау]] |- | data-sort-value="1937" | 1937-12-14 | [[Ибраһим Халитов|Ибраһим Халитев]] | | data-sort-value="1866" | 1866 | [[Балтач (Азнакай районы)|Балтач]] |- | data-sort-value="1479" | 1479 | [[Ибраһим (Казан ханы)|Ибраһим хан]] | | data-sort-value="1450" | 15th century | |- | data-sort-value="1989" | 1989-11-07 | [[Ибраһим Үзбәкев]] | | data-sort-value="1902" | 1902 | [[Карасу (Татарстан)|Карасу]] |- | data-sort-value="1881" | 1881<br/>1891 | [[Иван Алафузов]] | ''[[:d:Q215536|сәүдәгәр]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]'' | data-sort-value="1837" | 1837 | [[Ставрополь]]<br/>[[Ставрополь крае]] |- | data-sort-value="1989" | 1989-12-20 | [[Иван Бахтин]] | | data-sort-value="1905" | 1905-10-05 | [[Урыс Шуе]] |- | | [[Иван Белов (1953)|Иван Белов]] | | data-sort-value="1953" | 1953-08-06 | [[Ключище]] |- | data-sort-value="1819" | 1819-01-08 | [[Иван Браун]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q10872101|анатом]]''<br/>''[[:d:Q2055046|физиолог]]''<br/>''[[:d:Q17143199|medical examiner]]'' | data-sort-value="1774" | 1774-06-25 | [[Веймар]] |- | data-sort-value="1844" | 1844-02-14<br/>1844-02-26 | [[Иван Второв]] | [[язучы]] | data-sort-value="1772" | 1772-06-01 | ''[[:d:Q18774541|Деревня Ласкаревка]]'' |- | data-sort-value="1873" | 1873-08-06 | [[Иван Гвоздев]] | [[галим]] | data-sort-value="1821" | 1821 | ''[[:d:Q18771405|Voskresenovka]]'' |- | data-sort-value="1774" | 1774-07-26 | [[Иван Грязнов]] | | data-sort-value="1725" | 1725 | [[Сембер]] |- | data-sort-value="1883" | 1883-09-07 | [[Иван Добротворский]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1832" | 1832-06-10 | |- | data-sort-value="1916" | 1916-08-16 | [[Иван Догел|Иван Догель]] | [[галим]] | data-sort-value="1830" | 1830-03-07 | [[Витебск губернасы|Витебск гөбернәсе]] |- | data-sort-value="1960" | 1960-04-28 | [[Иван Домрачев]] | [[хирург]] | data-sort-value="1889" | 1889-10-26 | [[Әҗем (Киров өлкәсе)|Әҗем]] |- | data-sort-value="1843" | 1843 | [[Иван Дунаев]] | [[укытучы]] | data-sort-value="1788" | 1788 | No/unknown value |- | data-sort-value="1813" | 1813-05-01 | [[Иван Жарков]] | ''[[:d:Q215536|сәүдәгәр]]'' | data-sort-value="1742" | 1742 | |- | data-sort-value="1884" | 1884 | [[Иван Журавлев (1833)|Иван Журавлев]] | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | data-sort-value="1833" | 1833-04-29 | [[Нагайбәк (Бакалы районы)|Нагайбәк]] |- | data-sort-value="1895" | 1895-05-17 | [[Иван Журавлев (XIX гасыр)|Иван Журавлев]] | | No/unknown value | No/unknown value |- | data-sort-value="2002" | 2002-10-17 | [[Иван Журин]] | | data-sort-value="1915" | 1915-03-28 | [[Осиново (Татарстан)|Усаклы]] |- | data-sort-value="1955" | 1955-03-17 | [[Иван Заботин]] | ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>[[язучы]] | data-sort-value="1908" | 1908-10-09 | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1973" | 1973-01-27 | [[Иван Загорский]] | | data-sort-value="1899" | 1899-01-22 | [[Ташкент]] |- | data-sort-value="1810" | 1810-12-20<br/>1811-01-01 | [[Иван Запольский]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1773" | 1773 | [[Россия империясе]] |- | data-sort-value="1892" | 1892-04-28 | [[Иван Зедерштедт]] | [[галим]] | data-sort-value="1820" | 1820-12-10 | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1916" | 1916-10-30 | [[Иван Злобин]] | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | data-sort-value="1854" | 1854-09-26 | [[Россия империясе]] |- | data-sort-value="1882" | 1882-08-23 | [[Иван Знаменский]] | [[язучы]] | data-sort-value="1853" | 1853 | No/unknown value |- | data-sort-value="2011" | 2011-10-09 | [[Иван Иванов (1927)|Иван Иванов]] | [[бухгалтер]] | data-sort-value="1927" | 1927-04-05 | [[Олы Арташ (Мамадыш районы)|Олы Арташ]] |- | data-sort-value="1989" | 1989-12-20 | [[Иван Ионенко]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1913" | 1913-06-10<br/>1913 | ''[[:d:Q4184511|Zaitsovka]]'' |- | data-sort-value="1942" | 1942-08 | ''[[:d:Q131143198|Иван Князьков]]'' | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | data-sort-value="1873" | 1873-07-19 | ''[[:d:Q4428459|Solotcha]]'' |- | data-sort-value="1993" | 1993-12-02 | [[Иван Кобяков]] | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | data-sort-value="1917" | 1917-01-21 | ''[[:d:Q21336957|Чырвоная Слабада]]'' |- | data-sort-value="1987" | 1987-11-11 | [[Иван Максимов (1924)|Иван Максимов]] | [[офицер]] | data-sort-value="1924" | 1924-08-05 | [[Албай]] |- | data-sort-value="1823" | 1823-08-01 | [[Иван Миллер]] | ''[[:d:Q901402|географ]]'' | data-sort-value="1750" | 1750-07-01 | [[Алмания|Германия]] |- | data-sort-value="1938" | 1938-05-10 | [[Иван Петров (1893)|Иван Петров]] | | data-sort-value="1893" | 1893-12-14 | [[Чар өязе]] |- | data-sort-value="1941" | 1941-04-19 | [[Иван Покровский (1865—1941)]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1743122|чиркәү тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1865" | 1865-01-17 | ''[[:d:Q4303501|Моршанск өязе]]'' |- | | [[Иван Поминов]] | ''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]'' | data-sort-value="1920" | 1920-02-19 | [[Самар губернасы]] |- | data-sort-value="1927" | 1927-07-31 | [[Иван Попов (1857)|Иван Попов]] | [[галим]] | data-sort-value="1857" | 1857 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1890" | 1890 | [[Иван Порфирьев]] | [[галим]] | data-sort-value="1823" | 1823-04-23 | [[Өрҗем өязе]] |- | data-sort-value="1855" | 1855-01-10<br/>1855-01-09 | [[Иван Симонов]] | ''[[:d:Q11063|астроном]]'' | data-sort-value="1794" | 1794-06-20 | [[Әстерхан]] |- | data-sort-value="1904" | 1904-05-15 | [[Иван Смирнов (1856)|Иван Смирнов]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1856" | 1856-01-07 | [[Арино]] |- | data-sort-value="1873" | 1873 | [[Иван Соколов (1812)|Иван Соколов]] | [[математик]] | data-sort-value="1812" | 1812 | ''[[:d:Q4325102|Новоржев өязе]]'' |- | data-sort-value="1991" | 1991-08-14 | [[Иван Трофимов (1907)|Иван Трофимов]] | [[галим]] | data-sort-value="1907" | 1907-10-06<br/>1907-09-23 | [[Видесючь|Видечуч]] |- | data-sort-value="1927" | 1927-08-27 | [[Иван Харитонов (1859)|Иван Харитонов]] | ''[[:d:Q2516866|нәшир]]'' | data-sort-value="1859" | 1859-07-20 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1891" | 1891-11-04 | [[Иван Холмогоров]] | [[укытучы]] | data-sort-value="1819" | 1819-08-01 | No/unknown value |- | data-sort-value="1931" | 1931-01-30 | [[Иван Яковлев (1881)|Иван Яковлев]] | [[язучы]] | data-sort-value="1881" | 1881-07-17 | [[Кече Лоҗы]] |- | data-sort-value="2012" | 2012-04-15 | [[Игорь Башмаков]] | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-05-11 | [[Сәмәрканд]] |- | data-sort-value="1949" | 1949-05-30 | [[Игорь Белькович]] | ''[[:d:Q11063|астроном]]'' | data-sort-value="1904" | 1904-10-15<br/>1904-10-02 | [[Ормар]] |- | data-sort-value="1993" | 1993-02-08 | [[Игорь Ингвар]] | | data-sort-value="1905" | 1905-04-08 | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1999" | 1999-06-13 | [[Игорь Ксенофонтов]] | ''[[:d:Q57199189|figure skating coach]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]''<br/>''[[:d:Q56882269|figure skating judge]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-01-19 | [[Екатеринбург]] |- | data-sort-value="2022" | 2022-02-08 | [[Игорь Носов]] | ''[[:d:Q978044|executive]]'' | data-sort-value="1978" | 1978-04-20 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1998" | 1998-02-15 | [[Идеал Ишбүләков|Идеал Ишбүләкев]] | [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]'' | data-sort-value="1926" | 1926-12-26 | [[Каршы (шәһәр)|Каршы]] |- | data-sort-value="1837" | 1837 | ''[[:d:Q61895628|Иероним (Визерский)]]'' | ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]'' | data-sort-value="1769" | 1769 | No/unknown value |- | data-sort-value="2009" | 2009-08-20 | [[Илбарис Надиров]] | ''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-04-15 | [[Әлмәт районы]] |- | data-sort-value="1989" | 1989-07-01 | [[Илгиз Кәлимуллин]] | | data-sort-value="1929" | 1929-03-20 | [[Болын-Балыкчы]] |- | data-sort-value="2025" | 2025-02-22 | [[Илгиз Хәйруллин]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-01-02 | [[Ямаширмә]] |- | data-sort-value="2018" | 2018-12-28 | [[Илгизәр Вәлиев]] | | data-sort-value="1944" | 1944-06-19 | [[Яшел Үзән]] |- | data-sort-value="2019" | 2019-01-20 | [[Илгизәр Миргалимов|Илгизәр Миргалимев]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-08-05 | [[Боламык (Сарман районы)|Боламык]] |- | data-sort-value="2021" | 2021-04-07 | [[Илдар Арсланов (1947)|Илдар Арсланов]] | ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-01-26 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2014" | 2014-05-04 | [[Илдар Гыйләҗетдинов]] | | data-sort-value="1943" | 1943-07-17 | [[Ташкент]] |- | data-sort-value="2012" | 2012-06-14 | [[Илдар Зарипов (1939)|Илдар Зарипов]] | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-11-13 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2004" | 2004-12-21 | [[Илдар Юзеев]] | [[язучы]] | data-sort-value="1933" | 1933-01-03 | [[Ямады]] |- | data-sort-value="2019" | 2019-02-28 | [[Илдус Лотфуллин]] | ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q2419397|терапевт]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-10-23 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2024" | 2024-07-06 | [[Илдус Мостюков|Илдус Мәстүкев]] | [[галим]] | data-sort-value="1928" | 1928-03-06 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2001" | 2001-09-25 | [[Илдус Садыйков]] | [[инженер]] | data-sort-value="1932" | 1932-11-28 | ''[[:d:Q27477090|Вельмо]]'' |- | data-sort-value="2018" | 2018-06-18 | [[Илдус Әмирханов|Илдус Әмирхан]] | | data-sort-value="1941" | 1941-01-04 | [[Урта Тирескә]] |- | data-sort-value="2012" | 2012-07-02 | [[Илларион Плещинский (физиолог)]] | ''[[:d:Q2055046|физиолог]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-11-17 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2019" | 2019-12-29 | [[Илсур Шәйхетдинов|Илсур Шәйхетдинев]] | ''[[:d:Q811122|төзүче]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-01-02 | [[Орнаш|Әрнәш]] |- | data-sort-value="2017" | 2017-05-30 | [[Илфак Шиһапов]] | [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q47541952|продюсер]]''<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-04-05 | [[Иске Иштирәк]] |- | data-sort-value="2023" | 2023-11-22 | [[Илшат Ганиев]] | ''[[:d:Q1781198|агроном]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-01-03 | [[Шалты]] |- | data-sort-value="1915" | 1915-09-30 | [[Илья Бердников]] | ''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1839" | 1839-07-13 | [[Коса (Киров өлкәсе)|Коса]] |- | data-sort-value="1820" | 1820-03-21 | [[Илья Толстой]] | | data-sort-value="1757" | 1757-07-30 | [[Россия империясе]] |- | data-sort-value="1836" | 1836-03-26 | [[Илья Яковкин]] | ''[[:d:Q901402|географ]]'' | data-sort-value="1764" | 1764-07-12 | [[Саликам өязе]] |- | data-sort-value="1942" | 1942-12-31 | [[Ильяс Кудашев-Ашказарский]] | ''[[:d:Q639669|музыкачы]]'' | data-sort-value="1884" | 1884-03-03 | [[Ырынбур]] |- | data-sort-value="1968" | 1968-02-03 | [[Ильяс Әүхәдиев]] | ''[[:d:Q1259917|эскрипкәче]]''<br/>''[[:d:Q158852|дирижёр]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]'' | data-sort-value="1904" | 1904-11-25 | [[Казан губернасы]] |- | data-sort-value="2019" | 2019-01-16 | [[Илһам Шакиров]] | [[җырчы]] | data-sort-value="1935" | 1935-02-15 | [[Яңа Бүләк (Тукай районы)|Яңа Бүләк]] |- | | [[Индус Фәтхуллин]] | | | [[Актаныш]] |- | data-sort-value="1902" | 1902-03-15 | [[Иннокентий Канонников]] | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1854" | 1854-05-28 | [[Иркутск]] |- | data-sort-value="1912" | 1912-04-09 | [[Иоасаф (Зеленкин)|Иоасаф]] | | data-sort-value="1838" | 1838-04-12 | ''[[:d:Q4080831|Безводное]]'' |- | data-sort-value="1937" | 1937-12-02 | [[Иоасаф (Удалов)|Иоасаф]] | ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]'' | data-sort-value="1886" | 1886-04-05 | [[Уфа]] |- | data-sort-value="1828" | 1828-02-15 | [[Иона (Павинский)|Иона]] | ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]'' | data-sort-value="1773" | 1773 | [[Олонец губернасы|Олонец гөбернәсе]] |- | data-sort-value="1642" | 1642-06-15 | [[Иосиф (Курцевич)|Иосиф]] | ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]'' | data-sort-value="1580" | 1580s | |- | data-sort-value="1986" | 1986-11 | [[Иосиф Бобровицкий|Иосиф Бобровицки]] | | data-sort-value="1904" | 1904-08-14 | [[Батум]] |- | data-sort-value="1876" | 1876-02-13 | [[Иосиф Больцани]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1818" | 1818-09-06 | [[Берлин]] |- | data-sort-value="1850" | 1850 | [[Иосиф Войцеховский]] | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]'' | data-sort-value="1793" | 1793 | ''[[:d:Q4196490|Иванивка]]'' |- | data-sort-value="1897" | 1897-08-07 | [[Иосиф Готвальд]] | ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]'' | data-sort-value="1813" | 1813-10-13 | [[Рацибуж|Рачибуж]] |- | data-sort-value="1814" | 1814-09-17 | [[Иоһанн-Христофор Финке]] | [[адвокат]] | data-sort-value="1773" | 1773 | [[Гөттинген]] |- | data-sort-value="1947" | 1947 | [[Ипполит Брюно|Ипполит Брүно]] | | data-sort-value="1872" | 1872-10-18 | No/unknown value |- | data-sort-value="2020" | 2020-03-13 | [[Ирек Миңнеәхмәтов|Ирек Миңнеәхмәтев]] | ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]'' | data-sort-value="1980" | 1980-12-25 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2013" | 2013-05-18 | [[Ирек Рәхмәтуллин]] | | data-sort-value="1928" | 1928-04-11 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2006" | 2006-01-24 | [[Ирина Аверко-Антонович]] | | data-sort-value="1960" | 1960-04-19 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2021" | 2021-01-12 | [[Ирина Дубинина]] | ''[[:d:Q486748|пианист]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-11-28 | [[Воронеж]] |- | data-sort-value="1991" | 1991-09-13 | [[Ирина Заиконникова]] | | data-sort-value="1921" | 1921-12-21 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2002" | 2002-12-17 | [[Ирина Студенцова|Ирина Студенсова]] | [[галим]] | data-sort-value="1933" | 1933-05-01 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1935" | 1935-07-20 | ''[[:d:Q11714104|Исаак Алуф]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q783906|невролог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]'' | data-sort-value="1885" | 1885-11-30<br/>1883-11-30 | [[Полоцк|Полатск]] |- | data-sort-value="1978" | 1978-05-16 | [[Исаак Оксман]] | | data-sort-value="1892" | 1892-06-24 | ''[[:d:Q12107923|Kalyus]]'' |- | data-sort-value="2023" | 2023-12-24 | [[Искәндәр Биктаһиров]] | [[җырчы]] | data-sort-value="1951" | 1951-10-12 | [[Югары Чыгтай]] |- | data-sort-value="2001" | 2001-06-13 | [[Искәндәр Вәлиев]] | | data-sort-value="1911" | 1911-12-24 | [[Мулла (Сембер өлкәсе)|Мулла]] |- | data-sort-value="2024" | 2024-04-09 | [[Искәндәр Насыйров]] | ''[[:d:Q42973|архитектор]]'' | data-sort-value="1985" | 1985-03-08 | [[Арча]] |- | data-sort-value="2018" | 2018-10-01 | [[Искәндәр Рәфыйков]] | | data-sort-value="1929" | 1929-10-05 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1552" | 1552 | [[Ислам бәй]] | | No/unknown value | |- | data-sort-value="2019" | 2019-12-03 | [[Исламия Мәхмүтова]] | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-12-01 | [[Югары Әлки]] |- | data-sort-value="1795" | 1795 | [[Исмәгыйль Апанаев]] | | data-sort-value="1715" | 1715 | No/unknown value |- | data-sort-value="1993" | 1993-10-29 | [[Исмәгыйль Габдрәфыйков]] | | data-sort-value="1912" | 1912-04-15 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1944" | 1944 | [[Исмәгыйль Госманов]] | | data-sort-value="1875" | 1875 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1992" | 1992-07-24 | [[Исмәгыйль Илялов]] | ''[[:d:Q639669|музыкачы]]'' | data-sort-value="1898" | 1898-12-15 | [[Троицк (Чиләбе өлкәсе)|Троицк]] |- | data-sort-value="1986" | 1986-11-19 | [[Исмәгыйль Хәкимов]] | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | data-sort-value="1916" | 1916-11-01 | [[Казан губернасы]] |- | data-sort-value="1938" | 1938-05-09 | [[Исхак Янекәев]] | | data-sort-value="1900" | 1900 | [[Каргалы (Благовар районы)|Каргалы]] |- | data-sort-value="1950" | 1950-04-04 | [[Иустин (Мальцев)|Иустин]] | ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]'' | data-sort-value="1891" | 1891 | ''[[:d:Q4214734|Каргополь өязе]]'' |- | | [[Йолдыз Исәнбәт]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-05-30 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1886" | 1886-05-11 | [[Йонас Юшка]] | ''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>[[укытучы]] | data-sort-value="1815" | 1815-06-08 | ''[[:d:Q13191923|Дилбе]]'' |- | data-sort-value="1989" | 1989-12-18 | [[Йосыф Байгилдин]] | | data-sort-value="1913" | 1913-07-03 | [[Пәлдәнге]] |- | data-sort-value="1774" | 1774-03-31 | [[Иоһанн Петер Фальк|Йоһанн Петер Фальк]] | ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>[[профессор]]<br/>''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]'' | data-sort-value="1732" | 1732-11-26 | ''[[:d:Q10435952|Броддеторп]]'' |- | data-sort-value="1957" | 1957-03-24 | [[Кави Нәҗми]] | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]] | data-sort-value="1901" | 1901-12-02<br/>1901-12-15 | [[Кызыл Атау]] |- | data-sort-value="1965" | 1965-11-01 | [[Кадыйр Вәлетдинов]] | | data-sort-value="1905" | 1905-06-09 | [[Карамалы (Әлки районы)|Карамалы]] |- | data-sort-value="1990" | 1990-12-21 | [[Кадыйр Габдрахманов]] | | data-sort-value="1896" | 1896-09-04 | [[Сембер]] |- | data-sort-value="2013" | 2013-10-14 | [[Кадыйр Җәмалетдинев]] | | data-sort-value="1929" | 1929 | [[Буй (шәһәр)|Буй]] |- | data-sort-value="1529" | 1529-01-24 | [[Казан Иоанны]] | | No/unknown value | [[Түбән Новгород]] |- | | [[Казбек Гыйззәт]] | | data-sort-value="1925" | 1925-01-18 | [[Сембер өлкәсе]] |- | | [[Камал II]] | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | data-sort-value="1896" | 1896 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1968" | 1968-07-27 | [[Камал III]] | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | data-sort-value="1900" | 1900-01-12 | [[Әстерхан]] |- | data-sort-value="2005" | 2005-03-03 | [[Камил Гозәеров|Камил Гозәерев]] | | data-sort-value="1927" | 1927-06-27 | [[Балтач]] |- | data-sort-value="1998" | 1998-08-28 | [[Камил Мостафин (1921)|Камил Мостафин]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-05-22 | [[Әгерҗе]] |- | data-sort-value="2005" | 2005-04-02 | [[Камил Фасиев]] | [[галим]] | data-sort-value="1919" | 1919-05-10 | [[Бөгелмә өязе]] |- | data-sort-value="2020" | 2020-12-28 | ''[[:d:Q131823318|Камил Фәйзрахманов]]'' | ''[[:d:Q128124|тавыш режиссёры]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-03-12 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1919" | 1919-06-25 | [[Камил Якуб|Камил Якупов]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1894" | 1894-03-21 | [[Татар Әбдекие|Татар Әбдекәе]] |- | data-sort-value="2020" | 2020-11-03 | ''[[:d:Q131823506|Каминский, Станислав Геннадьевич]]'' | ''[[:d:Q12248419|oil worker]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-09-15 | ''[[:d:Q18407871|Xúmino]]'' |- | data-sort-value="1919" | 1919 | [[Карл Арнштейн]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]'' | data-sort-value="1840" | 1840-03-17 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1959" | 1959-03-25 | [[Карл Боль]] | [[укытучы]] | data-sort-value="1871" | 1871-07-01 | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1846" | 1846-04-24 | [[Карл Фукс]] | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q2004963|numismatist]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1776" | 1776-09-06<br/>1776-09-17 | [[Херборн]] |- | data-sort-value="1938" | 1938-05-10 | ''[[:d:Q61107208|Карпов, Прокопий Карпович]]'' | [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]] | data-sort-value="1901" | 1901-07-06 | [[Медведево районы]] |- | data-sort-value="1902" | 1902-08-20 | [[Каюм Насыйри]] | ''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[укытучы]]<br/>[[галим]] | data-sort-value="1825" | 1825-02-02 | [[Кече Шырдан]] |- | data-sort-value="1960" | 1960-04-07 | [[Каюм Поздняков|Каюм Позднәков]] | ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]'' | data-sort-value="1897" | 1897 | [[Кече Татар Карае]] |- | data-sort-value="1923" | 1923-02 | [[Кирам Хәмзин]] | ''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | data-sort-value="1889" | 1889 | [[Татар Ялтаны]] |- | data-sort-value="1866" | 1866-02-10 | [[Кирилл (Наумов)|Кирилл]] | ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]'' | data-sort-value="1823" | 1823-12-25 | [[Калуга]] |- | data-sort-value="1988" | 1988 | [[Кирилл Ситников]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1899" | 1899 | ''[[:d:Q4297694|Mikhaylovskaya]]'' |- | data-sort-value="1990" | 1990 | [[Клавдия Святкина]] | [[галим]] | data-sort-value="1912" | 1912 | [[Алатыр]] |- | data-sort-value="1997" | 1997-01-04 | [[Клара Синицына]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-12-11 | [[Буа (Татарстан)|Буа]] |- | data-sort-value="2001" | 2001-03-22 | ''[[:d:Q135683046|Кожевников, Юрий Васильевич]]'' | [[математик]] | data-sort-value="1932" | 1932-02-04 | ''[[:d:Q12105968|Заречная Медла]]'' |- | data-sort-value="1944" | 1944 | ''[[:d:Q131624491|Кокорев, Александр Михайлович]]'' | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | data-sort-value="1869" | 1869 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1552" | 1552 | [[Колшәриф]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]'' | | |- | data-sort-value="1915" | 1915 | ''[[:d:Q4230379|Конашевич, Василий Петрович]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1860" | 1860 | [[Россия империясе]] |- | data-sort-value="1981" | 1981 | [[Кондрат Максимов]] | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | data-sort-value="1894" | 1894-03-12 | [[Шишкино (Өрҗем районы)|Шишкино]] |- | data-sort-value="2000" | 2000-02-20 | [[Константин Бударин]] | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | data-sort-value="1914" | 1914-11-02 | [[Арыслан (Татарстан)|Арыслан (Кайбыч районы)]] |- | data-sort-value="1899" | 1899-12-03 | [[Константин Ворошилов]] | [[галим]] | data-sort-value="1842" | 1842-02-01 | ''[[:d:Q4396154|Rozhdestveno, Bolshemurashkinsky District]]'' |- | data-sort-value="2002" | 2002<br/>2000-07-05 | [[Константин Лебедев (1921)|Константин Лебедев]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-08-18 | [[Раздольное (Порецкое районы)|Раздольное]] |- | data-sort-value="1867" | 1867-02-04 | [[Константин Семякин]] | | data-sort-value="1802" | 1802-05-17 | [[Киев губернасы|Киев гөбернәсе]] |- | data-sort-value="1994" | 1994-09-28 | [[Константин Сергиевский|Константин Сергиевски]] | | data-sort-value="1914" | 1914-11-18 | [[Городище (Пинзә өлкәсе)|Городичче]] |- | data-sort-value="1954" | 1954 | ''[[:d:Q126878319|Константин Счастнев]]'' | ''[[:d:Q1281618|сынчы]]'' | data-sort-value="1900" | 1900-05-19 | ''[[:d:Q13652869|Роканово]]'' |- | | [[Корбан Галимов]] | | | [[Сасмак (Киров өлкәсе)]] |- | | [[Кояш Тимбикова]] | [[язучы]] | data-sort-value="1937" | 1937-11-16 | [[Чистай районы]] |- | data-sort-value="1953" | 1953 | ''[[:d:Q60830417|Крылов, Митрофан Григорьевич]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1883" | 1883 | [[Ковылкино]] |- | data-sort-value="1938" | 1938-05-09 | [[Кыям Абрамов]] | ''[[:d:Q974144|укытучы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1897" | 1897-06-07 | [[Буа өязе]] |- | | [[Кәбир Туйкин]] | [[язучы]] | data-sort-value="1887" | 1887-06-10 | [[Зәй-Каратай]] |- | data-sort-value="1949" | 1949 | [[Кәлимулла Хәсәнов|Кәлимулла Хәсәнев]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1878" | 1878-07-06 | [[Мамадыш өязе]] |- | data-sort-value="2022" | 2022-09-06 | [[Кәрим Долотказин]] | ''[[:d:Q462390|доцент]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-11-18 | [[Иса]] |- | data-sort-value="1938" | 1938-11-15 | [[Кәрим Тинчурин]] | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]] | data-sort-value="1887" | 1887-09-15 | [[Аккүл-Тараклы]] |- | data-sort-value="2020" | 2020-02-23 | [[Кәфил Әмиров]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-05-24 | [[Нариман (Югары Ослан районы)|Нариман]] |- | data-sort-value="2003" | 2003-10-10 | [[Кәшиф Ибәтуллин]] | | data-sort-value="1926" | 1926-03-17 | [[Юлбат]] |- | data-sort-value="1978" | 1978-04-19 | [[Кәшифә Тумашева]] | ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]'' | data-sort-value="1906" | 1906-01-07 | [[Нөнәгәр]] |- | data-sort-value="1966" | 1966 | [[Латыйф Җәләй]] | ''[[:d:Q13210922|төркиятче]]'' | data-sort-value="1894" | 1894-11-17 | [[Иске Кызылсу]] |- | data-sort-value="1956" | 1956-03-27 | ''[[:d:Q55653845|Лебедев, Сергей Фёдорович (учёный)]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1885" | 1885-09-12 | [[Ишем]] |- | data-sort-value="1974" | 1974-03-30 | [[Лев Берг]] | | data-sort-value="1896" | 1896-05-18 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2021" | 2021-10-24 | [[Лев Жаржевский|Лев Жаржевски]] | ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-12-14 | [[Күтәрелеш бистәсе|Вастания]] |- | data-sort-value="1972" | 1972-08-02 | [[Лев Захаров]] | | data-sort-value="1901" | 1901-05-03 | [[Шостка]] |- | data-sort-value="1996" | 1996-10-01 | [[Лев Зефиров]] | ''[[:d:Q2055046|физиолог]]'' | data-sort-value="1926" | 1926-10-26 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1963" | 1963-03-21 | [[Лев Литвинов]] | ''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]'' | data-sort-value="1899" | 1899-04-09 | [[Минск]] |- | data-sort-value="1901" | 1901-02-21 | [[Лев Мандельштам]] | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | data-sort-value="1838" | 1838 | ''[[:d:Q393332|Жагаре]]'' |- | data-sort-value="1997" | 1997-10-17 | [[Лев Столов]] | [[галим]] | data-sort-value="1905" | 1905-12-20 | [[Кишинёв]] |- | data-sort-value="1907" | 1907-05-14 | [[Лев Хрщонович]] | ''[[:d:Q42973|архитектор]]'' | data-sort-value="1838" | 1838 | [[Минск]] |- | data-sort-value="1988" | 1988-12-14 | [[Лев Шәрифуллин]] | ''[[:d:Q1781198|агроном]]''<br/>''[[:d:Q2113250|проректор]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-02-02 | [[Мөслим (Мөслим районы)]] |- | data-sort-value="1993" | 1993-06-16 | ''[[:d:Q134725469|Лелейкин, Михаил Никифорович]]'' | | data-sort-value="1905" | 1905-11-08 | ''[[:d:Q4143607|Gorbachyovo]]'' |- | data-sort-value="2017" | 2017-01-16 | [[Лена Шакирҗанова]] | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-06-04 | [[Пучы]] |- | data-sort-value="2020" | 2020-10-21 | [[Леонид Аксентьев]] | | data-sort-value="1932" | 1932-03-01 | [[Бакы]] |- | data-sort-value="2021" | 2021-09-10 | [[Леонид Любовский]] | [[композитор]]<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-02-24 | ''[[:d:Q13520833|Камьянка]]'' |- | data-sort-value="1971" | 1971-03-30 | [[Леонид Омороков]] | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | data-sort-value="1881" | 1881-04-29 | ''[[:d:Q4084164|Бердянск өязе]]'' |- | data-sort-value="1937" | 1937 | [[Леонид Сапожников]] | [[галим]] | data-sort-value="1878" | 1878-04-13 | [[Мамадыш]] |- | data-sort-value="2013" | 2013-12-16 | ''[[:d:Q118531392|Лиакумович, Александр Григорьевич]]'' | | data-sort-value="1931" | 1931-03-05 | [[Бобруйск|Бабруйск]] |- | data-sort-value="2007" | 2007-06-22 | [[Линар Гыйльмуллин]] | ''[[:d:Q937857|футболчы]]'' | data-sort-value="1985" | 1985-06-17 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2015" | 2015-07-29 | [[Лия Шакирова|Лия Шакирыва]] | [[галим]] | data-sort-value="1921" | 1921-02-09 | [[Уфа]] |- | | [[Локман Бадыйкшан]] | [[Jurnalist|журналист]] | data-sort-value="1919" | 1919-12-12 | [[Әлмәт]] |- | data-sort-value="1982" | 1982-07-11 | [[Лотфулла Гыйззетдинов|Лотфулла Гыйззетдинев]] | | data-sort-value="1918" | 1918-02-14 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1997" | 1997 | [[Лотфулла Мусин]] | | data-sort-value="1913" | 1913-11-07 | [[Әгерҗе районы]] |- | data-sort-value="1981" | 1981-06-17 | [[Лотфулла Фәттахов]] | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | data-sort-value="1918" | 1918-09-27 | [[Анды]] |- | data-sort-value="1823" | 1823-03-25 | ''[[:d:Q109486995|Лохтин, Андрей Иванович]]'' | | data-sort-value="1762" | 1762-05-31 | |- | data-sort-value="1892" | 1892 | [[Любовь Корнилова]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1852" | 1852-01-27 | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="2001" | 2001-06-18 | [[Любовь Чибрикова]] | | data-sort-value="1925" | 1925-02-02 | [[Питрәч районы]] |- | data-sort-value="2005" | 2005-03-04 | [[Люция Фарсина]] | ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-09-30 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1896" | 1896-06-11 | [[Лүдвиг Грасс]] | [[галим]] | data-sort-value="1841" | 1841-08-12 | [[Санкт-Петербург]] |- | | [[Ләбиб Айтуганов]] | ''[[:d:Q639669|музыкачы]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-10-24 | [[Әгерҗе районы]] |- | data-sort-value="1938" | 1938-05-09 | [[Ләбиб Гыйльми]] | [[язучы]] | data-sort-value="1906" | 1906-06-12 | |- | data-sort-value="2014" | 2014-02-14 | ''[[:d:Q60695193|Магазин, Роберт Карлович]]'' | | data-sort-value="1926" | 1926-12-15 | ''[[:d:Q19884974|Khryastovo]]'' |- | data-sort-value="2012" | 2012-05-24 | [[Магдалина Мавровская]] | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | data-sort-value="1914" | 1914-02-23<br/>1914-03-08 | [[Мамински (Каменски шәһәр округы)|Мамински]] |- | data-sort-value="1931" | 1931-05-10<br/>1931-05-11 | [[Макар Евсевьев]] | ''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]'' | data-sort-value="1864" | 1864-01-18<br/>1864-01-30 | [[Кече Кармалы]] |- | data-sort-value="1865" | 1865-10-23 | [[Максимас Чернәкас]] | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | data-sort-value="1833" | 1833 | No/unknown value |- | data-sort-value="2016" | 2016-11-11 | [[Маннур Саттар]] | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q9334029|сатирик]]''<br/>''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]'' | data-sort-value="1920" | 1920-11-29 | [[Абыз (Кама Тамагы районы)|Абыз]] |- | data-sort-value="1986" | 1986-12-23 | [[Мансур Вахитев]] | | data-sort-value="1935" | 1935-05-15 | [[Яңа Чүпрәле]] |- | data-sort-value="1966" | 1966-11-20 | [[Мансур Мозаффаров]] | [[композитор]] | data-sort-value="1902" | 1902-03-06 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2010" | 2010-03-13 | [[Мансур Хәсәнов]] | [[галим]] | data-sort-value="1930" | 1930-06-25 | [[Зәй районы]] |- | data-sort-value="2022" | 2022-12-09 | [[Мансур Шиһапов]] | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1776724|театр директоры]]''<br/>''[[:d:Q822146|җыр сүзләрен язучы]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-05-01 | [[Яншык (Татарстан)]] |- | data-sort-value="1980" | 1980-06-16 | [[Мансур Әбләев]] | | data-sort-value="1917" | 1917-12-25 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2002" | 2002-07-08 | [[Марат Вахитов|Марат Вахитев]] | | data-sort-value="1926" | 1926-06-26 | [[Минзәлә|Минзәлә шәһәре]] |- | data-sort-value="2019" | 2019-04-09 | [[Марат Кафиатуллин]] | ''[[:d:Q811122|төзүче]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-07-25 | [[Уразавыл]]<br/>[[Россия Совет Федератив Социалистик Республикасы|РСФСР]] |- | data-sort-value="1997" | 1997-05-26 | [[Марат Мөлеков]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-02-07 | [[Исәт (Төмән өлкәсе)|Исәт]] |- | data-sort-value="2017" | 2017-05-09 | [[Марат Сафин (1935)|Марат Сафин]] | | data-sort-value="1935" | 1935-03-03 | |- | data-sort-value="2025" | 2025-03-26 | [[Марат Сираҗетдинов (1948)|Марат Сираҗетдинов]] | ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q691031|концертмейстер]]'' | data-sort-value="1948" | 1948 | [[Уфа]] |- | data-sort-value="2004" | 2004-11-10 | [[Маргарита Беляева]] | | data-sort-value="1912" | 1912-12-30 | [[Чистай]] |- | data-sort-value="1884" | 1884-05-28 | [[Мариан Ковальски]] | ''[[:d:Q11063|астроном]]'' | data-sort-value="1821" | 1821-10-03 | ''[[:d:Q995806|Добжин-над-Вислон]]'' |- | data-sort-value="1964" | 1964-11-06 | ''[[:d:Q111519720|Мария Алуф]]'' | ''[[:d:Q2114605|фармаколог]]'' | data-sort-value="1901" | 1901-01-13 | [[Кострома]] |- | data-sort-value="2003" | 2003-11-13 | [[Мария Замова]] | | data-sort-value="1911" | 1911-08-04 | [[Иске Котлымбәт]] |- | data-sort-value="2017" | 2017-08-04 | [[Мария Килдебәкова]] | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q56236186|carpets designer]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-07-20 | [[Одесса]] |- | data-sort-value="2003" | 2003-03-09 | [[Марк Зарецкий]] | | data-sort-value="1937" | 1937-01-24 | [[Киев]] |- | data-sort-value="1698" | 1698-08-21 | [[Маркелл (Казан һәм Зөя митрополиты)|Маркелл]] | ''[[:d:Q49476|баш әскаф]]''<br/>''[[:d:Q189854|мәтран]]'' | | |- | data-sort-value="2008" | 2008-02-21 | [[Марс Шабаев]] | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-07-14 | [[Югары Тәкермән]] |- | data-sort-value="2017" | 2017-01-06 | [[Марсель Зарипов]] | [[язучы]] | data-sort-value="1931" | 1931-10-23 | [[Янурыс]] |- | data-sort-value="2025" | 2025-04-18 | [[Марсель Әхмәтҗанов]] | ''[[:d:Q28255863|текстолог]]''<br/>''[[:d:Q26709887|археограф]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q15632632|ипиграфис]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>[[шагыйрь]] | data-sort-value="1939" | 1939-03-26 | [[Шөгер]] |- | data-sort-value="1918" | 1918-08-07 | [[Мартын Межлаук|Мартыньш Межлаукс]] | ''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]'' | data-sort-value="1895" | 1895 | [[Харьков]] |- | data-sort-value="1999" | 1999-11-02 | ''[[:d:Q122916423|Марычев, Юрий Павлович]]'' | ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-01-20 | |- | data-sort-value="1903" | 1903-12-27 | [[Матвей Болдырев]] | | data-sort-value="1839" | 1839-08-06 | [[Сарытау]] |- | data-sort-value="1646" | 1646-01-23 | [[Матфей]] | ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]'' | No/unknown value | No/unknown value |- | data-sort-value="2015" | 2015-11-09 | ''[[:d:Q112988394|Маянский, Андрей Николаевич]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1940" | 1940-11-27 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1912" | 1912-04-13<br/>1912-04-26 | [[Мемнон Петровский]] | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[укытучы]] | data-sort-value="1833" | 1833-01-29<br/>1833-02-10 | [[Васильсурск|Василсурски]] |- | data-sort-value="2006" | 2006-08-29 | ''[[:d:Q84724306|Мережин, Виктор Павлович]]'' | ''[[:d:Q11063|астроном]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-10-06 | [[Петрозаводск]] |- | data-sort-value="1994" | 1994-01-15 | [[Мидхәт Габдуллин]] | | data-sort-value="1930" | 1930-09-16 | [[Стәрлетамак]] |- | data-sort-value="1993" | 1993-03-07 | [[Мидхәт Мөхәррәмов]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1922" | 1922-04-27 | [[Җиргән]] |- | data-sort-value="1990" | 1990-05-08 | [[Мидхәт Фәйзуллин (1908)]] | ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q18245236|рентгенолог]]''<br/>[[профессор]] | data-sort-value="1908" | 1908-04-19 | [[Ырынбур]] |- | data-sort-value="2021" | 2021-02-17 | ''[[:d:Q135680293|Миннуллин, Дилюс Гильманович]]'' | ''[[:d:Q60032090|Islamic resistance]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-06-08 | [[Иске Йомралы]] |- | | [[Минһаҗ Конов]] | [[Jurnalist|журналист]] | data-sort-value="1893" | 1893-02-15 | [[Питрәч районы]] |- | data-sort-value="2013" | 2013-05-20 | [[Мира Космодемьянская]] | | data-sort-value="1927" | 1927-05-03 | [[Сембер]] |- | data-sort-value="1969" | 1969-11-15 | [[Миргарифан Азизов]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1907" | 1907-04-27 | [[Иске Шәйморза]] |- | data-sort-value="2008" | 2008-03-25 | [[Мирза Мәхмүтов]] | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | data-sort-value="1926" | 1926-05-01 | [[Ләбәжә]] |- | data-sort-value="2010" | 2010-10-11 | [[Миркасыйм Госманов]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-05-31 | [[Голҗа]] |- | data-sort-value="2009" | 2009-04-06 | [[Мирсәет Яруллин]] | [[композитор]]<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-07-12 | [[Мамадыш районы]] |- | data-sort-value="1980" | 1980-06-01 | [[Мирсәй Әмир]] | ''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>[[Jurnalist|журналист]] | data-sort-value="1906" | 1906-12-24 | [[Җиргән]] |- | data-sort-value="1983" | 1983 | [[Мисбах Хәлиуллин]] | | data-sort-value="1916" | 1916-03-12 | [[Лениногорск районы]] |- | data-sort-value="1928" | 1928-01 | [[Мифтах Әпсәләмов]] | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | data-sort-value="1894" | 1894 | [[Орски|Ыр]] |- | data-sort-value="1904" | 1904 | [[Мифтахетдин Вәлишин]] | | data-sort-value="1811" | 1811 | [[Кушлавыч]] |- | data-sort-value="1983" | 1983-05-17 | [[Михаил Белдер]] | | data-sort-value="1909" | 1909-03-03 | ''[[:d:Q2629630|Sataniv]]'' |- | data-sort-value="2004" | 2004-06-18 | [[Михаил Боголюбов]] | | data-sort-value="1922" | 1922-09-06 | [[Гәреч (Кострома өлкәсе)|Гәреч]] |- | data-sort-value="1915" | 1915-07-04 | [[Михаил Богословский (1844)|Михаил Богословский]] | [[укытучы]] | data-sort-value="1844" | 1844-01-11 | ''[[:d:Q21854675|Ekstal]]'' |- | data-sort-value="1986" | 1986-08-15 | [[Михаил Глебов]] | | data-sort-value="1912" | 1912-05-29 | ''[[:d:Q4091599|Bolshaya Privalovka]]'' |- | data-sort-value="1925" | 1925-08-17 | [[Михаил Грачев (1866)|Михаил Грачев]] | ''[[:d:Q11063|астроном]]'' | data-sort-value="1866" | 1866-10-24 | [[Рындино (Чуел районы)|Рындино]] |- | data-sort-value="2002" | 2002-11-24 | [[Михаил Девятаев]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q2095549|очучы]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | data-sort-value="1917" | 1917-07-08 | [[Тәрби]] |- | data-sort-value="1904" | 1904-03-10 | [[Михаил Зайцев (1845)|Михаил Зайцев]] | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1845" | 1845-08-30 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1970" | 1970-09-05 | [[Михаил Зайцев (1891)|Михаил Зайцев]] | | data-sort-value="1891" | 1891-02-28 | [[Батеево (Ормар районы)|Бәти]] |- | data-sort-value="1944" | 1944-01-13 | [[Михаил Зевахин]] | | data-sort-value="1922" | 1922-09-12 | [[Яраң өязе]] |- | data-sort-value="1889" | 1889-03-04 | [[Михаил Зефиров]] | | data-sort-value="1826" | 1826-01-06 | ''[[:d:Q4521500|Шацк өязе]]'' |- | data-sort-value="1929" | 1929 | [[Михаил Зубков]] | | data-sort-value="1889" | 1889 | [[Чиркәс]] |- | data-sort-value="1912" | 1912-10-20 | [[Михаил Кандаратский]] | [[хирург]] | data-sort-value="1854" | 1854-11-07 | [[Зөя (Яшел Үзән районы)|Зөя]] |- | data-sort-value="2018" | 2018-01-20 | ''[[:d:Q122194742|Михаил Козловский]]'' | ''[[:d:Q33231|фотограф]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-03-24 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1851" | 1851 | [[Михаил Коринфский]] | ''[[:d:Q42973|архитектор]]'' | data-sort-value="1788" | 1788 | [[Арзамас]] |- | data-sort-value="1991" | 1991-04-28 | [[Михаил Корнишин]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1920" | 1920-11-21 | [[Турдаково]] |- | data-sort-value="1992" | 1992-12-28 | [[Михаил Красавин]] | [[офицер]] | data-sort-value="1919" | 1919-10-22 | [[Урман Морквашы|Урман Маркуашы]] |- | data-sort-value="1880" | 1880-07-06 | [[Михаил Красин]] | [[галим]] | data-sort-value="1833" | 1833 | ''[[:d:Q4097557|Брянск өязе]]'' |- | data-sort-value="1981" | 1981 | [[Михаил Марков (1900)]] | | data-sort-value="1900" | 1900-11-27 | [[Волгоград]]<br/>[[Сарытау губернасы]] |- | data-sort-value="1967" | 1967-11-20 | [[Михаил Мизинов]] | | data-sort-value="1918" | 1918-02-10 | ''[[:d:Q19815299|Пятино (Ульяновскан область)]]'' |- | data-sort-value="1983" | 1983-08-11 | [[Михаил Нужин]] | | data-sort-value="1914" | 1914-10-21 | ''[[:d:Q28526674|Ostrozhka]]'' |- | data-sort-value="1996" | 1996 | [[Михаил Пейсахов]] | [[галим]] | data-sort-value="1923" | 1923-12-26 | [[Витебск]] |- | data-sort-value="1930" | 1930-12-01 | ''[[:d:Q111745444|Михаил Пильнов]]'' | ''[[:d:Q25543366|dermatovenereologist]]'' | data-sort-value="1874" | 1874-09-24 | [[Ырынбур]] |- | data-sort-value="1942" | 1942-08-10 | [[Михаил Покровский (1869)|Михаил Покровский]] | ''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1868" | 1868-12-21 | [[Тула]] |- | data-sort-value="1970" | 1970-12-28 | [[Михаил Родных]] | | data-sort-value="1906" | 1906-11-05 | [[Воронеж]] |- | data-sort-value="1849" | 1849-03-20 | [[Михаил Рыбушкин]] | ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | data-sort-value="1792" | 1792 | [[Сембер]] |- | data-sort-value="1993" | 1993-05-23 | ''[[:d:Q112074148|Михаил Семёнович Огородников]]'' | ''[[:d:Q1162163|директор]]''<br/>[[инженер]] | data-sort-value="1919" | 1919-11-08 | ''[[:d:Q4448020|Сырдяны]]'' |- | data-sort-value="2004" | 2004-04-24 | [[Михаил Симонов (1913)|Михаил Симонов]] | ''[[:d:Q2095549|очучы]]'' | data-sort-value="1913" | 1913-08-01 | ''[[:d:Q4249460|Popova Balka]]'' |- | data-sort-value="1888" | 1888-09-12 | [[Михаил Соймонов]] | [[шагыйрь]] | data-sort-value="1851" | 1851-05-02 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1942" | 1942-09-09 | [[Михаил Франк]] | [[математик]] | data-sort-value="1878" | 1878-11-29 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1980" | 1980-08-11 | [[Михаил Хохлов]] | | data-sort-value="1905" | 1905-02-16 | ''[[:d:Q4375642|Poshekhonsky Uyezd]]'' |- | data-sort-value="1948" | 1948-02-08 | [[Михаил Юдин]] | [[композитор]]<br/>[[укытучы]] | data-sort-value="1893" | 1893-09-16 | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="2001" | 2001-10-17 | ''[[:d:Q103103124|Миңзаһир Насыйбуллин]]'' | | data-sort-value="1908" | 1908-01-01 | [[Иске Барыш]] |- | data-sort-value="1993" | 1993-09-26 | [[Миңнулла Гыйззәтуллин]] | | data-sort-value="1925" | 1925-11-10 | [[Күки]] |- | data-sort-value="1992" | 1992-01-05 | [[Миңҗамал Мазунова]] | | data-sort-value="1915" | 1915-12-21 | [[Олы Әшнәк]] |- | data-sort-value="1890" | 1890-05-16 | [[Миһкел Веске]] | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]'' | data-sort-value="1843" | 1843-01-28 | ''[[:d:Q12364053|Holstre Rural Municipality]]'' |- | data-sort-value="2001" | 2001-10-17 | ''[[:d:Q13210320|Моис Иван Григорьевич]]'' | | data-sort-value="1912" | 1912-09-21 | [[Торханы (Шөмерле районы)|Торханы]] |- | data-sort-value="1938" | 1938-05-09 | [[Моисей Айвазов]] | | data-sort-value="1900" | 1900 | [[Tbilisi|Тбилиси]] |- | data-sort-value="1965" | 1965-01-10 | [[Моисей Аксянцев]] | [[галим]] | data-sort-value="1897" | 1897-09-02 | [[Чарэя]] |- | data-sort-value="1978" | 1978-08-21 | [[Моисей Иткин]] | [[инженер]] | data-sort-value="1902" | 1902-02-25 | [[Калышки]] |- | data-sort-value="1968" | 1968 | ''[[:d:Q27488256|Мойше Нотович]]'' | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | data-sort-value="1912" | 1912 | |- | data-sort-value="1990" | 1990 | [[Мойше Сигал]] | [[хирург]] | data-sort-value="1920" | 1920 | [[Каманича]] |- | data-sort-value="2015" | 2015-11-25 | [[Морат Вәсилев]] | [[галим]] | data-sort-value="1934" | 1934-02-25 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1708" | 1708 | [[Морат Солтан]] | | No/unknown value | No/unknown value |- | data-sort-value="1993" | 1993-01-03 | [[Морзаһит Вәлиев]] | | data-sort-value="1922" | 1922-06-01 | [[Яңа Мансур]] |- | data-sort-value="1946" | 1946-11-04 | [[Мортаза Габдуллин]] | | data-sort-value="1910" | 1910 | No/unknown value |- | | [[Мостафа Ногман]] | | data-sort-value="1912" | 1912-12-22 | [[Кызылъяр (Арча районы)]] |- | data-sort-value="1918" | 1918-08-19 | [[Мулланур Вахитов]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]'' | data-sort-value="1885" | 1885-08-10 | ''[[:d:Q28527246|Казай]]'' |- | data-sort-value="2010" | 2010-09-11 | ''[[:d:Q117749984|Муравьёв, Анатолий Васильевич]]'' | ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-07-02 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1826" | 1826 | [[Муса Апанаев]] | | data-sort-value="1766" | 1766 | No/unknown value |- | data-sort-value="1938" | 1938-05-10 | ''[[:d:Q91242755|Мухин, Владимир Алексеевич]]'' | [[шагыйрь]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q6430706|тәнкыйтьче]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | data-sort-value="1888" | 1888-07-01 | [[Чар өязе]] |- | data-sort-value="1506" | 1506 | ''[[:d:Q16675584|Міхаіл Раманавіч Мязецкі]]'' | ''[[:d:Q1402561|гаскәрбашы]]'' | data-sort-value="1470" | 1470 | |- | data-sort-value="1971" | 1971-10-01 | [[Мәгубә Сыртланова]] | ''[[:d:Q2095549|очучы]]'' | data-sort-value="1912" | 1912-07-15 | [[Бәләбәй]] |- | data-sort-value="1986" | 1986 | [[Мәгъсүм Хөсәенов|Мәгъсүм Хөсәенев]] | | data-sort-value="1911" | 1911-08-15 | [[Балтамак]] |- | data-sort-value="2003" | 2003-10-27 | [[Максим Глухов|Мәкчем Глухов-Нугайбәк]] | [[язучы]] | data-sort-value="1937" | 1937-11-23 | [[Үри Чаллысы]] |- | data-sort-value="2025" | 2025-02-09 | [[Мәлик Хәйруллин]] | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-12-01 | [[Кошман]] |- | data-sort-value="1979" | 1979-03-30 | [[Мәннаф Айтуганов]] | | data-sort-value="1912" | 1912-04-10 | [[Олы Карамалы]] |- | data-sort-value="2000" | 2000-08-20 | [[Мәрзия Миңлебаева]] | | data-sort-value="1911" | 1911-08-12 | [[Ижау]] |- | | [[Мәрзия Фәйзуллина]] | ''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-06-11 | [[Арча районы]]<br/>[[Шушмабаш]] |- | | [[Мәрьям Арсланова]] | | | [[Сарсаз (Кемерово өлкәсе)|Сарсаз]] |- | data-sort-value="1994" | 1994-06-04 | [[Мәрьям Байгилдиева]] | | data-sort-value="1912" | 1912 | [[Казан губернасы]] |- | data-sort-value="1990" | 1990-06-04 | [[Мәрьям Бикбулатова]] | | data-sort-value="1910" | 1910-12-12 | [[Янгелде (Кузлаука районы)|Янгелде]] |- | data-sort-value="1995" | 1995-05-05 | [[Мәрьям Галләмева]] | | data-sort-value="1892" | 1892-02-04 | [[Саклаубаш]] |- | data-sort-value="1990" | 1990-02-08 | [[Мәрьям Рахманкулова|Мәрьям Рахманколова]] | [[җырчы]] | data-sort-value="1901" | 1901-11-20 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2016" | 2016-04-24 | [[Мәсгуд Гайнетдин]] | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-05-25 | [[Лабит]]<br/>[[Яңа Малыклы районы]] |- | | [[Мәсгуть Латыйпов]] | ''[[:d:Q158852|дирижёр]]'' | data-sort-value="1913" | 1913-07-23 | [[Кыргыз Автономияле Социалистик Совет Республикасы (1920–1925)|Автономияле Кыргыз Совет Социалистик Республикасы]] |- | data-sort-value="1983" | 1983-06-26 | [[Мәснәви Хәертдинов]] | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | data-sort-value="1924" | 1924-03-03 | [[Шыгай (Сарман районы)]] |- | data-sort-value="1969" | 1969 | [[Мәхмүдә Мозаффария]] | ''[[:d:Q33176607|мәгърифәтче]]''<br/>''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''<br/>[[шагыйрь]] | data-sort-value="1893" | 1893 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1998" | 1998-06-16 | [[Мәхмүт Зарипов]] | [[галим]] | data-sort-value="1918" | 1918-11-11 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1973" | 1973 | [[Мәхмүт Игъламов]] | | data-sort-value="1908" | 1908-05-01 | [[Урта Йорткүл]] |- | data-sort-value="2020" | 2020-08-04 | [[Мәхмүт Нигъмәтҗанов]] | ''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-05-10 | [[Олы Арташ (Саба районы)]] |- | data-sort-value="1993" | 1993-03-15 | [[Мәхмүт Хөсәен]] | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-04-15 | [[Хан Ордасы (авыл)]] |- | data-sort-value="2010" | 2010-04-04 | [[Мәхмүт Әхмәтҗанов]] | [[укытучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]] | data-sort-value="1927" | 1927-02-14 | [[Нәсибаш]] |- | data-sort-value="1952" | 1952-06-29 | [[Мәҗит Илдар]] | | data-sort-value="1898" | 1898-01-10 | [[Семеново (Баймак районы)|Сәмән]] |- | data-sort-value="1966" | 1966-01-26 | [[Мәҗит Кавиев]] | | data-sort-value="1908" | 1908-01-04 | [[Ис (Свердловск өлкәсе)|Ис]] |- | data-sort-value="2016" | 2016-12-20 | [[Мәһди Нугаев]] | ''[[:d:Q2306091|социолог]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-04-26 | [[Җаек (шәһәр)|Җаек]] |- | data-sort-value="2006" | 2006-12-08 | [[Мөбарәк Батталов]] | | data-sort-value="1912" | 1912-05-15 | [[Урта Тигәнәле]] |- | | [[Мөдәррис Вәлиев]] | | data-sort-value="1953" | 1953-05-30 | [[Әлки районы|Әлки райуны]] |- | data-sort-value="2006" | 2006-11-26 | [[Мөдәррис Әгъләмов]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>[[шагыйрь]] | data-sort-value="1946" | 1946-10-13 | [[Зәй районы]] |- | data-sort-value="1949" | 1949 | ''[[:d:Q131427281|Мөкәррәмә Корбангалиева]]'' | ''[[:d:Q18245236|рентгенолог]]'' | data-sort-value="1904" | 1904 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2009" | 2009-10-10 | [[Мөнип Газар]] | [[укытучы]] | data-sort-value="1935" | 1935-02-19 | [[Рангазар|Алангазар]] |- | data-sort-value="1994" | 1994-03-03 | [[Мөнир Агишев]] | ''[[:d:Q42973|архитектор]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-04-14 | [[Биги]] |- | data-sort-value="1987" | 1987-03-31 | [[Мөнир Мазунов]] | [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[шагыйрь]] | data-sort-value="1918" | 1918-04-01 | [[Иске Карлыган]] |- | data-sort-value="2011" | 2011-05-31 | [[Мөнирә Булатова]] | ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]'' | data-sort-value="1914" | 1914-05-19 | [[Архангельск]] |- | data-sort-value="2019" | 2019-01-04 | [[Мөсәгыйть Хәбибуллин]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>[[укытучы]] | data-sort-value="1927" | 1927-12-25 | [[Абдрахман (Ырынбур өлкәсе)|Абдрахман]] |- | data-sort-value="1941" | 1941-06-03 | [[Мөхетдин Корбангалиев]] | [[галим]] | data-sort-value="1873" | 1873-10-26<br/>1873-11-07 | [[Биектау (Әгерҗе районы)]] |- | | [[Мөхтәр Әхмәдиев]] | | | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1992" | 1992-11-27 | [[Мөхәммәт Булатов]] | | data-sort-value="1919" | 1919-10-07 | [[Олы Урсак]] |- | data-sort-value="1985" | 1985-05-24 | [[Мөхәммәт Гайнуллин]] | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-03-18 | [[Кызылтау (Апас районы)]] |- | data-sort-value="1986" | 1986-04-29 | [[Мөхәммәт Ирзин]] | | data-sort-value="1908" | 1908-08-16 | [[Кәрке]] |- | data-sort-value="1995" | 1995-06-14 | [[Мөхәммәт Мәһдиев]] | [[язучы]] | data-sort-value="1930" | 1930-12-01 | [[Гөберчәк]] |- | data-sort-value="2015" | 2015-03-09 | [[Мөхәммәт Сабиров]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[инженер]] | data-sort-value="1932" | 1932-03-29 | [[Кушнаренко районы|Кушнарин районы]] |- | data-sort-value="1999" | 1999-03-27 | [[Мөхәммәт Садри]] | [[Jurnalist|журналист]] | data-sort-value="1913" | 1913-05-20 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1937" | 1937-12-26 | [[Мөхәммәтсафа Баязитов|Мөхәммәтcафа Баязитев]] | [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[мөфти]] | data-sort-value="1877" | 1877-04-21 | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1921" | 1921-06-24 | ''[[:d:Q132349040|Мөхәммәтзариф Әмирханов]]'' | [[имам]]<br/>''[[:d:Q33176607|мәгърифәтче]]'' | data-sort-value="1853" | 1853-01-10 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1958" | 1958 | [[Мөхәммәтхан Кулаев]] | | data-sort-value="1873" | 1873-02-08 | ''[[:d:Q4192340|Җиянчура]]'' |- | data-sort-value="1964" | 1964-02-16 | [[Мөхәммәтхан Фазлуллин]] | [[галим]] | data-sort-value="1883" | 1883-12-02<br/>1883-12-14 | [[Әрә]] |- | data-sort-value="1932" | 1932 | [[Мөхәммәтшакир Казаков]] | | data-sort-value="1848" | 1848-10-08 | [[Казан]] |- | | [[Мөхәммәтҗан Галиев]] | ''[[:d:Q215536|сәүдәгәр]]'' | data-sort-value="1832" | 1832-09-04 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1890" | 1890 | [[Мөхәммәтҗан Казаков]] | | data-sort-value="1806" | 1806 | [[Кече Шырдан]] |- | data-sort-value="1914" | 1914-04-08 | [[Мөхәммәтҗан Сәйдәшев]] | ''[[:d:Q215536|сәүдәгәр]]'' | data-sort-value="1865" | 1865 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2012" | 2012-01-15 | [[Мөҗип Низамиев]] | | data-sort-value="1934" | 1934-05-01 | [[Күтәмәле]] |- | data-sort-value="1992" | 1992-06-06 | [[Надежда Амфитеатрова]] | | data-sort-value="1932" | 1932-08-24 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2014" | 2014-02-08 | [[Наил Гыйләҗев]] | | data-sort-value="1935" | 1935-07-13 | [[Ярославль]] |- | data-sort-value="2022" | 2022-10-30 | [[Наил Дунаев]] | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-05-03 | [[Зәй районы]] |- | data-sort-value="2010" | 2010-01-10 | [[Наил Йосыпов]] | | data-sort-value="1930" | 1930-03-01 | ''[[:d:Q609133|Җәләкодык туманы]]'' |- | data-sort-value="2016" | 2016-01-25 | [[Наил Шәйхетдинов]] | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-03-01 | [[Чирмешән районы]] |- | data-sort-value="2008" | 2008-06-18 | [[Наил Әюпов]] | | data-sort-value="1936" | 1936-01-13 | [[Мөслим районы]] |- | data-sort-value="2023" | 2023-11-28 | [[Наилә Гәрәева]] | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-11-18 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2005" | 2005-05-04 | [[Наис Гамбәр]] | [[Jurnalist|журналист]] | data-sort-value="1947" | 1947-08-25 | [[Мөслим районы]] |- | data-sort-value="1987" | 1987-05-22 | [[Нәкыйп Сафин|Накип Сафин]] | | data-sort-value="1921" | 1921-03-15 | [[Татарстан]] |- | data-sort-value="1971" | 1971-06-07 | [[Нариман Сабитов]] | [[композитор]]<br/>''[[:d:Q158852|дирижёр]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-01-11 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2003" | 2003-10-13 | [[Наталья Зеленкова]] | | data-sort-value="1921" | 1921-10-22 | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1999" | 1999-08-26 | [[Наталья Лаврентьева]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1912" | 1912-10-27 | [[Бураково]] |- | data-sort-value="1979" | 1979-06-28 | [[Натан Рахлин]] | ''[[:d:Q158852|дирижёр]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-12-28 | ''[[:d:Q148990|Сновск]]'' |- | data-sort-value="1921" | 1921-02-06 | [[Нестор Петровский]] | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q10429346|библиограф]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]'' | data-sort-value="1875" | 1875-03-01 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1774" | 1774-07-12 | [[Нефед Кудрявцев]] | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | data-sort-value="1676" | 1676 | No/unknown value |- | data-sort-value="1840" | 1840 | ''[[:d:Q24573301|Нечаев, Марк Александрович]]'' | ''[[:d:Q4002666|хәрби табиб]]''<br/>[[язучы]] | data-sort-value="1900" | 19th century | [[Россия империясе]] |- | data-sort-value="1818" | 1818-04-17 | [[Нигъмәт Ибраһимов|Нигъмәт Ибраhимов]] | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]'' | data-sort-value="1778" | 1778 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1910" | 1910-11-27 | [[Никанор (Каменский)|Никанор]] | ''[[:d:Q193364|vicar]]'' | data-sort-value="1847" | 1847-05-25 | ''[[:d:Q4428162|Solodniki]]'' |- | data-sort-value="1967" | 1967 | [[Никипар Соловьев]] | | data-sort-value="1894" | 1894-03-08 | [[Зур Мәшләк]] |- | data-sort-value="1908" | 1908-07-06 | [[Николай Агафонов (1842)|Николай Агафонов]] | ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q10429346|библиограф]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]'' | data-sort-value="1842" | 1842-11-25 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1915" | 1915-07-11 | [[Николай Александров (1884)|Николай Александров]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1884" | 1884-05-18 | [[Сарытау]] |- | data-sort-value="1997" | 1997-07-29 | [[Николай Алтынов]] | ''[[:d:Q4461829|tractor driver]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | data-sort-value="1924" | 1924-02-10 | [[Арча кантоны|Арча кантуны]] |- | data-sort-value="1889" | 1889-02-17 | [[Николай Андреевский]] | | data-sort-value="1822" | 1822-11-20 | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1976" | 1976-02-07 | [[Николай Аржанов]] | ''[[:d:Q730242|очучы-сынаучы]]'' | data-sort-value="1913" | 1913-03-10 | ''[[:d:Q19685711|Вокшево]]'' |- | data-sort-value="1933" | 1933-08-26 | [[Николай Ашмарин]] | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]'' | data-sort-value="1870" | 1870-09-22 | [[Ядернә]] |- | data-sort-value="1848" | 1848-06-25 | [[Николай Баженов (1804)|Николай Баженов]] | ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q4002666|хәрби табиб]]''<br/>[[язучы]] | data-sort-value="1804" | 1804 | [[Тула губернасы|Тула гөбернәсе]] |- | data-sort-value="2002" | 2002-10-21 | [[Николай Балешев]] | | data-sort-value="1947" | 1947-01-26 | [[Югары Ослан районы]] |- | data-sort-value="2016" | 2016-12-24 | [[Николай Беляев (1937)|Николай Беляев]] | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q15980158|язучы-документалист]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-09-23 | [[Ярославль]] |- | data-sort-value="1894" | 1894-09-22 | [[Николай Беляев (1842)|Николай Беляев]] | | data-sort-value="1842" | 1842 | [[Калуга]] |- | data-sort-value="1921" | 1921-02-02 | [[Николай Бобровников]] | | data-sort-value="1854" | 1854 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1893" | 1893-08-20 | [[Николай Боголюбов (1840)|Николай Боголюбов]] | [[хирург]] | data-sort-value="1840" | 1840-05-20 | [[Малмыж]] |- | data-sort-value="1898" | 1898-04-07 | [[Николай Боратынский]] | | data-sort-value="1835" | 1835-11-26 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="2004" | 2004-02-29 | [[Николай Бурмистров]] | | data-sort-value="1925" | 1925-12-25 | [[Чулпан (Арча районы)|Чулпан]] |- | data-sort-value="1940" | 1940-12-31 | [[Николай Васильев (1880)|Николай Васильев]] | [[математик]]<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]'' | data-sort-value="1880" | 1880-06-29 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1886" | 1886 | [[Николай Виноградов (1831)|Николай Виноградов]] | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | data-sort-value="1831" | 1831 | [[Выкса]] |- | data-sort-value="1967" | 1967-09-29<br/>1967-09-20 | [[Николай Воробьёв (1894)]] | ''[[:d:Q901402|географ]]'' | data-sort-value="1894" | 1894-11-15<br/>1894-11-01 | [[Хвалынск|Хвалын]] |- | data-sort-value="1922" | 1922-06-12 | [[Николай Высоцкий (1843)|Николай Высоцкий]] | [[галим]] | data-sort-value="1843" | 1843-10-09 | [[Түбән Новгород]] |- | data-sort-value="1893" | 1893-06-25 | [[Николай Гангардт]] | | data-sort-value="1847" | 1847-05-30 | [[Ставрополь]] |- | data-sort-value="1943" | 1943-07-09 | [[Николай Горяев]] | [[галим]] | data-sort-value="1875" | 1875-06-12 | [[Төмән]] |- | data-sort-value="1987" | 1987-07-03 | [[Николай Гусев (1911)|Николай Гусев]] | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q60244908|фитофизиолог]]'' | data-sort-value="1911" | 1911-07-07 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1921" | 1921 | [[Николай Ефремов]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1860" | 1860-12-01 | [[Россия империясе]] |- | data-sort-value="1979" | 1979-11-25 | [[Николай Жеребцов]] | | data-sort-value="1904" | 1904-11-15 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1917" | 1917-03-16 | [[Николай Засецкий]] | [[галим]] | data-sort-value="1855" | 1855-08-19 | [[Вологда]] |- | data-sort-value="2002" | 2002-02-24 | [[Николай Захаров (1924)|Николай Захаров]] | | data-sort-value="1924" | 1924-04-11 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1880" | 1880-05-26<br/>1880-05-14 | ''[[:d:Q15720291|Николай Золотницкий]]'' | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | data-sort-value="1829" | 1829-12-03 | [[Беренче Чурашево]] |- | data-sort-value="1847" | 1847-09-27 | [[Николай Зоммер]] | ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q15255771|синолог]]'' | data-sort-value="1824" | 1824-04-19 | [[Саранск]] |- | data-sort-value="2006" | 2006-05-08 | [[Николай Зорин]] | ''[[:d:Q12347522|этнограф]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-02-25 | [[Калинино (Урнар районы)|Калинино]] |- | data-sort-value="1913" | 1913-10-26 | [[Николай Ивановский|Николай Ивановски]] | ''[[:d:Q19829980|дин белгече]]'' | data-sort-value="1840" | 1840 | [[Архангельск губернасы]] |- | data-sort-value="1891" | 1891-12-27 | [[Николай Ильминский]] | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q219477|мисиянир]]'' | data-sort-value="1822" | 1822-04-23<br/>1822-05-05 | [[Пенза]] |- | data-sort-value="1942" | 1942-11-20 | [[Николай Кабанов]] | ''[[:d:Q860918|эсперантист]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q15924224|интернист]]''<br/>''[[:d:Q723682|dean]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | data-sort-value="1864" | 1864-02-11 | [[Карачев]] |- | data-sort-value="1916" | 1916-01-10 | [[Николай Казин]] | | data-sort-value="1856" | 1856-05-26 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2009" | 2009-07-19 | [[Николай Калашников]] | | data-sort-value="1929" | 1929-08-06 | ''[[:d:Q4218581|Kvasnikovka (Saratov oblast)]]'' |- | data-sort-value="1959" | 1959-06-16<br/>1959-07-16 | [[Николай Калинин]] | [[галим]] | data-sort-value="1888" | 1888-05-24 | [[Сарытау]] |- | data-sort-value="1888" | 1888-06-05 | [[Николай Казем-Бек|Николай Касыймбәк]] | ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q16832248|иранист]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | data-sort-value="1818" | 1818-07-17 | [[Дәрбәнт]] |- | data-sort-value="1922" | 1922-03-09<br/>1922-03-10 | [[Николай Катанов]] | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q2004963|numismatist]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | data-sort-value="1862" | 1862-05-18<br/>1862-05-06 | [[Янәсәй губернасы]] |- | data-sort-value="1920" | 1920-03-15 | [[Николай Кашкин]] | ''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''<br/>''[[:d:Q1350157|музыка тәнкыйтьчесе]]''<br/>[[композитор]] | data-sort-value="1839" | 1839-11-27 | [[Воронеж]] |- | data-sort-value="1891" | 1891-09-05 | [[Николай Ковалевский]] | [[галим]] | data-sort-value="1840" | 1840-05-08<br/>1840 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2023" | 2023-11-19 | ''[[:d:Q125974096|Николай Козарь]]'' | ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-02-26 | [[Славгород (Россия)|Славгород]] |- | data-sort-value="1927" | 1927-04-17 | [[Николай Колотинский]] | ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]'' | data-sort-value="1867" | 1867-04-21 | ''[[:d:Q105821282|Usad]]'' |- | data-sort-value="1887" | 1887-11-12 | [[Николай Крушевский]] | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | data-sort-value="1851" | 1851-12-18 | [[Луцк|Лутск]] |- | data-sort-value="1974" | 1974-12-15 | [[Николай Кузнецов (1923)|Николай Кузнецов]] | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-05-23 | [[Васильево]] |- | data-sort-value="1974" | 1974-12-07 | [[Николай Ливанов]] | ''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | data-sort-value="1876" | 1876-11-20 | [[Сарытау]] |- | data-sort-value="1856" | 1856-02-12 | [[Николай Лобачевский|Николай Лобачевски]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1792" | 1792-11-20 | [[Түбән Новгород]] |- | data-sort-value="1906" | 1906-02-20 | [[Николай Любимов|Николай Лүбимов]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q3368718|патолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1852" | 1852-05-09 | [[Уфа]] |- | data-sort-value="1967" | 1967-05-05 | [[Николай Максимов (1911)|Николай Максимов]] | ''[[:d:Q15895020|авиация инженеры]]''<br/>''[[:d:Q484876|chief executive officer]]'' | data-sort-value="1911" | 1911-05-19 | ''[[:d:Q18173084|Semilei]]'' |- | data-sort-value="1899" | 1899-01-25 | [[Николай Марк]] | | data-sort-value="1848" | 1848-05-21 | |- | data-sort-value="2020" | 2020-08-22 | [[Николай Марков]] | ''[[:d:Q937857|футболчы]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-01-18 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1900" | 1900-12-30 | [[Николай Мельников (1840)|Николай Мельников]] | [[галим]] | data-sort-value="1840" | 1840-07-14 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1942" | 1942-04-03 | [[Николай Мещеряков]] | ''[[:d:Q2516866|нәшир]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q12377291|censor]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]'' | data-sort-value="1865" | 1865-02-25 | [[Зарайск]] |- | data-sort-value="1896" | 1896-06-04 | [[Николай Миловидов]] | | data-sort-value="1844" | 1844 | [[Түбән Новгород]] |- | data-sort-value="1928" | 1928-12-28 | [[Николай Миславский|Николай Миславски]] | [[галим]] | data-sort-value="1854" | 1854-04-17 | [[Краснотурьинск]] |- | data-sort-value="1888" | 1888-10-28 | [[Николай Нелидов]] | ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]'' | data-sort-value="1832" | 1832-12-16 | [[Иске Майна]] |- | data-sort-value="2017" | 2017-01-11 | [[Николай Непримеров]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-05-01 | ''[[:d:Q4066717|Анновка]]'' |- | data-sort-value="1961" | 1961-11-02 | [[Николай Никольский]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q14972848|лексикограф]]'' | data-sort-value="1878" | 1878-05-19<br/>1878-05-07 | [[Юрмекейкино|Юрмәкәй]] |- | data-sort-value="1895" | 1895-12-29 | [[Николай Осокин]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3332711|медиевист]]''<br/>''[[:d:Q8963721|генеалогия белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1843" | 1843-04-10 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1943" | 1943-01-22 | [[Николай Парфентьев]] | [[математик]]<br/>[[укытучы]] | data-sort-value="1877" | 1877-01-31 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1930" | 1930 | [[Николай Порфирьев]] | [[математик]] | data-sort-value="1863" | 1863-02-16 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1987" | 1987-05-25 | ''[[:d:Q112989065|Николай Резвяков]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1942" | 1942-01-07 | [[Танай (Алабуга районы)]]<br/>[[Алабуга районы]] |- | data-sort-value="1942" | 1942-07-28 | [[Николай Рынин]] | ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>[[инженер]] | data-sort-value="1877" | 1877-12-23 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1976" | 1976-01-30 | [[Николай Сентябрев|Николай Сентәбрөв]] | ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]'' | data-sort-value="1909" | 1909-11-28 | [[Иваново]] |- | data-sort-value="1897" | 1897 | [[Николай Слугинов]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1854" | 1854 | [[Кадников]] |- | data-sort-value="1970" | 1970-12-05 | [[Николай Сокольский]] | | data-sort-value="1900" | 1900-03-22 | [[Чуел]] |- | data-sort-value="1909" | 1909-03-29 | [[Николай Сорокин]] | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q2487799|миколог]]''<br/>''[[:d:Q2083925|ботаника коллекционеры]]'' | data-sort-value="1846" | 1846-12-29 | |- | data-sort-value="1891" | 1891-09-17 | [[Николай Студенский]] | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | data-sort-value="1845" | 1845 | |- | data-sort-value="1938" | 1938-12-28 | [[Николай Суханов]] | | data-sort-value="1886" | 1886 | [[Саралы вулысы]] |- | data-sort-value="1958" | 1958-12-09 | [[Николай Трифонов]] | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1891" | 1891-02-23 | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1896" | 1896-04-24 | [[Николай Фирсов (1831)|Николай Фирсов]] | [[галим]] | data-sort-value="1831" | 1831-10-27 | [[Рязань губернасы]] |- | data-sort-value="1919" | 1919-01-10 | [[Николай Щедрин|Николай Чедрин]] | ''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]'' | data-sort-value="1858" | 1858 | [[Петропавел|Кызылъяр]] |- | data-sort-value="1870" | 1870-04-19 | [[Николай Чернеевский|Николай Чернеевски]] | [[укытучы]]<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | data-sort-value="1835" | 1835-05-10 | [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]] |- | data-sort-value="1837" | 1837-01-12 | [[Николай Шелашников]] | [[офицер]] | data-sort-value="1778" | 1778 | [[Россия империясе]] |- | data-sort-value="2016" | 2016-08-14 | [[Николай Энвальд]] | | data-sort-value="1928" | 1928-02-22 | ''[[:d:Q4156987|Dekonka]]'' |- | data-sort-value="2009" | 2009-10-03 | [[Николай Юкачев]] | ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-12-03 | [[Нырты]] |- | data-sort-value="1971" | 1971-02-07 | [[Николай Якушенко]] | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | data-sort-value="1897" | 1897-11-29 | [[Калуга]] |- | data-sort-value="1938" | 1938-01-09 | [[Никон (Пурлевский)|Никон]] | ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]'' | data-sort-value="1886" | 1886-02-05 | [[Житомир]] |- | data-sort-value="1992" | 1992-06-30 | [[Нилс Әхтәмов]] | | data-sort-value="1931" | 1931-06-02 | [[Аксу (Буа районы)|Аксу]] |- | data-sort-value="1982" | 1982-06-13 | [[Нина Блажко]] | ''[[:d:Q901402|географ]]'' | data-sort-value="1915" | 1915-07-15 | [[Мелитополь]] |- | data-sort-value="1993" | 1993-04-09 | [[Нина Зобова]] | | data-sort-value="1940" | 1940-01-01 | ''[[:d:Q4315693|Неверово]]'' |- | data-sort-value="2014" | 2014 | [[Нинель Юлтыева|Нинель Юлтый]] | ''[[:d:Q805221|балет артисты]]''<br/>''[[:d:Q4070300|ballerina]]''<br/>''[[:d:Q2490358|хореограф]]'' | data-sort-value="1926" | 1926-02-03 | [[Уфа]] |- | data-sort-value="1986" | 1986-04-16 | [[Нияз Даутов]] | ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>[[җырчы]]<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]'' | data-sort-value="1913" | 1913-09-23 | [[Казан]] |- | | [[Нияз Халитов]] | | data-sort-value="1950" | 1950-12-18 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1918" | 1918 | [[Ногман Габделкәримов]] | | data-sort-value="1840" | 1840-01-03 | [[Түбән Көек]] |- | | [[Нур Гыйззәтуллин]] | | data-sort-value="1928" | 1928-06-12 | [[Яңа Байсар]] |- | | [[Нур Әхмәдиев]] | | data-sort-value="1946" | 1946-12-14 | [[Әсәй]] |- | data-sort-value="1940" | 1940-06-21 | [[Нургали Надиев]] | [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | data-sort-value="1882" | 1882-08-20 | [[Селәү|Сөләү]] |- | data-sort-value="1991" | 1991-04-12 | [[Нури Арсланов]] | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]] | data-sort-value="1912" | 1912-09-19 | [[Петропавел|Кызылъяр]] |- | data-sort-value="1927" | 1927-02-28 | [[Нури Сакаев]] | | data-sort-value="1885" | 1885-08-01 | [[Шланлыкүл]] |- | data-sort-value="2004" | 2004-02-18 | [[Нурихан Фәттах]] | ''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''<br/>[[язучы]] | data-sort-value="1928" | 1928-10-25 | [[Күчтавыл]] |- | data-sort-value="1989" | 1989-05-18 | [[Нәби Дәүли]] | [[язучы]] | data-sort-value="1910" | 1910-06-01 | [[Яңа Камка]] |- | data-sort-value="1947" | 1947-03-16 | [[Нәгыймә Таҗдарова]] | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | data-sort-value="1888" | 1888-05-23 | [[Утар-Аты]] |- | data-sort-value="2019" | 2019-04-29 | [[Нәзиф Зиннәтуллин]] | ''[[:d:Q109588238|гидромеханика һәм гидродинамика галиме]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-01-17 | [[Актаныш]] |- | data-sort-value="2002" | 2002-05-28 | [[Нәкый Батыршин]] | | data-sort-value="1932" | 1932-04-11 | [[Айдарәле|Айдарали]] |- | data-sort-value="1992" | 1992-09-12 | [[Нәкый Исәнбәт]] | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | data-sort-value="1899" | 1899-12-29 | [[Малаяз]] |- | data-sort-value="2021" | 2021-03-26 | [[Нәкыя Cәфәрова]] | ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-07-20 | [[Карашай-Саклау|Карашай Саклау]] |- | data-sort-value="1943" | 1943-04-13 | [[Нәфыйга Арапова]] | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | data-sort-value="1900" | 1900-04-30 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2021" | 2021-03-12 | [[Нәҗибә Ихсанова]] | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-01-25 | [[Тымытык районы]] |- | data-sort-value="1969" | 1969-07-14 | [[Нәҗип Гайнуллин]] | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | data-sort-value="1912" | 1912-02-15 | [[Троицк (Чиләбе өлкәсе)|Троицк]] |- | data-sort-value="1976" | 1976 | [[Нәҗип Максудов]] | ''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-04-19 | [[Югары Кибәхуҗа]] |- | data-sort-value="2016" | 2016-10-14 | [[Наҗия Теркулова|Нәҗия Теркулова]] | [[җырчы]] | data-sort-value="1929" | 1929-08-25 | [[Әстерхан]] |- | data-sort-value="2004" | 2004-12-01 | [[Нәүфәл Адылов]] | ''[[:d:Q1281618|сынчы]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-12-03 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1988" | 1988-11-06 | [[Олег Ерастов]] | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-08-20 | [[Вахруши (Слабутски районы, штп)|Вахруши]] |- | data-sort-value="1445" | 1445 | [[Олуг-Мөхәммәт]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1405" | 1405 | |- | data-sort-value="2015" | 2015-01-03 | [[Ольга Князева]] | ''[[:d:Q13381863|кылычбаз]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-08-09 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2019" | 2019-09-15 | ''[[:d:Q85853537|Орлов, Анатолий Николаевич]]'' | ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''<br/>''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-01-24 | [[Түбән Новгород]] |- | data-sort-value="1985" | 1985-12-04 | [[Осия Берим]] | | data-sort-value="1908" | 1908-01-01 | [[Хмельницкий|Хмелнытскый]] |- | data-sort-value="1828" | 1828 | [[Отто Розен (1778)]] | [[офицер]] | data-sort-value="1778" | 1778-07-03 | [[Киикла]] |- | data-sort-value="1992" | 1992-09-22 | [[Павал Абрамов]] | | data-sort-value="1914" | 1914-02-23 | [[Шомырбаш]] |- | data-sort-value="2019" | 2019-08-08 | [[Павал Павлов]] | ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-11-17 | [[Зәй шәһәре|Зәй]] |- | data-sort-value="1815" | 1815-01-26 | [[Павел (Зернов)|Павел]] | ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]'' | data-sort-value="1742" | 1742 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1892" | 1892-04-23 | [[Павел (Лебедев)|Павел]] | ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]'' | data-sort-value="1827" | 1827-12-12 | [[Тверь губернасы]] |- | data-sort-value="1940" | 1940-10-14 | [[Павел (Флеринский)|Павел]] | ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]'' | data-sort-value="1871" | 1871-06-29 | ''[[:d:Q4494130|Fyodorovka]]'' |- | data-sort-value="1991" | 1991-05-07 | [[Павел Аксёнов]] | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q61889739|партия эшлеклесе]]'' | data-sort-value="1899" | 1899-01-28 | ''[[:d:Q20672571|Покровское]]'' |- | data-sort-value="1891" | 1891-12-26 | [[Павел Аникин (1827)|Павел Аникин]] | ''[[:d:Q42973|архитектор]]'' | data-sort-value="1827" | 1827-12-01 | [[Чуел өязе]] |- | data-sort-value="1863" | 1863-03-09 | [[Павел Гесс]] | ''[[:d:Q42973|архитектор]]'' | data-sort-value="1818" | 1818-09-02 | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1960" | 1960-06-16 | [[Павел Гурьянов]] | | data-sort-value="1918" | 1918-12-15 | [[Ширбәт]] |- | data-sort-value="1823" | 1823-12-23 | [[Павел де Бособр]] | | data-sort-value="1777" | 1777 | No/unknown value |- | data-sort-value="1900" | 1900 | [[Павел Жуковский]] | ''[[:d:Q42973|архитектор]]'' | data-sort-value="1833" | 1833 | [[Кострома]] |- | data-sort-value="2022" | 2022-05-20 | ''[[:d:Q112126613|Павел Клетнев]]'' | | data-sort-value="1924" | 1924-11-12 | [[Лаеш кантуны]] |- | data-sort-value="1984" | 1984-05-05 | [[Павел Саначин]] | ''[[:d:Q42973|архитектор]]'' | data-sort-value="1918" | 1918-07-12 | [[Бөрсет]] |- | data-sort-value="1984" | 1984-02-04 | [[Павел Тунаков]] | | data-sort-value="1907" | 1907-06-15 | ''[[:d:Q4169112|Дубенщино]]'' |- | data-sort-value="1999" | 1999-01-18 | [[Павел Халезов]] | | data-sort-value="1916" | 1916-12-30 | ''[[:d:Q20673628|Клюшниково]]'' |- | data-sort-value="1887" | 1887-06-20 | [[Павел Шатилов]] | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | data-sort-value="1822" | 1822-03-07 | [[Россия империясе]] |- | data-sort-value="2023" | 2023-09-09 | ''[[:d:Q136023687|Павлов, Александр Филиппович]]'' | [[инженер]] | data-sort-value="1938" | 1938-06-25 | [[Надеждино (Питрәч районы)|Надеждино]] |- | data-sort-value="2024" | 2024-11-06 | ''[[:d:Q131306020|Патраков, Александр Михайлович]]'' | ''[[:d:Q2707485|сәхнә бизәүче]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-09-22 | [[Чиләбе]] |- | data-sort-value="1800" | 18th century | ''[[:d:Q62309233|Патрикий Аристовский]]'' | ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]'' | No/unknown value | No/unknown value |- | data-sort-value="1994" | 1994-07-08 | [[Петр Баландин]] | | data-sort-value="1925" | 1925-08-19 | [[Бәтке (Балык Бистәсе районы)|Бәтке]] |- | data-sort-value="1955" | 1955-02-14 | [[Петр Беневоленский|Петр Беневоленски]] | | data-sort-value="1897" | 1897-02-01 | [[Бөек Новгород]] |- | data-sort-value="2002" | 2002-03-26 | [[Петр Бетев]] | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | data-sort-value="1926" | 1926-12-20 | [[Петропавел|Кызылъяр]] |- | data-sort-value="1956" | 1956-03-08 | [[Петр Дульский]] | ''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q47090899|музей эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]'' | data-sort-value="1879" | 1879-03-23 | ''[[:d:Q423258|Orhei]]'' |- | data-sort-value="1917" | 1917-05-02 | [[Петр Знаменский]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1836" | 1836-03-27 | [[Түбән Новгород]] |- | data-sort-value="1997" | 1997-03-26 | [[Петр Кирпичников]] | ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]'' | data-sort-value="1913" | 1913-01-05 | [[Санчурск]] |- | data-sort-value="1901" | 1901-12-14 | [[Петр Назимов]] | [[математик]] | data-sort-value="1851" | 1851-11-12 | [[Серпухов]] |- | data-sort-value="2009" | 2009-09-19 | [[Петр Полушкин]] | | data-sort-value="1924" | 1924-07-14 | [[Баранчински]] |- | data-sort-value="1964" | 1964-12-13 | [[Петр Сперанский]] | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q1020606|театр рәссам-бизәүчесе]]''<br/>''[[:d:Q1281618|сынчы]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]'' | data-sort-value="1891" | 1891-01-01 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1889" | 1889-01-24<br/>1889-11-24 | [[Петр Шестаков]] | [[галим]] | data-sort-value="1826" | 1826-06-27 | ''[[:d:Q21667921|Алферьево]]'' |- | data-sort-value="1819" | 1819-04-29<br/>1819-05-05 | ''[[:d:Q15079727|Петровский, Степан Сергеевич]]'' | [[язучы]] | data-sort-value="1769" | 1769<br/>1770<br/>1768 | |- | data-sort-value="2011" | 2011-11-20 | ''[[:d:Q65153318|Петрушенко, Юрий Яковлевич]]'' | | data-sort-value="1950" | 1950-01-03 | ''[[:d:Q24728087|Setovka]]'' |- | data-sort-value="1921" | 1921-01-13 | [[Николай Писарев (протоиерей)|Писарев, Николай Николаевич]] | | data-sort-value="1876" | 1876 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1881" | 1881-02-12 | [[Платон Заринский]] | | data-sort-value="1830" | 1830-02-16 | [[Түбән Новгород]] |- | data-sort-value="1866" | 1866 | [[Пётр Васильев]] | | data-sort-value="1785" | 1785 | No/unknown value |- | data-sort-value="1879" | 1879-05-28 | [[Пётр Котельников]] | [[математик]] | data-sort-value="1809" | 1809 | [[Суджа|Суҗа]] |- | data-sort-value="1993" | 1993-09-24 | [[Пётр Маслов]] | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]'' | data-sort-value="1918" | 1918-08-24 | [[Тәмте (Кама Тамагы районы)|Тәмте]] |- | data-sort-value="1885" | 1885-04-27 | ''[[:d:Q61750305|Пётр Николаевич Арцыбашев]]'' | | data-sort-value="1818" | 1818-07-07 | |- | data-sort-value="1883" | 1883-04-06 | ''[[:d:Q51667547|Пётр Петрович Васильев]]'' | ''[[:d:Q2516866|нәшир]]'' | data-sort-value="1840" | 1840 | [[Пермь]] |- | data-sort-value="2012" | 2012-07-03 | [[Пётр Старостин]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-07-24 | ''[[:d:Q24072187|Пӱнчэҥер (Марий Тӱрек кундем)]]'' |- | data-sort-value="1944" | 1944-02-26 | [[Петр Широков|Пөтр Широков]] | [[математик]] | data-sort-value="1895" | 1895-01-28 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1899" | 1899-04-01 | [[Петр Ширяев|Пөтр Ширәев]] | [[Jurnalist|журналист]] | data-sort-value="1859" | 1859-11-15 | [[Таволожка]] |- | data-sort-value="1998" | 1998-04-20 | [[Равил Балтанов]] | ''[[:d:Q2306091|социолог]]'' | data-sort-value="1927" | 1927-08-03 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2020" | 2020-03-31 | [[Равил Вәли]] | [[язучы]] | data-sort-value="1942" | 1942-08-20 | [[Яңа Кенәр]] |- | data-sort-value="2016" | 2016-01-02 | [[Равил Тумашев]] | ''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-04-21 | [[Симәй]] |- | data-sort-value="2023" | 2023-06-29 | [[Равил Шаһимәрданов]] | ''[[:d:Q15839134|эколог]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-03-21 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2006" | 2006-09-02 | [[Равил Әмирхан]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-01-09 | [[Иске Кулаткы]] |- | data-sort-value="2010" | 2010-08-03 | [[Равилә Борнашева]] | | data-sort-value="1924" | 1924-04-01 | [[Әҗе]] |- | data-sort-value="2004" | 2004-06-03 | [[Рауис Гәрәев|Равис Гәрәев]] | | data-sort-value="1949" | 1949-04-24 | [[Түбән Зәет]] |- | data-sort-value="2006" | 2006-08-09 | [[Радик Бәширев (1931)|Радик Бәширев]] | | data-sort-value="1931" | 1931-02-13 | [[Вахит]] |- | data-sort-value="1942" | 1942-10-25 | ''[[:d:Q99667793|Радищев, Вячеслав Петрович]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | data-sort-value="1896" | 1896-03-11 | [[Хвалынск|Хвалын]] |- | data-sort-value="2023" | 2023-10-20 | [[Разил Вәлиев]] | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-01-04 | [[Ташлык (Татарстан)|Ташлык]] |- | data-sort-value="2003" | 2003-12-04 | [[Разин Фатыйхов]] | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-09-10 | [[Балтамак]] |- | data-sort-value="1949" | 1949-04-05 | [[Раман Дәүли]] | | data-sort-value="1873" | 1873-09-02 | [[Шомырбаш]] |- | data-sort-value="2025" | 2025-06-20 | [[Рамил Хәйретдинов|Рамил Хәйретдинев]] | | data-sort-value="1964" | 1964-06-16 | [[Буа районы]] |- | data-sort-value="1979" | 1979 | ''[[:d:Q60828100|Ратнер, Юрий Александрович]]'' | | data-sort-value="1895" | 1895-03-25 | [[Чавусы]] |- | data-sort-value="1998" | 1998-03-25 | [[Рауза Бакыева]] | | data-sort-value="1907" | 1907-09-30 | [[Астана]] |- | data-sort-value="2018" | 2018-11-15 | [[Рауза Хәйретдинова|Рауза Хәйретдинева]] | | data-sort-value="1928" | 1928-11-03 | [[Яңа Ырга]] |- | data-sort-value="2022" | 2022-07-17 | [[Раушания Юкачева]] | ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-02-18 | [[Күн (торак пункты)|Күн]] |- | data-sort-value="1938" | 1938-01-06 | [[Рафаил (Гумилевский)|Рафаил]] | ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]'' | data-sort-value="1886" | 1886 | ''[[:d:Q4402177|Ryshkovo]]'' |- | data-sort-value="2020" | 2020-12-09 | [[Рафаэль Ильясов|Рафаил Ильясов]] | [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q6941738|музыкаль редактор]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-04-28 | [[Түбән Чәке]] |- | data-sort-value="2014" | 2014-06-26 | ''[[:d:Q119807043|Рафаэль Агафонов]]'' | ''[[:d:Q1281618|сынчы]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q2707485|сәхнә бизәүче]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-07-10 | [[Владимир (шәһәр)|Владимир]] |- | data-sort-value="2011" | 2011-04-14 | [[Рафаэль Мостафин]] | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>[[язучы]] | data-sort-value="1931" | 1931-05-14 | [[Баулы]] |- | data-sort-value="2021" | 2021-03-21 | [[Рафаэль Сибгатуллин]] | ''[[:d:Q202883|ветеринар]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-03-20 | [[Зур Нөркәй]] |- | data-sort-value="2019" | 2019-11-29 | [[Рафаэль Сәхабиев]] | [[җырчы]] | data-sort-value="1951" | 1951-07-08 | [[Түбән Кама районы]] |- | | [[Рафаэль Фәссахов]] | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1939" | 1939 | [[Мөслим районы]] |- | data-sort-value="2024" | 2024-01-02 | [[Рафил Ногманов]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-07-01 | [[Салтыйган (Кайбыч районы)|Салтыйган]] |- | | [[Ревдар Садыйков]] | ''[[:d:Q805221|балет артисты]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-01-20 | [[Мишкә]] |- | data-sort-value="2020" | 2020-03-21<br/>2020 | [[Резеда Ганиева]] | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-11-13<br/>1932 | [[Кече Шырдан]] |- | data-sort-value="2026" | 2026-05-16 | [[Резидә Кадыйрова]] | [[укытучы]]<br/>[[җырчы]] | data-sort-value="1961" | 1961-04-22 | [[Уразбахты (Мамадыш районы)|Уразбахты]] |- | data-sort-value="2020" | 2020-03-13 | [[Ренат Еникиев]] | [[композитор]]<br/>''[[:d:Q486748|пианист]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-06-13 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2013" | 2013-01-16 | [[Римма Наумова]] | | data-sort-value="1933" | 1933-11-19 | [[Мәскәү өлкәсе]] |- | data-sort-value="2008" | 2008-01-10 | [[Рина Зарипова]] | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[укытучы]] | data-sort-value="1941" | 1941-03-12 | [[Меңнәр]] |- | data-sort-value="2019" | 2019-01-14 | ''[[:d:Q124798304|Ринат Галиев]]'' | [[хирург]]<br/>''[[:d:Q17345122|уролог]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-10-19 | [[Яңа Нәдер]] |- | data-sort-value="2014" | 2014-11-22 | [[Ринат Гыйләҗев]] | | data-sort-value="1944" | 1944 | [[Яшел Үзән]] |- | | [[Ринат Сабиров (1967)|Ринат Сабиров]] | | | [[Казан]] |- | data-sort-value="2024" | 2024-10-16 | [[Ринат Таҗетдинов|Ринат Таҗетдинев]] | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-01-01 | [[Кече Чынлы]] |- | | [[Риф Хәйретдинов]] | [[галим]] | data-sort-value="1935" | 1935-01-25 | [[Кенәбаш (Балтач районы)|Кенәбаш]] |- | data-sort-value="1938" | 1938-05-09 | [[Рияз Алкин]] | | data-sort-value="1901" | 1901 | [[Носла]] |- | data-sort-value="2020" | 2020-03-27 | [[Роберт Миңнуллин]] | [[шагыйрь]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q486839|парламент әгъзасы]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-08-01 | [[Шәммәт]] |- | data-sort-value="2002" | 2002-04-27 | [[Роберт Әбелмәмбәтов]] | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q1162163|директор]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-02-25 | [[Юлкотлы]] |- | data-sort-value="2008" | 2008-05-13 | [[Роберт Әхмәтҗанов]] | [[шагыйрь]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-04-01 | [[Балык Бистәсе]] |- | data-sort-value="2005" | 2005-08-20 | [[Роза Хафизова]] | [[язучы]] | data-sort-value="1929" | 1929-02-06 | [[Бөгелмә]] |- | data-sort-value="2024" | 2024-05-13 | [[Розалина Шаһиева (1945)|Розалина Шаһиева]] | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-06-28 | [[Яшел Үзән районы]] |- | | [[Рокыя Ибраһимова]] | ''[[:d:Q29169123|баянчы]]'' | data-sort-value="1913" | 1913-01-20 | [[Һади Такташ урамы (Казан)|Һади Такташ урамы]] |- | data-sort-value="1989" | 1989-05-31 | [[Рокыя Кушловская]] | ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]'' | data-sort-value="1901" | 1901 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1916" | 1916 | [[Ромуальд Блажеевский]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | data-sort-value="1839" | 1839-06-07 | [[Гродно|Һродна]] |- | data-sort-value="1830" | 1830-08-20 | ''[[:d:Q4398473|Ростовский, Александр Андреевич]]'' | | data-sort-value="1770" | 1770 | |- | data-sort-value="1922" | 1922-02-07<br/>1921 | [[Рудольф Һуммерт]] | ''[[:d:Q486748|пианист]]''<br/>[[композитор]]<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]'' | data-sort-value="1862" | 1862<br/>1861 | [[Ломоносов (шәһәр)|Ломоносов]] |- | data-sort-value="1964" | 1964-10-25 | ''[[:d:Q120278552|Рябов, Александр Семёнович]]'' | | data-sort-value="1893" | 1893 | [[Елец]] |- | data-sort-value="1979" | 1979-07-04 | ''[[:d:Q84720351|Рябченко, Тихон Лукьянович]]'' | | data-sort-value="1903" | 1903-08-24 | ''[[:d:Q918963|Valuysky District]]'' |- | data-sort-value="1996" | 1996-07-25 | [[Рәис Беляев]] | | data-sort-value="1935" | 1935-01-13 | [[Яңа Татар Әдәмсуы]] |- | data-sort-value="2009" | 2009-07-31 | [[Рәис Бохараев]] | [[математик]] | data-sort-value="1929" | 1929-04-24 | [[Тум|Томск]] |- | data-sort-value="2010" | 2010-12-15 | [[Рәис Сабиров]] | | data-sort-value="1927" | 1927-02-01 | [[Ташсу]] |- | data-sort-value="2003" | 2003-10-06 | [[Рәисә Билалова|Рәисә Билалова]] | | data-sort-value="1925" | 1925-02-23 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2014" | 2014-04-06 | [[Рәисә Габдрахманова]] | | data-sort-value="1923" | 1923-05-22 | [[Чиләбе]] |- | data-sort-value="2009" | 2009-11-21 | [[Рәисә Иванова]] | | data-sort-value="1922" | 1922-07-11 | [[Мария Посады]] |- | data-sort-value="1999" | 1999-12-10 | [[Рәисә Нуриева]] | [[җырчы]] | data-sort-value="1940" | 1940-03-05 | [[Ташкент]] |- | data-sort-value="2009" | 2009-08-11 | [[Рәмзи Илялов]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1155838|корреспондент]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-12-13 | [[Темәс]] |- | data-sort-value="1995" | 1995-02-13 | [[Рәфгать Сафиуллин]] | | data-sort-value="1929" | 1929-03-10 | [[Коры Көрнәле]] |- | data-sort-value="2021" | 2021-01-19 | [[Рәфикъ Юныс]] | | data-sort-value="1943" | 1943-03-01 | [[Кәче]] |- | | [[Рәфкать Гомәров]] | ''[[:d:Q29169123|баянчы]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-01-20 | [[Чирмешән районы]] |- | data-sort-value="2001" | 2001-12-09 | [[Рәфыйк Нәфыйков]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-07-15 | [[Җаек (шәһәр)|Җаек]] |- | | [[Рәфыйк Таҗетдинов]] | [[җырчы]] | data-sort-value="1961" | 1961-01-19 | [[Чүпрәле районы]] |- | data-sort-value="2000" | 2000-01-08 | [[Рәхилә Мифтахова]] | ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-10-07 | [[Хуҗайлы]] |- | data-sort-value="1949" | 1949-11-23 | [[Рәхим Максутов]] | | data-sort-value="1899" | 1899-05-01 | [[Җилем-Каран]] |- | data-sort-value="2003" | 2003-05-07 | [[Рәшидә Җиһаншина]] | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | data-sort-value="1917" | 1917-10-17 | [[Казан]] |- | | [[Рәшит Абдуллин]] | [[җырчы]] | data-sort-value="1951" | 1951-08-20 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2016" | 2016-03-25 | [[Рәшит Ахунов]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q15472169|иганәче]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-10-24 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1962" | 1962-12-14 | [[Рәшит Ваһапов]] | [[җырчы]] | data-sort-value="1908" | 1908-05-07 | [[Актук]] |- | data-sort-value="2016" | 2016-10-07 | [[Рәшит Вәгыйзев]] | | data-sort-value="1947" | 1947-03-28 | [[Әндиҗан]] |- | data-sort-value="2021" | 2021-12-22 | [[Рәшит Газиев]] | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q2707485|сәхнә бизәүче]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-02-10 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2007" | 2007-03-11 | [[Рәшит Имашев|Рәшит Гыймашев]] | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-03-31 | [[Азнай]] |- | data-sort-value="1987" | 1987-01-23 | [[Рәшит Мортазин]] | | data-sort-value="1911" | 1911-05-01 | [[Троицк (Чиләбе өлкәсе)|Троицк]] |- | data-sort-value="1982" | 1982-10-02 | [[Рәшит Мусин]] | [[инженер]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1927" | 1927-11-12 | [[Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы]] |- | data-sort-value="1991" | 1991-07-07 | [[Рәшит Нигъмәтуллин (1923)|Рәшит Нигъмәтуллин]] | [[галим]] | data-sort-value="1923" | 1923-01-05 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1974" | 1974-06-03 | [[Рәшит Нәҗметдинов|Рәшит Нәҗметдинев]] | ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''<br/>''[[:d:Q16402890|шашист]]'' | data-sort-value="1912" | 1912-12-15 | [[Актүбә]] |- | data-sort-value="1998" | 1998-12-14 | [[Рәшит Пономарёв]] | ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''<br/>''[[:d:Q2627699|шаһмат композиторы]]'' | data-sort-value="1919" | 1919-03-01 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2021" | 2021-02-14 | [[Рәшит Сәләхов]] | | data-sort-value="1941" | 1941-12-17 | [[Кара Борнаш|Иске Борнаш]] |- | | [[Рәшит Шамкай]] | | data-sort-value="1940" | 1940-05-26 | [[Иске Ярмәк]] |- | data-sort-value="2020" | 2020-10-13 | [[Рәшит Әхмәтов|Рәшит Әхмәтев]] | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-01-12 | [[Түбән Новгород өлкәсе]] |- | data-sort-value="1995" | 1995-01-05 | [[Рәшит Әхмәтҗанов]] | [[шагыйрь]] | data-sort-value="1941" | 1941-04-14 | [[Татар Кандызы]] |- | data-sort-value="1981" | 1981-02-02 | [[Рәшит Әҗимев]] | [[хокук белгече]] | data-sort-value="1915" | 1915-10-15 | [[Киләче]] |- | data-sort-value="2013" | 2013-01-15 | [[Рәүф Бәратов]] | [[галим]] | data-sort-value="1921" | 1921-10-10 | ''[[:d:Q25593837|Пуладан]]'' |- | data-sort-value="2016" | 2016-05-25 | [[Рәүф Игъламов]] | | data-sort-value="1941" | 1941-10-19 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2006" | 2006-09-12 | [[Рәүф Әһлиуллин]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-11-15 | [[Кыр-Тәүгелде]] |- | data-sort-value="1967" | 1967-04-05 | [[Рөстәм Башкуров]] | | data-sort-value="1927" | 1927-05-16 | [[Камка (Нижгар өлкәсе)|Камка]] |- | data-sort-value="2008" | 2008-05-31 | [[Рөстәм Булатов (1974)|Рөстәм Булатов]] | ''[[:d:Q937857|футболчы]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-04-02 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2014" | 2014-03-05 | [[Рөстәм Вәлиев (1961)|Рөстәм Вәлиев]] | ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q56441264|гармунчы]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-10-27 | [[Самар]] |- | data-sort-value="2010" | 2010-01-02 | [[Рөстәм Габәшев]] | ''[[:d:Q3621491|археолог]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-05-10 | [[Уфа]] |- | data-sort-value="2018" | 2018-12-02 | [[Рөстәм Зәкуан]] | [[язучы]] | data-sort-value="1957" | 1957-05-25 | [[Үчәлле]] |- | data-sort-value="2023" | 2023-11-09 | [[Рөстәм Килдебәков|Рөстәм Килдебәкев]] | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q3374326|muralist]]''<br/>''[[:d:Q2205972|рәссам-витражис]]''<br/>''[[:d:Q282718|mosaicist]]''<br/>''[[:d:Q56236186|carpets designer]]''<br/>''[[:d:Q739437|рәссам-плакатчы]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-03-30 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2020" | 2020-07-19 | [[Рөстәм Фәйзуллин]] | | data-sort-value="1951" | 1951-03-05 | [[Балтач (Юлсубино)|Балтач]] |- | data-sort-value="1981" | 1981-05-22 | [[Рөстәм Хәлитов|Рөстәм Халитев]] | | data-sort-value="1920" | 1920-10-30 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1993" | 1993-11-23 | [[Рөстәм Яхин]] | [[композитор]]<br/>''[[:d:Q486748|пианист]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-08-16 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2014" | 2014-07-20 | [[Сабир Әхтәмов|Сабир Әхтәмев]] | [[офицер]] | data-sort-value="1926" | 1926-06-15 | [[Кукмара районы]] |- | data-sort-value="1998" | 1998-07-05 | ''[[:d:Q131519110|Boris Sablin]]'' | | data-sort-value="1908" | 1908-05-20 | ''[[:d:Q4151295|Gubari]]'' |- | data-sort-value="1852" | 1852-08-18<br/>1852-08-30 | [[Савва Москотилников]] | [[шагыйрь]] | data-sort-value="1768" | 1768-01-05<br/>1768-01-16 | [[Ярославль]] |- | data-sort-value="1992" | 1992 | [[Садия Биглова]] | [[хокук белгече]] | data-sort-value="1923" | 1923-08-15 | [[Зур Студенец|Зур Студинич]] |- | data-sort-value="1926" | 1926-01 | [[Садыйк Әхтәмов (1877)|Садыйк Әхтәмев]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1877" | 1877-03-19 | [[Тутай (Апас районы)|Тутай]] |- | data-sort-value="1986" | 1986-05-11 | [[Салават Кәримов (1914)|Салават Карымов]] | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | data-sort-value="1914" | 1914-09-15 | [[Янгелде (Апас районы)|Янгелде]] |- | data-sort-value="1995" | 1995-03-14 | [[Салих Баттал]] | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q730242|очучы-сынаучы]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-01-05 | [[Зур Тигәнәле]] |- | data-sort-value="1985" | 1985-12-07 | [[Салих Батыев]] | ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1911" | 1911-11-24 | [[Бәләбәй өязе]] |- | data-sort-value="2001" | 2001-05-06 | [[Салих Корбангалиев]] | [[галим]]<br/>[[хирург]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1901" | 1901-11-18 | [[Биектау (Әгерҗе районы)]] |- | data-sort-value="1993" | 1993-12-20 | [[Салих Япиев]] | ''[[:d:Q1402561|гаскәрбашы]]'' | data-sort-value="1914" | 1914-09-17 | [[Чиләбе]] |- | data-sort-value="1932" | 1932 | [[Салихҗан Галиев|Салихҗан Баруди]] | | data-sort-value="1862" | 1862-07-04 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2018" | 2018-05-08 | [[Сания Заһирова]] | | data-sort-value="1918" | 1918-02-13 | [[Олы Мәңгәр]] |- | data-sort-value="2015" | 2015-06-24 | [[Сания Исмәгыйлева]] | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-03-04 | [[Коры Көрнәле]] |- | data-sort-value="1986" | 1986-06-07 | [[Сара Садыйкова]] | ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''<br/>[[композитор]]<br/>[[җырчы]] | data-sort-value="1906" | 1906-11-01 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1927" | 1927 | [[Сафиулла Габдуллин]] | | data-sort-value="1849" | 1849-12-25 | [[Кече Чынлы]] |- | data-sort-value="1998" | 1998-12-05 | [[Светлана Җиһанова]] | | data-sort-value="1936" | 1936-03-31 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="2013" | 2013-11-19 | ''[[:d:Q112874097|Сейтджелил Ибрагимов]]'' | ''[[:d:Q4504549|дин хадиме]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1960" | 1960 | |- | data-sort-value="1798" | 1798-12-30 | [[Семен Баратаев]] | [[офицер]] | data-sort-value="1745" | 1745-02-03 | [[Әстерхан]] |- | data-sort-value="1971" | 1971-10-29 | [[Семен Данилов]] | | data-sort-value="1910" | 1910-09-14 | [[Кири]] |- | data-sort-value="1989" | 1989-04-04 | [[Семен Коновалов]] | | data-sort-value="1920" | 1920-02-15 | [[Югары Ослан районы]] |- | data-sort-value="1983" | 1983-01-24 | [[Семён Альтшулер]] | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]'' | data-sort-value="1911" | 1911-09-24 | [[Витебск]] |- | data-sort-value="1922" | 1922-10-14 | [[Семён Вишневский]] | ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q3368718|патолог]]'' | data-sort-value="1849" | 1849-01-03 | [[Ядернә өязе]] |- | data-sort-value="2005" | 2005-05-02 | [[Семен Казачков|Семён Казачков]] | | data-sort-value="1909" | 1909-06-05 | ''[[:d:Q21672394|Перевоз]]'' |- | data-sort-value="1927" | 1927-12-10 | [[Семен Зимницкий|Семөн Зимниски]] | [[галим]] | data-sort-value="1873" | 1873-12-12 | ''[[:d:Q1965458|Khislavichi]]'' |- | data-sort-value="1884" | 1884-10 | [[Семён Черепанов|Семөн Черепанов]] | [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]] | data-sort-value="1810" | 1810-04-10 | [[Иркутск губернасы]] |- | data-sort-value="1995" | 1995-11-09 | [[Сергей Абуладзе]] | [[хирург]] | data-sort-value="1949" | 1949-10-04 | [[Бишкәк]] |- | data-sort-value="1978" | 1978-08-17 | [[Сергей Александров]] | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | data-sort-value="1906" | 1906-09-15 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1870" | 1870-10-03 | [[Сергей Гагарин]] | | data-sort-value="1818" | 1818 | No/unknown value |- | data-sort-value="1918" | 1918-08-05 | [[Сергей Гассар]] | | data-sort-value="1877" | 1877-05-05 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1907" | 1907-01 | [[Сергей Дьяченко]] | ''[[:d:Q16533|хөкемче]]'' | data-sort-value="1846" | 1846-10-04 | [[Харьков]] |- | data-sort-value="1969" | 1969-12-13 | [[Сергей Егоров (1899)|Сергей Егоров]] | [[галим]] | data-sort-value="1899" | 1899-10-02 | [[Алатыр]] |- | data-sort-value="1972" | 1972-10-01 | [[Сергей Жданов]] | | data-sort-value="1900" | 1900-10-08 | [[Урыс Волчья Бистәсе|Бүре Бистәсе]] |- | data-sort-value="1833" | 1833-07-02 | ''[[:d:Q4179187|Сергей Желтухин]]'' | [[офицер]] | data-sort-value="1776" | 1776 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1942" | 1942-06-30 | [[Сергей Зыбин]] | | data-sort-value="1862" | 1862-10-21 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="2002" | 2002-12-31 | [[Сергей Князев|Сергей Кнәзев]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1908" | 1908-09-12 | ''[[:d:Q19906685|Nizhne Kurmoyarskaya]]'' |- | data-sort-value="1975" | 1975 | [[Сергей Колосов]] | [[галим]] | data-sort-value="1904" | 1904 | ''[[:d:Q19988812|Ручьеваха]]'' |- | data-sort-value="2000" | 2000-03-18 | [[Сергей Лывин]] | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-09-29 | [[Чирмеш (Питрәч районы)|Черемыш]] |- | data-sort-value="1915" | 1915-01-08 | [[Сергей Нурминский]] | [[фәлсәфәче]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]'' | data-sort-value="1839" | 1839-09-13<br/>1839-09-25 | [[Казан губернасы]] |- | data-sort-value="1943" | 1943 | [[Сергей Поляков|Сергей Поләков]] | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | data-sort-value="1874" | 1874-10-13 | [[Мәскәү]] |- | | [[Сергей Скрябин]] | | | [[Казан]] |- | data-sort-value="1942" | 1942-03-02 | [[Сергей Соловьев (1885)|Сергей Соловйов]] | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>[[рухани]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | data-sort-value="1885" | 1885-10-13 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1965" | 1965-11-30 | [[Сергей Фильченков|Сергей Филченков]] | | data-sort-value="1915" | 1915-03-18 | ''[[:d:Q19988342|Воробьи]]'' |- | data-sort-value="1941" | 1941-04-18 | [[Сергей Хованский]] | | data-sort-value="1883" | 1883-01-21 | [[Чабаксар]] |- | data-sort-value="1956" | 1956-04-07 | [[Сергей Щиров|Сергей Чиров]] | | data-sort-value="1916" | 1916-02-06<br/>1919-02-06 | ''[[:d:Q1009558|Якымивка]]'' |- | data-sort-value="1940" | 1940-11-11 | [[Сергей Шестаков]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q26132815|византолог]]'' | data-sort-value="1864" | 1864-08-13 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1952" | 1952-12-18 | [[Сергий (Королев)|Сергий Королөв]] | ''[[:d:Q49476|баш әскаф]]''<br/>[[рухани]] | data-sort-value="1881" | 1881-01-18 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1986" | 1986-08-03 | [[Сибгат Хәким]] | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]] | data-sort-value="1911" | 1911-12-04 | [[Күлле Киме]] |- | data-sort-value="1649" | 1649 | [[Симеон (Казан митрополиты)|Симеон]] | ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]'' | No/unknown value | No/unknown value |- | data-sort-value="1988" | 1988-09-15 | [[Соломон Смеркович]] | ''[[:d:Q2106711|кораб төзүчесе]]'' | data-sort-value="1908" | 1908-07-01 | [[Кострома]] |- | data-sort-value="2021" | 2021-07-05 | ''[[:d:Q65169947|Сорокин Николай Михайлович]]'' | [[язучы]] | data-sort-value="1941" | 1941-07-08 | [[Олы Шәмәк]] |- | data-sort-value="1997" | 1997-04-13 | [[София Березина]] | | data-sort-value="1916" | 1916-08-21 | [[Орлов өязе]] |- | data-sort-value="1874" | 1874-11-16 | ''[[:d:Q110905138|София Ивановна Чеславская]]'' | [[укытучы]] | | |- | data-sort-value="1883" | 1883-12-16 | ''[[:d:Q110475475|Софья Васильевна Ланская]]'' | [[укытучы]] | data-sort-value="1845" | 1845-05-04 | [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]] |- | data-sort-value="1961" | 1961-06-18 | ''[[:d:Q110761939|Спориус, Андрей Эмильевич]]'' | ''[[:d:Q42973|архитектор]]'' | data-sort-value="1904" | 1904-11-03 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2016" | 2016-05-22 | [[Станислав Галиәкбәров|Станислав Галиәкбәрев]] | ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-07-30 | ''[[:d:Q4324830|Новопавливка]]'' |- | data-sort-value="2020" | 2020-05-25 | [[Стелла Писарева]] | | data-sort-value="1925" | 1925-02-28 | [[Бердычив]] |- | data-sort-value="1764" | 1764-08-01 | [[Степан Малыгин]] | ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | data-sort-value="1702" | 1702 | No/unknown value |- | data-sort-value="2005" | 2005-09-19 | [[Сәгыйр Гыйльманов|Сәгыйр Гыйльманыв]] | | data-sort-value="1930" | 1930-04-15 | [[Татар Суыксуы (Актаныш районы)|Татар Суыксуы]] |- | data-sort-value="1785" | 1785 | [[Сәгыйть Хәлфин]] | [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q33176607|мәгърифәтче]]'' | data-sort-value="1732" | 1732 | [[Иске бистә (Казан)|Иске Бистә]] |- | data-sort-value="1970" | 1970-07-16 | [[Сәет Булатов]] | ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>[[укытучы]] | data-sort-value="1898" | 1898-05-23 | [[Сембер]] |- | data-sort-value="1938" | 1938-01-05 | [[Сәет Вахиди]] | [[галим]] | data-sort-value="1887" | 1887-05-31 | [[Ташбилге]] |- | data-sort-value="1975" | 1975-01-29 | [[Сәет Шәрәфиев]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1906" | 1906-01-03 | [[Алабуга өязе]] |- | data-sort-value="1919" | 1919 | [[Сәетгәрәй Алкин]] | [[адвокат]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1867" | 1867-07-13 | [[Алкин (Мамадыш районы)|Алкин]] |- | data-sort-value="2014" | 2014-01-02 | [[Сәйяр Айдаров]] | ''[[:d:Q42973|архитектор]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-06-25 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1974" | 1974-05-11 | [[Сәлах Хөсни]] | ''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]] | data-sort-value="1912" | 1912-10-05 | [[Тыба|Көрәле]] |- | data-sort-value="1926" | 1926-05-14 | [[Сәлимгәрәй Җантүрин]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1864" | 1864 | [[Ырынбур губернасы]] |- | data-sort-value="2015" | 2015-06-23 | [[Сәләм Алишев]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-03-20 | [[Шәрбән]] |- | data-sort-value="1975" | 1975 | [[Сәләх Низамов]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1905" | 1905 | [[Шәдке]] |- | data-sort-value="1978" | 1978-11-10 | [[Сәрвәр Әдһәмова|Сәрвәр Әдһәмева]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | data-sort-value="1901" | 1901-03-23 | [[Чиләбе өлкәсе]]<br/>[[Троицк (Чиләбе өлкәсе)|Троицк]] |- | data-sort-value="2003" | 2003-05-04 | [[Сәяс Гыйматдинов]] | | data-sort-value="1930" | 1930-05-25 | [[Туймәт]] |- | data-sort-value="1922" | 1922 | [[Сөләйман Аитов]] | ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]'' | data-sort-value="1862" | 1862-02-01 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1956" | 1956-04-23 | [[Сөләйман Вәлиев-Сульва]] | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | data-sort-value="1899" | 1899-01-09 | [[Ырынбур]] |- | | [[Сөләйман Еналиев]] | ''[[:d:Q12013238|офтальмолог]]'' | data-sort-value="1894" | 1894 | [[Мордовия]] |- | data-sort-value="2005" | 2005-01-03 | [[Сөләйман Еникиев]] | | data-sort-value="1914" | 1914-03-26 | [[Каргалы (Благовар районы)|Каргалы]] |- | data-sort-value="1938" | 1938-09-14 | [[Сөләйман Еналеев|Сөләйман Җангалиев]] | [[укытучы]] | data-sort-value="1894" | 1894 | [[Иса]] |- | data-sort-value="1954" | 1954-11-20 | [[Сөнгатулла Бикбулат]] | | data-sort-value="1886" | 1886-11-27 | [[Балыклыкүл (Авыргазы районы)|Балыклыкүл]] |- | data-sort-value="1938" | 1938-01-05 | [[Сөнгатулла Мәһдиев]] | | data-sort-value="1885" | 1885 | [[Сикертән]] |- | data-sort-value="2007" | 2007-05-25 | [[Тавил Хаҗиәхмәтов|Тавил Хаҗиәхмәтев]] | ''[[:d:Q1925963|рәссам-график]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-02-03 | [[Йосыф Аланы]] |- | data-sort-value="2001" | 2001-07-22 | [[Тамара Хлебникова]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q112118876|Bulgarist]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-05-22 | [[Башкортстан]]<br/>[[Никул]] |- | data-sort-value="2008" | 2008-03-21 | [[Тансык Нәҗметдинев]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1927" | 1927-03-30 | [[Троицк (Чиләбе өлкәсе)|Троицк]] |- | data-sort-value="2002" | 2002-02-07 | [[Татьяна Зябликова|Татьяна Зәбликова]] | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-05-11 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1955" | 1955-03-07 | [[Таҗи Гыйззәт]] | [[язучы]] | data-sort-value="1895" | 1895-04-03 | [[Әгерҗе районы]] |- | data-sort-value="1999" | 1999-10-01 | [[Таһир Якупов]] | [[җырчы]] | data-sort-value="1946" | 1946-05-13 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1938" | 1938-05-09 | [[Таһир Әхмәдуллин]] | | data-sort-value="1898" | 1898 | [[Мәнәүзтамак|Мәнәвезтамак]] |- | data-sort-value="2012" | 2012-05-11 | ''[[:d:Q131356326|Тимашев, Геннадий Александрович]]'' | | data-sort-value="1946" | 1946-09-22 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2020" | 2020-11-16 | ''[[:d:Q117836402|Тимашев, Хафиз Шайхуллаевич]]'' | | data-sort-value="1947" | 1947-08-01 | [[Акъяр]] |- | | [[Тимергали Зиннуров]] | | data-sort-value="1949" | 1949-11-18 | [[Лаеш районы]] |- | data-sort-value="2004" | 2004-12-13 | [[Тимерхан Борһанов]] | | data-sort-value="1925" | 1925-07-11 | [[Вәрәшбаш]] |- | data-sort-value="1988" | 1988-10-13 | [[Тимофей Башкирев]] | | data-sort-value="1915" | 1915-02-18 | [[Россия империясе]] |- | data-sort-value="1978" | 1978-12-22 | [[Тимофей Белов]] | | data-sort-value="1907" | 1907-02-13 | [[Тимәш]] |- | data-sort-value="1966" | 1966-05-24 | [[Тимофей Кругляков]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1890" | 1890-11-05 | ''[[:d:Q4176499|Yermakovskaya]]'' |- | data-sort-value="1918" | 1918-10-06 | [[Тимофей Николаев-Кара]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]'' | data-sort-value="1878" | 1878-01-14 | [[Зур Крышки]] |- | data-sort-value="2018" | 2018-05-02 | [[Тимур Акулов]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-04-25 | [[Яңыюл|Яңаюл]] |- | data-sort-value="1976" | 1976-03-26 | ''[[:d:Q13210874|Тихăн Петĕркки]]'' | [[язучы]] | data-sort-value="1903" | 1903-11-29<br/>1903-11-17 | [[Күшки-Яңа Тимбай]] |- | data-sort-value="1724" | 1724-03-24 | [[Тихон (Воинов)|Тихон]] | ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]'' | data-sort-value="1655" | 1655-02-21 | [[Түбән Новгород]] |- | data-sort-value="1576" | 1576-06-14 | [[Тихон (Хворостинин)|Тихон]] | ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]'' | No/unknown value | No/unknown value |- | data-sort-value="1985" | 1985-01-24 | [[Тихон Журавлев|Тихон Журавлөв]] | [[язучы]] | data-sort-value="1913" | 1913-08-13 | ''[[:d:Q13664603|Залужное]]'' |- | data-sort-value="1969" | 1969 | [[Товий Эпштейн]] | [[галим]] | data-sort-value="1895" | 1895-12-15 | [[Даугавпилс]] |- | data-sort-value="2012" | 2012-05-02 | [[Туфан Миңнуллин]] | ''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-08-25 | [[Олы Мәрәтхуҗа]] |- | data-sort-value="2010" | 2010-03-10 | ''[[:d:Q60694948|Туфатуллин, Амир Михайлович]]'' | ''[[:d:Q202648|хөкемче]]''<br/>''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q859528|футбол хөкемчесе]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-04-04 | [[Магнитогорск]] |- | data-sort-value="1976" | 1976-02-02 | ''[[:d:Q60828503|Тюмин, Иван Александрович]]'' | ''[[:d:Q1402561|гаскәрбашы]]'' | data-sort-value="1896" | 1896-12-02 | ''[[:d:Q20673497|Иванцево]]'' |- | data-sort-value="2018" | 2018-03-29 | [[Тәлгат Фәхразыев]] | ''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-09-25 | [[Салкын Алан]] |- | data-sort-value="2023" | 2023-09-26 | [[Тәлгать Гарипов]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-07-17 | [[Яңа Иштирәк]] |- | data-sort-value="1991" | 1991-08-17 | [[Тәлгать Миңнебаев]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-01-10 | [[Кичүчат]] |- | data-sort-value="2018" | 2018-10-13 | [[Тәслимә Фәйзуллина]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2259451|театр актеры]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-07-17 | [[Дүсән]] |- | data-sort-value="1959" | 1959-10-10 | [[Тәфкалүн Вәлиев]] | [[укытучы]] | data-sort-value="1896" | 1896-11-19 | [[Дүшәнбикә]] |- | data-sort-value="2003" | 2003-11-03 | ''[[:d:Q134725399|Фадеев, Василий Павлович]]'' | | data-sort-value="1920" | 1920-01-01 | [[Көек (Лаеш районы)|Көек]] |- | data-sort-value="1938" | 1938-02-15 | [[Фазыл Туйкин|Фазыйл Туйкин]] | [[шагыйрь]] | data-sort-value="1888" | 1888-06-10 | [[Самар губернасы]] |- | data-sort-value="2016" | 2016-10-29 | [[Фазыл Фасиев]] | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-10-18 | [[Лениногорск районы]] |- | data-sort-value="1998" | 1998-09-06 | [[Фасил Әхмәтов|Фасил Әхмәтев]] | [[композитор]]<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-05-23 | [[Салтык Ерыклы]] |- | data-sort-value="2021" | 2021-02-22 | [[Фатих Урманче]] | | data-sort-value="1936" | 1936-05-28 | [[Кызыл Маяк]] |- | data-sort-value="1996" | 1996-05-19 | [[Фатих Хөсни]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q487596|драматург]]'' | data-sort-value="1908" | 1908-02-03 | [[Олы Мәтәскә]] |- | data-sort-value="1974" | 1974-01-09 | [[Фатыйма Камалова]] | | data-sort-value="1903" | 1903-12-12 | [[Ырынбур]] |- | data-sort-value="1986" | 1986-01-30 | [[Фатыйх Булатов]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1902" | 1902-03-20 | [[Түбән Сукаеш]] |- | data-sort-value="1995" | 1995-01-20 | [[Фатыйх Ибраһимов]] | [[Jurnalist|журналист]] | data-sort-value="1916" | 1916-02-25 | [[Кирлегәч]] |- | data-sort-value="1950" | 1950-01-30 | [[Фатыйх Мөхәммәдьяров]] | ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1883" | 1883-12-25 | [[Кукмара вулысы]]<br/>[[Олы Җәке]] |- | data-sort-value="1926" | 1926-03-09 | [[Фатих Әмирхан|Фатыйх Әмирхан]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | data-sort-value="1886" | 1886-01-01 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1942" | 1942 | [[Фатиха Аитова|Фатыйха Габделвәли кызы Аитова]] | ''[[:d:Q15472169|иганәче]]''<br/>''[[:d:Q33176607|мәгърифәтче]]''<br/>''[[:d:Q12362622|philanthropist]]'' | data-sort-value="1866" | 1866 | [[Троицк (Чиләбе өлкәсе)|Троицк]] |- | data-sort-value="1970" | 1970 | [[Фёдор Витт|Федор Витт]] | [[җырчы]] | data-sort-value="1879" | 1879 | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1974" | 1974-07-06 | [[Федор Козарь]] | | data-sort-value="1913" | 1913-06-06 | ''[[:d:Q4318303|Нечволодивка]]'' |- | data-sort-value="1838" | 1838-12-11 | [[Федор Реслейн]] | [[офицер]] | data-sort-value="1760" | 1760 | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1954" | 1954-09-11 | [[Феоктист Богоявленский|Феоктист Богоявленски]] | | data-sort-value="1880" | 1880-10-08 | [[Кострома губернасы]] |- | data-sort-value="2005" | 2005-09-08 | [[Фидаил Шакиров]] | ''[[:d:Q12369333|көрәшче]]''<br/>''[[:d:Q220364|zootechnician]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-08-18 | [[Бөрбаш]] |- | data-sort-value="2022" | 2022-01-05 | [[Филзә Хәмидуллин]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-01-03 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2012" | 2012-02-22 | [[Фирдәвес Әхтәмова|Фирдәвес Әхтәмев]] | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-07-21 | [[Лаеш районы]] |- | data-sort-value="1917" | 1917-10-19 | [[Флавиан Флавицкий|Флавиан Флависки]] | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1848" | 1848-01-06 | [[Усмань]] |- | data-sort-value="2018" | 2018-07-31 | [[Флера Тарханова]] | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | data-sort-value="1947" | 1947 | [[Чистай районы]] |- | data-sort-value="2025" | 2025-05-31 | [[Флера Хәмитова]] | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-05-02 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2007" | 2007-10-16 | [[Флора Әхмәтова-Урманче]] | ''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-05-23 | [[Күкрәнде]] |- | data-sort-value="2005" | 2005-12-04 | [[Флорид Әгъзамов]] | [[Jurnalist|журналист]] | data-sort-value="1936" | 1936-02-11 | [[Чакмагыш районы]] |- | data-sort-value="2011" | 2011-03-01 | [[Флера Зыятдинова|Флюра Зыятдинова]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-02-18 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2023" | 2023-09-14 | [[Флёра Сөләйманова]] | [[җырчы]] | data-sort-value="1939" | 1939-03-10 | [[Иске Барыш]]<br/>[[Кама Тамагы районы]] |- | data-sort-value="2011" | 2011-12-06 | [[Флёра Сафиуллина|Флүрә Сәфиуллина]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-05-24 | [[Тукай районы]] |- | data-sort-value="1874" | 1874-07-26 | [[Фома Петонди]] | ''[[:d:Q42973|архитектор]]'' | data-sort-value="1797" | 1797 | [[Орёл]] |- | data-sort-value="2002" | 2002-09-30 | [[Форель Тинчурин]] | ''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''<br/>''[[:d:Q1162163|директор]]'' | data-sort-value="1926" | 1926 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1862" | 1862-02-26 | [[Франц Эрдман|Франс Эрдман]] | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1793" | 1793-03-15 | [[Людвигслюст]] |- | data-sort-value="1867" | 1867-12-20 | [[Франц Залеский]] | ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q15985128|medical historian]]'' | data-sort-value="1820" | 1820-07-15 | ''[[:d:Q4084587|Березовычи]]'' |- | data-sort-value="1902" | 1902-03-28 | [[Фридрих Розен]] | ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]'' | data-sort-value="1834" | 1834-05-14 | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1945" | 1945-05-07 | [[Фроим Симхович]] | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q2627699|шаһмат композиторы]]'' | data-sort-value="1896" | 1896 | [[Кишинёв]] |- | data-sort-value="1984" | 1984-10-11 | [[Фуат Вәлиев (1921)|Фуат Вәлиев]] | | data-sort-value="1921" | 1921-05-15 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="2016" | 2016-02-28 | [[Фуат Ганиев]] | [[галим]] | data-sort-value="1930" | 1930-08-01 | [[Нәсибаш]] |- | data-sort-value="1996" | 1996-05-12 | [[Фуат Таһиров]] | [[язучы]] | data-sort-value="1917" | 1917-03-31 | [[Шуширмә]] |- | data-sort-value="1981" | 1981-03-16 | [[Фуат Халитов|Фуат Халитев]] | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | data-sort-value="1909" | 1909-02-18 | [[5 нче полиция бүлеге (Казан)|5 нче пүлисә бүлеге]] |- | data-sort-value="1665" | 1665-02 | [[Фёдор Волконский]] | ''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | No/unknown value | No/unknown value |- | data-sort-value="1983" | 1983-02-28 | [[Фёдор Культин]] | | data-sort-value="1920" | 1920-05-20 | ''[[:d:Q4262789|Липовка]]'' |- | data-sort-value="1920" | 1920-09-01 | [[Фёдор Курганов]] | [[галим]] | data-sort-value="1844" | 1844-04-18 | [[Пенза]] |- | data-sort-value="1839" | 1839-09-27 | ''[[:d:Q57574124|Фёдор Михайлович Рындовский]]'' | [[шагыйрь]] | data-sort-value="1783" | 1783-02-07 | |- | data-sort-value="1968" | 1968-03-29 | [[Фәйзи Биккинин]] | | data-sort-value="1898" | 1898-10-01 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2001" | 2001-02-14 | [[Фәйзи Йосыпов]] | | data-sort-value="1910" | 1910-12-24 | [[Яуширмә]] |- | data-sort-value="1958" | 1958 | [[Фәйзулла Туишев]] | ''[[:d:Q29169123|баянчы]]'' | data-sort-value="1884" | 1884-12-06 | [[Мәләкәс өязе]] |- | data-sort-value="2021" | 2021-11-07 | [[Фәйрүзә Мөслимова|Фәйрүзә Мөслимева]] | [[шагыйрь]] | data-sort-value="1954" | 1954-07-09 | [[Иске Балтач (Актаныш районы)]] |- | data-sort-value="2021" | 2021-10-10 | [[Фәндәс Сафиуллин]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-08-17 | [[Мәлбагыш]] |- | data-sort-value="2015" | 2015-08-04 | [[Фәнзаман Баттал]] | [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q9334029|сатирик]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-02-16 | [[Ырыс]] |- | data-sort-value="2011" | 2011-12-09 | [[Фәнис Яруллин]] | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]] | data-sort-value="1938" | 1938-02-09 | [[Баулы районы]] |- | data-sort-value="1992" | 1992-12-31 | [[Фәннур Сафин]] | [[шагыйрь]] | data-sort-value="1948" | 1948-06-27 | [[Күзкәй]] |- | data-sort-value="2006" | 2006-10-16 | ''[[:d:Q131036273|Фәридә Гаффарова]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1951" | 1951 | |- | data-sort-value="2021" | 2021-06-27 | [[Фәридә Зәбирова]] | ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q2145981|реставратор]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-02-11 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2012" | 2012-07-08 | [[Фәридә Танташева]] | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-09-04 | [[Бохара]] |- | data-sort-value="1990" | 1990-08-28 | [[Фәрит Ишмаев]] | | data-sort-value="1911" | 1911-01-14 | [[Габдулла Тукай урамы (Казан)|Габдулла Тукай урамы]] |- | data-sort-value="2020" | 2020-07-19 | [[Фәрит Хатыйпов (1930)|Фәрит Хатыйпов]] | [[укытучы]]<br/>[[галим]] | data-sort-value="1930" | 1930-01-01 | [[Пучы]] |- | data-sort-value="2007" | 2007-12-27 | [[Фәрит Хәбибуллин]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-05-31 | ''[[:d:Q352112|Kosyrewsk]]'' |- | data-sort-value="2020" | 2020-12-02 | [[Фәрит Шиһапов]] | ''[[:d:Q639669|музыкачы]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-08-05 | [[Сарман районы]] |- | data-sort-value="1986" | 1986 | [[Фәхри Насретдинов|Фәхри Нәсретдинев]] | [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]'' | data-sort-value="1911" | 1911-10-23 | [[Шәмбалыкчы]] |- | data-sort-value="1991" | 1991-07-06 | [[Фәүзия Һилалова|Фәүзия Һиләлева]] | | data-sort-value="1924" | 1924-08-18 | [[Тутай (Апас районы)|Тутай]] |- | | [[Фәһим Ситдиков|Фәһим Ситдыйков]] | | data-sort-value="1953" | 1953-10-10 | [[Наратъелга (Бакалы районы)|Наратъелга]] |- | | [[Фәһимә Хисамова]] | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-12-01 | [[Ютазы районы]] |- | data-sort-value="2005" | 2005 | [[Федор Аристов|Фөдор Аристов]] | | data-sort-value="1912" | 1912-10-08 | [[Рига]] |- | data-sort-value="1812" | 1812 | [[Федор Желтухин|Фөдор Желтухин]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1749" | 1749 | No/unknown value |- | data-sort-value="1977" | 1977-05-11 | [[Федор Зигмунд|Фөдор Зигмунд]] | | data-sort-value="1905" | 1905-08-31 | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1915" | 1915-03-02 | [[Федор Казин|Фөдор Казин]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1858" | 1858-07-26 | [[Казан губернасы]] |- | data-sort-value="1970" | 1970-11-19 | [[Федор Савельев|Фөдор Савельев]] | | data-sort-value="1918" | 1918-12-25 | [[Яңа Чишмә вулысы]] |- | data-sort-value="1953" | 1953-12-21 | [[Федор Торопов|Фөдор Торопов]] | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1884" | 1884-02-12 | [[Тутаев]] |- | data-sort-value="2009" | 2009-01-28 | [[Халидә Вәлиева]] | | data-sort-value="1920" | 1920-12-29 | [[Самар]]<br/>[[Усолье-Сибирское]] |- | data-sort-value="2008" | 2008-05-12 | [[Халит Кумысников]] | ''[[:d:Q10379007|театр белгече]]'' | data-sort-value="1926" | 1926-02-27 | [[Мәдәнә]] |- | data-sort-value="1956" | 1956 | [[Харис Моратхуҗин]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1895" | 1895 | [[Останкау]] |- | data-sort-value="1933" | 1933-07-07 | [[Харис Фәйзи-Чистапули]] | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q37868118|дәрәслекләр авторы]]'' | data-sort-value="1871" | 1871-11-25 | [[Шахмай|Шыкмай]] |- | data-sort-value="2010" | 2010-02-17 | [[Харис Якупов]] | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | data-sort-value="1919" | 1919-12-23 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1992" | 1992-01-12 | [[Хатыйп Госман]] | [[галим]] | data-sort-value="1908" | 1908-05-21 | [[Сулмаш]] |- | data-sort-value="1991" | 1991-11-12 | [[Хатыйп Казаков]] | | data-sort-value="1908" | 1908-09-04 | [[Тутай (Буа районы)|Тутай]] |- | data-sort-value="2021" | 2021-04-21 | ''[[:d:Q135682517|Хафизов, Дмитрий Иосифович]]'' | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1964" | 1964-09-27 | [[Сарытау]] |- | data-sort-value="1974" | 1974 | ''[[:d:Q107452801|Хаҗи Рәхмәтуллин]]'' | | data-sort-value="1909" | 1909 | [[Яңа Шах|Яңа Шаһ]] |- | data-sort-value="1984" | 1984-11-13 | [[Хаҗиморат Казаков]] | | data-sort-value="1914" | 1914 | ''[[:d:Q4336208|Ырынбур өязе]]'' |- | data-sort-value="1940" | 1940-11-17 | [[Хуҗа Бәдигый]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]'' | data-sort-value="1887" | 1887-12-24 | [[Бөрсет]] |- | data-sort-value="2021" | 2021-02-17 | [[Хуҗиәхмәт Мәхмүтов|Хуҗиәхмәт Мәхмүтев]] | | data-sort-value="1933" | 1933-02-15 | [[Мамадыш районы]] |- | data-sort-value="1938" | 1938-02-17 | [[Хәбиб Вәлиев]] | | data-sort-value="1896" | 1896 | [[Чистай]] |- | data-sort-value="1913" | 1913-01-20 | [[Хәбиб Исхакый]] | [[шагыйрь]] | data-sort-value="1883" | 1883-10-01 | [[Бәркәтә]] |- | data-sort-value="1977" | 1977-12-13 | [[Хәдичә Байчурова]] | | data-sort-value="1901" | 1901-05-18 | [[Бәбки]] |- | data-sort-value="2021" | 2021-01-07 | [[Хәдичә Гыйниятова]] | | data-sort-value="1937" | 1937-01-04 | [[Татарстан Автономияле Совет Социалистик Республикасы]] |- | data-sort-value="1978" | 1978-07-07 | [[Хәй Вахит]] | ''[[:d:Q487596|драматург]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q8178443|либреттист]]'' | data-sort-value="1918" | 1918-12-02 | [[Биектау районы]] |- | data-sort-value="1994" | 1994-12-15 | [[Хәй Мушинский]] | ''[[:d:Q15855449|magician]]'' | data-sort-value="1908" | 1908-06-27 | [[Тәтер-Арыслан|Тәтер-Арслан]] |- | data-sort-value="1997" | 1997-04-16 | [[Хәйдәр Акалаев]] | | data-sort-value="1921" | 1921-12-21 | [[Тараз]] |- | data-sort-value="1998" | 1998-11-13 | [[Хәйдәр Бигичев]] | ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-06-16 | [[Чүмбәли]] |- | data-sort-value="1961" | 1961 | [[Хәйри Гыймади]] | [[галим]] | data-sort-value="1912" | 1912-10-01 | [[Мулла Иле]] |- | data-sort-value="1981" | 1981-11-11 | [[Хәким Сәлимҗанов]] | | data-sort-value="1903" | 1903-02-25 | [[Орски|Ыр]] |- | data-sort-value="1467" | 1467 | [[Хәлил (Казан ханы)|Хәлил]] | | data-sort-value="1450" | 15th century | |- | data-sort-value="1963" | 1963-03-18 | [[Хәлил Әбҗәлилов|Хәлил Әбҗәлилев]] | ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]'' | data-sort-value="1896" | 1896-09-29 | ''[[:d:Q4336208|Ырынбур өязе]]'' |- | data-sort-value="1958" | 1958 | [[Хәлим Искәндәрев]] | | data-sort-value="1888" | 1888 | [[Арыслан (Кыйгы районы)|Арслан]] |- | data-sort-value="2021" | 2021-07-05 | [[Хәлим Җәлалов]] | ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-04-27 | [[Олы Солтан]] |- | data-sort-value="2004" | 2004-03-26 | [[Хәлимә Корбангалиева]] | ''[[:d:Q11710359|гидробиолог]]'' | data-sort-value="1910" | 1910-05-04 | [[Казан]] |- | | [[Хәлиф Курбатов]] | | | [[Минзәлә кантоны]] |- | data-sort-value="2020" | 2020-09-14 | [[Хәмдүнә Тимергалиева]] | [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q42227156|chorus master]]''<br/>''[[:d:Q1076502|хор дирижёры]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-05-24 | [[Котлыяр]] |- | data-sort-value="1981" | 1981-01-23 | [[Хәмид Мөштәри]] | [[математик]] | data-sort-value="1900" | 1900-07-22 | [[Ырынбур]] |- | data-sort-value="1981" | 1981-10-30 | [[Хәмит Ярми]] | ''[[:d:Q1371378|этнолог]]'' | data-sort-value="1904" | 1904-05-05 | [[Кырынкүл]] |- | data-sort-value="1980" | 1980-11-27 | [[Хәмит Әюпов (1908)|Хәмит Әюп улы Әюпов]] | | data-sort-value="1908" | 1908-06-28 | [[Шабай]]<br/>[[Бөре өязе]] |- | data-sort-value="2001" | 2001-09-26 | [[Хәнәви Шәйдуллин]] | | data-sort-value="1938" | 1938-10-15 | [[Табанлыкүл (Актаныш районы)|Табанлы Күл]] |- | | [[Харрас Әюп|Хәррас Әюп]] | [[Jurnalist|журналист]] | data-sort-value="1946" | 1946-08-21 | [[Мөслим районы]] |- | data-sort-value="1863" | 1863-07-18 | [[Хәсән Апанаев]] | | data-sort-value="1801" | 1801 | No/unknown value |- | data-sort-value="1981" | 1981-06-10 | [[Хәсән Туфан]] | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]] | data-sort-value="1900" | 1900-11-27 | [[Иске Кармәт]] |- | data-sort-value="1956" | 1956 | [[Хәсән Шабанов]] | [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q1419997|оештыручы]]''<br/>''[[:d:Q1162163|директор]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]'' | data-sort-value="1901" | 1901 | [[Мачали (Каменка районы)|Мачали]] |- | | [[Хөсниҗиһан Байдамшина-Абрамова]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1898" | 1898 | [[Тәтеш районы]] |- | data-sort-value="1993" | 1993-09-24 | [[Хөснулла Вәлиуллин]] | [[композитор]] | data-sort-value="1914" | 1914-02-28 | [[Казан губернасы]] |- | data-sort-value="2020" | 2020-01-27 | [[Хөсәен Вәлиәхмәтов]] | | data-sort-value="1950" | 1950-12-22 | [[Әлмәт]] |- | data-sort-value="1980" | 1980-06-22 | [[Хөсәен Гыйззәтуллин]] | ''[[:d:Q110528028|veterinary epidemiologist]]''<br/>''[[:d:Q202883|ветеринар]]''<br/>''[[:d:Q12119633|табиб-иммунолог]]''<br/>''[[:d:Q3779582|микробиолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1910" | 1910-09-19 | [[Кәче]] |- | data-sort-value="1977" | 1977-08-24 | [[Хөсәен Уразиков]] | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | data-sort-value="1894" | 1894-01-19 | ''[[:d:Q19638919|Сәфәр]]'' |- | data-sort-value="1912" | 1912-03-13 | [[Хөсәен Ямашев]] | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]] | data-sort-value="1882" | 1882-01-06 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2013" | 2013-12-18 | [[Чулпан Бәхтиярова]] | | data-sort-value="1926" | 1926-11-06 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1972" | 1972-10-22 | [[Шакир Мөхәммәтҗанов]] | | data-sort-value="1900" | 1900-01-01 | [[Кыргызстан]] |- | data-sort-value="1945" | 1945-05-08 | [[Шакир Шамильский]] | ''[[:d:Q3455803|режиссёр]]'' | data-sort-value="1892" | 1892-09-10 | [[Юеш Көрнәле]] |- | data-sort-value="1918" | 1918-01-14 | [[Шакирҗан Таһири]] | [[язучы]] | data-sort-value="1858" | 1858 | [[Олы Ачасыр]] |- | data-sort-value="1994" | 1994-03-11 | [[Шамил Бариев]] | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-11-14 | [[Олы Арташ (Саба районы)]] |- | | [[Шамил Закиров|Шамил Закирев]] | ''[[:d:Q1797162|сәнгать җитәкчесе]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-03-15 | [[Чистай районы]] |- | data-sort-value="2012" | 2012-12-01 | [[Шамил Мостаев]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-05-17 | [[Буа районы]] |- | data-sort-value="2004" | 2004-02-01 | [[Шамил Нигъмәтуллин]] | | data-sort-value="1951" | 1951-01-04 | [[Килдураз]] |- | data-sort-value="2013" | 2013-05-30 | [[Шамил Тимербулатов]] | [[композитор]] | data-sort-value="1950" | 1950-09-25 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1937" | 1937-12-03 | [[Шамил Усманов]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q860918|эсперантист]]''<br/>''[[:d:Q4991371|солдат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1898" | 1898-12-26 | [[Пәлдәнге]] |- | data-sort-value="2021" | 2021-08-03 | [[Шамил Шәйдуллин (рәссам)|Шамил Шәйдуллин]] | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-08-01 | [[Тәтеш районы]] |- | data-sort-value="1900" | 1900-04-01 | [[Шаһбазгәрәй Әхмәров|Шаһбазгәрәй Әхмәрев]] | [[укытучы]] | data-sort-value="1853" | 1853-03-12 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1938" | 1938-05-09 | [[Шаһвәли Башкиров]] | ''[[:d:Q600751|прокурор]]'' | data-sort-value="1894" | 1894 | [[Камышлы (Кукмара районы)|Камышлы]] |- | data-sort-value="1975" | 1975-12-31 | [[Шаһгали Чанборисов]] | | data-sort-value="1910" | 1910-09-01 | [[Шланлыкүл]] |- | | [[Шаһинур Мостафин]] | [[язучы]] | data-sort-value="1948" | 1948-02-12 | [[Мамадыш районы]] |- | data-sort-value="1879" | 1879 | [[Шаһиәхмәт Алкин]] | | data-sort-value="1812" | 1812 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1999" | 1999-09-30 | [[Ширияздан Сарымсаков]] | | data-sort-value="1911" | 1911-05-12 | [[Атбасар]] |- | data-sort-value="1966" | 1966-04-30 | [[Шиһаб Әхмәров]] | ''[[:d:Q2516866|нәшир]]'' | data-sort-value="1882" | 1882-12-30 | [[Иске Задур]] |- | data-sort-value="1889" | 1889-04-15 | [[Шиһабетдин Мәрҗани]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[язучы]] | data-sort-value="1818" | 1818-01-13 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1948" | 1948-10-25 | [[Шиһап Рамазанов]] | [[галим]] | data-sort-value="1887" | 1887-12-20 | [[Иске Карлыган]] |- | data-sort-value="2005" | 2005-09-07 | ''[[:d:Q125364458|Шубин, Борис Андреевич]]'' | ''[[:d:Q7541856|керамист]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-12-23 | [[Чистай районы]] |- | data-sort-value="2009" | 2009-04-27 | [[Шәех Зәбиров]] | | data-sort-value="1932" | 1932 | [[Лениногорск районы]] |- | | [[Шәйхелислам Хәмиди]] | [[язучы]] | data-sort-value="1869" | 1869-09-20 | [[Чүпрәле районы]] |- | data-sort-value="1980" | 1980-06-11 | [[Шәйхи Маннур]] | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-01-02 | [[Тулбай]] |- | data-sort-value="1926" | 1926-12-07 | [[Шәкүр Рәхимов|Шәкүр Карак]] | ''[[:d:Q11877090|Ат урлау]]'' | data-sort-value="1861" | 1861 | [[Чүти (Кайбыч районы)|Чүти]] |- | data-sort-value="1993" | 1993-12-31 | [[Шәмсинур Байбикова]] | ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>[[хирург]] | data-sort-value="1908" | 1908-06-12 | [[Нагур]] |- | data-sort-value="1942" | 1942-12-22 | [[Шәриф Камал]] | [[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>[[Jurnalist|журналист]] | data-sort-value="1884" | 1884-02-16 | [[Пешлә]] |- | data-sort-value="1938" | 1938-05-10 | [[Шәрифҗан Фәррахов]] | | data-sort-value="1894" | 1894 | [[Әмәкәй]] |- | data-sort-value="1978" | 1978-06-19 | [[Шәрәф Вәлиев]] | | data-sort-value="1907" | 1907-02-04 | [[Зур Күккүз]] |- | data-sort-value="1963" | 1963-04-27 | [[Шәрәф Мөдәррис]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | data-sort-value="1919" | 1919-11-01 | [[Түбән Каракитә]] |- | data-sort-value="1911" | 1911-04-08 | ''[[:d:Q106357336|Шәрәфетдин Абызов]]'' | | data-sort-value="1859" | 1859-11-21 | [[Кострома]] |- | data-sort-value="1942" | 1942-08-25 | [[Шәрәфетдин Шәһидуллин]] | | data-sort-value="1879" | 1879 | [[Шәмәк (Мамадыш районы)|Шәмәк]] |- | data-sort-value="1961" | 1961-04-30 | [[Шәфигулла Бикчурин]] | | data-sort-value="1893" | 1893-09-17 | [[Урта Тигәнәле]] |- | data-sort-value="1996" | 1996-10-27 | [[Шәхсәнәм Әсфәндиярова]] | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | data-sort-value="1926" | 1926-02-08 | [[Тирмез]] |- | data-sort-value="2012" | 2012-05-28 | [[Шәүкәт Биктимеров]] | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-10-28 | [[Татарстан Автономияле Совет Социалистик Республикасы]] |- | data-sort-value="2012" | 2012-04-30 | [[Шәүкәт Вәлиев]] | | data-sort-value="1921" | 1921-10-01 | [[Богырыслан]] |- | data-sort-value="2024" | 2024-03-30 | [[Шәүкәт Гаделша]] | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q165029|иликтер мантүре]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-09-16 | [[Киндерле (Төмән өлкәсе)]] |- | data-sort-value="2011" | 2011-05-07 | [[Шәүкәт Галиев]] | ''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-11-20 | [[Бакырчы (Апас районы)|Олы Бакырчы]] |- | data-sort-value="1996" | 1996 | [[Шәүкәт Хәбибуллин]] | ''[[:d:Q11063|астроном]]'' | data-sort-value="1915" | 1915-02-07 | [[Ташкент]] |- | data-sort-value="1930" | 1930-08-12 | [[Шәһит Әхмәдиев]] | [[язучы]] | data-sort-value="1889" | 1889-12-29 | [[Татар Ялтаны]] |- | data-sort-value="1944" | 1944-07-08 | ''[[:d:Q112992119|Щербаков, Николай Тимофеевич]]'' | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | data-sort-value="1897" | 1897-05-01 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1809" | 1809-10-25 | ''[[:d:Q15060878|Эвест, Фёдор Леонтьевич]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1774" | 1774 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="2000" | 2000-06-01 | [[Эдуард Бадәмшин]] | | data-sort-value="1932" | 1932-06-03 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2017" | 2017-01-06 | [[Эдуард Вәлишин]] | | data-sort-value="1936" | 1936-07-27 | [[Налчык]] |- | data-sort-value="1919" | 1919-03-10 | [[Эдуард Леман]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1627196|Pharmazeut]]'' | data-sort-value="1849" | 1849-02-14 | |- | data-sort-value="2023" | 2023-04-14 | [[Эдуард Хәйруллин]] | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q33231|фотограф]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | data-sort-value="1969" | 1969-01-28 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1860" | 1860-04-14 | [[Эдуард Эверсман]] | ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q497294|лепидоптеролог]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1225716|орнитолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]''<br/>''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q2083925|ботаника коллекционеры]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]'' | data-sort-value="1794" | 1794-01-23 | ''[[:d:Q1686522|Вериңһаузен]]'' |- | data-sort-value="2020" | 2020-12-31 | [[Эльвира Кудрецкая]] | [[Jurnalist|журналист]] | data-sort-value="1942" | 1942 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1906" | 1906-09-05 | [[Эмилиан Адамюк|Эмилиан Адамүк]] | ''[[:d:Q12013238|офтальмолог]]'' | data-sort-value="1839" | 1839-06-11 | ''[[:d:Q850714|Белск-Подләски]]'' |- | data-sort-value="2018" | 2018-01-30 | [[Эмилия Балалыкина]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q60098894|русист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-04-11 | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="2023" | 2023-03-19 | [[Эмиль Җәләлетдинов]] | [[җырчы]] | data-sort-value="1933" | 1933-07-02 | [[Сәмәрканд]] |- | data-sort-value="1912" | 1912-04-24 | ''[[:d:Q127168986|Эммануил Пёльцам]]'' | ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q2114844|taxidermist]]'' | data-sort-value="1837" | 1837-12-11 | [[Тарту]] |- | | [[Эрнст Гельмс]] | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | data-sort-value="1912" | 1912-08-15 | [[Мәскәү]] |- | | [[Эсфир Яһудин]] | | | [[Яңа Хаҗи]] |- | data-sort-value="1915" | 1915-05-08 | [[Юлиан Закржевский|Юлиан Закржевски]] | ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]'' | data-sort-value="1852" | 1852-09-29 | ''[[:d:Q157461|Косив]]'' |- | data-sort-value="2013" | 2013-05-27 | [[Юнона Карева]] | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-07-07 | [[Харьков]] |- | data-sort-value="1954" | 1954-12-09 | [[Юныс Ибәтуллин]] | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q1402561|гаскәрбашы]]'' | data-sort-value="1898" | 1898-06-30 | [[Пермь]] |- | data-sort-value="2002" | 2002-09-04 | [[Юныс Кәлимуллин]] | | data-sort-value="1939" | 1939-09-05 | [[Түбән Наратбаш]] |- | data-sort-value="1972" | 1972-09-27 | [[Юныс Нигамәтев]] | | data-sort-value="1903" | 1903-03-25 | [[Чита]] |- | data-sort-value="1984" | 1984-02-13 | [[Юныс Әхмәтҗанов]] | [[пешекче]] | data-sort-value="1927" | 1927-02-28 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1988" | 1988-08-05 | [[Юрий Застела|Юри Застела]] | [[инженер]] | data-sort-value="1910" | 1910-04-25 | ''[[:d:Q4439646|Иске Водолаһа]]'' |- | data-sort-value="2003" | 2003-01-26 | [[Юрий Иванов|Юри Иванов]] | | data-sort-value="1945" | 1945-01-06 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2003" | 2003-12-06 | [[Юрий Калинин|Юри Калинин]] | | data-sort-value="1939" | 1939-11-02 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1995" | 1995-10-30 | [[Юрий Бабанов]] | | data-sort-value="1931" | 1931-12-12 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2015" | 2015-06-07 | [[Юрий Баранников]] | | data-sort-value="1924" | 1924-07-08 | [[Сөйки]] |- | data-sort-value="1983" | 1983-10-20 | [[Юрий Белостоцкий]] | | data-sort-value="1922" | 1922-04-17 | [[Ынырга (авыл)|Ынырга]] |- | data-sort-value="2014" | 2014-10-23 | [[Юрий Благов (1937)|Юрий Благов]] | ''[[:d:Q17337766|театраль тәнкыйтьче]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-02-10<br/>1937 | [[Югары Ослан]] |- | data-sort-value="2016" | 2016-07-05 | [[Юрий Борисенко]] | [[укытучы]] | data-sort-value="1940" | 1940-10-09 | [[Амурдагы Комсомольск]] |- | data-sort-value="1983" | 1983-01-04 | [[Юрий Виноградов (1907)]] | [[композитор]]<br/>''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]'' | data-sort-value="1907" | 1907-02-15 | [[Бәләбәй]] |- | data-sort-value="2002" | 2002-08-04 | [[Юрий Жигалко]] | | data-sort-value="1937" | 1937-12-04 | [[Алматы]] |- | data-sort-value="2023" | 2023-05-05 | [[Юрий Коноплёв]] | [[инженер]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-12-06 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1998" | 1998-11-03 | ''[[:d:Q41182195|Юрий Красильников]]'' | ''[[:d:Q41583|тренер]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-02-07 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2015" | 2015-03-18 | ''[[:d:Q107710061|Юрий Смыков]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-07-06 | [[Каен (Новосибирск өлкәсе)|Каен]] |- | | [[Ягъкуб Хәлили]] | ''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]'' | data-sort-value="1877" | 1877-12-10 | [[Әгерҗе районы]] |- | data-sort-value="1920" | 1920-07-31 | [[Яков Богородский|Яков Богородски]] | [[галим]] | data-sort-value="1841" | 1841-10-14 | ''[[:d:Q4089732|Bogorodskoe, Voskresensky District]]'' |- | data-sort-value="1774" | 1774-09-14 | [[Яков Брандт]] | [[офицер]] | data-sort-value="1716" | 1716<br/>1714 | |- | data-sort-value="1990" | 1990-11-17 | [[Яков Гиршман]] | [[галим]] | data-sort-value="1913" | 1913-09-25 | [[Чита]] |- | data-sort-value="1981" | 1981 | ''[[:d:Q112116494|Яков Кнубовец]]'' | | data-sort-value="1902" | 1902-05-05 | [[Лемяшэвичы]] |- | data-sort-value="1969" | 1969-09-11 | ''[[:d:Q127171407|Яков Коксин]]'' | ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q2114844|taxidermist]]'' | data-sort-value="1880" | 1880-10-09 | [[Сарытау]] |- | data-sort-value="1809" | 1809 | ''[[:d:Q135450973|Яков Михайлович Шелковников]]'' | ''[[:d:Q42973|архитектор]]'' | data-sort-value="1774" | 1774 | |- | data-sort-value="1847" | 1847-03-13 | [[Яков Тебенков]] | [[офицер]] | data-sort-value="1781" | 1781 | No/unknown value |- | data-sort-value="1941" | 1941-12-29 | [[Яков Хинчин]] | [[галим]] | data-sort-value="1858" | 1858 | ''[[:d:Q4437954|Спычынси]]'' |- | data-sort-value="1908" | 1908 | [[Яков Шамов]] | ''[[:d:Q215536|сәүдәгәр]]'' | data-sort-value="1833" | 1833 | [[Нократ губернасы]] |- | data-sort-value="1918" | 1918-08-08 | [[Яков Шейнкман]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1890" | 1890-12-22 | [[Тубыл]] |- | data-sort-value="2014" | 2014-05-09 | [[Якуп Ханбикев]] | | data-sort-value="1928" | 1928-03-18 | [[Иске Кулаткы]] |- | data-sort-value="2020" | 2020-07-30 | [[Ямил Сафиуллин]] | ''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-04-04 | [[Мәкъсүт (Күгәрчен районы)|Мәкъсүт]] |- | data-sort-value="1987" | 1987-08-01 | [[Ян Винецкий]] | ''[[:d:Q2095549|очучы]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q600751|прокурор]]''<br/>''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]'' | data-sort-value="1912" | 1912-03-10 | [[Запорожье]] |- | data-sort-value="2012" | 2012-10-25 | [[Ярослав Заботин]] | | data-sort-value="1930" | 1930-11-20 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2016" | 2016-01-02 | ''[[:d:Q13208746|Яхъя Халитов]]'' | | data-sort-value="1929" | 1929-08-22 | [[Үтәмеш (Тәтеш районы)|Үтәмеш]] |- | data-sort-value="2009" | 2009-01-20 | [[Җанбәк Әхмәрев]] | | data-sort-value="1921" | 1921-02-02 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1995" | 1995-03-09 | [[Җәвад Тәрҗеманов]] | [[галим]] | data-sort-value="1920" | 1920-07-08 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2018" | 2018-04-23 | [[Җәвит Акчурин]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-03-08 | [[Казакъстан]] |- | data-sort-value="1981" | 1981-10-13 | [[Җәгъфәр Булат]] | | data-sort-value="1903" | 1903-12-01 | [[Сембер]] |- | data-sort-value="1997" | 1997-02-14 | [[Җәлал Садриҗиһанов]] | | data-sort-value="1909" | 1909-01-21 | [[Җаек (шәһәр)|Җаек]] |- | data-sort-value="1989" | 1989-12-17 | [[Җәмал Вәзиева]] | | data-sort-value="1907" | 1907-10-24 | [[Салагыш]] |- | data-sort-value="2020" | 2020-05-15 | [[Җәмил Зәйнуллин]] | [[галим]] | data-sort-value="1946" | 1946-07-11 | [[Чирмешән районы]] |- | | [[Җәүдәт Вилкиев]] | [[галим]] | data-sort-value="1927" | 1927-05-16 | [[Волгоград]] |- | data-sort-value="2019" | 2019-02-25 | [[Җәүдәт Дәрзаман]] | ''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]] | data-sort-value="1945" | 1945-10-13 | [[Сугышлы (Лениногорск районы)|Сугышлы]] |- | data-sort-value="2019" | 2019-10-10 | [[Җәүдәт Миңнуллин]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-11-07 | [[Чаллы (Кама Тамагы районы)]] |- | data-sort-value="1973" | 1973 | [[Җәүдәт Фәйзи]] | [[композитор]]<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q8178443|либреттист]]'' | data-sort-value="1910" | 1910 | [[Ырынбур]] |- | data-sort-value="1997" | 1997-06-22 | [[Үзбәк Биктимерев]] | | data-sort-value="1926" | 1926-08-12 | [[Петропавел|Кызылъяр]] |- | data-sort-value="2012" | 2012-08-20 | [[Үзбәк Богданович]] | ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q71134636|ортопед]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-07-17<br/>1921 | [[Чистай]] |- | data-sort-value="1938" | 1938-02-15 | [[Һади Атласи]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | data-sort-value="1876" | 1876-08-29 | [[Буа өязе]] |- | data-sort-value="1931" | 1931-12-08 | [[Һади Такташ]] | [[шагыйрь]] | data-sort-value="1901" | 1901-01-01 | [[Сыркыды|Соркыды]] |- | data-sort-value="1989" | 1989 | [[Һадый Галиев]] | | data-sort-value="1908" | 1908 | [[Тәтеш районы]] |- | data-sort-value="1938" | 1938-11-15 | [[Һарри Тикк]] | | data-sort-value="1901" | 1901 | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1968" | 1968-06-26 | [[Һарун Йосыпов]] | [[галим]] | data-sort-value="1914" | 1914-06-22 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1971" | 1971-10-22 | [[Һарун Салихов]] | [[математик]] | data-sort-value="1913" | 1913-08-12 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1980" | 1980-04-14 | [[Һаҗәр Илялова]] | ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]'' | data-sort-value="1902" | 1902-03-07 | [[Троицк (Чиләбе өлкәсе)|Троицк]] |- | data-sort-value="2019" | 2019-06-26 | [[Һаҗәр Шәкүрова]] | | data-sort-value="1940" | 1940-06-26 | [[Саба районы]] |- | data-sort-value="2009" | 2009-11-09 | [[Һидаят Солтанов]] | | data-sort-value="1915" | 1915-11-30 | [[Татар Үбие]] |- | data-sort-value="1990" | 1990-05-15 | [[Әбрар Борһанов|Әбрар Борһаныв]] | | data-sort-value="1912" | 1912-02-22 | [[Кошман]] |- | data-sort-value="2000" | 2000-09-18 | [[Әбрар Кәримуллин]] | ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-05-29<br/>1925-05-26 | [[Чәбия Чүрчи]] |- | data-sort-value="1966" | 1966-12-18 | [[Әбүбәкер Терегулов]] | [[хирург]] | data-sort-value="1885" | 1885-02-21 | [[Уфа]] |- | data-sort-value="2025" | 2025-11-07 | [[Әбүзәр Гаянов]] | ''[[:d:Q12335817|урманчы]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-08-06 | [[Акман (Мамадыш районы)|Акман]] |- | | [[Әдхәт Синугыл]] | [[Jurnalist|журналист]] | data-sort-value="1935" | 1935-03-15 | [[Куганакбаш]] |- | data-sort-value="1993" | 1993-08-30 | [[Әзһәр Габдуллин]] | [[композитор]]<br/>''[[:d:Q158852|дирижёр]]''<br/>''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-10-20 | [[Тауасты Байлар]] |- | data-sort-value="2018" | 2018-04-25<br/>2018 | [[Әзһәр Мөхәммәдиев]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-09-08 | [[Сеңрән]] |- | data-sort-value="2019" | 2019-09-27 | [[Әзһәр Хөсәенов]] | ''[[:d:Q1797162|сәнгать җитәкчесе]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-08-12 | [[Карашай-Саклау|Карашай Саклау]] |- | data-sort-value="2004" | 2004-03-02 | [[Әкълим Мөхәммәтҗанов]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-02-14 | [[Тимәш]] |- | data-sort-value="2010" | 2010-10-02 | [[Альберт Яхин|Әлбирт Яхин]] | | data-sort-value="1931" | 1931-11-08 | [[Арча]] |- | | [[Әлмира Әдиатуллина]] | [[Jurnalist|журналист]] | data-sort-value="1938" | 1938-07-08 | [[Сәеткол (Илеш районы)|Сәеткол]] |- | data-sort-value="2021" | 2021-05-10 | [[Әлфия Борнашева]] | ''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''<br/>''[[:d:Q486748|пианист]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-05-09 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2004" | 2004-06-26 | [[Әлфия Заһидуллина]] | ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''<br/>''[[:d:Q81759238|музыка укытучысы]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-09-07 | [[Кукан]] |- | data-sort-value="2017" | 2017-06-15 | [[Әлфия Авзалова|Әлфия Әфзалова]] | [[җырчы]] | data-sort-value="1933" | 1933-01-15 | [[Актаныш]] |- | | [[Альфред Сәйдәшев|Әлфрит Сәйдәшев]] | ''[[:d:Q16533|хөкемче]]'' | data-sort-value="1926" | 1926-10-23 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2010" | 2010-05-27 | [[Әмин Тәрҗеманов]] | | data-sort-value="1924" | 1924-01-04 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2020" | 2020-07-10 | [[Әминә Мәликова-Шәфигуллина|Әминә Мәликева-Шәфигуллина]] | | data-sort-value="1930" | 1930-09-13 | [[Кормаш (Апас районы)|Кормаш]] |- | data-sort-value="2015" | 2015-01-16 | [[Әминә Сафиуллина]] | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q135301631|broadcaster]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-06-22 | [[Ямаширмә]] |- | data-sort-value="1992" | 1992-03-23 | [[Әмир Мәҗитов (1928)|Әмир Мәҗитов]] | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-12-11 | [[Менделеевск]] |- | data-sort-value="2000" | 2000-02-16 | [[Әмирхан Еники]] | [[язучы]] | data-sort-value="1909" | 1909-02-17 | [[Каргалы (Благовар районы)|Каргалы]] |- | data-sort-value="1986" | 1986-05-19 | [[Әнвәр Ахунҗанов]] | | data-sort-value="1914" | 1914-02-03 | [[Бөре (шәһәр)|Бөре]] |- | data-sort-value="2001" | 2001-08-10 | [[Әнвәр Бакиров (1920)|Әнвәр Бакиров]] | [[композитор]] | data-sort-value="1920" | 1920-07-07 | [[Казан]] |- | data-sort-value="2002" | 2002-10-25 | [[Әнвәр Баһаветдинов]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-11-27 | [[Кама Тамагы районы]] |- | data-sort-value="2000" | 2000-03-19 | [[Әнвәр Бәширов]] | | data-sort-value="1924" | 1924-08-04 | [[Архангельск]] |- | | [[Әнвәр Гобәйдуллин]] | | data-sort-value="1922" | 1922-10-18 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1968" | 1968-06-23 | [[Әнвәр Давыдов|Әнвәр Давытов]] | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | data-sort-value="1919" | 1919-03-21 | [[Камышлы (Самар өлкәсе)|Камышлы]] |- | data-sort-value="2018" | 2018-02-11 | [[Әнвәр Зәлаков]] | | data-sort-value="1949" | 1949-01-02 | [[Акбүре]] |- | data-sort-value="2002" | 2002-12-11 | [[Әнвәр Нагаев]] | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q2707485|сәхнә бизәүче]]''<br/>''[[:d:Q1020606|театр рәссам-бизәүчесе]]'' | data-sort-value="1922" | 1922-01-28 | [[Әстерхан]] |- | data-sort-value="2010" | 2010-05-29 | [[Әнвәр Тайсин]] | ''[[:d:Q901402|географ]]'' | data-sort-value="1920" | 1920-10-10 | [[Куян (Пермь районы)|Куян]] |- | data-sort-value="2014" | 2014-07-20 | [[Әнвәр Хәйри]] | [[галим]] | data-sort-value="1947" | 1947 | [[Шәрбән]] |- | data-sort-value="1963" | 1963-11-03 | [[Әнвәр Әфләтунов]] | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[галим]] | data-sort-value="1930" | 1930-01-11 | [[Буа (Татарстан)|Буа]] |- | data-sort-value="1996" | 1996-07-26 | [[Әнәс Галиев]] | [[язучы]] | data-sort-value="1920" | 1920-04-03 | [[Кушлавыч]] |- | | [[Әнәс Галиуллин]] | | | [[Әлки районы|Әлки райуны]] |- | | [[Әнәс Камал]] | | data-sort-value="1908" | 1908-03-05 | [[Нариманов урамы, 48 (Казан)|Галиәсгар Камал йорты]] |- | data-sort-value="1990" | 1990-06 | [[Әнәс Таҗетдинов]] | [[хокук белгече]] | data-sort-value="1927" | 1927-02-23 | [[Югары Мәлем]] |- | data-sort-value="2010" | 2010-10-12 | [[Әнәс Тумашев]] | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q2707485|сәхнә бизәүче]]'' | data-sort-value="1924" | 1924-02-25 | [[Чистай]] |- | data-sort-value="2001" | 2001-12-01 | [[Әнәс Халидов]] | ''[[:d:Q620573|гарәбиятче]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-02-25 | [[Казма]] |- | | [[Әсгать Мәҗит]] | | | [[Иске Кызылсу]] |- | data-sort-value="1968" | 1968 | [[Әскар Шәехгали]] | [[инженер]] | data-sort-value="1885" | 1885 | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1989" | 1989-08-23 | [[Әсфәт Габдуллин]] | | data-sort-value="1933" | 1933-05-11 | [[Урманай]] |- | data-sort-value="1990" | 1990-01-19 | [[Афзал Шамов|Әфзал Шамов]] | [[язучы]] | data-sort-value="1901" | 1901-02-19 | [[Казан губернасы]] |- | data-sort-value="1978" | 1978 | [[Әфтах Тәрҗеманов]] | | data-sort-value="1883" | 1883 | [[Иске Әнҗерә]] |- | data-sort-value="1985" | 1985-11-12 | [[Әхмәт Бикчәнтәев]] | ''[[:d:Q42973|архитектор]]'' | data-sort-value="1911" | 1911-02-20 | [[Олы Мәңгәр]] |- | data-sort-value="2015" | 2015-01-25 | [[Әхмәт Галиев]] | | data-sort-value="1931" | 1931-04-30 | [[Сеҗе]] |- | data-sort-value="1991" | 1991-06-24 | [[Әхмәт Исхак]] | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]] | data-sort-value="1905" | 1905-05-01<br/>1905-04-18 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1967" | 1967 | [[Әхмәт Кәлимуллин]] | | data-sort-value="1919" | 1919-06-10 | [[Татар Тау Иле]] |- | data-sort-value="2020" | 2020-09-24 | [[Әхмәт Рәшит]] | | data-sort-value="1936" | 1936-03-25 | [[Яңа Чәчкап]]<br/>[[Татарстан]] |- | data-sort-value="1958" | 1958-08-11 | [[Әхмәт Фәйзи]] | ''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q8178443|либреттист]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-02-26 | [[Уфа]] |- | data-sort-value="1906" | 1906-12-10 | [[Әхмәт Хөсәенов]] | [[язучы]] | data-sort-value="1837" | 1837 | [[Ырынбур өлкәсе]] |- | | [[Әхмәт Юныс]] | [[шагыйрь]] | data-sort-value="1916" | 1916-10-15 | [[Әсән-Елга]] |- | data-sort-value="1960" | 1960 | [[Әхмәтвафа Бәхтияров]] | | data-sort-value="1881" | 1881-12-09 | [[Зимничи]] |- | data-sort-value="1938" | 1938-05-09 | [[Әхмәтсафа Дәүләтьяров]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-06-12 | [[Каргалы бистәсе]] |- | data-sort-value="1938" | 1938-11-15 | [[Әхмәтҗан Мостафин (1860)|Әхмәтҗан Мостафин]] | | data-sort-value="1860" | 1860 | [[Татар Кынадысы]] |- | data-sort-value="1912" | 1912-05-06 | [[Әхмәтҗан Сәйдәшев]] | ''[[:d:Q215536|сәүдәгәр]]'' | data-sort-value="1840" | 1840 | [[Лаеш районы]] |- | data-sort-value="1977" | 1977-03-09 | [[Әхмәтҗан Терегулов]] | | data-sort-value="1896" | 1896-06-05 | [[Благовар районы]] |- | data-sort-value="1941" | 1941-06-28 | [[Әхмәтһади Максуди]] | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | data-sort-value="1868" | 1868-09-28 | [[Ташсу]] |- | data-sort-value="2025" | 2025-06-06 | [[Әхсән Заһитов]] | ''[[:d:Q1781198|агроном]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-03-08 | [[Иске Сәфәр]] |- | data-sort-value="2024" | 2024-06-19 | [[Әхтәм Зарипов]] | ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q2059704|телережиссёр]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-07-15 | [[Тәҗәй]] |- | data-sort-value="2021" | 2021-01-01 | [[Әхәт Гаффар]] | [[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-12-23 | [[Олы Әшнәк]] |- | data-sort-value="1938" | 1938-05-09 | [[Әхәт Әхмәтов|Әхәт Әхмәтев]] | | data-sort-value="1898" | 1898 | [[Иске Турай]] |- | data-sort-value="1987" | 1987-01-21 | [[Әүхәди Милмөхәммәтев]] | | data-sort-value="1913" | 1913-04-06 | [[Новосибирск]] |- | data-sort-value="1774" | 1774 | [[Әһлетдин Биктуганов]] | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | data-sort-value="1705" | 1705 | [[Иске Кайпан]] |- | data-sort-value="1957" | 1957 | [[Өммегөлсем Камалова-Акчурина]] | ''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q15253558|активист]]'' | data-sort-value="1889" | 1889 | [[Чистай]] |- | data-sort-value="1967" | 1967-11-18 | ''[[:d:Q20507890|Բորիս Սուպյան]]'' | | data-sort-value="1904" | 1904-07-10 | [[Витебск өлкәсе]] |- | data-sort-value="1942" | 1942-05-07 | ''[[:d:Q36020659|セルゲイ・ペトロパヴロフスキー]]'' | | data-sort-value="1886" | 1886 | |} {{Wikidata list end}} == Моны да карагыз == * [[Казанда туганнар исемлеге]] [[Төркем:Казанда вафатлар]] [[Төркем:Исемлекләр:Шәхесләр]] [[Төркем:Исемлекләр:Казан]] h2roh8y0mi786388mccdqsfkmoqz5xj 0 864427 5963111 5956798 2026-06-14T01:20:10Z InternetArchiveBot 35870 Rescuing 121 sources and tagging 10 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5963111 wikitext text/x-wiki {{Мәгълүмати исемлек}} {{УК}} '''Россия югары уку йортлары исемлеге''' яки ''Россия университетлары исемлеге'' — {{RUS}}ндә эшләүче '''университет''' һәм башка статуслы [[югары уку йорты|югары уку йортлары]] исемлеге. == Уникаль статуслы университетлар (2) == {| class='wikitable sortable' ! # ! нигезләнү ! Исем ! сурәт ! урнашу ! Викиҗыентык ! веб-сайт |- | style='text-align:right'| 1 | 1724-01-22 | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | [[Файл:Spb 06-2012 University Embankment 06.jpg|center|128px]] | [[Санкт-Петербург]] | [[:commons:Category:Saint Petersburg State University|Saint Petersburg State University]] | http://www.spbu.ru/ |- | style='text-align:right'| 2 | 1755-01-12 | [[Мәскәү дәүләт университеты]] | [[Файл:МГУ, вид с воздуха.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2359096|Раменки]]'' | [[:commons:Category:Moscow State University|Moscow State University]] | https://www.msu.ru/<br/>https://www.msu.ru/en/<br/>https://www.msu.ru/ch/ |} == Федераль университетлар (10) == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P17 wd:Q159. ?item wdt:P31 wd:Q4481793 } |section= |sort=P571 |columns=number:#,P571:нигезләнү,label:Исем,p18,p131:урнашу,p373:Викиҗыентык,p856:веб-сайт}} {| class='wikitable sortable' ! # ! нигезләнү ! Исем ! рәсем ! урнашу ! Викиҗыентык ! веб-сайт |- | style='text-align:right'| 1 | data-sort-value="1804" | 1804-11-05 | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[Файл:Kazan State University from the 2 Korpus.jpg|center|128px]] | [[Казан]]<br/>[[Казанның Вахитов районы|Вахит районы]]<br/>[[Татарстан]] | [[:commons:Category:Kazan University|Kazan University]] | https://kpfu.ru/ |- | style='text-align:right'| 2 | data-sort-value="1899" | 1899 | [[Ерак Көнчыгыш федераль университеты]] | [[Файл:Far Eastern Federal University 2.JPG|center|128px]] | [[Диңгез буе крае]]<br/>''[[:d:Q4112963|Владивосток шәһәр округы]]''<br/>''[[:d:Q15189883|Русский бистәсе]]'' | [[:commons:Category:Far Eastern Federal University|Far Eastern Federal University]] | https://www.dvfu.ru/ |- | style='text-align:right'| 3 | data-sort-value="1915" | 1915 | ''[[:d:Q2065921|Көньяк федераль университеты]]'' | [[Файл:Rostov-on-Don, Southern Federal University, Russia.jpg|center|128px]] | [[Ростов-на-Дону]] | [[:commons:Category:Southern Federal University (Rostov-on-Don)|Southern Federal University (Rostov-on-Don)]] | http://www.sfedu.ru |- | style='text-align:right'| 4 | data-sort-value="1920" | 1920 | [[Урал федераль университеты|Беренче Россия президенты Борис Николаевич Ельцин исемендәге Урал федераль университеты]] | [[Файл:Ural State Technical University (August 2022) - 1.jpg|center|128px]] | [[Екатеринбург]]<br/>[[Екатеринбурның Киров районы|Киров районы]]<br/>[[Свердловск өлкәсе]] | [[:commons:Category:Ural Federal University|Ural Federal University]] | https://urfu.ru/en/<br/>https://urfu.ru/ru/ |- | style='text-align:right'| 5 | data-sort-value="1934" | 1934 | [[М. К. Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты|Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты]] | [[Файл:КФЕН СВФУ август 2013.jpg|center|128px]] | [[Якутия]]<br/>''[[:d:Q18405912|Якутск шәһәр округы]]''<br/>[[Якутск]]<br/>''[[:d:Q4333128|Октябрьский округ]]'' | [[:commons:Category:North-Eastern Federal University|North-Eastern Federal University]] | http://s-vfu.ru |- | style='text-align:right'| 6 | data-sort-value="1947" | 1947 | ''[[:d:Q805777|Иммануил Кант ис. Балтыйк федераль университеты]]'' | [[Файл:101-0160 IMG.JPG|center|128px]] | [[Калининград]] | [[:commons:Category:Immanuel Kant Baltic Federal University|Immanuel Kant Baltic Federal University]] | http://www.kantiana.ru/ |- | style='text-align:right'| 7 | data-sort-value="2006" | 2006 | [[Себер федераль университеты]] | [[Файл:Siberian Federal University (site 4), Krasnoyarsk.JPG|center|128px]] | [[Красноярск]]<br/>''[[:d:Q4333155|Oktyabrsky District]]''<br/>''[[:d:Q18405934|Красноярск шәһәр округы]]''<br/>[[Красноярск крае]] | [[:commons:Category:Siberian Federal University|Siberian Federal University]] | https://sfu.ru/ |- | style='text-align:right'| 8 | data-sort-value="2010" | 2010 | ''[[:d:Q4352907|Михаил Ломоносов исемендәге Төньяк (Арктик) федераль университеты]]'' | [[Файл:Arkhangelsk technology university.jpg|center|128px]] | [[Архангельск]] | [[:commons:Category:Northern (Arctic) Federal University|Northern (Arctic) Federal University]] | http://narfu.ru/ |- | style='text-align:right'| 9 | data-sort-value="2012" | 2012 | ''[[:d:Q4412491|Төньяк Кавказ федераль университеты]]'' | [[Файл:Main campus of NCFU.jpg|center|128px]] | [[Ставрополь]] | [[:commons:Category:North-Caucasus Federal University|North-Caucasus Federal University]] | http://www.ncfu.ru/ |- | style='text-align:right'| 10 | data-sort-value="2014" | 2014 | ''[[:d:Q17749157|Владимир Иванович Вернадский исемендәге Кырым федераль университеты]]'' | [[Файл:ТНУ - panoramio (4).jpg|center|128px]] | [[Кырым]] | [[:commons:Category:Crimean Federal University|Crimean Federal University]] | https://cfuv.ru |} {{Wikidata list end}} == Илкүләм тикшеренү университетлары (29) == {{seealso|Россиянең илкүләм тикшеренү университеты}} {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P17 wd:Q159. ?item wdt:P31 wd:Q4315006 } |section= |sort=P571 |columns=number:#,P571:нигезләнү,label:Исем,p18,p131:урнашу,p373:Викиҗыентык,p856:веб-сайт}} {| class='wikitable sortable' ! # ! нигезләнү ! Исем ! рәсем ! урнашу ! Викиҗыентык ! веб-сайт |- | style='text-align:right'| 1 | data-sort-value="1773" | 1773-11-01 | [[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]] | [[Файл:Spb Vasilievsky Island Mining College asv2019-09 img3.jpg|center|128px]] | [[Василий утравы районы]]<br/>''[[:d:Q4032432|Municipal Okrug #7]]''<br/>[[Санкт-Петербург]] | [[:commons:Category:Saint Petersburg Mining University|Saint Petersburg Mining University]] | http://www.spmi.ru/ |- | style='text-align:right'| 2 | data-sort-value="1830" | 1830-07-13 | ''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]'' | [[Файл:Слободской дворец 003.jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]] | [[:commons:Category:Bauman Moscow State Technical University|Bauman Moscow State Technical University]] | https://bmstu.ru/ |- | style='text-align:right'| 3 | data-sort-value="1876" | 1876 | ''[[:d:Q2010483|Белгород дәүләт университеты]]'' | [[Файл:Belgorod State University in september.jpg|center|128px]] | [[Белгород]] | [[:commons:Category:Belgorod State University|Belgorod State University]] | https://bsuedu.ru/en/ |- | style='text-align:right'| 4 | data-sort-value="1878" | 1878 | ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]'' | [[Файл:Главный корпус ТГУ.jpg|center|128px]] | [[Тум|Томск]] | [[:commons:Category:Tomsk State University|Tomsk State University]] | http://www.tsu.ru/ |- | style='text-align:right'| 5 | data-sort-value="1890" | 1890-06-14 | [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]] | [[Файл:Kazan-khti-main.jpg|center|128px]] | [[Казан]] | [[:commons:Category:Kazan National Research Technological University|Kazan National Research Technological University]] | http://www.kstu.ru/ |- | style='text-align:right'| 6 | data-sort-value="1896" | 1896 | ''[[:d:Q1466666|Томск политехника университеты]]'' | [[Файл:Ленина-30-DSN57425.jpg|center|128px]] | [[Тум|Томск]] | [[:commons:Category:Tomsk Polytechnical University|Tomsk Polytechnical University]] | http://www.tpu.ru/ |- | style='text-align:right'| 7 | data-sort-value="1899" | 1899 | [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]] | [[Файл:Политехнический институт. Главное здание01.jpg|center|128px]] | [[Калинин районы (Санкт-Петербург)|Санкт-Петербургның Калинин районы]]<br/>''[[:d:Q4059198|Академическое муниципаль округы]]''<br/>[[Санкт-Петербург]] | [[:commons:Category:Saint Petersburg Polytechnical University|Saint Petersburg Polytechnical University]] | http://www.spbstu.ru/ |- | style='text-align:right'| 8 | data-sort-value="1900" | 1900 | ''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]'' | [[Файл:ITMO University's main building, August 2016.jpg|center|128px]] | | [[:commons:Category:SPbSU ITMO|SPbSU ITMO]] | https://itmo.ru/ |- | style='text-align:right'| 9 | data-sort-value="1906" | 1906 | ''[[:d:Q2177111|Н. И. Пирогов исемендәге Россия илкүләм тикшеренү медицина университеты]]'' | [[Файл:RGMU.jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]] | [[:commons:Category:Russian Medical University|Russian Medical University]] | https://rsmu.ru |- | style='text-align:right'| 10 | data-sort-value="1909" | 1909 | [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]] | [[Файл:Univer saratov.JPG|center|128px]] | [[Сарытау]]<br/>[[Сарытауның Киров районы]]<br/>[[Сарытау өлкәсе]] | [[:commons:Category:Saratov State University|Saratov State University]] | http://www.sgu.ru/<br/>https://en.sgu.ru/ |- | style='text-align:right'| 11 | data-sort-value="1916" | 1916 | ''[[:d:Q492766|Николай Иванович Лобачевский исемендәге Түбән Новгород дәүләт университеты]]'' | [[Файл:Lobachevsky University. Faculty of Philology 03.jpg|center|128px]] | [[Түбән Новгород]] | [[:commons:Category:Lobachevsky State University of Nizhny Novgorod|Lobachevsky State University of Nizhny Novgorod]] | http://www.unn.ru |- | style='text-align:right'| 12 | data-sort-value="1916" | 1916 | [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]] | [[Файл:Пермский государственный университет. Корпус №5.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4160819|Дзержинский районы]]''<br/>[[Пермь]]<br/>[[Пермь крае]] | [[:commons:Category:Perm State University|Perm State University]] | http://www.psu.ru/ |- | style='text-align:right'| 13 | data-sort-value="1918" | 1918 | [[МИСиС Илкүләм фән һәм технология университеты]] | [[Файл:Korpus b.jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]] | [[:commons:Category:Moscow Institute of Steel and Alloys|Moscow Institute of Steel and Alloys]] | http://www.misis.ru/ |- | style='text-align:right'| 14 | data-sort-value="1921" | 1921-11-22 | [[Мәскәү дәүләт төзелеш университеты]] | [[Файл:Mgsu.kampus.jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]]<br/>[[Төньяк-Көнчыгыш административ округ (Мәскәү)|Төньяк-Көнчыгыш административ округ]]<br/>''[[:d:Q2367611|Ярославский районы]]'' | [[:commons:Category:Moscow State University of Civil Engineering|Moscow State University of Civil Engineering]] | https://mgsu.ru {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210720143106/https://mgsu.ru/ |date=2021-07-20 }} |- | style='text-align:right'| 15 | data-sort-value="1930" | 1930 | ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]'' | [[Файл:Lefortovo mei.jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]] | [[:commons:Category:Moscow Power Engineering Institute|Moscow Power Engineering Institute]] | http://www.mpei.ru/<br/>https://mpei.ru/lang/en/Pages/default.aspx<br/>https://mpei.ru/lang/more/chn/Pages/default.aspx<br/>https://mpei.ru/lang/more/deu/Pages/default.aspx |- | style='text-align:right'| 16 | data-sort-value="1930" | 1930-02-26 | [[Иркутск илкүләм тикшеренү техник университеты]] | [[Файл:НИ ИрГТУ (ИрНИТУ).jpg|center|128px]] | [[Иркутск өлкәсе]]<br/>[[Иркутск]]<br/>''[[:d:Q4410160|Свердловский округы]]'' | [[:commons:Category:Irkutsk National Research Technical University|Irkutsk National Research Technical University]] | http://www.istu.edu/<br/>https://eng.istu.edu/<br/>https://fr.istu.edu/ |- | style='text-align:right'| 17 | data-sort-value="1930" | 1930-04-17 | [[Россия дәүләт нефть һәм газ университеты|И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты]] | [[Файл:Moscow-1254 - 18 Ленинский проспект.jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]]<br/>[[Көньяк-Көнбатыш административ округ (Мәскәү)|Көньяк-Көнбатыш административ округ]]<br/>''[[:d:Q1962831|Вернадский проспекты районы]]'' | [[:commons:Category:Gubkin Russian State University of Oil and Gas|Gubkin Russian State University of Oil and Gas]] | http://www.gubkin.ru |- | style='text-align:right'| 18 | data-sort-value="1930" | 1930-08-29 | ''[[:d:Q1719898|Мәскәү авиация институты]]'' | [[Файл:MAI-moscow.jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]] | [[:commons:Category:Moscow Aviation Institute|Moscow Aviation Institute]] | http://www.mai.ru/ |- | style='text-align:right'| 19 | data-sort-value="1931" | 1931-10-01 | [[Мордовия дәүләт университеты|Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты]] | [[Файл:Saransk University (42033511865).jpg|center|128px]] | [[Саранск]]<br/>''[[:d:Q48941175|Ленин районы]]''<br/>''[[:d:Q4145676|Саранск шәһәр бүлгесе]]''<br/>[[Мордовия]] | [[:commons:Category:Mordovian State University|Mordovian State University]] | https://mrsu.ru/ru/ |- | style='text-align:right'| 20 | data-sort-value="1932" | 1932-03-05 | [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]] | [[Файл:Здание 1-ой мужской гимназии (г. Казань, ул. К.Маркса) - 2.JPG|center|128px]] | [[Татарстан]]<br/>[[Казан]]<br/>[[Казанның Вахитов районы|Вахит районы]] | [[:commons:Category:Kazan State Technical University named after A. N. Tupolev|Kazan State Technical University named after A. N. Tupolev]] | http://www.kai.ru/ |- | style='text-align:right'| 21 | data-sort-value="1942" | 1942-11-22 | ''[[:d:Q56837|«МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты]]'' | [[Файл:Главный корпус МИФИ (21.03.2026).jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]] | [[:commons:Category:Moscow Engineering Physics Institute|Moscow Engineering Physics Institute]] | https://www.mephi.ru/ |- | style='text-align:right'| 22 | data-sort-value="1942" | 1942-10-01 | [[Академик С. П. Королёв исемендәге Самар илкүләм тикшеренү университеты|Академик С. П. Королёв исемендәге Самар милли тикшеренү университеты]] | [[Файл:SSAU.jpg|center|128px]] | [[Самар өлкәсе]]<br/>''[[:d:Q27577214|Самар шәһәр округы]]''<br/>[[Самар]]<br/>[[Самарның Октябрь районы]] | | http://www.ssau.ru |- | style='text-align:right'| 23 | data-sort-value="1943" | 1943-12-15 | ''[[:d:Q1777988|Көньяк Урал дәүләт университеты]]'' | [[Файл:South Ural State University (13125656685).jpg|center|128px]] | [[Чиләбе]] | [[:commons:Category:South Ural State University|South Ural State University]] | https://www.susu.ru/ |- | style='text-align:right'| 24 | data-sort-value="1946" | 1946 | ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]'' | [[Файл:Mipt phystech.jpg|center|128px]] | [[Долгопрудный]]<br/>[[Жуковский (Мәскәү өлкәсе)|Жуковски (Мәскәү өлкәсе)]]<br/>[[Мәскәү]] | [[:commons:Category:Moscow Institute of Physics and Technology|Moscow Institute of Physics and Technology]] | https://mipt.ru/ |- | style='text-align:right'| 25 | data-sort-value="1953" | 1953 | ''[[:d:Q689800|Пермь илкүләм тикшеренү политехника университеты]]'' | [[Файл:Пермский национальный исследовательский политехнический университет.jpg|center|128px]] | [[Пермь]] | [[:commons:Category:Perm State Technical University (Main Building)|Perm State Technical University (Main Building)]] | http://pstu.ru/ |- | style='text-align:right'| 26 | data-sort-value="1959" | 1959 | ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]'' | [[Файл:Akademgorodok NSU Interweek.jpg|center|128px]] | [[Новосибирск]] | [[:commons:Category:Novosibirsk State University|Novosibirsk State University]] | http://www.nsu.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090328162555/http://srd.nsu.ru/index.php |date=2009-03-28 }} |- | style='text-align:right'| 27 | data-sort-value="1965" | 1965 | ''[[:d:Q182118|«МИЭТ» илкүләм тикшеренү университеты]]'' | [[Файл:Zelenograd - MIET.jpg|center|128px]] | [[Зеленоград административ округы (Мәскәү)|Зеленоград административ округы]] | [[:commons:Category:National Research University of Electronic Technology|National Research University of Electronic Technology]] | https://www.miet.ru/ |- | style='text-align:right'| 28 | data-sort-value="1992" | 1992-11-20 | [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]] | [[Файл:HSE new building (2015-01-22) 01.jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]]<br/>[[Үзәк административ округ (Мәскәү)|Үзәк административ округ]]<br/>''[[:d:Q1669860|Басманный районы]]'' | [[:commons:Category:National Research University Higher School of Economics|National Research University Higher School of Economics]] | http://www.hse.ru/ |- | style='text-align:right'| 29 | data-sort-value="1997" | 1997<br/>2002-10-08 | [[РФА Ж. И. Алферов исемендәге Санкт-Петербург милли тикшеренү академия университеты|Россия фәннәр академиясенең Жорес Иванович Алфёров исемендәге Санкт-Петербург академия университеты]] | [[Файл:0425Aa1. Saint Petersburg. Alferov University.jpg|center|128px]] | [[Санкт-Петербург]]<br/>[[Калинин районы (Санкт-Петербург)|Санкт-Петербургның Калинин районы]] | | http://spbau.ru/ |} {{Wikidata list end}} == Төбәк терәк университетлары (33) == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P17 wd:Q159. ?item wdt:P31 wd:Q48940751 } |section= |sort=P571 |columns=number:#,P571:нигезләнү,label:Исем,p18,p131:урнашу,p373:Викиҗыентык,p856:веб-сайт}} {| class='wikitable sortable' ! # ! нигезләнү ! Исем ! рәсем ! урнашу ! Викиҗыентык ! веб-сайт |- | style='text-align:right'| 1 | data-sort-value="1888" | 1888-08-03 | [[Себер дәүләт медицина университеты]] | [[Файл:Siberian State Medical University.jpg|center|128px]] | [[Тум|Томск]]<br/>''[[:d:Q4221687|Томскның Киров районы]]''<br/>''[[:d:Q24636058|Томск шәһәр бүлгесе]]''<br/>[[Тум өлкәсе|Томск өлкәсе]] | [[:commons:Category:Siberian State Medical University|Siberian State Medical University]] | http://www.ssmu.ru |- | style='text-align:right'| 2 | data-sort-value="1914" | 1914 | ''[[:d:Q4406402|Самар дәүләт техника университеты]]'' | [[Файл:Главный корпус .jpg|center|128px]] | [[Самар]] | [[:commons:Category:Samara State Technical University|Samara State Technical University]] | http://www.samgtu.ru |- | style='text-align:right'| 3 | data-sort-value="1917" | 1917 | ''[[:d:Q4318652|Ростислав Евгеньевич Алексеев исемендәге Нижгар дәүләт технология университеты]]'' | [[Файл:Nizhny Novgorod Technical University 1st building.jpg|center|128px]] | [[Түбән Новгород]] | [[:commons:Category:Nizhny Novgorod State Technical University|Nizhny Novgorod State Technical University]] | http://nntu.ru/ |- | style='text-align:right'| 4 | data-sort-value="1919" | 1919-06-23<br/>1931 | ''[[:d:Q7101513|Иван Сергеевич Тургенев исемендәге Орёл дәүләт университеты]]'' | [[Файл:Главный корпус ОГУ (Орёл, Комсомольская, 95) (2).jpg|center|128px]] | [[Орёл]] | [[:commons:Category:Oryol State University|Oryol State University]] | http://int.oreluniver.ru/en/<br/>http://www.univ-orel.ru/ |- | style='text-align:right'| 5 | data-sort-value="1930" | 1930 | ''[[:d:Q1511650|Тула дәүләт университеты]]'' | [[Файл:Tula State University (building 1).jpg|center|128px]] | [[Тула]] | [[:commons:Category:Tula State University|Tula State University]] | https://tulsu.ru/ |- | style='text-align:right'| 6 | data-sort-value="1930" | 1930 | ''[[:d:Q4122969|Волгоград дәүләт техник университеты]]'' | [[Файл:Volgograd State Technical University 001.jpg|center|128px]] | [[Волгоград]] | [[:commons:Category:Volgograd State Technical University|Volgograd State Technical University]] | http://www.vstu.ru/ |- | style='text-align:right'| 7 | data-sort-value="1930" | 1930 | ''[[:d:Q4166431|Дон дәүләт техник университеты]]'' | [[Файл:Don state technical university.JPG|center|128px]] | [[Ростов-на-Дону]] | [[:commons:Category:Don State Technical University|Don State Technical University]] | https://donstu.ru/ |- | style='text-align:right'| 8 | data-sort-value="1930" | 1930-10-06<br/>1930 | ''[[:d:Q4408464|Сарытау дәүләт техник университеты]]'' | [[Файл:Саратовский политехнический универ 1.jpg|center|128px]] | [[Сарытау]] | [[:commons:Category:Saratov State Technical University|Saratov State Technical University]] | http://en.sstu.ru/<br/>http://www.sstu.ru |- | style='text-align:right'| 9 | data-sort-value="1932" | 1932 | ''[[:d:Q28656881|Кострома дәүләт университеты]]'' | [[Файл:Главный корпус Костромского государственного технологического университета.jpg|center|128px]] | [[Кострома]] | [[:commons:Category:Kostroma State University|Kostroma State University]] | http://kstu.edu.ru {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170620095843/http://www.kstu.edu.ru/ |date=2017-06-20 }} |- | style='text-align:right'| 10 | data-sort-value="1934" | 1934-03-22 | [[Магнитогорск дәүләт техник университеты|Григорий Иванович Носов исемендәге Магнитогорск дәүләт техника универститеты]] | [[Файл:Магнитогорский государственный технический университет.jpg|center|128px]] | [[Чиләбе өлкәсе]]<br/>''[[:d:Q19910636|Магнитогорск шәһәр округы]]''<br/>[[Магнитогорск]]<br/>''[[:d:Q30891259|Ленинский районы]]'' | [[:commons:Category:Magnitogorsk State Technical University|Magnitogorsk State Technical University]] | http://www.magtu.ru<br/>https://en.magtu.ru/ |- | style='text-align:right'| 11 | data-sort-value="1940" | 1940 | ''[[:d:Q4361461|Петрозаводск дәүләт университеты]]'' | [[Файл:Petrozavodsk 06-2017 img34 University.jpg|center|128px]] | [[Петрозаводск]] | [[:commons:Category:Petrozavodsk State University|Petrozavodsk State University]] | http://www.petrsu.ru/ |- | style='text-align:right'| 12 | data-sort-value="1942" | 1942-11-16 | [[Омск дәүләт техник университеты]] | | [[Омск]]<br/>[[Совет административ округы (Омск)|Совет административ округы]]<br/>[[Омск өлкәсе]] | [[:commons:Category:Omsk State Technical University|Omsk State Technical University]] | http://www.omgtu.ru/ |- | style='text-align:right'| 13 | data-sort-value="1948" | 1948-10-04 | [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]] | [[Файл:UGNTU (Ufa).jpg|center|128px]] | [[Уфаның Орджоникидзе районы|Орҗоникидзе районы]]<br/>[[Уфа]]<br/>[[Башкортстан]] | [[:commons:Category:Ufa State Petroleum Technological University|Ufa State Petroleum Technological University]] | https://ugntu.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231216142455/https://ugntu.ru/ |date=2023-12-16 }}<br/>https://ugntu.ru/en{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- | style='text-align:right'| 14 | data-sort-value="1950" | 1950 | ''[[:d:Q1467445|Новосибирск дәүләт техник университеты]]'' | [[Файл:Nstu-1.jpg|center|128px]] | [[Новосибирск]] | [[:commons:Category:Novosibirsk State Technical University|Novosibirsk State Technical University]] | https://www.nstu.ru/ |- | style='text-align:right'| 15 | data-sort-value="1950" | 1950-01-11 | [[Мурманск арктик университеты]] | [[Файл:МГТУ.jpg|center|128px]] | [[Мурманск]]<br/>''[[:d:Q17082747|Pervomaysky District]]''<br/>''[[:d:Q17080695|Oktyabrsky District]]'' | [[:commons:Category:Murmansk State Technical University|Murmansk State Technical University]] | https://mauniver.ru/<br/>https://mauniver.ru/en/ |- | style='text-align:right'| 16 | data-sort-value="1954" | 1954-04-29 | [[Белгород дәүләт технология университеты|Владимир Григорьевич Шухов исемендәге Белгород дәүләт технология университеты]] | [[Файл:Bstu00938.jpg|center|128px]] | [[Белгород]]<br/>''[[:d:Q27532780|Белгород шәһәр округы]]''<br/>[[Белгород өлкәсе]]<br/>''[[:d:Q4126633|Белгородның Көнчыгыш округ районы]]'' | [[:commons:Category:Belgorod University of Technology|Belgorod University of Technology]] | http://www.bstu.ru/ |- | style='text-align:right'| 17 | data-sort-value="1956" | 1956-08-14 | [[Воронеж дәүләт техник университеты|Воронеж дәүләт техника университеты]] | [[Файл:016. Воронеж. Архитектурно-строительный университет.jpg|center|128px]] | [[Воронеж]]<br/>''[[:d:Q4258358|Ленинский районы]]''<br/>''[[:d:Q27538353|Воронеж шәһәр округы]]''<br/>[[Воронеж өлкәсе]] | | http://cchgeu.ru/<br/>https://cchgeu.ru/ar/<br/>https://cchgeu.ru/cn/<br/>https://cchgeu.ru/de/<br/>https://cchgeu.ru/en/<br/>https://cchgeu.ru/fr/ |- | style='text-align:right'| 18 | data-sort-value="1958" | 1958 | ''[[:d:Q4113278|Александр һәм Николай Григорьевич Столетовлар исемендәге Владимир дәүләт университеты]]'' | [[Файл:ВлГУ.jpg|center|128px]] | [[Владимир (шәһәр)|Владимир]] | [[:commons:Category:Vladimir State University|Vladimir State University]] | http://www.vlsu.ru/ |- | style='text-align:right'| 19 | data-sort-value="1960" | 1960 | ''[[:d:Q174220|Академик Михаил Фёдорович Решетнёв исемендәге Себер дәүләт аэро-космос университеты]]'' | [[Файл:Siberian State Aerospace University, Krasnoyarsk.jpg|center|128px]] | [[Красноярск]] | [[:commons:Category:Siberian State Aerospace University|Siberian State Aerospace University]] | http://www.sibsau.ru {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120419122928/http://www.sibsau.ru/ |date=2012-04-19 }} |- | style='text-align:right'| 20 | data-sort-value="1963" | 1963-03-13 | [[Вятка дәүләт университеты]] | [[Файл:Главный корпус ВятГУ.png|center|128px]] | [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]]<br/>[[Кировның Ленин районы]]<br/>''[[:d:Q4221641|Киров шәһәре муниципалитеты]]''<br/>[[Киров өлкәсе]] | [[:commons:Category:Vyatka State University|Vyatka State University]] | http://www.vyatsu.ru/ |- | style='text-align:right'| 21 | data-sort-value="1963" | 1963 | ''[[:d:Q4467498|Төмән индустриаль университеты]]'' | [[Файл:Tyumen Oblast Tyumen Industrial University 2023-06 1687891138.JPG|center|128px]] | [[Төмән]] | [[:commons:Category:Tyumen Industrial University|Tyumen Industrial University]] | https://www.tyuiu.ru/ |- | style='text-align:right'| 22 | data-sort-value="1970" | 1970 | ''[[:d:Q786280|Басан Бадьминович Городовиков исемендәге Калмык дәүләт университеты]]'' | [[Файл:Kalmuniversitet.jpg|center|128px]] | [[Элиста]] | [[:commons:Category:Kalmyk State University|Kalmyk State University]] | http://www.kalmsu.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210213222822/http://www.kalmsu.ru/ |date=2021-02-13 }} |- | style='text-align:right'| 23 | data-sort-value="1970" | 1970 | ''[[:d:Q958886|Павел Григорьевич Демидов исемендәге Ярославль дәүләт университеты]]'' | [[Файл:Yaroslavl State University, 1 corpus.JPG|center|128px]] | [[Ярославль]] | [[:commons:Category:Yaroslavl State University|Yaroslavl State University]] | http://www.uniyar.ac.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060929064253/http://www.uniyar.ac.ru/ |date=2006-09-29 }} |- | style='text-align:right'| 24 | data-sort-value="1972" | 1972-02-10 | [[Питирим Сорокин исемендәге Сыктывкар дәүләт университеты]] | [[Файл:Главный корпус СыктГУ.jpg|center|128px]] | [[Коми Республикасы]]<br/>''[[:d:Q3744966|Сыктывкар шәһәр округы]]''<br/>[[Сыктывкар]] | [[:commons:Category:Syktyvkar State University|Syktyvkar State University]] | http://www.syktsu.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120426203952/http://www.syktsu.ru/ |date=2012-04-26 }}<br/>https://en.syktsu.ru/{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- | style='text-align:right'| 25 | data-sort-value="1972" | 1972-01-01 | [[Мари дәүләт университеты]] | [[Файл:The main building of Mari State University.jpg|center|128px]] | [[Мари Ил|Мари Иле]]<br/>''[[:d:Q18055588|«Йошкар-Ола каласы» шәһәр округы]]''<br/>[[Йошкар-Ола]] | [[:commons:Category:Mari State University|Mari State University]] | http://www.marsu.ru<br/>https://marsu.ru/en/ |- | style='text-align:right'| 26 | data-sort-value="1973" | 1973 | ''[[:d:Q4062936|Алтай дәүләт университеты]]'' | [[Файл:Architecture of Barnaul-2021 - 26.jpeg|center|128px]] | [[Барнавыл]] | [[:commons:Category:Altai State University|Altai State University]] | https://www.asu.ru/ |- | style='text-align:right'| 27 | data-sort-value="1973" | 1973-02-22 | [[Кемерово дәүләт университеты]] | [[Файл:НФИ КемГУ.jpg|center|128px]] | [[Кемерово]]<br/>''[[:d:Q4183182|Заводский районы]]''<br/>[[Кемерово өлкәсе]] | [[:commons:Category:Kemerovo State University|Kemerovo State University]] | http://www.kemsu.ru<br/>https://en.kemsu.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250420095830/https://en.kemsu.ru/ |date=2025-04-20 }} |- | style='text-align:right'| 28 | data-sort-value="1988" | 1988 | [[Сембер дәүләт университеты]] | [[Файл:Симбирский банк Ульяновск.jpg|center|128px]] | [[Сембер]]<br/>[[Сембернең Ленин районы]]<br/>''[[:d:Q4145679|Сембер шәһәр округы]]''<br/>[[Сембер өлкәсе]] | [[:commons:Category:Ulyanovsk State University|Ulyanovsk State University]] | https://ulsu.ru/en/<br/>https://ulsu.ru/ru/ |- | style='text-align:right'| 29 | data-sort-value="1989" | 1989-03-29 | [[Сочи дәүләт университеты]] | [[Файл:Sochi State University.jpg|center|128px]] | [[Сочи]]<br/>''[[:d:Q2084341|Центральный районы]]''<br/>''[[:d:Q3085607|Сочи курорт шәһәре муниципаль берәмлеге]]''<br/>[[Краснодар крае]] | [[:commons:Category:Sochi State University|Sochi State University]] | https://sochi.university/ |- | style='text-align:right'| 30 | data-sort-value="1993" | 1993-06-30 | ''[[:d:Q4322512|Ярослав Зирәк исемендәге Новгород дәүләт университеты]]'' | [[Файл:Главный корпус НовГУ.jpg|center|128px]] | [[Бөек Новгород]] | [[:commons:Category:Yaroslav-the-Wise Novgorod State University|Yaroslav-the-Wise Novgorod State University]] | http://www.novsu.ru/ |- | style='text-align:right'| 31 | data-sort-value="1996" | 1996-06-03 | [[Череповец дәүләт университеты]] | [[Файл:Cherepovets State University (1).jpg|center|128px]] | [[Вологда өлкәсе]]<br/>''[[:d:Q27538324|Череповец шәһәр округы]]''<br/>[[Череповец]] | | https://www.chsu.ru/<br/>https://www.chsu.ru/en/ |- | style='text-align:right'| 32 | data-sort-value="2001" | 2001 | ''[[:d:Q4460099|Тольятти дәүләт университеты]]'' | [[Файл:Togliatti state university 0475.JPG|center|128px]] | [[Тольятти]] | | http://www.tltsu.ru |- | style='text-align:right'| 33 | data-sort-value="2010" | 2010-12-27 | [[Псков дәүләт университеты]] | [[Файл:Pskov State University 1.jpg|center|128px]] | [[Псков]]<br/>''[[:d:Q127587217|Псков шәһәр округы]]''<br/>[[Псков өлкәсе]] | [[:commons:Category:Pskov State University|Pskov State University]] | https://www.pskgu.ru/<br/>https://www.pskgu.ru/en/ |} {{Wikidata list end}} == Башка университетлар == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P17 wd:Q159. ?item wdt:P31 wd:Q3918 } |section= |sort=P571 |columns=number:#,P571:нигезләнү,label:Исем,p18,p131:урнашу,p373:Викиҗыентык,p856:веб-сайт}} {| class='wikitable sortable' ! # ! нигезләнү ! Исем ! рәсем ! урнашу ! Викиҗыентык ! веб-сайт |- | style='text-align:right'| 1 | data-sort-value="1758" | 1758 | ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]'' | [[Файл:Научно-исследовательский центр МГМУ (Москва) 003.jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]] | [[:commons:Category:I.M. Sechenov First Moscow State Medical University|I.M. Sechenov First Moscow State Medical University]] | https://sechenov.ru/ |- | style='text-align:right'| 2 | data-sort-value="1779" | 1779-05-27 | [[Мәскәү дәүләт геодезия һәм картография университеты]] | [[Файл:Старый миигаик.jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]]<br/>[[Үзәк административ округ (Мәскәү)|Үзәк административ округ]]<br/>''[[:d:Q1669860|Басманный районы]]'' | [[:commons:Category:Moscow State University of Geodesy and Cartography|Moscow State University of Geodesy and Cartography]] | http://www.miigaik.ru/ |- | style='text-align:right'| 3 | data-sort-value="1797" | 1797 | ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]'' | [[Файл:Herzen State Pedagogical University of Russia, main building at winter evening.JPG|center|128px]] | [[Санкт-Петербург]] | [[:commons:Category:Herzen University|Herzen University]] | http://www.herzen.spb.ru/ |- | style='text-align:right'| 4 | data-sort-value="1803" | 1803-05-22 | [[Санкт-Петербург дәүләт урман-техник университеты|Сергей Миронович Киров исемендәге Санкт-Петербург дәүләт урман-техник университеты]] | [[Файл:СПбГЛТУ - главное здание.jpg|center|128px]] | [[Выборг районы (Санкт-Петербург)|Выборг районы]]<br/>[[Санкт-Петербург]] | [[:commons:Category:Saint Petersburg State Forestry Academy|Saint Petersburg State Forestry Academy]] | http://spbftu.ru<br/>https://polyglot.spbftu.ru/ |- | style='text-align:right'| 5 | data-sort-value="1804" | 1804 | ''[[:d:Q1054816|Мәскәү дәүләт лингвистика университеты]]'' | [[Файл:Moscow State Linguistic University at Ostozhenka (2013) by shakko 01.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q862100|Хамовники]]'' | [[:commons:Category:Moscow State Linguistic University|Moscow State Linguistic University]] | http://www.linguanet.ru/ |- | style='text-align:right'| 6 | data-sort-value="1809" | 1809 | ''[[:d:Q2378801|Петербург дәүләт тимер юллар университеты]]'' | [[Файл:505. Petersburg State Transport University. Main building.jpg|center|128px]] | [[Санкт-Петербург]] | [[:commons:Category:St. Petersburg State Transport University|St. Petersburg State Transport University]] | http://www.pgups.ru/ |- | style='text-align:right'| 7 | data-sort-value="1814" | 1814-05-14 | [[Казан дәүләт медицина университеты]] | [[Файл:Казань, главный корпус КГМУ.jpg|center|128px]] | [[Казан]]<br/>[[Татарстан]]<br/>[[Казанның Вахитов районы|Вахит районы]] | [[:commons:Category:Kazan State Medical University|Kazan State Medical University]] | https://kazangmu.ru/ |- | style='text-align:right'| 8 | data-sort-value="1825" | 1825 | ''[[:d:Q2360835|Сергей Григорьевич Строганов исемендәге Россия дәүләт сәнгать-сәнәгать университеты]]'' | [[Файл:Здание МГХПА.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q2704327|Сокол]]'' | [[:commons:Category:Stroganov Moscow State University of Arts and Industry|Stroganov Moscow State University of Arts and Industry]] | https://rghpu.ru/ |- | style='text-align:right'| 9 | data-sort-value="1832" | 1832-05-09 | [[Санкт-Петербург дәүләт архитектура-төзелеш университеты]] | [[Файл:DSC02490 2006 Санкт-Петербург, 2-я Красноармейская улица, 4, Учебный корпус Института гражданских инженеров им. императора Николая I.jpg|center|128px]] | [[Санкт-Петербург]]<br/>[[Адмираллык районы|Санкт-Петербургның Адмираллык районы]] | [[:commons:Category:Saint-Petersburg State University of Architecture and Civil Engineering|Saint-Petersburg State University of Architecture and Civil Engineering]] | http://spbgasu.ru/<br/>http://spbgasu.ru/en/ |- | style='text-align:right'| 10 | data-sort-value="1864" | 1864<br/>1865 | ''[[:d:Q4304083|Мәскәү политехника университеты]]'' | [[Файл:Главный корпус Московского политехнического университета.jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]] | [[:commons:Category:Moscow Polytechnic University|Moscow Polytechnic University]] | http://www.mospolytech.ru/index.php?eng<br/>https://mospolytech.ru/ |- | style='text-align:right'| 11 | data-sort-value="1870" | 1870 | ''[[:d:Q4453265|Тверь дәүләт университеты]]'' | [[Файл:Tver university.jpg|center|128px]] | [[Тверь]] | [[:commons:Category:Tver State University|Tver State University]] | http://university.tversu.ru/ |- | style='text-align:right'| 12 | data-sort-value="1872" | 1872 | ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]'' | [[Файл:МПГУ 01.jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]] | [[:commons:Category:Moscow Pedagogical State University|Moscow Pedagogical State University]] | http://www.mpgu.edu/ |- | style='text-align:right'| 13 | data-sort-value="1878" | 1878 | ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]'' | [[Файл:Gitismoscow.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2320761|Пресненский районы]]'' | [[:commons:Category:Russian Academy of Theatre Arts|Russian Academy of Theatre Arts]] | http://www.gitis.net/ |- | style='text-align:right'| 14 | data-sort-value="1880" | 1880 | ''[[:d:Q3151770|Д. И. Менделеев исемендәге Россия химия-технология университеты]]'' | | [[Мәскәү]] | [[:commons:Category:D. Mendeleev University of Chemical Technology of Russia|D. Mendeleev University of Chemical Technology of Russia]] | http://www.muctr.ru/ |- | style='text-align:right'| 15 | data-sort-value="1886" | 1886-06-03 | [[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]] | [[Файл:Electrotechnical University SPB 01.jpg|center|128px]] | [[Санкт-Петербург]]<br/>[[Петроград районы|Санкт-Петербургның Петроград районы]]<br/>''[[:d:Q4068270|Аптекарский утравы муниципаль округы]]'' | [[:commons:Category:Saint Petersburg State Electrotechnical University|Saint Petersburg State Electrotechnical University]] | https://etu.ru/ |- | style='text-align:right'| 16 | data-sort-value="1890" | 1890 | ''[[:d:Q4303364|Адмирал Геннадий Иванович Невельской исемендәге Дәүләт диңгезчелек университеты]]'' | [[Файл:Морской государственный университет, Владивосток.JPG|center|128px]] | [[Владивосток]] | [[:commons:Category:G.I. Nevelskoi Maritime State University|G.I. Nevelskoi Maritime State University]] | http://www.msun.ru/ |- | style='text-align:right'| 17 | data-sort-value="1896" | 1896 | ''[[:d:Q1477512|Россия транспорт университеты]]'' | [[Файл:MIIT.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2622887|Maryina Roshcha District]]'' | [[:commons:Category:Russian University of Transport|Russian University of Transport]] | http://www.miit.ru/ |- | style='text-align:right'| 18 | data-sort-value="1896" | 1896 | ''[[:d:Q4314989|П. Ф. Лесгафт исемендәге Милли дәүләт физик тәрбия, спорт һәм сәламәтлек университеты]]'' | [[Файл:Spb 06-2012 Moika various 02.jpg|center|128px]] | [[Санкт-Петербург]] | [[:commons:Category:Lesgaft National State University of Physical Education, Sport and Health, St. Petersburg|Lesgaft National State University of Physical Education, Sport and Health, St. Petersburg]] | http://www.lesgaft.spb.ru |- | style='text-align:right'| 19 | data-sort-value="1899" | 1899-10-21 | ''[[:d:Q499220|Ерак Көнчыгыш дәүләт техник университеты]]'' | [[Файл:FESTU Central Entrance.jpg|center|128px]] | [[Владивосток]] | | |- | style='text-align:right'| 20 | data-sort-value="1900" | 1900-07-01 | ''[[:d:Q4304107|Мәскәү дәүләт нәзек химия технологияләре университеты]]'' | [[Файл:Институт тонких химических технологий им. Ломоносова.jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]] | [[:commons:Category:Moscow State University of Fine Chemical Technologies|Moscow State University of Fine Chemical Technologies]] | http://www.mitht.ru/ |- | style='text-align:right'| 21 | data-sort-value="1901" | 1901 | ''[[:d:Q4130472|Вятка дәүләт агротехнология университеты]]'' | [[Файл:ВГАТУ.jpg|center|128px]] | [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]] | | https://vgatu.ru/ |- | style='text-align:right'| 22 | data-sort-value="1902" | 1902-07-01 | [[Томск дәүләт педагогика университеты]] | [[Файл:Киевская-60-DSN55737.jpg|center|128px]] | [[Тум өлкәсе|Томск өлкәсе]]<br/>''[[:d:Q24636058|Томск шәһәр бүлгесе]]''<br/>[[Тум|Томск]]<br/>''[[:d:Q4426470|Советский районы]]'' | [[:commons:Category:Tomsk State Pedagogical University|Tomsk State Pedagogical University]] | https://tspu.ru/ |- | style='text-align:right'| 23 | data-sort-value="1904" | 1904 | ''[[:d:Q1628690|Санкт-Петербург дәүләт аграр университеты]]'' | [[Файл:Здание Большой оранжереи в Пушкине.jpg|center|128px]] | [[Санкт-Петербург]]<br/>[[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]] | [[:commons:Category:Saint Petersburg State Agricultural University|Saint Petersburg State Agricultural University]] | http://spbgau.ru/ |- | style='text-align:right'| 24 | data-sort-value="1906" | 1906 | ''[[:d:Q3551555|Санкт-Петербург дәүләт инженер-икътисади университеты]]'' | [[Файл:Марата 27 02.jpg|center|128px]] | [[Санкт-Петербург]] | [[:commons:Category:Saint Petersburg State University of Engineering and Economics|Saint Petersburg State University of Engineering and Economics]] | |- | style='text-align:right'| 25 | data-sort-value="1907" | 1907 | ''[[:d:Q1751487|Көньяк Россия дәүләт техника университеты]]'' | [[Файл:Панорама-НПИ-Главный.jpg|center|128px]] | [[Новочеркасск]] | [[:commons:Category:South-Russian State Technical University|South-Russian State Technical University]] | https://www.npi-tu.ru/index.php?id=226 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250417072539/https://www.npi-tu.ru/index.php?id=226 |date=2025-04-17 }} |- | style='text-align:right'| 26 | data-sort-value="1907" | 1907 | ''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]'' | [[Файл:Third housing of Plekhanov University of Economics in Moscow, front view.JPG|center|128px]] | [[Мәскәү]] | [[:commons:Category:Plekhanov Russian University of Economics|Plekhanov Russian University of Economics]] | https://www.rea.ru/ |- | style='text-align:right'| 27 | data-sort-value="1908" | 1908 | ''[[:d:Q4538869|К. Д. Ушинский исемендәге Ярославль дәүләт педагогия университеты]]'' | [[Файл:Yaroslavl Respublikanskaya October 001.jpg|center|128px]] | [[Ярославль]] | [[:commons:Category:Yaroslavl State Pedagogical University|Yaroslavl State Pedagogical University]] | http://yspu.org{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- | style='text-align:right'| 28 | data-sort-value="1909" | 1909-06-10 | ''[[:d:Q4408455|Сарытау дәүләт медицина университеты]]'' | [[Файл:Saratov Regional Basic Medical College.jpg|center|128px]] | [[Сарытау]] | [[:commons:Category:Saratov State Medical University|Saratov State Medical University]] | http://www.sgmu.ru/<br/>http://www.sgmu.ru/en/ |- | style='text-align:right'| 29 | data-sort-value="1911" | 1911 | ''[[:d:Q4318650|Нижгар дәүләт педагогия университеты]]'' | [[Файл:NN 28-08-2021 04.jpg|center|128px]] | [[Түбән Новгород]] | [[:commons:Category:Nizhny Novgorod State Pedagogical University|Nizhny Novgorod State Pedagogical University]] | http://www.mininuniver.ru |- | style='text-align:right'| 30 | data-sort-value="1911" | 1911-10-16<br/>1911 | ''[[:d:Q4366448|Самар дәүләт социаль-педагогика университеты]]'' | [[Файл:Samara state university of social sciences and education.jpg|center|128px]] | [[Самар]] | [[:commons:Category:Samara state university of social sciences and education|Samara state university of social sciences and education]] | http://pgsga.ru |- | style='text-align:right'| 31 | data-sort-value="1912" | 1912 | ''[[:d:Q137355|Воронеж дәүләт аграр университеты]]'' | [[Файл:ВГАУ.jpeg|center|128px]] | [[Воронеж]] | [[:commons:Category:Voronezh State Agricultural University|Voronezh State Agricultural University]] | http://www.vsau.ru/ |- | style='text-align:right'| 32 | data-sort-value="1912" | 1912 | ''[[:d:Q4398135|Россия кооперация университеты]]'' | [[Файл:Новый корпус РУК в Мытищах.jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]] | [[:commons:Category:Russian University of Cooperation|Russian University of Cooperation]] | http://www.ruc.su/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141230052133/http://ruc.su/ |date=2014-12-30 }} |- | style='text-align:right'| 33 | data-sort-value="1913" | 1913-09-15 | [[Николай Иванович Вавилов исемендәге Сарытау дәүләт генетика, биотехнология һәм инженерия университеты]] | [[Файл:Buildings in Saratov (July 2025) - 0 10.jpg|center|128px]] | [[Сарытау]]<br/>[[Сарытауның Фрунзе районы]]<br/>[[Сарытау өлкәсе]] | | https://www.vavilovsar.ru |- | style='text-align:right'| 34 | data-sort-value="1914" | 1914-07-16 | [[Урал дәүләт тау университеты|Урал дәүләт тау эше университеты]] | [[Файл:Женская гимназия Уральский горный университет Екатеринбург Куйбышева 30.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q19908245|Центр]]''<br/>[[Екатеринбурның Ленин районы|Екатеринбургның Ленин районы]]<br/>[[Екатеринбург]]<br/>[[Свердловск өлкәсе]] | [[:commons:Category:Ural State Mining University|Ural State Mining University]] | https://www.ursmu.ru/ |- | style='text-align:right'| 35 | data-sort-value="1915" | 1915 | ''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]'' | [[Файл:SFedU.jpg|center|128px]] | [[Ростов-на-Дону]] | [[:commons:Category:Rostov State University|Rostov State University]] | http://www.rsu.ru/ |- | style='text-align:right'| 36 | data-sort-value="1915" | 1915 | ''[[:d:Q4402655|С.А. Есенин исемендәге Рязань дәүләт университеты]]'' | [[Файл:RGU Ryazan.jpg|center|128px]] | [[Рязань]] | [[:commons:Category:Ryazan State University|Ryazan State University]] | http://www.rsu.edu.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090823053728/http://www.rsu.edu.ru/ |date=2009-08-23 }} |- | style='text-align:right'| 37 | data-sort-value="1916" | 1916 | ''[[:d:Q4351496|Академик Е. А. Вагнер исемендәге Пермь дәүләт медицина университеты]]'' | [[Файл:PermSMA foto1.jpg|center|128px]] | [[Пермь]] | [[:commons:Category:Perm State Medical University|Perm State Medical University]] | http://psma.ru {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250809122327/http://www.psma.ru/ |date=2025-08-09 }} |- | style='text-align:right'| 38 | data-sort-value="1917" | 1917 | ''[[:d:Q4153934|Дагъстан дәүләт педагогика университеты]]'' | [[Файл:Улица Ярагского, 57.jpg|center|128px]] | [[Махачкала]] | | https://www.dgpu.net/ru/{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- | style='text-align:right'| 39 | data-sort-value="1918" | 1918-10-27 | [[Иркутск дәүләт университеты]] | [[Файл:Buildings in Irkutsk (September 2025) - 0 16.jpg|center|128px]] | [[Иркутск]]<br/>''[[:d:Q4376063|Уң яр округы]]''<br/>''[[:d:Q27551718|Иркутск шәһәр округы]]'' | [[:commons:Category:Irkutsk State University|Irkutsk State University]] | http://isu.ru/<br/>https://isu.ru/en/<br/>https://isu.ru/fr/<br/>https://isu.ru/mon/<br/>https://isu.ru/zh/ |- | style='text-align:right'| 40 | data-sort-value="1918" | 1918 | ''[[:d:Q1540876|Санкт-Петербург дәүләт кино һәм телевидение университеты]]'' | [[Файл:Здание с б.церковью Благоверного князя Александра Невского при училищном совете Правительствующего Синода.jpg|center|128px]] | [[Санкт-Петербург]] | | http://gukit.ru |- | style='text-align:right'| 41 | data-sort-value="1918" | 1918-09-04 | ''[[:d:Q1961160|Мәскәү дәүләт таучылык университеты]]'' | [[Файл:Корпус МГА.gif|center|128px]] | [[Мәскәү]] | | http://www.msmu.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180705100026/http://www.msmu.ru/ |date=2018-07-05 }} |- | style='text-align:right'| 42 | data-sort-value="1918" | 1918-11-07 | [[Әстерхан дәүләт медицина университеты]] | [[Файл:АГМУ Новый корпус.jpg|center|128px]] | [[Әстерхан]]<br/>''[[:d:Q4221671|Киров районы]]''<br/>[[Әстерхан өлкәсе]] | | http://astgmu.ru |- | style='text-align:right'| 43 | data-sort-value="1918" | 1918-10-05 | ''[[:d:Q4145910|Тау төбәге дәүләт аграр университеты]]'' | [[Файл:ГГАУ.jpg|center|128px]] | [[Владикавказ]] | | http://www.gorskigau.com/ |- | style='text-align:right'| 44 | data-sort-value="1918" | 1918 | ''[[:d:Q4196666|Иваново дәүләт химия-технология университеты]]'' | [[Файл:Ivanovo ISUCT.jpg|center|128px]] | [[Иваново]] | [[:commons:Category:Ivanovo State University of Chemistry and Technology|Ivanovo State University of Chemistry and Technology]] | https://www.isuct.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240422131740/https://www.isuct.ru/ |date=2024-04-22 }} |- | style='text-align:right'| 45 | data-sort-value="1918" | 1918<br/>1974-01-28 | [[Иваново дәүләт университеты]] | [[Файл:Ивановский государственный университет.jpg|center|128px]] | [[Иваново өлкәсе]]<br/>''[[:d:Q27547037|Иваново шәһәр округы]]''<br/>[[Иваново]]<br/>''[[:d:Q4333152|Октябрьский районы]]'' | [[:commons:Category:Ivanovo State University|Ivanovo State University]] | https://ivanovo.ac.ru/ |- | style='text-align:right'| 46 | data-sort-value="1918" | 1918 | ''[[:d:Q4243515|Кубан дәүләт технология университеты]]'' | [[Файл:2023. Краснодар DSC 0351.jpg|center|128px]] | [[Краснодар]] | [[:commons:Category:Kuban State Technological University|Kuban State Technological University]] | http://kubstu.ru/ |- | style='text-align:right'| 47 | data-sort-value="1918" | 1918-07-01<br/>1930 | ''[[:d:Q4351497|Академик Дмитрий Николаевич Прянишников исемендәге Пермь дәүләт авыл хуҗалыгы академиясе]]'' | [[Файл:Мариинская женская гимназия (Пермь).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4361536|Petropavlovskaya Street (Perm)]]'' | | http://pgsha.ru |- | style='text-align:right'| 48 | data-sort-value="1918" | 1918 | ''[[:d:Q4398072|Россия дәүләт физкультура, спорт, яшьләр һәм туризм университеты]]'' | [[Файл:Rgufk.JPG|center|128px]] | [[Мәскәү]] | [[:commons:Category:Russian State University of Physical Education, Sport, Youth and Tourism|Russian State University of Physical Education, Sport, Youth and Tourism]] | http://www.sportedu.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210622052353/http://www.sportedu.ru/ |date=2021-06-22 }}<br/>https://gtsolifk.ru/ |- | style='text-align:right'| 49 | data-sort-value="1918" | 1918 | ''[[:d:Q4406409|Самар дәүләт университеты]]'' | [[Файл:Samara State University, Main building.jpg|center|128px]] | [[Самар]] | [[:commons:Category:Samara State University|Samara State University]] | http://www.samsu.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240905232753/http://mailto:a.p.martynenko@samsu.ru/ |date=2024-09-05 }} |- | style='text-align:right'| 50 | data-sort-value="1918" | 1918 | ''[[:d:Q4424975|Смоленск дәүләт университеты]]'' | [[Файл:Smolensk State University.jpg|center|128px]] | [[Смоленск]] | [[:commons:Category:Smolensk State University|Smolensk State University]] | http://www.smolgu.ru/ |- | style='text-align:right'| 51 | data-sort-value="1918" | 1918 | ''[[:d:Q4450873|Гаврила Романович Державин исемендәге Тамбов дәүләт университеты]]'' | [[Файл:Ул.Интернациональная,33, ТГУ им.Г.Р.Державина, 17.10.2011 - panoramio.jpg|center|128px]] | [[Тамбов]] | [[:commons:Category:Tambov State University|Tambov State University]] | http://www.tsutmb.ru/ |- | style='text-align:right'| 52 | data-sort-value="1918" | 1918 | ''[[:d:Q7370051|Ростов дәүләт медицина университеты]]'' | [[Файл:Rostsmu2.jpg|center|128px]] | [[Ростов-на-Дону]] | [[:commons:Category:Rostov State Medical University|Rostov State Medical University]] | http://www.rostgmu.ru {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220325185431/http://rostgmu.ru/ |date=2022-03-25 }} |- | style='text-align:right'| 53 | data-sort-value="1919" | 1919 | ''[[:d:Q1131600|Дәүләт идарә университеты]]'' | [[Файл:Management university.JPG|center|128px]] | [[Мәскәү]] | [[:commons:Category:State University of Management|State University of Management]] | http://guu.ru/ |- | style='text-align:right'| 54 | data-sort-value="1919" | 1919-03-01 | [[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]] | [[Файл:Finuniver mainbuilding.jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]]<br/>[[Төньяк административ округ (Мәскәү)|Төньяк административ округ]]<br/>''[[:d:Q2366712|Хорошёвский районы]]'' | [[:commons:Category:Finance University|Finance University]] | https://en.fa.ru/<br/>https://www.fa.ru/ |- | style='text-align:right'| 55 | data-sort-value="1919" | 1919 | ''[[:d:Q4113277|Владимир дәүләт гуманитар университеты]]'' | [[Файл:Vladimir asv2019-01 img04 Nikitskaya1.jpg|center|128px]] | [[Владимир (шәһәр)|Владимир]] | [[:commons:Category:Vladimir State Humanitarian University|Vladimir State Humanitarian University]] | |- | style='text-align:right'| 56 | data-sort-value="1919" | 1919-10-27 | [[Иркутск дәүләт медицина университеты]] | | [[Иркутск өлкәсе]]<br/>''[[:d:Q27551718|Иркутск шәһәр округы]]''<br/>[[Иркутск]]<br/>''[[:d:Q4376063|Уң яр округы]]'' | | https://irkgmu.ru/{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- | style='text-align:right'| 57 | data-sort-value="1919" | 1919-07-09 | [[Ырынбур дәүләт педагогия университеты]] | [[Файл:Гимназия мужская (Оренбург). Вид с перекрестка улиц Советская и Правды..jpg|center|128px]] | [[Ырынбур]]<br/>''[[:d:Q32362081|Үзәк районы]]''<br/>[[Ырынбур районы]]<br/>[[Ырынбур өлкәсе]] | [[:commons:Category:Orenburg State Pedagogical University|Orenburg State Pedagogical University]] | http://www.ospu.ru |- | style='text-align:right'| 58 | data-sort-value="1919" | 1919 | ''[[:d:Q4407665|Санкт-Петербург дәүләт химия-фармацевтика университеты]]'' | [[Файл:Аптекарский 6 и Профессора Попова 4 литера В 02.jpg|center|128px]] | [[Санкт-Петербург]] | | http://www.spcpa.ru/ |- | style='text-align:right'| 59 | data-sort-value="1920" | 1920 | ''[[:d:Q1938341|Урал дәүләт техника университеты]]'' | [[Файл:Ural State Technical University (August 2022) - 2.jpg|center|128px]] | [[Екатеринбург]] | [[:commons:Category:Ural State Technical University|Ural State Technical University]] | http://www.ustu.ru/ |- | style='text-align:right'| 60 | data-sort-value="1920" | 1920 | [[Грозный дәүләт нефть техника университеты|Академик М.Д. Миллионщиков исемендәге Грозный дәүләт нефть техник университеты]] | [[Файл:Grozny Oil University.jpg|center|128px]] | [[Грозный]]<br/>''[[:d:Q4258359|Әхмәт районы]]''<br/>''[[:d:Q4144847|Грозный шәһәр округы]]''<br/>[[Чечня]] | [[:commons:Category:Grozny State Oil Technical University|Grozny State Oil Technical University]] | http://gstou.ru/ |- | style='text-align:right'| 61 | data-sort-value="1920" | 1920 | ''[[:d:Q4243512|Кубань дәүләт медицина университеты]]'' | [[Файл:Кубанский Государственный Медицинский Университет Минздрава России.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q10555398|Kuban]]''<br/>[[Краснодар]] | [[:commons:Category:Kuban State Medical University|Kuban State Medical University]] | http://www.ksma.ru/ |- | style='text-align:right'| 62 | data-sort-value="1920" | 1920-09-19 | [[Кубан дәүләт университеты]] | [[Файл:Кубанский государственный университет (IMG 3253).jpg|center|128px]] | [[Краснодар]]<br/>''[[:d:Q4214245|Карасунский округы]]''<br/>''[[:d:Q4307501|Краснодар шәһәр округы]]''<br/>[[Краснодар крае]] | [[:commons:Category:Kuban State University|Kuban State University]] | http://www.kubsu.ru/<br/>https://inter.kubsu.ru/ |- | style='text-align:right'| 63 | data-sort-value="1920" | 1920 | ''[[:d:Q4318620|Идел буе тикшеренү медицина университеты]]'' | [[Файл:NN 01-09-2021 08.jpg|center|128px]] | [[Түбән Новгород]] | [[:commons:Category:Privolzhsky Research Medical University|Privolzhsky Research Medical University]] | https://pimunn.ru/ |- | style='text-align:right'| 64 | data-sort-value="1920" | 1920-08-21 | [[К. Л. Хетагуров исемендәге Төньяк Осетия дәүләт университеты|Коста Леванович Хетагуров исемендәге Төньяк Осетия дәүләт университеты]] | [[Файл:Vladikavkaz Universitet.jpg|center|128px]] | [[Владикавказ]]<br/>''[[:d:Q19909744|Иристон районы]]''<br/>''[[:d:Q28589810|Владикавказ шәһәр округы]]''<br/>[[Төньяк Осетия]] | | http://www.nosu.ru/<br/>https://eng.nosu.ru/<br/>https://oset.nosu.ru/ |- | style='text-align:right'| 65 | data-sort-value="1921" | 1921 | ''[[:d:Q4304299|Мәскәү элемтә һәм информатика техник университеты]]'' | [[Файл:Moscow Lapina8 6553.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1382617|Lefortovo District]]'' | [[:commons:Category:Moscow Technical University of Communications and Informatics|Moscow Technical University of Communications and Informatics]] | https://mtuci.ru/ |- | style='text-align:right'| 66 | data-sort-value="1921" | 1921 | ''[[:d:Q4334699|Омск дәүләт медицина университеты]]'' | [[Файл:Дом торговый «Товарищества братьев Овсянниковых и Ганшиных с сыновьями».jpg|center|128px]] | [[Омск]] | | http://www.omsk-osma.ru |- | style='text-align:right'| 67 | data-sort-value="1921" | 1921-09-09 | [[Пермь дәүләт гуманитар-педагогика университеты]] | [[Файл:Perm asv2019-05 img43 Sibirskaya24.jpg|center|128px]] | [[Пермь]]<br/>''[[:d:Q3924191|Ленинский районы]]''<br/>''[[:d:Q78223868|Пермь шәһәр округы]]''<br/>[[Пермь крае]] | [[:commons:Category:Perm State Humanitarian Pedagogical University|Perm State Humanitarian Pedagogical University]] | https://en.pspu.ru/<br/>https://www.pspu.ru {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241029191425/https://www.pspu.ru/ |date=2024-10-29 }} |- | style='text-align:right'| 68 | data-sort-value="1922" | 1922-03-12 | ''[[:d:Q133965|Кубан дәүләт аграр университеты]]'' | [[Файл:КубГАУ, Кубанский государственный аграрный университет , ЗооФак. - panoramio.jpg|center|128px]] | [[Краснодар]] | [[:commons:Category:Kuban Agricultural University|Kuban Agricultural University]] | http://kubsau.ru |- | style='text-align:right'| 69 | data-sort-value="1922" | 1922-04-02 | ''[[:d:Q4304082|Россия медицина университеты]]'' | [[Файл:Долгоруковская ул., 4,г ФГБОУ ВО «Российский университет медицины» Минздрава России.jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]] | [[:commons:Category:Moscow State University of Medicine and Dentistry|Moscow State University of Medicine and Dentistry]] | http://www.msmsu.ru |- | style='text-align:right'| 70 | data-sort-value="1922" | 1922 | ''[[:d:Q4453264|Тверь дәүләт техник университеты]]'' | [[Файл:Tvstu-winter-2024.jpg|center|128px]] | [[Тверь]] | [[:commons:Category:Tver State Technical University|Tver State Technical University]] | http://www.tstu.tver.ru |- | style='text-align:right'| 71 | data-sort-value="1923" | 1923-06-28 | ''[[:d:Q114436530|Луганск дәүләт педагогика университеты]]'' | | [[Lugansk Xalıq Respublikası|Луганск халык республикасы]]<br/>[[Луганск]] | | https://lgpu.org/ |- | style='text-align:right'| 72 | data-sort-value="1925" | 1925-01-07 | [[Санкт-Петербург дәүләт педиатрия медицина университеты|Санкт-Петербург дәүләт педиатрия медицинасы университеты]] | [[Файл:Санкт-Петербург, комплекс СПбГПМУ сверху.jpg|center|128px]] | [[Выборг районы (Санкт-Петербург)|Выборг районы]]<br/>[[Санкт-Петербург]] | [[:commons:Category:Saint Petersburg Pediatric Academy|Saint Petersburg Pediatric Academy]] | https://gpmu.org/ |- | style='text-align:right'| 73 | data-sort-value="1929" | 1929 | ''[[:d:Q4097537|Брянск дәүләт техник университеты]]'' | [[Файл:Старый корпус БГТУ Брянск.JPG|center|128px]] | [[Брянск]] | [[:commons:Category:Bryansk State Technical University|Bryansk State Technical University]] | http://www.tu-bryansk.ru/<br/>https://www.tu-bryansk.ru/ |- | style='text-align:right'| 74 | data-sort-value="1929" | 1929-12-07 | ''[[:d:Q4154234|Ерак Көнчыгыш дәүләт медицина университеты]]'' | [[Файл:ХГМИ.jpg|center|128px]] | [[Хабарау|Хабаровск]] | [[:commons:Category:Far Eastern State Medical University|Far Eastern State Medical University]] | http://www.fesmu.ru/ |- | style='text-align:right'| 75 | data-sort-value="1929" | 1929 | ''[[:d:Q4325464|Новосибирск дәүләт икътисад һәм идарә университеты]]'' | [[Файл:Новосибирский государственный университет экономики и управления "НИНХ".jpg|center|128px]] | [[Новосибирск]] | [[:commons:Category:Novosibirsk State University of Economics and Management|Novosibirsk State University of Economics and Management]] | http://nsuem.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101125211927/http://nsuem.ru/ |date=2010-11-25 }} |- | style='text-align:right'| 76 | data-sort-value="1929" | 1929 | ''[[:d:Q4398496|Ростов дәүләт транспорт университеты]]'' | [[Файл:RSTU 2021-02.jpg|center|128px]] | [[Ростов-на-Дону]]<br/>[[Ростов]] | [[:commons:Category:Rostov State Transport University|Rostov State Transport University]] | http://www.rgups.ru/ |- | style='text-align:right'| 77 | data-sort-value="1930" | 1930 | ''[[:d:Q605825|Г. Ф. Морозов исемендәге Воронеж дәүләт урман техник университеты]]'' | [[Файл:Из академии в универсиетет.JPG|center|128px]] | [[Воронеж]] | | https://vgltu.ru/ |- | style='text-align:right'| 78 | data-sort-value="1930" | 1930 | ''[[:d:Q652280|Калининград дәүләт техник университеты]]'' | [[Файл:Kaliningrad 05-2017 img51 Technical University.jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]]<br/>[[Калининград]] | | http://www.klgtu.ru/en/ |- | style='text-align:right'| 79 | data-sort-value="1930" | 1930 | ''[[:d:Q1296887|Новосибирск дәүләт архитектура һәм төзелеш университеты]]'' | [[Файл:Новосибирский государственный архитектурно-строительный университет 02.jpg|center|128px]] | [[Новосибирск]] | | http://www.sibstrin.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080313153137/http://www.sibstrin.ru/ |date=2008-03-13 }} |- | style='text-align:right'| 80 | data-sort-value="1930" | 1930-05-13 | [[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]] | [[Файл:Zelyonaya street 1, Kazan (2017-10-22) 01.jpg|center|128px]] | [[Казан]]<br/>[[Казанның Вахитов районы|Вахит районы]]<br/>[[Татарстан]] | [[:commons:Category:Kazan State University of Architecture and Engineering|Kazan State University of Architecture and Engineering]] | http://www.kgasu.ru/ |- | style='text-align:right'| 81 | data-sort-value="1930" | 1930-06-10 | [[И. Я. Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика университеты|Иван Яковлевич Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика университеты]] | [[Файл:Здание чувашского государственного педагогического института им И.Я. Яковлева.JPG|center|128px]] | [[Чабаксар]]<br/>[[Чабаксарның Ленин районы]]<br/>''[[:d:Q28589804|Чабаксар шәһәр округы]]''<br/>[[Чуашстан]] | | https://chuvgpu.ru/ |- | style='text-align:right'| 82 | data-sort-value="1930" | 1930-10-01 | [[Әстерхан дәүләт техник университеты|Әстерхан дәүләт техника университеты]] | [[Файл:AGTU.jpg|center|128px]] | [[Әстерхан]]<br/>''[[:d:Q4258352|Ленинский районы]]''<br/>''[[:d:Q27532708|Әстерхан шәһәр округы]]''<br/>[[Әстерхан өлкәсе]] | [[:commons:Category:Astrakhan State Technical University|Astrakhan State Technical University]] | https://www.astu.org/<br/>https://www.astu.org/en |- | style='text-align:right'| 83 | data-sort-value="1930" | 1930-07-23 | [[Башкорт дәүләт аграр университеты]] | [[Файл:Башкирский Государственный Аграрный Университет.jpg|center|128px]] | [[Уфа]]<br/>[[Уфаның Совет районы|Совет районы]]<br/>''[[:d:Q15190285|Уфа шәһәр округы]]''<br/>[[Башкортстан]] | [[:commons:Category:Bashkir State Agrarian University|Bashkir State Agrarian University]] | http://www.bsau.ru/ |- | style='text-align:right'| 84 | data-sort-value="1930" | 1930 | ''[[:d:Q4087768|Благовещенск дәүләт педагогика университеты]]'' | [[Файл:Bgpu main building.JPG|center|128px]] | [[Благовещенск]] | [[:commons:Category:Blagoveshchensk State Pedagogical University|Blagoveshchensk State Pedagogical University]] | http://www.bgpu.ru/ |- | style='text-align:right'| 85 | data-sort-value="1930" | 1930 | ''[[:d:Q4097524|Брянск дәүләт инженер-техник университеты]]'' | [[Файл:Dom bankov i promishlennosty.jpg|center|128px]] | [[Брянск]] | [[:commons:Category:Bryansk State University of Engineering and Technology|Bryansk State University of Engineering and Technology]] | http://www.bgita.ru |- | style='text-align:right'| 86 | data-sort-value="1930" | 1930 | ''[[:d:Q4097540|Академик И. Г. Петровский исемендәге Брянск дәүләт университеты]]'' | [[Файл:Брянский государственный университет.JPG|center|128px]] | [[Брянск]]<br/>[[Яңа Зыбков]] | [[:commons:Category:Bryansk State University|Bryansk State University]] | http://www.brgu.ru/ |- | style='text-align:right'| 87 | data-sort-value="1930" | 1930-12-17 | ''[[:d:Q4123106|Идел дәүләт су транспорты университеты]]'' | [[Файл:Volga State University of Water Transport. Main building.jpg|center|128px]] | [[Түбән Новгород]] | [[:commons:Category:Volga State University of Water Transport|Volga State University of Water Transport]] | http://www.vsawt.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170913183101/http://vsawt.ru/ |date=2017-09-13 }} |- | style='text-align:right'| 88 | data-sort-value="1930" | 1930 | ''[[:d:Q4125386|Воронеж дәүләт медицина университеты]]'' | [[Файл:ВГМУ (ВГМИ) -2.jpg|center|128px]] | [[Воронеж]] | [[:commons:Category:Voronezh State Medical University|Voronezh State Medical University]] | http://www.vrngmu.ru/ |- | style='text-align:right'| 89 | data-sort-value="1930" | 1930 | ''[[:d:Q4125415|Воронеж дәүләт инженер технологияләр университеты]]'' | [[Файл:Воронежская государственная технологическая академия - panoramio.jpg|center|128px]] | [[Воронеж]] | | http://www.vsuet.ru/ |- | style='text-align:right'| 90 | data-sort-value="1930" | 1930 | ''[[:d:Q4146979|Дәүләт җиртөзүчелек университеты]]'' | [[Файл:Basmanny District, Moscow, Russia - panoramio (393).jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]] | [[:commons:Category:State University of Land Use Planning|State University of Land Use Planning]] | http://www.guz.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210727043156/http://www.guz.ru/ |date=2021-07-27 }} |- | style='text-align:right'| 91 | data-sort-value="1930" | 1930-04-08 | ''[[:d:Q4154235|Ерак Көнчыгыш дәүләт техник балык үрчетү университеты]]'' | [[Файл:Владивосток, Дальрыбвтуз.jpg|center|128px]] | [[Владивосток]] | | http://www.dalrybvtuz.ru/ |- | style='text-align:right'| 92 | data-sort-value="1930" | 1930 | ''[[:d:Q4196665|Иваново дәүләт энергетика университеты]]'' | [[Файл:ИГЭУ им. В.И. Ленина.JPG|center|128px]] | [[Иваново]] | [[:commons:Category:Ivanovo State Energy University|Ivanovo State Energy University]] | http://www.ispu.ru/ |- | style='text-align:right'| 93 | data-sort-value="1930" | 1930-12-13 | ''[[:d:Q4304031|Мәскәү дәүләт автомобил-юл техника университеты]]'' | [[Файл:Madi front.jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]] | [[:commons:Category:Moscow Automobile and Road Construction University|Moscow Automobile and Road Construction University]] | http://www.madi.ru/ |- | style='text-align:right'| 94 | data-sort-value="1930" | 1930 | ''[[:d:Q4304067|В. П. Горячкин исемендәге Мәскәү дәүләт авыл хуҗалыгы инженерлары университеты]]'' | [[Файл:Timiryazevsky District, Moscow, Russia - panoramio (43).jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]] | [[:commons:Category:Block 15, Timiryazev Academy of Agriculture|Block 15, Timiryazev Academy of Agriculture]] | http://www.eng.timacad.ru/ |- | style='text-align:right'| 95 | data-sort-value="1930" | 1930 | ''[[:d:Q4304094|«Станкин» Мәскәү дәүләт технология университеты]]'' | | [[Мәскәү]] | [[:commons:Category:Stankin Moscow State Technological University|Stankin Moscow State Technological University]] | https://www.stankin.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250811111340/https://www.stankin.ru/ |date=2025-08-11 }} |- | style='text-align:right'| 96 | data-sort-value="1930" | 1930 | ''[[:d:Q4304097|Алексей Николаевич Косыгин исемендәге Россия дәүләт университеты (Технологияләр. Дизайн. Сәнгать)]]'' | [[Файл:Moscow, Sadovnicheskaya 33, main entrance (2).jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]] | [[:commons:Category:Moscow University of Design and Technology|Moscow University of Design and Technology]] | https://rguk.ru/ |- | style='text-align:right'| 97 | data-sort-value="1930" | 1930-05-14 | ''[[:d:Q4304100|Россия биотехнология университеты]]'' | [[Файл:МГУПП.jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]] | [[:commons:Category:Moscow State University of Food Production|Moscow State University of Food Production]] | http://www.imomgupp.com{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<br/>http://www.mgupp.ru/ |- | style='text-align:right'| 98 | data-sort-value="1930" | 1930 | ''[[:d:Q4304104|Мәскәү дәүләт табигать белән идарә итү университеты]]'' | [[Файл:Московский государственный университет природообустройства (31159877312).jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]] | [[:commons:Category:Moscow State University of Environmental Engineering|Moscow State University of Environmental Engineering]] | http://ieek.timacad.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230615004815/http://ieek.timacad.ru/ |date=2023-06-15 }} |- | style='text-align:right'| 99 | data-sort-value="1930" | 1930 | ''[[:d:Q4318648|Түбән Новгород дәүләт архитектура һәм төзелеш университеты]]'' | [[Файл:Nizhny Novgorod Ilyinskaya Street 07-2019 13.jpg|center|128px]] | [[Түбән Новгород]] | [[:commons:Category:Nizhny Novgorod State University of Architecture and Civil Engineering|Nizhny Novgorod State University of Architecture and Civil Engineering]] | http://www.nngasu.ru/ |- | style='text-align:right'| 100 | data-sort-value="1930" | 1930 | ''[[:d:Q4336188|Ырынбур дәүләт аграр университеты]]'' | | [[Ырынбур]] | [[:commons:Category:Orenburg State Agrarian University|Orenburg State Agrarian University]] | http://orensau.ru |- | style='text-align:right'| 101 | data-sort-value="1930" | 1930 | ''[[:d:Q4398054|Владимир Иванович Вернадский исемендәге Россия дәүләт халык хуҗалыгы университеты]]'' | | [[Балашиха]] | | http://www.rgazu.ru/ |- | style='text-align:right'| 102 | data-sort-value="1930" | 1930-04-17 | ''[[:d:Q4398063|Серго Орджоникидзе исемендәге Россия дәүләт геология разведкасы университеты]]'' | [[Файл:Российский государственный геологоразведочный университет имени Серго Орджоникидзе.jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]] | [[:commons:Category:Russian State Geological Prospecting University|Russian State Geological Prospecting University]] | https://mgri.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250723070541/https://mgri.ru/ |date=2025-07-23 }} |- | style='text-align:right'| 103 | data-sort-value="1930" | 1930-07-23 | [[Россия дәүләт гидрометеорология университеты]] | [[Файл:0653Aa1. Полярная академия.jpg|center|128px]] | [[Санкт-Петербург]]<br/>[[Фрунзе районы (Санкт-Петербург)|Санкт-Петербургның Фрунзе районы]] | [[:commons:Category:Russian State Hydrometeorological University|Russian State Hydrometeorological University]] | https://www.rshu.ru/ |- | style='text-align:right'| 104 | data-sort-value="1930" | 1930 | ''[[:d:Q4398071|Константин Эдуардович Циолковский исемендәге Россия дәүләт технология университеты]]'' | [[Файл:3 Orshanskaya Street, Moscow, Russia.jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]] | [[:commons:Category:Moscow State Aviation Technological University|Moscow State Aviation Technological University]] | http://www.mati.ru |- | style='text-align:right'| 105 | data-sort-value="1930" | 1930 | ''[[:d:Q4407693|Санкт-Петербург дәүләт диңгез техник университеты]]'' | [[Файл:SMTU.JPG|center|128px]] | [[Санкт-Петербург]] | [[:commons:Category:State Marine Technical University of St. Petersburg|State Marine Technical University of St. Petersburg]] | http://www.smtu.ru |- | style='text-align:right'| 106 | data-sort-value="1930" | 1930-04-26 | ''[[:d:Q4407701|Санкт-Петербург дәүләт технология һәм дизайн университеты]]'' | [[Файл:SPbSUITD.jpg|center|128px]] | [[Санкт-Петербург]] | [[:commons:Category:Saint Petersburg State University of Industrial Technologies and Design|Saint Petersburg State University of Industrial Technologies and Design]] | http://www.sutd.ru |- | style='text-align:right'| 107 | data-sort-value="1930" | 1930 | ''[[:d:Q4407705|Профессор М. А. Бонч-Бруевич исемендәге Санкт-Петербург дәүләт телекоммуникацияләр университеты]]'' | [[Файл:Новый корпус СПбГУТ на пр. Большевиков.jpg|center|128px]] | [[Санкт-Петербург]] | [[:commons:Category:St. Petersburg State University of Telecommunications|St. Petersburg State University of Telecommunications]] | http://www.sut.ru |- | style='text-align:right'| 108 | data-sort-value="1930" | 1930 | ''[[:d:Q4412476|Төньяк-Көнбатыш дәүләт читтән торып укулы техника университеты]]'' | [[Файл:Мраморный дворец, служебный корпус.jpg|center|128px]] | [[Санкт-Петербург]] | | http://www.nwotu.ru/ |- | style='text-align:right'| 109 | data-sort-value="1930" | 1930-08-20 | [[Себер дәүләт автомобиль-юл университеты|Себер дәүләт автомобиль юллары университеты]] | [[Файл:На крыше вид на СИБАДИ 2 (33949794960).jpg|center|128px]] | [[Омск өлкәсе]]<br/>[[Омск]]<br/>[[Совет административ округы (Омск)|Совет административ округы]] | | http://www.sibadi.org/ |- | style='text-align:right'| 110 | data-sort-value="1930" | 1930 | ''[[:d:Q4418285|Себер дәүләт сәнәгый университеты]]'' | [[Файл:СибГИУ.jpg|center|128px]] | [[Новокузнецк]] | [[:commons:Category:Siberian State Industrial University|Siberian State Industrial University]] | http://www.sibsiu.ru |- | style='text-align:right'| 111 | data-sort-value="1930" | 1930 | ''[[:d:Q4439026|Ставрополь дәүләт аграр университеты]]'' | [[Файл:Сельскохозяйственный университет Ставрополь.jpg|center|128px]] | [[Ставрополь]] | | http://www.stgau.ru |- | style='text-align:right'| 112 | data-sort-value="1930" | 1930 | ''[[:d:Q4439029|Ставрополь дәүләт университеты]]'' | | [[Ставрополь]] | [[:commons:Category:Stavropol State University|Stavropol State University]] | http://www.stavsu.ru {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070516041919/http://www.stavsu.ru/ |date=2007-05-16 }} |- | style='text-align:right'| 113 | data-sort-value="1930" | 1930-07-10 | [[Урал дәүләт медицина университеты]] | [[Файл:Главный корпус УГМУ.jpg|center|128px]] | [[Екатеринбург]]<br/>[[Екатеринбурның Югары Исәт районы|Екатеринбургның Югары Исәт районы]]<br/>[[Екатеринбур шәһәре муниципаль берәмлеге|Екатеринбург шәһәре муниципаль берәмлеге]]<br/>[[Свердловск өлкәсе]] | [[:commons:Category:Ural State Medical University|Ural State Medical University]] | https://usma.ru/ |- | style='text-align:right'| 114 | data-sort-value="1930" | 1930 | ''[[:d:Q4476752|Урал дәүләт урман техник университеты]]'' | [[Файл:Уральский лесотехнический университет.jpg|center|128px]] | [[Екатеринбург]] | [[:commons:Category:Ural State Forest Engineering University|Ural State Forest Engineering University]] | http://usfeu.ru/ |- | style='text-align:right'| 115 | data-sort-value="1930" | 1930 | ''[[:d:Q4476754|Урал дәүләт педагоика университеты]]'' | [[Файл:Ural Pedagogical University (July 2023) - 3.jpg|center|128px]] | [[Екатеринбург]] | [[:commons:Category:Ural State Pedagogical university|Ural State Pedagogical university]] | http://www.uspu.ru/ |- | style='text-align:right'| 116 | data-sort-value="1930" | 1930 | ''[[:d:Q4476790|Урал элемтә һәм информатика техник университеты]]'' | [[Файл:Biblioteka uisi.jpg|center|128px]] | [[Екатеринбург]] | [[:commons:Category:Ural Technical Institute of Communications and Informatics|Ural Technical Institute of Communications and Informatics]] | http://www.uisi.ru/ |- | style='text-align:right'| 117 | data-sort-value="1930" | 1930 | ''[[:d:Q4508686|Көньяк Урал дәүләт аграр университеты]]'' | [[Файл:Chgay.jpg|center|128px]] | [[Чиләбе]] | [[:commons:Category:South Ural State Agrarian University|South Ural State Agrarian University]] | https://юургау.рф/ |- | style='text-align:right'| 118 | data-sort-value="1930" | 1930-08-11 | [[Байкал дәүләт университеты]] | [[Файл:Байкальский государственный университет.jpg|center|128px]] | [[Иркутск]]<br/>''[[:d:Q4376063|Уң яр округы]]''<br/>''[[:d:Q27551718|Иркутск шәһәр округы]]''<br/>[[Иркутск өлкәсе]] | [[:commons:Category:Baikal State University|Baikal State University]] | http://bgu.ru<br/>http://bgu.ru/eng/<br/>https://bgu.ru/chi/<br/>https://bgu.ru/mng/ |- | style='text-align:right'| 119 | data-sort-value="1930" | 1930 | ''[[:d:Q13419624|Төмән дәүләт университеты]]'' | [[Файл:Republic Street 9, Tyumen (2026-05-02).jpg|center|128px]] | [[Төмән өлкәсе]] | [[:commons:Category:Tyumen State University|Tyumen State University]] | http://www.utmn.ru/ |- | style='text-align:right'| 120 | data-sort-value="1930" | 1930 | ''[[:d:Q18755189|Saint Petersburg State University of Economics and Finance]]'' | | [[Санкт-Петербург]] | | http://www.finec.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101031032311/http://finec.ru/ |date=2010-10-31 }} |- | style='text-align:right'| 121 | data-sort-value="1931" | 1931-02-10 | [[Удмурт дәүләт университеты]] | [[Файл:Удмуртский государственный университет.jpg|center|128px]] | [[Ижауның Октябрь районы]] | [[:commons:Category:Udmurt State University|Udmurt State University]] | http://udsu.ru |- | style='text-align:right'| 122 | data-sort-value="1931" | 1931 | ''[[:d:Q1614474|Волгоград дәүләт социаль-педагогик университет]]'' | [[Файл:Волгоградский государственный педагогический университет, фото 3.JPG|center|128px]] | [[Волгоград]] | [[:commons:Category:Volgograd State Socio-Pedagogical University|Volgograd State Socio-Pedagogical University]] | http://www.vspu.ru |- | style='text-align:right'| 123 | data-sort-value="1931" | 1931 | ''[[:d:Q2426185|Кырым дәүләт тыйб академиясе]]'' | [[Файл:Simferopol 04-14 img06 University.jpg|center|128px]] | [[Акмәсҗит]] | [[:commons:Category:Crimea State Medical University|Crimea State Medical University]] | http://www.csmu.edu.ua/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090130080231/http://csmu.edu.ua/ |date=2009-01-30 }} |- | style='text-align:right'| 124 | data-sort-value="1931" | 1931-07-13 | [[Воронеж дәүләт педагогика университеты|«Воронеж дәүләт педагогика университеты» югары белем бирү федераль дәүләт бюджет мәгариф учреждениесе]] | [[Файл:Université pédagogique de Voronej R003-004.jpg|center|128px]] | [[Воронеж]]<br/>''[[:d:Q4504348|Центральный районы]]''<br/>''[[:d:Q27538353|Воронеж шәһәр округы]]''<br/>[[Воронеж өлкәсе]] | [[:commons:Category:Voronezh State Pedagogical University|Voronezh State Pedagogical University]] | http://www.vspu.ac.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120505190026/http://www.vspu.ac.ru/ |date=2012-05-05 }} |- | style='text-align:right'| 125 | data-sort-value="1931" | 1931-10-08 | [[Дагстан дәүләт университеты]] | [[Файл:ДГУ.png|center|128px]] | [[Махачкала]]<br/>''[[:d:Q4426461|Советский районы]]''<br/>''[[:d:Q16638662|Махачкала шәһәр округы]]''<br/>[[Дагстан]] | [[:commons:Category:Dagestan State University|Dagestan State University]] | http://www.dgu.ru |- | style='text-align:right'| 126 | data-sort-value="1931" | 1931 | ''[[:d:Q4198178|Удмурт дәүләт аграр университеты]]'' | [[Файл:Izhevsk Agricultural Academy-1.jpg|center|128px]] | [[Ижауның Октябрь районы]] | [[:commons:Category:Izhevsk State Agricultural Academy|Izhevsk State Agricultural Academy]] | http://www.izhgsha.ru/ |- | style='text-align:right'| 127 | data-sort-value="1931" | 1931 | ''[[:d:Q4298331|Мичуринск дәүләт аграр университеты]]'' | [[Файл:Зимний ВУЗ.JPG|center|128px]] | [[Мичуринск]] | | http://www.mgau.ru/ |- | style='text-align:right'| 128 | data-sort-value="1931" | 1931 | ''[[:d:Q4304086|Мәскәү дәүләт өлкә университеты]]'' | [[Файл:Moscow, Radio Street 10.jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]] | [[:commons:Category:Moscow Region State University|Moscow Region State University]] | https://eduprosvet.ru/ |- | style='text-align:right'| 129 | data-sort-value="1931" | 1931 | ''[[:d:Q4398493|Ростов дәүләт педагогика университеты]]'' | [[Файл:Пединститут.JPG|center|128px]] | [[Ростов-на-Дону]] | [[:commons:Category:Rostov State Pedagogical University|Rostov State Pedagogical University]] | http://pi.sfedu.ru {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210421182324/https://pi.sfedu.ru/ |date=2021-04-21 }} |- | style='text-align:right'| 130 | data-sort-value="1931" | 1931 | ''[[:d:Q4398497|Ростов дәүләт икътисад университеты]]'' | [[Файл:Rostov-on-Don, Rostov State University of Economics, Russia.jpg|center|128px]] | [[Ростов-на-Дону]] | [[:commons:Category:Rostov State University of Economics|Rostov State University of Economics]] | http://www.rsue.ru |- | style='text-align:right'| 131 | data-sort-value="1931" | 1931-09-12 | ''[[:d:Q4406405|Самара дәүләт икътисад университеты]]'' | | [[Самар]] | | http://www.sseu.ru/ |- | style='text-align:right'| 132 | data-sort-value="1931" | 1931 | ''[[:d:Q4407695|Санкт-Петербург дәүләт үсемлек полимерлары технологик университеты]]'' | [[Файл:Внешний-вштэ.jpg|center|128px]] | [[Санкт-Петербург]] | [[:commons:Category:Saint Petersburg State Technological University of Plant Polymers|Saint Petersburg State Technological University of Plant Polymers]] | http://www.gturp.spb.ru/ |- | style='text-align:right'| 133 | data-sort-value="1931" | 1931 | ''[[:d:Q4408459|Сарытау дәүләт социаль-икътисад университеты]]'' | [[Файл:СГСЭУ.jpg|center|128px]] | [[Сарытау]] | | http://www.seun.ru/ |- | style='text-align:right'| 134 | data-sort-value="1931" | 1931 | ''[[:d:Q4476714|Урал дәүләт юридик университеты]]'' | [[Файл:УрГЮУ 2019 01 corr.jpg|center|128px]] | [[Екатеринбург]] | [[:commons:Category:Ural State Law University|Ural State Law University]] | http://www.usla.ru/ |- | style='text-align:right'| 135 | data-sort-value="1931" | 1931 | ''[[:d:Q110940012|Komi State Pedagogical Institute]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 136 | data-sort-value="1931" | 1931 | ''[[:d:Q111046861|Kazan Law Institute]]'' | | [[Казан]] | | |- | style='text-align:right'| 137 | data-sort-value="1932" | 1932-03-25 | [[И. Н. Ульянов исемендәге Сембер дәүләт педагогия университеты|Илья Николаевич Ульянов исемендәге Сембер дәүләт педагогия университеты]] | [[Файл:Главный корпус УлГПУ имени И.Н. Ульянова.jpg|center|128px]] | [[Сембер]]<br/>[[Сембернең Ленин районы]]<br/>''[[:d:Q4145679|Сембер шәһәр округы]]''<br/>[[Сембер өлкәсе]] | [[:commons:Category:Ulyanovsk State Pedagogical University|Ulyanovsk State Pedagogical University]] | http://www.ulspu.ru/ |- | style='text-align:right'| 138 | data-sort-value="1932" | 1932 | ''[[:d:Q1055243|Бурят дәүләт университеты]]'' | [[Файл:BSU 5.JPG|center|128px]] | [[Бурятия]] | [[:commons:Category:Buryat State University|Buryat State University]] | http://www.bsu.ru/ |- | style='text-align:right'| 139 | data-sort-value="1932" | 1932-03-25 | [[Омск дәүләт педагогика университеты]] | [[Файл:OmGPU 1.jpg|center|128px]] | [[Омск]]<br/>[[Үзәк административ округ (Омск)|Үзәк административ округ]]<br/>[[Омск өлкәсе]] | [[:commons:Category:Omsk State Pedagogical University|Omsk State Pedagogical University]] | http://www.omgpu.ru/ |- | style='text-align:right'| 140 | data-sort-value="1932" | 1932 | ''[[:d:Q1628544|Балтыйк дәүләт техника университеты]]'' | [[Файл:БГТУ «ВОЕНМЕХ» им. Д.Ф. Устинова.jpg|center|128px]] | [[Санкт-Петербург]] | [[:commons:Category:Baltic State Technical University|Baltic State Technical University]] | http://www.voenmeh.ru/ |- | style='text-align:right'| 141 | data-sort-value="1932" | 1932-10-01 | [[Әстерхан дәүләт университеты]] | | [[Әстерхан]]<br/>''[[:d:Q4258352|Ленинский районы]]''<br/>''[[:d:Q27532708|Әстерхан шәһәр округы]]''<br/>[[Әстерхан өлкәсе]] | | https://asu-edu.ru/ |- | style='text-align:right'| 142 | data-sort-value="1932" | 1932-03-25 | [[Башкорт дәүләт медицина университеты]] | [[Файл:Bashkortostan State Medical University (March 2025).jpg|center|128px]] | [[Уфа]]<br/>[[Уфаның Киров районы|Киров районы]]<br/>''[[:d:Q15190285|Уфа шәһәр округы]]''<br/>[[Башкортстан]] | [[:commons:Category:Bashkortostan State Medical University|Bashkortostan State Medical University]] | http://www.bashgmu.ru/ |- | style='text-align:right'| 143 | data-sort-value="1932" | 1932-10-15 | [[Дагстан дәүләт медицина университеты]] | [[Файл:Makhachkala 20180917 131925.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4426461|Советский районы]]'' | [[:commons:Category:Dagestan State Medical University|Dagestan State Medical University]] | https://www.dgmu.ru/ |- | style='text-align:right'| 144 | data-sort-value="1932" | 1932 | ''[[:d:Q4153922|Дагстан дәүләт аграр университеты]]'' | [[Файл:Даггау.jpg|center|128px]] | [[Махачкала]] | | https://даггау.рф/ |- | style='text-align:right'| 145 | data-sort-value="1932" | 1932 | ''[[:d:Q4239244|Красноярск дәүләт педагогика университеты]]'' | [[Файл:КГПУ имени В. П. Астафьева.jpg|center|128px]] | [[Красноярск]] | [[:commons:Category:Krasnoyarsk State Pedagogical University|Krasnoyarsk State Pedagogical University]] | http://www.kspu.ru |- | style='text-align:right'| 146 | data-sort-value="1932" | 1932 | ''[[:d:Q4304111|Мәскәү дәүләт икътисад, статистика һәм информатика университеты]]'' | [[Файл:Main MESI.JPG|center|128px]] | [[Мәскәү]] | | http://www.mesi.ru |- | style='text-align:right'| 147 | data-sort-value="1932" | 1932 | ''[[:d:Q4366456|Идел буе дәүләт технология университеты]]'' | [[Файл:The main building of Mari state technical university.jpg|center|128px]] | [[Йошкар-Ола]] | [[:commons:Category:Volga State University of Technology|Volga State University of Technology]] | https://www.volgatech.net/ |- | style='text-align:right'| 148 | data-sort-value="1932" | 1932 | ''[[:d:Q4371750|Поморье дәүләт университеты]]'' | [[Файл:Pomor.State.University.JPG|center|128px]] | | | http://www.pomorsu.ru |- | style='text-align:right'| 149 | data-sort-value="1932" | 1932<br/>1919 | ''[[:d:Q4401554|П. А. Соловьёв исемендәге Рыбинск дәүләт авиация техник университеты]]'' | | [[Рыбинск]] | | http://www.rgata.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080619044350/http://www.rgata.ru/ |date=2008-06-19 }}<br/>http://www.rsatu.ru {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190119031005/http://rsatu.ru/ |date=2019-01-19 }} |- | style='text-align:right'| 150 | data-sort-value="1932" | 1932 | ''[[:d:Q4412318|Төньяк дәүләт медицина университеты]]'' | [[Файл:Северный государственный медицинский университет.jpg|center|128px]] | [[Архангельск]] | | http://www.nsmu.ru/ |- | style='text-align:right'| 151 | data-sort-value="1932" | 1932 | ''[[:d:Q4418282|Себер дәүләт тимер юллары университеты]]'' | [[Файл:СГУПС.jpg|center|128px]] | [[Новосибирск]] | [[:commons:Category:Siberian State Transport University|Siberian State Transport University]] | http://www.stu.ru/ |- | style='text-align:right'| 152 | data-sort-value="1933" | 1933 | ''[[:d:Q779992|Алтай дәүләт педагогика университеты]]'' | [[Файл:Bgpu-1.jpg|center|128px]] | [[Барнавыл]] | | https://www.altspu.ru {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181104173825/https://www.altspu.ru/ |date=2018-11-04 }} |- | style='text-align:right'| 153 | data-sort-value="1933" | 1933 | ''[[:d:Q4418232|Себер дәүләт геосистемалар һәм технологияләр университеты]]'' | [[Файл:Siberian Geosystems University.jpg|center|128px]] | [[Новосибирск]] | | https://sgugit.ru/ |- | style='text-align:right'| 154 | data-sort-value="1934" | 1934-12-05 | [[Көньяк-Урал дәүләт гуманитар-педагогика университеты|Көньяк Урал дәүләт педагогика һәм гуманитар фәннәр университеты]] | [[Файл:Южно-Уральский государственный гуманитарно-педагогический университет f016.jpg|center|128px]] | [[Чиләбе]]<br/>[[Чиләбенең Үзәк районы]]<br/>''[[:d:Q19916281|Чиләбе шәһәр округы]]''<br/>[[Чиләбе өлкәсе]] | [[:commons:Category:South Ural State Humanitarian-Pedagogical University|South Ural State Humanitarian-Pedagogical University]] | http://www.cspu.ru/ |- | style='text-align:right'| 155 | data-sort-value="1934" | 1934 | ''[[:d:Q4186375|Мәскәү читтән торулы халык сәнгать университеты]]'' | [[Файл:Moscow, Armyansky 13,13-1 Aug 2009 01.JPG|center|128px]] | [[Мәскәү]] | | http://www.znui.ru |- | style='text-align:right'| 156 | data-sort-value="1934" | 1934 | ''[[:d:Q4248858|Курск дәүләт университеты]]'' | [[Файл:Курский Государственный Университет.jpg|center|128px]] | [[Курск]] | [[:commons:Category:Kursk State University|Kursk State University]] | http://www.kursk-uni.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070121115211/http://www.kursk-uni.ru/ |date=2007-01-21 }} |- | style='text-align:right'| 157 | data-sort-value="1934" | 1934-05-09 | [[А. А. Ежевский исемендәге Иркутск дәүләт аграр университеты|Александр Александр улы Ежевский исемендәге Иркутск дәүләт аграр университеты]] | [[Файл:ИрГСХА.JPG|center|128px]] | [[Иркутск өлкәсе]]<br/>''[[:d:Q1653084|Иркутский районы]]''<br/>''[[:d:Q4300782|Молодёжное авыл җирлеге]]''<br/>''[[:d:Q4300797|Молодёжный бистәсе]]'' | [[:commons:Category:Irkutsk State Agrarian University|Irkutsk State Agrarian University]] | https://irsau.ru/ |- | style='text-align:right'| 158 | data-sort-value="1935" | 1935-08-17 | ''[[:d:Q3533383|Волгоград дәүләт медицина университеты]]'' | [[Файл:Volgograd State Medical University.jpg|center|128px]] | [[Волгоград]] | [[:commons:Category:Volgograd State Medical University|Volgograd State Medical University]] | http://www.volgmed.ru/ |- | style='text-align:right'| 159 | data-sort-value="1935" | 1935-11-14 | [[Себер дәүләт инженерия һәм биотехнология университеты]] | [[Файл:НГАУ 160.jpg|center|128px]] | [[Новосибирск өлкәсе]]<br/>[[Новосибирск]]<br/>[[Новосибирскиның Октябрь районы]] | [[:commons:Category:Novosibirsk State Agrarian University|Novosibirsk State Agrarian University]] | https://edubiotech.ru/ |- | style='text-align:right'| 160 | data-sort-value="1935" | 1935-08-17 | [[Новосибирск дәүләт медицина университеты]] | [[Файл:Novosibirsk State Medical Academy.jpg|center|128px]] | [[Новосибирск өлкәсе]]<br/>[[Новосибирск]]<br/>''[[:d:Q16715469|Үзәк округ]]''<br/>[[Новосибирскиның Үзәк районы]] | [[:commons:Category:Novosibirsk State Medical University|Novosibirsk State Medical University]] | https://en.ngmu.ru/<br/>https://ngmu.ru/ |- | style='text-align:right'| 161 | data-sort-value="1935" | 1935 | ''[[:d:Q4325461|Новосибирск дәүләт педагогика үниверситеты]]'' | | [[Новосибирск]] | | http://www.nspu.ru/ |- | style='text-align:right'| 162 | data-sort-value="1937" | 1937 | ''[[:d:Q4154244|Ерак Көнчыгыш дәүләт тимер юллар университеты]]'' | [[Файл:極東国立交通大学.jpg|center|128px]] | [[Хабарау|Хабаровск]] | [[:commons:Category:Far Eastern State Transport University|Far Eastern State Transport University]] | http://en.dvgups.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200511215341/http://en.dvgups.ru/ |date=2020-05-11 }}<br/>https://www.dvgups.ru/ |- | style='text-align:right'| 163 | data-sort-value="1937" | 1937-09-13 | [[Түбән Новгород дәүләт лингвистика университеты|Николай Александрович Добролюбов исемендәге Түбән Новгород дәүләт лингвистика университеты]] | [[Файл:Нижегородский государственный лингвистический университет.jpg|center|128px]] | [[Түбән Новгород]]<br/>[[Нижгарның Нижгар районы]]<br/>''[[:d:Q23898959|Түбән Новгород шәһәр округы]]''<br/>[[Түбән Новгород өлкәсе]] | [[:commons:Category:N. A. Dobrolyubova State Linguistic University of Nizhny Novgorod|N. A. Dobrolyubova State Linguistic University of Nizhny Novgorod]] | http://www.lunn.ru/ |- | style='text-align:right'| 164 | data-sort-value="1937" | 1937<br/>1938 | ''[[:d:Q4439013|Ставрополь дәүләт медицина университеты]]'' | [[Файл:Ставропольский государственный медицинский университет.jpg|center|128px]] | [[Ставрополь]] | | http://stavmed.com/<br/>http://www.stgmu.ru |- | style='text-align:right'| 165 | data-sort-value="1937" | 1937 | ''[[:d:Q110936726|Orsk Pedagogical Institute]]'' | | [[Орски|Ыр]] | | |- | style='text-align:right'| 166 | data-sort-value="1938" | 1938-02-07 | [[Чечен дәүләт университеты|Әхмәт хаҗи Әбделхәмид улы Кадыйров исемендәге Чечен дәүләт университеты]] | [[Файл:Chechen university 1946.jpg|center|128px]] | [[Грозный]]<br/>''[[:d:Q4258359|Әхмәт районы]]''<br/>''[[:d:Q4144847|Грозный шәһәр округы]]''<br/>[[Чечня]] | [[:commons:Category:Chechen State University|Chechen State University]] | http://www.chesu.ru |- | style='text-align:right'| 167 | data-sort-value="1938" | 1938 | ''[[:d:Q4182332|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге Байкал арты дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]'' | [[Файл:ЗабГГПУ.JPG|center|128px]] | [[Чита]] | | http://www.zabspu.ru/ |- | style='text-align:right'| 168 | data-sort-value="1938" | 1938 | ''[[:d:Q4465237|Тула дәүләт педагогика университеты]]'' | [[Файл:Tula pedagogia universitato.JPG|center|128px]] | [[Тула]] | [[:commons:Category:Tula Pedagogical State University|Tula Pedagogical State University]] | http://tsput.ru/ |- | style='text-align:right'| 169 | data-sort-value="1938" | 1938<br/>1995 | ''[[:d:Q4516673|Байкал арты дәүләт университеты]]'' | [[Файл:Zabaikalie State University.jpg|center|128px]] | [[Чита]] | | http://zabgu.ru |- | style='text-align:right'| 170 | data-sort-value="1939" | 1939-04-16<br/>1994 | ''[[:d:Q1059283|Николай Фёдорович Катанов исемендәге Хакасия дәүләт университеты]]'' | [[Файл:Катанов памятник.jpg|center|128px]] | [[Абакан]] | [[:commons:Category:Khakas State University|Khakas State University]] | http://www.khsu.ru/ |- | style='text-align:right'| 171 | data-sort-value="1939" | 1939 | ''[[:d:Q4174759|Иван Алексеевич Бунин исемендәге Елец дәүләт университеты]]'' | [[Файл:Елецкий государственный университет имени И. А. Бунина. Главный корпус.jpg|center|128px]] | [[Елец]] | | http://www.elsu.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061006145826/http://www.elsu.ru/ |date=2006-10-06 }} |- | style='text-align:right'| 172 | data-sort-value="1939" | 1939 | ''[[:d:Q4385796|Пятигорск дәүләт университеты]]'' | [[Файл:Lermontovskiy, Pyatigorsk, Stavropolskiy kray, Russia - panoramio.jpg|center|128px]] | [[Биштау|Пятигорск]] | | http://www.pglu.ru {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200206114505/http://pglu.ru/ |date=2020-02-06 }} |- | style='text-align:right'| 173 | data-sort-value="1940" | 1940-05-07 | ''[[:d:Q4273359|Дәүләт гуманитар-технологик университеты]]'' | | [[Орехово-Зуево]] | | http://www.ggtu.ru/ |- | style='text-align:right'| 174 | data-sort-value="1940" | 1940 | ''[[:d:Q4476709|Урал дәүләт аграр университеты]]'' | [[Файл:УрГАУ 2019.jpg|center|128px]] | [[Екатеринбург]] | [[:commons:Category:Ural State Agrarian University|Ural State Agrarian University]] | http://www.urgau.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250806041144/https://urgau.ru/ |date=2025-08-06 }} |- | style='text-align:right'| 175 | data-sort-value="1941" | 1941 | ''[[:d:Q1628751|Санкт-Петербург дәүләт аэро-космос приборлары төзелеше университеты]]'' | [[Файл:Главное здание ГУАП.jpg|center|128px]] | [[Санкт-Петербург]] | [[:commons:Category:Saint Petersburg State University of Aerospace Instrumentation|Saint Petersburg State University of Aerospace Instrumentation]] | http://www.guap.ru |- | style='text-align:right'| 176 | data-sort-value="1942" | 1942 | ''[[:d:Q3701429|Иван Иванович Ползунов исемендәге Алтай дәүләт техник университеты]]'' | [[Файл:Astu barnaul autumn 2008.jpg|center|128px]] | [[Барнавыл]] | [[:commons:Category:Altai State Technical University|Altai State Technical University]] | http://astu.secna.ru/ |- | style='text-align:right'| 177 | data-sort-value="1942" | 1942 | ''[[:d:Q4239243|Красноярск дәүләт медицина университеты]]'' | [[Файл:Krasnoyarsk State Medical University.jpg|center|128px]] | [[Красноярск]] | [[:commons:Category:Krasnoyarsk State Medical University (KrasSMU)|Krasnoyarsk State Medical University (KrasSMU)]] | https://krasgmu.ru/ |- | style='text-align:right'| 178 | data-sort-value="1942" | 1942 | ''[[:d:Q30257472|Камчатка дәүләт техник университеты]]'' | | [[Петропавловск-Камчатский]] | | http://kamchatgtu.ru/ |- | style='text-align:right'| 179 | data-sort-value="1943" | 1943-12-03 | ''[[:d:Q4062927|Алтай дәүләт аграр университеты]]'' | [[Файл:АГАУ, гланый корпус.jpg|center|128px]] | [[Барнавыл]] | [[:commons:Category:Altai State Agrarian University|Altai State Agrarian University]] | http://www.asau.ru |- | style='text-align:right'| 180 | data-sort-value="1943" | 1943-07-03 | [[Пенза дәүләт университеты]] | [[Файл:Penza State University building 1.jpg|center|128px]] | [[Пенза өлкәсе]]<br/>[[Пенза]]<br/>''[[:d:Q19910489|Ленинский районы]]'' | [[:commons:Category:Penza State University|Penza State University]] | http://www.pnzgu.ru/ |- | style='text-align:right'| 181 | data-sort-value="1943" | 1943 | ''[[:d:Q4398494|Ростов дәүләт төзелеш университеты]]'' | [[Файл:Rgsu.JPG|center|128px]] | [[Ростов-на-Дону]] | [[:commons:Category:Rostov State University of Civil Engineering|Rostov State University of Civil Engineering]] | http://www.rgsu.ru/ |- | style='text-align:right'| 182 | data-sort-value="1943" | 1943 | ''[[:d:Q4475180|Сембер дәүләт аграр университеты]]'' | [[Файл:Новый Венец, 1.jpg|center|128px]] | [[Сембер]] | [[:commons:Category:Ulyanovsk Agricultural Academy|Ulyanovsk Agricultural Academy]] | http://www.ugsha.ru/ |- | style='text-align:right'| 183 | data-sort-value="1944" | 1944-10-14<br/>1944 | ''[[:d:Q277872|Мәскәү гуманитар университеты]]'' | [[Файл:Московский гуманитарный университет 3 корпус.jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]] | | http://www.mosgu.ru/ |- | style='text-align:right'| 184 | data-sort-value="1944" | 1944-10-14 | [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]] | [[Файл:MGIMO-University-main building.jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]]<br/>[[Көнбатыш административ округ (Мәскәү)|Көнбатыш административ округ]]<br/>''[[:d:Q1962831|Вернадский проспекты районы]]'' | [[:commons:Category:Moscow State Institute of International Relations|Moscow State Institute of International Relations]] | http://www.mgimo.ru/<br/>https://english.mgimo.ru/ |- | style='text-align:right'| 185 | data-sort-value="1944" | 1944-07-17<br/>1944 | ''[[:d:Q4122967|Волгоград дәүләт аграр университеты]]'' | [[Файл:Волгоградский государственный аграрный университет.JPG|center|128px]] | [[Волгоград]] | [[:commons:Category:Volgograd State Agricultural University|Volgograd State Agricultural University]] | http://www.volgau.com |- | style='text-align:right'| 186 | data-sort-value="1944" | 1944 | ''[[:d:Q4534008|Көньяк Урал дәүләт медицина университеты]]'' | [[Файл:Chelyabinsk State Medical Academy.jpg|center|128px]] | [[Чиләбе]] | [[:commons:Category:South Ural State Medical University|South Ural State Medical University]] | http://www.chelsma.ru/ |- | style='text-align:right'| 187 | data-sort-value="1944" | 1944 | ''[[:d:Q4538824|Ярославль дәүләт медицина университеты]]'' | [[Файл:Yaroslavl Pochtovaya Street 001.jpg|center|128px]] | [[Ярославль]] | | https://ysmu.ru |- | style='text-align:right'| 188 | data-sort-value="1944" | 1944 | ''[[:d:Q4538874|Ярославль дәүләт техник университеты]]'' | [[Файл:Главный корпус ЯГТУ.jpg|center|128px]] | [[Ярославль]] | [[:commons:Category:Yaroslavl State Technical University|Yaroslavl State Technical University]] | http://www.ystu.ru |- | style='text-align:right'| 189 | data-sort-value="1948" | 1948 | ''[[:d:Q4210420|Константин Эдуардович Циолковский исемендәге Калуга дәүләт университеты]]'' | [[Файл:Kaluga 2013 Lunacharskogo 2 north 02 1TM.jpg|center|128px]] | [[Калуга]] | [[:commons:Category:Kaluga State University|Kaluga State University]] | https://tksu.ru/ |- | style='text-align:right'| 190 | data-sort-value="1948" | 1948 | ''[[:d:Q61931372|Кырым мәдәният, сәнгать һәм туризм университеты]]'' | [[Файл:КУКИиТ (2013, 1).jpg|center|128px]] | [[Акмәсҗит]] | | https://kukiit.ru/ |- | style='text-align:right'| 191 | data-sort-value="1949" | 1949-01-05 | [[Сахалин дәүләт университеты]] | [[Файл:SakhGU 1.JPG|center|128px]] | [[Сахалин өлкәсе]]<br/>''[[:d:Q4145648|Южно-Сахалинск шәһәр округы]]''<br/>[[Южно-Сахалинск]] | [[:commons:Category:Sakhalin State University|Sakhalin State University]] | http://sakhgu.ru |- | style='text-align:right'| 192 | data-sort-value="1949" | 1949 | ''[[:d:Q4154233|Ерак Көнчыгыш дәүләт аграр университеты]]'' | [[Файл:Г.Благовещенск,Амурская область,ул.Политехническая,86.Благовещенская духовная семинария. Построена в 1885г..JPG|center|128px]] | [[Благовещенск]] | | https://www.dalgau.ru/ |- | style='text-align:right'| 193 | data-sort-value="1949" | 1949 | ''[[:d:Q4262481|Липецк дәүләт педагогика университеты]]'' | [[Файл:Главный корпус ЛГПУ.JPG|center|128px]] | [[Липецк]] | [[:commons:Category:Lipetsk State Pedagogical University|Lipetsk State Pedagogical University]] | http://lspu.lipetsk.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100202041553/http://www.lspu.lipetsk.ru/ |date=2010-02-02 }} |- | style='text-align:right'| 194 | data-sort-value="1949" | 1949 | ''[[:d:Q13416753|Рязань дәүләт агротехнология университеты]]'' | [[Файл:Acriculture university (Ryazan).JPG|center|128px]] | [[Рязань]] | [[:commons:Category:Ryazan State Agrotechnological University|Ryazan State Agrotechnological University]] | http://www.rgatu.ru |- | style='text-align:right'| 195 | data-sort-value="1950" | 1950 | ''[[:d:Q4244744|Кузбасс дәүләт техника университеты]]'' | [[Файл:KuzSTU.jpg|center|128px]] | [[Кемерово]] | | http://www.kuzstu.ru |- | style='text-align:right'| 196 | data-sort-value="1950" | 1950-04-27 | [[Себер дәүләт физик культура һәм спорт университеты|Себер дәүләт физкультура һәм спорт университеты]] | | [[Омск]]<br/>[[Киров административ округы (Омск)|Киров административ округы]]<br/>[[Омск өлкәсе]] | | http://www.sibsport.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250305041329/https://sibsport.ru/ |date=2025-03-05 }} |- | style='text-align:right'| 197 | data-sort-value="1951" | 1951 | ''[[:d:Q1987511|Акъяр дәүләт университеты]]'' | [[Файл:СНТУ. Учебный корпус. Студгородок..JPG|center|128px]] | [[Акъяр]] | | http://sevsu.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241111022218/https://www.sevsu.ru/ |date=2024-11-11 }} |- | style='text-align:right'| 198 | data-sort-value="1951" | 1951<br/>1930 | ''[[:d:Q4122971|Волгоград дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]'' | [[Файл:Центральный вход в ВолгГАСУ. Корпус Б.jpg|center|128px]] | [[Волгоград]] | [[:commons:Category:Volgograd State University of Architecture and Civil Engineering|Volgograd State University of Architecture and Civil Engineering]] | http://www.vgasu.ru/eng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110723054447/http://www.vgasu.ru/eng/ |date=2011-07-23 }} |- | style='text-align:right'| 199 | data-sort-value="1951" | 1951 | ''[[:d:Q4304073|М.А. Шолохов ис. Мәскәү дәүләт гуманитар университеты]]'' | [[Файл:SholokhovMoscowStateUniversity2.jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]] | [[:commons:Category:Sholokhov Moscow State University for Humanities|Sholokhov Moscow State University for Humanities]] | http://www.mggu-sh.ru |- | style='text-align:right'| 200 | data-sort-value="1951" | 1951 | ''[[:d:Q4402649|Владимир Фёдорович Уткин исемендәге Рязань дәүләт радиотехника университеты]]'' | [[Файл:Памятник Попову .jpg|center|128px]] | [[Рязань]] | [[:commons:Category:Ryazan State Radio Engineering University|Ryazan State Radio Engineering University]] | http://www.rsreu.ru {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090816223647/http://www.rsreu.ru/ |date=2009-08-16 }} |- | style='text-align:right'| 201 | data-sort-value="1951" | 1951 | ''[[:d:Q30257433|Пенза дәүләт аграр университеты]]'' | | [[Пенза]] | | http://pgau.ru/ |- | style='text-align:right'| 202 | data-sort-value="1952" | 1952 | ''[[:d:Q1736331|Томск дәүләт архитектура һәм төзелеш университеты]]'' | [[Файл:Tomsk-State-University-of-Architecture-and-Building.jpg|center|128px]] | [[Тум|Томск]] | [[:commons:Category:Tomsk State University of Architecture and Building|Tomsk State University of Architecture and Building]] | http://www.tsuab.ru |- | style='text-align:right'| 203 | data-sort-value="1952" | 1952 | ''[[:d:Q1773512|Россия дәүләт туризм һәм сервис университеты]]'' | [[Файл:Mgus-rgutis.jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]] | | http://www.rguts.ru/ |- | style='text-align:right'| 204 | data-sort-value="1952" | 1952-02-22 | [[М. Т. Калашников исемендәге Ижевск дәүләт техник университеты|Михаил Тимофеевич Калашников исемендәге Ижевск дәүләт техник университеты]] | [[Файл:Izhevsk State Technical University main building.jpg|center|128px]] | [[Ижауның Октябрь районы]] | [[:commons:Category:Izhevsk State Technical University|Izhevsk State Technical University]] | http://inter.istu.ru/<br/>https://istu.ru/ |- | style='text-align:right'| 205 | data-sort-value="1952" | 1952 | ''[[:d:Q111108296|Borisoglebsk State Pedagogical Institute]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 206 | data-sort-value="1953" | 1953 | ''[[:d:Q4239242|Красноярск дәүләт аграр университеты]]'' | [[Файл:Торговый дом Гадалова И. Г.jpg|center|128px]] | [[Красноярск]] | [[:commons:Category:Krasnoyarsk State Agrarian University|Krasnoyarsk State Agrarian University]] | http://www.kgau.ru/ |- | style='text-align:right'| 207 | data-sort-value="1953" | 1953 | ''[[:d:Q4304106|Кирилл Григорьевич Разумовский исемендәге Мәскәү дәүләт технология һәм идарә университеты]]'' | [[Файл:МГУТУ главное здание.jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]] | [[:commons:Category:Moscow State University of Technology and Management|Moscow State University of Technology and Management]] | https://www.mgutm.ru/ |- | style='text-align:right'| 208 | data-sort-value="1953" | 1953 | ''[[:d:Q4418283|Себер дәүләт телекоммуникация һәм информатика университеты]]'' | [[Файл:Сибирский государственный университет телекоммуникаций и информатики 01.jpg|center|128px]] | [[Новосибирск]] | [[:commons:Category:Siberian State University of Telecommunications and Informatics|Siberian State University of Telecommunications and Informatics]] | http://www.sibsutis.ru {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220611044741/https://sibsutis.ru/ |date=2022-06-11 }} |- | style='text-align:right'| 209 | data-sort-value="1954" | 1954 | ''[[:d:Q3461622|Алтай дәүләт медицина университеты]]'' | [[Файл:Altai State Medical University 1.jpg|center|128px]] | [[Барнавыл]] | [[:commons:Category:Altai State Medical University|Altai State Medical University]] | http://www.asmurussia.com |- | style='text-align:right'| 210 | data-sort-value="1954" | 1954 | ''[[:d:Q3533388|Тверь дәүләт медицина университеты]]'' | [[Файл:Тверской государственный медицинский университет.jpg|center|128px]] | [[Тверь]] | [[:commons:Category:Tver State Medical University|Tver State Medical University]] | https://tvgmu.ru |- | style='text-align:right'| 211 | data-sort-value="1955" | 1955-09-14 | [[Ырынбур дәүләт университеты]] | [[Файл:Orenburg State University (October 2025) - 0 1.jpg|center|128px]] | [[Ырынбур өлкәсе]]<br/>''[[:d:Q4144855|Ырынбур шәһәр округы]]''<br/>[[Ырынбур]]<br/>''[[:d:Q32362081|Үзәк районы]]'' | [[:commons:Category:Orenburg State University|Orenburg State University]] | http://osu.ru/ |- | style='text-align:right'| 212 | data-sort-value="1955" | 1955 | ''[[:d:Q4219236|Кемерово дәүләт медицина университеты]]'' | | [[Кемерово]] | | https://www.kemsmu.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250504043907/https://kemsmu.ru/ |date=2025-05-04 }} |- | style='text-align:right'| 213 | data-sort-value="1955" | 1955 | ''[[:d:Q4230202|Амурдагы Комсомольск дәүләт университеты]]'' | [[Файл:Knastu3.jpg|center|128px]] | [[Амурдагы Комсомольск]] | [[:commons:Category:Komsomolsk-on-Amur State University|Komsomolsk-on-Amur State University]] | https://knastu.ru/ |- | style='text-align:right'| 214 | data-sort-value="1955" | 1955 | ''[[:d:Q4407700|Санкт-Петербург дәүләт гражданнар авиациясе университеты]]'' | [[Файл:SPbGUGA.jpg|center|128px]] | [[Санкт-Петербург]] | [[:commons:Category:Saint Petersburg State University of Civil Aviation|Saint Petersburg State University of Civil Aviation]] | https://spbguga.ru/ |- | style='text-align:right'| 215 | data-sort-value="1955" | 1955<br/>1962 | ''[[:d:Q5329352|Көнчыгыш Себер дәүләт технология һәм идарә университеты]]'' | [[Файл:Ulan-Ude 20170625 125822.jpg|center|128px]] | [[Улан-Удэ]] | [[:commons:Category:East Siberia State University of Technology and Management|East Siberia State University of Technology and Management]] | http://esstu.ru/<br/>http://www.esstu.ru |- | style='text-align:right'| 216 | data-sort-value="1956" | 1956-06-23 | [[Урал дәүләт тимер юллары университеты]] | [[Файл:УрГУПС.jpg|center|128px]] | [[Свердловск өлкәсе]]<br/>[[Екатеринбур шәһәре муниципаль берәмлеге|Екатеринбург шәһәре муниципаль берәмлеге]]<br/>[[Екатеринбург]]<br/>[[Екатеринбурның Тимер юл районы|Екатиринбурның Тимер юл районы]] | | http://www.usurt.ru/ |- | style='text-align:right'| 217 | data-sort-value="1956" | 1956-10-05 | [[«Югары нефть мәктәбе» Әлмәт дәүләт технология университеты]] | | [[Әлмәт]]<br/>[[Әлмәт районы]]<br/>[[Татарстан]] | | https://агту-вшн.рф/ |- | style='text-align:right'| 218 | data-sort-value="1956" | 1956 | ''[[:d:Q4239246|Красноярск дәүләт техника университеты]]'' | [[Файл:Krasnoyarsk kgtu proc.jpg|center|128px]] | [[Красноярск]] | [[:commons:Category:Krasnoyarsk State Technical University|Krasnoyarsk State Technical University]] | |- | style='text-align:right'| 219 | data-sort-value="1956" | 1956-11-01 | [[Липецк дәүләт техник университеты]] | [[Файл:Фасад ЛГТУ.jpg|center|128px]] | [[Липецк]]<br/>''[[:d:Q4426443|Советский районы]]''<br/>''[[:d:Q27588357|Липецк шәһәр округы]]''<br/>[[Липецк өлкәсе]] | [[:commons:Category:Lipetsk State Technical University|Lipetsk State Technical University]] | http://www.stu.lipetsk.ru/ |- | style='text-align:right'| 220 | data-sort-value="1956" | 1956 | ''[[:d:Q4267921|Lugansk State Medical University]]'' | | [[Луганск]]<br/>[[Lugansk Xalıq Respublikası|Луганск халык республикасы]] | | https://lgmu.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240820090146/https://lgmu.ru/ |date=2024-08-20 }} |- | style='text-align:right'| 221 | data-sort-value="1956" | 1956-01-04 | ''[[:d:Q4366452|Идел буе дәүләт телекоммуникацияләр һәм информатика университеты]]'' | [[Файл:Поволжский Гос. Университет Телекоммуникации и Информатики - 2011-01-31.jpg|center|128px]] | [[Самар]] | | https://www.psuti.ru {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250307100435/https://www.psuti.ru/ |date=2025-03-07 }} |- | style='text-align:right'| 222 | data-sort-value="1956" | 1956 | ''[[:d:Q4418318|Себер кулланучылар кооперациясе университеты]]'' | [[Файл:СибУПК 03.jpg|center|128px]] | [[Новосибирск]] | [[:commons:Category:Siberian University of Consumer Cooperatives|Siberian University of Consumer Cooperatives]] | http://www.sibupk.su |- | style='text-align:right'| 223 | data-sort-value="1957" | 1957-09-18 | [[Сембер дәүләт техник университеты]] | [[Файл:Ulstu.jpg|center|128px]] | [[Сембер өлкәсе]]<br/>''[[:d:Q4145679|Сембер шәһәр округы]]''<br/>[[Сембер]]<br/>[[Сембернең Ленин районы]] | [[:commons:Category:Ulyanovsk State Technical University|Ulyanovsk State Technical University]] | http://ulstu.ru<br/>https://ulstu.ru/en/ |- | style='text-align:right'| 224 | data-sort-value="1957" | 1957 | ''[[:d:Q4095958|Братск дәүләт университеты]]'' | [[Файл:Братский государственный университет.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q132732|Bratsk]]'' | | http://www.brstu.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120502160938/http://brstu.ru/ |date=2012-05-02 }}<br/>https://brstu.ru {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220202034038/https://www.brstu.ru/ |date=2022-02-02 }} |- | style='text-align:right'| 225 | data-sort-value="1957" | 1957-04-05 | [[Х. М. Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты|Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты]] | [[Файл:ГУК КБГУ новый.jpg|center|128px]] | [[Налчык]]<br/>''[[:d:Q19908781|Нальчик шәһәр округы]]''<br/>[[Кабарда-Балкария]] | [[:commons:Category:Kabardino-Balkarian State University|Kabardino-Balkarian State University]] | https://kbsu.ru |- | style='text-align:right'| 226 | data-sort-value="1957" | 1957 | ''[[:d:Q13416757|Диңгез буе дәүләт аграр-технологик университет]]'' | [[Файл:Уссурийск, дома на ул Раздольная.jpg|center|128px]] | [[Уссурийск]] | | http://primacad.ru/<br/>http://www.primacad.ru/ |- | style='text-align:right'| 227 | data-sort-value="1958" | 1958-03-29 | [[Тын океан дәүләт университеты]] | [[Файл:Togu entrance.jpg|center|128px]] | [[Хабаровск крае]]<br/>''[[:d:Q27517125|Хабаровск шәһәр округы]]''<br/>[[Хабарау|Хабаровск]]<br/>''[[:d:Q4200937|Индустриальный районы]]'' | [[:commons:Category:Pacific National University|Pacific National University]] | https://togudv.ru/en/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150424085155/http://togudv.ru/en/ |date=2015-04-24 }}<br/>https://togudv.ru/ru/{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<br/>https://togudv.ru/zh/{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- | style='text-align:right'| 228 | data-sort-value="1958" | 1958 | ''[[:d:Q2324453|Тын океан дәүләт медицина университеты]]'' | [[Файл:Vladivostok State Medical University (October 2024).jpg|center|128px]] | [[Владивосток]] | [[:commons:Category:Vladivostok State Medical University|Vladivostok State Medical University]] | https://tgmu.ru/ |- | style='text-align:right'| 229 | data-sort-value="1958" | 1958-10-17 | ''[[:d:Q4211795|Витус Беринг исемендәге Камчатка дәүләт университеты]]'' | [[Файл:Petropavlovsk-Kamchatsky building 01.jpg|center|128px]] | [[Петропавловск-Камчатский]] | | http://www.kamgu.ru {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250729161633/http://www.kamgu.ru/ |date=2025-07-29 }} |- | style='text-align:right'| 230 | data-sort-value="1958" | 1958-04-01 | ''[[:d:Q4348484|Пенза дәүләт архитектура һәм төзелеш университеты]]'' | | [[Пенза]] | | http://www.pguas.ru/ |- | style='text-align:right'| 231 | data-sort-value="1958" | 1958 | ''[[:d:Q4450874|Тамбов дәүләт техник университеты]]'' | [[Файл:Здание губернской земской управы - 3.jpg|center|128px]] | [[Тамбов]] | [[:commons:Category:TGTU main building|TGTU main building]] | https://tstu.ru/ |- | style='text-align:right'| 232 | data-sort-value="1958" | 1958 | [[Ухта дәүләт техник университеты]] | [[Файл:Ukhta university.JPG|center|128px]] | [[Ухта]]<br/>''[[:d:Q2602523|Ухта шәһәр округы]]''<br/>[[Коми Республикасы]] | [[:commons:Category:Ukhta State Technical University|Ukhta State Technical University]] | https://cn.ugtu.net/<br/>https://en.ugtu.net/<br/>https://fr.ugtu.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250624195336/https://fr.ugtu.net/ |date=2025-06-24 }}<br/>https://угту.рф |- | style='text-align:right'| 233 | data-sort-value="1959" | 1959 | ''[[:d:Q4146737|Төньяк Урал аръягы дәүләт аграр университеты]]'' | [[Файл:Tyumen-TGU.JPG|center|128px]] | [[Төмән]] | [[:commons:Category:Alexander Realschool (Tyumen)|Alexander Realschool (Tyumen)]] | http://www.tsaa.ru |- | style='text-align:right'| 234 | data-sort-value="1959" | 1959-12-30 | ''[[:d:Q4348462|Пенза дәүләт технология университеты]]'' | | | | http://www.penzgtu.ru {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130826202952/http://www.penzgtu.ru/ |date=2013-08-26 }} |- | style='text-align:right'| 235 | data-sort-value="1960" | 1960 | [[Россия халыклар дуслыгы университеты]] | [[Файл:Rudn-024.jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]]<br/>[[Көньяк-Көнбатыш административ округ (Мәскәү)|Көньяк-Көнбатыш административ округ]]<br/>''[[:d:Q122788|Коньково]]'' | [[:commons:Category:Peoples' Friendship University of Russia|Peoples' Friendship University of Russia]] | http://www.rudn.ru<br/>https://ar.rudn.ru/<br/>https://cn.rudn.ru/<br/>https://eng.rudn.ru/<br/>https://esp.rudn.ru/<br/>https://fr.rudn.ru/ |- | style='text-align:right'| 236 | data-sort-value="1960" | 1960-11-22 | [[Төньяк-Көнчыгыш дәүләт университеты]] | | [[Магадан өлкәсе]]<br/>''[[:d:Q27588372|Магадан шәһәр округы]]''<br/>[[Магадан]] | | http://www.svgu.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201129161027/https://www.svgu.ru/ |date=2020-11-29 }} |- | style='text-align:right'| 237 | data-sort-value="1962" | 1962 | ''[[:d:Q4166430|Тын дәүләт аграр университеты]]'' | [[Файл:Донской государственный аграрный университет.jpg|center|128px]] | [[Новочеркасск]] | | http://www.dongau.ru |- | style='text-align:right'| 238 | data-sort-value="1962" | 1962-06-30 | [[Макар Евсевьевич Евсевьев исемендәге Мордовия дәүләт педагогика университеты]] | [[Файл:EVSMGPI.JPG|center|128px]] | [[Саранск]]<br/>''[[:d:Q19915751|Октябрьский районы]]''<br/>''[[:d:Q4145676|Саранск шәһәр бүлгесе]]''<br/>[[Мордовия]] | [[:commons:Category:Evseviev Mordovian State Pedagogical University|Evseviev Mordovian State Pedagogical University]] | http://mordgpi.ru/ |- | style='text-align:right'| 239 | data-sort-value="1962" | 1962 | ''[[:d:Q4460386|Томск дәүләт идарә итү системалары һәм радиоэлектроника университеты]]'' | [[Файл:Tomsk State University of Control Systems and Radioelectronics.jpg|center|128px]] | [[Тум|Томск]] | [[:commons:Category:Tomsk State University of Control Systems and Radioelectronics|Tomsk State University of Control Systems and Radioelectronics]] | http://www.tusur.ru/<br/>http://www.tusur.ru/en/ |- | style='text-align:right'| 240 | data-sort-value="1963" | 1963 | ''[[:d:Q4239251|Красноярск дәүләт университеты]]'' | [[Файл:Krasnoyarsk State University building in December 2006.jpg|center|128px]] | [[Красноярск]] | [[:commons:Category:Krasnoyarsk State University|Krasnoyarsk State University]] | |- | style='text-align:right'| 241 | data-sort-value="1963" | 1963 | ''[[:d:Q4467479|Төмән дәүләт медицина университеты]]'' | [[Файл:Тюменский государственный медицинский университет.jpg|center|128px]] | [[Төмән]] | [[:commons:Category:Tyumen State Medical University|Tyumen State Medical University]] | https://www.tyumsmu.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201209011539/https://www.tyumsmu.ru/ |date=2020-12-09 }} |- | style='text-align:right'| 242 | data-sort-value="1964" | 1964 | ''[[:d:Q4533671|Көньяк-Көнбатыш дәүләт университеты]]'' | [[Файл:Юго-Западный государственный университет.jpg|center|128px]] | [[Курск]] | [[:commons:Category:KurskSTU|KurskSTU]] | http://swsu.ru |- | style='text-align:right'| 243 | data-sort-value="1967" | 1967-10-10 | [[Урал дәүләт икътисад университеты]] | [[Файл:Ural State University of Economics (Aug 2024) - 2.jpg|center|128px]] | [[Екатеринбург]]<br/>[[Екатеринбурның Ленин районы|Екатеринбургның Ленин районы]]<br/>''[[:d:Q19908245|Центр]]''<br/>[[Свердловск өлкәсе]] | [[:commons:Category:Ural State University of Economics|Ural State University of Economics]] | http://www.usue.ru/ |- | style='text-align:right'| 244 | data-sort-value="1967" | 1967-08-17 | [[И. Н. Ульянов исемендәге Чуаш дәүләт университеты]] | [[Файл:Здание Чебоксарского медицинского техникума.jpg|center|128px]] | [[Чабаксар]] | | http://www.chuvsu.ru/ |- | style='text-align:right'| 245 | data-sort-value="1967" | 1967 | ''[[:d:Q3272997|"Мәскәү радиотехника, электроника һәм автоматика институты" (МИРЭА) Россия технология университеты]]'' | [[Файл:МИРЭА — Российский технологический университет, 2024 год.jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]] | [[:commons:Category:MIREA - Russian Technological University|MIREA - Russian Technological University]] | http://www.mirea.ru |- | style='text-align:right'| 246 | data-sort-value="1967" | 1967-01-18 | [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]] | [[Файл:БГПУ (Уфа).jpg|center|128px]] | [[Уфа]]<br/>[[Уфаның Киров районы|Киров районы]]<br/>[[Башкортстан]] | [[:commons:Category:Akmulla Bashkir State Pedagogical University|Akmulla Bashkir State Pedagogical University]] | http://www.bspu.ru/ |- | style='text-align:right'| 247 | data-sort-value="1967" | 1967 | ''[[:d:Q4112965|Владивосток дәүләт университеты]]'' | [[Файл:Кампус.jpg|center|128px]] | [[Владивосток]] | [[:commons:Category:VSUES|VSUES]] | http://vvsu.ru/ |- | style='text-align:right'| 248 | data-sort-value="1968" | 1968-07-18 | [[Казан дәүләт энергетика университеты]] | [[Файл:Kazan State Power Engineering University (2023-07-18) 04.jpg|center|128px]] | [[Казан]]<br/>[[Казанның Киров районы|Киров районы]]<br/>[[Кәҗә бистәсе]]<br/>[[Татарстан]] | [[:commons:Category:Kazan State Power Engineering University|Kazan State Power Engineering University]] | http://www.kgeu.ru/ |- | style='text-align:right'| 249 | data-sort-value="1969" | 1969 | ''[[:d:Q4243511|Кубань дәүләт физкультура, спорт һәм туризм университеты]]'' | [[Файл:2023-10-22. Краснодар DSC 7545.jpg|center|128px]] | [[Краснодар]] | | https://kgufkst.ru/ |- | style='text-align:right'| 250 | data-sort-value="1970" | 1970 | ''[[:d:Q4397991|Бөтенрусия дәүләт юстиция университеты]]'' | [[Файл:Всероссийский государственный университет юстиции (Ростов-на-Дону).jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]] | [[:commons:Category:Russian Law Academy of Ministry of Justice|Russian Law Academy of Ministry of Justice]] | http://rpa-mu.ru {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220614165858/https://rpa-mu.ru/ |date=2022-06-14 }} |- | style='text-align:right'| 251 | data-sort-value="1970" | 1970 | ''[[:d:Q4476757|Урал дәүләт физкультура университеты]]'' | [[Файл:Здание филиала Уральского государственного университета физической культуры в Екатеринбурге.jpg|center|128px]] | [[Чиләбе]] | [[:commons:Category:Ural State University of Physical Culture|Ural State University of Physical Culture]] | https://www.uralgufk.ru/ |- | style='text-align:right'| 252 | data-sort-value="1971" | 1971 | ''[[:d:Q4304092|Мәскәү дәүләт техник граждан авиациясе университеты]]'' | [[Файл:Московский государственный технический университет гражданской авиации (30970622913).jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]] | [[:commons:Category:Moscow State Technical University of Civil Aviation|Moscow State Technical University of Civil Aviation]] | http://www.mstuca.ru/ |- | style='text-align:right'| 253 | data-sort-value="1971" | 1971 | [[Төмән дәүләт архитектура-төзелеш университеты]] | [[Файл:Строительная академия (Тюмень)-3.jpg|center|128px]] | [[Төмән]] | | http://www.tgasu.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241014052520/https://www.tgasu.ru/ |date=2024-10-14 }} |- | style='text-align:right'| 254 | data-sort-value="1972" | 1972 | [[Урал дәүләт архитектура-сәнгать университеты]] | [[Файл:УралГАХА.jpg|center|128px]] | [[Екатеринбург]] | [[:commons:Category:University of Architecture and Art (Yekaterinburg)|University of Architecture and Art (Yekaterinburg)]] | http://www.usaaa.ru/ |- | style='text-align:right'| 255 | data-sort-value="1972" | 1972 | ''[[:d:Q2563821|Дагстан дәүләт техник университеты]]'' | [[Файл:Дагестанский ГТУ.jpg|center|128px]] | [[Махачкала]] | | https://www.dstu.ru/ |- | style='text-align:right'| 256 | data-sort-value="1973" | 1973 | ''[[:d:Q4406404|Идел буе дәүләт тимер юллар университеты]]'' | [[Файл:Samara State University of Transport Communications main building.jpg|center|128px]] | [[Самар]] | [[:commons:Category:Samara State University of Transport Communications|Samara State University of Transport Communications]] | http://www.samgups.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200320195750/https://www.samgups.ru/ |date=2020-03-20 }} |- | style='text-align:right'| 257 | data-sort-value="1974" | 1974 | [[Ф.М. Достоевский исемендәге Омск дәүләт университеты|Омск дәүләт университеты]] | [[Файл:Главный корпус ОмГУ им. Ф.М. Достоевского.jpg|center|128px]] | [[Омск өлкәсе]] | | http://www.omsu.ru {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060618095912/http://www.omsu.ru/ |date=2006-06-18 }} |- | style='text-align:right'| 258 | data-sort-value="1975" | 1975 | ''[[:d:Q4064597|Амур дәүләт университеты]]'' | [[Файл:Амурский Государственный университет.JPG|center|128px]] | [[Благовещенск]] | [[:commons:Category:Amur State University|Amur State University]] | http://www.amursu.ru/ |- | style='text-align:right'| 259 | data-sort-value="1975" | 1975 | [[Иркутск дәүләт бәйләнеш юллары университеты|Иркутск дәүләт тимер юл транспорты университеты]] | [[Файл:Irgups.jpg|center|128px]] | [[Иркутск]] | [[:commons:Category:Irkutsk State Transport University|Irkutsk State Transport University]] | http://www.irgups.ru<br/>https://www.irgups.ru/ |- | style='text-align:right'| 260 | data-sort-value="1975" | 1975 | ''[[:d:Q4336880|Орёл дәүләт аграр университеты]]'' | [[Файл:Oryol State Agrarian University - Main building.jpg|center|128px]] | [[Орёл]] | [[:commons:Category:Oryol State Agrarian University|Oryol State Agrarian University]] | http://www.orelsau.ru |- | style='text-align:right'| 261 | data-sort-value="1976" | 1976 | [[Чиләбе дәүләт университеты]] | [[Файл:Chelyabinsk State University (June 2025) - 0 1.jpg|center|128px]] | [[Чиләбе]] | [[:commons:Category:Chelyabinsk State University|Chelyabinsk State University]] | http://www.csu.ru/ |- | style='text-align:right'| 262 | data-sort-value="1978" | 1978 | ''[[:d:Q4081704|Василий Яковлевич Горин исемендәге Белгород дәүләт аграр университеты]]'' | | [[Белгород]] | | http://www.bsaa.edu.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140117160647/http://www.bsaa.edu.ru/ |date=2014-01-17 }} |- | style='text-align:right'| 263 | data-sort-value="1978" | 1978 | [[Белгород кооперация, икътисад һәм хокук университеты]] | [[Файл:BUPK.jpg|center|128px]] | [[Белгород]] | | http://www.bukep.ru {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140208015235/http://bukep.ru/ |date=2014-02-08 }} |- | style='text-align:right'| 264 | data-sort-value="1979" | 1979-09-01 | [[Россия дәүләт һөнәри-педагогика университеты]] | [[Файл:Architecture of Yekaterinburg (July '22) - 9.jpg|center|128px]] | [[Екатеринбурның Орджоникидзе районы|Екатиринбурның Орҗоникидзе районы]] | [[:commons:Category:Russian State Vocational Pedagogical University|Russian State Vocational Pedagogical University]] | http://www.rsvpu.ru/ |- | style='text-align:right'| 265 | data-sort-value="1980" | 1980 | ''[[:d:Q4097525|Брянск дәүләт аграр университеты]]'' | [[Файл:Bgau-2015.JPG|center|128px]] | [[Брянск]] | | http://www.bgsha.com/ |- | style='text-align:right'| 266 | data-sort-value="1980" | 1980 | [[Волгоград дәүләт университеты]] | [[Файл:Volgograd State University 003.jpg|center|128px]] | [[Волгоград]] | [[:commons:Category:Volgograd State University|Volgograd State University]] | http://www.volsu.ru/ |- | style='text-align:right'| 267 | data-sort-value="1981" | 1981 | ''[[:d:Q4366451|Идел буе дәүләт сервис университеты]]'' | [[Файл:Пвгус.jpg|center|128px]] | [[Тольятти]] | [[:commons:Category:Volga Region State University of Service|Volga Region State University of Service]] | http://www.tolgas.ru/vrsus/university/ |- | style='text-align:right'| 268 | data-sort-value="1981" | 1981-06-25 | ''[[:d:Q28656901|Валерий Мухамедович Коков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт аграр университеты]]'' | | [[Налчык]] | | http://www.kbgau.ru |- | style='text-align:right'| 269 | data-sort-value="1986" | 1986 | ''[[:d:Q4446468|Соргыт дәүләт педагогика университеты]]'' | | [[Соргыт]] | [[:commons:Category:Surgut State Pedagogical University|Surgut State Pedagogical University]] | http://www.surgpu.ru {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160618011544/http://www.surgpu.ru/ |date=2016-06-18 }} |- | style='text-align:right'| 270 | data-sort-value="1988" | 1988 | ''[[:d:Q4318744|Нижневартовск дәүләт университеты]]'' | [[Файл:Главный корпус НВГУ.jpg|center|128px]] | [[Түбән Варта]] | [[:commons:Category:Nizhnevartovsk State University|Nizhnevartovsk State University]] | https://nvsu.ru/{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- | style='text-align:right'| 271 | data-sort-value="1989" | 1989 | ''[[:d:Q4325440|Андрей Дмитриевич Крячков исемендәге Новосибирск дәүләт архитектура, дизайн һәм сәнгатьләр университеты]]'' | [[Файл:Здание госучреждений, Новосибирск.jpg|center|128px]] | [[Новосибирск]]<br/>[[Новосибирскиның Үзәк районы]] | | http://nsuada.ru/en |- | style='text-align:right'| 272 | data-sort-value="1989" | 1989 | ''[[:d:Q4377625|Шолом-Алейхем исемендәге Амур буе дәүләт университеты]]'' | [[Файл:ПГУ им. Шолом-Алейхема.jpg|center|128px]] | [[Яһүд автономияле өлкәсе]] | | http://pgusa.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120422152930/http://pgusa.ru/ |date=2012-04-22 }} |- | style='text-align:right'| 273 | data-sort-value="1990" | 1990 | ''[[:d:Q1084099|Санкт-Петербург христиан университеты]]'' | | [[Санкт-Петербург]] | | http://www.spbcu.ru/ |- | style='text-align:right'| 274 | data-sort-value="1990" | 1990 | ''[[:d:Q4152027|Гуманитар университет]]'' | [[Файл:Гуманитарный университет(зимой).jpg|center|128px]] | [[Екатеринбург]] | [[:commons:Category:Humanitarian University|Humanitarian University]] | http://www.gu-ural.ru/ |- | style='text-align:right'| 275 | data-sort-value="1990" | 1990-12-27 | ''[[:d:Q4407744|Санкт-Петербург идарә технологияләре һәм икътисад университеты]]'' | | [[Санкт-Петербург]] | | https://www.spbume.ru/ |- | style='text-align:right'| 276 | data-sort-value="1991" | 1991 | ''[[:d:Q118736|Мәскәү бәйсез университеты]]'' | [[Файл:IUM Building.JPG|center|128px]] | [[Мәскәү]] | | http://ium.mccme.ru/ |- | style='text-align:right'| 277 | data-sort-value="1991" | 1991 | [[Россия дәүләт гуманитар университеты]] | [[Файл:RGGU facade (Nikolskaya) 01.jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]] | [[:commons:Category:Russian State University for the Humanities|Russian State University for the Humanities]] | https://www.rsuh.ru/ |- | style='text-align:right'| 278 | data-sort-value="1991" | 1991 | ''[[:d:Q4153929|Дагстан дәүләт халык хуҗалыгы университеты]]'' | | [[Махачкала]] | | https://dgunh.ru/ |- | style='text-align:right'| 279 | data-sort-value="1991" | 1991-09-14 | ''[[:d:Q4288589|Мәскәү халыкара университеты]]'' | [[Файл:Главный корпус Московского международного университета со стороны Ленинградского шоссе.jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]] | [[:commons:Category:International University in Moscow|International University in Moscow]] | https://mi.university/ |- | style='text-align:right'| 280 | data-sort-value="1991" | 1991 | ''[[:d:Q4376232|Изге Тихон Православ гуманитар университеты]]'' | [[Файл:Московский епархиальный дом 7 апреля 2025 года (6).jpg|center|128px]] | | [[:commons:Category:St. Tikhon Orthodox University|St. Tikhon Orthodox University]] | http://pstgu.ru/ |- | style='text-align:right'| 281 | data-sort-value="1991" | 1991 | ''[[:d:Q4398106|Россия яңа университеты]]'' | [[Файл:РосНОУ 20220810 102124.jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]] | | http://www.rosnou.ru/ |- | style='text-align:right'| 282 | data-sort-value="1992" | 1992 | ''[[:d:Q4258144|Александр Сергеевич Пушкин исемендәге Ленинград дәүләт университеты]]'' | | [[Санкт-Петербург]] | [[:commons:Category:Pushkin Leningrad State University|Pushkin Leningrad State University]] | https://www.lengu.ru |- | style='text-align:right'| 283 | data-sort-value="1993" | 1993 | ''[[:d:Q4144551|Таулы Алтай дәүләт университеты]]'' | [[Файл:Gasu a 1.jpg|center|128px]] | [[Таулы Алтай]] | | http://www.gasu.ru/ |- | style='text-align:right'| 284 | data-sort-value="1993" | 1993 | ''[[:d:Q4288333|Халыкара Көнчыгыш Европа университеты]]'' | [[Файл:IEEU building in Izhevsk.jpg|center|128px]] | [[Ижау]] | [[:commons:Category:International East-European University|International East-European University]] | http://www.mveu.ru/ |- | style='text-align:right'| 285 | data-sort-value="1993" | 1993 | ''[[:d:Q4398112|Изге Алладан сүз итүче Яхъя исемендәге Россия православ университеты]]'' | [[Файл:Eggs. Russian Orthodox University. University Administration. 2013-06-03, Moscow.JPG|center|128px]] | [[Мәскәү]] | [[:commons:Category:Russian Orthodox University|Russian Orthodox University]] | http://rpu-rf.ru/ |- | style='text-align:right'| 286 | data-sort-value="1993" | 1993-05-26 | ''[[:d:Q4446469|Соргыт дәүләт университеты]]'' | [[Файл:Главный корпус Сургутского Государственного Университета.jpg|center|128px]] | [[Соргыт]] | [[:commons:Category:Surgut State University|Surgut State University]] | http://www.surgu.ru |- | style='text-align:right'| 287 | data-sort-value="1993" | 1993 | ''[[:d:Q30257746|Сергей Юльевич Витте исемендәге Мәскәү университеты]]'' | | [[Мәскәү]] | | https://www.muiv.ru/ |- | style='text-align:right'| 288 | data-sort-value="1994" | 1994-05-31<br/>1918-02-24 | [[Омск дәүләт аграр университеты|Пётр Аркадьевич Столыпин исемендәге Омск дәүләт аграр университеты]] | [[Файл:Agraruni Omsk.JPG|center|128px]] | [[Омск]]<br/>[[Омск өлкәсе]]<br/>[[Совет административ округы (Омск)|Совет административ округы]] | [[:commons:Category:Omsk State Agrarian University|Omsk State Agrarian University]] | http://www.omgau.ru {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170830003729/http://www.omgau.ru/ |date=2017-08-30 }} |- | style='text-align:right'| 289 | data-sort-value="1994" | 1994<br/>1994-11-28 | ''[[:d:Q929378|Санкт-Петербургтагы Европа университеты]]'' | [[Файл:LogoEU 07 rus center.png|center|128px]] | [[Санкт-Петербург]] | [[:commons:Category:European University at Saint Petersburg|European University at Saint Petersburg]] | http://www.eu.spb.ru |- | style='text-align:right'| 290 | data-sort-value="1994" | 1994 | ''[[:d:Q1366589|«Дубна» дәүләт университеты]]'' | [[Файл:Университет Дубна.jpg|center|128px]] | [[Дубна]] | [[:commons:Category:Dubna University|Dubna University]] | https://www.uni-dubna.ru/ |- | style='text-align:right'| 291 | data-sort-value="1994" | 1994 | ''[[:d:Q4146754|Гуманитар фәннәр дәүләт академик университеты]]'' | [[Файл:Moscow, Maronovsky 26 May 2010 02.JPG|center|128px]] | [[Мәскәү]] | [[:commons:Category:State Academic University for the Humanities|State Academic University for the Humanities]] | https://gaugn.ru/<br/>https://gaugn.ru/en-us/ |- | style='text-align:right'| 292 | data-sort-value="1994" | 1994 | [[В. Г. Тимирясов исемендәге Казан инновацион университеты]] | [[Файл:Дом Манакова.jpg|center|128px]] | [[Казан]]<br/>[[Казанның Вахитов районы|Вахит районы]]<br/>[[Татарстан]] | | http://www.киу.рф |- | style='text-align:right'| 293 | data-sort-value="1995" | 1995 | [[Тыва дәүләт университеты]] | [[Файл:TuvSU.jpg|center|128px]] | [[Кызыл (шәһәр)|Кызыл]] | [[:commons:Category:Tuvan State University|Tuvan State University]] | http://tuvsu.ru {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140115105045/http://tuvsu.ru/ |date=2014-01-15 }} |- | style='text-align:right'| 294 | data-sort-value="1995" | 1995 | [[Курган дәүләт университеты]] | [[Файл:Okn-117-1.jpg|center|128px]] | [[Курган]] | [[:commons:Category:Kurgan State University|Kurgan State University]] | http://www.kgsu.ru/ |- | style='text-align:right'| 295 | data-sort-value="1995" | 1995-03-01 | ''[[:d:Q4304063|Мәскәү шәһәр педагогика университеты]]'' | [[Файл:Представительский корпус МГПУ на улице Садовая-Самотёчная, д. 8. У входа.jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]] | | http://www.mgpu.ru/ |- | style='text-align:right'| 296 | data-sort-value="1995" | 1995 | ''[[:d:Q4304319|«Синергия» Мәскәү финанс-сәнәгый университеты]]'' | [[Файл:Elpendaĵo de la Universitato Sinergia.jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]] | [[:commons:Category:Synergy University|Synergy University]] | http://synergy.ru/ |- | style='text-align:right'| 297 | data-sort-value="1996" | 1996 | ''[[:d:Q4146807|Гатчина дәүләт университеты]]'' | | | | http://www.gief.ru/ |- | style='text-align:right'| 298 | data-sort-value="1996" | 1996 | ''[[:d:Q4304064|Мәскәү дәүләт психология һәм педагогика университеты]]'' | | [[Мәскәү]] | | http://mgppu.ru |- | style='text-align:right'| 299 | data-sort-value="1997" | 1997 | ''[[:d:Q123422536|Евразия икътисади җәмгыятенең Парламентара Ассамблеясе каршысындагы университет]]'' | | [[Санкт-Петербург]] | | https://miep.spb.ru/ |- | style='text-align:right'| 300 | data-sort-value="1997" | 1997 | ''[[:d:Q134732210|Идарә һәм инновацион технологияләр университеты]]'' | | [[Мәскәү]] | | https://uuait.ru/ |- | style='text-align:right'| 301 | data-sort-value="1998" | 1998 | ''[[:d:Q7090782|Себер юридик университеты]]'' | | [[Омск]] | [[:commons:Category:The Omsk Law Institute|The Omsk Law Institute]] | https://siblu.ru/ |- | style='text-align:right'| 302 | data-sort-value="1998" | 1998 | ''[[:d:Q7381992|Россия гадел хөкем университеты]]'' | | [[Мәскәү]] | | http://www.raj.ru |- | style='text-align:right'| 303 | data-sort-value="1999" | 1999 | ''[[:d:Q30257684|Institute of World Civilizations]]'' | | [[Мәскәү]]<br/>''[[:d:Q2704875|Yakimanka District]]'' | [[:commons:Category:Leninsky Prospekt, 1|Leninsky Prospekt, 1]] | https://uwc-z.ru/ |- | style='text-align:right'| 304 | data-sort-value="2001" | 2001 | ''[[:d:Q4533707|Югра дәүләт университеты]]'' | [[Файл:Ugrasu glavnii korpus.JPG|center|128px]] | [[Ханты-Мансийск]] | [[:commons:Category:Yugra State University|Yugra State University]] | https://www.ugrasu.ru/ |- | style='text-align:right'| 305 | data-sort-value="2003" | 2003 | ''[[:d:Q1987532|Заокский адвентист университеты]]'' | [[Файл:Zaokskiy, Tulskaya oblast', Russia, 301000 - panoramio (6).jpg|center|128px]] | | [[:commons:Category:Zaoksky Adventist University|Zaoksky Adventist University]] | http://www.zau.ru/ |- | style='text-align:right'| 306 | data-sort-value="2009" | 2009-10-21 | ''[[:d:Q4398096|Россия халыкара олимпик университеты]]'' | [[Файл:RussianInternationalOlympicUniversity1.JPG|center|128px]] | [[Сочи]] | [[:commons:Category:Russian International Olympic University|Russian International Olympic University]] | http://olympicuniversity.ru |- | style='text-align:right'| 307 | data-sort-value="2009" | 2009 | ''[[:d:Q97119369|Россия ислам университеты (Грозный)]]'' | [[Файл:Russian Islamic University 17.jpg|center|128px]] | [[Грозный]] | [[:commons:Category:Russian Islamic university Grozny|Russian Islamic university Grozny]] | http://риу-грозный.рф/ |- | style='text-align:right'| 308 | data-sort-value="2011" | 2011-10-12 | [[И. И. Мечников исемендәге Төньяк-Көнбатыш дәүләт медицина университеты]] | [[Файл:Павильон 1-3 СЗГМУ.jpg|center|128px]] | [[Санкт-Петербург]] | [[:commons:Category:Mechnikov North-West State Medical University|Mechnikov North-West State Medical University]] | https://www.szgmu.ru/ |- | style='text-align:right'| 309 | data-sort-value="2012" | 2012-12-29<br/>1930 | [[Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты]] | [[Файл:Санкт-Петербургский государственный экономический университет.jpg|center|128px]] | [[Санкт-Петербург]]<br/>[[Үзәк районы (Санкт-Петербург)|Санкт-Петербургның Үзәк районы]] | [[:commons:Category:Saint Petersburg State University of Economics|Saint Petersburg State University of Economics]] | http://www.unecon.ru/<br/>https://cn.unecon.ru/<br/>https://en.unecon.ru/ |- | style='text-align:right'| 310 | data-sort-value="2012" | 2012 | [[Иннополис университеты|Иннополис Университеты]] | [[Файл:Главное здание Университета Иннополис.JPG|center|128px]] | [[Казан]]<br/>[[Иннополис]] | [[:commons:Category:Innopolis University|Innopolis University]] | https://innopolis.university/ |- | style='text-align:right'| 311 | data-sort-value="2012" | 2012 | ''[[:d:Q19908493|Адмирал Степан Осипович Макаров исемендәге Дәүләт диңгез һәм елга флоты университеты]]'' | [[Файл:СПбГУВК.JPG|center|128px]] | [[Санкт-Петербург]] | [[:commons:Category:Admiral Makarov State Maritime Academy|Admiral Makarov State Maritime Academy]] | https://gumrf.ru/ |- | style='text-align:right'| 312 | data-sort-value="2012" | 2012-11-28 | ''[[:d:Q56173858|Иваново дәүләт политехника университеты]]'' | [[Файл:Ivgpuofficialphoto.jpg|center|128px]] | [[Иваново]] | [[:commons:Category:Ivanovo State Politechnic University|Ivanovo State Politechnic University]] | http://www.ivgpu.com/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250307073714/https://www.ivgpu.com/ |date=2025-03-07 }} |- | style='text-align:right'| 313 | data-sort-value="2013" | 2013-10-24 | ''[[:d:Q16423702|Вологда дәүләт университеты]]'' | [[Файл:VSTU Vologda Rektorat.jpg|center|128px]] | [[Вологда]] | | https://vogu35.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231210193342/https://vogu35.ru/ |date=2023-12-10 }} |- | style='text-align:right'| 314 | data-sort-value="2013" | 2013 | ''[[:d:Q28051107|Урал тау-металлургия компаниясе техник университеты]]'' | [[Файл:UMMC University (September 2024).jpg|center|128px]] | [[Югары Пышма шәһәр округы|Югары Пышма шәһәр бүлгесе]] | [[:commons:Category:Technical University of UMMC|Technical University of UMMC]] | http://tu-ugmk.com/<br/>https://eduugmk.com/ |- | style='text-align:right'| 315 | data-sort-value="2015" | 2015-01-28 | ''[[:d:Q123501729|Донбасс дәүләт юстиция университеты]]'' | [[Файл:Евгений Забарчук посетил Донбасский государственный университет юстиции.jpg|center|128px]] | [[Донецк]] | [[:commons:Category:Donbass State University of Justice|Donbass State University of Justice]] | https://donbassla.ru/ |- | style='text-align:right'| 316 | data-sort-value="2019" | 2019-07-01 | ''[[:d:Q90902449|Сириус университеты]]'' | | [[Сочи]] | | https://siriusuniversity.ru/ |- | style='text-align:right'| 317 | data-sort-value="2021" | 2021-02 | ''[[:d:Q121767764|Евразия халыкара университеты]]'' | | | | https://evrazuniversitet.com/ |- | style='text-align:right'| 318 | data-sort-value="2022" | 2022 | [[Уфа фән һәм технологияләр университеты]] | [[Файл:Bashkir State University at night.jpg|center|128px]] | [[Уфаның Киров районы|Киров районы]]<br/>[[Уфа]]<br/>[[Башкортстан]] | [[:commons:Category:Ufa University of Science and Technology|Ufa University of Science and Technology]] | https://uust.ru |- | style='text-align:right'| 319 | | ''[[:d:Q4325439|Себер дәүләт су транспорты университеты]]'' | [[Файл:Novosibirsk State Academy of Water Transport.jpg|center|128px]] | [[Новосибирск]] | [[:commons:Category:Shchetinkin Street 33, Novosibirsk|Shchetinkin Street 33, Novosibirsk]] | http://www.ssuwt.ru |- | style='text-align:right'| 320 | | ''[[:d:Q4537262|Арктика дәүләт агротехнология университеты]]'' | [[Файл:Нуурал.JPG|center|128px]] | [[Якутия]]<br/>[[Якутск]] | | http://www.agatu.ru/ |- | style='text-align:right'| 321 | | ''[[:d:Q4761983|Ангарск дәүләт техник университеты]]'' | [[Файл:Ангарская государственная техническая академия.jpg|center|128px]] | [[Ангарск]] | | http://angtu.ru |- | style='text-align:right'| 322 | | ''[[:d:Q28666930|Мәгарифне үстерү корпоратив университеты]]'' | | [[Мәскәү]] | | https://kuro-mo.ru/ |- | style='text-align:right'| 323 | | ''[[:d:Q137273503|Н. Г. Жиганов аатынан Казаннааҕы судаарыстыбаннай консерватория]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 324 | | ''[[:d:Q138662733|Central University]]'' | | [[Мәскәү]] | | https://cu.ru/ |- | style='text-align:right'| 325 | | ''[[:d:Q138795760|Железногорский филиал СибГАУ]]'' | [[Файл:Zheleznogorsk branch of Siberian State Aerospace University.jpg|center|128px]] | [[Железногорск (Красноярск крае)|Железногорск]] | [[:commons:Category:Zheleznogorsk branch of Siberian State Aerospace University|Zheleznogorsk branch of Siberian State Aerospace University]] | |- | style='text-align:right'| 326 | | ''[[:d:Q138795792|Железногорский филиал КГПУ им. Астафьева]]'' | [[Файл:Zheleznogorsk 07.jpg|center|128px]] | [[Железногорск (Красноярск крае)|Железногорск]] | [[:commons:Category:Zheleznogorsk branch of Krasnoyarsk State Pedagogical University|Zheleznogorsk branch of Krasnoyarsk State Pedagogical University]] | |- | style='text-align:right'| 327 | | ''[[:d:Q138795807|филиал СФУ в Железногорске]]'' | [[Файл:Zheleznogorsk 53.jpg|center|128px]] | [[Железногорск (Красноярск крае)|Железногорск]] | [[:commons:Category:Zheleznogorsk branch of the Siberian Federal University|Zheleznogorsk branch of the Siberian Federal University]] | |} {{Wikidata list end}} == Академияләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P17 wd:Q159. ?item wdt:P31 wd:Q162633 } |section= |sort=P571 |columns=number:#,P571:нигезләнү,label:Исем,p18,p131:урнашу,p373:Викиҗыентык,p856:веб-сайт}} {| class='wikitable sortable' ! # ! нигезләнү ! Исем ! рәсем ! урнашу ! Викиҗыентык ! веб-сайт |- | style='text-align:right'| 1 | data-sort-value="1721" | 1721 | [[Санкт-Петербург руханилар академиясе]] | [[Файл:St. Petersburg academy.jpg|center|128px]] | [[Санкт-Петербург]] | [[:commons:Category:Saint Petersburg Theological Academy|Saint Petersburg Theological Academy]] | https://spbda.ru/ |- | style='text-align:right'| 2 | data-sort-value="1773" | 1773 | ''[[:d:Q4303894|Мәскәү дәүләт хореография академиясе]]'' | [[Файл:Московская академия хореографии, октябрь 2024.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q862100|Хамовники]]'' | | https://balletacademy.ru/ |- | style='text-align:right'| 3 | data-sort-value="1808" | 1808 | ''[[:d:Q4407660|Санкт-Петербург дәүләт ветеринария медицинасы академиясе]]'' | [[Файл:Черниговская 5 01.jpg|center|128px]] | [[Мәскәү районы (Санкт-Петербург)]] | [[:commons:Category:Chernigovskaya Street, 5|Chernigovskaya Street, 5]] | http://www.spbgavm.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210118031032/https://spbgavm.ru/ |date=2021-01-18 }} |- | style='text-align:right'| 4 | data-sort-value="1865" | 1865 | ''[[:d:Q1531782|Климент Аркадьевич Тимирязев исемендәге Мәскәү авыл хуҗалыгы академиясе]]'' | [[Файл:Moscow 08-2012 Petrovsko-Razumovskoe img01.jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]] | [[:commons:Category:Timiryazev Academy of Agriculture|Timiryazev Academy of Agriculture]] | http://www.timacad.ru |- | style='text-align:right'| 5 | data-sort-value="1876" | 1876-01-09 | ''[[:d:Q2652597|А. Л. Штиглиц исемендәге Санкт-Петербург дәүләт сәнәгый һәм сәнгати дизайн академиясе]]'' | [[Файл:Art and Industry Academy SPB 02.jpg|center|128px]] | [[Санкт-Петербург]] | [[:commons:Category:Art and Industry Academy Stieglitz|Art and Industry Academy Stieglitz]] | http://ghpa.ru |- | style='text-align:right'| 6 | data-sort-value="1885" | 1885-05-21 | ''[[:d:Q4407669|Санкт-Петербург медицина табиблары белемен арттыру академиясе]]'' | [[Файл:Post Card Giduv.jpg|center|128px]] | [[Санкт-Петербург]] | [[:commons:Category:St.-Petersburg Medical Academy of Postgraduate Studies|St.-Petersburg Medical Academy of Postgraduate Studies]] | http://spbmapo.ru |- | style='text-align:right'| 7 | data-sort-value="1911" | 1911 | ''[[:d:Q4123678|Вологда дәүләт сөтчелек сәнәгате академиясе]]'' | [[Файл:Главный корпус Вологодской ГМХА им. Н.В. Верещагина.jpg|center|128px]] | [[Вологда]] | | http://molochnoe.ru/ |- | style='text-align:right'| 8 | data-sort-value="1918" | 1918 | ''[[:d:Q4351501|Пермь дәүләт фармацевтика академиясе]]'' | | [[Пермь]] | | http://www.pfa.ru/ |- | style='text-align:right'| 9 | data-sort-value="1919" | 1919 | ''[[:d:Q4059262|Хезмәт һәм социаль мөнәсәбәтләр академиясе]]'' | | [[Мәскәү]] | | http://www.atiso.ru/ |- | style='text-align:right'| 10 | data-sort-value="1919" | 1919 | [[К. И. Скрябин исемендәге Мәскәү дәүләт ветеринария медицинасы һәм биотехнологиясе академиясе|К.И. Скрябин ис. Мәскәү дәүләт ветеринар медицинасы һәм биотехнология академиясе]] | | [[Мәскәү]] | | http://www.mgavm.ru/ |- | style='text-align:right'| 11 | data-sort-value="1919" | 1919 | ''[[:d:Q4406366|Самар дәүләт авыл хуҗалыгы академиясе]]'' | | [[Самар]] | | http://www.ssaa.ru/ |- | style='text-align:right'| 12 | data-sort-value="1920" | 1920-04-22 | [[Казан дәүләт медицина академиясе]] | [[Файл:Kazan State Medical Academy building (2024-05-18) 07.jpg|center|128px]] | [[Казан]]<br/>[[Казанның Вахитов районы|Вахит районы]]<br/>[[Татарстан]] | [[:commons:Category:Kazan State Medical Academy|Kazan State Medical Academy]] | https://kgma.info/ |- | style='text-align:right'| 13 | data-sort-value="1921" | 1921 | [[Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясе]] | [[Файл:RAGS-Moscow2.jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]] | [[:commons:Category:Russian Presidential Academy of National Economy and Public Administration|Russian Presidential Academy of National Economy and Public Administration]] | https://www.ranepa.ru/ |- | style='text-align:right'| 14 | data-sort-value="1927" | 1927 | ''[[:d:Q4059246|Мәгариф хезмәткәрләренең квалификацияләрен арттыру һәм яңа һөнәр үзләштерү академиясе]]'' | | | | http://www.apkpro.ru/ |- | style='text-align:right'| 15 | data-sort-value="1929" | 1929-11-26 | ''[[:d:Q103920592|Волгоград дәүләт өстәмә профессиональ белем алу академиясе]]'' | | [[Волгоград]] | | https://vgapkro.ru/ |- | style='text-align:right'| 16 | data-sort-value="1930" | 1930 | ''[[:d:Q4196593|Иваново дәүләт медицина академиясе]]'' | [[Файл:Мед. Академия.JPG|center|128px]] | [[Иваново]] | | http://www.isma.ivanovo.ru/ |- | style='text-align:right'| 17 | data-sort-value="1930" | 1930 | ''[[:d:Q4196594|Иваново дәүләт авыл хуҗалыгы академиясе]]'' | [[Файл:Ивановская Государственная Сельскохозяйственная Академия - panoramio.jpg|center|128px]] | [[Иваново]] | [[:commons:Category:Ivanovo state agricultural academy|Ivanovo state agricultural academy]] | http://www.ivgsha.ru/ |- | style='text-align:right'| 18 | data-sort-value="1930" | 1930 | ''[[:d:Q4318621|Нижгар дәүләт авыл хуҗалыгы академиясе]]'' | [[Файл:Nizhny Novgorod State Agricultural Academy.jpg|center|128px]] | [[Түбән Новгород]]<br/>[[Идел буе федераль округы]] | | http://nnsaa.ru/<br/>https://nnsaa.ru/ |- | style='text-align:right'| 19 | data-sort-value="1930" | 1930-12-01 | ''[[:d:Q4397981|Россия дәвамлы медицина һөнәри белем алу академиясе]]'' | [[Файл:Widows House (Moscow) 20240403 154932.jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]] | [[:commons:Category:Russian Medical Academy of Postgraduate Education|Russian Medical Academy of Postgraduate Education]] | http://rmapo.ru |- | style='text-align:right'| 20 | data-sort-value="1931" | 1931 | ''[[:d:Q4127435|Бөтенрусия тышкы сәүдә академиясе]]'' | [[Файл:VAVT entrance.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2359096|Раменки]]''<br/>''[[:d:Q4473718|Пудовикин урамы]]''<br/>[[Мәскәү]] | | http://vavt.ru<br/>http://www.vavt.ru/ |- | style='text-align:right'| 21 | data-sort-value="1931" | 1931-04-20 | ''[[:d:Q4408431|Сарытау дәүләт юридик академиясе]]'' | [[Файл:СГЮА корпус 3.jpg|center|128px]] | [[Сарытау]] | [[:commons:Category:Saratov State Law Academy|Saratov State Law Academy]] | http://www.sgap.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101203145041/http://www.sgap.ru/ |date=2010-12-03 }} |- | style='text-align:right'| 22 | data-sort-value="1933" | 1933 | ''[[:d:Q4059227|РФ Гадәттән тыш хәлләр министрлыгының Дәүләт янгын сүндерү хезмәте академиясе]]'' | | [[Мәскәү]] | | https://www.academygps.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250811084157/https://academygps.ru/ |date=2025-08-11 }} |- | style='text-align:right'| 23 | data-sort-value="1933" | 1933 | ''[[:d:Q4198174|Ижау дәүләт медицина академиясе]]'' | [[Файл:Учебно-лабораторный корпус.jpg|center|128px]] | [[Ижауның Индустриаль районы|Индустриаль районы]] | [[:commons:Category:Izhevsk State Medical Academy|Izhevsk State Medical Academy]] | http://www.igma.ru/ |- | style='text-align:right'| 24 | data-sort-value="1933" | 1933 | ''[[:d:Q4326202|Новочеркасск дәүләт мелиорация академиясе]]'' | [[Файл:Novocherkassk State Academy of Melioration.jpg|center|128px]] | [[Новочеркасск]] | [[:commons:Category:Novocherkassk State Reclamation Academy|Novocherkassk State Reclamation Academy]] | http://www.ngma.su/ |- | style='text-align:right'| 25 | data-sort-value="1934" | 1934 | ''[[:d:Q5279909|Россия Федерациясе Чит ил эшләре министрлыгының Дипломатия академиясе]]'' | [[Файл:Diplomatic academy of Russia (Ostozhenka 53).jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]] | [[:commons:Category:Diplomatic academy of Russia|Diplomatic academy of Russia]] | http://www.dipacademy.ru/ |- | style='text-align:right'| 26 | data-sort-value="1934" | 1934 | ''[[:d:Q30532544|Россия җәза үтәтү буенча федераль хезмәтенең Хокук һәм идарә академиясе]]'' | [[Файл:Академия ФСИН России.jpg|center|128px]] | [[Рязань]] | [[:commons:Category:Academy of Law Management of the Federal Penal Service of Russia|Academy of Law Management of the Federal Penal Service of Russia]] | http://apu.fsin.su/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230720150820/https://apu.fsin.su/ |date=2023-07-20 }} |- | style='text-align:right'| 27 | data-sort-value="1941" | 1941 | ''[[:d:Q4248042|Курган дәүләт авыл хуҗалыгы академиясе]]'' | [[Файл:Faculty of Agronomy building Kurgan State Agricultural Academy.jpg|center|128px]] | [[Курган]] | | http://www.ksaa.zaural.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220618135829/https://www.ksaa.zaural.ru/ |date=2022-06-18 }} |- | style='text-align:right'| 28 | data-sort-value="1944" | 1944 | ''[[:d:Q4336165|Ырынбур дәүләт медицина академиясе]]'' | [[Файл:Оренбургская государственная медицинская академия.jpg|center|128px]] | [[Ырынбур]] | [[:commons:Category:Orenburg State Medical University|Orenburg State Medical University]] | http://orgma.ru/ |- | style='text-align:right'| 29 | data-sort-value="1947" | 1947-04-05 | ''[[:d:Q4397946|Россия сәнгать академиясе]]'' | [[Файл:Moscow 05-2012 Prechistenka 05.jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]] | | http://www.rah.ru/ |- | style='text-align:right'| 30 | data-sort-value="1952" | 1952 | ''[[:d:Q4064568|Амур дәүләт медицина академиясе]]'' | [[Файл:АмурскаяГМА.jpeg|center|128px]] | [[Благовещенск]] | [[:commons:Category:Amur State Medical Academy|Amur State Medical Academy]] | https://www.amursma.ru/ |- | style='text-align:right'| 31 | data-sort-value="1957" | 1957-12-12 | ''[[:d:Q17317911|Великие Луки дәүләт авыл хуҗалыгы академиясе]]'' | [[Файл:Velikiye Luki, Pskov Oblast, Russia - panoramio - Sergey Semakov.jpg|center|128px]] | [[Бөек Луки|Великие-Луки]] | | https://www.vgsa.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250526185906/https://www.vgsa.ru/ |date=2025-05-26 }} |- | style='text-align:right'| 32 | data-sort-value="1966" | 1966-04-30 | ''[[:d:Q4076897|Балтыйк дәүләт сәнәгый балык тоту флоты академиясе]]'' | [[Файл:BFFSA.jpg|center|128px]] | [[Калининград]] | | http://bgarf.ru/ |- | style='text-align:right'| 33 | data-sort-value="1967" | 1967 | ''[[:d:Q4122945|Россия Федераиясе Эчке эшләр министрлыгының Волгоград академиясе]]'' | [[Файл:Volgograd MIA Academy 2021.jpg|center|128px]] | [[Волгоград]] | [[:commons:Category:Volgograd Academy of Ministry of Internal Affairs|Volgograd Academy of Ministry of Internal Affairs]] | http://va-mvd.ru/ |- | style='text-align:right'| 34 | data-sort-value="1969" | 1969-04-20 | ''[[:d:Q4397980|Россия халыкара туризм академиясе]]'' | | [[Химки]] | | https://www.rmat.ru/ |- | style='text-align:right'| 35 | data-sort-value="1974" | 1974 | ''[[:d:Q4424939|Смоленск дәүләт авыл хуҗалыгы академиясе]]'' | [[Файл:Smolensk, Bolshaya Sovetskaya street 10 - 2.jpg|center|128px]] | [[Смоленск]] | [[:commons:Category:Smolensk State Agricultural Academy|Smolensk State Agricultural Academy]] | https://sgsha.ru/ |- | style='text-align:right'| 36 | data-sort-value="1977" | 1977 | ''[[:d:Q4239224|Краснояр дәүләт музыка һәм театр академиясе]]'' | [[Файл:Krasnoyarsk State Academy of Music and Theatre.jpg|center|128px]] | [[Красноярск]] | [[:commons:Category:Krasnoyarsk State Institute of Arts|Krasnoyarsk State Institute of Arts]] | http://kgii.ru/ |- | style='text-align:right'| 37 | data-sort-value="1987" | 1987 | ''[[:d:Q4397933|Россия рәсем, һәйкәл һәм архитектура академиясе]]'' | [[Файл:Moscow School of Painting, Sculpture and Architecture.jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]] | | http://www.glazunov-academy.ru/ |- | style='text-align:right'| 38 | data-sort-value="1989" | 1989 | ''[[:d:Q4400558|Фёдор Михайлович Достоевский исемендәге Рус христиан гуманитар академия]]'' | [[Файл:015. St. Petersburg. The building of the Petrograd Provincial Credit Society.jpg|center|128px]] | [[Санкт-Петербург]] | | http://rhga.ru |- | style='text-align:right'| 39 | data-sort-value="1991" | 1991 | [[Башкортстан Республикаcы Башлыгы каршындагы Башкортстан дәүләт хезмәте һәм идарә итү академиясе]] | [[Файл:БАГСУ.jpg|center|128px]] | [[Уфа]] | | http://www.bagsurb.ru/ |- | style='text-align:right'| 40 | data-sort-value="1991" | 1991 | ''[[:d:Q4146946|Россия дәүләт махсуслаштырылган сәнгатьләр академиясе]]'' | [[Файл:GSII.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2358875|Дорогомилово]]'' | [[:commons:Category:Russian State Specialized Academy of Arts|Russian State Specialized Academy of Arts]] | http://rgsai.ru/ |- | style='text-align:right'| 41 | data-sort-value="1992" | 1992 | ''[[:d:Q4059230|Россия Федерациясе Гадәттән тыш хәлләр министрлыгының Ватандашларны саклау академиясе]]'' | [[Файл:АГЗ.jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]] | | http://www.new-site.amchs.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171026092306/http://new-site.amchs.ru/ |date=2017-10-26 }} |- | style='text-align:right'| 42 | data-sort-value="1992" | 1992 | ''[[:d:Q4288141|Халыкара бизнес һәм яңа технологияләр академиясе]]'' | [[Файл:MUBiNT.jpg|center|128px]] | [[Ярославль]] | | https://mubint.ru/ |- | style='text-align:right'| 43 | data-sort-value="1993" | 1993 | ''[[:d:Q24251387|Көнчыгыш икътисади-юридик гуманитар академия]]'' | [[Файл:VEGU glav korp.jpg|center|128px]] | | [[:commons:Category:VEGU Eastern Economic, Legal and Humanitarian Academy|VEGU Eastern Economic, Legal and Humanitarian Academy]] | http://vegu.ru |- | style='text-align:right'| 44 | data-sort-value="1993" | 1993 | ''[[:d:Q29049038|Россия таможня академиясе]]'' | [[Файл:Russian Customs Academy.jpg|center|128px]] | [[Люберцы]] | [[:commons:Category:Russian Customs Academy|Russian Customs Academy]] | http://rta.customs.ru {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081002224528/http://rta.customs.ru/ |date=2008-10-02 }} |- | style='text-align:right'| 45 | data-sort-value="1994" | 1994<br/>1999 | ''[[:d:Q52846168|Ханты-Манси дәүләт медицина академиясе]]'' | | [[Ханты-Мансийск]] | | http://hmgma.ru/ |- | style='text-align:right'| 46 | data-sort-value="2008" | 2008 | ''[[:d:Q133717678|Россия Федерациясе Гадәттән тыш хәлләр министрлыгы Дәүләт янгыннан саклану хезмәтенең Себер янгыннар һәм бәла-казалардан саклау академиясе]]'' | [[Файл:Emergency Fire and Rescue Academy in Zheleznogorsk 03.jpg|center|128px]] | [[Железногорск (Красноярск крае)|Железногорск]] | [[:commons:Category:Emergency Fire and Rescue Academy in Zheleznogorsk|Emergency Fire and Rescue Academy in Zheleznogorsk]] | https://sibpsa.ru/ |- | style='text-align:right'| 47 | data-sort-value="2013" | 2013-10-14 | ''[[:d:Q4366453|Мәскәү митрополиты Изге Алексий исемендәге Идел буе мәгариф һәм сәнгать академиясе]]'' | [[Файл:St. Alexius Orthodox Institute of Volga region 20210407 02.jpg|center|128px]] | [[Тольятти]] | [[:commons:Category:St. Alexius Orthodox Institute of Volga region|St. Alexius Orthodox Institute of Volga region]] | https://pravinst.ru/ |- | style='text-align:right'| 48 | data-sort-value="2017" | 2017-09-04 | [[Болгар ислам академиясе]] | [[Файл:Болгарская исламская академия.jpg|center|128px]] | [[Татарстан]]<br/>[[Спас районы]]<br/>[[Идел буе федераль округы]]<br/>[[Болгар (Спас районы)|Болгар]] | [[:commons:Category:Bolgar Islamic Academy|Bolgar Islamic Academy]] | https://bolgar.academy |- | style='text-align:right'| 49 | | ''[[:d:Q4125411|Воронеж дәүләт спорт академиясе]]'' | [[Файл:ВГИФК Вход.jpg|center|128px]] | [[Воронеж]] | | http://www.vgifk.ru |- | style='text-align:right'| 50 | | ''[[:d:Q4303889|Россия транспорт университетының Су транспорты академиясе]]'' | [[Файл:Основной учебный корпус МГАВТ.jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]] | | http://msawt.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250811130650/http://msawt.com/ |date=2025-08-11 }} |- | style='text-align:right'| 51 | | ''[[:d:Q16694405|Константин Дмитриевич Ушинский исемендәге Санкт-Петербург диплом арты педагогик белем алу академиясе]]'' | [[Файл:Доходный дом Коммерческого училища на ул. Ломоносова 03.jpg|center|128px]] | [[Санкт-Петербург]] | | https://spbappo.ru |} {{Wikidata list end}} == Консерваторияләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P17 wd:Q159. ?item wdt:P31 wd:Q184644 } |section= |sort=P571 |columns=number:#,P571:нигезләнү,label:Исем,p18,p131:урнашу,p373:Викиҗыентык,p856:веб-сайт}} {| class='wikitable sortable' ! # ! нигезләнү ! Исем ! рәсем ! урнашу ! Викиҗыентык ! веб-сайт |- | style='text-align:right'| 1 | data-sort-value="1862" | 1862-09-20 | ''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]'' | [[Файл:Saint Petersburg Conservatory.jpg|center|128px]] | [[Санкт-Петербург]] | [[:commons:Category:Saint Petersburg Conservatory|Saint Petersburg Conservatory]] | https://www.conservatory.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250812084143/https://www.conservatory.ru/ |date=2025-08-12 }} |- | style='text-align:right'| 2 | data-sort-value="1866" | 1866-09-01 | [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]] | [[Файл:Moscow 05-2017 img41 Conservatory.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2320761|Пресненский районы]]'' | [[:commons:Category:Moscow Conservatory|Moscow Conservatory]] | http://www.mosconsv.ru/en/default.aspx |- | style='text-align:right'| 3 | data-sort-value="1895" | 1895 | ''[[:d:Q372040|Гнесиннар исемендәге Россия музыка академиясе]]'' | [[Файл:Gnessinmoscow.jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]] | [[:commons:Category:Gnessin Russian Academy of Music|Gnessin Russian Academy of Music]] | http://gnesin-academy.ru/ |- | style='text-align:right'| 4 | data-sort-value="1910" | 1910 | ''[[:d:Q3912936|П. И. Чайковский исемендәге Акмәчет музыка укуханәсе]]'' | [[Файл:Simferopol - music school.jpg|center|128px]] | | [[:commons:Category:Naberezhna St., 31 (Simferopol)|Naberezhna St., 31 (Simferopol)]] | http://smuimpich.crimea.com/ |- | style='text-align:right'| 5 | data-sort-value="1912" | 1912 | ''[[:d:Q2022998|Леонид Витальевич Собинов исемендәге Сарытау дәүләт консерваториясе]]'' | [[Файл:Konserv saratov.JPG|center|128px]] | [[Сарытау]] | [[:commons:Category:Saratov Conservatory|Saratov Conservatory]] | http://www.sarcons.ru |- | style='text-align:right'| 6 | data-sort-value="1917" | 1917 | ''[[:d:Q4122984|Павел Алексеевич Серебряков исемендәге Волгоград дәүләт консерваториясе]]'' | [[Файл:Volgograd Municipal Institute of Arts 001.jpg|center|128px]] | [[Волгоградның Үзәк районы]] | [[:commons:Category:Volgograd Municipal Institute of Arts|Volgograd Municipal Institute of Arts]] | http://www.serebryakovka.ru/ |- | style='text-align:right'| 7 | data-sort-value="1934" | 1934 | ''[[:d:Q4476712|Урал дәүләт консерваториясе]]'' | [[Файл:UralSC.jpg|center|128px]] | [[Екатеринбург]] | [[:commons:Category:Lenina Avenue 26, Yekaterinburg|Lenina Avenue 26, Yekaterinburg]] | http://www.uralconsv.org/ |- | style='text-align:right'| 8 | data-sort-value="1945" | 1945 | [[Казан дәүләт консерваториясе]] | [[Файл:Nobility house, Kazan (2022-07-15) 10.jpg|center|128px]] | [[Казан]]<br/>[[Татарстан]]<br/>[[Казанның Вахитов районы|Вахит районы]] | [[:commons:Category:Kazan State Conservatory named after N. G. Zhiganov|Kazan State Conservatory named after N. G. Zhiganov]] | https://new.kazancons.ru/ |- | style='text-align:right'| 9 | data-sort-value="1946" | 1946 | ''[[:d:Q4318618|Михаил Иванович Глинка исемендәге Түбән Новгород дәүләт консерваториясе]]'' | [[Файл:Glinka Nizhny Novgorod State Conservatoire.jpg|center|128px]] | [[Түбән Новгород]] | [[:commons:Category:Glinka Nizhny Novgorod State Conservatoire|Glinka Nizhny Novgorod State Conservatoire]] | http://nnovcons.ru/ |- | style='text-align:right'| 10 | data-sort-value="1956" | 1956 | ''[[:d:Q4325442|Михаил Иванович Глинка исемендәге Новосибирск дәүләт консерваториясе]]'' | [[Файл:Novosibirsk Conservatory.jpg|center|128px]] | [[Новосибирск]] | [[:commons:Category:Novosibirsk Conservatory|Novosibirsk Conservatory]] | http://www.nsglinka.ru/ |- | style='text-align:right'| 11 | data-sort-value="1967" | 1967-07-01 | ''[[:d:Q4361450|А. К. Глазунов исемендәге Петрозаводск дәүләт консерваториясе]]'' | [[Файл:Петрозаводск, консерватория, вид 1.jpg|center|128px]] | [[Петрозаводск]] | [[:commons:Category:Petrozavodsk Conservatory|Petrozavodsk Conservatory]] | http://glazunovcons.ru/ |- | style='text-align:right'| 12 | data-sort-value="1967" | 1967 | ''[[:d:Q4398462|Сергей Васильевич Рахманинов исемендәге Ростов дәүләт консерваториясе]]'' | [[Файл:Sergei Rachmaninoff conservatory Rostov-on-Don.jpg|center|128px]] | [[Ростов-на-Дону]] | [[:commons:Category:Rostov state conservatory|Rostov state conservatory]] | http://www.rostcons.ru |- | style='text-align:right'| 13 | data-sort-value="1969" | 1969 | [[Әстерхан дәүләт консерваториясе]] | [[Файл:Астраханская консерватория.jpg|center|128px]] | [[Әстерхан]] | [[:commons:Category:Astrakhan Conservatory|Astrakhan Conservatory]] | http://astracons.ru |- | style='text-align:right'| 14 | data-sort-value="1993" | 1993 | ''[[:d:Q4274090|Михаил Иванович Глинка исемендәге Магнитогорск дәүләт консерваториясе]]'' | [[Файл:Магнитогорская государственная консерватория имени Глинки.jpg|center|128px]] | [[Магнитогорск]] | | http://www.magkmusic.com/en {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220206181255/http://magkmusic.com/en |date=2022-02-06 }} |- | style='text-align:right'| 15 | | ''[[:d:Q137273503|Н. Г. Жиганов аатынан Казаннааҕы судаарыстыбаннай консерватория]]'' | | | | |} {{Wikidata list end}} == Югары хәрби уку йортлары == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P17 wd:Q159. ?item wdt:P31 wd:Q917182 } |section= |sort=P571 |columns=number:#,P571:нигезләнү,label:Исем,p18,p131:урнашу,p373:Викиҗыентык,p856:веб-сайт}} {| class='wikitable sortable' ! # ! нигезләнү ! Исем ! рәсем ! урнашу ! Викиҗыентык ! веб-сайт |- | style='text-align:right'| 1 | data-sort-value="1701" | 1701 | ''[[:d:Q4407686|Санкт-Петербург хәрби-диңгез институты]]'' | [[Файл:Морской кадетский корпус. Набережная Лейтенанта Шмидта 2H1A9808WI.jpg|center|128px]] | [[Санкт-Петербург]] | [[:commons:Category:St. Petersburg Naval Institute|St. Petersburg Naval Institute]] | |- | style='text-align:right'| 2 | data-sort-value="1712" | 1712-01-16 | ''[[:d:Q3025301|Александр Фёдорович Можайский исемендәге Хәрби-космик академиясе]]'' | [[Файл:Zhdanovskaya Street SPB 3.jpg|center|128px]] | [[Санкт-Петербург]] | [[:commons:Category:Mozhaisky Military Space Academy|Mozhaisky Military Space Academy]] | http://vka.mil.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160501043804/http://vka.mil.ru/ |date=2016-05-01 }} |- | style='text-align:right'| 3 | data-sort-value="1798" | 1798-12-18 | ''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]'' | [[Файл:Academy vma.jpg|center|128px]] | [[Выборг районы (Санкт-Петербург)|Выборг районы]] | [[:commons:Category:Kirov Military Medical Academy|Kirov Military Medical Academy]] | http://www.vmeda.org |- | style='text-align:right'| 4 | data-sort-value="1820" | 1820 | ''[[:d:Q4114348|Бөек Пётр исемендәге Стратегик максатлардагы ракета гаскәрләренең хәрби академиясе]]'' | [[Файл:Wiki Moscow Orphanage, Moskvoretskaya Embankment.jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]] | [[:commons:Category:Military Academy of Strategic Rocket Forces|Military Academy of Strategic Rocket Forces]] | http://varvsn.mil.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231013180125/https://varvsn.mil.ru/ |date=2023-10-13 }} |- | style='text-align:right'| 5 | data-sort-value="1820" | 1820 | ''[[:d:Q4297700|Михаил хәрби артиллерия академиясе]]'' | [[Файл:Михайловская артиллерийская академия, 1870.jpg|center|128px]] | [[Санкт-Петербург]] | [[:commons:Category:Mikhailovsky Military Artillery Academy|Mikhailovsky Military Artillery Academy]] | http://mvaa.mil.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171107031222/http://mvaa.mil.ru/ |date=2017-11-07 }} |- | style='text-align:right'| 6 | data-sort-value="1827" | 1827 | ''[[:d:Q1297796|Советлар Союзы Флоты адмиралы Николай Герасимович Кузнецов исемендәге Хәрби-диңгез академиясе]]'' | [[Файл:Naval Academy Building SPB 1.jpg|center|128px]] | [[Санкт-Петербург]] | [[:commons:Category:Kuznetsov Naval Academy|Kuznetsov Naval Academy]] | http://vma.mil.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191114083742/http://vma.mil.ru/ |date=2019-11-14 }} |- | style='text-align:right'| 7 | data-sort-value="1832" | 1832 | ''[[:d:Q1934911|РФ КК Генераль штабы хәрби академиясе]]'' | [[Файл:General-staff-academy-building-moscow-russia-may-2016.jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]] | [[:commons:Category:Russian General Staff Academy|Russian General Staff Academy]] | http://vagsh.mil.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201029071732/http://vagsh.mil.ru/ |date=2020-10-29 }} |- | style='text-align:right'| 8 | data-sort-value="1832" | 1832 | ''[[:d:Q2996600|Генераль штаб академиясе]]'' | [[Файл:General Staff Academy (Imperial Russia) (1).JPG|center|128px]] | [[Санкт-Петербург]] | [[:commons:Category:General Staff Academy (Imperial Russia)|General Staff Academy (Imperial Russia)]] | |- | style='text-align:right'| 9 | data-sort-value="1866" | 1866<br/>1956 | ''[[:d:Q2250766|Советлар Берлеге Маршалы Георгий Жуков исемендәге Хәрби һава-космос саклану академиясе]]'' | [[Файл:Военная академия имени Маршала Советского Союза Г. К. Жукова.jpg|center|128px]] | [[Тверь]] | [[:commons:Category:Air and Space Defense Military Academy|Air and Space Defense Military Academy]] | http://vavko.mil.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241209193023/https://vavko.mil.ru/ |date=2024-12-09 }}<br/>http://vavkotver.ru/ |- | style='text-align:right'| 10 | data-sort-value="1876" | 1876 | ''[[:d:Q4146609|Адмирал С. О. Макаров исемендәге дәүләт диңгез академиясе]]'' | [[Файл:Санкт-Петербург, Косая линия 15а сверху.jpg|center|128px]] | [[Санкт-Петербург]] | | http://gumrf.ru/ |- | style='text-align:right'| 11 | data-sort-value="1917" | 1917 | ''[[:d:Q4304386|Мәскәү югары хәрби җитәкчелек укуханәсе]]'' | | [[Мәскәү]] | [[:commons:Category:MVVKU|MVVKU]] | http://www.mkpu.ru/ |- | style='text-align:right'| 12 | data-sort-value="1918" | 1918-11-13 | ''[[:d:Q1968714|Армия генералы Василий Филиппович Маргелов исемендәге Рязань гвардия югары һава десант җитәкчелек укуханәсе]]'' | [[Файл:Main entrance to РВВДКУ, Ryazan 2009.jpg|center|128px]] | [[Рязань]] | [[:commons:Category:Ryazan Airborne School|Ryazan Airborne School]] | http://www.rvvdku-vi.ru/ |- | style='text-align:right'| 13 | data-sort-value="1918" | 1918 | ''[[:d:Q4407751|Сергей Миронович Киров исемендәге Санкт-Петербург югары гомумгаскәр җитәкчелек укуханәсе]]'' | [[Файл:Ленпех.jpg|center|128px]] | | | http://www.lenpeh.ru |- | style='text-align:right'| 14 | data-sort-value="1918" | 1918 | ''[[:d:Q4408483|Сарытау ракета гаскәрләренең югары командалык-мөһәндислек укуханәсе]]'' | [[Файл:Саратовское высшее артиллерийское командное училище (ворота).jpg|center|128px]] | | [[:commons:Category:Saratov Higher Military Command and Engineering School of Missile Forces|Saratov Higher Military Command and Engineering School of Missile Forces]] | |- | style='text-align:right'| 15 | data-sort-value="1918" | 1918 | ''[[:d:Q14404494|М. В. Фрунзе исемендәге хәрби академия]]'' | [[Файл:Военная академия на Девичьем поле (10784627223).jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]] | [[:commons:Category:Combined Arms Academy of the Armed Forces of the Russian Federation|Combined Arms Academy of the Armed Forces of the Russian Federation]] | |- | style='text-align:right'| 16 | data-sort-value="1919" | 1919 | ''[[:d:Q1341318|Элемтә хәрби академиясе]]'' | [[Файл:Военная академия связи имени Маршала Советского Союза С.М. Буденного 08.jpg|center|128px]] | [[Санкт-Петербург]] | [[:commons:Category:Budyonny Military Academy of the Signal Corps|Budyonny Military Academy of the Signal Corps]] | http://vas.mil.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201126160937/https://vas.mil.ru/ |date=2020-11-26 }} |- | style='text-align:right'| 17 | data-sort-value="1919" | 1919-02-22 | [[Казан танк университеты|Казан югары хәрби башлыклар уку йорты]] | [[Файл:Казанское высшее военное командное училище.jpg|center|128px]] | [[Казан]] | [[:commons:Category:Kazan Tank Command Higher School|Kazan Tank Command Higher School]] | http://kvtkku.mil.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201202224514/https://kvtkku.mil.ru/ |date=2020-12-02 }} |- | style='text-align:right'| 18 | data-sort-value="1920" | 1920 | ''[[:d:Q4334698|Россия ЭЭМның Омск академиясе]]'' | | [[Омск]] | [[:commons:Category:Omsk Academy of the Ministry of the Interior|Omsk Academy of the Ministry of the Interior]] | http://oma.mvd.ru/ |- | style='text-align:right'| 19 | data-sort-value="1921" | 1921-04-26 | ''[[:d:Q2387574|Россия Федераль иминлек хезмәте академиясе]]'' | [[Файл:Академия Федеральной службы безопасности России.jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]] | [[:commons:Category:Academy of the Federal Security Service of the Russian Federation|Academy of the Federal Security Service of the Russian Federation]] | http://academy.fsb.ru/ |- | style='text-align:right'| 20 | data-sort-value="1921" | 1921-08-10 | ''[[:d:Q4336213|Ырынбур югары хәрби авиация очучылары укуханәсе]]'' | [[Файл:Здание Оренбургского высшего авиационного училища (с Советской).JPG|center|128px]] | [[Ырынбур]] | [[:commons:Category:Orenburg Military Aviation Piloting High School|Orenburg Military Aviation Piloting High School]] | |- | style='text-align:right'| 21 | data-sort-value="1923" | 1923-11-30 | ''[[:d:Q103831511|Россия Федераль иминлек хезмәтенең чик саклау академиясе]]'' | | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 22 | data-sort-value="1927" | 1927-11-12 | ''[[:d:Q4318615|РФ ЭЭМның Түбән Новгород академиясе]]'' | [[Файл:Нижегородская академия МВД России.jpg|center|128px]] | [[Түбән Новгород]] | [[:commons:Category:Nizhny Novgorod Academy of the Ministry of the Interior|Nizhny Novgorod Academy of the Ministry of the Interior]] | http://www.na.mvd.ru |- | style='text-align:right'| 23 | data-sort-value="1929" | 1929 | ''[[:d:Q24932362|Армия генералы Сергей Матвеевич Штеменко исемендәге Краснодар югары хәрби укуханәсе]]'' | [[Файл:Фасад КВВУ.jpg|center|128px]] | [[Краснодар]] | [[:commons:Category:Krasnodar Higher Military School named for Army General S.M. Shtemenko|Krasnodar Higher Military School named for Army General S.M. Shtemenko]] | http://kvvu.mil.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201012014730/http://kvvu.mil.ru/ |date=2020-10-12 }} |- | style='text-align:right'| 24 | data-sort-value="1932" | 1932 | ''[[:d:Q282302|Бронетанк гаскәрләре хәрби академиясе]]'' | [[Файл:Moscow Lefortovo Catherine Palace asv2018-08 img2.jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]] | | http://mechcorps.rkka.ru/files/spravochnik/vuz/vamm.htm |- | style='text-align:right'| 25 | data-sort-value="1932" | 1932 | ''[[:d:Q1791304|РФ КК Гомумгаскәр академиясенең хәрби мөһәндисләр институты]]'' | | [[Мәскәү]] | | http://www.ova.mil.ru/ingener.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091022081024/http://ova.mil.ru/ingener.html |date=2009-10-22 }} |- | style='text-align:right'| 26 | data-sort-value="1932" | 1932 | ''[[:d:Q4114347|Радиацион, химик һәм биологик саклану һәм мөһәндис гаскәрләре хәрби академиясе]]'' | | | [[:commons:Category:NBC Protection Military Academy|NBC Protection Military Academy]] | http://ens.mil.ru/education/higher/academy/more.htm?id=8690@morfOrgEduc {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120909080221/http://www.ens.mil.ru/education/higher/academy/more.htm?id=8690@morfOrgEduc |date=2012-09-09 }}<br/>http://varhbz.mil.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170806062745/http://varhbz.mil.ru/ |date=2017-08-06 }} |- | style='text-align:right'| 27 | data-sort-value="1932" | 1932 | ''[[:d:Q4304238|РФ ФИХ чик буе гаскәрләре институты]]'' | [[Файл:Flag of Border Troops of Russia.svg|center|128px]] | [[Мәскәү]] | [[:commons:Category:Moscow Institute of the Federal Border Security Service of the Russian Federation|Moscow Institute of the Federal Border Security Service of the Russian Federation]] | http://mpi.fsb.ru |- | style='text-align:right'| 28 | data-sort-value="1932" | 1932-05-19 | ''[[:d:Q60829463|Россия Федерациясе милли гвардия гаскәренең Сарытау хәрби институты]]'' | [[Файл:Саратовский военный институт ВВ МВД России (1999).jpg|center|128px]] | [[Сарытау]] | | https://svki.rosguard.gov.ru |- | style='text-align:right'| 29 | data-sort-value="1932" | 1932-06-15 | ''[[:d:Q103831705|Россия Федерациясе Каһарманы һәм Хезмәт Каһарманы генерал-лейтенант Игорь Анатольевич Кириллов исемендәге Сарытау югары хәрби радиацион, химик һәм биологик саклану инженер укуханәсе]]'' | | [[Сарытау]] | | |- | style='text-align:right'| 30 | data-sort-value="1935" | 1935-08-10 | ''[[:d:Q103920423|Россия Федерациясе Федераль иминлек хезмәте институты]]'' | | [[Новосибирск]] | | |- | style='text-align:right'| 31 | data-sort-value="1935" | 1935-08-10 | ''[[:d:Q103921049|Россия Федерациясе Федераль иминлек хезмәтенең Түбән Новгород институты]]'' | | [[Түбән Новгород]] | [[:commons:Category:Nizhny Novgorod Institute of the FSB of Russia|Nizhny Novgorod Institute of the FSB of Russia]] | https://inn.fsb.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250717062920/http://inn.fsb.ru/ |date=2025-07-17 }} |- | style='text-align:right'| 32 | data-sort-value="1936" | 1936-11-30 | ''[[:d:Q103832270|Россия Федерациясе Федераль иминлек хезмәтенең Яр буйларын саклау институты]]'' | | [[Мәскәү]]<br/>[[Анапа]] | | http://ibo.fsb.ru |- | style='text-align:right'| 33 | data-sort-value="1937" | 1937 | ''[[:d:Q4458747|Тын океан хәрби-диңгез институты]]'' | [[Файл:Тихоокеанский военно-морской институт.jpg|center|128px]] | [[Владивосток]] | [[:commons:Category:Pacific Higher Naval School|Pacific Higher Naval School]] | http://stat.ens.mil.ru/education/higher/academy/more.htm?id=8675@morfOrgEduc {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150723010011/http://stat.ens.mil.ru/education/higher/academy/more.htm?id=8675@morfOrgEduc |date=2015-07-23 }} |- | style='text-align:right'| 34 | data-sort-value="1937" | 1937-09-26 | ''[[:d:Q103920735|Россия Федерациясе Федераль иминлек хезмәтенең Санкт-Петербург институты]]'' | | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 35 | data-sort-value="1938" | 1938 | ''[[:d:Q1978570|Тышкы разведка академиясе]]'' | | [[Мәскәү]] | [[:commons:Category:Academy of the SVR of Russia|Academy of the SVR of Russia]] | |- | style='text-align:right'| 36 | data-sort-value="1941" | 1941-05-17 | ''[[:d:Q102398759|Александр Фёдорович Можайский исемендәге Хәрби-космик академиясенең Авиация маршалы Евгений Яковлевич Савицкий исемендәге Пушкин югары һава хөҗүменә каршы саклану радиоэлектроника укуханәсе]]'' | | [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]] | | https://www.pvure.com/%D0%BD%D0%B0%D1%88%D0%B5-%D1%83%D1%87%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D1%89%D0%B5/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D1%83%D1%87%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D1%89%D0%B0/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201205110449/https://www.pvure.com/%D0%BD%D0%B0%D1%88%D0%B5-%D1%83%D1%87%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D1%89%D0%B5/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D1%83%D1%87%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D1%89%D0%B0/ |date=2020-12-05 }} |- | style='text-align:right'| 37 | data-sort-value="1944" | 1944 | [[Казан Суворов хәрби училищесы|Казан Суворов хәрби укуханәсе]] | [[Файл:Rodionovskij-institut.jpg|center|128px]] | [[Казан]] | [[:commons:Category:Kazan Suvorov Military School|Kazan Suvorov Military School]] | http://www.ksvu.ru {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130308101127/http://www.ksvu.ru/ |date=2013-03-08 }} |- | style='text-align:right'| 38 | data-sort-value="1946" | 1946 | ''[[:d:Q4114415|Россия Федерациясе Саклану министрлыгының хәрби академиясе]]'' | | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 39 | data-sort-value="1956" | 1956<br/>1900 | ''[[:d:Q1592900|Андрей Васильевич Хрулёв исемендәге Хәрби матди-техник тәэминат академиясе]]'' | [[Файл:Sankt-Peterburg 2012 4657.jpg|center|128px]] | [[Санкт-Петербург]] | [[:commons:Category:Military Academy of Logistical Support|Military Academy of Logistical Support]] | http://vamto.mil.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201202224302/https://vamto.mil.ru/ |date=2020-12-02 }}<br/>http://vamto.net/ |- | style='text-align:right'| 40 | data-sort-value="1966" | 1966 | ''[[:d:Q4059216|Россия Федерациясе Федераль саклау хезмәтене академиясе]]'' | | [[Орёл]] | | http://academ.msk.rsnet.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230919141419/https://academ.msk.rsnet.ru/ |date=2023-09-19 }} |- | style='text-align:right'| 41 | data-sort-value="1967" | 1967 | ''[[:d:Q4325494|Новосибирск югары хәрби җитәкчеләр укуханәсе]]'' | [[Файл:Nvvpou entrance.jpg|center|128px]] | [[Новосибирск]] | [[:commons:Category:Novosibirsk Higher Military Command School|Novosibirsk Higher Military Command School]] | https://nvvku.mil.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220503212959/https://nvvku.mil.ru/ |date=2022-05-03 }} |- | style='text-align:right'| 42 | data-sort-value="1970" | 1970 | ''[[:d:Q4114349|Россия Федерациясе Кораллы Көчләренең һава хөҗүменә каршы гаскәр оборонасы хәрби академиясе]]'' | [[Файл:Va vpvo.jpg|center|128px]] | [[Смоленск]] | [[:commons:Category:Smolensk Military Academy of Air Defense|Smolensk Military Academy of Air Defense]] | https://vavpvo.mil.ru/{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- | style='text-align:right'| 43 | data-sort-value="1975" | 1975 | ''[[:d:Q4146868|Адмирал Фёдор Фёдорович Ушаков исемендәге Дәүләт диңгезчелек университеты]]'' | [[Файл:Вход в здание Морской государственной академии имени адмирала Ф. Ф. Ушакова.jpg|center|128px]] | [[Новороссийск]] | [[:commons:Category:Admiral Ushakov Maritime State University|Admiral Ushakov Maritime State University]] | http://www.aumsu.ru/ |- | style='text-align:right'| 44 | data-sort-value="1992" | 1992<br/>1937 | ''[[:d:Q16334349|П. С. Нахимов исемендәге хәрби-диңгез көчләре академиясе]]'' | [[Файл:Black high naval school 02.jpg|center|128px]] | [[Акъяр]] | [[:commons:Category:Black high naval school|Black high naval school]] | https://chvvmu.mil.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250401074313/https://chvvmu.mil.ru/ |date=2025-04-01 }} |- | style='text-align:right'| 45 | data-sort-value="1993" | 1993 | ''[[:d:Q4494355|Россия Федерациясе федераль иминлек хезмәтенең Хабаровск чик саклау институты]]'' | [[Файл:Хабаровский пограничный институт ФСБ России.jpg|center|128px]] | [[Хабарау|Хабаровск]] | | http://khpi.fsb.ru/ |- | style='text-align:right'| 46 | data-sort-value="1996" | 1996<br/>1995 | ''[[:d:Q4209553|РФ ФИХ Калининград чик буе гаскәрләре институты]]'' | | | | http://kpi.fsb.ru/ |- | style='text-align:right'| 47 | data-sort-value="1998" | 1998 | ''[[:d:Q1152922|РФ КК гомумгаскәри академиясе]]'' | [[Файл:Военная академия на Девичьем поле (10784627223).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q862100|Хамовники]]''<br/>[[Мәскәү]] | [[:commons:Category:Combined Arms Academy of the Armed Forces of the Russian Federation|Combined Arms Academy of the Armed Forces of the Russian Federation]] | https://ova.mil.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220118074746/https://ova.mil.ru/ |date=2022-01-18 }} |- | style='text-align:right'| 48 | data-sort-value="2012" | 2012 | ''[[:d:Q4114399|Профессор Николай Егорович Жуковский һәм Юрий Алексеевич Гагарин исемендәге Россия Федерациясе хәрби-һава көчләре академиясе]]'' | [[Файл:Release of officers of the Air force Academy in Voronezh (2019-06-29) 06.jpg|center|128px]] | [[Воронеж өлкәсе]] | [[:commons:Category:VUNC VVS VVA|VUNC VVS VVA]] | http://www.vaiu.ru/ |- | style='text-align:right'| 49 | data-sort-value="2012" | 2012-07-01 | ''[[:d:Q21745516|Хәрби-диңгез политехник институты]]'' | [[Файл:Военно-морской политехнический институт, корпус 13, бульвар Разведчика 03.jpg|center|128px]] | [[Санкт-Петербург]] | [[:commons:Category:Naval Polytechnic Institute (Peterhof)|Naval Polytechnic Institute (Peterhof)]] | http://вмпи.рф |- | style='text-align:right'| 50 | | ''[[:d:Q4141615|Россия Федерациясе Федераль иминлек хезмәтенең Галицино чик буе гаскәрләре институты]]'' | [[Файл:RIAN archive 119875 Golitsyn Frontier Guards Military Institute.jpg|center|128px]] | [[Голицыно]] | | http://gpi.fsb.ru |- | style='text-align:right'| 51 | | ''[[:d:Q4326217|Новочеркасск югары хәрби элемтә җитәкчелеге укуханәсе]]'' | [[Файл:Войсковое правление.JPG|center|128px]] | [[Новочеркасск]] | | http://nvvkys.donland.ru {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231230103829/http://nvvkys.donland.ru/ |date=2023-12-30 }} |} {{Wikidata list end}} == Башка югары уку йортлары == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P17 wd:Q159. ?item wdt:P31 wd:Q38723 } |section= |sort=P571 |columns=number:#,P571:нигезләнү,label:Исем,p18,p131:урнашу,p373:Викиҗыентык,p856:веб-сайт}} {| class='wikitable sortable' ! # ! нигезләнү ! Исем ! рәсем ! урнашу ! Викиҗыентык ! веб-сайт |- | style='text-align:right'| 1 | data-sort-value="1701" | 1701 | ''[[:d:Q4407686|Санкт-Петербург хәрби-диңгез институты]]'' | [[Файл:Морской кадетский корпус. Набережная Лейтенанта Шмидта 2H1A9808WI.jpg|center|128px]] | [[Санкт-Петербург]] | [[:commons:Category:St. Petersburg Naval Institute|St. Petersburg Naval Institute]] | |- | style='text-align:right'| 2 | data-sort-value="1779" | 1779 | ''[[:d:Q2381477|Россия дәүләт сәхнә сәнгатьләре институты]]'' | [[Файл:Моховая 34 08.jpg|center|128px]] | | | http://www.rgisi.ru |- | style='text-align:right'| 3 | data-sort-value="1781" | 1781-03-12 | ''[[:d:Q104017099|Владимир Иванович Воронин исемендәге Арктик диңгез институты — Адмирал Степан Осипович Макаров исемендәге Дәүләт диңгез һәм елга флоты университеты бүлекчәсе]]'' | | [[Архангельск]] | | |- | style='text-align:right'| 4 | data-sort-value="1809" | 1809 | [[М. С. Щепкин исемендәге Югары театр училищесы|М. С. Щепкин ис. Югары театр укуханәсе]] | [[Файл:Neglinnaya 6 - Shchepkin Theatre School.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q2626320|Мещанский районы]]'' | [[:commons:Category:Mikhail Shchepkin Higher Theatre School|Mikhail Shchepkin Higher Theatre School]] | http://shepkinskoe.ru/ |- | style='text-align:right'| 5 | data-sort-value="1828" | 1828 | ''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]'' | [[Файл:State Institute of Technology SPB (img1).jpg|center|128px]] | [[Санкт-Петербург]] | [[:commons:Category:Saint Petersburg State Institute of Technology|Saint Petersburg State Institute of Technology]] | http://technolog.edu.ru |- | style='text-align:right'| 6 | data-sort-value="1855" | 1855 | ''[[:d:Q4409421|Адмирал Геннадий Иванович Невельской исемендәге Дәүләт диңгезчелек университетының Тимофей Борисович Гуженко исемендәге Сахалин югары диңгезчелек укуханәсе]]'' | [[Файл:Сахалинское мореходное училище.JPG|center|128px]] | [[Холмск]] | | |- | style='text-align:right'| 7 | data-sort-value="1879" | 1879 | ''[[:d:Q4450871|Сергей Васильевич Рахманинов исемендәге Тамбов дәүләт музыка-педагогика институты]]'' | | [[Тамбов]] | | https://rachmaninov.ru/ |- | style='text-align:right'| 8 | data-sort-value="1896" | 1896 | ''[[:d:Q1477512|Россия транспорт университеты]]'' | [[Файл:MIIT.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2622887|Maryina Roshcha District]]'' | [[:commons:Category:Russian University of Transport|Russian University of Transport]] | http://www.miit.ru/ |- | style='text-align:right'| 9 | data-sort-value="1909" | 1909-07-01 | ''[[:d:Q105885725|«Станкин» Мәскәү дәүләт технология университетының Никифор Михайлович Бардыгин исемендәге Егорьевск технология институты]]'' | [[Файл:Корпус учебный 2 (Егорьевск).jpg|center|128px]] | [[Егорьевск]] | [[:commons:Category:Profsoyuznaya street 32-34, Yegorievsk|Profsoyuznaya street 32-34, Yegorievsk]] | http://e-stankin.ru/ |- | style='text-align:right'| 10 | data-sort-value="1916" | 1916-07-01 | ''[[:d:Q13419575|Төмән дәүләт университетының Дмитрий Иванович Менделеев исемендәге Тубыл педагогика институты]]'' | [[Файл:RozyLuxemburg7 Tobolsk.JPG|center|128px]] | [[Төмән өлкәсе]] | [[:commons:Category:Tobolsk Pedagogical Institute|Tobolsk Pedagogical Institute]] | https://tobolsk.utmn.ru/ |- | style='text-align:right'| 11 | data-sort-value="1918" | 1918 | ''[[:d:Q4407698|Санкт-Петербург дәүләт мәдәният институты]]'' | [[Файл:Дом Бецкого И.И. - принца Ольденбургского П.Г.jpg|center|128px]] | [[Санкт-Петербург]] | | https://www.spbgik.ru/ |- | style='text-align:right'| 12 | data-sort-value="1918" | 1918-07-17 | [[Тимер юлы гаскәрләре һәм хәрби бәйләнешләр хәрби институты]] | | [[Петергоф|Петерһоф]] | | |- | style='text-align:right'| 13 | data-sort-value="1919" | 1919 | ''[[:d:Q4476703|Урал идарә институты]]'' | [[Файл:УрАГС.jpg|center|128px]] | [[Екатеринбург]] | [[:commons:Category:Ural Institute of Management (Branch of RANEPA)|Ural Institute of Management (Branch of RANEPA)]] | https://ui.ranepa.ru/ |- | style='text-align:right'| 14 | data-sort-value="1919" | 1919 | ''[[:d:Q105885783|Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университетының Физика һәм механика институты]]'' | | [[Санкт-Петербург]] | | https://physmech.spbstu.ru/ |- | style='text-align:right'| 15 | data-sort-value="1920" | 1920 | ''[[:d:Q4304085|Дәүләт социаль-гуманитар университеты]]'' | | | | https://www.gukolomna.ru/ |- | style='text-align:right'| 16 | data-sort-value="1920" | 1920 | ''[[:d:Q4453553|Сарытау театр институты]]'' | [[Файл:Театральный институт ул Рабочая 23 Саратов.jpg|center|128px]] | [[Сарытау]] | [[:commons:Category:Theater Institute, Saratov|Theater Institute, Saratov]] | http://sati-sgk.ru |- | style='text-align:right'| 17 | data-sort-value="1921" | 1921<br/>1921-07-21 | ''[[:d:Q30257344|РФ ЭЭМның Ерак Көнчыгыш юридик институты]]'' | [[Файл:Дальневосточный юридический институт МВД РФ.jpg|center|128px]] | [[Хабарау|Хабаровск]] | | https://двюи.мвд.рф {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210226235647/https://xn--b1adn1g.xn--b1aew.xn--p1ai/ |date=2021-02-26 }} |- | style='text-align:right'| 18 | data-sort-value="1922" | 1922-06-06 | ''[[:d:Q105885754|Россия Федерациясе Федераль салым хезмәтенең Төньяк-Көнбатыш квалификация күтәрү институты]]'' | | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 19 | data-sort-value="1929" | 1929 | ''[[:d:Q4097537|Брянск дәүләт техник университеты]]'' | [[Файл:Старый корпус БГТУ Брянск.JPG|center|128px]] | [[Брянск]] | [[:commons:Category:Bryansk State Technical University|Bryansk State Technical University]] | http://www.tu-bryansk.ru/<br/>https://www.tu-bryansk.ru/ |- | style='text-align:right'| 20 | data-sort-value="1930" | 1930 | ''[[:d:Q4304098|Мәскәү дәүләт мәдәният институты]]'' | [[Файл:Главный корпус Московского государственного института культуры.jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]] | | http://mgik.org |- | style='text-align:right'| 21 | data-sort-value="1930" | 1930-09-30 | ''[[:d:Q4304158|Мәскәү тарих-архив институты]]'' | | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 22 | data-sort-value="1931" | 1931 | ''[[:d:Q4304336|Мәскәү юридик институты]]'' | [[Файл:Bolshaya Nikitskaya, 11.jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 23 | data-sort-value="1931" | 1931 | ''[[:d:Q4412485|Төньяк Кавказ таучылык-металлургия институты]]'' | | [[Владикавказ]] | | http://www.skgmi-gtu.ru/ |- | style='text-align:right'| 24 | data-sort-value="1933" | 1933 | [[А. М. Горький исемендәге Әдәбият институты]] | [[Файл:Alexander Herzen's Birthplace(3).jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]] | [[:commons:Category:Maxim Gorky Literature Institute|Maxim Gorky Literature Institute]] | http://litinstitut.ru |- | style='text-align:right'| 25 | data-sort-value="1933" | 1933-10-14 | ''[[:d:Q4304042|Мәскәү архитектура институты]]'' | [[Файл:Meshchansky District, Moscow, Russia - panoramio (209).jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]] | [[:commons:Category:Moscow Architectural Institute|Moscow Architectural Institute]] | http://www.marhi.ru |- | style='text-align:right'| 26 | data-sort-value="1934" | 1934-04-28 | ''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]'' | [[Файл:MIAN-IVMRAN.JPG|center|128px]] | [[Мәскәү]] | [[:commons:Category:Steklov Institute of Mathematics|Steklov Institute of Mathematics]] | http://www.mi-ras.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200504134957/http://www.mi-ras.ru/ |date=2020-05-04 }} |- | style='text-align:right'| 27 | data-sort-value="1935" | 1935-11-15 | ''[[:d:Q30257755|Пётр Ильич Чайковский исемендәге Көньяк Урал дәүләт сәнгать институты]]'' | [[Файл:Памятник Чайковскому перед ЮУрГИИ f004.jpg|center|128px]] | [[Чиләбе]] | [[:commons:Category:South Ural State Institute of Arts|South Ural State Institute of Arts]] | https://uyrgii.ru/ |- | style='text-align:right'| 28 | data-sort-value="1938" | 1938 | ''[[:d:Q4325171|Новороссийск политехника институты]]'' | [[Файл:Политех Новороссийск.jpg|center|128px]] | [[Новороссийск]] | | https://www.npi.edu.ru {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230323080238/http://npi.edu.ru/ |date=2023-03-23 }} |- | style='text-align:right'| 29 | data-sort-value="1939" | 1939 | ''[[:d:Q664610|В. М. Шукшин исемендәге Алтай дәүләт педагогика һәм гуманитар фәннәр университеты]]'' | [[Файл:Бийск филфак АГАО.jpg|center|128px]] | [[Бийск]] | | http://www.bigpi.biysk.ru/wwwsite/ |- | style='text-align:right'| 30 | data-sort-value="1939" | 1939 | ''[[:d:Q2324493|Виссарион Григорьевич Белинский исемендәге Пенза педагогика институты]]'' | [[Файл:PGPU-Hauptgebaeude-01.jpg|center|128px]] | [[Пенза]] | | http://spu-penza.ru {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240910041143/https://spu-penza.ru/ |date=2024-09-10 }} |- | style='text-align:right'| 31 | data-sort-value="1939" | 1939 | ''[[:d:Q4139464|В. Г. Короленко исемендәге Глазов дәүләт педагогия институты]]'' | [[Файл:Udmurtia Glazov asv2019-05 img02.jpg|center|128px]] | [[Глазов]] | | http://ggpi.org/news.php<br/>http://www.ggpi.org |- | style='text-align:right'| 32 | data-sort-value="1939" | 1939 | ''[[:d:Q4304069|Василий Иванович Суриков исемендәге Мәскәү дәүләт академия сәнгать институты]]'' | [[Файл:Surikov Art Institute Moscow.jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]] | [[:commons:Category:Surikov Art Institute in Moscow|Surikov Art Institute in Moscow]] | http://surikov-vuz.com/ |- | style='text-align:right'| 33 | data-sort-value="1939" | 1939 | ''[[:d:Q4519367|Шадринск дәүләт педагогика институты]]'' | | [[Шадрин (шәһәр)|Шадринск]] | | http://shgpi.edu.ru/en/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230205174856/http://shgpi.edu.ru/en/ |date=2023-02-05 }} |- | style='text-align:right'| 34 | data-sort-value="1939" | 1939 | ''[[:d:Q110946531|Бөре дәүләт педагогика институты]]'' | [[Файл:Административный корпус БФ БашГУ 2019 год.jpg|center|128px]] | [[Бөре (шәһәр)|Бөре]] | | https://www.birsk.ru/node/1002 |- | style='text-align:right'| 35 | data-sort-value="1940" | 1940-06-22 | ''[[:d:Q110954641|Лесосибирск дәүләт педагогика институты]]'' | [[Файл:Lpisfu 002.JPG|center|128px]] | [[Лесосибирск]] | [[:commons:Category:Lesosibirsk Pedagogical Institute|Lesosibirsk Pedagogical Institute]] | http://lpi.sfu-kras.ru |- | style='text-align:right'| 36 | data-sort-value="1943" | 1943 | ''[[:d:Q3577654|МСАТ мәктәп-студиясе]]'' | [[Файл:Moscow Art Theatre School-Studio.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2710104|Тверской районы]]'' | [[:commons:Category:School-Studio at the Moscow Art Theatre|School-Studio at the Moscow Art Theatre]] | http://mhatschool.theatre.ru |- | style='text-align:right'| 37 | data-sort-value="1943" | 1943 | ''[[:d:Q4385790|Волгоград дәүләт медицина университетының Пятигорск медицина-фармацевтика институты]]'' | [[Файл:PMPI Main building.jpg|center|128px]] | [[Биштау|Пятигорск]] | [[:commons:Category:Pyatigorsk Medical and Pharmaceutical Institute|Pyatigorsk Medical and Pharmaceutical Institute]] | http://pmedpharm.ru/ |- | style='text-align:right'| 38 | data-sort-value="1943" | 1943 | ''[[:d:Q21643454|Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясенең Түбән Новгород идарә институты]]'' | [[Файл:Volga-Vyatka Academy of Public Administration.jpg|center|128px]] | [[Түбән Новгород]] | | https://niu.ranepa.ru/ |- | style='text-align:right'| 39 | data-sort-value="1943" | 1943-02-15 | ''[[:d:Q103831957|Воронеж хөкүмәт элемтәсе институты]]'' | | [[Воронеж]] | | |- | style='text-align:right'| 40 | data-sort-value="1944" | 1944 | ''[[:d:Q21645815|Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясенең Көньяк Россия идарә институты]]'' | [[Файл:Южно-Российский институт управя.jpg|center|128px]] | [[Ростов-на-Дону]] | [[:commons:Category:South-Russia Institute of Management|South-Russia Institute of Management]] | https://uriu.ranepa.ru/ |- | style='text-align:right'| 41 | data-sort-value="1945" | 1945 | ''[[:d:Q1487403|Теоретик һәм эксперименталь физика институты]]'' | [[Файл:Cheremushki Estate Flickr 06.jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]] | | http://www.itep.ru |- | style='text-align:right'| 42 | data-sort-value="1945" | 1945-10 | ''[[:d:Q4129748|School of Journalism & Mass Communication]]'' | [[Файл:Faculty of Journalism.jpg|center|128px]] | [[Василий утравы районы]] | | https://eng.jf.spbu.ru/<br/>https://jf.spbu.ru/ |- | style='text-align:right'| 43 | data-sort-value="1953" | 1953 | [[Чита дәүләт медицина академиясе]] | [[Файл:Chita State Medical Academy.jpg|center|128px]] | [[Чита]]<br/>[[Байкал арты крае]] | | https://chitgma.ru/ |- | style='text-align:right'| 44 | data-sort-value="1953" | 1953<br/>1953-08-27 | ''[[:d:Q4209557|Россия эчке эшләр министрлыгының Калининград юриспуденция институты]]'' | [[Файл:КЮИ МВД.jpg|center|128px]] | [[Калининград]] | [[:commons:Category:Kaliningrad Law Institute|Kaliningrad Law Institute]] | https://klif.univer.mvd.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250323040754/https://klif.univer.mvd.ru/ |date=2025-03-23 }} |- | style='text-align:right'| 45 | data-sort-value="1960" | 1960-05-27<br/>1960 | ''[[:d:Q4081724|Белгород дәүләт сәнгать һәм мәдәният институты]]'' | [[Файл:Facade of the BSICA.jpg|center|128px]] | [[Белгород]] | | http://en.bgiik.ru/<br/>http://www.bgiki.ru {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110509100404/http://www.bgiki.ru/ |date=2011-05-09 }} |- | style='text-align:right'| 46 | data-sort-value="1961" | 1961 | ''[[:d:Q4398525|РФ ЭЭМның Ростов юридик институты]]'' | [[Файл:Ростовский юридический институт МВД РФ.jpg|center|128px]] | [[Ростов-на-Дону]] | [[:commons:Category:Rostov Law Institute of Ministry of Internal Affairs of Russia|Rostov Law Institute of Ministry of Internal Affairs of Russia]] | http://www.rui.mvd.ru/<br/>https://rui.mvd.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250131192648/https://rui.mvd.ru/ |date=2025-01-31 }} |- | style='text-align:right'| 47 | data-sort-value="1961" | 1961 | ''[[:d:Q4424987|Мәскәү энергетика институтының Смоленск бүлекчәсе]]'' | [[Файл:Филиал МЭИ в г. Смоленске.jpg|center|128px]] | [[Смоленск]] | [[:commons:Category:Moscow Power Engineering Institute (Smolensk)|Moscow Power Engineering Institute (Smolensk)]] | http://www.sbmpei.ru/ |- | style='text-align:right'| 48 | data-sort-value="1961" | 1961 | ''[[:d:Q4476798|РФ ЭЭМның Урал юридик институты]]'' | | [[Екатеринбург]] | | https://ural.mvd.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250126103527/https://ural.mvd.ru/ |date=2025-01-26 }} |- | style='text-align:right'| 49 | data-sort-value="1962" | 1962-01-14 | ''[[:d:Q4154225|Ерак Көнчыгыш дәүләт сәнгать институты]]'' | | [[Владивосток]] | | http://www.dv-art.ru |- | style='text-align:right'| 50 | data-sort-value="1962" | 1962 | ''[[:d:Q4304157|Александр Николаевич Тихонов исемендәге Мәскәү дәүләт электроника һәм математика институты]]'' | [[Файл:Moscow State Institute of Electronics and Mathematics.jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]] | [[:commons:Category:Moscow State Institute of Electronics and Mathematics|Moscow State Institute of Electronics and Mathematics]] | http://miem.edu.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150126142610/http://miem.edu.ru/ |date=2015-01-26 }}<br/>http://miem.hse.ru/ |- | style='text-align:right'| 51 | data-sort-value="1963" | 1963-08 | [[Түбән Кама химия-технология институты]] | | [[Идел буе федераль округы]]<br/>[[Татарстан]]<br/>[[Түбән Кама районы]]<br/>[[Түбән Кама]] | | https://www.nchti.ru/ |- | style='text-align:right'| 52 | data-sort-value="1964" | 1964-01-21 | ''[[:d:Q103832007|РФ ЭЭМ Бөтенроссия хезмәткәрләр квалификациясен күтәрү институты]]'' | [[Файл:Vladimir Putin, All-Russian Advanced Training Institute MIA (2012-05-17) 07.jpg|center|128px]] | [[Домодедово (шәһәр)]] | [[:commons:Category:All-Russian Advanced Training Institute of the Ministry of Internal Affairs of Russia|All-Russian Advanced Training Institute of the Ministry of Internal Affairs of Russia]] | https://випк.мвд.рф/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250314002103/https://xn--b1amgt.xn--b1aew.xn--p1ai/ |date=2025-03-14 }} |- | style='text-align:right'| 53 | data-sort-value="1967" | 1967 | ''[[:d:Q2384139|Александр Сергеевич Пушкин исемендәге Дәүләт рус теле институты]]'' | [[Файл:Гос. ИРЯ им. А.С. Пушкина.JPG|center|128px]] | [[Мәскәү]] | [[:commons:Category:Pushkin State Russian Language Institute|Pushkin State Russian Language Institute]] | http://www.pushkin.institute |- | style='text-align:right'| 54 | data-sort-value="1967" | 1967-04-29 | ''[[:d:Q103832218|Россия Федерациясе Гадәттән тыш хәлләр министрлыгы Дәүләт янгын сүндерү хезмәте хезмәткәрләренең Воронеж квалификация күтәрү институты]]'' | | [[Воронеж]] | | https://vipkgps.ru/ |- | style='text-align:right'| 55 | data-sort-value="1967" | 1967-07-04 | ''[[:d:Q104387855|Ставрополь дәүләт педагогика институты]]'' | | [[Ставрополь]] | | https://sspi.ru/ |- | style='text-align:right'| 56 | data-sort-value="1968" | 1968 | ''[[:d:Q6676414|Хабаровск дәүләт мәдәният институты]]'' | [[Файл:Хабаровский государственный институт искусств и культуры.jpg|center|128px]] | [[Хабарау|Хабаровск]] | | http://hgiik.ru/<br/>http://www.hgiik.ru/ |- | style='text-align:right'| 57 | data-sort-value="1968" | 1968 | ''[[:d:Q30257821|Россия дәүләт интеллектуаль милек институты]]'' | | [[Мәскәү]] | | http://www.rgiis.ru/<br/>http://www.rgiis.ru/en/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240809181837/https://rgiis.ru/en/ |date=2024-08-09 }} |- | style='text-align:right'| 58 | data-sort-value="1969" | 1969-04-07 | ''[[:d:Q4076922|Адмирал Фёдор Фёдорович Ушаков исемендәге Балтыйк югары хәрби-диңгез укуханәсе — Николай Герасимович Кузнецов исемендәге Хәрби-диңгез академиясенең Калининград филиалы]]'' | [[Файл:Балтийский военно-морской институт.jpg|center|128px]] | [[Калининград]] | [[:commons:Category:Baltic Naval Institute|Baltic Naval Institute]] | https://bvvmu.mil.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250409190944/https://bvvmu.mil.ru/ |date=2025-04-09 }} |- | style='text-align:right'| 59 | data-sort-value="1969" | 1969 | ''[[:d:Q4219245|Кемерово дәүләт мәдәният институты]]'' | [[Файл:Главный корпус КемГИК.jpg|center|128px]] | | | http://www.kemguki.ru/ |- | style='text-align:right'| 60 | data-sort-value="1969" | 1969 | [[Казан дәүләт мәдәният институты]] | | [[Казан]] | | http://kazgik.ru/ |- | style='text-align:right'| 61 | data-sort-value="1971" | 1971-10-18 | ''[[:d:Q4125384|Воронеж дәүләт сәнгать институты]]'' | [[Файл:Voronezh State Academy of Art.JPG|center|128px]] | [[Воронеж]] | | https://voronezharts.ru/ |- | style='text-align:right'| 62 | data-sort-value="1971" | 1971 | [[Самара дәүләт мәдәният институты]] | [[Файл:Institute of culture 9946.JPG|center|128px]] | [[Самар]] | | https://samgik.ru/ |- | style='text-align:right'| 63 | data-sort-value="1972" | 1972<br/>1978-04-05 | [[Эчке эшләр министрлыгының Воронеж институты|РФ ЭЭМның Воронеж институты]] | | [[Воронеж]] | | https://ви.мвд.рф/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210228071410/https://xn--b1am.xn--b1aew.xn--p1ai/ |date=2021-02-28 }} |- | style='text-align:right'| 64 | data-sort-value="1972" | 1972-03-15 | ''[[:d:Q110931146|Орёл дәүләт мәдәният институты]]'' | [[Файл:Oryol, Leskov street, 15.jpg|center|128px]] | [[Орёл өлкәсе]] | [[:commons:Category:Oryol State Institute of Culture|Oryol State Institute of Culture]] | https://ogik.ru/ |- | style='text-align:right'| 65 | data-sort-value="1974" | 1974 | ''[[:d:Q4062909|Алтай дәүләт мәдәният институты]]'' | [[Файл:Altai State Academy of Culture and Arts.jpg|center|128px]] | [[Барнавыл]] | | http://agaki.ru {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221017000240/http://agaki.ru/ |date=2022-10-17 }} |- | style='text-align:right'| 66 | data-sort-value="1974" | 1974 | [[Казан юридик институты|Россия Эчке эшләр министрлыгының Казан юридик институты]] | [[Файл:КЮИ МВД России.jpg|center|128px]] | [[Казан]]<br/>[[Татарстан]]<br/>[[Казанның Идел буе районы|Идел буе районы]] | | https://kui.mvd.ru {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106213823/https://kui.mvd.ru/ |date=2022-01-06 }} |- | style='text-align:right'| 67 | data-sort-value="1975" | 1975 | [[Пермь дәүләт мәдәният институты]] | [[Файл:Views of Perm (July 2024) - 23.jpg|center|128px]] | [[Пермь]] | [[:commons:Category:Perm State Institute of Culture|Perm State Institute of Culture]] | http://www.psiac.ru {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201201142033/http://www.psiac.ru/ |date=2020-12-01 }} |- | style='text-align:right'| 68 | data-sort-value="1981" | 1981<br/>1981-10-26 | ''[[:d:Q52842948|Россия Федерациясе Милли гвардия гаскәренең Пермь хәрби институты]]'' | | ''[[:d:Q3926930|Ordzhonikidzevsky City District]]''<br/>[[Пермь]] | | https://pvi.rosguard.gov.ru/ |- | style='text-align:right'| 69 | data-sort-value="1985" | 1985<br/>2010 | ''[[:d:Q4081732|Россия Федерациясе Эчке эшләр министрлыгының Иван Дмитриевич Путилин исемендәге Белгород юридик институты]]'' | | [[Белгород]] | | http://www.belui.mvd.ru<br/>https://belui.mvd.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231031191919/https://belui.mvd.ru/ |date=2023-10-31 }} |- | style='text-align:right'| 70 | data-sort-value="1985" | 1985 | ''[[:d:Q4174313|Екатеринбург дәүләт театр институты]]'' | [[Файл:Вайнера 2 со стороны Вайнера 1.JPG|center|128px]] | [[Екатеринбург]] | [[:commons:Category:2 Vainera Street, Yekaterinburg|2 Vainera Street, Yekaterinburg]] | http://www.egti.ru |- | style='text-align:right'| 71 | data-sort-value="1985" | 1985 | ''[[:d:Q103832932|Байкал дәүләт университетының Чита институты]]'' | [[Файл:В здании также расположен Читинский институт Байкальского государственного университета экономики и права.JPG|center|128px]] | [[Чита]] | | http://bgu-chita.ru/sveden/common |- | style='text-align:right'| 72 | data-sort-value="1988" | 1988-12-15 | ''[[:d:Q101504890|Волгоград идарә институты]]'' | [[Файл:РАНХиГС (Волгоградский институт управления) - panoramio.jpg|center|128px]] | [[Волгоград]] | [[:commons:Category:Volgograd Institute of Management|Volgograd Institute of Management]] | https://vlgr.ranepa.ru |- | style='text-align:right'| 73 | data-sort-value="1989" | 1989 | ''[[:d:Q4360216|Санкт-Петербург яһүдлек институты]]'' | | [[Санкт-Петербург]] | | http://www.pijs.ru/ |- | style='text-align:right'| 74 | data-sort-value="1990" | 1990 | ''[[:d:Q15995129|РФА Югары химия колледжы]]'' | | [[Мәскәү]] | | https://www.muctr.ru/university/departments/vhk/info/ |- | style='text-align:right'| 75 | data-sort-value="1991" | 1991-04-22 | ''[[:d:Q4201591|Менеджмент, маркетинг һәм финанс институты]]'' | | [[Воронеж]] | | http://www.immf.ru |- | style='text-align:right'| 76 | data-sort-value="1991" | 1991-06-10 | ''[[:d:Q4288375|Анатолий Собчак исемендәге Халыкара банкчылык институты]]'' | | [[Санкт-Петербург]] | | https://www.ibispb.ru/ |- | style='text-align:right'| 77 | data-sort-value="1991" | 1991 | ''[[:d:Q4336192|Ырынбур дәүләт менеджмент институты]]'' | [[Файл:ОГИМ.png|center|128px]] | [[Ырынбур]] | | http://www.ogim.ru/ |- | style='text-align:right'| 78 | data-sort-value="1992" | 1992-08-25 | ''[[:d:Q13415087|Воронеж югары технологияләр институты]]'' | | [[Воронеж]] | | http://vivt.ru/ |- | style='text-align:right'| 79 | data-sort-value="1992" | 1992 | [[ТИСБИ]] | [[Файл:TISBI (2022-04-15) 04.jpg|center|128px]] | [[Казан]] | [[:commons:Category:TISBI|TISBI]] | https://www.tisbi.ru/ |- | style='text-align:right'| 80 | data-sort-value="1992" | 1992-01-16 | ''[[:d:Q139730876|International Institute of Design and Service]]'' | | [[Чиләбе]] | | https://midis.ru/ |- | style='text-align:right'| 81 | data-sort-value="1993" | 1993 | ''[[:d:Q4201739|Махсус педагогика һәм психология институты]]'' | | [[Санкт-Петербург]] | | http://en.wallenberg.ru/<br/>http://wallenberg.ru |- | style='text-align:right'| 82 | data-sort-value="1993" | 1993 | ''[[:d:Q4671137|Россия фәннәр академиясенең Дәүләт һәм хокук институты]]'' | | [[Мәскәү]] | | http://www.igpran.ru/ |- | style='text-align:right'| 83 | data-sort-value="1994" | 1994 | ''[[:d:Q4126645|Көнчыгыш илләре институты]]'' | | [[Мәскәү]] | | http://www.orun.ru |- | style='text-align:right'| 84 | data-sort-value="1994" | 1994-04-05<br/>1994 | ''[[:d:Q4152024|ГИТР Кино һәм телевидение институты]]'' | | [[Мәскәү]] | | http://www.gitr.ru/#<br/>https://gitr.ru/ |- | style='text-align:right'| 85 | data-sort-value="1994" | 1994 | ''[[:d:Q4398008|Россия хосусый хокук мәктәбе]]'' | | [[Мәскәү]] | | http://privlaw.ru |- | style='text-align:right'| 86 | data-sort-value="1994" | 1994 | ''[[:d:Q6873803|Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университетының Мирный политехник институты]]'' | | [[Мирный (Якутия)|Мирный]] | | https://www.s-vfu.ru/universitet/rukovodstvo-i-struktura/instituty/mpti/ |- | style='text-align:right'| 87 | data-sort-value="1994" | 1994-06-01 | ''[[:d:Q103920259|Россия Федерациясе Җәза үтәтү буенча федераль хезмәтенең Самар юридик институты]]'' | | [[Самар]] | | https://sui.fsin.gov.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250429193428/https://sui.fsin.gov.ru/ |date=2025-04-29 }} |- | style='text-align:right'| 88 | data-sort-value="1995" | 1995 | ''[[:d:Q16697389|Себер бизнес, идарә һәм психология институты]]'' | [[Файл:Sibup hull.jpg|center|128px]] | [[Красноярск]] | | http://www.sibup.ru/ |- | style='text-align:right'| 89 | data-sort-value="1996" | 1996 | ''[[:d:Q4113303|Россия Федерациясе Җәза үтәтү буенча федераль хезмәтенең Владимир юридик институты]]'' | | [[Владимир (шәһәр)|Владимир]] | | http://www.vui-fsin.ru/ |- | style='text-align:right'| 90 | data-sort-value="1996" | 1996 | ''[[:d:Q4315882|Нева тел һәм мәдәният институты]]'' | | [[Санкт-Петербург]] | | http://www.niyak.spb.ru/ |- | style='text-align:right'| 91 | data-sort-value="1996" | 1996 | ''[[:d:Q7507002|Себер бизнес һәм мәгълүмати технологияләр институты]]'' | | [[Омск]] | | http://sibit.sano.ru/ |- | style='text-align:right'| 92 | data-sort-value="1996" | 1996<br/>1961 | ''[[:d:Q30257717|Смоленск дәүләт сәнгать институты]]'' | [[Файл:Смоленский государственный институт искусств.jpg|center|128px]] | [[Смоленск]] | [[:commons:Category:Smolensk State Institute of Arts|Smolensk State Institute of Arts]] | https://sgii-smol.ru/ |- | style='text-align:right'| 93 | data-sort-value="1997" | 1997 | ''[[:d:Q4211745|Казан федераль университетының Чаллы институты]]'' | | [[Чаллы]] | | http://chelny.kpfu.ru/ |- | style='text-align:right'| 94 | data-sort-value="1997" | 1997 | ''[[:d:Q4288452|Халыкара икътисад һәм финанс институты]]'' | | [[Мәскәү]] | [[:commons:Category:ICEF College|ICEF College]] | http://icef.hse.ru/en/ |- | style='text-align:right'| 95 | data-sort-value="1997" | 1997-03-28<br/>1997 | ''[[:d:Q58229482|Мәскәү психоанализ институты]]'' | | | | https://inpsycho.ru |- | style='text-align:right'| 96 | data-sort-value="1998" | 1998 | ''[[:d:Q4304156|Мәскәү энергия иминлеге һәм сакчыллыгы институты]]'' | [[Файл:Logotipesaeei.jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]] | | http://www.mieen.ru |- | style='text-align:right'| 97 | data-sort-value="1999" | 1999<br/>1934 | ''[[:d:Q97041678|Чурапча дәүләт физкультура һәм спорт институты]]'' | | ''[[:d:Q1111888|Churapcha]]'' | | http://www.chgifkis.ru |- | style='text-align:right'| 98 | data-sort-value="2000" | 2000-04-26 | ''[[:d:Q4097546|Брянск идарә һәм бизнес институты]]'' | | | | https://biub.ru/ |- | style='text-align:right'| 99 | data-sort-value="2000" | 2000<br/>1997 | ''[[:d:Q4304300|Мәскәү технология институты]]'' | | [[Мәскәү]] | [[:commons:Category:Moscow Technological Institute|Moscow Technological Institute]] | http://mti.edu.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220602224545/http://mti.edu.ru/ |date=2022-06-02 }} |- | style='text-align:right'| 100 | data-sort-value="2000" | 2000 | ''[[:d:Q30263251|Арктика дәүләт мәдәният һәм сәнгать институты]]'' | [[Файл:АГИК.jpg|center|128px]] | [[Якутск]] | [[:commons:Category:Arctic State Institute of Arts and Culture|Arctic State Institute of Arts and Culture]] | https://agiki.ru/ |- | style='text-align:right'| 101 | data-sort-value="2003" | 2003-01-29 | [[Кама сәнгать һәм дизайн институты]] | | [[Татарстан]]<br/>[[Чаллы]] | | http://kiid.ru/ |- | style='text-align:right'| 102 | data-sort-value="2004" | 2004 | ''[[:d:Q30270522|Санкт-Петербург медицина-социаль институты]]'' | | [[Санкт-Петербург]] | | http://medinstitut.org/ |- | style='text-align:right'| 103 | data-sort-value="2005" | 2005-06-10 | ''[[:d:Q4494337|Рус православ чиркәвенең Хабаровск дини семинариясе]]'' | [[Файл:Khabarovsk Theological Seminary.jpg|center|128px]] | [[Хабарау|Хабаровск]] | | http://dvseminary.ru/ |- | style='text-align:right'| 104 | data-sort-value="2008" | 2008 | ''[[:d:Q108599669|Югары тәрҗемәчек мәктәбе]]'' | | [[Санкт-Петербург]] | | https://scit.herzen.spb.ru/ |- | style='text-align:right'| 105 | data-sort-value="2011" | 2011 | ''[[:d:Q4422083|Сколково фән һәм технологияләр институты]]'' | [[Файл:Moscow Skolkovo innovation center Bol'shoj bul'var Skolteh 20180602 087.jpg|center|128px]] | [[Мәскәү]] | [[:commons:Category:Skoltech University|Skoltech University]] | https://skoltech.ru/ |- | style='text-align:right'| 106 | data-sort-value="2013" | 2013 | ''[[:d:Q60623957|К(И)ФУ Халыкара мөнәсәбәтләр институты]]'' | [[Файл:Vakhitovskiy rayon, Kazan, Respublika Tatarstan, Russia - panoramio (371).jpg|center|128px]] | | [[:commons:Category:Institute of International Relations (Kazan University)|Institute of International Relations (Kazan University)]] | |- | style='text-align:right'| 107 | data-sort-value="2021" | 2021 | ''[[:d:Q110319321|Вологда гуманитар институты]]'' | | [[Вологда]] | | https://vggi.ru/ |- | style='text-align:right'| 108 | | ''[[:d:Q4084508|Пермь илкүләм тикшеренү политехника университетының Березники бүлекчәсе]]'' | | [[Березники]] | | http://www.bf.pstu.ru/ |- | style='text-align:right'| 109 | | ''[[:d:Q4112982|Владикавказ идарә институты]]'' | | [[Владикавказ]] | | http://www.viu-online.ru/ |- | style='text-align:right'| 110 | | ''[[:d:Q4201443|Георгий Яковлевич Седов исемендәге Су транспорты институты]]'' | | [[Ростов-на-Дону]] | [[:commons:Category:Nautical school of Rostov-on-Don|Nautical school of Rostov-on-Don]] | https://iwtsedov.ru/ |- | style='text-align:right'| 111 | | ''[[:d:Q4201489|Гуманитар белем һәм мәгълүмати технологияләр институты]]'' | | [[Мәскәү]] | | http://www.igumo.ru/ |- | style='text-align:right'| 112 | | ''[[:d:Q4248073|Урал дәүләт тимер юллары университетының Курган институты]]'' | | [[Курган]] | | http://kirt.usurt.ru/ |- | style='text-align:right'| 113 | | ''[[:d:Q4366447|П. А. Столыпин ис. Идел буе идарә итү институты]]'' | | | [[:commons:Category:Stolypin Volga Region Institute of Administration|Stolypin Volga Region Institute of Administration]] | |- | style='text-align:right'| 114 | | ''[[:d:Q4407696|Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университетының Сәнәгый менеджмент, икътисад һәм сәүдә институты]]'' | | [[Санкт-Петербург]] | | https://imet.spbstu.ru |- | style='text-align:right'| 115 | | ''[[:d:Q4407713|Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университетының Машиналар төзү институты]]'' | [[Файл:ВТУЗ-ЛМЗ (ГК).jpg|center|128px]] | [[Санкт-Петербург]] | [[:commons:Category:LMZ-VTUZ|LMZ-VTUZ]] | |- | style='text-align:right'| 116 | | ''[[:d:Q4412486|Төньяк Кавказ бизнес, инженер һәм мәгълүмати технологияләр институты]]'' | | [[Армавир (Россия)|Армавир]] | | http://skibiit.ru/ |- | style='text-align:right'| 117 | | ''[[:d:Q4476762|Россия Федерациясе гадәттән тыш хәлләр министрлыгының Дәүләт янгын сүндерү хезмәтенең Урал институты]]'' | [[Файл:Учебная ПЧ УрИГПС.jpg|center|128px]] | [[Екатеринбург]] | [[:commons:Category:Ural Institute of the State Fire Service of the Ministry of Emergency Situations of Russia|Ural Institute of the State Fire Service of the Ministry of Emergency Situations of Russia]] | https://uigps.ru |- | style='text-align:right'| 118 | | [[Төньяк-Көнбатыш идарә институты|Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясенең Төньяк-Көнбатыш идарә институты]] | | | | http://www.sziu.ru/ |- | style='text-align:right'| 119 | | ''[[:d:Q7053558|Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия Халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясенең Төньяк-Көнбатыш бүлекчәсе]]'' | | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 120 | | ''[[:d:Q21662788|Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясенең Ерак Көнчыгыш идарә институты]]'' | [[Файл:Хабаровская Высшая партшкола.jpg|center|128px]] | [[Хабарау|Хабаровск]] | | http://dviu.ranepa.ru/ |- | style='text-align:right'| 121 | | ''[[:d:Q21978173|Кирилл Григорьевич Разумовский исемендәге Мәскәү дәүләт технология һәм идарә университетының Мода менеджменты һәм индустриясе институты]]'' | | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 122 | | ''[[:d:Q30265172|Волгоград бизнес институты]]'' | | [[Волгоград]] | | http://volbi.ru |- | style='text-align:right'| 123 | | ''[[:d:Q33228179|Мәскәү археология инсититутының Смоленск бүлеге]]'' | | [[Смоленск]] | | |- | style='text-align:right'| 124 | | ''[[:d:Q62780920|Балаково бизнес һәм идара итеү институты]]'' | | [[Балакау]] | | |- | style='text-align:right'| 125 | | ''[[:d:Q107311530|Мәскәү политехника университетының Электросталь бүлекчәсе]]'' | [[Файл:Russia, Elektrostal. Street Pervomayskaya. img-079.jpg|center|128px]] | [[Электросталь]] | [[:commons:Category:Elektrostal. MAMI (Branch)|Elektrostal. MAMI (Branch)]] | https://elpol.ru/ |- | style='text-align:right'| 126 | | ''[[:d:Q111200150|Невинномысск дәүләт гуманитар-техник институты]]'' | | [[Невинномысск]] | | http://нггти.рф/ |- | style='text-align:right'| 127 | | ''[[:d:Q113237435|Сәхнә сәнгатьләре югары мәктәбе]]'' | [[Файл:Осмотр Центра искусств им. А. Райкина (август 2013) (04).jpeg|center|128px]] | ''[[:d:Q2622887|Maryina Roshcha District]]'' | [[:commons:Category:Graduate School of Performing Arts (Moscow)|Graduate School of Performing Arts (Moscow)]] | https://www.raikin-school.com/ |} {{Wikidata list end}} == Моны да карагыз == * [[Университетлар исемлекләре]] [[Төркем:Россия югары уку йортлары]] [[Төркем:Исемлекләр:Россия]] [[Төркем:Исемлекләр:Фән]] [[Төркем:Исемлекләр:Икътисад]] [[Төркем:Исемлекләр:Мәдәният]] eeh1w4pywfns9k34xa4f3x5w252h3f6 0 864565 5963133 5946508 2026-06-14T06:11:14Z CommonsDelinker 176 Replacing Achaemenid_plaque_from_Persepolis.JPG with [[File:Plaque_of_Lapis-Lazuli_-_Persepolis_-_Achaemenid_-_National_Museum_of_Iran_-_Inv._number_2436.jpg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:F 5963133 wikitext text/x-wiki {{Мәгълүмати исемлек}} {{УК}} Бу исемлектә '''{{IRN}} территориясендәге''' [[File:World_Heritage_Logo_global.svg|20px]] '''[[Бөтендөнья мирасы|Бөтендөнья мәдәни мирас]]ның ''[[матди мирас|матди объектлары]]''''' күрсәтелә. == Сайлау == Болар Иран дәүләтенең җирле комитеты тәкъдиме буенча {{UNESCO}}нең махсуслаштырылган халыкара {{тәрҗемә ителмәгән 5|ICOMOS||ru|Международный совет по сохранению памятников и достопримечательных мест}}, {{тәрҗемә ителмәгән 5|ICCROM||ru|Международный исследовательский центр по сохранению и реставрации культурных ценностей}} һәм {{тәрҗемә ителмәгән 5|IUCN||ru|Международный союз охраны природы}} эксперт оешмалары экспертлары тарафыннан кабул ителгән һәм халыкара {{тәрҗемә ителмәгән 5|Бөтөндөнья мирас комитеты|Бөтөндөнья мирас комитетының|ru|Комитет всемирного наследия}} утырышларында хупланган. {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле зат-шәхес-феномен турында белем блокларны тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} == Рәсми исемлектә == {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P17 wd:Q794. ?item wdt:P1435 wd:Q9259 } |section= |sort=label |columns=number:#,P571:нигезләнү,label:Исем,p18,p131:урнашу,p373:Викиҗыентык,p757:ЮНЕСКО}} {| class='wikitable sortable' ! # ! нигезләнү ! Исем ! рәсем ! урнашу ! Викиҗыентык ! ЮНЕСКО |- | style='text-align:right'| 1 | data-sort-value="601" | 7th century | ''[[:d:Q841896|Armenian Monastic Ensembles of Iran]]'' | [[Файл:Qareh kelissa.jpg|center|128px]] | | [[:commons:Category:Armenian monastic ensembles of Iran|Armenian monastic ensembles of Iran]] | [https://whc.unesco.org/en/list/1262 1262] |- | style='text-align:right'| 2 | data-sort-value="-500" | 5th century BCE | ''[[:d:Q43277|Bam Citadel]]'' | [[Файл:Arge Bam Arad edit.jpg|center|128px]] | [[Кирман (устан)]] | [[:commons:Category:Bam Citadel|Bam Citadel]] | [https://whc.unesco.org/en/list/1208bis 1208bis] |- | style='text-align:right'| 3 | | ''[[:d:Q6547997|Behistun]]'' | [[Файл:Behistun.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1286867|Harsin County]]'' | [[:commons:Category:Behistun|Behistun]] | [https://whc.unesco.org/en/list/1222 1222] |- | style='text-align:right'| 4 | | ''[[:d:Q4523|Chogha Zanbil]]'' | [[Файл:Choghazanbil2.jpg|center|128px]] | [[Хузистан]] | [[:commons:Category:Chogha Zanbil|Chogha Zanbil]] | [https://whc.unesco.org/en/list/113 113] |- | style='text-align:right'| 5 | | ''[[:d:Q7899619|Cultural Landscape of Hawraman/Uramanat]]'' | [[Файл:Uraman Takht.jpg|center|128px]] | [[Кирманшаһ (устан)]]<br/>[[Көрдстан (устан)]] | | [https://whc.unesco.org/en/list/1647 1647] |- | style='text-align:right'| 6 | | ''[[:d:Q767128|Dasht-e Lut]]'' | [[Файл:Sand castles - Dasht-e Lut desert - Kerman.JPG|center|128px]] | [[Кирман (устан)]]<br/>[[Систан һәм Бәлуҗстан]]<br/>[[Көньяк Хөрәсән]] | [[:commons:Category:Dasht-e Lut|Dasht-e Lut]] | [https://whc.unesco.org/en/list/1505 1505] |- | style='text-align:right'| 7 | | ''[[:d:Q696193|Ecbatana]]'' | [[Файл:Excavations in Ecbatana.jpg|center|128px]] | [[Һәмәдан]] | [[:commons:Category:Ecbatana|Ecbatana]] | [https://whc.unesco.org/en/list/1716 1716] |- | style='text-align:right'| 8 | | ''[[:d:Q606763|Gonbad-e Qabus]]'' | [[Файл:Gonbad-e Qabus Tower by Hadi Karimi.jpg|center|128px]] | [[Гөлстан (устан)|Гөлстан]] | [[:commons:Category:Gonbad-e Qabus|Gonbad-e Qabus]] | [https://whc.unesco.org/en/list/1398 1398] |- | style='text-align:right'| 9 | | ''[[:d:Q32979655|Heritage district of Yazd]]'' | [[Файл:Yazd Historic City.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1292178|Yazd County]]'' | [[:commons:Category:Heritage district of Yazd|Heritage district of Yazd]] | [https://whc.unesco.org/en/list/1544 1544] |- | style='text-align:right'| 10 | data-sort-value="266" | 266 | ''[[:d:Q5680019|Iwan-e Mosaic]]'' | [[Файл:IranBishapur7.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1270579|Казирун шәһрестаны]]'' | [[:commons:Category:Iwan-e Mosaic|Iwan-e Mosaic]] | |- | style='text-align:right'| 11 | | ''[[:d:Q1013465|Maymand]]'' | [[Файл:Maymand village.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16050707|Meymand Rural District]]'' | [[:commons:Category:Maymand|Maymand]] | [https://whc.unesco.org/en/list/1423rev 1423rev] |- | style='text-align:right'| 12 | | ''[[:d:Q105886178|New southern gate of Takht-e Soleyman]]'' | [[Файл:New southern gate of Takht-e Soleyman.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15095040|Chaman Rural District]]'' | [[:commons:Category:New southern gate of Takht-e Soleyman|New southern gate of Takht-e Soleyman]] | |- | style='text-align:right'| 13 | | ''[[:d:Q105885292|Old southern gate of Takht-e Soleyman]]'' | [[Файл:Azar Goshnasp entrance.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15095040|Chaman Rural District]]'' | [[:commons:Category:Old southern gate of Takht-e Soleyman|Old southern gate of Takht-e Soleyman]] | |- | style='text-align:right'| 14 | | ''[[:d:Q66030932|Persian Caravanserai]]'' | [[Файл:کاروانسرای دیر گچین، میراث ملی ایران 26.jpg|center|128px]] | | [[:commons:Category:Persian Caravanserai|Persian Caravanserai]] | [https://whc.unesco.org/en/list/1668 1668] |- | style='text-align:right'| 15 | | ''[[:d:Q25998008|Persian Qanat]]'' | | [[Исфәһан (устан)]]<br/>[[Кирман (устан)]]<br/>[[Рәзави-Хөрәсән]] | [[:commons:Category:Persian Qanat|Persian Qanat]] | [https://whc.unesco.org/en/list/1506 1506] |- | style='text-align:right'| 16 | | ''[[:d:Q55379486|Sassanid Archaeological Landscape of Fars Region]]'' | [[Файл:Both domes of Sarvestan Palace.JPG|center|128px]] | | [[:commons:Category:Sassanid Archaeological Landscape of Fars Region|Sassanid Archaeological Landscape of Fars Region]] | [https://whc.unesco.org/en/list/1568 1568] |- | style='text-align:right'| 17 | | ''[[:d:Q105906612|Second temple of Takht-e Soleyman]]'' | [[Файл:تخت سلیمان ضلع شمالی تالار ستوندار.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15095040|Chaman Rural District]]'' | [[:commons:Category:Second temple of Takht-e Soleyman|Second temple of Takht-e Soleyman]] | |- | style='text-align:right'| 18 | | ''[[:d:Q1025825|Shahr-e Sukhteh]]'' | [[Файл:کاخ سوخته شهر سوحته.jpg|center|128px]] | [[Систан һәм Бәлуҗстан]] | [[:commons:Category:Shahr-e Sukhteh|Shahr-e Sukhteh]] | [https://whc.unesco.org/en/list/1456 1456] |- | style='text-align:right'| 19 | | ''[[:d:Q4243|Sheikh Safi al-Din Khānegāh and Shrine Ensemble]]'' | [[Файл:Sheikh Safi Al Din Ardabili Tomb.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1277868|Ardabil County]]'' | [[:commons:Category:Sheikh Safi al-Din Khānegāh and Shrine Ensemble|Sheikh Safi al-Din Khānegāh and Shrine Ensemble]] | [https://whc.unesco.org/en/list/1345 1345] |- | style='text-align:right'| 20 | | ''[[:d:Q2274974|Shushtar Historical Hydraulic System]]'' | [[Файл:Band Mizan.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q1279468|Shushtar County]]'' | [[:commons:Category:Shushtar Historical Hydraulic System|Shushtar Historical Hydraulic System]] | [https://whc.unesco.org/en/list/1315 1315] |- | style='text-align:right'| 21 | | ''[[:d:Q4531|Soltaniyeh]]'' | [[Файл:مقبره سلطان محمد خدابنده - گنبد سلطانیه.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q31066447|Central District]]'' | [[:commons:Category:Soltaniyeh|Soltaniyeh]] | [https://whc.unesco.org/en/list/1188 1188] |- | style='text-align:right'| 22 | data-sort-value="-4000" | -4000<br/>-4395 | ''[[:d:Q180773|Susa]]'' | [[Файл:The Apadana, a large hypostyle room of 36 columns in the Palace of Darius, Susa, capital of Elam and of the Achaemenid Empire, Iran (46950284624).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4168823|Shush]]'' | [[:commons:Category:Susa|Susa]] | [https://whc.unesco.org/en/list/1455 1455] |- | style='text-align:right'| 23 | | ''[[:d:Q29295758|Susa acropolis]]'' | [[Файл:Royal City and Acropolis Tepes.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4168823|Shush]]'' | [[:commons:Category:Susa|Susa]] | |- | style='text-align:right'| 24 | | ''[[:d:Q29296107|Susa apadana]]'' | [[Файл:Royal City and Acropolis Tepes.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4168823|Shush]]'' | [[:commons:Category:Susa|Susa]] | |- | style='text-align:right'| 25 | | ''[[:d:Q29295943|Susa I]]'' | [[Файл:Royal City and Acropolis Tepes.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4168823|Shush]]'' | [[:commons:Category:Susa|Susa]] | |- | style='text-align:right'| 26 | | ''[[:d:Q29296213|Susa II]]'' | [[Файл:Royal City and Acropolis Tepes.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4168823|Shush]]'' | [[:commons:Category:Susa|Susa]] | |- | style='text-align:right'| 27 | | ''[[:d:Q29296295|Susa III]]'' | [[Файл:Royal City and Acropolis Tepes.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4168823|Shush]]'' | | |- | style='text-align:right'| 28 | | ''[[:d:Q4399|Tabriz Bazaar]]'' | [[Файл:GRAND BAZAR OF TABRIZ.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1286247|Tabriz County]]''<br/>[[Тәбриз]] | [[:commons:Category:Tabriz Bazaar|Tabriz Bazaar]] | [https://whc.unesco.org/en/list/1346 1346] |- | style='text-align:right'| 29 | | ''[[:d:Q26913155|Takht-e Soleyman Lake]]'' | [[Файл:غروب دریاچه.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15095040|Chaman Rural District]]'' | [[:commons:Category:Takht-e Soleyman Lake|Takht-e Soleyman Lake]] | |- | style='text-align:right'| 30 | data-sort-value="266" | 266 | ''[[:d:Q5866947|Temple of Anahita at Bishapur]]'' | [[Файл:Anahita Temple of Bishapur (Kazerun) 1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1270579|Казирун шәһрестаны]]'' | [[:commons:Category:Temple of Anahita, Bishapur|Temple of Anahita, Bishapur]] | |- | style='text-align:right'| 31 | | ''[[:d:Q162835|Trans-Iranian Railway]]'' | [[Файл:VERESK Bridge - panoramio.jpg|center|128px]] | [[Гөлстан (устан)|Гөлстан]]<br/>[[Хузистан]]<br/>[[Лурстан]]<br/>[[Мәркәзи]]<br/>[[Мазәндәран|Мазандаран]]<br/>[[Ком (устан)]]<br/>[[Симнан (устан)]]<br/>[[Тәһран (устан)]] | [[:commons:Category:Trans-Iranian Railway|Trans-Iranian Railway]] | [https://whc.unesco.org/en/list/1585 1585] |- | style='text-align:right'| 32 | data-sort-value="266" | 266 | ''[[:d:Q5686125|Valerian Palace]]'' | [[Файл:Ruins at Bishapur (6223104537).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1270579|Казирун шәһрестаны]]'' | [[:commons:Category:Valerian Palace|Valerian Palace]] | |- | style='text-align:right'| 33 | | ''[[:d:Q5901248|Zendan-e Soleyman]]'' | [[Файл:Zendan soleiman.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15095040|Chaman Rural District]]'' | [[:commons:Category:Zendan-e Soleyman|Zendan-e Soleyman]] | |- | style='text-align:right'| 34 | | ''[[:d:Q105855964|Zendan-e Soleyman Lake]]'' | [[Файл:ZendanSoleyman.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15095040|Chaman Rural District]]'' | [[:commons:Category:Zendan-e Soleyman Lake|Zendan-e Soleyman Lake]] | |- | style='text-align:right'| 35 | | [[Адур Гушнасп]] | [[Файл:تخت سلیمان ضلع شمالی آتشکده گرشانسب.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15095040|Chaman Rural District]]'' | [[:commons:Category:Adur Gushnasp|Adur Gushnasp]] | |- | style='text-align:right'| 36 | | [[Бәм]] | [[Файл:بم - panoramio (1).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q497664|Central District]]'' | [[:commons:Category:Bam, Iran|Bam, Iran]] | [https://whc.unesco.org/en/list/1208 1208]<br/>[https://whc.unesco.org/en/list/1208bis 1208bis] |- | style='text-align:right'| 37 | | ''[[:d:Q210610|Гөлестан сарае]]'' | [[Файл:Milad-poorali.jpg|center|128px]] | [[Тәһран]] | [[:commons:Category:Golestan Palace|Golestan Palace]] | [https://whc.unesco.org/en/list/1422 1422] |- | style='text-align:right'| 38 | data-sort-value="1598" | 1598 | [[Имам мәйданы]] | [[Файл:Naghsh-e Jahan Square.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q106287073|District 3]]'' | [[:commons:Category:Naqsh-i Jahan Square|Naqsh-i Jahan Square]] | [https://whc.unesco.org/en/list/115 115] |- | style='text-align:right'| 39 | | [[Исфаһан Җәмигъ мәчете]] | [[Файл:20180301124354 IMG 4179And6more Interior 3.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q106287073|District 3]]'' | [[:commons:Category:Jameh Mosque of Isfahan|Jameh Mosque of Isfahan]] | [https://whc.unesco.org/en/list/1397 1397] |- | style='text-align:right'| 40 | | [[Пасаргад]] | [[Файл:Pasargadae, Marv Dasht, near Shiraz - 4-8-2013.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2422327|Pasargad County]]'' | [[:commons:Category:Pasargadae|Pasargadae]] | [https://whc.unesco.org/en/list/1106 1106] |- | style='text-align:right'| 41 | data-sort-value="-510" | 510s BCE | [[Персеполис]] | [[Файл:Plaque of Lapis-Lazuli - Persepolis - Achaemenid - National Museum of Iran - Inv. number 2436.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15715927|Kenareh Rural District]]'' | [[:commons:Category:Persepolis|Persepolis]] | [https://whc.unesco.org/en/list/114 114] |- | style='text-align:right'| 42 | | [[Тәхте-Сөләйман]] | [[Файл:Takhte Soleyman (5).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15095040|Chaman Rural District]]'' | [[:commons:Category:Takht-e Soleyman|Takht-e Soleyman]] | [https://whc.unesco.org/en/list/1077 1077] |- | style='text-align:right'| 43 | | ''[[:d:Q10624489|Фарсы бакчалары]]'' | | | [[:commons:Category:Persian garden World Heritage Site|Persian garden World Heritage Site]] | [https://whc.unesco.org/en/list/1372 1372] |- | style='text-align:right'| 44 | | ''[[:d:Q135274656|Хөррәмабад үзәне тарихкача чор объектлары]]'' | | ''[[:d:Q1279146|Хөррәмабад шәһрестаны]]'' | | [https://whc.unesco.org/en/list/1744 1744] |- | style='text-align:right'| 45 | | ''[[:d:Q66057913|Һыркан урманнары]]'' | [[Файл:Caspian Hyrcanian Mixed Forests in Northern Iran 10.jpg|center|128px]] | | [[:commons:Category:Caspian Hyrcanian mixed forests|Caspian Hyrcanian mixed forests]] | [https://whc.unesco.org/en/list/1584 1584] |} {{Wikidata list end}} == Намзәтләр == {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P17 wd:Q794. ?item wdt:P1435 wd:Q1459900 } |section= |sort=label |columns=number:#,P571:нигезләнү,label:Исем,p18,p131:урнашу,p373:Викиҗыентык,p4171:ЮНЕСКО}} {| class='wikitable sortable' ! # ! нигезләнү ! Исем ! рәсем ! урнашу ! Викиҗыентык ! ЮНЕСКО |- | style='text-align:right'| 1 | | ''[[:d:Q336409|Abyaneh]]'' | [[Файл:Abyaneh, Irán, 2016-09-19, DD 13-15 PAN.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15631487|Barzrud Rural District]]'' | [[:commons:Category:Abyaneh|Abyaneh]] | [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5197/ 5197] |- | style='text-align:right'| 2 | | ''[[:d:Q4706020|Alamut Castle]]'' | [[Файл:2008iran. Iran, Alamut Castle (2573255326).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4706021|Alamut-e Bala Rural District]]'' | [[:commons:Category:Alamut Castle|Alamut Castle]] | [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5206/ 5206] |- | style='text-align:right'| 3 | | ''[[:d:Q4724513|Ali-Sadr Cave]]'' | [[Файл:Alisadr-cave-90.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q1286111|Kabudarahang County]]''<br/>[[Һәмәдан (устан)]] | [[:commons:Category:Ali Sadr Cave|Ali Sadr Cave]] | [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5220/ 5220] |- | style='text-align:right'| 4 | | ''[[:d:Q278021|Arasbaran]]'' | [[Файл:Chaparli July 2013.jpg|center|128px]] | [[Көнчыгыш Азәрбайҗан]] | [[:commons:Category:Arasbaran|Arasbaran]] | [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5217/ 5217] |- | style='text-align:right'| 5 | | ''[[:d:Q720677|Bastam]]'' | [[Файл:IMG08552751-bastam- 05.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4868220|Bastam District]]'' | [[:commons:Category:Bastam|Bastam]] | [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5198/ 5198] |- | style='text-align:right'| 6 | | ''[[:d:Q40758|Damavand]]'' | [[Файл:981012-Damavand-South-IMG 9861-2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1282247|Amol County]]''<br/>''[[:d:Q5686841|Northern Iran]]''<br/>[[Симнан (устан)]]<br/>[[Мазәндәран|Мазандаран]] | [[:commons:Category:Mount Damavand|Mount Damavand]] | [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5278/ 5278] |- | style='text-align:right'| 7 | | ''[[:d:Q720053|Damghan]]'' | [[Файл:عکس هوایی مناره مسجد جامع دامغان.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5060776|Central District]]'' | [[:commons:Category:Damghan|Damghan]] | [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5200/ 5200] |- | style='text-align:right'| 8 | | ''[[:d:Q696193|Ecbatana]]'' | [[Файл:Excavations in Ecbatana.jpg|center|128px]] | [[Һәмәдан]] | [[:commons:Category:Ecbatana|Ecbatana]] | [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5272/ 5272] |- | style='text-align:right'| 9 | | ''[[:d:Q66030643|Ghaznavi-Seljukian Axis in Khorasan]]'' | | | | [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5211/ 5211] |- | style='text-align:right'| 10 | | ''[[:d:Q1791841|Imam Reza Shrine]]'' | [[Файл:RezaShrine.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1270617|Mashhad County]]''<br/>[[Мәшһәд]] | [[:commons:Category:Imam Reza Shrine|Imam Reza Shrine]] | [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6194/ 6194] |- | style='text-align:right'| 11 | | ''[[:d:Q66030930|Industrial Heritage of textile in the central Plateau of Iran]]'' | | | | [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6196/ 6196] |- | style='text-align:right'| 12 | | ''[[:d:Q720662|Izadkhast]]'' | [[Файл:Izadkhast Old town Fars Province Iran.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4814439|Central District]]'' | [[:commons:Category:Izadkhast|Izadkhast]] | [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5205/ 5205] |- | style='text-align:right'| 13 | | ''[[:d:Q1149433|Jiroft culture]]'' | [[Файл:شهر قدیم جیرفت 2.jpg|center|128px]] | [[Кирман (устан)]] | [[:commons:Category:Jiroft culture|Jiroft culture]] | [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5210/ 5210] |- | style='text-align:right'| 14 | | ''[[:d:Q3699231|Karaftu]]'' | [[Файл:Karaftoo.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1282087|Divandarreh County]]'' | [[:commons:Category:Karaftu Caves|Karaftu Caves]] | [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6193/ 6193] |- | style='text-align:right'| 15 | | ''[[:d:Q206220|Karim Khan Citadel]]'' | [[Файл:Arg of Karim Khan - outside view.jpg|center|128px]] | [[Фарс (устан)]] | [[:commons:Category:Karim Khan Citadel|Karim Khan Citadel]] | [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5270/ 5270] |- | style='text-align:right'| 16 | data-sort-value="1999" | 1999-08-25 | ''[[:d:Q4494429|Khabr National Park and Ruchun Wildlife Refuge]]'' | [[Файл:Khabr national park.jpg|center|128px]] | [[Кирман (устан)]] | [[:commons:Category:Khabr National Park|Khabr National Park]] | [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5219/ 5219] |- | style='text-align:right'| 17 | | ''[[:d:Q134089133|Kong Port]]'' | [[Файл:Bandar-e Kong 20190322 08.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2986542|Bandar Kong]]'' | [[:commons:Category:Kong Port|Kong Port]] | [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6551/ 6551] |- | style='text-align:right'| 18 | | ''[[:d:Q913037|Mangrove forests of Qeshm]]'' | [[Файл:Mangrove forests of Qeshm 13961110 07.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1270862|Qeshm County]]''<br/>[[Һөрмезган]] | [[:commons:Category:Hara forests of Qeshm|Hara forests of Qeshm]] | [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5277/ 5277] |- | style='text-align:right'| 19 | | ''[[:d:Q862310|Masuleh]]'' | [[Файл:MasulehView.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q4813441|Sardar-e Jangal District]]''<br/>[[Гилан]] | [[:commons:Category:Masuleh|Masuleh]] | [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5204/ 5204] |- | style='text-align:right'| 20 | | ''[[:d:Q664115|Meybod]]'' | [[Файл:قلعه نارین یا نارنج قلعه.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q5060897|Central District]]'' | [[:commons:Category:Meybod|Meybod]] | [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5193/ 5193] |- | style='text-align:right'| 21 | | ''[[:d:Q1179434|Mount Khajeh]]'' | [[Файл:Mount Khajeh.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16048611|Hamun County]]'' | [[:commons:Category:Mount Khajeh|Mount Khajeh]] | [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5184/ 5184] |- | style='text-align:right'| 22 | | ''[[:d:Q66023703|Nasqsh-e Rostam and Naqsh-e Rajab]]'' | | | | [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/898/ 898] |- | style='text-align:right'| 23 | | ''[[:d:Q1790789|Old Siraf Port]]'' | [[Файл:Taheri port.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1272916|Kangan County]]'' | [[:commons:Category:Old Siraf Port|Old Siraf Port]] | [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5195/ 5195] |- | style='text-align:right'| 24 | | ''[[:d:Q66030932|Persian Caravanserai]]'' | [[Файл:کاروانسرای دیر گچین، میراث ملی ایران 26.jpg|center|128px]] | | [[:commons:Category:Persian Caravanserai|Persian Caravanserai]] | |- | style='text-align:right'| 25 | | ''[[:d:Q1969109|Persian windmill]]'' | [[Файл:Persische Windmühle Model - Deutsches Museum München.jpg|center|128px]] | | [[:commons:Category:Persian windmills (type)|Persian windmills (type)]] | [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6192/ 6192] |- | style='text-align:right'| 26 | | ''[[:d:Q8139321|Qasr-e Shirin]]'' | [[Файл:همایش هیئت های فعال در عرصه خدمت رسانی در قصر شیرین که به همت جامعه ایمانی مشعر برگزار گشت Iran-Qasr-e Shirin 01.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5060922|Central District]]'' | [[:commons:Category:Qasr-e Shirin|Qasr-e Shirin]] | [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5188/ 5188]<br/>[https://whc.unesco.org/en/tentativelists/889/ 889] |- | style='text-align:right'| 27 | | ''[[:d:Q240719|Qeshm Island]]'' | [[Файл:QeshmIsland NASA.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1270862|Qeshm County]]'' | [[:commons:Category:Qeshm Island|Qeshm Island]] | [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5215/ 5215] |- | style='text-align:right'| 28 | | ''[[:d:Q5961570|Qeysariyeh Bazaar (Lar)]]'' | [[Файл:گنبد اصلی چهارسوق بازار لار.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1264566|Larestan County]]'' | [[:commons:Category:Qeysariyeh Bazaar (Lar)|Qeysariyeh Bazaar (Lar)]] | [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5196/ 5196] |- | style='text-align:right'| 29 | | ''[[:d:Q1364168|Sabalan]]'' | [[Файл:Sab dalj1.JPG|center|128px]] | [[Әрдәбил (устан)]] | [[:commons:Category:Sabalan|Sabalan]] | [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5218/ 5218] |- | style='text-align:right'| 30 | | ''[[:d:Q66030933|Salt Domes of Iran]]'' | | | | [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6198/ 6198] |- | style='text-align:right'| 31 | | ''[[:d:Q66030776|Silk Route (Also as Silk Road)]]'' | | | | [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5268/ 5268] |- | style='text-align:right'| 32 | | ''[[:d:Q3515037|Tang-i Var Inscription]]'' | | | [[:commons:Category:Tang-i Var Inscription|Tang-i Var Inscription]] | [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5212/ 5212] |- | style='text-align:right'| 33 | | ''[[:d:Q940045|Taq-e Bostan]]'' | [[Файл:تاق‌بستان.jpg|center|128px]] | [[Кирманшаһ (устан)]] | [[:commons:Category:Taq-e Bostan|Taq-e Bostan]] | [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5182/ 5182] |- | style='text-align:right'| 34 | | ''[[:d:Q1077215|Temple of Anahita at Kangavar]]'' | [[Файл:Anahita temple Iran.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1289742|Kangavar County]]'' | [[:commons:Category:Temple of Anahita, Kangavar|Temple of Anahita, Kangavar]] | [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5189/ 5189] |- | style='text-align:right'| 35 | data-sort-value="-7000" | 7th millennium BCE | ''[[:d:Q1581555|Tepe Sialk]]'' | [[Файл:Sialk slide.jpg|center|128px]] | [[Исфәһан (устан)]] | [[:commons:Category:Tepe Sialk|Tepe Sialk]] | [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/900/ 900] |- | style='text-align:right'| 36 | | ''[[:d:Q66030854|The Collection of Historical Bridges]]'' | | | | [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5273/ 5273] |- | style='text-align:right'| 37 | | ''[[:d:Q66023739|The Historical–Cultural Axis of Fin, Sialk, Kashan]]'' | | | | [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5187/ 5187] |- | style='text-align:right'| 38 | | ''[[:d:Q66030950|The Persian House in Central plateau of Iran]]'' | | | | [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6200/ 6200] |- | style='text-align:right'| 39 | | ''[[:d:Q162835|Trans-Iranian Railway]]'' | [[Файл:VERESK Bridge - panoramio.jpg|center|128px]] | [[Гөлстан (устан)|Гөлстан]]<br/>[[Хузистан]]<br/>[[Лурстан]]<br/>[[Мәркәзи]]<br/>[[Мазәндәран|Мазандаран]]<br/>[[Ком (устан)]]<br/>[[Симнан (устан)]]<br/>[[Тәһран (устан)]] | [[:commons:Category:Trans-Iranian Railway|Trans-Iranian Railway]] | [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6195/ 6195] |- | style='text-align:right'| 40 | | ''[[:d:Q681427|Tus]]'' | [[Файл:Irnh157-Przy Mausoleum Ferdousiego.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1270617|Mashhad County]]'' | [[:commons:Category:Tus, Iran|Tus, Iran]] | [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5203/ 5203] |- | style='text-align:right'| 41 | data-sort-value="1900" | 19th century | ''[[:d:Q1815227|Valiasr Street]]'' | [[Файл:خیابان ولیعصر-view of Valiasr St Near Monirieh - panoramio.jpg|center|128px]] | [[Тәһран]] | [[:commons:Category:Valiasr Street|Valiasr Street]] | [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6387/ 6387] |- | style='text-align:right'| 42 | data-sort-value="1606" | 1606<br/>1655 | ''[[:d:Q1398856|Vank Cathedral]]'' | [[Файл:کلیسای وانک. عکس Rasool AB.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q106285683|District 5]]'' | [[:commons:Category:Vank Cathedral|Vank Cathedral]] | [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6385/ 6385] |- | style='text-align:right'| 43 | | ''[[:d:Q1771337|Zozan]]'' | [[Файл:ZuzanHistoricalVillage2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q8074709|Zozan Rural District]]'' | [[:commons:Category:Zozan|Zozan]] | [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5208/ 5208] |- | style='text-align:right'| 44 | data-sort-value="420" | 420 | ''[[:d:Q739507|Гөрганның Бөек дивары]]'' | [[Файл:Great Wall of Gorgan 20160522 01.jpg|center|128px]] | [[Гөлстан (устан)|Гөлстан]] | [[:commons:Category:Great Wall of Gorgan|Great Wall of Gorgan]] | [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6199/ 6199] |- | style='text-align:right'| 45 | | [[Изә]] | [[Файл:اشکفت سلمان - بهار 90 - panoramio.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5060829|Central District]]'' | [[:commons:Category:Izeh|Izeh]] | [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5269/ 5269] |- | style='text-align:right'| 46 | | [[Кирман]] | [[Файл:Kerman panorama.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q5060847|Central District]]'' | [[:commons:Category:Kerman|Kerman]] | [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5271/ 5271] |- | style='text-align:right'| 47 | data-sort-value="1465" | 1465 | ''[[:d:Q1519733|Күк мәчет]]'' | [[Файл:Blue Mosque (Tabriz) General view.jpg|center|128px]] | [[Тәбриз]] | [[:commons:Category:Blue Mosque (Tabriz)|Blue Mosque (Tabriz)]] | [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5202/ 5202] |- | style='text-align:right'| 48 | data-sort-value="1943" | 1943 | ''[[:d:Q951051|Рамсар]]'' | [[Файл:Ramsar skyline 2019.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5060931|Central District]]'' | [[:commons:Category:Ramsar|Ramsar]] | [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5201/ 5201] |- | style='text-align:right'| 49 | data-sort-value="1934" | 1934 | ''[[:d:Q737835|Тәһран университеты]]'' | [[Файл:University of Tehran 1704.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5722492|District 6]]'' | [[:commons:Category:University of Tehran|University of Tehran]] | [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6201/ 6201] |- | style='text-align:right'| 50 | data-sort-value="1972" | 1972<br/>1976<br/>2002 | ''[[:d:Q559054|Хар Туран биосфера тыюлыгы]]'' | [[Файл:پارک ملی توران.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6400780|Kharturan Rural District]]''<br/>[[Симнан (устан)]] | [[:commons:Category:Khar Turan National Park|Khar Turan National Park]] | [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5275/ 5275] |- | style='text-align:right'| 51 | | ''[[:d:Q2993838|Ходафәрин күперләре]]'' | [[Файл:Khoda Afarin bridges.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q457491|Җәбрәил районы]]''<br/>''[[:d:Q4808745|Ходаафәрин шәһрестаны]]'' | [[:commons:Category:Khudafarin Bridges|Khudafarin Bridges]] | [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6621/ 6621] |- | style='text-align:right'| 52 | | [[Хөррәмабад]] | [[Файл:Khorramabad2014.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5060857|Central District]]'' | [[:commons:Category:Khorramabad|Khorramabad]] | [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5209/ 5209] |- | style='text-align:right'| 53 | | ''[[:d:Q611729|Һамун күле]]'' | [[Файл:Hamoun wetland 2020-05-09 05.jpg|center|128px]] | [[Систан һәм Бәлуҗстан]]<br/>''[[:d:Q183021|Нимруз вилаяте]]'' | [[:commons:Category:Lake Hāmūn|Lake Hāmūn]] | [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5276/ 5276] |} {{Wikidata list end}} == Сылтамалар == {{Тышкы сылтамалар}} == Моны да карагыз == {{Портал|Мәдәният}} * [[ЮНЕСКО Бөтендөнья мәдәни мирас объектлары исемлекләре]] [[Төркем:Илләр буенча Бөтендөнья мирасы]][[Төркем:Иран мәдәнияте]][[Төркем:Иран истәлекле урыннары]] lornz59ywu31zra41wx4livzghyv3pm 0 864595 5963151 5946569 2026-06-14T09:11:49Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963151 wikitext text/x-wiki {{Мәгълүмати исемлек}} {{УК}} Бу исемлектә '''{{MEX}} территориясендәге''' [[File:World_Heritage_Logo_global.svg|20px]] '''[[Бөтендөнья мирасы|Бөтендөнья мәдәни мирас]]ның ''[[матди мирас|матди объектлары]]''''' күрсәтелә. == Сайлау == Керүче объектлар {{UNESCO}}ның ({{lang-en|UNESCO / United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization}}, {{lang-ru|ЮНЕСКО / Организация Объединённых Наций по вопросам образования, науки и культуры}}) халыкара {{тәрҗемә ителмәгән 5|Бөтөндөнья мирас комитеты|Бөтөндөнья мирас комитетының|ru|Комитет всемирного наследия}} утырышларында хупланган. Халыкара исемлеккә рәсми кабул итү адымына кадәр, намзәт объектлар җирле дәүләтнең ЮНЕСКО эшләре комиссиясе тәкъдиме буенча ЮНЕСКОның махсуслаштырылган халыкара {{тәрҗемә ителмәгән 5|ICOMOS||ru|Международный совет по сохранению памятников и достопримечательных мест}}, {{тәрҗемә ителмәгән 5|ICCROM||ru|Международный исследовательский центр по сохранению и реставрации культурных ценностей}} һәм {{тәрҗемә ителмәгән 5|IUCN||ru|Международный союз охраны природы}} эксперт оешмалары хезмәткәрләре тарафыннан тирән өйрәнелә, боларның бәяләмәләр һәм киңәшләр белән баетылган досьесы һәр әгъза-ил делегациясенә тапшырыла. == Рәсми исемлектә == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле зат-шәхес-феномен турында белем блокларны тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P17 wd:Q96. ?item wdt:P1435 wd:Q9259 } |section= |sort=P571 |columns=number:#,P571:нигезләнү,label:Исем,p18,p131:урнашу,p373:Викиҗыентык,p527,p2614:критерий}} {| class='wikitable sortable' ! # ! нигезләнү ! Исем ! рәсем ! урнашу ! Викиҗыентык ! нәрсәдән тора ! критерий |- | style='text-align:right'| 1 | data-sort-value="455" | 455 | [[Чичен-Ица]] | [[Файл:Chichen Itza 3.jpg|center|128px]] | [[Юкатан (штат)]] | [[:commons:Category:Chichén Itzá|Chichén Itzá]] | | ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]'' |- | style='text-align:right'| 2 | data-sort-value="1500" | 1500 | ''[[:d:Q911953|Камино-Реаль-де-Тьерра-Адентро]]'' | [[Файл:El Camino Real de Tierra Adentro NHT (9445536658).jpg|center|128px]] | | [[:commons:Category:El Camino Real de Tierra Adentro|El Camino Real de Tierra Adentro]] | ''[[:d:Q2146288|Historic downtown of Mexico City]]''<br/>''[[:d:Q16638480|Church of San Francisco Javier, Tepotzotlán]]''<br/>[[Акулко муниципалитеты (Мехико)]]<br/>''[[:d:Q65465058|Bridge of Atongo]]''<br/>''[[:d:Q65465076|Stretch of the Camino Real between Aculco and San Juan del Río]]''<br/>''[[:d:Q65465081|former convent of San Francisco in Tepeji del Río]]''<br/>''[[:d:Q65465088|stretch of the Camino Real between the bridge of La Colmena and the former hacienda of La Cañada]]''<br/>''[[:d:Q65492907|historic centre of San Juan del Río]]''<br/>[[Ранчо Эс-Асьенда де Чичимекильяс (Эль Маркес)]]<br/>''[[:d:Q65493544|chapel of the former hacienda of Buenavista]]''<br/>''[[:d:Q3848141|Керетаро тарихи үзәге]]''<br/>''[[:d:Q65494311|bridge of El Fraile]]''<br/>''[[:d:Q5697252|former royal hospital of San Juan de Dios]]''<br/>''[[:d:Q65494372|bridge of San Rafael]]''<br/>''[[:d:Q65494394|bridge La Quemada]]''<br/>''[[:d:Q15613314|Protective town of San Miguel and the Sanctuary of Jesús Nazareno de Atotonilco]]''<br/>''[[:d:Q61306|Гванхвато]]''<br/>''[[:d:Q65494476|historic centre of Lagos de Moreno]]''<br/>''[[:d:Q65494516|historic centre of Ojuelos]]''<br/>''[[:d:Q65494543|bridge of Ojuelos]]''<br/>''[[:d:Q65494575|former hacienda of Ciénega de Mata]]''<br/>''[[:d:Q65494609|municipal cemetery of Encarnación de Díaz]]''<br/>''[[:d:Q65494658|former hacienda of Peñuelas]]''<br/>''[[:d:Q65494659|former hacienda of Cieneguilla]]''<br/>''[[:d:Q38298558|historic centre of Aguascalientes]]''<br/>''[[:d:Q24503389|museo de la Insurgencia]]''<br/>''[[:d:Q65494791|chapel of San Nicolás Tolentino of the former hacienda of San Nicolás de Quijas]]''<br/>[[Пинос (Пинос, Сакатекас)]]<br/>''[[:d:Q65494839|church of Nuestra Señora de los Ángeles, Noria de Ángeles]]''<br/>''[[:d:Q65496835|church of Nuestra Señora de los Dolores, Villa González Ortega]]''<br/>''[[:d:Q25414759|Guadalupe regional museum]]''<br/>''[[:d:Q65497402|historic centre of Sombrerete]]''<br/>''[[:d:Q65497485|church of San Pantaleón Mártir, Noria de San Pantaleón]]''<br/>''[[:d:Q2884459|Sierra de Órganos National Park]]''<br/>''[[:d:Q65497561|architectonic ensemble of Chalchihuites]]''<br/>''[[:d:Q65497597|stretch of the Camino Real between Ojocaliente and Zacatecas]]''<br/>''[[:d:Q65497620|cave of Ávalos]]''<br/>''[[:d:Q3848116|Сакатекас тарихи үзәге]]''<br/>''[[:d:Q6121546|sanctuary of Plateros]]''<br/>''[[:d:Q24199776|Historical centre of San Luis Potosí City]]''<br/>''[[:d:Q65497959|Chapel of San Antonio of the former hacienda of Juana Guerra]]''<br/>''[[:d:Q65498055|churches of Nombre de Dios]]''<br/>''[[:d:Q65498089|former hacienda of San Diego de Navacoyán]]''<br/>''[[:d:Q65498175|historic centre of Durango]]''<br/>''[[:d:Q65498229|churches of Cuencamé and Cristo de Mapimí]]''<br/>''[[:d:Q65498283|chapel of the Refugio of the former hacienda of Cuatillos]]''<br/>''[[:d:Q65498308|church of San José de Avino]]''<br/>''[[:d:Q65498521|chapel of the former hacienda of La Limpia Concepción de Palmitos de Abajo]]''<br/>''[[:d:Q65498535|chapel of the former hacienda of La Inmaculada Concepción de Palmitos de Arriba]]''<br/>''[[:d:Q65498846|architectonic ensemble of Nazas]]''<br/>[[Сан Педро дел Гальо (Сан Педро дел Гальо, Дуранго)]]<br/>''[[:d:Q65498879|architectonic ensemble of Mapimí]]''<br/>[[Инде муниципалитеты (Дуранго)]]<br/>''[[:d:Q65498914|chapel of San Mateo of the former hacienda of La Zarca]]''<br/>''[[:d:Q65498958|former hacienda of Limpia Concepción of El Canutillo]]''<br/>''[[:d:Q65498982|church of San Miguel, Villa Ocampo]]''<br/>''[[:d:Q65498998|stretch of the Camino Real between Nazas and San Pedro del Gallo]]''<br/>''[[:d:Q26477027|Ojuela mine]]''<br/>''[[:d:Q65499203|cave of Las Mulas de Molino]]''<br/>[[Валье де Игнасио Альенде (Альенде)]]<br/>''[[:d:Q85750262|Camino Real in New Mexico]]'' | ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]'' |- | style='text-align:right'| 3 | data-sort-value="1593" | 1593 | ''[[:d:Q5694278|Изге Луи патшасы соборы]]'' | [[Файл:Metropolitan Cathedral - San Luis Potosi - Mexico (32486136258).jpg|center|128px]] | [[Сан-Луис-Потоси (штат)]] | [[:commons:Category:Catedral de San Luis Potosí|Catedral de San Luis Potosí]] | | |- | style='text-align:right'| 4 | data-sort-value="1611" | 1611 | ''[[:d:Q5117179|Изге Доминго чиркәве]]'' | [[Файл:Santo Domingo Church in Puebla.jpg|center|128px]] | [[Пвебла-де-Сарагоса]] | [[:commons:Category:Santo Domingo Church, Puebla|Santo Domingo Church, Puebla]] | | |- | style='text-align:right'| 5 | data-sort-value="1810" | 1810 | ''[[:d:Q28416|Hospicio Cabañas]]'' | [[Файл:Hospicio Cabañas.JPG|center|128px]] | [[Гвадалахара муниципалитеты (Халиско)]]<br/>[[Гвадалахара (Мексика)|Гвадалахара]] | [[:commons:Category:Hospicio Cabañas in Guadalajara, Mexico|Hospicio Cabañas in Guadalajara, Mexico]] | | ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]'' |- | style='text-align:right'| 6 | data-sort-value="1847" | 1847 | [[Тлакоталпан (Тлакоталпан, Веракрус)]] | [[Файл:Tlacotalpan Veracruz - panoramio.jpg|center|128px]] | [[Тлакоталпан муниципалитеты (Веракрус)]] | [[:commons:Category:Tlacotalpan, Veracruz|Tlacotalpan, Veracruz]] | | ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]'' |- | style='text-align:right'| 7 | data-sort-value="1948" | 1948<br/>1998-10-20 | ''[[:d:Q1046414|Luis Barragán House and Studio]]'' | [[Файл:Luis Barragan House exterior 02.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1026427|Tacubaya]]''<br/>[[Мигел Идальго (Мигел Идальго, Мехико Сити)]] | [[:commons:Category:Luis Barragán House and Studio|Luis Barragán House and Studio]] | | ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038976|(ii)]]'' |- | style='text-align:right'| 8 | data-sort-value="1950" | 1950s | ''[[:d:Q97278042|Мексика милли университеты шәһәрчегенең стадионнары]]'' | | [[Мехико]] | | | |- | style='text-align:right'| 9 | data-sort-value="1954" | 1954 | ''[[:d:Q130025|Мексика милли университетының шәһәрчеге]]'' | [[Файл:Biblioteca and Torre des Humanidades I from Las Islas, Ciudad Universitaria, Mexico City.jpg|center|128px]] | [[Мехико]] | [[:commons:Category:Ciudad Universitaria|Ciudad Universitaria]] | | ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]'' |- | style='text-align:right'| 10 | data-sort-value="1981" | 1981-07-20 | ''[[:d:Q6378098|Palenque National Park]]'' | [[Файл:Panoramica de Palenke Mexico.jpg|center|128px]] | [[Паленке муниципалитеты (Чияпас)]] | [[:commons:Category:Palenque|Palenque]] | | |- | style='text-align:right'| 11 | data-sort-value="1998" | 1998-09-11 | ''[[:d:Q5853681|Теуакан-Куикатлан биосфера тыюлыгы]]'' | [[Файл:Paisaje en Texcala, Puebla, México.JPG|center|128px]] | [[Пуэбла|Пвебла (штат)]]<br/>[[Оахака (штат)]] | [[:commons:Category:Tehuacán-Cuicatlán Biosphere Reserve|Tehuacán-Cuicatlán Biosphere Reserve]] | ''[[:d:Q65499860|Zapotitlan - Cuicatlán]]''<br/>[[Сан Хуан Рая (Запотитлан)]]<br/>''[[:d:Q56317315|Purrón Dam]]'' | ''[[:d:Q23038978|(iv)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]'' |- | style='text-align:right'| 12 | data-sort-value="2000" | 2000-11-10 | ''[[:d:Q852546|Monarch Butterfly Biosphere Reserve]]'' | [[Файл:Santuario de la Mariposa Monarca (3088019191).jpg|center|128px]] | [[Мичоакан]]<br/>[[Мехико (штат)]] | [[:commons:Category:Monarch Butterfly Biosphere Reserve|Monarch Butterfly Biosphere Reserve]] | ''[[:d:Q27787520|Cerro Altamirano]]''<br/>''[[:d:Q65465034|Chincua-Campanario-Chivati-Huacal]]''<br/>''[[:d:Q65465039|Cerro Pélon butterfly reserve]]'' | ''[[:d:Q23038981|(vii)]]'' |- | style='text-align:right'| 13 | data-sort-value="2006" | 2006-06-28 | ''[[:d:Q3821829|El Pinacate y Gran Desierto de Altar Biosphere Reserve]]'' | [[Файл:Pinacate volcanic field.jpg|center|128px]] | [[Сонора]] | [[:commons:Category:El Pinacate y Gran Desierto de Altar|El Pinacate y Gran Desierto de Altar]] | | ''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038983|(viii)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]'' |- | style='text-align:right'| 14 | | ''[[:d:Q172613|Теотиуакан]]'' | [[Файл:2020-02-11 Teotihuacan la Avenida de los Muertos y la Pirámide del Sol.jpg|center|128px]] | [[Мехико (штат)]] | [[:commons:Category:Teotihuacán|Teotihuacán]] | [[Кояш пирамидасы]]<br/>''[[:d:Q29240|Pyramid of the Moon]]''<br/>''[[:d:Q7698758|Temple of the Feathered Serpent, Teotihuacan]]''<br/>''[[:d:Q4166757|Avenue of the Dead]]''<br/>''[[:d:Q28155501|Quetzalpapálotl]]'' | ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''<br/>''[[:d:Q23038980|(vi)]]'' |- | style='text-align:right'| 15 | | ''[[:d:Q181427|Паленке археологик паркы]]'' | [[Файл:055 Palenque Pakal Maji (29).JPG|center|128px]] | [[Паленке муниципалитеты (Чияпас)]] | [[:commons:Category:Palenque|Palenque]] | | ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]'' |- | style='text-align:right'| 16 | | ''[[:d:Q272771|Калакмуль археологик аланы]]'' | [[Файл:In Calakmul, Mexico (8726963632).jpg|center|128px]] | [[Калакмул муниципалитеты (Кампече)]] | [[:commons:Category:Calakmul|Calakmul]] | | ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''<br/>''[[:d:Q23038985|(ix)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]'' |- | style='text-align:right'| 17 | | ''[[:d:Q552005|Rock Paintings of Sierra de San Francisco]]'' | [[Файл:Baja California Sur.jpg|center|128px]] | [[Көньяк Түбән Калифорния|Баха-Калифорния-Сур]] | [[:commons:Category:Rock Paintings of Sierra de San Francisco|Rock Paintings of Sierra de San Francisco]] | | ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]'' |- | style='text-align:right'| 18 | | ''[[:d:Q559789|Sian Ka'an]]'' | [[Файл:México - Sian Ka'an, Boat Tour.JPG|center|128px]] | [[Кинтана-Роо]] | [[:commons:Category:Sian Ka´an|Sian Ka´an]] | | ''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]'' |- | style='text-align:right'| 19 | | ''[[:d:Q751146|Franciscan Missions in the Sierra Gorda]]'' | [[Файл:Sierra gorda.jpg|center|128px]] | [[Керетаро (штат)]] | [[:commons:Category:Franciscan Missions in the Sierra Gorda, Querétaro|Franciscan Missions in the Sierra Gorda, Querétaro]] | ''[[:d:Q65460598|Santiago de Jalpan mission]]''<br/>''[[:d:Q65460718|Santa María del Agua de Landa mission]]''<br/>''[[:d:Q6018547|San Francisco del Valle de Tilaco mission]]''<br/>''[[:d:Q65460837|Nuestra Señora de la Luz de Tancoyol mission]]''<br/>''[[:d:Q65460899|San Miguel Concá mission]]'' | ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]'' |- | style='text-align:right'| 20 | | ''[[:d:Q753895|Tajín Veracruz]]'' | [[Файл:El Tajín, Nischenpyramide.(fcm).jpg|center|128px]] | [[Веракрус (штат)]] | [[:commons:Category:El Tajín|El Tajín]] | | ''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]'' |- | style='text-align:right'| 21 | | ''[[:d:Q797120|Xochicalco]]'' | [[Файл:Mexico xochicalco pyramids.JPG|center|128px]] | [[Миякатлан муниципалитеты (Морелос)]] | [[:commons:Category:Xochicalco|Xochicalco]] | | ''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]'' |- | style='text-align:right'| 22 | | ''[[:d:Q849318|Ревилья-хихедо вулканик утраулары]]'' | [[Файл:San Benedicto Island.jpg|center|128px]] | [[Колима (штат)]] | [[:commons:Category:Revillagigedo Islands|Revillagigedo Islands]] | ''[[:d:Q1361324|Socorro Island]]''<br/>''[[:d:Q1095657|Clarion Island]]''<br/>''[[:d:Q1075808|San Benedicto Island]]''<br/>''[[:d:Q1539707|Roca Partida]]'' | ''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038985|(ix)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]'' |- | style='text-align:right'| 23 | | ''[[:d:Q853265|Casas Grandes]]'' | [[Файл:Zona arqueológica de Paquimé 2020.jpg|center|128px]] | [[Касас Грандес муниципалитеты (Чиуауа)]] | [[:commons:Category:Archaeological Zone of Paquimé, Casas Grandes|Archaeological Zone of Paquimé, Casas Grandes]] | | ''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]'' |- | style='text-align:right'| 24 | | ''[[:d:Q1128327|Кукулькан пирамидасы]]'' | [[Файл:Chichen Itza 3.jpg|center|128px]] | [[Чичен-Ица]] | [[:commons:Category:Chichen Itza - Castillo|Chichen Itza - Castillo]] | | ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]'' |- | style='text-align:right'| 25 | | ''[[:d:Q1141009|Попокатепетль вулканы тау битләрендәге кәшишханәләр]]'' | [[Файл:FacadeCatCV2.JPG|center|128px]] | [[Морелос|Морелос (штат)]]<br/>[[Пуэбла|Пвебла (штат)]]<br/>[[Тласкала]] | [[:commons:Category:Monasteries on the slopes of Popocatépetl|Monasteries on the slopes of Popocatépetl]] | ''[[:d:Q65331250|Convent of Saint Mathew the Apostle, Atlatlahucan]]''<br/>''[[:d:Q5192604|Cuernavaca Cathedral]]''<br/>''[[:d:Q16565564|former convent of Saint Dominic de Guzmán]]''<br/>''[[:d:Q21781592|former convent of Saint Dominic de Guzmán]]''<br/>''[[:d:Q65334605|convento de Santiago Apóstol]]''<br/>''[[:d:Q24961740|Tepoztlán Ex Convento Museum]]''<br/>''[[:d:Q65335267|former convent of Saint John the Baptist]]''<br/>''[[:d:Q65335758|former convent of Saint John the Baptist]]''<br/>''[[:d:Q65336432|former convent of Saint William]]''<br/>''[[:d:Q65337340|former convent of Saint John the Baptist]]''<br/>''[[:d:Q65337883|former convent of the Immaculate Conception]]''<br/>''[[:d:Q5853068|former convent of Saint Andrew]]''<br/>''[[:d:Q21515108|former convent of Saint Michael the Archangel]]''<br/>''[[:d:Q65339274|former convent of the Assumption of Our Lady]]''<br/>''[[:d:Q5758514|Our Lady of the Assumption Cathedral]]'' | ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]'' |- | style='text-align:right'| 26 | | ''[[:d:Q2104675|Agave Landscape and Ancient Industrial Facilities of Tequila]]'' | [[Файл:Agave fields hill.jpg|center|128px]] | | [[:commons:Category:Agave fields in Mexico|Agave fields in Mexico]] | ''[[:d:Q65465016|Valle de Tequila and Amatitán]]''<br/>''[[:d:Q2989048|guachimicaga]]'' | ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''<br/>''[[:d:Q23038979|(v)]]''<br/>''[[:d:Q23038980|(vi)]]'' |- | style='text-align:right'| 27 | | ''[[:d:Q2383410|Калифорния култыгы сакланылган утраулары һәм табигый территорияләре]]'' | [[Файл:Hast Cacöla desde Socaaix con pangas.jpg|center|128px]] | [[Көньяк Түбән Калифорния|Баха-Калифорния-Сур]] | [[:commons:Category:Islands and Protected Areas of the Gulf of California|Islands and Protected Areas of the Gulf of California]] | ''[[:d:Q65461902|Islands of the Gulf of California]]''<br/>''[[:d:Q5671143|Калифорния култыгының югары өлеше һәм Колорадо елгасы дельтасы биосфер тыюлыгы]]''<br/>''[[:d:Q1145547|San Pedro Mártir Island]]''<br/>''[[:d:Q432483|El Vizcaíno Biosphere Reserve]]''<br/>''[[:d:Q6378115|Bahía de Loreto National Park]]''<br/>''[[:d:Q3364404|Cabo Pulmo National Park]]''<br/>''[[:d:Q30911567|Cabo San Lucas flora and fauna protection area]]''<br/>''[[:d:Q643715|Islas Marías]]''<br/>''[[:d:Q55074735|Isla Isabel National Park]]''<br/>''[[:d:Q1740891|San Lorenzo Marine Archipelago National Park]]''<br/>''[[:d:Q49505699|Islas Marietas National Park]]''<br/>''[[:d:Q41679828|Balandra]]'' | ''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038985|(ix)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]'' |- | style='text-align:right'| 28 | | ''[[:d:Q2559153|Temple of the Inscriptions]]'' | [[Файл:Palenque temple 1.jpg|center|128px]] | [[Паленке (Паленке, Чияпас)]] | [[:commons:Category:Palenque - Temple of inscriptions|Palenque - Temple of inscriptions]] | | ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]'' |- | style='text-align:right'| 29 | | ''[[:d:Q2840764|Aqueduct of Padre Tembleque]]'' | [[Файл:Zempoala Aqueduct, Acueducto del Padre Tembleque, Tepeyahualco Aqueduct 2.jpg|center|128px]] | [[Земпоала муниципалитеты (Идальго)]] | [[:commons:Category:Aqueduct of Padre Tembleque Hydraulic System|Aqueduct of Padre Tembleque Hydraulic System]] | | ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]'' |- | style='text-align:right'| 30 | | ''[[:d:Q3457136|Calakmul Biosphere Reserve]]'' | [[Файл:Calakmul8.jpg|center|128px]] | [[Кампече (штат)]] | [[:commons:Category:Calakmul Biosphere Reserve|Calakmul Biosphere Reserve]] | | |- | style='text-align:right'| 31 | | ''[[:d:Q3848089|Морелия тарихи үзәге]]'' | [[Файл:CatedralMorelia.jpg|center|128px]] | [[Морелия муниципалитеты (Мичоакан)]] | [[:commons:Category:Historic centre of Morelia|Historic centre of Morelia]] | | ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''<br/>''[[:d:Q23038980|(vi)]]'' |- | style='text-align:right'| 32 | | ''[[:d:Q3848116|Сакатекас тарихи үзәге]]'' | [[Файл:ZacatecasView.JPG|center|128px]] | [[Сакатекас (град)]] | [[:commons:Category:Historic centre of Zacatecas|Historic centre of Zacatecas]] | | ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]'' |- | style='text-align:right'| 33 | | ''[[:d:Q3848141|Керетаро тарихи үзәге]]'' | [[Файл:Ex convento de San Francisco.JPG|center|128px]] | [[Керетаро муниципалитеты (Керетаро)]] | [[:commons:Category:Historic centre of Santiago de Querétaro|Historic centre of Santiago de Querétaro]] | | ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]'' |- | style='text-align:right'| 34 | | ''[[:d:Q3848455|Пуэбла тарихи үзәге]]'' | [[Файл:Catedral de puebla.jpg|center|128px]] | [[Пвебла-де-Сарагоса]] | [[:commons:Category:Historic centre of Puebla|Historic centre of Puebla]] | | ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]'' |- | style='text-align:right'| 35 | | ''[[:d:Q5671143|Калифорния култыгының югары өлеше һәм Колорадо елгасы дельтасы биосфер тыюлыгы]]'' | [[Файл:Desierto de Sonora y Golfo de California.JPG|center|128px]] | [[Сонора]]<br/>[[Түбән Калифорния|Баха-Калифорния]] | | | ''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038985|(ix)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]'' |- | style='text-align:right'| 36 | | ''[[:d:Q5755124|Casa de la Corregidora]]'' | [[Файл:Corregidora1.jpg|center|128px]] | [[Сантьяго-де-Керетаро]] | [[:commons:Category:Casa de la Corregidora|Casa de la Corregidora]] | | |- | style='text-align:right'| 37 | | ''[[:d:Q5762131|Historic Fortified Town of Campeche]]'' | [[Файл:Bahía de Campeche Cart Siglo XVI.jpg|center|128px]] | [[Кампече муниципалитеты (Кампече)]] | | | ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]'' |- | style='text-align:right'| 38 | | ''[[:d:Q5934961|Huichol route to Huiricuta]]'' | | [[Халиско (штат)]]<br/>[[Сакатекас (штат)]]<br/>[[Сан-Луис-Потоси (штат)]] | | ''[[:d:Q8026952|Wirikuta]]'' | ''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038980|(vi)]]'' |- | style='text-align:right'| 39 | | ''[[:d:Q12201148|Whale Sanctuary of El Vizcaino]]'' | [[Файл:Ballena gris adulta con su ballenato.jpg|center|128px]] | | [[:commons:Category:Whale Sanctuary of El Vizcaino|Whale Sanctuary of El Vizcaino]] | ''[[:d:Q2068929|Laguna Ojo de Liebre]]''<br/>''[[:d:Q7414296|San Ignacio Lagoon]]'' | ''[[:d:Q23038986|(x)]]'' |- | style='text-align:right'| 40 | | ''[[:d:Q15613314|Protective town of San Miguel and the Sanctuary of Jesús Nazareno de Atotonilco]]'' | | [[Сан Мигел де Альенде муниципалитеты (Гуанахуато )]] | | ''[[:d:Q1510389|Sanctuary of Atotonilco]]''<br/>[[Сан Мигел де Альенде (Сан Мигел де Альенде, Гуанахуато )]] | ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]'' |- | style='text-align:right'| 41 | | ''[[:d:Q15661566|Prehistoric Caves of Yagul and Mitla in the Central Valley of Oaxaca]]'' | | | [[:commons:Category:Prehistoric Caves in the Central Valley of Oaxaca|Prehistoric Caves in the Central Valley of Oaxaca]] | | ''[[:d:Q23038977|(iii)]]'' |- | style='text-align:right'| 42 | | ''[[:d:Q15924695|Мехико тарихи үзәге һәм Сочимилько районы]]'' | [[Файл:Sonnenaufgang bei Xochimilco (UNESCO-Welterbestätte) in Mexiko.jpg|center|128px]] | [[Мехико]] | | ''[[:d:Q2146288|Historic downtown of Mexico City]]''<br/>[[Сочимилко (Сочимилко, Мехико Сити)]] | ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''<br/>''[[:d:Q23038979|(v)]]'' |- | style='text-align:right'| 43 | | ''[[:d:Q16743243|Historic Centre of Oaxaca and Archaeological Site of Monte Albán]]'' | | [[Оахака (штат)]] | | ''[[:d:Q8343763|Historic centre of Oaxaca]]''<br/>''[[:d:Q464899|Monte Albán]]'' | ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]'' |- | style='text-align:right'| 44 | | ''[[:d:Q18472453|Zona de Monumentos Históricos de Tlacotalpan]]'' | [[Файл:30178i.jpg|center|128px]] | | | | |- | style='text-align:right'| 45 | | ''[[:d:Q65455940|Pre-Hispanic Town of Uxmal]]'' | | [[Юкатан (штат)]] | | [[Ушмаль]]<br/>''[[:d:Q1419214|Sayil]]''<br/>''[[:d:Q325468|Kabah]]''<br/>''[[:d:Q1522451|Labna]]'' | ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]'' |- | style='text-align:right'| 46 | | ''[[:d:Q67794917|Templo y exconvento de San Francisco]]'' | | [[Идальго (штат)]]<br/>[[Тепехи де Окампо (Тепехи дел Рио де Окампо)]] | [[:commons:Category:Parish and Ex monastery of Saint Francis of Assisi, Tepeji del Río, Hidalgo, Mexico|Parish and Ex monastery of Saint Francis of Assisi, Tepeji del Río, Hidalgo, Mexico]] | | |- | style='text-align:right'| 47 | | ''[[:d:Q93169359|Parish and Ex monastery of All Saints, Zempoala, Hidalgo, Mexico]]'' | [[Файл:Templo y antiguo convento de Todos los Santos.JPG|center|128px]] | [[Идальго (штат)]]<br/>[[Земпоала муниципалитеты (Идальго)]] | [[:commons:Category:Parish and Ex monastery of All Saints, Zempoala, Hidalgo, Mexico|Parish and Ex monastery of All Saints, Zempoala, Hidalgo, Mexico]] | | |- | style='text-align:right'| 48 | | ''[[:d:Q107369202|Rectorate Tower]]'' | [[Файл:MX MM CIUDAD UNIVERSITARIA - 50869245857 08.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q661315|Койоакан]]'' | [[:commons:Category:Torre de Rectoría de la UNAM|Torre de Rectoría de la UNAM]] | ''[[:d:Q76824540|Las fechas en la historia de México o el derecho a la cultura]]''<br/>''[[:d:Q76824205|Nuevo Símbolo Universitario]]''<br/>''[[:d:Q17374363|The people to the University, the University to the people]]'' | |- | style='text-align:right'| 49 | | ''[[:d:Q110672551|Historic Town of Guanajuato and Adjacent Mines]]'' | | ''[[:d:Q61306|Гванхвато]]'' | | | |- | style='text-align:right'| 50 | | ''[[:d:Q137831027|Ruta Wixárica]]'' | | | | | |} {{Wikidata list end}} == Намзәтләр == {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P17 wd:Q96. ?item wdt:P1435 wd:Q1459900 } |section= |sort=P571 |columns=number:#,P571:нигезләнү,label:Исем,p18,p131:урнашу,p373:Викиҗыентык,p527,p2614:критерий}} {| class='wikitable sortable' ! # ! нигезләнү ! Исем ! рәсем ! урнашу ! Викиҗыентык ! нәрсәдән тора ! критерий |- | style='text-align:right'| 1 | data-sort-value="1540" | 1540 | [[Паскуаро (Паскуаро, Мичоакан)]] | [[Файл:Plaza Vasco de Quiroga.JPG|center|128px]] | [[Паскуаро муниципалитеты (Мичоакан)]] | [[:commons:Category:Pátzcuaro|Pátzcuaro]] | | |- | style='text-align:right'| 2 | data-sort-value="1543" | 1543 | [[Изамал (Изамал, Юкатан)]] | [[Файл:Izamal, Yucatán (72).jpg|center|128px]] | [[Изамал муниципалитеты (Юкатан)]] | [[:commons:Category:Izamal|Izamal]] | | ''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''<br/>''[[:d:Q23038980|(vi)]]'' |- | style='text-align:right'| 3 | data-sort-value="1562" | 1562 | [[Косала (Косала, Синалоа)]] | [[Файл:Cosala.jpg|center|128px]] | [[Косала муниципалитеты (Синалоа)]] | [[:commons:Category:Cosalá Municipality|Cosalá Municipality]] | | ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]'' |- | style='text-align:right'| 4 | data-sort-value="1565" | 1565 | ''[[:d:Q1696230|Castle of San Juan de Ulúa]]'' | [[Файл:San Juan de Ulua, Veracruz.jpg|center|128px]] | | [[:commons:Category:San Juan de Ulua Fort, Veracruz|San Juan de Ulua Fort, Veracruz]] | | |- | style='text-align:right'| 5 | data-sort-value="1931" | 1931<br/>1986-12-08 | ''[[:d:Q6033206|Museo Casa Estudio Diego Rivera y Frida Kahlo]]'' | [[Файл:San-Angel-Casa-Rivera-Kahlo.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2067789|San Ángel]]''<br/>''[[:d:Q14906254|Álvaro Obregón]]'' | [[:commons:Category:Diego Rivera & Frida Kahlo Studio|Diego Rivera & Frida Kahlo Studio]] | | ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''<br/>''[[:d:Q23038980|(vi)]]'' |- | style='text-align:right'| 6 | data-sort-value="1962" | 1962 | ''[[:d:Q11688402|Las Pozas]]'' | [[Файл:Xilitla Las Pozas 0407 036.jpg|center|128px]] | [[Силитла (Силитла, Сан-Луис-Потоси)]] | [[:commons:Category:Las Pozas de Xilitla|Las Pozas de Xilitla]] | | ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]'' |- | style='text-align:right'| 7 | data-sort-value="1994" | 1994 | ''[[:d:Q6173835|aire de protection de la flore et de la faune Cuatrociénegas]]'' | | [[Коауила (штат)|Коавила (штат)]] | [[:commons:Category:Cuatro Ciénegas Reserve, Coahuila|Cuatro Ciénegas Reserve, Coahuila]] | | |- | style='text-align:right'| 8 | | ''[[:d:Q388615|Cantona]]'' | [[Файл:Zona arqueológica de Cantona, Puebla, México, 2013-10-11, DD 43.JPG|center|128px]] | [[Пуэбла|Пвебла (штат)]] | [[:commons:Category:Cantona|Cantona]] | | ''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]'' |- | style='text-align:right'| 9 | | ''[[:d:Q1369633|Santa Prisca Church]]'' | [[Файл:Prisca taxco guerrero.jpg|center|128px]] | [[Таско де Аларкон (Таско де Аларкон, Герреро)]] | [[:commons:Category:Santa Prisca Church (Taxco de Alarcón)|Santa Prisca Church (Taxco de Alarcón)]] | | ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''<br/>''[[:d:Q23038980|(vi)]]'' |- | style='text-align:right'| 10 | | ''[[:d:Q2112520|La Quemada]]'' | [[Файл:Votive Pyramid La Quemada.JPG|center|128px]] | [[Сакатекас (штат)]] | [[:commons:Category:La quemada|La quemada]] | | ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]'' |- | style='text-align:right'| 11 | | [[Сиудад де Куезалан (Куезалан дел Прогресо)]] | [[Файл:Voladors.JPG|center|128px]] | [[Куезалан дел Прогресо муниципалитеты (Пуэбла)]] | [[:commons:Category:Cuetzalan|Cuetzalan]] | | ''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''<br/>''[[:d:Q23038979|(v)]]''<br/>''[[:d:Q23038983|(viii)]]''<br/>''[[:d:Q23038985|(ix)]]'' |- | style='text-align:right'| 12 | | ''[[:d:Q5402637|Las Labradas]]'' | [[Файл:Petroglifos de Las Labradas 13.jpg|center|128px]] | [[Сан Игнасио муниципалитеты (Синалоа)]] | [[:commons:Category:Las Labradas|Las Labradas]] | | ''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''<br/>''[[:d:Q23038979|(v)]]'' |- | style='text-align:right'| 13 | | ''[[:d:Q5703200|Arco del Tiempo]]'' | | [[Синталапа муниципалитеты (Чияпас)]] | | | ''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038983|(viii)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]'' |- | style='text-align:right'| 14 | | ''[[:d:Q5758514|Our Lady of the Assumption Cathedral]]'' | [[Файл:Capilla Campanario.jpg|center|128px]] | [[Тласкала де Сикотенкатл (Тласкала)]] | [[:commons:Category:Cathedral of the Assumption in Tlaxcala|Cathedral of the Assumption in Tlaxcala]] | | |- | style='text-align:right'| 15 | | ''[[:d:Q7692767|Tecoaque]]'' | [[Файл:Tecoaque1.jpg|center|128px]] | | [[:commons:Category:Tecoaque|Tecoaque]] | | ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]'' |- | style='text-align:right'| 16 | | ''[[:d:Q16645368|Valle de los Cirios]]'' | [[Файл:Baja California Desert.jpg|center|128px]] | [[Түбән Калифорния|Баха-Калифорния]] | [[:commons:Category:Valle de los Cirios|Valle de los Cirios]] | | |- | style='text-align:right'| 17 | | ''[[:d:Q22771840|Banco Chinchorro]]'' | [[Файл:Banco Chinchorro.jpg|center|128px]] | | [[:commons:Category:Banco Chinchorro|Banco Chinchorro]] | | ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''<br/>''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038983|(viii)]]''<br/>''[[:d:Q23038985|(ix)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]'' |- | style='text-align:right'| 18 | | ''[[:d:Q28028806|ring of cenotes]]'' | [[Файл:Yokdzonot Cenote by ovedc 08.jpg|center|128px]] | [[Юкатан (штат)]] | | | ''[[:d:Q23038983|(viii)]]'' |- | style='text-align:right'| 19 | | ''[[:d:Q65500121|Chapultepec Woods, Hill and Castle]]'' | | [[Мехико]] | | ''[[:d:Q523194|Chapultepec]]''<br/>''[[:d:Q1072510|Chapultepec Castle]]'' | ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''<br/>''[[:d:Q23038980|(vi)]]'' |- | style='text-align:right'| 20 | | ''[[:d:Q65500293|historic centre of Alamos]]'' | [[Файл:Plaza de Alamos, Son.jpg|center|128px]] | [[Аламос муниципалитеты (Сонора)]] | | | ''[[:d:Q23038978|(iv)]]''<br/>''[[:d:Q23038980|(vi)]]'' |- | style='text-align:right'| 21 | | ''[[:d:Q65500522|historic centre of San Sebastián del Oeste]]'' | [[Файл:San Sebastian del Oeste.jpg|center|128px]] | [[Сан Себастиян дел Оесте муниципалитеты (Халиско)]] | | | ''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''<br/>''[[:d:Q23038979|(v)]]''<br/>''[[:d:Q23038985|(ix)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]'' |- | style='text-align:right'| 22 | | ''[[:d:Q65501045|Lacan-Tún - Usumacinta region]]'' | | [[Чьяпас]] | | ''[[:d:Q25409410|Lacan-Tun biosphere reserve]]''<br/>''[[:d:Q605455|Bonampak]]''<br/>''[[:d:Q662263|Yaxchilan]]'' | |- | style='text-align:right'| 23 | | ''[[:d:Q65501449|Los Petenes-Ría Celestún]]'' | | [[Кампече (штат)]]<br/>[[Юкатан (штат)]] | | ''[[:d:Q6106219|Los Petenes biosphere reserve]]''<br/>''[[:d:Q15117024|Ría Celestún Biosphere Reserve]]'' | ''[[:d:Q23038985|(ix)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]'' |} {{Wikidata list end}} == Сылтамалар == {{Тышкы сылтамалар}} == Моны да карагыз == {{Портал|Мәдәният}} * [[ЮНЕСКО Бөтендөнья мәдәни мирас объектлары исемлекләре]] [[Төркем:Илләр буенча Бөтендөнья мирасы]][[Төркем:Мексика мәдәнияте]][[Төркем:Мексика истәлекле урыннары]] 9t68z98tgbxsz5sjoh1vsmmmaxxl8eu 2 927446 5963145 4661470 2026-06-14T08:22:16Z Ochpochmack 52350 5963145 wikitext text/x-wiki {{шәхес}} Наилә Муллаева — Россия журналисты һәм Казан гражданлык активисты, бәйсез ММЧ-да эшчәнлеге, белән һәм Украинадагы fe9o2xovsrttfqtueljtmblpncwlhgf 5963153 5963145 2026-06-14T10:24:10Z Ochpochmack 52350 5963153 wikitext text/x-wiki {{шәхес}} Наилә Муллаева — [[Россия]] журналисты<ref>{{Cite web|url=https://echofm.online/author/nailya-mullaeva|title=Наиля Муллаева|language=ru}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://mediaconflicts.org/conflict/5482|title=Наиля Муллаева {{!}} Россия – конфликты в СМИ}}</ref> һәм [[Казан]] гражданлык активисты, бәйсез ММЧ-ларында эшчәнлеге һәм Украинадагы сугышка каршы кампанияләрдә катнашуы белән билгеле. Үзенең профессиональ эшчәнлеге һәм ачык карашлары өчен ул Россия хөкүмәте тарафыннан төрле яклап басымга күп тапкыр дучар ителгән. == Журналистлык эшчәнлеге == Наилә Россиядәге сәясәт һәм җәмгыять тормышындагы вакыйгаларны яктыртучы Sota.Vision басмасында журналист булып эшләгән. Хокук саклаучы оешмаларда ул, шул исәптән, мобилизациягә каршы митингларын һәм башка протест акцияләрен яктыртучы корреспондент итеп тасвирлана.<ref>{{Cite web|url=https://mediaconflicts.org/conflict/5482|title=Наиля Муллаева {{!}} Россия – конфликты в СМИ}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://theins.ru/news/257457|title=В Казани задержали журналистку Наилю Муллаеву. Утром у нее прошел обыск по делу об «оправдании терроризма»|last=Insider|first=The|date=2022-12-01|language=ru}}</ref> Sota.Vision басмасыннан кала, ул бәйсез медиапроектлар һәм рус телендәге ММЧ-лары белән дә эшләгән, шул исәптән, «Эхо» басмасының бер эфир чыгарылышында журналист итеп катнашкан<ref>{{Cite web|url=https://echofm.online/programs/breakfast-show/breakfast-show-98|title=Breakfast show с Филиппенко и Поляковым|language=ru}}</ref> == Хөкүмәт тарафыннан эзәрләнү һәм басым == Россиядәге һәм милләтара хөкүмәт саклау оешмалары көч структуралары тарафыннан Наилә Муллаеваның басымга дучар ителү очракларын билгеләгән. 2021 елда Казанда мэрия янында узган QR-кодларга каршы акциядә<ref>{{Cite web|url=https://www.business-gazeta.ru/news/530747|title=​Противники QR-кодов собрались у мэрии Казани|language=ru|accessdate={{subst:бүген}}}}</ref> чараны яктырткан вакытта полиция тарафыннан тоткарланган<ref>{{Cite web|url=https://theins.ru/news/246648|title=В Казани на акции против введения QR-кодов начались задержания. Полиция выхватывает людей из толпы, в автозак увели и журналистов|last=Insider|first=The|date=2021-11-25|language=ru}}</ref>. Соңрак полиция аны, китерү турындагы протокол гына төзеп, иреккә җибәргән. Акциядә, тулаем алганда, 40 якын кеше катнашкан.<ref>{{Cite web|url=https://www.currenttime.tv/a/kazan-qr-cody/31579086.html|title=В Казани на акции против введения QR-кодов задержали около 40 человек|last=Время|first=Настоящее|date=2021-11-25|language=ru}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.svoboda.org/a/v-kazani-na-aktsii-protiv-vvedeniya-qr-kodov-nachalisj-zaderzhaniya/31578982.html|title=В Казани на акции против введения QR-кодов задержали около 40 человек|language=ru|accessdate={{subst:бүген}}}}</ref> 2022 елның декабрендә силовиклар == Бәяләүләр һәр реакцияләр == == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == {{Youtube сылтамасы|url сылтамасы=https://www.youtube.com/watch?v=qW1hnTI_CzY|тасвирлама=Полиция разогнала митинг против QR-кодов <nowiki>|</nowiki> Казань|озынлык=55:20}} jq1p8rlmlvvc9id25i4bwvc07z8ndbi 5963154 5963153 2026-06-14T10:52:36Z Ochpochmack 52350 5963154 wikitext text/x-wiki {{шәхес}} Наилә Муллаева — [[Россия]] журналисты<ref>{{Cite web|url=https://echofm.online/author/nailya-mullaeva|title=Наиля Муллаева|language=ru}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://mediaconflicts.org/conflict/5482|title=Наиля Муллаева {{!}} Россия – конфликты в СМИ}}</ref> һәм [[Казан]] гражданлык активисты, бәйсез ММЧ-ларында эшчәнлеге һәм Украинадагы сугышка каршы кампанияләрдә катнашуы белән билгеле. Үзенең профессиональ эшчәнлеге һәм ачык карашлары өчен ул Россия хөкүмәте тарафыннан төрле яклап басымга күп тапкыр дучар ителгән. == Журналистлык эшчәнлеге == Наилә Россиядәге сәясәт һәм җәмгыять тормышындагы вакыйгаларны яктыртучы Sota.Vision басмасында журналист булып эшләгән. Хокук саклаучы оешмаларда ул, шул исәптән, мобилизациягә каршы митингларын һәм башка протест акцияләрен яктыртучы корреспондент итеп тасвирлана.<ref>{{Cite web|url=https://mediaconflicts.org/conflict/5482|title=Наиля Муллаева {{!}} Россия – конфликты в СМИ}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://theins.ru/news/257457|title=В Казани задержали журналистку Наилю Муллаеву. Утром у нее прошел обыск по делу об «оправдании терроризма»|last=Insider|first=The|date=2022-12-01|language=ru}}</ref> Sota.Vision басмасыннан кала, ул бәйсез медиапроектлар һәм рус телендәге ММЧ-лары белән дә эшләгән, шул исәптән, «Эхо» басмасының бер эфир чыгарылышында журналист итеп катнашкан<ref>{{Cite web|url=https://echofm.online/programs/breakfast-show/breakfast-show-98|title=Breakfast show с Филиппенко и Поляковым|language=ru}}</ref> == Хөкүмәт тарафыннан эзәрләнү һәм басым == Россиядәге һәм милләтара хөкүмәт саклау оешмалары көч структуралары тарафыннан Наилә Муллаеваның басымга дучар ителү очракларын билгеләгән. 2021 елда Казанда мэрия янында узган QR-кодларга каршы акциядә<ref>{{Cite web|url=https://www.business-gazeta.ru/news/530747|title=​Противники QR-кодов собрались у мэрии Казани|language=ru|accessdate={{subst:бүген}}}}</ref> чараны яктырткан вакытта полиция тарафыннан тоткарланган<ref>{{Cite web|url=https://theins.ru/news/246648|title=В Казани на акции против введения QR-кодов начались задержания. Полиция выхватывает людей из толпы, в автозак увели и журналистов|last=Insider|first=The|date=2021-11-25|language=ru}}</ref>. Соңрак полиция аны, китерү турындагы протокол гына төзеп, иреккә җибәргән. Акциядә, тулаем алганда, 40 якын кеше тоткарланган.<ref>{{Cite web|url=https://www.currenttime.tv/a/kazan-qr-cody/31579086.html|title=В Казани на акции против введения QR-кодов задержали около 40 человек|last=Время|first=Настоящее|date=2021-11-25|language=ru}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.svoboda.org/a/v-kazani-na-aktsii-protiv-vvedeniya-qr-kodov-nachalisj-zaderzhaniya/31578982.html|title=В Казани на акции против введения QR-кодов задержали около 40 человек|language=ru|accessdate={{subst:бүген}}}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://zona.media/news/2021/11/25/kazan-qr|title=В Казани во время акции против QR‑кодов задержали несколько десятков человек|language=ru}}</ref> 2022 елда Наилә кичергән тентүләре турында «Дождь» каналында эфирда сөйләгән. Шунанн соң аны силовиклар кулга алганнар. Муллаева Twitter челтәрендә тентү терроризмны аклау буенча дело кысаларында узган дип хәбәр иткән.<ref>{{Cite web|url=https://mmdc.ru/blog/2022/12/01/v-kazani-siloviki-zaderzhali-zhurnalistku-nailyu-mullaevu/|title=В Казани силовики задержали журналистку Наилю Муллаеву|last=Надежда|date=2022-12-01|language=ru-RU}}</ref> {{Язам|[[Махсус:Кертемнәр/Ochpochmack|Ochpochmack]]|14 июнь 2026}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == {{Youtube сылтамасы|url сылтамасы=https://www.youtube.com/watch?v=qW1hnTI_CzY|тасвирлама=Полиция разогнала митинг против QR-кодов <nowiki>|</nowiki> Казань|озынлык=55:20}} 56b3xvpclsaw7tdw07i94zdhxnjbair 5963155 5963154 2026-06-14T10:54:36Z Ochpochmack 52350 /* Искәрмәләр */ 5963155 wikitext text/x-wiki {{шәхес}} Наилә Муллаева — [[Россия]] журналисты<ref>{{Cite web|url=https://echofm.online/author/nailya-mullaeva|title=Наиля Муллаева|language=ru}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://mediaconflicts.org/conflict/5482|title=Наиля Муллаева {{!}} Россия – конфликты в СМИ}}</ref> һәм [[Казан]] гражданлык активисты, бәйсез ММЧ-ларында эшчәнлеге һәм Украинадагы сугышка каршы кампанияләрдә катнашуы белән билгеле. Үзенең профессиональ эшчәнлеге һәм ачык карашлары өчен ул Россия хөкүмәте тарафыннан төрле яклап басымга күп тапкыр дучар ителгән. == Журналистлык эшчәнлеге == Наилә Россиядәге сәясәт һәм җәмгыять тормышындагы вакыйгаларны яктыртучы Sota.Vision басмасында журналист булып эшләгән. Хокук саклаучы оешмаларда ул, шул исәптән, мобилизациягә каршы митингларын һәм башка протест акцияләрен яктыртучы корреспондент итеп тасвирлана.<ref>{{Cite web|url=https://mediaconflicts.org/conflict/5482|title=Наиля Муллаева {{!}} Россия – конфликты в СМИ}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://theins.ru/news/257457|title=В Казани задержали журналистку Наилю Муллаеву. Утром у нее прошел обыск по делу об «оправдании терроризма»|last=Insider|first=The|date=2022-12-01|language=ru}}</ref> Sota.Vision басмасыннан кала, ул бәйсез медиапроектлар һәм рус телендәге ММЧ-лары белән дә эшләгән, шул исәптән, «Эхо» басмасының бер эфир чыгарылышында журналист итеп катнашкан<ref>{{Cite web|url=https://echofm.online/programs/breakfast-show/breakfast-show-98|title=Breakfast show с Филиппенко и Поляковым|language=ru}}</ref> == Хөкүмәт тарафыннан эзәрләнү һәм басым == Россиядәге һәм милләтара хөкүмәт саклау оешмалары көч структуралары тарафыннан Наилә Муллаеваның басымга дучар ителү очракларын билгеләгән. 2021 елда Казанда мэрия янында узган QR-кодларга каршы акциядә<ref>{{Cite web|url=https://www.business-gazeta.ru/news/530747|title=​Противники QR-кодов собрались у мэрии Казани|language=ru|accessdate=2026-06-14}}</ref> чараны яктырткан вакытта полиция тарафыннан тоткарланган<ref>{{Cite web|url=https://theins.ru/news/246648|title=В Казани на акции против введения QR-кодов начались задержания. Полиция выхватывает людей из толпы, в автозак увели и журналистов|last=Insider|first=The|date=2021-11-25|language=ru}}</ref>. Соңрак полиция аны, китерү турындагы протокол гына төзеп, иреккә җибәргән. Акциядә, тулаем алганда, 40 якын кеше тоткарланган.<ref>{{Cite web|url=https://www.currenttime.tv/a/kazan-qr-cody/31579086.html|title=В Казани на акции против введения QR-кодов задержали около 40 человек|last=Время|first=Настоящее|date=2021-11-25|language=ru}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.svoboda.org/a/v-kazani-na-aktsii-protiv-vvedeniya-qr-kodov-nachalisj-zaderzhaniya/31578982.html|title=В Казани на акции против введения QR-кодов задержали около 40 человек|language=ru|accessdate={{subst:бүген}}}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://zona.media/news/2021/11/25/kazan-qr|title=В Казани во время акции против QR‑кодов задержали несколько десятков человек|language=ru}}</ref> 2022 елда Наилә кичергән тентүләре турында «Дождь» каналында эфирда сөйләгән. Шунанн соң аны силовиклар кулга алганнар. Муллаева Twitter челтәрендә тентү терроризмны аклау буенча дело кысаларында узган дип хәбәр иткән.<ref>{{Cite web|url=https://mmdc.ru/blog/2022/12/01/v-kazani-siloviki-zaderzhali-zhurnalistku-nailyu-mullaevu/|title=В Казани силовики задержали журналистку Наилю Муллаеву|last=Надежда|date=2022-12-01|language=ru-RU}}</ref> {{Язам|[[Махсус:Кертемнәр/Ochpochmack|Ochpochmack]]|14 июнь 2026}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == {{Youtube сылтамасы|url сылтамасы=https://www.youtube.com/watch?v=qW1hnTI_CzY|тасвирлама=Полиция разогнала митинг против QR-кодов <nowiki>|</nowiki> Казань|озынлык=55:20}} rkri9fonsnsvgjjytb6lsfz6yw73e1f 0 927516 5963144 5958022 2026-06-14T08:17:38Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963144 wikitext text/x-wiki {{Мәгълүмати исемлек}} {{seealso|ru:К:Выпускники Санкт-Петербургского политехнического университета}} '''{{Label|Q136702331|lang=tt}}''' ({{lang-ru|{{Label|Q136702331|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q136702331|lang=en}}}}) — төрле елларда [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]нда (1724-бүгенгәчә) укып чыккан шәхесләр исемлеге. {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасына волонтёрлар керткән мәгълүматка нигезләнә, '''тулы түгел''' һәм хаталы була ала. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру/тулыландыру/төзәтү һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} Тамгалары татарчалаштырылмаган чакта, башка телдәгесен бирә. ''Авышлы язу'' әлегә [[Татарча Википедия]]дә үзләре турында мәкалә булмаганнарны билгели. {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q27621. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p69/Q27621/p582 |columns=number:#,label:исем,p69/Q27621/p582:тәмамлау,p106,p108,p569,p19,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! # ! исем ! тәмамлау ! һөнәр төре ! эш урыны ! туу датасы ! туу урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |- | style='text-align:right'| 1 | [[Игорь Стравинский]] | | [[композитор]]<br/>''[[:d:Q158852|дирижёр]]''<br/>''[[:d:Q486748|пианист]]''<br/>''[[:d:Q8178443|либреттист]]'' | | data-sort-value="1882" | 1882-06-05 | [[Ломоносов (шәһәр)|Ломоносов]] | data-sort-value="1971" | 1971-04-06 | [[Нью-Йорк]] |- | style='text-align:right'| 2 | [[Владимир Путин]] | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | [[SSRB däwlät iminlek komitäte|ССҖБ дәүләт иминлек кәмитите]]<br/>''[[:d:Q2031025|First Chief Directorate]]''<br/>''[[:d:Q4476368|Administrative Directorate of the President of the Russian Federation]]''<br/>''[[:d:Q2060629|Presidential Administration of Russia]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-10-07 | ''[[:d:Q28133957|Профессор В. Ф. Снегирёв ис. 6 нчы бала тудыру йорты]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3 | [[Дмитрий Менделеев]] | | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''<br/>''[[:d:Q1977696|Ришелье лицее]]''<br/>''[[:d:Q51882723|St. Petersburg Practical Institute of Technology]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1834" | 1834-01-27 | [[Тубыл]] | data-sort-value="1907" | 1907-01-20 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 4 | ''[[:d:Q11821|Sergey Belyavsky]]'' | | ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q29956970|discoverer of asteroids]]'' | ''[[:d:Q944482|Симеиз күзәтүханәсе]]'' | data-sort-value="1883" | 1883-12-07 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1953" | 1953-10-13 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 5 | [[Дмитрий Медведев]] | | [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]'' | | data-sort-value="1965" | 1965-09-14 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 6 | [[Иван Павлов (1849)|Иван Павлов]] | | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q2055046|физиолог]]''<br/>''[[:d:Q783906|невролог]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4201853|Эксперименталь медицина институты]]'' | data-sort-value="1849" | 1849-09-26 | [[Рязань]] | data-sort-value="1936" | 1936-02-27 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 7 | ''[[:d:Q44061|Wassily Leontief]]'' | | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q2732142|статистик]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q16185210|policy advisor]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q49210|Нью-Йорк университеты]]''<br/>''[[:d:Q156737|Кил үнивирситите]]''<br/>[[Harvard universitetı|Гарвард университеты]] | data-sort-value="1906" | 1906-08-05 | [[Мүнхен]] | data-sort-value="1999" | 1999-02-05 | [[Нью-Йорк]] |- | style='text-align:right'| 8 | [[Николай Воронин]] | 1926 | ''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[язучы]] | ''[[:d:Q4201410|РФА археология институты]]'' | data-sort-value="1904" | 1904-11-30 | [[Владимир (шәһәр)|Владимир]] | data-sort-value="1976" | 1976-04-04 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 9 | ''[[:d:Q54828|Ivan Yefremov]]'' | | ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q18844224|язучы-фантаст]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]'' | [[Россия фәннәр академиясе]]<br/>''[[:d:Q1975612|А. А. Борисяк исемендәге РФА Палеонтология институты]]'' | data-sort-value="1908" | 1908-04-10 | ''[[:d:Q4827|Vyritsa]]'' | data-sort-value="1972" | 1972-10-05 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 10 | ''[[:d:Q55836|Gabriel Narutowicz]]'' | 1886 | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q7330070|foreign minister]]''<br/>''[[:d:Q83307|министр]]'' | | data-sort-value="1865" | 1865-03-17 | ''[[:d:Q2222616|Телшәй]]'' | data-sort-value="1922" | 1922-12-16 | [[Варшава]] |- | style='text-align:right'| 11 | ''[[:d:Q58847|Otto Wilhelm von Struve]]'' | | ''[[:d:Q11063|астроном]]'' | ''[[:d:Q845924|Пулково обсерваториясе]]'' | data-sort-value="1819" | 1819-05-07 | [[Тарту]] | data-sort-value="1905" | 1905-04-14 | [[Карлсруэ]] |- | style='text-align:right'| 12 | ''[[:d:Q59478|George Gamow]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q16742096|төшче галим]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2998308|cosmologist]]''<br/>''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]''<br/>''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q752129|астрофизик]]'' | ''[[:d:Q168756|Берклидәге Калифорния университеты]]''<br/>''[[:d:Q432637|Джордж Вашингтон университеты]]''<br/>''[[:d:Q263761|Нилс Бор институты]]''<br/>''[[:d:Q4387323|V.G. Khlopin Radium Institute]]''<br/>''[[:d:Q736674|Боулдердагы Калифорния университеты]]''<br/>''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]'' | data-sort-value="1904" | 1904-03-04 | [[Одесса]] | data-sort-value="1968" | 1968-08-19 | [[Боулдер]] |- | style='text-align:right'| 13 | ''[[:d:Q63131|Paul Walden]]'' | | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]'' | ''[[:d:Q498407|Латвия университеты]]''<br/>''[[:d:Q16351408|Polytechnical Institute Riga]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q153978|Түбинген университеты]]''<br/>''[[:d:Q159895|Росток университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1863" | 1863-07-14 | [[Лифләндия губернасы|Лифляндия губернасы]] | data-sort-value="1957" | 1957-01-22 | [[Гаммертинген]] |- | style='text-align:right'| 14 | [[Вальтер Андерсон]] | 1911 | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q2004963|numismatist]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q135655521|fairy tale scholar]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]'' | ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''<br/>''[[:d:Q156737|Кил үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q672420|Көнигсберг университеты]]''<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | data-sort-value="1885" | 1885-10-10 | [[Минск]] | data-sort-value="1962" | 1962-08-23 | [[Кил (шәһәр)|Кил]] |- | style='text-align:right'| 15 | ''[[:d:Q76423|Otto von Böhtlingk]]'' | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q18524037|һинд телләре белгече]]'' | ''[[:d:Q154561|Ена үнивирситите]]'' | data-sort-value="1815" | 1815-06-11 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1904" | 1904-04-01 | [[Лейпциг]] |- | style='text-align:right'| 16 | ''[[:d:Q76991|Wladimir Köppen]]'' | | ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q860918|эсперантист]]''<br/>''[[:d:Q11424604|Җир белегече]]''<br/>''[[:d:Q2310145|метеоролог]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q1113838|климатолог]]'' | ''[[:d:Q1204135|Deutsche Seewarte]]''<br/>''[[:d:Q4139127|The Voeikov Main Geophysical Observatory]]'' | data-sort-value="1846" | 1846-09-25 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1940" | 1940-06-22 | [[Грац]] |- | style='text-align:right'| 17 | ''[[:d:Q77420|Max Vasmer]]'' | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]'' | ''[[:d:Q154804|Лейпциг үнивирситите]]''<br/>[[Берлин университеты|Берлин үнивирситите]]<br/>[[Берлинның Ирекле университеты|Берлинның Ирекле үнивирситите]] | data-sort-value="1886" | 1886-02-28 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1962" | 1962-11-30 | ''[[:d:Q56036|Көнбатыш Берлин]]'' |- | style='text-align:right'| 18 | [[Эдита Пьеха]] | 1964 | [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]'' | | data-sort-value="1937" | 1937-07-31 | [[Нуаель-су-Лан]] | | |- | style='text-align:right'| 19 | ''[[:d:Q81887|Igor Rodnianski]]'' | 1996 | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Prinston universitetı|Принстон университеты]] | data-sort-value="1972" | 1972-04-28 | [[Киев]] | | |- | style='text-align:right'| 20 | [[Александр Прохоров]] | | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]'' | ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1810862|П. Н. Лебедев исемендәге РФА Физика институты]]''<br/>''[[:d:Q16655721|РФА Гомуми физика институты]]''<br/>''[[:d:Q4314523|МДУның Төш физикасы ФТИе]]''<br/>''[[:d:Q2627169|Laser Physics]]'' | data-sort-value="1916" | 1916-07-11 | ''[[:d:Q755507|Atherton]]'' | data-sort-value="2002" | 2002-01-08 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 21 | ''[[:d:Q98049|Siegfried Prößdorf]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q159630|Хемниц тихникә үнивирситите]]'' | data-sort-value="1939" | 1939 | ''[[:d:Q804761|Baldenhain]]'' | data-sort-value="1998" | 1998 | |- | style='text-align:right'| 22 | ''[[:d:Q98431|Ingrid Mittenzwei]]'' | 1956 | ''[[:d:Q17489339|Яңа вакыт тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2342923|stenotypist]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q414278|Academy of Social Sciences]]''<br/>''[[:d:Q49738|Берлин фәннәр академиясе]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-05-14 | [[Бохум]] | data-sort-value="2012" | 2012-08-04 | [[Бохум]] |- | style='text-align:right'| 23 | ''[[:d:Q101555|Kerstin Kaiser]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q895560|Parteihochschule Karl Marx]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-07-16 | [[Штральзунд]] | | |- | style='text-align:right'| 24 | [[Леонид Канторович]] | 1930 | [[математик]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q2378801|Петербург дәүләт тимер юллар университеты]]''<br/>''[[:d:Q1141929|Хәрби мөһәндис-техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q4146823|State Committee for Science and Technology]]''<br/>''[[:d:Q4201724|Institute for Systems Analysis]]''<br/>''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q103831297|Халыҡ хужалығы менән идара итеү институты]]''<br/>''[[:d:Q4201572|РФА СБ математика институты]]''<br/>''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]'' | data-sort-value="1912" | 1912-01-19 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1986" | 1986-04-07 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 25 | ''[[:d:Q108369|Kathrin Becker]]'' | | ''[[:d:Q674426|куратор]]'' | | data-sort-value="1967" | 1967 | | | |- | style='text-align:right'| 26 | ''[[:d:Q110380|Michael Thumann]]'' | | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q482980|автор]]''<br/>''[[:d:Q18190897|foreign correspondent]]'' | ''[[:d:Q157142|Die Zeit]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-12-08 | [[Истанбул]] | | |- | style='text-align:right'| 27 | [[Владимир Смирнов]] | | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2732142|статистик]]''<br/>[[математик]] | ''[[:d:Q3401716|Беренче Питырбур классик гимназиясе]]''<br/>''[[:d:Q2378801|Петербург дәүләт тимер юллар университеты]]''<br/>''[[:d:Q1517401|Таврия милли университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201776|Institut des sciences de la terre de l'Académie des sciences de Russie]]''<br/>''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''<br/>''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''<br/>''[[:d:Q4483622|Питырбур дәүләт университетының физика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q15255416|Faculty of Mechanics and Mathematics of Perm State National Research University]]'' | data-sort-value="1887" | 1887-05-29 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1974" | 1974-02-11 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 28 | ''[[:d:Q116789|Boris Parygin]]'' | | ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1930" | 1930-06-19 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2012" | 2012-04-09 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 29 | ''[[:d:Q118236|Marian Zdziechowski]]'' | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]'' | ''[[:d:Q189441|Ягелло университеты]]''<br/>''[[:d:Q4475823|Стефан Баторий университеты]]'' | data-sort-value="1861" | 1861-04-30 | ''[[:d:Q148967|Minsky Uyezd]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-10-05 | [[Vilnius|Вилнүс]] |- | style='text-align:right'| 30 | ''[[:d:Q131374|Alexander Alekhine]]'' | | ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''<br/>''[[:d:Q15958307|шаһмат назариячесе]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1892" | 1892-10-31 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1946" | 1946-03-24 | [[Эшторил]] |- | style='text-align:right'| 31 | ''[[:d:Q131674|Anatoly Karpov]]'' | | ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q105269|Grandmaster]]''<br/>''[[:d:Q2066131|спортчы]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1951" | 1951-05-23 | [[Златоуст]] | | |- | style='text-align:right'| 32 | ''[[:d:Q132524|Ayn Rand]]'' | | [[Драматурглар|драматург]]<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q6625963|язучы-романист]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q11774202|эссеист]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q18844224|язучы-фантаст]]''<br/>[[язучы]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1905" | 1905-02-02 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1982" | 1982-03-06 | [[Манхэттэн]] |- | style='text-align:right'| 33 | [[Лев Гумилев]] | 1987 | ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]'' | ''[[:d:Q1058832|Русия этнография музее]]''<br/>''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4129798|Югары сценарийчеләр һәм режиссерлар курслары]]'' | data-sort-value="1912" | 1912-10-01 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1992" | 1992-06-15 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 34 | [[Пётр Столыпин]] | 1885-10-07 | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q2285706|хөкүмәт башлыгы]]'' | | data-sort-value="1862" | 1862-04-14 | [[Дрезден]] | data-sort-value="1911" | 1911-09-05 | [[Киев]] |- | style='text-align:right'| 35 | ''[[:d:Q145143|Wilhelm Bogusławski]]'' | | ''[[:d:Q17488465|төбәк тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q15980158|язучы-документалист]]'' | | data-sort-value="1825" | 1825 | ''[[:d:Q2630044|Bilohiria]]'' | data-sort-value="1901" | 1901-12-11 | [[Житомир]] |- | style='text-align:right'| 36 | ''[[:d:Q151886|Nikodim Kondakov]]'' | | ''[[:d:Q26132815|византолог]]''<br/>''[[:d:Q3332711|медиевист]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>[[профессор]]<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''<br/>''[[:d:Q841581|София университеты]]''<br/>''[[:d:Q31519|Карл университеты]]'' | data-sort-value="1844" | 1844-11-01 | ''[[:d:Q21343115|Russkaya Khalan]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-02-17 | ''[[:d:Q753289|Malá Strana]]'' |- | style='text-align:right'| 37 | [[Александр Бородин (1883)|Александр Бородин]] | | ''[[:d:Q21680663|классик музыка композиторы]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q486748|пианист]]''<br/>''[[:d:Q12902372|флейтист]]''<br/>''[[:d:Q13219637|виолончелист]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q21680731|opera composer]]''<br/>[[композитор]]<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]'' | ''[[:d:Q1056886|Питырбур дәүләт медицина университеты]]'' | data-sort-value="1833" | 1833-10-31 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1887" | 1887-02-15 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 38 | [[Александр Блок]] | | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>[[язучы]]<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]'' | | data-sort-value="1880" | 1880-11-16 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1921" | 1921-08-07 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 39 | ''[[:d:Q168859|Anton Lutskevich]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | ''[[:d:Q129975|Nasha Dolya]]''<br/>''[[:d:Q3920756|Naša Niva]]''<br/>''[[:d:Q3920660|Homan]]''<br/>''[[:d:Q15220980|Vilna Belarusian Teachers Training Courses]]''<br/>''[[:d:Q4315225|Nasha Niva]]''<br/>''[[:d:Q3917343|Belarusian Gymnasium of Vilnia]]''<br/>''[[:d:Q3917485|Wilno Belarusian Museum]]'' | data-sort-value="1884" | 1884-01-17 | ''[[:d:Q134712|Шәүләй]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-03-23 | [[Аткар]] |- | style='text-align:right'| 40 | ''[[:d:Q171248|Alexander Samoylovich]]'' | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1880" | 1880-12-17 | [[Түбән Новгород]] | data-sort-value="1938" | 1938-02-13 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 41 | ''[[:d:Q171275|Ivan Minayev]]'' | | ''[[:d:Q18524037|һинд телләре белгече]]'' | ''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]'' | data-sort-value="1840" | 1840-10-09 | [[Тамбов]] | data-sort-value="1890" | 1890-06-01 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 42 | ''[[:d:Q172955|Uladzimir Samojla]]'' | | ''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>[[фәлсәфәче]] | | data-sort-value="1878" | 1878-01-29 | [[Минск]] | data-sort-value="1941" | 1941 | |- | style='text-align:right'| 43 | ''[[:d:Q176685|Vladimir Andreyevich Markov]]'' | | [[математик]] | | data-sort-value="1871" | 1871-05-08 | | data-sort-value="1897" | 1897-01-18 | |- | style='text-align:right'| 44 | ''[[:d:Q181624|Vladimir Kovalevsky]]'' | | ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]] | data-sort-value="1842" | 1842-08-02 | ''[[:d:Q25176024|Zaķīši]]'' | data-sort-value="1883" | 1883-04-15 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 45 | ''[[:d:Q183025|Dora Kacnelson]]'' | | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | | data-sort-value="1921" | 1921-04-19 | [[Бялысток|Белосток]] | data-sort-value="2003" | 2003-07-01 | [[Хеннигсдорф]] |- | style='text-align:right'| 46 | ''[[:d:Q185375|Mikhail Bakhtin]]'' | | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q17391638|сәнгать теоретигы]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | [[Мордовия дәүләт университеты|Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты]] | data-sort-value="1895" | 1895-11-05 | [[Орёл]] | data-sort-value="1975" | 1975-03-07 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 47 | [[Феликс Дзержинский|Феликс Дзержински]] | | ''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]'' | | data-sort-value="1877" | 1877-08-30 | ''[[:d:Q3919539|Дзержыново]]'' | data-sort-value="1926" | 1926-07-20 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 48 | ''[[:d:Q189782|Zenonas Norkus]]'' | | ''[[:d:Q482980|автор]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]'' | ''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-06-22 | | | |- | style='text-align:right'| 49 | ''[[:d:Q189950|Osip Mandelstam]]'' | | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q11774202|эссеист]]''<br/>''[[:d:Q8178443|либреттист]]'' | | data-sort-value="1891" | 1891-01-02 | [[Варшава]] | data-sort-value="1938" | 1938-12-27 | ''[[:d:Q4113359|Vladperpunkt]]'' |- | style='text-align:right'| 50 | [[Николай Чернышевский]] | | [[фәлсәфәче]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q6625963|язучы-романист]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | | data-sort-value="1828" | 1828-07-12 | [[Сарытау]] | data-sort-value="1889" | 1889-10-17 | [[Сарытау]] |- | style='text-align:right'| 51 | ''[[:d:Q200620|Konstantin Petrzhak]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q16742096|төшче галим]]'' | ''[[:d:Q4387323|V.G. Khlopin Radium Institute]]'' | data-sort-value="1907" | 1907-09-04 | ''[[:d:Q384244|Лукув]]'' | data-sort-value="1998" | 1998-10-10 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 52 | ''[[:d:Q201472|Elena Venttsel]]'' | | [[математик]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q1934904|Хәрби-һава мөһәндисләре академиясе]]''<br/>''[[:d:Q1477512|Россия транспорт университеты]]'' | data-sort-value="1907" | 1907-03-08 | [[Таллинн]] | data-sort-value="2002" | 2002-04-15 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 53 | [[Сергей Иванов (1953)|Сергей Иванов]] | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | | data-sort-value="1953" | 1953-01-31 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 54 | ''[[:d:Q206012|Pafnuty Chebyshev]]'' | 1849 | [[математик]]<br/>''[[:d:Q2732142|статистик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]'' | data-sort-value="1821" | 1821-05-04 | ''[[:d:Q21667760|Akatovo]]'' | data-sort-value="1894" | 1894-11-26 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 55 | ''[[:d:Q206283|Vladimir Beklemishev]]'' | 1912 | ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q15839134|эколог]]'' | [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]] | data-sort-value="1890" | 1890-10-04<br/>1890-10-05 | [[Гродно|Һродна]] | data-sort-value="1962" | 1962-09-04 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 56 | ''[[:d:Q208003|Nikolay Nekrasov]]'' | | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q18814623|автобиограф]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | ''[[:d:Q2661947|Otechestvennye Zapiski]]'' | data-sort-value="1821" | 1821-11-28 | ''[[:d:Q997335|Немырив]]'' | data-sort-value="1877" | 1877-12-27 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 57 | ''[[:d:Q211567|Grigori Zenger]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]'' | ''[[:d:Q28667128|Варшау император университеты]]''<br/>[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]] | data-sort-value="1853" | 1853-03-13 | ''[[:d:Q4322519|Нугурыт өязе]]'' | data-sort-value="1919" | 1919-07-07 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 58 | ''[[:d:Q215505|Yuly Martov]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | | data-sort-value="1873" | 1873-11-24 | ''[[:d:Q16869|Истанбул]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-04-04 | [[Шёмберг (Кальв)]] |- | style='text-align:right'| 59 | ''[[:d:Q224816|Jan Dembowski]]'' | | ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q651690|Польша фәннәр академиясе]]''<br/>''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''<br/>''[[:d:Q137503|Луҗ үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201427|Koltzov Institute of Developmental Biology]]''<br/>''[[:d:Q6991552|Nencki Institute of Experimental Biology, Polish Academy of Sciences]]'' | data-sort-value="1889" | 1889-12-26 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1963" | 1963-09-22 | [[Варшава]] |- | style='text-align:right'| 60 | [[Ирена Вейсайте]] | | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q2599593|гирманис]]''<br/>''[[:d:Q10379007|театр белгече]]''<br/>''[[:d:Q17337766|театраль тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q15253558|активист]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | | data-sort-value="1928" | 1928-02-09 | [[Каунас]] | data-sort-value="2020" | 2020-12-11 | [[Vilnius|Вилнүс]] |- | style='text-align:right'| 61 | ''[[:d:Q230105|Tatyana Kazankina]]'' | | ''[[:d:Q13381753|уртача арага йөгерүче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | data-sort-value="1951" | 1951-12-17 | [[Петровск (Сарытау өлкәсе)|Питрау]] | | |- | style='text-align:right'| 62 | ''[[:d:Q241969|Vyacheslav Menzhinsky]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | | data-sort-value="1874" | 1874-08-19 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1934" | 1934-05-10 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 63 | [[Василий Галицкий]] | | ''[[:d:Q901402|географ]]'' | ''[[:d:Q4248858|Курск дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1912" | 1912-06-06 | [[Бердычив]] | data-sort-value="1990" | 1990-06-09 | [[Киев]] |- | style='text-align:right'| 64 | ''[[:d:Q264959|Leonid Vladimirovich Kharitonov]]'' | | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | ''[[:d:Q840812|Мәскәү сәнгать театры]]''<br/>''[[:d:Q2396186|Lenkom Theatre]]''<br/>''[[:d:Q108888630|Мәскәү драма театры]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-05-19 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1987" | 1987-06-20 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 65 | ''[[:d:Q265959|Solomon Dodashvili]]'' | | [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>[[укытучы]]<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="1805" | 1805-05-17 | ''[[:d:Q5290120|Magharo]]'' | data-sort-value="1836" | 1836-08-20 | [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]] |- | style='text-align:right'| 66 | [[Георгий Вороной]] | | [[математик]] | ''[[:d:Q28667128|Варшау император университеты]]'' | data-sort-value="1868" | 1868-04-16 | ''[[:d:Q4181679|Zhuravka]]'' | data-sort-value="1908" | 1908-11-07 | [[Варшава]] |- | style='text-align:right'| 67 | ''[[:d:Q270366|Yuko Kavaguti]]'' | | ''[[:d:Q13219587|фигурист]]'' | | data-sort-value="1981" | 1981-11-20 | [[Фунабаси|Фунабачи]] | | |- | style='text-align:right'| 68 | ''[[:d:Q271670|Anna Bogdanova]]'' | | ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]'' | | data-sort-value="1984" | 1984-10-21 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 69 | ''[[:d:Q274342|Tatyana Tolstaya]]'' | 1974 | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q11774202|эссеист]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]'' | [[Prinston universitetı|Принстон университеты]] | data-sort-value="1951" | 1951-05-03 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 70 | ''[[:d:Q276264|Grigory Grumm-Grzhimaylo]]'' | | ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q497294|лепидоптеролог]]''<br/>''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q12356615|сәяхәтче]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | ''[[:d:Q4294337|Ministry of State Property]]''<br/>''[[:d:Q2034035|Ministry of Finance of the Russian Empire]]'' | data-sort-value="1860" | 1860-02-05<br/>1860-11-05 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1936" | 1936-03-03 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 71 | ''[[:d:Q287099|Kseniya Sobchak]]'' | | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q512314|socialite]]''<br/>''[[:d:Q4610556|модель]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>[[язучы]] | No/unknown value | data-sort-value="1981" | 1981-11-05 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 72 | ''[[:d:Q287839|Moisey Kirpicznikov]]'' | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q1907198|таксанамис]]'' | ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]'' | data-sort-value="1913" | 1913-06-05 | [[Гомель]] | data-sort-value="1995" | 1995-05-18 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 73 | [[Антанас Сметона]] | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>[[адвокат]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]'' | ''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]''<br/>''[[:d:Q1756541|Vytautas Magnus University]]'' | data-sort-value="1874" | 1874-08-10 | ''[[:d:Q12675915|Užulėnis]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-01-09 | [[Кливленд]] |- | style='text-align:right'| 74 | ''[[:d:Q300781|Ado Birk]]'' | 1911 | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[адвокат]] | | data-sort-value="1883" | 1883-11-14 | ''[[:d:Q18623492|Tarvastu Rural Municipality]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-02-02 | ''[[:d:Q4412515|Sevurallag]]'' |- | style='text-align:right'| 75 | ''[[:d:Q312467|Viktor Shklovsky]]'' | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4220892|кинокритик]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q18844224|язучы-фантаст]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q4220878|кино белгече]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q6430706|тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q11774202|эссеист]]''<br/>''[[:d:Q69423232|киносценарист]]'' | ''[[:d:Q4129798|Югары сценарийчеләр һәм режиссерлар курслары]]'' | data-sort-value="1893" | 1893-01-12 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1984" | 1984-12-05 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 76 | [[Николай Миклухо-Маклай]] | 1864-02-27 | ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q3640160|диңгез биологы]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q12356615|сәяхәтче]]''<br/>''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]'' | ''[[:d:Q154561|Ена үнивирситите]]'' | data-sort-value="1846" | 1846-07-05 | ''[[:d:Q4536535|Jazykovo]]'' | data-sort-value="1888" | 1888-04-02 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 77 | ''[[:d:Q313455|Vladimir Propp]]'' | | ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q135655521|fairy tale scholar]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1895" | 1895-04-16 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1970" | 1970-08-22 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 78 | ''[[:d:Q313623|Georgy Chicherin]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]'' | [[Sotsialistik firqä (Frantsiä)|Sotsialistik firqä]] | data-sort-value="1872" | 1872-11-24 | ''[[:d:Q16661814|Karaul]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-07-07 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 79 | ''[[:d:Q316371|Vladimir Vernadsky]]'' | 1885 | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q18176481|biogeochemist]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q15839134|эколог]]''<br/>''[[:d:Q16335312|геохимик]]''<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''<br/>[[укытучы]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''<br/>[[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]]<br/>''[[:d:Q1517401|Таврия милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q2370801|ССРБ Фәннәр академиясе]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q958769|Украина милли фәннәр академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4387323|V.G. Khlopin Radium Institute]]''<br/>''[[:d:Q48945052|Zemědělský vědecký výbor]]''<br/>''[[:d:Q12159345|Ukranian Agricultural Scientific Committee]]'' | data-sort-value="1863" | 1863-02-28 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1945" | 1945-01-06 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 80 | ''[[:d:Q316583|Анатолий Сердюков]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>[[менеджер]] | | data-sort-value="1962" | 1962-01-08 | ''[[:d:Q1968861|Kholmskaya]]'' | | |- | style='text-align:right'| 81 | ''[[:d:Q319386|Vasili Dokuchayev]]'' | | ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q28378128|педолог]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1846" | 1846-02-17 | ''[[:d:Q4293859|Milyukova]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-10-26 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 82 | ''[[:d:Q319816|Питирим Сорокин]]'' | | ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q482980|автор]]'' | [[Harvard universitetı|Гарвард университеты]]<br/>''[[:d:Q238101|Миннесота университеты]]'' | data-sort-value="1889" | 1889-01-23 | [[Туръя]] | data-sort-value="1968" | 1968-02-10 | [[Винчестер (Массачусетс)|Винчестер]] |- | style='text-align:right'| 83 | ''[[:d:Q320365|Vladimir Wiese]]'' | 1910 | ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q2310145|метеоролог]]''<br/>''[[:d:Q13382749|polar explorer]]''<br/>''[[:d:Q3546255|океанолог]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1886" | 1886-02-21<br/>1886-03-05 | [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]] | data-sort-value="1954" | 1954-02-19 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 84 | [[Василий Бартольд]] | | ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''<br/>''[[:d:Q620573|гарәбиятче]]''<br/>''[[:d:Q3155377|ислам белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q635734|архивист]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]] | data-sort-value="1869" | 1869-11-03 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1930" | 1930-08-19 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 85 | ''[[:d:Q326459|Dmitry Merezhkovsky]]'' | | ''[[:d:Q6625963|язучы-романист]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q864380|биограф]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]'' | | data-sort-value="1865" | 1865-08-02 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1941" | 1941-12-09<br/>1941-12-07 | [[Париж]] |- | style='text-align:right'| 86 | [[Эдгар де Валь]] | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q860918|эсперантист]]''<br/>''[[:d:Q27496075|Idist]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[математик]] | ''[[:d:Q12376194|Tallinn Secondary School of Science]]'' | data-sort-value="1867" | 1867-08-11 | ''[[:d:Q4334071|Olviopol]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-03-09 | [[Таллинн]] |- | style='text-align:right'| 87 | ''[[:d:Q328995|Vladimir Ipatieff]]'' | 1907 | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q4297700|Михаил хәрби артиллерия академиясе]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q309350|Төньяк-Көнбатыш университет]]''<br/>''[[:d:Q2467687|Honeywell UOP]]''<br/>''[[:d:Q4398101|Russian scientific centre "Applied Chemistry"]]''<br/>''[[:d:Q139428044|Государственный институт высоких давлений]]'' | data-sort-value="1867" | 1867-11-21 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1952" | 1952-11-29 | [[Чикаго]] |- | style='text-align:right'| 88 | ''[[:d:Q329463|Aleksander Hellat]]'' | | ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>[[мэр]] | | data-sort-value="1881" | 1881-08-20 | [[Тарту]] | data-sort-value="1943" | 1943-11-28 | [[Кемерово өлкәсе]] |- | style='text-align:right'| 89 | ''[[:d:Q330225|Eugene Rabinowitch]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]''<br/>''[[:d:Q14906342|биофизик]]''<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]'' | ''[[:d:Q457281|Урбана-Шампейндагы Иллинойс университеты]]''<br/>''[[:d:Q1780816|State University of New York at Albany]]'' | data-sort-value="1901" | 1901-04-27 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1973" | 1973-05-15 | [[Вашингтон (башкала)|Вашингтон]] |- | style='text-align:right'| 90 | ''[[:d:Q331067|Абрам Йоффе]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]'' | [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q4483544|Physico-Mathematical Institute of the Russian Academy of Sciences]]''<br/>[[Россия фәннәр академиясе]]<br/>''[[:d:Q24897059|Агрофизик фәнни тикшеренү институты]]'' | data-sort-value="1880" | 1880-10-17 | [[Ромны]] | data-sort-value="1960" | 1960-10-14 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 91 | ''[[:d:Q331089|Abram Besicovitch]]'' | 1912 | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q499510|Ливерпуль университеты]]''<br/>[[Kembric universitetı|Кембриҗ университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1891" | 1891-01-23 | [[Бердянск]] | data-sort-value="1970" | 1970-11-02 | [[Кембриҗ]] |- | style='text-align:right'| 92 | ''[[:d:Q333241|Alexander Ulyanov]]'' | | ''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''<br/>''[[:d:Q48282|укучы]]'' | | data-sort-value="1866" | 1866-03-31 | [[Түбән Новгород]] | data-sort-value="1887" | 1887-05-08 | [[Шлиссельбург|Шлисселбург]] |- | style='text-align:right'| 93 | ''[[:d:Q334294|Anatoly Sobchak]]'' | | [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1937" | 1937-08-10 | [[Чита]] | data-sort-value="2000" | 2000-02-19 | [[Светлогорск (Калининград өлкәсе)]] |- | style='text-align:right'| 94 | ''[[:d:Q334679|Natsagiin Bagabandi]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1950" | 1950-04-22 | ''[[:d:Q3403779|Yaruu]]'' | | |- | style='text-align:right'| 95 | ''[[:d:Q340554|Ahmed Azimow]]'' | | [[Jurnalist|журналист]] | | data-sort-value="1977" | 1977-06-17 | [[Махачкала]] | | |- | style='text-align:right'| 96 | [[Валентин Глушко]] | | ''[[:d:Q15895020|авиация инженеры]]''<br/>[[инженер]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q620238|Энергомаш ФҖБ]]''<br/>''[[:d:Q763402|Энергия]]''<br/>''[[:d:Q4177218|П. Ф. Лесгафт исемендәге Табигый фәннәр институты]]''<br/>''[[:d:Q3214453|Museum of Space and Missile Technology (Saint Petersburg)]]''<br/>''[[:d:Q1934904|Хәрби-һава мөһәндисләре академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4466787|Tushino Machine-Building Plant]]''<br/>[[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]] | data-sort-value="1908" | 1908-08-20 | [[Одесса]] | data-sort-value="1989" | 1989-01-10 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 97 | ''[[:d:Q347685|Korney Chukovsky]]'' | | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q11774202|эссеист]]''<br/>''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q15962340|әдәбият теоретигы]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | | data-sort-value="1882" | 1882-03-19 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1969" | 1969-10-28 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 98 | ''[[:d:Q348001|Rainis]]'' | | [[шагыйрь]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | | data-sort-value="1865" | 1865-08-30 | ''[[:d:Q15218855|Dunava]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-09-12 | [[Юрмала]] |- | style='text-align:right'| 99 | ''[[:d:Q348006|Armen Takhtajan]]'' | 1929 | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q16334509|pteridologist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2083925|ботаника коллекционеры]]''<br/>''[[:d:Q98544732|фәнни коллекционер]]'' | ''[[:d:Q1474624|Ереван дәүләт университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''<br/>''[[:d:Q21679572|Institute of Botany of Armenia]]''<br/>''[[:d:Q894635|Yerevan Botanical Garden]]'' | data-sort-value="1910" | 1910-05-28 | ''[[:d:Q158903|Шуша]]'' | data-sort-value="2009" | 2009-11-13 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 100 | ''[[:d:Q353451|Mikhail Gromov]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q16245517|Chartered Building Surveyor]]'' | ''[[:d:Q49210|Нью-Йорк университеты]]''<br/>''[[:d:Q1156553|Institut des Hautes Études Scientifiques]]''<br/>''[[:d:Q969850|Стоуни-Бруктагы Нью-Йорк штаты университеты]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-12-23 | [[Бокситогорск]] | | |- | style='text-align:right'| 101 | ''[[:d:Q2749421|Robert Service]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]'' | ''[[:d:Q170027|Лондон университеты]]''<br/>[[Оксфорд университеты]]<br/>''[[:d:Q1737734|University of Keele]]''<br/>''[[:d:Q2466845|UCL School of Slavonic and East European Studies]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-10-29 | [[Бөекбритания]] | | |- | style='text-align:right'| 102 | ''[[:d:Q2777279|Avraham Katznelson]]'' | | ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1888" | 1888 | [[Бобруйск|Бабруйск]] | data-sort-value="1956" | 1956-05-18 | [[Исраил]] |- | style='text-align:right'| 103 | ''[[:d:Q2790086|Rachel Katznelson-Shazar]]'' | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q11774202|эссеист]]''<br/>''[[:d:Q974144|укытучы]]''<br/>''[[:d:Q15253558|активист]]''<br/>''[[:d:Q12718299|сионист]]'' | | data-sort-value="1885" | 1885-10-24 | [[Бобруйск|Бабруйск]] | data-sort-value="1975" | 1975-08-11 | [[Исраил]] |- | style='text-align:right'| 104 | ''[[:d:Q2791057|Ivane Machabeli]]'' | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | | data-sort-value="1854" | 1854-01-27<br/>1854-02-08 | ''[[:d:Q1965931|Tamarasheni]]'' | data-sort-value="1898" | 1898-06-26<br/>1898-07-08 | [[Tbilisi|Тбилиси]] |- | style='text-align:right'| 105 | [[Александр Тихомиров]] | | ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]] | data-sort-value="1850" | 1850-09-19 | ''[[:d:Q4175215|Ельня өязе]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-10-23 | [[Сергиев Посад]] |- | style='text-align:right'| 106 | ''[[:d:Q2834143|Alexandr Volkonsky]]'' | | ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q250867|католик рухание]]''<br/>[[офицер]]<br/>[[язучы]]<br/>[[рухани]] | ''[[:d:Q176473|Папа көнчыгыш инеститүте]]'' | data-sort-value="1866" | 1866-04-25 | [[Петербург губернасы|Санкт-Петербург губернасы]] | data-sort-value="1934" | 1934-10-18 | [[Рим]] |- | style='text-align:right'| 107 | ''[[:d:Q2834329|Aleksei Aleksandrovich Bobrinsky]]'' | | ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q3243461|коллекционер]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]'' | | data-sort-value="1852" | 1852-05-19 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1927" | 1927-09-02 | [[Грасс]] |- | style='text-align:right'| 108 | ''[[:d:Q2890070|Tamar Gozansky]]'' | | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q15253558|активист]]'' | | data-sort-value="1940" | 1940-10-03 | ''[[:d:Q190828|Petah Tikva]]'' | | |- | style='text-align:right'| 109 | ''[[:d:Q2898146|Boris Tsirelson]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q319239|Тел-Әвив университеты]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-05-04 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2020" | 2020-01-21 | [[Базел]] |- | style='text-align:right'| 110 | [[Борис Варнеке]] | | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''<br/>[[язучы]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | data-sort-value="1874" | 1874-06-03 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1944" | 1944-07-31 | [[Киев]] |- | style='text-align:right'| 111 | ''[[:d:Q2913302|Vladimir Lobashev]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q16742096|төшче галим]]'' | | data-sort-value="1934" | 1934-07-29 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2011" | 2011-08-03 | [[Троицк (Мәскәү)|Троицк]] |- | style='text-align:right'| 112 | ''[[:d:Q2988412|Semyon Novgorodov]]'' | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1892" | 1892-02-13 | ''[[:d:Q375163|Чурапчин олысы]]'' | data-sort-value="1924" | 1924-02-28 | [[Якутск]] |- | style='text-align:right'| 113 | ''[[:d:Q3061575|Evgeny Lyapin]]'' | 1936 | [[математик]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4139127|The Voeikov Main Geophysical Observatory]]''<br/>''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]'' | data-sort-value="1914" | 1914-09-19 | [[Одесса]] | data-sort-value="2005" | 2005-01-13 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 114 | ''[[:d:Q3136431|Sergei Ignatov]]'' | | ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1350189|египтолог]]'' | ''[[:d:Q841581|София университеты]]''<br/>''[[:d:Q1377393|European Humanities University]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-08-06 | ''[[:d:Q178531|Видин]]'' | | |- | style='text-align:right'| 115 | ''[[:d:Q3148314|Igor Ivanov]]'' | 1949 | ''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-11-05 | [[Батум]] | data-sort-value="1992" | 1992-08-09 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 116 | ''[[:d:Q3154265|Irakly Andronikov]]'' | | ''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q12869138|әкиятләр сөйләүчесе]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''<br/>''[[:d:Q6430706|тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]] | data-sort-value="1908" | 1908-09-15 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1990" | 1990-06-11 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 117 | ''[[:d:Q3156160|Ivan Nikolaevich Filip'ev]]'' | 1910 | ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4127509|Бөтенсоюз үсемлекләрне саклау фәнни тикшеренү институты]]'' | data-sort-value="1889" | 1889-05-25 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1940" | 1940-10-22<br/>1938-03-07 | [[Алматы]] |- | style='text-align:right'| 118 | [[Иван Мартынов]] | | ''[[:d:Q250867|католик рухание]]''<br/>''[[:d:Q98833890|Catholic theologian]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q1743122|чиркәү тарихчысы]]'' | | data-sort-value="1821" | 1821-10-07 | [[Казан]] | data-sort-value="1894" | 1894-04-26 | [[Канн]] |- | style='text-align:right'| 119 | ''[[:d:Q3181525|Sergey Bukasov]]'' | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | ''[[:d:Q2466783|"Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты" федераль тикшеренү үзәге]]'' | data-sort-value="1891" | 1891-09-13 | ''[[:d:Q21340746|Nizhniye Peny]]'' | data-sort-value="1983" | 1983-07-17 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 120 | ''[[:d:Q3237133|Lev Arens]]'' | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]'' | ''[[:d:Q1517401|Таврия милли университеты]]'' | data-sort-value="1890" | 1890-08-15 | ''[[:d:Q4282908|Martyshkino]]'' | data-sort-value="1967" | 1967-06-23 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 121 | ''[[:d:Q3260645|Ieronim Yasinsky]]'' | | [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q18844224|язучы-фантаст]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | | data-sort-value="1850" | 1850-04-18 | [[Харьков]] | data-sort-value="1931" | 1931-12-31<br/>1930-12-31 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 122 | ''[[:d:Q3313627|Mikhail Goussarov]]'' | | [[математик]] | ''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-03-08 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1999" | 1999-06-25 | [[Tel-Äviv|Тел-Әвив]] |- | style='text-align:right'| 123 | ''[[:d:Q3313688|Mikhail Prisyolkov]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1881" | 1881-09-07 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1941" | 1941-01-19 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 124 | ''[[:d:Q3321231|Jokūbas Šernas]]'' | | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q806798|банкир]]''<br/>[[адвокат]] | | data-sort-value="1888" | 1888-06-14 | ''[[:d:Q804035|Биржай]]'' | data-sort-value="1926" | 1926-07-31 | [[Каунас]] |- | style='text-align:right'| 125 | ''[[:d:Q3341650|Nikolay Kazansky]]'' | | ''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201561|РФА телбелем тикшеренүләре институты]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-06-25 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 126 | ''[[:d:Q3350295|Oleg Sokolov]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q53951715|Institut des sciences sociales, économiques et politiques]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-07-09 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 127 | ''[[:d:Q3372959|Pavel Ovchinnikov]]'' | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]'' | ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''<br/>''[[:d:Q131378892|Інстытут батанікі АН Таджыкскай ССР]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-04-10 | | data-sort-value="1979" | 1979 | |- | style='text-align:right'| 128 | ''[[:d:Q3379459|Grigory Ilyinsky]]'' | | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q26709887|археограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''<br/>''[[:d:Q28024487|Харьков университеты]]''<br/>''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]''<br/>''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''<br/>[[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q4533069|MSU Faculty of Ethnology]]'' | data-sort-value="1876" | 1876-03-11<br/>1876-03-23 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1937" | 1937-12-14 | [[Тум|Томск]] |- | style='text-align:right'| 129 | ''[[:d:Q3408482|Ivan Fesenko]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q472316|University of Nottingham]]'' | data-sort-value="1962" | 1962 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 130 | ''[[:d:Q3440902|Roman Svetlov]]'' | | [[фәлсәфәче]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4400558|Фёдор Михайлович Достоевский исемендәге Рус христиан гуманитар академия]]''<br/>''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]'' | data-sort-value="1963" | 1963-08-23 | | | |- | style='text-align:right'| 131 | ''[[:d:Q3479708|Sergey Stroganov]]'' | | ''[[:d:Q10732476|сәнгать әсәрләре коллекционеры]]'' | | data-sort-value="1852" | 1852-01-09 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1923" | 1923-04-18 | [[Ницца]] |- | style='text-align:right'| 132 | ''[[:d:Q3479734|Sergéi Yuzepchuk]]'' | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2466783|"Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты" федераль тикшеренү үзәге]]'' | data-sort-value="1893" | 1893-01-28 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1959" | 1959-01-08 | [[Рига]] |- | style='text-align:right'| 133 | ''[[:d:Q3489574|Solomon Herzenstein]]'' | 1875 | ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q4205432|ихтиолог]]'' | ''[[:d:Q2025062|Zoological Museum of the Zoological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]'' | data-sort-value="1854" | 1854-03-15 | [[Херсон]] | data-sort-value="1894" | 1894-08-07 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 134 | ''[[:d:Q3506286|Shalva Eliava]]'' | | ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q599151|вазыйфаи зат]]'' | | data-sort-value="1883" | 1883-09-30 | ''[[:d:Q16377514|Ghaniri]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-12-03 | [[Tbilisi|Тбилиси]] |- | style='text-align:right'| 135 | ''[[:d:Q3545421|Petr Nikolaevich Tretyakov]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q4201410|РФА археология институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201725|РФА славәнбелем институты]]'' | data-sort-value="1909" | 1909-10-30 | [[Кострома]] | data-sort-value="1976" | 1976-06-12 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 136 | ''[[:d:Q3554712|Varfolomeï Zaïtsev]]'' | | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | | data-sort-value="1842" | 1842-08-30 | [[Кострома]] | data-sort-value="1882" | 1882-01-20 | ''[[:d:Q178508|Clarens]]'' |- | style='text-align:right'| 137 | ''[[:d:Q3556361|Vesselina Breskovska]]'' | | ''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]'' | ''[[:d:Q841581|София университеты]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-12-06 | [[Гранит (авыл)]] | data-sort-value="1997" | 1997-08-12 | [[Sofiä|София]] |- | style='text-align:right'| 138 | ''[[:d:Q3556719|Petr Shevyrev]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1863" | 1863-06-23 | [[Харьков]] | data-sort-value="1887" | 1887-05-08 | [[Шлиссельбург|Шлисселбург]] |- | style='text-align:right'| 139 | ''[[:d:Q3557406|Victor Lapitski]]'' | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[фәлсәфәче]] | | data-sort-value="1951" | 1951-07-30 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 140 | ''[[:d:Q3557586|Victor Sosnora]]'' | | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]] | | data-sort-value="1936" | 1936-04-28 | ''[[:d:Q448047|Alupka]]'' | data-sort-value="2019" | 2019-07-13 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 141 | ''[[:d:Q3559761|Levko Chykalenko]]'' | | ''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q10333969|музейчылык белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q5758653|урта белем бирү оешмасында укытучы]]'' | | data-sort-value="1888" | 1888-03-03 | ''[[:d:Q5641657|Pereshory]]'' | data-sort-value="1965" | 1965-03-07 | [[Нью-Йорк]] |- | style='text-align:right'| 142 | ''[[:d:Q3561774|Vladimir Kuznetsov]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4418320|Sibirisches physikalisch-technisches Institut]]'' | data-sort-value="1887" | 1887-05-12 | [[Мияс]] | data-sort-value="1963" | 1963-10-13 | [[Тум|Томск]] |- | style='text-align:right'| 143 | ''[[:d:Q3615934|Andrea Pezzi]]'' | | ''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>[[эшкуар]] | | data-sort-value="1973" | 1973-11-21 | [[Равенна]] | | |- | style='text-align:right'| 144 | [[Tsıben Jamtsarano]] | | ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[галим]] | ''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]'' | data-sort-value="1880" | 1880-04-13 | ''[[:d:Q28514233|Suduntuy]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-05-14<br/>1942-04-14 | [[Орёл]] |- | style='text-align:right'| 145 | ''[[:d:Q3615996|Elbegdorj Rinchino]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]'' | [[И.В. Сталин исемендәге Көнчыгыш хезмәт ияләренең коммунистик университеты]] | data-sort-value="1888" | 1888-05-16 | ''[[:d:Q21813453|Khilgana]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-06-10 | [[Иркутск]] |- | style='text-align:right'| 146 | ''[[:d:Q3647017|Jazep Pušča]]'' | | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]'' | ''[[:d:Q2510915|Institute of Belarusian Culture]]'' | data-sort-value="1902" | 1902-05-07 | [[Каралишчавичы]] | data-sort-value="1964" | 1964-09-14<br/>1964 | [[Минск]] |- | style='text-align:right'| 147 | ''[[:d:Q3648030|David Chubinashvili]]'' | | ''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1814" | 1814-09-26 | | data-sort-value="1891" | 1891-06-05 | |- | style='text-align:right'| 148 | ''[[:d:Q3651294|Shalva Nutsubidze]]'' | | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | ''[[:d:Q154804|Лейпциг үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q37008|Тбилиси дәүләт унивирситеты]]'' | data-sort-value="1888" | 1888-12-14 | ''[[:d:Q12869881|Partskhanakanevi]]'' | data-sort-value="1969" | 1969-01-06 | [[Tbilisi|Тбилиси]] |- | style='text-align:right'| 149 | ''[[:d:Q3652176|Andrei Grigoriev]]'' | | ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]'' | ''[[:d:Q4201464|РФА җәгърафия институты]]'' | data-sort-value="1883" | 1883-10-20 | [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]] | data-sort-value="1968" | 1968-09-02 | ''[[:d:Q16022014|Mozshinka]]'' |- | style='text-align:right'| 150 | [[Георгий Ахвледиани]] | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | ''[[:d:Q37008|Тбилиси дәүләт унивирситеты]]'' | data-sort-value="1887" | 1887-04-13 | ''[[:d:Q8008377|Derchi]]'' | data-sort-value="1973" | 1973-07-07 | [[Tbilisi|Тбилиси]] |- | style='text-align:right'| 151 | ''[[:d:Q3661175|Vladimir Korepin]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]'' | ''[[:d:Q969850|Стоуни-Бруктагы Нью-Йорк штаты университеты]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-02-06 | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | | |- | style='text-align:right'| 152 | [[Дмитрий Овсянико-Куликовский]] | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]'' | ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''<br/>[[Казан Император университеты]]<br/>''[[:d:Q28024487|Харьков университеты]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]'' | data-sort-value="1853" | 1853-01-23<br/>1853-02-04 | [[Каховка]] | data-sort-value="1920" | 1920-10-09 | [[Одесса]] |- | style='text-align:right'| 153 | ''[[:d:Q3736679|Konstantin Ramul]]'' | | ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[фәлсәфәче]] | ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]'' | data-sort-value="1879" | 1879-05-30 | [[Курессааре]] | data-sort-value="1975" | 1975-02-11 | [[Тарту]] |- | style='text-align:right'| 154 | ''[[:d:Q3738899|August Torma]]'' | | ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>[[офицер]] | | data-sort-value="1895" | 1895-02-19 | | data-sort-value="1971" | 1971-03-12 | |- | style='text-align:right'| 155 | ''[[:d:Q3740440|Aleksandr Orlov]]'' | | ''[[:d:Q11063|астроном]]'' | ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''<br/>''[[:d:Q2346055|University of Tartu Old Observatory]]''<br/>''[[:d:Q845924|Пулково обсерваториясе]]'' | data-sort-value="1880" | 1880-03-25 | [[Смоленск]] | data-sort-value="1954" | 1954-01-28 | [[Киев]] |- | style='text-align:right'| 156 | ''[[:d:Q3743718|Aleksandr Sadovski]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]'' | data-sort-value="1859" | 1859-11-24<br/>1859 | [[Витебск]] | data-sort-value="1923" | 1923-12-26 | [[Прага]] |- | style='text-align:right'| 157 | ''[[:d:Q3790644|Tatyana O. Shaposhnikova]]'' | 1969 | [[математик]]<br/>''[[:d:Q17486330|математика тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q9363889|әдәби тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | ''[[:d:Q782600|Linköping University]]''<br/>''[[:d:Q854280|Кыйрал технология институты]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-09-20 | | | |- | style='text-align:right'| 158 | [[Рамазан Габделлатыйпов]] | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q462390|доцент]]''<br/>[[фәлсәфәче]] | [[Мурманск арктик университеты]] | data-sort-value="1946" | 1946-08-04 | ''[[:d:Q16311751|Gebguda]]'' | | |- | style='text-align:right'| 159 | ''[[:d:Q3876948|Nikolay Ottokar]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3332711|медиевист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q820887|Фларинсә үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q4129790|cours supérieurs d'histoire, de littérature et de droit pour les femmes N.P. Raev]]'' | data-sort-value="1884" | 1884-03-12 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1957" | 1957-09-18 | [[Флоренция]] |- | style='text-align:right'| 160 | [[Атнер Хузангай]] | | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | ''[[:d:Q4517486|Чуаш дәүләт һуманитар фәннәр институты]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-10-08 | [[Чабаксар]] | | |- | style='text-align:right'| 161 | ''[[:d:Q3917578|Maryiana Shchotkina]]'' | 1982 | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | ''[[:d:Q13028092|Integral]]''<br/>''[[:d:Q4759257|Andreyev Acoustics Institute]]''<br/>''[[:d:Q57722710|Адміністрацыя Фрунзенскага раёна г. Мінска]]''<br/>''[[:d:Q76256152|Адміністрацыя Ленінскага раёна г. Мінска]]''<br/>''[[:d:Q4295212|Minsk City Executive Committee]]''<br/>''[[:d:Q6517877|Ministry of Labour and Social Protection of the Republic of Belarus]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-11-20 | ''[[:d:Q369864|Kildin Island]]'' | | |- | style='text-align:right'| 162 | ''[[:d:Q3917607|Онуфрий Андрющенко]]'' | | ''[[:d:Q901402|географ]]'' | ''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q15637466|Кіеўскі дзяржаўны педагагічны інстытут]]''<br/>''[[:d:Q38026127|Пінскі дзяржаўны настаўніцкі інстытут]]''<br/>''[[:d:Q1705424|Staatliches Pädagogisches Institut Semei]]''<br/>''[[:d:Q4130492|Нократ дәүләт гуманитар университеты]]''<br/>''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''<br/>[[Ерак Көнчыгыш федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q2638914|Александр Сергеевич Пушкин исемендәге Брест дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q2027201|Беларусь дәүләт педагогия университеты]]'' | data-sort-value="1907" | 1907-06-24 | [[Киев өлкәсе]] | data-sort-value="1991" | 1991 | |- | style='text-align:right'| 163 | ''[[:d:Q3917737|Tadeusz Wróblewski]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q18120029|библиофил]]'' | | data-sort-value="1858" | 1858-11-08 | [[Vilnius|Вилнүс]] | data-sort-value="1925" | 1925-07-03 | [[Vilnius|Вилнүс]] |- | style='text-align:right'| 164 | ''[[:d:Q3918347|Aleksei Parfenovich Sapunov]]'' | 1878 | ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]'' | ''[[:d:Q63419670|Витебск ир-атлар гимназиясе]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q13030274|Віцебскі губернскі статыстычны камітэт]]''<br/>''[[:d:Q4112333|Віцебская губернская вучоная архіўная камісія]]''<br/>''[[:d:Q13030264|Віцебскае аддзяленне Маскоўскага археалагічнага інстытута]]''<br/>''[[:d:Q2043205|Витебск дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1851" | 1851-03-15<br/>1851 | ''[[:d:Q2625702|Usvyaty]]'' | data-sort-value="1924" | 1924-10-02 | [[Витебск]] |- | style='text-align:right'| 165 | ''[[:d:Q3918562|Yevgeny Yakovlevich Golant]]'' | | ''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | data-sort-value="1888" | 1888-05-29<br/>1888-06-10 | [[Бобруйск|Бабруйск]] | data-sort-value="1971" | 1971-04-25 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 166 | ''[[:d:Q3918585|Konstantin Lukashev]]'' | 1931 | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q16335312|геохимик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4294287|ССРБ тышкы сәүдә министрлыгы]]''<br/>''[[:d:Q4127435|Бөтенрусия тышкы сәүдә академиясе]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q17043277|Institute of Geological Sciences of the National Academy of Sciences of Belarus]]''<br/>''[[:d:Q1967977|Беларусь милли фәннәр академиясе]]'' | data-sort-value="1906" | 1906-12-25 | [[Гарадзец (Быхавский районы)|Гарадзец]] | data-sort-value="1987" | 1987-05-23 | [[Минск]] |- | style='text-align:right'| 167 | ''[[:d:Q3920099|Zygmunt Czechowicz]]'' | | ''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]'' | | data-sort-value="1831" | 1831-08-19<br/>1883-07-01 | [[Сурвилишки (Паставский районы)|Сурвилишки]] | data-sort-value="1907" | 1907-10-15 | [[Малыя Бясяды]] |- | style='text-align:right'| 168 | ''[[:d:Q3920202|Iosif Voŭk-Lievanovič]]'' | 1923 | [[галим]] | ''[[:d:Q54888330|Польскі педагагічны тэхнікум]]''<br/>''[[:d:Q54888348|Мінскі яўрэйскі педагагічны тэхнікум]]''<br/>''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q2510915|Institute of Belarusian Culture]]''<br/>''[[:d:Q13028089|Yakub Kolas Institute of Linguistics]]''<br/>[[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q54888375|Саратаўскі педагагічны інстытут]]''<br/>[[Ырынбур дәүләт педагогия университеты]] | data-sort-value="1891" | 1891-10-25 | [[Лявонавка (Пухавицкий районы)|Лявонавка]] | data-sort-value="1938" | 1938-02-02 | [[Ырынбур]] |- | style='text-align:right'| 169 | ''[[:d:Q3920223|Feliks Stackeviĉ]]'' | | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | ''[[:d:Q6893801|Radaškovičy Belarusian gymnasium]]'' | data-sort-value="1879" | 1879-12-02 | [[Шчучын]] | data-sort-value="1967" | 1967-06-21 | [[Vilnius|Вилнүс]] |- | style='text-align:right'| 170 | ''[[:d:Q3920401|Siarhiej Dubinski]]'' | | ''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[Гыйльми хезмәткәр]] | ''[[:d:Q2510915|Institute of Belarusian Culture]]''<br/>''[[:d:Q4201526|Institute of History of the National Academy of Sciences of Belarus]]''<br/>''[[:d:Q4201410|РФА археология институты]]'' | data-sort-value="1884" | 1884-10-25 | [[Наройки]] | data-sort-value="1937" | 1937-08-27 | [[Минск]] |- | style='text-align:right'| 171 | [[Левон Заяц|Левон Заятс]] | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q599151|вазыйфаи зат]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q11774156|мемуарист]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | ''[[:d:Q4127486|All-Russian Zemstvo Union]]''<br/>''[[:d:Q31213284|People's Commissariat for Finances of the Byelorussian SSR]]'' | data-sort-value="1890" | 1890-02-19 | [[Давгинава (Вилейский районы)|Дауһинава]] | data-sort-value="1935" | 1935-09-23 | [[Уфа]] |- | style='text-align:right'| 172 | ''[[:d:Q3920666|Branislaŭ Epimach-Šypila]]'' | | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q18120029|библиофил]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2510915|Institute of Belarusian Culture]]'' | data-sort-value="1859" | 1859-09-16 | ''[[:d:Q4259111|Lepel County]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-06-06 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 173 | ''[[:d:Q4055614|Mikhail Petrovich Avenarius]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q28664814|Изге Владимир император университеты]]'' | data-sort-value="1835" | 1835-09-07 | [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]] | data-sort-value="1895" | 1895-09-04 | [[Киев]] |- | style='text-align:right'| 174 | ''[[:d:Q4055654|Sergei Averintsev]]'' | | ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q4205432|ихтиолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q39372574|protistologist]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | ''[[:d:Q4453265|Тверь дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1875" | 1875-10-06 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1957" | 1957-08-13 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 175 | ''[[:d:Q4056586|Igor Rubenovich Agamirzyan]]'' | | ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]'' | | data-sort-value="1957" | 1957-03-21 | | | |- | style='text-align:right'| 176 | ''[[:d:Q4056733|Valerian Agafonov]]'' | | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q12370538|туфрак белгече]]''<br/>''[[:d:Q28378128|педолог]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1517401|Таврия милли университеты]]'' | data-sort-value="1863" | 1863-07-19 | ''[[:d:Q4259700|Lesnoi (Saint Petersburg, Russia)]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-01-27<br/>1955-01-28 | [[Ницца]] |- | style='text-align:right'| 177 | ''[[:d:Q4056790|Vladimir Aggeenko]]'' | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]'' | data-sort-value="1860" | 1860-09-02 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1907" | 1907-01-17 | [[Ялта]] |- | style='text-align:right'| 178 | ''[[:d:Q4058091|Konstantin Azadovsky]]'' | | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q2599593|гирманис]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q60098894|русист]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]'' | ''[[:d:Q2652597|А. Л. Штиглиц исемендәге Санкт-Петербург дәүләт сәнәгый һәм сәнгати дизайн академиясе]]''<br/>''[[:d:Q459620|German Academy for Language and Literature]]''<br/>[[ПЕН-клуб]] | data-sort-value="1941" | 1941-09-14 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 179 | ''[[:d:Q4058202|Sergey Azbelev]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q1024181|Пушкин йорты]]'' | data-sort-value="1926" | 1926-04-17 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2017" | 2017-12-25 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 180 | ''[[:d:Q4059758|Rubik Hakobyan]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | | data-sort-value="1955" | 1955-12-17 | ''[[:d:Q39565|Gavar]]'' | | |- | style='text-align:right'| 181 | ''[[:d:Q4059876|Vladimir Akselrod]]'' | | ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | ''[[:d:Q187333|Anichkov Palace]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-12-06 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 182 | ''[[:d:Q4061077|Alexey Alexandrov]]'' | 1974 | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[адвокат]]<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>[[хокук белгече]] | ''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-05-03 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 183 | ''[[:d:Q4061098|Vladimir Aleksandrov]]'' | | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''<br/>''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]'' | data-sort-value="1906" | 1906-11-09 | [[Черкассы|Черкасы]] | data-sort-value="1995" | 1995-10-05 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 184 | ''[[:d:Q4061184|Jerzy Alexandrovicz]]'' | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q2487799|миколог]]'' | ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''<br/>''[[:d:Q28667128|Варшау император университеты]]''<br/>''[[:d:Q4104075|Szkoła Główna Warszawska]]'' | data-sort-value="1819" | 1819-01-03 | [[Сувалки губернасы|Сувалки гөбернәсе]] | data-sort-value="1894" | 1894-01-13 | [[Варшава]] |- | style='text-align:right'| 185 | ''[[:d:Q4061617|Anatoly Alekseyev]]'' | 1952 | ''[[:d:Q12094958|геофизик]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>[[математик]] | ''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''<br/>''[[:d:Q3032414|Россия фәннәр академиясенең Себер бүлекчәсе]]''<br/>''[[:d:Q4201458|Institute of Computational Mathematics and Mathematical Geophysics]]''<br/>''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-10-12 | ''[[:d:Q2706899|Loknyansky District]]'' | data-sort-value="2007" | 2007-02-17 | [[Новосибирск]] |- | style='text-align:right'| 186 | ''[[:d:Q4061721|Pyotr Alekseyev]]'' | | ''[[:d:Q462390|доцент]]'' | ''[[:d:Q28664814|Изге Владимир император университеты]]'' | data-sort-value="1840" | 1840-04-14 | [[Луга]] | data-sort-value="1891" | 1891-02-06 | [[Киев]] |- | style='text-align:right'| 187 | ''[[:d:Q4063404|Mikhail Albov]]'' | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q6625963|язучы-романист]]'' | | data-sort-value="1851" | 1851-11-08<br/>1851-11-20 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1911" | 1911-06-12<br/>1911-06-25 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 188 | ''[[:d:Q4063902|Vladimir Amalitsky]]'' | | ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q11424604|Җир белегече]]'' | ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''<br/>''[[:d:Q58228883|Warsaw Polytechnic Institute]]'' | data-sort-value="1860" | 1860-07-01 | ''[[:d:Q4439878|Staryky]]'' | data-sort-value="1917" | 1917-12-15 | [[Кисловодск]] |- | style='text-align:right'| 189 | ''[[:d:Q4064841|Boris Vasilyevich Ananyich]]'' | 1953 | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q4407711|РФА Санкт-Петербург тарих институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1931" | 1931-03-04 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2015" | 2015-07-20 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 190 | ''[[:d:Q4065402|Aleksandr Ignatyevich Andreyev]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q4407711|РФА Санкт-Петербург тарих институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1887" | 1887-03-12 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1959" | 1959-06-12 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 191 | ''[[:d:Q4066629|Yury Annenkov]]'' | 1871 | ''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | ''[[:d:Q4200373|Император хокук белеме укуханәсе]]'' | data-sort-value="1848" | 1848-12-01 | | data-sort-value="1885" | 1885-02-08 | |- | style='text-align:right'| 192 | ''[[:d:Q4066846|Anatolij Aleksandrovič Anohin]]'' | | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1942" | 1942-06-01 | [[Гороховец|Гороховетс]] | data-sort-value="2021" | 2021-10-29 | |- | style='text-align:right'| 193 | ''[[:d:Q4069097|Gregory Areshian]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]'' | ''[[:d:Q1474624|Ереван дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-05-13 | [[Ереван]] | data-sort-value="2020" | 2020-08-02 | [[Ереван]] |- | style='text-align:right'| 194 | ''[[:d:Q4070039|Pavel Arsenyev]]'' | | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q15962340|әдәбият теоретигы]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]'' | | data-sort-value="1986" | 1986-01-18 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 195 | ''[[:d:Q4071576|Nikolay Astafyev]]'' | | ''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q112651335|Christian activist]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1825" | 1825-03-17 | [[Екатеринослав губернасы]] | data-sort-value="1906" | 1906 | |- | style='text-align:right'| 196 | ''[[:d:Q4073622|Nadezhda Ashcheulova]]'' | | ''[[:d:Q2306091|социолог]]'' | ''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы һәм техника институты]]'' | data-sort-value="1978" | 1978-03-25 | [[Бийск]] | | |- | style='text-align:right'| 197 | ''[[:d:Q4074697|Vitali Baganov]]'' | | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q10798782|телевизион актёр]]'' | | data-sort-value="1952" | 1952-09-06 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 198 | ''[[:d:Q4074866|Leo Bagrow]]'' | | ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q17488392|historian of cartography]]''<br/>''[[:d:Q1734662|картограф]]'' | | data-sort-value="1881" | 1881-06-12 | [[Саликам]] | data-sort-value="1957" | 1957-08-09 | [[Haaga|Һааг]] |- | style='text-align:right'| 199 | ''[[:d:Q4075483|John Beyrle]]'' | | ''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | | data-sort-value="1954" | 1954-02-11 | [[Маскигон (Мичиган)|Маскигон]] | | |- | style='text-align:right'| 200 | ''[[:d:Q4076395|Innokenti Balanovski]]'' | | ''[[:d:Q11063|астроном]]'' | | data-sort-value="1885" | 1885-11-14 | [[Черкассы|Черкасы]] | data-sort-value="1937" | 1937<br/>1938 | |- | style='text-align:right'| 201 | ''[[:d:Q358935|Dmitri Ivanovsky]]'' | 1888 | ''[[:d:Q15634281|вирусолог]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''<br/>''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1864" | 1864-10-28 | ''[[:d:Q4134619|Гдов өязе]]'' | data-sort-value="1920" | 1920-06-20 | [[Ростов-на-Дону]] |- | style='text-align:right'| 202 | ''[[:d:Q360084|Juri Lotman]]'' | 1950<br/>1952<br/>1961 | ''[[:d:Q16402907|семиотик]]'' | ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]'' | data-sort-value="1922" | 1922-02-28 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1993" | 1993-10-28 | [[Тарту]] |- | style='text-align:right'| 203 | ''[[:d:Q366471|Yakov Zeldovich]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q752129|астрофизик]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q4201824|РФА химик физика институты]]''<br/>''[[:d:Q56837|«МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | data-sort-value="1914" | 1914-02-23 | [[Минск]] | data-sort-value="1987" | 1987-12-02 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 204 | ''[[:d:Q368455|Yury Tynyanov]]'' | 1918 | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q6625963|язучы-романист]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q6430706|тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q69423232|киносценарист]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | data-sort-value="1894" | 1894-10-06 | [[Резекне]] | data-sort-value="1943" | 1943-12-20 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 205 | [[Сергей Миронов]] | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | | data-sort-value="1953" | 1953-02-14 | [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]] | | |- | style='text-align:right'| 206 | ''[[:d:Q370815|Sergey Gorshkov]]'' | 1927 | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q10669499|naval officer]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[Адмирал]] | | data-sort-value="1910" | 1910-02-13 | [[Каманича]] | data-sort-value="1988" | 1988-05-13 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 207 | ''[[:d:Q372097|Jacob Tamarkin]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Braun universitetı|Браун үнивирситите]]<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>[[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>[[Dartmut kollecı|Дартмут көллияте]]<br/>''[[:d:Q2378801|Петербург дәүләт тимер юллар университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]] | data-sort-value="1888" | 1888-07-11 | [[Чернигов|Черниһив]] | data-sort-value="1945" | 1945-11-18 | [[Бетесда (Мэриленд)]] |- | style='text-align:right'| 208 | ''[[:d:Q372115|Antiochus Kantemir]]'' | | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]'' | | data-sort-value="1708" | 1708-09-21 | ''[[:d:Q16869|Истанбул]]''<br/>[[Яшь (шәһәр)|Яшь]] | data-sort-value="1744" | 1744-04-11 | [[Париж]] |- | style='text-align:right'| 209 | ''[[:d:Q372463|Georgy Pyatakov]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1890" | 1890-08-06 | ''[[:d:Q219869|Һородычче]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-01-30 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 210 | ''[[:d:Q377725|Peter Struve]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>[[фәлсәфәче]] | [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q4400866|Russian Faculty of Law in Prague]]''<br/>''[[:d:Q2034035|Ministry of Finance of the Russian Empire]]''<br/>''[[:d:Q240631|Белград үнивирситите]]'' | data-sort-value="1870" | 1870-01-26 | [[Пермь]] | data-sort-value="1944" | 1944-02-26<br/>1944-02-22 | [[Париж]] |- | style='text-align:right'| 211 | ''[[:d:Q378753|Dmitry Pisarev]]'' | | ''[[:d:Q11774202|эссеист]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]'' | | data-sort-value="1840" | 1840-10-02 | ''[[:d:Q4192870|Znamenskoe]]'' | data-sort-value="1868" | 1868-07-04 | [[Юрмала]] |- | style='text-align:right'| 212 | ''[[:d:Q379612|Akaki Tsereteli]]'' | | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]'' | | data-sort-value="1840" | 1840-06-09<br/>1840-06-21 | ''[[:d:Q16376161|Skhvitori]]'' | data-sort-value="1915" | 1915-01-26<br/>1915-02-08 | ''[[:d:Q474669|Sachkhere]]'' |- | style='text-align:right'| 213 | ''[[:d:Q381397|Menachem Mendel Schneerson]]'' | | ''[[:d:Q359351|Rebbe]]''<br/>''[[:d:Q133485|раввин]]'' | | data-sort-value="1902" | 1902-04-05 | [[Николаев (Николаев өлкәсе)|Мыколаив]] | data-sort-value="1994" | 1994-06-12 | [[Нью-Йорк]] |- | style='text-align:right'| 214 | ''[[:d:Q381418|Augustinas Voldemaras]]'' | | ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1402736|Privatdozent]]''<br/>''[[:d:Q2285706|хөкүмәт башлыгы]]'' | [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q1756541|Vytautas Magnus University]]'' | data-sort-value="1883" | 1883-04-04 | ''[[:d:Q16450121|Dysna]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-05-16 | ''[[:d:Q1018222|Butyrka prison]]'' |- | style='text-align:right'| 215 | ''[[:d:Q381859|Boris Savinkov]]'' | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''<br/>''[[:d:Q12414919|террорчы]]''<br/>''[[:d:Q931260|үтерүче]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1879" | 1879-01-19<br/>1879-01-31 | [[Харьков]] | data-sort-value="1925" | 1925-05-07 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 216 | [[Дритеро Аголы]] | | [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | | data-sort-value="1931" | 1931-10-13 | ''[[:d:Q192126|Devoll District]]'' | data-sort-value="2017" | 2017-02-03 | [[Тирана]] |- | style='text-align:right'| 217 | ''[[:d:Q400729|Ahmad Sa'd]]'' | | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q17351648|гәҗит мөхәррире]]'' | | data-sort-value="1945" | 1945-11-25 | [[Исраил]] | data-sort-value="2010" | 2010-04-20 | [[Исраил]] |- | style='text-align:right'| 218 | ''[[:d:Q433369|Ekaterina Yurlova]]'' | | ''[[:d:Q16029547|биатлонист]]''<br/>''[[:d:Q13382608|чаңгы узышчысы]]'' | | data-sort-value="1985" | 1985-02-23 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 219 | ''[[:d:Q433942|Lydia Chukovskaya]]'' | | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q11774156|мемуарист]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q6430706|тәнкыйтьче]]'' | | data-sort-value="1907" | 1907-03-11 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1996" | 1996-02-07 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 220 | ''[[:d:Q436901|Cezaria Baudouin de Courtenay Ehrenkreutz Jędrzejewiczowa]]'' | | ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | ''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]''<br/>''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]'' | data-sort-value="1885" | 1885-08-02 | [[Тарту]] | data-sort-value="1967" | 1967-02-28 | [[Лондон]] |- | style='text-align:right'| 221 | ''[[:d:Q443780|Andrey von Budberg]]'' | | ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q27044075|bretteur]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1817" | 1817-01-20 | [[Рига]] | data-sort-value="1881" | 1881-02-09 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 222 | ''[[:d:Q444914|Nikolai Krestinsky]]'' | | ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[адвокат]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''<br/>[[хокук белгече]] | | data-sort-value="1883" | 1883-10-13 | [[Могилёв]] | data-sort-value="1938" | 1938-03-15 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 223 | [[Елена Боннэр]] | | ''[[:d:Q181043|диссидент]]''<br/>''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]''<br/>''[[:d:Q1919436|педиатр]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1021386|civil rights advocate]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]'' | | data-sort-value="1923" | 1923-02-15 | [[Мары]] | data-sort-value="2011" | 2011-06-18 | [[Бостон]] |- | style='text-align:right'| 224 | ''[[:d:Q450269|Olga Ladyzhenskaya]]'' | 1949 | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]'' | data-sort-value="1922" | 1922-03-07 | [[Кологрив]] | data-sort-value="2004" | 2004-01-12 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 225 | ''[[:d:Q451292|Fyodor Uspensky]]'' | | ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2468727|classical scholar]]''<br/>''[[:d:Q26132815|византолог]]'' | ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''<br/>''[[:d:Q4400729|Russian Archaeological Institute of Constantinople]]''<br/>''[[:d:Q4345832|Санкт-Петербург фәннәр академиясе]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1845" | 1845-02-07<br/>1845-02-19 | [[Гәреч (Кострома өлкәсе)|Гәреч]] | data-sort-value="1928" | 1928-09-10 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 226 | [[Иван Виноградов]] | 1914 | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''<br/>''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4483544|Physico-Mathematical Institute of the Russian Academy of Sciences]]'' | data-sort-value="1891" | 1891-09-02 | ''[[:d:Q4293660|Милолүб]]'' | data-sort-value="1983" | 1983-03-20 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 227 | ''[[:d:Q451652|Anatoly Vershik]]'' | 1956 | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1933" | 1933-12-28 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2024" | 2024-02-14 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 228 | ''[[:d:Q460142|Marina Zueva]]'' | | ''[[:d:Q55284884|figure skating choreographer]]''<br/>''[[:d:Q17361147|бозда биюче]]''<br/>''[[:d:Q57199189|figure skating coach]]''<br/>''[[:d:Q2490358|хореограф]]'' | | data-sort-value="1956" | 1956-04-09 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 229 | ''[[:d:Q461449|Nikolay Lange]]'' | | ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>[[фәлсәфәче]] | ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''<br/>''[[:d:Q76466916|Imperial Novorossiia University]]'' | data-sort-value="1858" | 1858-03-12<br/>1858-03-24 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1921" | 1921-02-15 | [[Одесса]] |- | style='text-align:right'| 230 | ''[[:d:Q463530|Tatyana Afanasyeva]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]'' | | data-sort-value="1876" | 1876-11-19 | [[Киев]] | data-sort-value="1964" | 1964-04-14 | [[Лейден]] |- | style='text-align:right'| 231 | ''[[:d:Q465715|Alfréd Rényi]]'' | 1947 | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q390287|Будапешт университеты]]''<br/>''[[:d:Q903092|Дебрецен университеты]]''<br/>''[[:d:Q265058|Маҗарстан фәннәр академиясе]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-03-20 | [[Будапешт]] | data-sort-value="1970" | 1970-02-01 | [[Будапешт]] |- | style='text-align:right'| 232 | ''[[:d:Q466513|Vladimir Dzhanibekov]]'' | | ''[[:d:Q2095549|очучы]]''<br/>[[Галәмче|космонавт]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q2000124|postage stamp designer]]'' | ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-05-13 | ''[[:d:Q4203822|Iskandar]]'' | | |- | style='text-align:right'| 233 | ''[[:d:Q467727|Nicholas Poppe]]'' | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q19829967|mongolist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q3648060|РФА көнчыгыш кулъязмалары институты]]''<br/>''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''<br/>''[[:d:Q219563|Вашиңтон университеты]]'' | data-sort-value="1897" | 1897-08-08<br/>1897-07-27 | ''[[:d:Q210493|Yantai]]'' | data-sort-value="1991" | 1991-06-08 | [[Сиэтл]] |- | style='text-align:right'| 234 | ''[[:d:Q467741|Veniamin Kaverin]]'' | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q6625963|язучы-романист]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]'' | | data-sort-value="1902" | 1902-04-06 | [[Псков]] | data-sort-value="1989" | 1989-05-02 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 235 | ''[[:d:Q469780|Stepan Krasheninnikov]]'' | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]'' | [[Россия фәннәр академиясе]]<br/>[[Петербург фәннәр академиясенең академия университеты|Питырбур ФА академия университеты]] | data-sort-value="1711" | 1711-10-18<br/>1711-11-11<br/>1711-10-31 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1755" | 1755-02-12 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 236 | [[Борис Пиотровский]] | | ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]'' | ''[[:d:Q4201410|РФА археология институты]]''<br/>''[[:d:Q4201536|Institute for the History of Material Culture]]''<br/>''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]'' | data-sort-value="1908" | 1908-02-01 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1990" | 1990-10-15 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 237 | ''[[:d:Q487923|Anatoli N. Andrianov]]'' | | [[математик]] | | data-sort-value="1936" | 1936-07-21 | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="2020" | 2020-05-02 | |- | style='text-align:right'| 238 | ''[[:d:Q501707|Andrei Suslin]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q309350|Төньяк-Көнбатыш университет]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4059142|D. K. Fadeev Academic Gymnasium]]''<br/>''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-12-27 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2018" | 2018-07-10 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 239 | ''[[:d:Q503709|Pyotr Bark]]'' | | [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q806798|банкир]]''<br/>''[[:d:Q32947888|bank manager]]''<br/>''[[:d:Q7614320|finance minister]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1869" | 1869-04-06 | [[Днипро]] | data-sort-value="1937" | 1937-01-16 | [[Обань]] |- | style='text-align:right'| 240 | ''[[:d:Q509432|Vladimir Lamansky]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]] | data-sort-value="1833" | 1833-06-26<br/>1835-06-26 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1914" | 1914-11-19 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 241 | ''[[:d:Q510928|Dmitri Ivanenko]]'' | | ''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q16742096|төшче галим]]'' | ''[[:d:Q4496359|Харьков физика-техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q1164068|Харьков политехника институты]]''<br/>''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q4418320|Sibirisches physikalisch-technisches Institut]]''<br/>''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q1531782|Климент Аркадьевич Тимирязев исемендәге Мәскәү авыл хуҗалыгы академиясе]]'' | data-sort-value="1904" | 1904-07-16 | [[Полтава]] | data-sort-value="1994" | 1994-12-30 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 242 | [[Николай Заболоцкий]] | | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''<br/>''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]'' | | data-sort-value="1903" | 1903-04-24 | [[Казан]] | data-sort-value="1958" | 1958-10-14 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 243 | ''[[:d:Q516905|Jewgeni Karlowitsch Tikoski]]'' | 1915 | [[композитор]]<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''<br/>''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]'' | | data-sort-value="1893" | 1893-12-26 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1970" | 1970-11-23 | [[Минск]] |- | style='text-align:right'| 244 | ''[[:d:Q520601|Alexei Byalynitsky-Birulya]]'' | | ''[[:d:Q17344952|арахнолог]]''<br/>''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]''<br/>''[[:d:Q2025062|Zoological Museum of the Zoological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1864" | 1864-10-24<br/>1864-10-30 | ''[[:d:Q110567339|Высоцкая воласць]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-06-18 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 245 | ''[[:d:Q525666|Igor Sechin]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q16919633|Россия чыгышлы олигарх]]'' | | data-sort-value="1960" | 1960-09-07 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 246 | ''[[:d:Q529975|Angelina Beloff]]'' | | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q1281618|сынчы]]''<br/>''[[:d:Q11569986|гравюра рәссамы]]''<br/>''[[:d:Q1925963|рәссам-график]]'' | | data-sort-value="1879" | 1879-06-23<br/>1886 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1969" | 1969-12-30 | [[Мехико]] |- | style='text-align:right'| 247 | ''[[:d:Q530724|Zurab Avalishvili]]'' | | ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[адвокат]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | ''[[:d:Q55044|Мүнхен университеты]]''<br/>''[[:d:Q37008|Тбилиси дәүләт унивирситеты]]'' | data-sort-value="1876" | 1876<br/>1874 | ''[[:d:Q5307660|Chumlaki]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-05-21 | [[Мүнхен]] |- | style='text-align:right'| 248 | ''[[:d:Q531418|Servet Pëllumbi]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[фәлсәфәче]] | | data-sort-value="1936" | 1936-12-14 | [[Корча|Гүрчә]] | data-sort-value="2026" | 2026-05-05 | |- | style='text-align:right'| 249 | ''[[:d:Q547136|Vladimir Marchenko]]'' | 1941 | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q4483567|B Verkin Institute for Low Temperature Physics and Engineering]]''<br/>''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]'' | data-sort-value="1922" | 1922-07-07 | [[Харьков]] | data-sort-value="2026" | 2026-01-01 | [[Торонто]] |- | style='text-align:right'| 250 | ''[[:d:Q555602|Nicolas Slonimsky]]'' | | ''[[:d:Q158852|дирижёр]]''<br/>[[композитор]]<br/>''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''<br/>''[[:d:Q486748|пианист]]''<br/>''[[:d:Q1350157|музыка тәнкыйтьчесе]]''<br/>''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]'' | ''[[:d:Q2303621|Boston Conservatory at Berklee]]''<br/>''[[:d:Q1347162|New England Conservatory]]'' | data-sort-value="1894" | 1894-04-15 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1995" | 1995-12-25 | [[Лос-Анджелес]] |- | style='text-align:right'| 251 | ''[[:d:Q556401|Antanas Purėnas]]'' | | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | ''[[:d:Q625158|Kaunas University of Technology]]''<br/>''[[:d:Q1756541|Vytautas Magnus University]]'' | data-sort-value="1881" | 1881-02-16 | ''[[:d:Q1693963|Рокишкис]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-11-05 | [[Каунас]] |- | style='text-align:right'| 252 | ''[[:d:Q557478|Arthur Friedheim]]'' | | [[композитор]]<br/>''[[:d:Q486748|пианист]]''<br/>''[[:d:Q158852|дирижёр]]''<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]'' | | data-sort-value="1859" | 1859-10-26 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1932" | 1932-10-19 | [[Нью-Йорк]] |- | style='text-align:right'| 253 | ''[[:d:Q569876|Ansis Buševics]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[адвокат]] | | data-sort-value="1878" | 1878-11-10 | ''[[:d:Q4992620|Pope Parish]]'' | data-sort-value="1943" | 1943 | [[Омск өлкәсе]] |- | style='text-align:right'| 254 | ''[[:d:Q571054|Antanas Tumėnas]]'' | | ''[[:d:Q16533|хөкемче]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[адвокат]] | ''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]'' | data-sort-value="1880" | 1880-05-13 | ''[[:d:Q12661819|Kurkliečiai]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-02-08 | [[Бахманнинг]] |- | style='text-align:right'| 255 | ''[[:d:Q571888|Balys Sruoga]]'' | | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q17337766|театраль тәнкыйтьче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]'' | ''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]''<br/>''[[:d:Q1756541|Vytautas Magnus University]]'' | data-sort-value="1896" | 1896-02-02 | ''[[:d:Q16445080|Baibokai]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-10-16 | [[Vilnius|Вилнүс]] |- | style='text-align:right'| 256 | ''[[:d:Q573921|Israel Gohberg]]'' | 1954 | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q503415|Мериленд университеты]]''<br/>''[[:d:Q1065414|Vrije Universiteit Amsterdam]]''<br/>''[[:d:Q319239|Тел-Әвив университеты]]''<br/>''[[:d:Q1067471|University of Calgary]]''<br/>''[[:d:Q1338761|Молдова фәннәр академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4182|Вейцман институты]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-08-23 | ''[[:d:Q2037768|Bessarabske]]'' | data-sort-value="2009" | 2009-10-12 | ''[[:d:Q309164|Ra'anana]]''<br/>''[[:d:Q152436|Kfar Saba]]'' |- | style='text-align:right'| 257 | ''[[:d:Q574605|Gury Marchuk]]'' | 1943<br/>1949 | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | [[Эшче-крестьян Кызыл Армиясе|Эшче-крестьян Кызыл Гаскәре]]<br/>''[[:d:Q4201781|A.M. Obukhov Institute of Atmospheric Physics RAS]]''<br/>''[[:d:Q126824|Александр Ильич Лейпунский исемендәге Физика һәм энергетика институты — Россия Федерациясе дәүләт фәнни үзәге]]''<br/>''[[:d:Q3032414|Россия фәннәр академиясенең Себер бүлекчәсе]]''<br/>''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q4480735|MSU Faculty of Computational Mathematics and Cybernetics]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201457|G. I. Marchuk Institute of Computational Mathematics]]''<br/>''[[:d:Q4201458|Institute of Computational Mathematics and Mathematical Geophysics]]''<br/>[[Россия фәннәр академиясе]]<br/>''[[:d:Q120261760|Geofyzický ústav Akademie věd SSSR]]''<br/>''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201572|РФА СБ математика институты]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-06-08 | ''[[:d:Q18796115|Petrokhersonets]]'' | data-sort-value="2013" | 2013-03-24 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 258 | ''[[:d:Q585366|Grigory Levenfish]]'' | | ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="1889" | 1889-03-09 | [[Пётркув-Трыбунальски|Пөтркув-Трыбунальски]] | data-sort-value="1961" | 1961-02-09 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 259 | ''[[:d:Q585881|Vasily Malinin]]'' | | ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''<br/>''[[:d:Q30176225|язышу аркылы шаһмат уйнаучы]]'' | | data-sort-value="1956" | 1956-04-26 | [[Петрозаводск]] | data-sort-value="2020" | 2020-11-22 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 260 | ''[[:d:Q593754|Ienăchiță Văcărescu]]'' | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q15991187|grammarian]]''<br/>''[[:d:Q2504617|раманис]]'' | | data-sort-value="1740" | 1740 | | data-sort-value="1797" | 1797 | |- | style='text-align:right'| 261 | ''[[:d:Q600678|Aleksey Pleshcheyev]]'' | 1845 | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q17337766|театраль тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | | data-sort-value="1825" | 1825-11-22 | [[Кострома]] | data-sort-value="1893" | 1893-09-26 | [[Париж]] |- | style='text-align:right'| 262 | ''[[:d:Q608903|Éva Schmidt]]'' | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]'' | | data-sort-value="1948" | 1948-06-28 | [[Будапешт]] | data-sort-value="2002" | 2002-07-04 | [[Ханты-Мансийск]] |- | style='text-align:right'| 263 | ''[[:d:Q619117|Apollo Korzeniowski]]'' | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | | data-sort-value="1820" | 1820-02-21 | ''[[:d:Q4143109|Honoratka]]'' | data-sort-value="1869" | 1869-05-23 | [[Краков]] |- | style='text-align:right'| 264 | ''[[:d:Q619847|Ivan Petrunkevitj]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хокук белгече]] | | data-sort-value="1884" | 1884-01-04 | ''[[:d:Q4365106|Plysky]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-06-14 | ''[[:d:Q1756968|Розтоки]]'' |- | style='text-align:right'| 265 | ''[[:d:Q630834|Andrei Kravchuk]]'' | | ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]'' | | data-sort-value="1962" | 1962-04-13 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 266 | ''[[:d:Q637904|Aleksandr Tyumenev]]'' | | ''[[:d:Q2468727|classical scholar]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1880" | 1880-08-12 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1959" | 1959-06-01 | [[Санкт-Петербург]]<br/>''[[:d:Q260832|Комарово]]'' |- | style='text-align:right'| 267 | [[Сергей Руденко]] | | ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q17488316|тарихкача дәверне өйрәнүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4146795|State Hydrological Institute]]''<br/>''[[:d:Q4201536|Institute for the History of Material Culture]]''<br/>''[[:d:Q4201873|РФА антропология һәм этнология институты]]'' | data-sort-value="1885" | 1885-01-29<br/>1885-01-16 | [[Харьков]] | data-sort-value="1969" | 1969-07-16 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 268 | ''[[:d:Q650272|Lev Shcherba]]'' | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[язучы]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1880" | 1880-02-20 | [[Чэрвень (горад)|Червен]] | data-sort-value="1944" | 1944-12-26 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 269 | [[Арий Лаптев]] | 1972 | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q854280|Кыйрал технология институты]]''<br/>''[[:d:Q189022|Лундын импирия көллияте]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-08-10 | ''[[:d:Q763787|Baryshivska Hromada]]''<br/>[[Киев]] | | |- | style='text-align:right'| 270 | ''[[:d:Q661737|Eduard von der Ropp]]'' | 1875 | ''[[:d:Q250867|католик рухание]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q25393460|католик дьякон]]''<br/>''[[:d:Q611644|католик епископ]]''<br/>[[Әрхәрәй|япискеп]] | | data-sort-value="1851" | 1851-12-02 | ''[[:d:Q985242|Līksna]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-07-25 | [[Познань]] |- | style='text-align:right'| 271 | ''[[:d:Q685053|Vikenty Veresaev]]'' | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q864380|биограф]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q551835|табиб-язучы]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]'' | | data-sort-value="1867" | 1867-01-04 | [[Тула]] | data-sort-value="1945" | 1945-06-03 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 272 | ''[[:d:Q695002|Nikoloz Muskhelishvili]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | ''[[:d:Q2370801|ССРБ Фәннәр академиясе]]''<br/>''[[:d:Q37008|Тбилиси дәүләт унивирситеты]]''<br/>''[[:d:Q1425119|Georgian Technical University]]''<br/>[[Грузиянең Милли фәннәр академиясе]] | data-sort-value="1891" | 1891-02-04<br/>1891-02-16 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | data-sort-value="1976" | 1976-07-15<br/>1976-07-16 | [[Tbilisi|Тбилиси]] |- | style='text-align:right'| 273 | ''[[:d:Q699359|Richard Maack]]'' | | ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q2083925|ботаника коллекционеры]]''<br/>''[[:d:Q98544732|фәнни коллекционер]]'' | | data-sort-value="1825" | 1825-09-04 | [[Курессааре]] | data-sort-value="1886" | 1886-11-25 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 274 | ''[[:d:Q709578|Jüri Tarmak]]'' | | ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]''<br/>''[[:d:Q13382122|high jumper]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | data-sort-value="1946" | 1946-07-21 | [[Таллинн]] | data-sort-value="2022" | 2022-06-22 | [[Таллинн]] |- | style='text-align:right'| 275 | ''[[:d:Q710985|Yuri Burago]]'' | | [[математик]] | ''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-06-21 | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | | |- | style='text-align:right'| 276 | ''[[:d:Q712412|Dmitry Likhachov]]'' | 1928 | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1024181|Пушкин йорты]]'' | data-sort-value="1906" | 1906-11-15<br/>1906-11-28 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1999" | 1999-09-30 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 277 | [[Дмитрий Козак]] | | [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[адвокат]] | | data-sort-value="1958" | 1958-11-07 | ''[[:d:Q4077293|Bandurove]]'' | | |- | style='text-align:right'| 278 | ''[[:d:Q716305|Nikolai Malko]]'' | | ''[[:d:Q158852|дирижёр]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]'' | [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]<br/>''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]'' | data-sort-value="1883" | 1883-05-04 | ''[[:d:Q2641183|Brailiv]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-06-23 | [[Сидней]] |- | style='text-align:right'| 279 | ''[[:d:Q717465|Dmitry Malyshko]]'' | | ''[[:d:Q16029547|биатлонист]]'' | | data-sort-value="1987" | 1987-03-19 | [[Сосновый Бор (шәһәр)]] | | |- | style='text-align:right'| 280 | ''[[:d:Q720900|Evgeny Pashukanis]]'' | | [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>[[адвокат]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | data-sort-value="1891" | 1891-02-11 | [[Старица (шәһәр)|Старица]] | data-sort-value="1937" | 1937-09-04 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 281 | ''[[:d:Q728476|Евгений Поливанов]]'' | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q15976717|социолингвист]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]''<br/>[[Ерак Көнчыгыш федераль университеты]]<br/>[[И.В. Сталин исемендәге Көнчыгыш хезмәт ияләренең коммунистик университеты]]<br/>''[[:d:Q4397951|Russian association of social sciences research institutes]]'' | data-sort-value="1891" | 1891-02-28 | [[Смоленск]] | data-sort-value="1938" | 1938-01-25 | ''[[:d:Q2068654|«Коммунарка» ату полигоны]]'' |- | style='text-align:right'| 282 | ''[[:d:Q732247|Ekvtime Takaishvili]]'' | | ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q12864966|gymnase géorgien de Tbilissi]]''<br/>''[[:d:Q2511613|Society for the Spreading of Literacy Among Georgians]]''<br/>''[[:d:Q12868991|Georgian Historical-Ethnographic Society]]''<br/>''[[:d:Q37008|Тбилиси дәүләт унивирситеты]]''<br/>[[Грузиянең Милли фәннәр академиясе]] | data-sort-value="1863" | 1863-01-04 | ''[[:d:Q1355581|Likhauri]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-02-21 | [[Tbilisi|Тбилиси]] |- | style='text-align:right'| 283 | [[Александр Серафимович]] | | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1863" | 1863-01-07 | ''[[:d:Q19906685|Nizhne Kurmoyarskaya]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-01-19 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 284 | ''[[:d:Q759207|Vladimir Shkodrov]]'' | | ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q799313|Rozhen Observatory]]''<br/>''[[:d:Q1782652|Shumen University]]''<br/>''[[:d:Q1003730|Bulgarian Academy of Sciences]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-02-10 | ''[[:d:Q237254|Lom]]'' | data-sort-value="2010" | 2010-08-31 | [[Sofiä|София]] |- | style='text-align:right'| 285 | ''[[:d:Q790145|Péter Barabás]]'' | 1958 | [[Jurnalist|журналист]] | | data-sort-value="1934" | 1934-11-15 | [[Будапешт]] | data-sort-value="2021" | 2021-09-24 | [[Будапешт]] |- | style='text-align:right'| 286 | ''[[:d:Q793268|Gábor Bereczki]]'' | 1959 | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q13636225|Finno-Ugrist]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q608338|Бухарест университеты]]''<br/>''[[:d:Q390287|Будапешт университеты]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-03-24 | ''[[:d:Q740810|Békés]]'' | data-sort-value="2012" | 2012-04-04 | [[Будапешт]] |- | style='text-align:right'| 287 | ''[[:d:Q816401|Ben-Zion Dinur]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q133485|раввин]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q15253558|активист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''<br/>''[[:d:Q174158|Иерусалимдагы Яһүд үниверситеты]]'' | data-sort-value="1884" | 1884-01-14 | ''[[:d:Q269530|Хорол]]'' | data-sort-value="1973" | 1973-07-08 | [[Иерусалим|Котдус]] |- | style='text-align:right'| 288 | ''[[:d:Q823485|Bernd Funck]]'' | | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q20873384|антик дәвер тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q19361459|assyriologist]]''<br/>''[[:d:Q17488465|төбәк тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q8963721|генеалогия белгече]]'' | [[Берлинның Ирекле университеты|Берлинның Ирекле үнивирситите]]<br/>''[[:d:Q190599|Central Institute for Ancient History and Archeology]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-01-02 | ''[[:d:Q635253|Province of Posen]]'' | data-sort-value="1996" | 1996-11-15 | [[Берлин]] |- | style='text-align:right'| 289 | ''[[:d:Q828834|Vladimir G. Maz'ya]]'' | 1960 | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q782600|Linköping University]]''<br/>''[[:d:Q499510|Ливерпуль университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1937" | 1937-12-31 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 290 | ''[[:d:Q830020|Eduard Sõrmus]]'' | | ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q1259917|эскрипкәче]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]'' | | data-sort-value="1878" | 1878-07-09 | ''[[:d:Q1639142|Luunja Rural Municipality]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-08-16 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 291 | ''[[:d:Q834480|Sándor Bonkáló]]'' | 1905 | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]'' | | data-sort-value="1880" | 1880-01-22 | ''[[:d:Q146510|Рахив]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-02-03<br/>1959-11-03 | [[Будапешт]] |- | style='text-align:right'| 292 | ''[[:d:Q887019|Otto Strandman]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>[[адвокат]]<br/>''[[:d:Q16533|хөкемче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | | data-sort-value="1875" | 1875-11-30 | ''[[:d:Q25522579|Undla Rural Municipality]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-02-05<br/>1941-02-16 | ''[[:d:Q3043378|Kadrina]]'' |- | style='text-align:right'| 293 | ''[[:d:Q887238|Jaan Teemant]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[адвокат]]<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>[[хокук белгече]] | | data-sort-value="1872" | 1872-09-24 | ''[[:d:Q425757|Vigala Rural Municipality]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-07-24 | [[Таллинн]] |- | style='text-align:right'| 294 | ''[[:d:Q887277|Jüri Uluots]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[адвокат]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[хокук белгече]] | ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]'' | data-sort-value="1890" | 1890-01-13 | ''[[:d:Q11138161|Kirbla parish]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-01-09 | [[Стокгольм]] |- | style='text-align:right'| 295 | ''[[:d:Q893680|Boris Shklovskii]]'' | 1966 | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q238101|Миннесота университеты]]''<br/>''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-01-31 | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | | |- | style='text-align:right'| 296 | ''[[:d:Q893805|Boris Zilber]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Оксфорд университеты]] | data-sort-value="1949" | 1949 | [[Ташкент]] | | |- | style='text-align:right'| 297 | ''[[:d:Q907162|Vitalii Goldanskii]]'' | | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q16742096|төшче галим]]'' | ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q56837|«МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты]]''<br/>''[[:d:Q4304107|Мәскәү дәүләт нәзек химия технологияләре университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201824|РФА химик физика институты]]''<br/>''[[:d:Q1810862|П. Н. Лебедев исемендәге РФА Физика институты]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-06-18 | [[Витебск]] | data-sort-value="2001" | 2001-01-14 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 298 | ''[[:d:Q907372|Alexander Pavlovich Vinogradov]]'' | 1925 | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q16335312|геохимик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[инженер]] | ''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4426262|Commission for the Study of the Natural Productive Forces]]''<br/>''[[:d:Q7263638|Россия фәннәр академиясенең Владимир Иванович Вернадский исемендәге Геохимия һәм аналитик химия институты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>[[Россия фәннәр академиясе]]<br/>''[[:d:Q30266846|A. P. Vinogradov Institute of Geochemistry]]'' | data-sort-value="1895" | 1895-08-09 | ''[[:d:Q21342475|Petretsovo]]'' | data-sort-value="1975" | 1975-11-16 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 299 | [[Николай Бекетов]] | | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q18576582|металлург]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | data-sort-value="1827" | 1827-01-13 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1911" | 1911-12-13 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 300 | ''[[:d:Q926756|Vasily Vladimirov]]'' | 1948 | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''<br/>[[Эшче-крестьян Кызыл Армиясе|Эшче-крестьян Кызыл Гаскәре]]<br/>''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q3152467|All-Russian Scientific Research Institute of Experimental Physics]]''<br/>''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-01-09 | ''[[:d:Q19615299|Dyaglevo]]''<br/>[[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2012" | 2012-11-03 | ''[[:d:Q2459293|Одинцово районы]]''<br/>[[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 301 | ''[[:d:Q931059|Platon Krasnov]]'' | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | | data-sort-value="1866" | 1866-04-17 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1924" | 1924-04-25 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 302 | ''[[:d:Q931398|Dmitry Grave]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]'' | ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201577|Institute of Mathematics of the National Academy of Sciences of Ukraine]]''<br/>''[[:d:Q16690189|S.P.Timoshenko Institute of Mechanics]]'' | data-sort-value="1863" | 1863-08-25 | [[Кириллов (шәһәр)|Кириллов]] | data-sort-value="1939" | 1939-12-19 | [[Киев]] |- | style='text-align:right'| 303 | ''[[:d:Q932390|Józef Czapski]]'' | | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q11774202|эссеист]]''<br/>''[[:d:Q15296811|рәсемче]]'' | | data-sort-value="1896" | 1896-04-03 | [[Прага]] | data-sort-value="1993" | 1993-01-12 | [[Ле-Мений-ле-Руа]] |- | style='text-align:right'| 304 | ''[[:d:Q934314|Aleksandr Aleksandrov]]'' | 1933 | [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''<br/>''[[:d:Q4201572|РФА СБ математика институты]]''<br/>''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]'' | data-sort-value="1912" | 1912-07-22 | ''[[:d:Q23842700|Volyn]]'' | data-sort-value="1999" | 1999-07-27 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 305 | ''[[:d:Q936950|Pyotr Chikhachyov]]'' | | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]''<br/>''[[:d:Q12356615|сәяхәтче]]'' | | data-sort-value="1808" | 1808-08-16 | [[Гатчина]] | data-sort-value="1890" | 1890-10-13 | [[Флоренция]] |- | style='text-align:right'| 306 | ''[[:d:Q938063|Rein Raud]]'' | | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q323081|polyglot]]''<br/>''[[:d:Q15991218|Япония белгече]]'' | ''[[:d:Q1257946|Tallinn University]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-12-21 | [[Таллинн]] | | |- | style='text-align:right'| 307 | ''[[:d:Q938110|Oleg Kalugin]]'' | | ''[[:d:Q9352089|разведчик]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q5121444|intelligence officer]]'' | ''[[:d:Q179036|The Catholic University of America]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-09-06 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 308 | ''[[:d:Q940665|Vladimir Churov]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q482980|автор]]''<br/>[[инженер]] | | data-sort-value="1953" | 1953-03-17 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2023" | 2023-03-22 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 309 | ''[[:d:Q951957|Yakov Frenkel]]'' | 1918 | ''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q16742096|төшче галим]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q1517401|Таврия милли университеты]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]'' | data-sort-value="1894" | 1894-02-10 | [[Ростов-на-Дону]] | data-sort-value="1952" | 1952-01-23 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 310 | ''[[:d:Q958766|Konstantin Vaginov]]'' | | [[шагыйрь]]<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="1899" | 1899-09-21<br/>1899-10-03 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1934" | 1934-04-26 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 311 | ''[[:d:Q959719|Rodion Kuzmin]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q1466666|Томск политехника университеты]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]] | data-sort-value="1891" | 1891-11-21 | [[Витебск]] | data-sort-value="1949" | 1949-03-24 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 312 | ''[[:d:Q960521|Pēteris Stučka]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q28528560|communist]]''<br/>''[[:d:Q482980|автор]]'' | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | data-sort-value="1865" | 1865-07-26 | [[Лифләндия губернасы|Лифляндия губернасы]] | data-sort-value="1932" | 1932-01-25 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 313 | ''[[:d:Q964826|Lev Karakhan]]'' | 1915 | ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | | data-sort-value="1889" | 1889-01-20 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | data-sort-value="1937" | 1937-09-20 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 314 | ''[[:d:Q965878|Aleksandr Blok]]'' | | [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q28667128|Варшау император университеты]]'' | data-sort-value="1852" | 1852-10-20 | [[Псков]] | data-sort-value="1909" | 1909-11-18 | [[Варшава]] |- | style='text-align:right'| 315 | ''[[:d:Q967040|Christian von Steven]]'' | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q497294|лепидоптеролог]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q2083925|ботаника коллекционеры]]'' | ''[[:d:Q894654|Nikitsky Botanical Garden]]'' | data-sort-value="1781" | 1781-01-19 | ''[[:d:Q367780|Hamina]]''<br/>''[[:d:Q3353433|Vehkalahti]]'' | data-sort-value="1863" | 1863-04-18 | [[Акмәсҗит]] |- | style='text-align:right'| 316 | ''[[:d:Q981171|Vitaly Bianki]]'' | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1225716|орнитолог]]''<br/>''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''<br/>''[[:d:Q62083492|young adult author]]'' | | data-sort-value="1894" | 1894-01-30 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1959" | 1959-06-10 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 317 | ''[[:d:Q983700|Leo Klejn]]'' | | ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q17488316|тарихкача дәверне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q30131998|cultural anthropologist]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q929378|Санкт-Петербургтагы Европа университеты]]'' | data-sort-value="1927" | 1927-07-01 | [[Витебск]] | data-sort-value="2019" | 2019-11-07 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 318 | ''[[:d:Q999467|Lev Shubnikov]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]'' | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1901" | 1901-09-29 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1937" | 1937-11-10 | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] |- | style='text-align:right'| 319 | ''[[:d:Q1030228|Ludvig Faddeev]]'' | 1959 | [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q28695|Хельсинки университеты]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-03-23 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2017" | 2017-02-26 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 320 | ''[[:d:Q1030307|Igor Grabar]]'' | | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q10333969|музейчылык белгече]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]'' | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>[[Третьяков галереясе]]<br/>''[[:d:Q4146803|State Institute for Art Studies]]'' | data-sort-value="1871" | 1871-03-25 | ''[[:d:Q193478|Buda]]''<br/>''[[:d:Q210205|Pest]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-05-16 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 321 | ''[[:d:Q1031067|János Gáll]]'' | 1958 | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]'' | | data-sort-value="1930" | 1930-07-23 | ''[[:d:Q623099|Odorheiu Secuiesc]]'' | data-sort-value="2019" | 2019-06-13 | [[Клуж-Напока]] |- | style='text-align:right'| 322 | ''[[:d:Q1041485|Karl Ivanovich Weber]]'' | | ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q714838|Korean studies]]'' | | data-sort-value="1841" | 1841-06-05 | [[Лиепая]] | data-sort-value="1910" | 1910-01-08 | ''[[:d:Q1988244|Niederlößnitz]]'' |- | style='text-align:right'| 323 | ''[[:d:Q1042026|Nikolai Aleksandrovich Kozyrev]]'' | | ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q752129|астрофизик]]'' | ''[[:d:Q845924|Пулково обсерваториясе]]''<br/>''[[:d:Q936126|Кырым астрофизика обсерваториясе]]''<br/>''[[:d:Q2378801|Петербург дәүләт тимер юллар университеты]]'' | data-sort-value="1908" | 1908-09-02 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1983" | 1983-02-27 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 324 | ''[[:d:Q1082694|Christiane Hoffmann]]'' | | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q3398872|government spokesperson]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q18190897|foreign correspondent]]''<br/>''[[:d:Q2358549|press agent]]''<br/>''[[:d:Q17221|spokesperson]]''<br/>''[[:d:Q1155838|корреспондент]]'' | ''[[:d:Q13142918|Spiegel-Verlag]]'' | data-sort-value="1967" | 1967-05-25<br/>1967 | [[Һамбург]] | | |- | style='text-align:right'| 325 | ''[[:d:Q1092151|Aleksandr Lyubishchev]]'' | 1911 | ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>[[фәлсәфәче]] | ''[[:d:Q1517401|Таврия милли университеты]]''<br/>[[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q4406366|Самар дәүләт авыл хуҗалыгы академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4127509|Бөтенсоюз үсемлекләрне саклау фәнни тикшеренү институты]]''<br/>''[[:d:Q12074617|I. I. Schmalhausen Institute of Zoology]]''<br/>[[И. Н. Ульянов исемендәге Сембер дәүләт педагогия университеты|Илья Николаевич Ульянов исемендәге Сембер дәүләт педагогия университеты]]<br/>''[[:d:Q4308086|Мурманская биологическая станция]]''<br/>''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]'' | data-sort-value="1890" | 1890-04-05 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1972" | 1972-08-31 | [[Тольятти]] |- | style='text-align:right'| 326 | ''[[:d:Q1105620|Tamás Katona]]'' | 1972 | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q2732142|статистик]]''<br/>''[[:d:Q12360779|демограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | ''[[:d:Q1162606|Hungarian State Treasury]]''<br/>''[[:d:Q1243082|Ministry of Finance]]''<br/>''[[:d:Q369839|Сегед университеты]]''<br/>''[[:d:Q1125966|Hungarian Central Statistical Office]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-11-18 | [[Будапешт]] | | |- | style='text-align:right'| 327 | ''[[:d:Q1111707|Vsevolod Merkulov]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q20725072|torturer]]'' | | data-sort-value="1895" | 1895-10-25 | [[Закаталы]] | data-sort-value="1953" | 1953-12-23 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 328 | ''[[:d:Q1122136|Ilya Kormiltsev]]'' | | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q822146|җыр сүзләрен язучы]]''<br/>''[[:d:Q1350157|музыка тәнкыйтьчесе]]''<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="1959" | 1959-09-26 | [[Екатеринбург]] | data-sort-value="2007" | 2007-02-04 | [[Лондон]] |- | style='text-align:right'| 329 | ''[[:d:Q1125214|Miklós Köllő]]'' | 1953 | ''[[:d:Q487596|драматург]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]'' | | data-sort-value="1928" | 1928-06-28 | ''[[:d:Q523482|Ciumani]]'' | data-sort-value="2024" | 2024-02-14 | |- | style='text-align:right'| 330 | ''[[:d:Q1174828|David J. Dallin]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q15980158|язучы-документалист]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | | data-sort-value="1889" | 1889-05-24 | [[Рогачёв|Раһачоу]] | data-sort-value="1962" | 1962-02-21 | [[Нью-Йорк]] |- | style='text-align:right'| 331 | ''[[:d:Q1189178|Victor Cherkesov]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | | data-sort-value="1950" | 1950-07-13 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2022" | 2022-11-08 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 332 | ''[[:d:Q1226662|András Osvát]]'' | 1960s | ''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q487596|драматург]]''<br/>''[[:d:Q23038345|википедияче]]'' | | data-sort-value="1946" | 1946-04-19 | ''[[:d:Q674311|Kisvárda]]'' | | |- | style='text-align:right'| 333 | [[Дмитрий Клеменц]] | | ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]'' | | data-sort-value="1847" | 1847-12-14<br/>1848-12-15 | ''[[:d:Q19638926|Горяиновка]]'' | data-sort-value="1914" | 1914-01-08 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 334 | ''[[:d:Q1232415|Dmitri Olderogge]]'' | | ''[[:d:Q15936497|африканис]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1903" | 1903-05-06 | [[Vilnius|Вилнүс]] | data-sort-value="1987" | 1987-04-30 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 335 | [[Дмитрий Фаддеев]] | 1928 | [[математик]]<br/>[[профессор]] | ''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4127511|D.I. Mendeleyev All-Russian Institute for Metrology]]'' | data-sort-value="1907" | 1907-06-17 | [[Юхнов]] | data-sort-value="1989" | 1989-10-30 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 336 | ''[[:d:Q1234026|Dodkhudo Karamshoyev]]'' | 1960 | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | | data-sort-value="1932" | 1932-05-05 | ''[[:d:Q165376|Badakhshan Province]]''<br/>[[Таулы Бәдәхшан автономияле вилаяте]] | data-sort-value="2007" | 2007-01-21 | |- | style='text-align:right'| 337 | ''[[:d:Q1235148|Grigory Fichtengolz]]'' | 1918 | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1888" | 1888-06-08 | [[Одесса]] | data-sort-value="1959" | 1959-06-26 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 338 | ''[[:d:Q1284649|Oleksander Shulhyn]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q646136|Ukrainian Free University]]'' | data-sort-value="1889" | 1889-07-30 | ''[[:d:Q4430017|Sofyne]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-03-04 | [[Париж]] |- | style='text-align:right'| 339 | ''[[:d:Q1292226|András Sugár]]'' | 1956 | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q23016178|television editor]]'' | | data-sort-value="1933" | 1933-05-07 | [[Будапешт]] | data-sort-value="2021" | 2021-08-09 | No/unknown value |- | style='text-align:right'| 340 | ''[[:d:Q1292912|Nikolai Pokrovsky]]'' | | ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q83307|министр]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1268199|идари финанслар]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q7330070|foreign minister]]'' | ''[[:d:Q1756541|Vytautas Magnus University]]'' | data-sort-value="1865" | 1865-01-27 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1930" | 1930-12-12 | [[Каунас]] |- | style='text-align:right'| 341 | ''[[:d:Q1314286|András Szűcs]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | data-sort-value="1950" | 1950-08-03 | [[Будапешт]] | | |- | style='text-align:right'| 342 | ''[[:d:Q1319463|Vladimir Leontyevich Komarov]]'' | 1894 | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q16334509|pteridologist]]''<br/>''[[:d:Q12358881|альголог]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q2083925|ботаника коллекционеры]]''<br/>''[[:d:Q98544732|фәнни коллекционер]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Россия фәннәр академиясе]]<br/>''[[:d:Q4407665|Санкт-Петербург дәүләт химия-фармацевтика университеты]]''<br/>[[РФАнең В. Л. Комаров исемендәге Ботаника институтының Ботаник урманы|Питырбур ботаника бакчасы]]<br/>''[[:d:Q112055113|Museum of Botanical Garden of V.L. Komarov Botanical Institute]]''<br/>''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''<br/>''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы һәм техника институты]]''<br/>''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]'' | data-sort-value="1869" | 1869-10-01 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1945" | 1945-12-05 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 343 | [[Виталий Мутко]] | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q83307|министр]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | [[Федерация Советы]] | data-sort-value="1958" | 1958-12-08 | ''[[:d:Q4248399|Kurinskaya]]'' | | |- | style='text-align:right'| 344 | ''[[:d:Q1320379|Александр Коновалов]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | | data-sort-value="1968" | 1968-06-09 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 345 | ''[[:d:Q1334616|Georges Baklanoff]]'' | | ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]'' | | data-sort-value="1880" | 1880-12-23 | [[Рига]] | data-sort-value="1938" | 1938-12-06 | [[Базел]] |- | style='text-align:right'| 346 | ''[[:d:Q1341219|Nina Uraltseva]]'' | | [[математик]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1934" | 1934-05-24 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 347 | ''[[:d:Q1341741|Fyodor Shcherbatskoy]]'' | | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q18524037|һинд телләре белгече]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1866" | 1866-09-11 | [[Кельце|Келсе]] | data-sort-value="1942" | 1942-03-18 | [[Бурабай (шәһәр тибындагы поселок)]] |- | style='text-align:right'| 348 | ''[[:d:Q1346112|Nikolai Krylenko]]'' | | [[адвокат]]<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q15986555|chess organiser]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q9149093|альпинист]]''<br/>[[хокук белгече]] | ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]'' | data-sort-value="1885" | 1885-05-02 | ''[[:d:Q4086038|Bechteevo]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-07-29 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 349 | ''[[:d:Q1346926|Maximilian Steinberg]]'' | | [[композитор]]<br/>''[[:d:Q158852|дирижёр]]''<br/>''[[:d:Q2490358|хореограф]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]'' | data-sort-value="1883" | 1883-07-04 | [[Vilnius|Вилнүс]] | data-sort-value="1946" | 1946-12-06 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 350 | ''[[:d:Q1350290|Mikhaʾel Laiṭman]]'' | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q133485|раввин]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q44325|онтология]]'' | | data-sort-value="1946" | 1946-08-31 | [[Витебск]] | | |- | style='text-align:right'| 351 | ''[[:d:Q1354525|Alexander Pypin]]'' | | ''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1833" | 1833-04-06 | [[Сарытау]] | data-sort-value="1904" | 1904-12-09 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 352 | ''[[:d:Q1365144|Mordechai Nurock]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q133485|раввин]]'' | | data-sort-value="1879" | 1879-11-07 | [[Тукумс]] | data-sort-value="1962" | 1962-11-08 | [[Tel-Äviv|Тел-Әвив]] |- | style='text-align:right'| 353 | ''[[:d:Q1376875|Aleksandr Rogozhkin]]'' | | ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]'' | | data-sort-value="1949" | 1949-10-03 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2021" | 2021-10-23 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 354 | ''[[:d:Q1377569|Grigory Potanin]]'' | | ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q2083925|ботаника коллекционеры]]''<br/>''[[:d:Q98544732|фәнни коллекционер]]'' | | data-sort-value="1835" | 1835-09-21 | ''[[:d:Q4537791|Yamyshevo Fortress]]'' | data-sort-value="1920" | 1920-06-30 | [[Тум|Томск]] |- | style='text-align:right'| 355 | ''[[:d:Q1378553|Aleksandr Voyeykov]]'' | | ''[[:d:Q2310145|метеоролог]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q1113838|климатолог]]''<br/>''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]'' | ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]'' | data-sort-value="1842" | 1842-05-08 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1916" | 1916-01-27 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 356 | ''[[:d:Q1380555|Ivan Kalyayev]]'' | | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]'' | | data-sort-value="1877" | 1877-07-06 | [[Варшава]] | data-sort-value="1905" | 1905-05-23 | [[Шлиссельбург|Шлисселбург]] |- | style='text-align:right'| 357 | ''[[:d:Q1384632|Yuri Linnik]]'' | 1935 | [[математик]]<br/>''[[:d:Q2732142|статистик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]'' | data-sort-value="1915" | 1915-01-21 | [[Била Церква|Била-Серква]] | data-sort-value="1972" | 1972-06-30 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 358 | ''[[:d:Q1384951|Victor Zalgaller]]'' | 1948 | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]'' | data-sort-value="1920" | 1920-12-25 | [[Парфино районы]] | data-sort-value="2020" | 2020-10-02 | ''[[:d:Q1589806|Lehavim]]'' |- | style='text-align:right'| 359 | ''[[:d:Q1388808|Valentin Voloshinov]]'' | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''<br/>[[фәлсәфәче]] | | data-sort-value="1895" | 1895-06-30<br/>1895-06-18 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1936" | 1936-06-13 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 360 | ''[[:d:Q1393883|Kazimieras Būga]]'' | 1912 | ''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q1756541|Vytautas Magnus University]]'' | data-sort-value="1879" | 1879-11-06 | ''[[:d:Q13193387|Pažiegė]]'' | data-sort-value="1924" | 1924-12-02 | [[Königsberg|Көнигсберг]] |- | style='text-align:right'| 361 | ''[[:d:Q1396733|Feodor Levinson-Lessing]]'' | | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q28378128|педолог]]''<br/>''[[:d:Q723682|dean]]'' | ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]'' | data-sort-value="1861" | 1861-02-25 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1939" | 1939-10-25 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 362 | ''[[:d:Q1397000|Pyotr Yershov]]'' | | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>[[укытучы]] | | data-sort-value="1815" | 1815-02-22 | ''[[:d:Q28523516|Ershovo]]'' | data-sort-value="1869" | 1869-08-18 | [[Тубыл]] |- | style='text-align:right'| 363 | [[Николай Катанов]] | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q2004963|numismatist]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Казан руханилар академиясе]] | data-sort-value="1862" | 1862-05-18<br/>1862-05-06 | [[Янәсәй губернасы]] | data-sort-value="1922" | 1922-03-09<br/>1922-03-10 | [[Казан]] |- | style='text-align:right'| 364 | ''[[:d:Q1397496|Orest Khvolson]]'' | 1873 | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q752129|астрофизик]]''<br/>''[[:d:Q2310145|метеоролог]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1852" | 1852-11-22 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1934" | 1934-05-11 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 365 | ''[[:d:Q1398142|Nikolai Yadrintsev]]'' | | ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]'' | | data-sort-value="1842" | 1842-10-18 | [[Омск]] | data-sort-value="1894" | 1894-06-07 | [[Барнавыл]] |- | style='text-align:right'| 366 | ''[[:d:Q1461518|Jonas Kriščiūnas]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q852389|умартачылык]]'' | | data-sort-value="1888" | 1888-01-05 | ''[[:d:Q853948|Marijampolė County]]'' | data-sort-value="1973" | 1973-07-02 | [[Каунас]] |- | style='text-align:right'| 367 | ''[[:d:Q1485118|Alexander Bastrykin]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хокук белгече]] | ''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]''<br/>''[[:d:Q2577002|Investigative Committee of Russia]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-08-27 | [[Псков]] | | |- | style='text-align:right'| 368 | ''[[:d:Q1498048|Algimantas Dziegoraitis]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[адвокат]] | | data-sort-value="1939" | 1939-05-24 | [[Vilnius|Вилнүс]] | data-sort-value="2007" | 2007-10-23 | [[Vilnius|Вилнүс]] |- | style='text-align:right'| 369 | ''[[:d:Q1500300|Nikolai Kochin]]'' | 1925 | [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q2370801|ССРБ Фәннәр академиясе]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''<br/>''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Эшче-крестьян Кызыл Армиясе|Эшче-крестьян Кызыл Гаскәре]] | data-sort-value="1901" | 1901-05-06 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1944" | 1944-12-31 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 370 | ''[[:d:Q1509172|Georgy Oppokov]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1888" | 1888-01-24 | [[Сарытау]] | data-sort-value="1937" | 1937-09-02 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 371 | ''[[:d:Q1511389|Gerhard Brendler]]'' | 1957 | ''[[:d:Q17489339|Яңа вакыт тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q37868118|дәрәслекләр авторы]]'' | ''[[:d:Q149481|Яурупа Виадрина үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q49738|Берлин фәннәр академиясе]]''<br/>''[[:d:Q154804|Лейпциг үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q154561|Ена үнивирситите]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-01-20 | [[Фойтка]] | data-sort-value="2020" | 2020-05-31 | [[Берлин]] |- | style='text-align:right'| 372 | ''[[:d:Q1517429|Oleg Shein]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q15627169|профсоюз эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>[[укытучы]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q482980|автор]]'' | | data-sort-value="1972" | 1972-03-21 | [[Әстерхан]] | | |- | style='text-align:right'| 373 | ''[[:d:Q1519084|Yury Vartanov]]'' | | ''[[:d:Q182436|китапханәче]]'' | [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]] | data-sort-value="1950" | 1950-04-10 | | | |- | style='text-align:right'| 374 | [[Григорий Бройдо]] | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | [[И.В. Сталин исемендәге Көнчыгыш хезмәт ияләренең коммунистик университеты]] | data-sort-value="1883" | 1883-11-07<br/>1885 | [[Vilnius|Вилнүс]] | data-sort-value="1956" | 1956-05-23 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 375 | [[Люциан Климович]] | | ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3155377|ислам белгече]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]'' | [[И.В. Сталин исемендәге Көнчыгыш хезмәт ияләренең коммунистик университеты]] | data-sort-value="1907" | 1907-09-22 | [[Казан]] | data-sort-value="1989" | 1989-07-19 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 376 | ''[[:d:Q1578086|Hans-Peter Müller]]'' | | ''[[:d:Q674426|куратор]]''<br/>''[[:d:Q15983985|классик археолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]'' | ''[[:d:Q154804|Лейпциг үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q576074|Museum of Antiquities of the University of Leipzig]]'' | data-sort-value="1956" | 1956 | ''[[:d:Q1450227|Kolba]]'' | | |- | style='text-align:right'| 377 | ''[[:d:Q1650282|Garegin Nzhdeh]]'' | | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q989678|fedayeen]]''<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="1886" | 1886-01-01 | [[Гүзнүт]] | data-sort-value="1955" | 1955-12-21 | ''[[:d:Q240549|Vladimir Central Prison]]'' |- | style='text-align:right'| 378 | ''[[:d:Q1653009|Nikolai Naumov]]'' | | [[язучы]] | | data-sort-value="1838" | 1838-05-28<br/>1838-05-16 | [[Тубыл]] | data-sort-value="1901" | 1901-12-22<br/>1901-12-10 | [[Тум|Томск]] |- | style='text-align:right'| 379 | ''[[:d:Q1655206|Aleksandr Moskalev]]'' | | [[инженер]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q3025301|Александр Фёдорович Можайский исемендәге Хәрби-космик академиясе]]'' | data-sort-value="1904" | 1904-11-16 | [[Валуйки]] | data-sort-value="1982" | 1982-01-03 | |- | style='text-align:right'| 380 | ''[[:d:Q1657690|Igor Frenkel]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q499451|Ратгерс университеты]]''<br/>[[Yel universitetı|Йель университеты]] | data-sort-value="1952" | 1952-04-22 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 381 | ''[[:d:Q1657806|Igor Pawlowitsch Smirnow]]'' | | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]'' | ''[[:d:Q835440|University of Konstanz]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-05-19 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 382 | ''[[:d:Q1676007|Ivan Evdokimov]]'' | | ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q864380|биограф]]''<br/>''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]'' | | data-sort-value="1887" | 1887-01-22 | [[Кронштадт]] | data-sort-value="1941" | 1941-08-28 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 383 | ''[[:d:Q1685310|Alexander Chanoch]]'' | | ''[[:d:Q15991218|Япония белгече]]'' | ''[[:d:Q156725|Һамбург университеты]]''<br/>''[[:d:Q1201789|German-Japanese society]]'' | data-sort-value="1894" | 1894-07-12 | ''[[:d:Q170456|Прыпьять]]'' | data-sort-value="1935" | 20th century<br/>1934 | |- | style='text-align:right'| 384 | ''[[:d:Q1694920|Xhelil Gjoni]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | | data-sort-value="1936" | 1936-11-03 | ''[[:d:Q54978144|Maqellarë]]'' | data-sort-value="2026" | 2026-02 | |- | style='text-align:right'| 385 | ''[[:d:Q1696378|Сергей Николай улы Лазарев]]'' | | ''[[:d:Q3363630|parapsychologist]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q2917466|psychic]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>[[галим]] | | data-sort-value="1952" | 1952-09-04 | [[Ейск]] | | |- | style='text-align:right'| 386 | ''[[:d:Q1702987|Jonas Kubilius]]'' | 1951 | [[математик]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | ''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-07-27 | ''[[:d:Q11218991|Fermos]]'' | data-sort-value="2011" | 2011-10-30 | [[Vilnius|Вилнүс]] |- | style='text-align:right'| 387 | ''[[:d:Q1789298|Sergei Borisovitch Krylov]]'' | | ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q16533|хөкемче]]''<br/>[[хокук белгече]] | [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]] | data-sort-value="1888" | 1888-01-13 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1958" | 1958-11-24 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 388 | ''[[:d:Q1797443|Kārlis Ducmanis]]'' | | ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q16533|хөкемче]]''<br/>[[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]] | | data-sort-value="1881" | 1881-11-10 | ''[[:d:Q11122280|Branti Parish]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-08-20 | [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]] |- | style='text-align:right'| 389 | ''[[:d:Q1810452|Nikolai Vinnichenko]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[адвокат]] | | data-sort-value="1965" | 1965-04-10 | ''[[:d:Q2466428|Shemonaikha District]]'' | | |- | style='text-align:right'| 390 | ''[[:d:Q1816988|Mikhail Slonimsky]]'' | | [[язучы]] | | data-sort-value="1897" | 1897-07-20<br/>1897-08-01 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1972" | 1972-10-08 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 391 | ''[[:d:Q1819399|Leonid Radin]]'' | 1888 | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]'' | | data-sort-value="1860" | 1860-08-09 | [[Чаплыгин (шәһәр)|Чаплыгин]] | data-sort-value="1900" | 1900-03-16 | [[Ялта]] |- | style='text-align:right'| 392 | ''[[:d:Q1873914|Ludmila Thomas]]'' | | ''[[:d:Q17489339|Яңа вакыт тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q17504989|historian of Eastern Europe]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Берлин университеты|Берлин үнивирситите]] | data-sort-value="1934" | 1934-11-17 | [[Кемерово]] | | |- | style='text-align:right'| 393 | [[Владимир Бурцев|Владимир Бурсев]] | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | | data-sort-value="1862" | 1862-11-17 | [[Форт-Шевченко]] | data-sort-value="1942" | 1942-08-21 | [[Париж]] |- | style='text-align:right'| 394 | ''[[:d:Q1902663|Nikolay Mikhaylovich Karinsky]]'' | | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q16880249|диалектолог]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q17132038|палиюгрыф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]'' | [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]] | data-sort-value="1873" | 1873-04-03<br/>1873-03-22 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1935" | 1935-12-14 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 395 | ''[[:d:Q1930289|Mikhail Budyko]]'' | | ''[[:d:Q12094958|геофизик]]''<br/>''[[:d:Q1113838|климатолог]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]'' | ''[[:d:Q4146795|State Hydrological Institute]]''<br/>''[[:d:Q4139127|The Voeikov Main Geophysical Observatory]]'' | data-sort-value="1920" | 1920-01-20 | [[Гомель]] | data-sort-value="2001" | 2001-12-10 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 396 | ''[[:d:Q1932854|Mihkel Pung]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[адвокат]]<br/>''[[:d:Q806798|банкир]]''<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]'' | | data-sort-value="1876" | 1876-10-19 | ''[[:d:Q18623587|Vana-Põltsamaa Rural Municipality]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-10-11 | ''[[:d:Q4412515|Sevurallag]]'' |- | style='text-align:right'| 397 | [[Александр Введенский]] | | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]'' | | data-sort-value="1904" | 1904-11-23 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1941" | 1941-12-19 | [[Казан]] |- | style='text-align:right'| 398 | ''[[:d:Q1958395|Dmitri Konovalov]]'' | | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1856" | 1856-03-10 | [[Екатеринослав губернасы]] | data-sort-value="1929" | 1929-01-06 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 399 | ''[[:d:Q1959285|Vasily Kachalov]]'' | | ''[[:d:Q10800557|киноактер]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | ''[[:d:Q840812|Мәскәү сәнгать театры]]'' | data-sort-value="1875" | 1875-01-30 | [[Vilnius|Вилнүс]] | data-sort-value="1948" | 1948-09-30 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 400 | ''[[:d:Q1961179|Dmitry Filosofov]]'' | | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]] | data-sort-value="1872" | 1872-04-07 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1940" | 1940-08-04 | ''[[:d:Q745059|Отвотск]]'' |- | style='text-align:right'| 401 | ''[[:d:Q1961977|Mikhail Artamonov]]'' | | ''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]''<br/>''[[:d:Q4201536|Institute for the History of Material Culture]]'' | data-sort-value="1898" | 1898-11-23 | ''[[:d:Q19980410|Vygolovo]]'' | data-sort-value="1972" | 1972-07-31 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 402 | ''[[:d:Q1962049|Lev Karsavin]]'' | | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q3332711|медиевист]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]'' | data-sort-value="1882" | 1882-12-01 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1952" | 1952-07-12<br/>1952-07-20 | [[Абезь (Инта авыл җирлеге)]] |- | style='text-align:right'| 403 | ''[[:d:Q1962784|Dmitri Svetozarov]]'' | 1974 | ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]'' | | data-sort-value="1951" | 1951-10-10 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 404 | ''[[:d:Q1962873|Peter Badmayev]]'' | | ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]'' | | data-sort-value="1851" | 1851<br/>1841 | [[Бурятия]] | data-sort-value="1920" | 1920-07-29 | |- | style='text-align:right'| 405 | ''[[:d:Q1963470|Mikhail Lozinsky]]'' | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>[[язучы]] | [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]] | data-sort-value="1886" | 1886-07-08<br/>1886-07-20<br/>1886-07-18 | [[Гатчина]] | data-sort-value="1955" | 1955-01-31<br/>1955-11-01 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 406 | [[Даниил Мордовцев]] | 1854 | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q14917718|Ministry of the Means of Communication of the Russian Empire]]''<br/>''[[:d:Q3739034|Ministry of Internal Affairs (Russian Empire)]]'' | data-sort-value="1830" | 1830-12-07 | ''[[:d:Q3702213|Даниловка]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-06-10 | [[Кисловодск]] |- | style='text-align:right'| 407 | ''[[:d:Q1972743|Orest Miller]]'' | | ''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1833" | 1833-08-04 | ''[[:d:Q191106|Һаапсалу]]'' | data-sort-value="1889" | 1889-06-01 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 408 | ''[[:d:Q1973194|Evgeny Rukhin]]'' | | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q22343478|collagist]]''<br/>''[[:d:Q3391743|сынлы сәнгать эшлеклесе]]'' | | data-sort-value="1943" | 1943-07-02 | [[Сарытау]] | data-sort-value="1976" | 1976-05-24 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 409 | ''[[:d:Q1974064|Boris Bazilevsky]]'' | | ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>[[укытучы]] | ''[[:d:Q4424975|Смоленск дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1885" | 1885-06-07 | [[Каманича]] | data-sort-value="1955" | 1955-02-24 | [[Новосибирск]] |- | style='text-align:right'| 410 | ''[[:d:Q1974242|Viktar Borkowski]]'' | | ''[[:d:Q16880249|диалектолог]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | [[В. В. Виноградов исемендәге Рус теле институты (Россия Фәннәр академиясе)|РФА В.В. Виноградов исемендәге урыс теле институты]] | data-sort-value="1900" | 1900-01-06 | [[Минск]] | data-sort-value="1982" | 1982-12-26 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 411 | ''[[:d:Q1976189|Ivane Beritashvili]]'' | | ''[[:d:Q2055046|физиолог]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]'' | ''[[:d:Q37008|Тбилиси дәүләт унивирситеты]]'' | data-sort-value="1884" | 1884-12-29 | ''[[:d:Q5214122|Vejini]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-12-29 | [[Tbilisi|Тбилиси]] |- | style='text-align:right'| 412 | ''[[:d:Q1976970|Aleksandr Tolmachev]]'' | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q4086904|Санкт-Петербург дәүләт университетының биология факультеты]]''<br/>''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''<br/>[[РФАнең В. Л. Комаров исемендәге Ботаника институтының Ботаник урманы|Питырбур ботаника бакчасы]] | data-sort-value="1903" | 1903-09-21 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1979" | 1979-11-16 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 413 | ''[[:d:Q1984160|Ngarikutuke Tjiriange]]'' | | [[адвокат]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q83307|министр]]'' | | data-sort-value="1943" | 1943-07-12 | ''[[:d:Q953068|Көньяк-Көнбатыш Африка (1915-1990)]]'' | data-sort-value="2021" | 2021-06-23 | ''[[:d:Q3935|Виндһук]]'' |- | style='text-align:right'| 414 | [[Павел Прокконен]] | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1909" | 1909-07-16 | [[Суоярви районы]] | data-sort-value="1979" | 1979-07-18 | [[Петрозаводск]] |- | style='text-align:right'| 415 | ''[[:d:Q1986805|Mircea Druc]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q4461829|tractor driver]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | | data-sort-value="1941" | 1941-07-25 | [[Почиумбыуци (Рышкани)]] | | |- | style='text-align:right'| 416 | ''[[:d:Q1990021|Михаил Попов]]'' | 1917 | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]'' | [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q2466783|"Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты" федераль тикшеренү үзәге]]''<br/>''[[:d:Q280791|Hryshko National Botanical Garden]]''<br/>''[[:d:Q80207|Львов милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]'' | data-sort-value="1893" | 1893-04-17 | [[Вольск]] | data-sort-value="1955" | 1955-12-18 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 417 | ''[[:d:Q1990696|Nikolay Shanin]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1919" | 1919-05-26 | [[Псков]] | data-sort-value="2011" | 2011-09-17 | |- | style='text-align:right'| 418 | ''[[:d:Q1995744|Aleksandr Nikitenko]]'' | | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]'' | data-sort-value="1804" | 1804-03-12 | ''[[:d:Q4308994|Moukhouderovka]]'' | data-sort-value="1877" | 1877-07-21 | [[Павловск (Санкт-Петербург)|Павловск]] |- | style='text-align:right'| 419 | ''[[:d:Q1996730|Georges Gurvitch]]'' | | ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>[[адвокат]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[хокук белгече]] | ''[[:d:Q209842|Париж университеты]]''<br/>''[[:d:Q273631|Югары тикшеренүләр гамәли мәктәбе]]''<br/>''[[:d:Q20808141|Страсбур университеты]]'' | data-sort-value="1894" | 1894-11-01 | [[Новороссийск]] | data-sort-value="1965" | 1965-12-12 | [[Париж]] |- | style='text-align:right'| 420 | ''[[:d:Q1997159|Alexey Lushnikov]]'' | | ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]'' | | data-sort-value="1966" | 1966-06-10 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 421 | ''[[:d:Q2000168|Ivan Kondakov]]'' | | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''<br/>''[[:d:Q31519|Карл университеты]]''<br/>''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]'' | data-sort-value="1857" | 1857-10-08 | [[Вилюйск]] | data-sort-value="1931" | 1931-10-14 | ''[[:d:Q213071|Элва]]'' |- | style='text-align:right'| 422 | ''[[:d:Q2019237|Oleg Viro]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q18663426|тополог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q1075148|Риверсайдтагы Калифорния университеты]]''<br/>[[Уппсала университеты]]<br/>''[[:d:Q969850|Стоуни-Бруктагы Нью-Йорк штаты университеты]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-05-13 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 423 | ''[[:d:Q2019660|Vasily Abaev]]'' | | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q16832248|иранист]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q16312408|итимулыг]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]'' | ''[[:d:Q4201878|РФА тел белеме институты]]''<br/>[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]] | data-sort-value="1900" | 1900-12-02 | ''[[:d:Q3649174|Kobi]]'' | data-sort-value="2001" | 2001-03-18 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 424 | ''[[:d:Q2022739|Alexander Skabichevsky]]'' | 1861 | ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q864380|биограф]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="1838" | 1838-09-15 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1911" | 1911-01-11 | [[Павловск (Санкт-Петербург)|Павловск]] |- | style='text-align:right'| 425 | ''[[:d:Q2024033|Ivan Sollertinsky]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1350157|музыка тәнкыйтьчесе]]''<br/>''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''<br/>''[[:d:Q17337766|театраль тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]'' | ''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]'' | data-sort-value="1902" | 1902-11-20 | [[Витебск]] | data-sort-value="1944" | 1944-02-11 | [[Новосибирск]] |- | style='text-align:right'| 426 | ''[[:d:Q2029643|Nikolai Levichev]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-05-28 | [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]] | | |- | style='text-align:right'| 427 | ''[[:d:Q2035887|Anton Budilovich]]'' | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>[[профессор]]<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]'' | ''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]''<br/>''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург руханилар академиясе]]<br/>''[[:d:Q4360215|institut d'histoire et de philologie de Saint-Pétersbourg]]'' | data-sort-value="1846" | 1846-06-05 | ''[[:d:Q13426245|Гродно өязе]]'' | data-sort-value="1908" | 1908-12-13 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 428 | ''[[:d:Q2046788|Gury Kolosov]]'' | | [[математик]]<br/>[[инженер]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]'' | data-sort-value="1867" | 1867-08-12 | ''[[:d:Q29567928|Ustye]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-11-07 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 429 | ''[[:d:Q2053382|Vladimir Ivanow]]'' | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1886" | 1886-10-03 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1970" | 1970-06-01 | [[Тәһран]] |- | style='text-align:right'| 430 | ''[[:d:Q2054910|Yuri M. Marusik]]'' | | ''[[:d:Q17344952|арахнолог]]''<br/>''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q482980|автор]]''<br/>''[[:d:Q98544732|фәнни коллекционер]]'' | ''[[:d:Q4201428|Institute of Biological Problems of the North]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-05-13 | ''[[:d:Q997512|Сарны]]'' | | |- | style='text-align:right'| 431 | ''[[:d:Q2061322|Paul Mintz]]'' | | [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[адвокат]] | ''[[:d:Q498407|Латвия университеты]]'' | data-sort-value="1868" | 1868-06-30 | [[Даугавпилс]] | data-sort-value="1941" | 1941 | [[Канск]] |- | style='text-align:right'| 432 | ''[[:d:Q2064669|Pavel Winternitz]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[математик]] | [[Monreal universitetı|Монреаль университеты]] | data-sort-value="1936" | 1936-07-25 | [[Прага]] | data-sort-value="2021" | 2021-02-13 | [[Монреаль]] |- | style='text-align:right'| 433 | ''[[:d:Q2065003|Pavel Petrovich Korovkin]]'' | 1936 | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q4453265|Тверь дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4304031|Мәскәү дәүләт автомобил-юл техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q4210420|Константин Эдуардович Циолковский исемендәге Калуга дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1913" | 1913-07-09 | [[Весьегонск]] | data-sort-value="1985" | 1985-08-11 | [[Калуга]] |- | style='text-align:right'| 434 | ''[[:d:Q2067228|Andrei Famintsyn]]'' | 1857 | ''[[:d:Q15924544|lichenologist]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q38178366|Император тыйб-хирургия академиясе]]''<br/>[[Россия фәннәр академиясе]] | data-sort-value="1835" | 1835-06-29 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1918" | 1918-12-08 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 435 | ''[[:d:Q2072633|Jeyhoun Bey Hajibeyli]]'' | 1917 | [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]'' | | data-sort-value="1891" | 1891-02-03 | ''[[:d:Q158903|Шуша]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-10-22 | [[Париж]] |- | style='text-align:right'| 436 | ''[[:d:Q2075202|Yury Mochanov]]'' | | ''[[:d:Q3621491|археолог]]'' | | data-sort-value="1934" | 1934-11-18 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2020" | 2020-10-20 | [[Киев]] |- | style='text-align:right'| 437 | ''[[:d:Q2079293|Peter Potemkine]]'' | 1910 | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="1886" | 1886-04-20 | [[Орёл]] | data-sort-value="1926" | 1926-10-21 | ''[[:d:Q171689|12th arrondissement of Paris]]'' |- | style='text-align:right'| 438 | ''[[:d:Q2079726|Vasil Zlatarski]]'' | | ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q15632632|ипиграфис]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]'' | ''[[:d:Q841581|София университеты]]'' | data-sort-value="1866" | 1866-11-14<br/>1866-11-27 | [[Veliko Tırnovo|Велико-Тырново]] | data-sort-value="1935" | 1935-12-15 | [[Sofiä|София]] |- | style='text-align:right'| 439 | ''[[:d:Q2081158|Ali bey Huseynzade]]'' | | [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[шагыйрь]] | | data-sort-value="1864" | 1864-02-24 | [[Салиян]] | data-sort-value="1940" | 1940-03-17 | [[Ускүдар|Өскетар]] |- | style='text-align:right'| 440 | ''[[:d:Q2092187|Dimitar Blagoev]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1856" | 1856-06-14 | ''[[:d:Q3396096|Vasileiada]]'' | data-sort-value="1924" | 1924-05-07 | [[Sofiä|София]] |- | style='text-align:right'| 441 | ''[[:d:Q2094593|Pyotr Tkachev]]'' | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | | data-sort-value="1844" | 1844-07-11 | ''[[:d:Q130468028|Sivtsovo]]'' | data-sort-value="1886" | 1886-01-04 | [[Париж]] |- | style='text-align:right'| 442 | ''[[:d:Q2098675|Platon Dmitriyevich Morozov]]'' | | ''[[:d:Q16533|хөкемче]]''<br/>[[адвокат]] | | data-sort-value="1906" | 1906 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1986" | 1986 | |- | style='text-align:right'| 443 | ''[[:d:Q2150090|Branislaw Tarashkyevich]]'' | 1916 | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]'' | | data-sort-value="1892" | 1892-01-20 | ''[[:d:Q15057340|Mačiuliškės]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-11-29 | [[Минск]] |- | style='text-align:right'| 444 | ''[[:d:Q2233555|Kang Yŏng-sŏp]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1931" | 1931-10-15 | [[Пхеньян]] | data-sort-value="2012" | 2012-01-21 | [[Пхеньян]] |- | style='text-align:right'| 445 | ''[[:d:Q2271209|Zenon Borevich]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1922" | 1922-11-07 | ''[[:d:Q4446764|Susly]]'' | data-sort-value="1995" | 1995-02-26 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 446 | ''[[:d:Q2280388|Михаил Пиотровский]]'' | 1967 | ''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]'' | ''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-12-09 | [[Ереван]] | | |- | style='text-align:right'| 447 | ''[[:d:Q2292798|Vladimir Lossky]]'' | | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="1903" | 1903-05-26 | [[Гөттинген]] | data-sort-value="1958" | 1958-02-07 | [[Париж]] |- | style='text-align:right'| 448 | ''[[:d:Q2299216|Solomon Ginzburg]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1959" | 1959-09-25 | [[Екабпилс]] | | |- | style='text-align:right'| 449 | ''[[:d:Q2330554|Afu Agbaria]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хирург]] | | data-sort-value="1949" | 1949-05-13 | ''[[:d:Q168245|Umm al-Fahm]]'' | | |- | style='text-align:right'| 450 | ''[[:d:Q2342198|Elbazduko Britayev]]'' | | [[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q17351648|гәҗит мөхәррире]]'' | | data-sort-value="1881" | 1881-03-22 | ''[[:d:Q4154173|Dællаgqæw]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-09-25 | [[Владикавказ]] |- | style='text-align:right'| 451 | ''[[:d:Q2355556|Nikolai Uspensky]]'' | | [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]'' | | data-sort-value="1837" | 1837-05-31 | ''[[:d:Q111987522|Stupino (rejon jefriemowski)]]'' | data-sort-value="1889" | 1889-10-21 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 452 | ''[[:d:Q2367098|Nikolai Garin-Mikhailovsky]]'' | 1872 | [[язучы]]<br/>[[инженер]] | | data-sort-value="1852" | 1852-02-08<br/>1852-02-20 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1906" | 1906-11-27 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 453 | [[Михаил Каргер]] | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201410|РФА археология институты]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-05-17 | [[Казан]] | data-sort-value="1976" | 1976-08-26<br/>1976-08-25 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 454 | ''[[:d:Q2374943|Vsevolod Krestovsky]]'' | 1861 | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q6625963|язучы-романист]]'' | | data-sort-value="1840" | 1840-02-11 | ''[[:d:Q4276727|Mala Berezianka]]'' | data-sort-value="1895" | 1895-01-18 | [[Варшава]] |- | style='text-align:right'| 455 | ''[[:d:Q2379482|Gabriel Sundukian]]'' | 1850 | [[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q6430706|тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | ''[[:d:Q6996689|Нерсисән мәктәбе]]'' | data-sort-value="1825" | 1825-07-11 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | data-sort-value="1912" | 1912-03-29 | [[Tbilisi|Тбилиси]] |- | style='text-align:right'| 456 | ''[[:d:Q2380885|Fabijan Akinčyc]]'' | | ''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хокук белгече]] | ''[[:d:Q13031732|Наперад (1929)]]'' | data-sort-value="1886" | 1886-01-20 | ''[[:d:Q29897865|Akinchytsy]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-03-07 | [[Минск]] |- | style='text-align:right'| 457 | ''[[:d:Q2380948|Dmitrii Nikolaevich Taliev]]'' | 1930 | ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q4205432|ихтиолог]]'' | ''[[:d:Q4261806|Limnological Institute]]''<br/>''[[:d:Q138786470|Байкальская лимнологическая станция АН СССР]]'' | data-sort-value="1908" | 1908-05-28 | [[Ылыч (шәһәр)|Ылыс]] | data-sort-value="1952" | 1952-06-02<br/>1952-07-02 | |- | style='text-align:right'| 458 | ''[[:d:Q2383086|Dmitry Manuilsky]]'' | | ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]'' | [[Берләшкән Милләтләр Оешмасы]] | data-sort-value="1883" | 1883-09-21 | ''[[:d:Q4411327|Sviatets]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-02-20 | [[Киев]] |- | style='text-align:right'| 459 | ''[[:d:Q2390830|Theodore Komisarjevsky]]'' | | ''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]'' | ''[[:d:Q4453432|Nezlobin Theatre]]''<br/>''[[:d:Q1369676|Мәскәүнең Кече театры]]''<br/>[[Зур театр]]<br/>''[[:d:Q4335342|Zimin Opera]]''<br/>''[[:d:Q4453447|ХПСРО театры]]''<br/>''[[:d:Q523926|Кыйрал драматик сынлы сәнгать академиясе]]'' | data-sort-value="1882" | 1882-05-23 | [[Венеция]] | data-sort-value="1954" | 1954-04-17 | [[Дериан (Коннектикут)|Дериан]] |- | style='text-align:right'| 460 | ''[[:d:Q2395866|Józef Łukaszewicz]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q12094958|геофизик]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]'' | ''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]'' | data-sort-value="1863" | 1863-12-01<br/>1863-12-13 | [[Vilnius|Вилнүс]] | data-sort-value="1928" | 1928-10-19 | [[Vilnius|Вилнүс]] |- | style='text-align:right'| 461 | ''[[:d:Q2405007|Abdurrahim bey Hagverdiyev]]'' | | [[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | | data-sort-value="1870" | 1870-05-17 | [[Агбулаг (Шуша)]] | data-sort-value="1933" | 1933-12-11 | [[Бакы]] |- | style='text-align:right'| 462 | ''[[:d:Q2405503|Lyudmila Shiryayeva]]'' | | ''[[:d:Q10800557|киноактер]]'' | | data-sort-value="1981" | 1981-01-11 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 463 | ''[[:d:Q2419891|Apollon Maykov]]'' | 1841 | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q136842174|translator of Adam Mickiewicz]]''<br/>''[[:d:Q8178443|либреттист]]'' | | data-sort-value="1821" | 1821-05-23 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1897" | 1897-03-08<br/>1897-03-20 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 464 | ''[[:d:Q2429386|Oskar Awejde]]'' | | [[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]] | | data-sort-value="1837" | 1837 | ''[[:d:Q1351046|Мариямполе]]'' | data-sort-value="1897" | 1897-10-20 | [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]] |- | style='text-align:right'| 465 | ''[[:d:Q2442624|Nikolai Tchaikovsky]]'' | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1850" | 1850-12-26 | [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]] | data-sort-value="1926" | 1926-04-30 | ''[[:d:Q54961|Harrow]]'' |- | style='text-align:right'| 466 | ''[[:d:Q2443988|Heorhii Narbut]]'' | | ''[[:d:Q1925963|рәссам-график]]''<br/>''[[:d:Q644687|иллюстратор]]''<br/>''[[:d:Q5322166|дизайнер]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q15296811|рәсемче]]'' | | data-sort-value="1886" | 1886-03-09 | ''[[:d:Q4313084|Narbutivka]]'' | data-sort-value="1920" | 1920-05-23 | [[Киев]] |- | style='text-align:right'| 467 | ''[[:d:Q2470746|Andrey Semyonov-Tyan-Shansky]]'' | | ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q3055126|энтомолог]]'' | ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]'' | data-sort-value="1866" | 1866-06-21 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1942" | 1942-03-08 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 468 | ''[[:d:Q2476248|Ulrich Langer]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q682739|Johannes Kepler University Linz]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-08-17 | ''[[:d:Q57951|Marienberg]]'' | | |- | style='text-align:right'| 469 | ''[[:d:Q2476621|Ulrich Schmid]]'' | | [[профессор]]<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Берн университеты]]<br/>''[[:d:Q309948|Бохумдагы Рур университеты]]''<br/>''[[:d:Q372608|Базел университеты]]''<br/>''[[:d:Q673354|Санкт-Галлен университеты]]'' | data-sort-value="1965" | 1965-10-23 | [[Tsürix|Сүрих]] | | |- | style='text-align:right'| 470 | ''[[:d:Q2493557|Vladimir Pashuto]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3332711|медиевист]]''<br/>[[профессор]] | ''[[:d:Q4201714|РФА Россия тарихы институты]]'' | data-sort-value="1918" | 1918-04-19 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1983" | 1983-06-10 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 471 | ''[[:d:Q2494905|Timofey Florinskiy]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | ''[[:d:Q28664814|Изге Владимир император университеты]]'' | data-sort-value="1854" | 1854-10-28 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1919" | 1919-05-02 | [[Киев]] |- | style='text-align:right'| 472 | ''[[:d:Q2496642|Uno Lõhmus]]'' | | ''[[:d:Q16533|хөкемче]]''<br/>[[адвокат]]<br/>''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>[[хокук белгече]] | ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''<br/>[[Awrupa keşe xoquqları mäxkämäse]]<br/>''[[:d:Q1514159|Supreme Court of Estonia]]''<br/>''[[:d:Q1518827|European Court of Justice]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-10-30 | ''[[:d:Q819395|Мыйзакүла]]'' | data-sort-value="2024" | 2024-08-07 | |- | style='text-align:right'| 473 | ''[[:d:Q2498733|Elena Pitieva]]'' | 1972 | ''[[:d:Q11063|астроном]]'' | ''[[:d:Q4201663|Institute of Applied Astronomy]]''<br/>''[[:d:Q4201749|Теоретик астрономия институты]]'' | data-sort-value="2000" | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 474 | ''[[:d:Q2503315|Aleksandr Nelidov]]'' | | ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q121998|илче]]''<br/>''[[:d:Q10732476|сәнгать әсәрләре коллекционеры]]'' | | data-sort-value="1835" | 1835-06-11 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1910" | 1910-09-05 | [[Париж]] |- | style='text-align:right'| 475 | ''[[:d:Q2512675|Nikolai Knipovich]]'' | 1885 | ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q4205432|ихтиолог]]''<br/>''[[:d:Q16271261|malacologist]]''<br/>''[[:d:Q3546255|океанолог]]''<br/>''[[:d:Q3644587|һидрулыг]]''<br/>''[[:d:Q11710359|гидробиолог]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q3055126|энтомолог]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2025062|Zoological Museum of the Zoological Institute of the Russian Academy of Sciences]]'' | data-sort-value="1862" | 1862-03-25 | ''[[:d:Q1292442|Suomenlinna]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-02-23 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 476 | ''[[:d:Q2543102|Vladimir Veydle]]'' | | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>[[фәлсәфәче]] | [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]] | data-sort-value="1895" | 1895-03-01 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1979" | 1979-08-05 | [[Клиши]] |- | style='text-align:right'| 477 | ''[[:d:Q2559965|Vera Faddeeva]]'' | 1930 | [[математик]] | ''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q4201676|Institute of Problems of Mechanical Engineering]]'' | data-sort-value="1906" | 1906-09-20 | [[Тамбов]] | data-sort-value="1983" | 1983-04-15 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 478 | ''[[:d:Q2585552|Serguei Krasnikov]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q845924|Пулково обсерваториясе]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-09-10 | | data-sort-value="2024" | 2024-03-19 | |- | style='text-align:right'| 479 | ''[[:d:Q2586864|Krste Misirkov]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | | data-sort-value="1874" | 1874-11-18 | ''[[:d:Q2478944|Pella]]'' | data-sort-value="1926" | 1926-06-26<br/>1926-07-26 | [[Sofiä|София]] |- | style='text-align:right'| 480 | ''[[:d:Q2587171|Vladimir Senilov]]'' | | [[композитор]] | | data-sort-value="1875" | 1875-07-21 | [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]] | data-sort-value="1918" | 1918-09-18 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 481 | ''[[:d:Q2587223|Vladimir Bok]]'' | 1872 | ''[[:d:Q1350189|египтолог]]''<br/>''[[:d:Q15974789|coptologist]]'' | | data-sort-value="1850" | 1850-08-09 | [[Хвалын өязе]] | data-sort-value="1899" | 1899-05-16 | [[Берлин]] |- | style='text-align:right'| 482 | ''[[:d:Q2587331|Vladimir Gribov]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]'' | ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q688932|Россия фәннәр академиясенең Лев Давидович Ландау исемендәге Теоретик физика институты]]''<br/>''[[:d:Q51065|Petersburg Nuclear Physics Institute]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-03-25 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1997" | 1997-08-13 | [[Будапешт]] |- | style='text-align:right'| 483 | ''[[:d:Q2589706|Ilya Avramenko]]'' | | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="1907" | 1907-07-18<br/>1907-07-31 | ''[[:d:Q4512388|Volodkova Divytsia]]'' | data-sort-value="1973" | 1973-04-23 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 484 | ''[[:d:Q2601950|Yuri Zarhin]]'' | | [[математик]] | ''[[:d:Q739627|Пенсилвания штаты университеты]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-03-13 | | | |- | style='text-align:right'| 485 | [[Николай Гюнтер]] | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1871" | 1871-12-05 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1941" | 1941-05-04 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 486 | ''[[:d:Q2620756|Radaslaŭ Astroŭski]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q83307|министр]]''<br/>''[[:d:Q15253558|активист]]'' | ''[[:d:Q2027201|Беларусь дәүләт педагогия университеты]]''<br/>''[[:d:Q2069649|Slutsk Gymnasium]]''<br/>''[[:d:Q3917343|Belarusian Gymnasium of Vilnia]]'' | data-sort-value="1887" | 1887-10-25 | [[Заполле (Клецкий районы)]] | data-sort-value="1976" | 1976-10-17 | [[Бентон-Гарбор (Мичиган)|Бентон-Гарбор]] |- | style='text-align:right'| 487 | ''[[:d:Q2623051|Semyon Vengerov]]'' | | ''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]'' | ''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]'' | data-sort-value="1855" | 1855-04-05 | [[Лубны]] | data-sort-value="1920" | 1920-09-14 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 488 | ''[[:d:Q2624201|Andrei Markov]]'' | 1924 | [[математик]]<br/>''[[:d:Q18663426|тополог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q4201749|Теоретик астрономия институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''<br/>''[[:d:Q4129931|Dorodnitsyn Computing Centre]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-09-09 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1979" | 1979-10-11 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 489 | ''[[:d:Q2626393|Сергей Ожегов]]'' | | ''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | [[В. В. Виноградов исемендәге Рус теле институты (Россия Фәннәр академиясе)|РФА В.В. Виноградов исемендәге урыс теле институты]]<br/>''[[:d:Q2370801|ССРБ Фәннәр академиясе]]'' | data-sort-value="1900" | 1900-09-09<br/>1900-09-10<br/>1900-09-23 | [[Кувшиново]] | data-sort-value="1964" | 1964-12-15 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 490 | ''[[:d:Q2628472|Jazep Varonka]]'' | | ''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''<br/>[[шагыйрь]] | ''[[:d:Q13028709|Belarusian Society for Assistance to War Victims in Petrograd]]''<br/>''[[:d:Q13028969|Varta]]''<br/>''[[:d:Q6517842|Lithuanian Ministry for Belarusian Affairs]]''<br/>''[[:d:Q28110507|Belarusian Red Cross Society in Lithuania]]'' | data-sort-value="1891" | 1891-04-04 | [[Кузьниця (Подлясье воеводалыгы)]] | data-sort-value="1952" | 1952-06-04 | [[Чикаго]] |- | style='text-align:right'| 491 | ''[[:d:Q2630619|Nikolai Sudzilovsky]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''<br/>''[[:d:Q1781198|агроном]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q3126128|генетик]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q12356615|сәяхәтче]]''<br/>''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q2873500|маҗарачы]]''<br/>[[галим]] | | data-sort-value="1850" | 1850-12-15 | [[Могилёв]] | data-sort-value="1930" | 1930-04-30 | [[Чуңчиң]] |- | style='text-align:right'| 492 | ''[[:d:Q2636293|Nikolay Strakhov]]'' | | ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]] | data-sort-value="1828" | 1828-10-16 | [[Белгород]] | data-sort-value="1896" | 1896-01-24 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 493 | ''[[:d:Q2638032|Ignaty Potapenko]]'' | | [[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>[[Jurnalist|журналист]] | | data-sort-value="1856" | 1856-12-18<br/>1856-12-30 | ''[[:d:Q2629547|Bilozerka]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-05-17 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 494 | ''[[:d:Q2642658|Alexander Merkurjev]]'' | 1979 | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q174710|Лос-Анджелестагы Калифорния университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1955" | 1955-09-25 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 495 | ''[[:d:Q2643243|Aleksandr Adrianov]]'' | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | | data-sort-value="1854" | 1854-10-26 | ''[[:d:Q3637871|Belozerskoye]]'' | data-sort-value="1920" | 1920-03-07 | [[Тум|Томск]] |- | style='text-align:right'| 496 | ''[[:d:Q2655838|Nikolai Tagantsev]]'' | | [[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1843" | 1843-03-03 | [[Пенза]] | data-sort-value="1923" | 1923-03-22 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 497 | ''[[:d:Q2676869|Dmitry Barash]]'' | | ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''<br/>''[[:d:Q30176225|язышу аркылы шаһмат уйнаучы]]'' | | data-sort-value="1959" | 1959-04-21 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 498 | ''[[:d:Q2686704|Fedor Ivanovitsj Krizjanivskiy]]'' | | ''[[:d:Q806798|банкир]]'' | | data-sort-value="1878" | 1878-09-04 | ''[[:d:Q4421838|Skybyntsi]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-04-28 | |- | style='text-align:right'| 499 | ''[[:d:Q2700441|Viktor Zhdanov]]'' | | ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q15634281|вирусолог]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]'' | ''[[:d:Q12074638|Институт микробиологии и иммунологии им. И. И. Мечникова]]'' | data-sort-value="1914" | 1914-02-01 | ''[[:d:Q4411515|Sviatohorivka]]'' | data-sort-value="1987" | 1987-07-14 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 500 | ''[[:d:Q2717812|Nikolai Zaremba]]'' | | [[композитор]]<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''<br/>''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''<br/>''[[:d:Q16031530|музыка теоретигы]]''<br/>''[[:d:Q2675537|music teacher]]'' | ''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]'' | data-sort-value="1821" | 1821-06-12 | ''[[:d:Q4272433|Ludza County]]'' | data-sort-value="1879" | 1879-04-08 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 501 | ''[[:d:Q4076493|Pyotr Balashyov]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1871" | 1871-11-02 | [[Санкт-Петербург]] | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 502 | ''[[:d:Q4076995|Sergey Balukhaty]]'' | | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q10429346|библиограф]]'' | ''[[:d:Q4406409|Самар дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1893" | 1893-03-12<br/>1893-03-24 | [[Кәфә]] | data-sort-value="1945" | 1945-04-02 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 503 | ''[[:d:Q4077632|Bazar Baradiyn]]'' | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1878" | 1878-06-16<br/>1878-06-17 | ''[[:d:Q1942536|Mogoytuy]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-08-24 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 504 | ''[[:d:Q4077675|Josep (Osip) Wasilijewitsch Baranetzky]]'' | 1866 | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | ''[[:d:Q28664814|Изге Владимир император университеты]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''<br/>''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]'' | data-sort-value="1843" | 1843-10-12 | [[Гродно губернасы]]<br/>[[Бялысток|Белосток]] | data-sort-value="1905" | 1905-04-06 | [[Киев]] |- | style='text-align:right'| 505 | ''[[:d:Q4077860|Stepan Baranovsky]]'' | | ''[[:d:Q1734662|картограф]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1958649|school inspector]]''<br/>''[[:d:Q11875786|транспорт инженеры]]'' | ''[[:d:Q28695|Хельсинки университеты]]'' | data-sort-value="1818" | 1818-01-04 | [[Ярыслау губернасы|Ярыслау гөбернәсе]] | data-sort-value="1890" | 1890-10-17 | [[Ялта]] |- | style='text-align:right'| 506 | [[Степан Бархударов]] | 1918 | ''[[:d:Q60098894|русист]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''<br/>[[В. В. Виноградов исемендәге Рус теле институты (Россия Фәннәр академиясе)|РФА В.В. Виноградов исемендәге урыс теле институты]] | data-sort-value="1894" | 1894-01-23 | [[Бакы]] | data-sort-value="1983" | 1983-10-03 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 507 | ''[[:d:Q4079730|O. N. Bauer]]'' | | ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]'' | data-sort-value="1915" | 1915-07-15 | | data-sort-value="2003" | 2003-05-11 | |- | style='text-align:right'| 508 | ''[[:d:Q4080213|Mark Bashmakov]]'' | | [[математик]]<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q10732476|сәнгать әсәрләре коллекционеры]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4127592|Soviet Student Olympiads]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-02-10 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2022" | 2022-03-31 | |- | style='text-align:right'| 509 | [[Мөхәммәтсафа Баязитов|Мөхәммәтcафа Баязитев]] | | [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[мөфти]] | [[Санкт-Петербург җәмигъ мәчете|Санкт-Петербург шәһәренең җәмигъ мәчете]]<br/>''[[:d:Q3251811|Россия империясе чит ил эшләре министрлыгы]]''<br/>[[Нур (газета)|«Нур»]]<br/>''[[:d:Q86682179|Mohammedan cemetery]]''<br/>[[Ырынбур мөселман диния нәзарәте]] | data-sort-value="1877" | 1877-04-21 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1937" | 1937-12-26 | [[Казан]] |- | style='text-align:right'| 510 | ''[[:d:Q4080553|Yury Begunov]]'' | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q1024181|Пушкин йорты]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-10-20 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2014" | 2014-01-18 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 511 | ''[[:d:Q4081861|Vyacheslav Beletsky]]'' | | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | | data-sort-value="1895" | 1895 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1979" | 1979 | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] |- | style='text-align:right'| 512 | [[Дмитрий Беляев (1846)|Дмитрий Беляев]] | | ''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''<br/>''[[:d:Q26132815|византолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Казан Император университеты]] | data-sort-value="1846" | 1846-10-26 | ''[[:d:Q4430932|Спасск өязе]]'' | data-sort-value="1901" | 1901-03-10 | No/unknown value |- | style='text-align:right'| 513 | ''[[:d:Q4083477|Larisa Belyaeva]]'' | | ''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-11-19 | [[Харьков]] | | |- | style='text-align:right'| 514 | ''[[:d:Q4084072|Yakiv Berdychevskyi]]'' | 1956 | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q6673651|әдәбиятче]]''<br/>''[[:d:Q47090899|музей эшлеклесе]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q10429346|библиограф]]''<br/>''[[:d:Q18120029|библиофил]]''<br/>''[[:d:Q15472169|иганәче]]''<br/>''[[:d:Q10732476|сәнгать әсәрләре коллекционеры]]''<br/>''[[:d:Q10333969|музейчылык белгече]]'' | | data-sort-value="1932" | 1932-03-11 | [[Киев]] | | |- | style='text-align:right'| 515 | ''[[:d:Q4084084|Georgy Berdnikov]]'' | | [[галим]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2381477|Россия дәүләт сәхнә сәнгатьләре институты]]''<br/>''[[:d:Q32361212|РСФСР Мәдәният министрлыгы]]''<br/>[[Максим Горький исемендәге Дөнья әдәбияты институты]] | data-sort-value="1915" | 1915-06-08<br/>1915-06-21 | [[Ростов-на-Дону]] | data-sort-value="1996" | 1996-02-02 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 516 | ''[[:d:Q4084940|Naum Berkovsky]]'' | | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1901" | 1901-04-14 | [[Vilnius|Вилнүс]] | data-sort-value="1972" | 1972-06-18 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 517 | ''[[:d:Q4085141|Sergey Bernshteyn]]'' | | [[галим]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201878|РФА тел белеме институты]]''<br/>[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]] | data-sort-value="1892" | 1892-01-02 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | data-sort-value="1970" | 1970-10-28 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 518 | ''[[:d:Q4085349|Yuri Berezkin]]'' | 1970 | [[галим]]<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q17488316|тарихкача дәверне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | [[Кунсткамера]] | data-sort-value="1946" | 1946-12-27 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 519 | ''[[:d:Q4086764|Бильбасов, Пётр Алексеевич]]'' | | | | data-sort-value="1834" | 1834-09-23 | [[Полтава]] | data-sort-value="1910" | 1910 | |- | style='text-align:right'| 520 | ''[[:d:Q4086840|Nikolay Bindyukov]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1946" | 1946-02-07 | [[Гомель өлкәсе|Һомел өлкәсе]] | | |- | style='text-align:right'| 521 | ''[[:d:Q4087046|Mikhail Birman]]'' | | [[математик]]<br/>[[инженер]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1928" | 1928-01-17 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2009" | 2009-07-02 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 522 | ''[[:d:Q4088747|Yevgeni Bobrov]]'' | 1925 | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q1907198|таксанамис]]'' | [[РФАнең В. Л. Комаров исемендәге Ботаника институтының Ботаник урманы|Питырбур ботаника бакчасы]]<br/>''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1902" | 1902-03-02 | [[Тверь]] | data-sort-value="1983" | 1983-02-28 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 523 | ''[[:d:Q4088845|Stefan Bobrowski]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1840" | 1840-01-17 | ''[[:d:Q4455727|Terekhove]]'' | data-sort-value="1863" | 1863-04-12 | ''[[:d:Q554981|Gmina Rawicz]]''<br/>''[[:d:Q24943511|Las Łaszczyński]]'' |- | style='text-align:right'| 524 | ''[[:d:Q4088920|Dmitry Konstantinovich Bobylev]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]'' | data-sort-value="1842" | 1842-11-11 | ''[[:d:Q4361999|Pechenihy]]'' | data-sort-value="1917" | 1917-02-21 | |- | style='text-align:right'| 525 | ''[[:d:Q4088992|Boris Bogayevsky]]'' | | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>[[укытучы]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201410|РФА археология институты]]''<br/>[[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]] | data-sort-value="1882" | 1882-03-18 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1942" | 1942-05-11 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 526 | ''[[:d:Q4089291|N. N. Bogdanov-Katʹkov]]'' | | ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q10272925|agricultural engineer]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | data-sort-value="1894" | 1894-06-25 | [[Новороссийск]] | data-sort-value="1955" | 1955 | |- | style='text-align:right'| 527 | ''[[:d:Q4090480|Aleksandr Boytsov]]'' | | | ''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-09-19 | ''[[:d:Q29627089|Княжёво]]'' | | |- | style='text-align:right'| 528 | ''[[:d:Q4093138|Olga Bondareva]]'' | | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>[[математик]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1937" | 1937-04-27 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1991" | 1991-12-09 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 529 | ''[[:d:Q4093320|Adam Boniecki]]'' | | [[хокук белгече]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q516463|һиральдис]]''<br/>''[[:d:Q8963721|генеалогия белгече]]'' | | data-sort-value="1842" | 1842-11-19 | ''[[:d:Q54183|Świętokrzyskie Voivodeship]]'' | data-sort-value="1909" | 1909-06-24 | [[Варшава]] |- | style='text-align:right'| 530 | ''[[:d:Q4093379|Anatoly Osipovich Bonch-Osmolovsky]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]'' | | data-sort-value="1857" | 1857-07-10 | [[Витебск]] | data-sort-value="1930" | 1930-09-23 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 531 | ''[[:d:Q4094283|Mikhail Borovitinov]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хокук белгече]] | | data-sort-value="1874" | 1874-08-02 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1918" | 1918 | |- | style='text-align:right'| 532 | ''[[:d:Q4094529|Ivan Borodin]]'' | 1869 | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт урман-техник университеты|Сергей Миронович Киров исемендәге Санкт-Петербург дәүләт урман-техник университеты]]<br/>''[[:d:Q2466783|"Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты" федераль тикшеренү үзәге]]''<br/>''[[:d:Q112055113|Museum of Botanical Garden of V.L. Komarov Botanical Institute]]''<br/>[[Россия фәннәр академиясе]]<br/>''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]'' | data-sort-value="1847" | 1847-01-18 | [[Бөек Новгород]] | data-sort-value="1930" | 1930-03-05 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 533 | ''[[:d:Q4094630|A. K. Borozdin]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]'' | ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''<br/>''[[:d:Q24932262|Women's Pedagogical Institute]]'' | data-sort-value="1863" | 1863-04-04 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1918" | 1918-10-06 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 534 | ''[[:d:Q4095655|Mark Braginsky]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]'' | | data-sort-value="1863" | 1863-12 | [[Таганрог]] | data-sort-value="1951" | 1951 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 535 | ''[[:d:Q4095669|Vladimir Bradis]]'' | | [[математик]] | ''[[:d:Q4453265|Тверь дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1890" | 1890-12-23<br/>1890-12-11 | [[Псков]] | data-sort-value="1975" | 1975-05-23 | [[Тверь]] |- | style='text-align:right'| 536 | ''[[:d:Q4095807|Roman Brandt]]'' | 1875 | ''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q860918|эсперантист]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>[[язучы]] | ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]'' | data-sort-value="1853" | 1853-12-04 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1920" | 1920-03-02 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 537 | ''[[:d:Q4096091|Evgeny Braudo]]'' | | ''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''<br/>''[[:d:Q20198542|music historian]]''<br/>''[[:d:Q6430706|тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1350157|музыка тәнкыйтьчесе]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]] | data-sort-value="1882" | 1882-02-20<br/>1882-02-08<br/>1882-02-07 | [[Рига]] | data-sort-value="1939" | 1939-10-17<br/>1940 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 538 | ''[[:d:Q4097069|Mihhail Bronštein]]'' | | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-01-23 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2022" | 2022-04-09 | |- | style='text-align:right'| 539 | ''[[:d:Q4097099|P. Brounov]]'' | | ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q2310145|метеоролог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1852" | 1852-12-21 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1927" | 1927-04-24 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 540 | ''[[:d:Q4097434|Boris Bryunelli]]'' | | ''[[:d:Q12094958|геофизик]]'' | ''[[:d:Q4371607|Polar Geophysical Institute]]'' | data-sort-value="1913" | 1913-03-04 | [[Новороссийск]] | data-sort-value="1999" | 1999-08-13 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 541 | ''[[:d:Q4097574|Aleksandr Bryanchaninov]]'' | 1863 | | | data-sort-value="1843" | 1843-10-28 | ''[[:d:Q4369432|Pokrovskoïe (oblast de Vologda)]]'' | data-sort-value="1910" | 1910-12-26 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 542 | ''[[:d:Q4097649|Nikolai Bubnov]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3332711|медиевист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]'' | data-sort-value="1858" | 1858-01-21 | [[Киев]] | data-sort-value="1943" | 1943-10-02 | [[Любляна]] |- | style='text-align:right'| 543 | ''[[:d:Q4097652|Nicolai von Bubnov]]'' | | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q151510|Һайделберг университеты]]'' | data-sort-value="1880" | 1880-01-07 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1962" | 1962-08-04 | [[Һайделберг]] |- | style='text-align:right'| 544 | ''[[:d:Q4097690|Dmitry Bubrikh]]'' | | ''[[:d:Q16880249|диалектолог]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q13636225|Finno-Ugrist]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1890" | 1890-07-25 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1949" | 1949-11-30 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 545 | ''[[:d:Q4097975|Alexander Andreyevich Budberg]]'' | | | | data-sort-value="1853" | 1853 | [[Берлин]] | data-sort-value="1914" | 1914-04-11 | |- | style='text-align:right'| 546 | ''[[:d:Q4099004|Nikolaj Ivanovič Bulyčov]]'' | | ''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q8963721|генеалогия белгече]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]'' | | data-sort-value="1852" | 1852 | ''[[:d:Q4303548|Мосальск өязе]]'' | data-sort-value="1919" | 1919 | |- | style='text-align:right'| 547 | ''[[:d:Q4099620|Igor Burkin]]'' | | [[математик]] | ''[[:d:Q1511650|Тула дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-12-03 | [[Брянск]] | | |- | style='text-align:right'| 548 | ''[[:d:Q4100879|Boris Byzov]]'' | | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | ''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]'' | data-sort-value="1880" | 1880-07-29 | [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]] | data-sort-value="1934" | 1934-06-27 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 549 | ''[[:d:Q4100910|Aleksey Bykov]]'' | | ''[[:d:Q2004963|numismatist]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q10333969|музейчылык белгече]]'' | ''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]'' | data-sort-value="1896" | 1896 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1977" | 1977 | |- | style='text-align:right'| 550 | ''[[:d:Q4100952|Sergey Bykov]]'' | | [[хокук белгече]] | | data-sort-value="1841" | 1841-09-21 | | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 551 | ''[[:d:Q4101270|Boris Evseevitch Bychowsky]]'' | 1930 | ''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]'' | data-sort-value="1908" | 1908-08-14 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1974" | 1974-01-26 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 552 | ''[[:d:Q4102104|Alexander Vavilov]]'' | | [[математик]] | ''[[:d:Q2370801|ССРБ Фәннәр академиясе]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]] | data-sort-value="1922" | 1922-05-27 | [[Рославль районы]] | data-sort-value="1983" | 1983-10-12 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 553 | ''[[:d:Q4102606|Anatoly Vakar]]'' | | ''[[:d:Q600751|прокурор]]'' | | data-sort-value="1856" | 1856 | [[Тамбов]] | data-sort-value="1911" | 1911 | [[Варшава]] |- | style='text-align:right'| 554 | ''[[:d:Q4102913|Sigizmund Valk]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q26709887|археограф]]''<br/>''[[:d:Q635734|архивист]]''<br/>''[[:d:Q10429346|библиограф]]''<br/>[[профессор]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4407711|РФА Санкт-Петербург тарих институты]]''<br/>[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]] | data-sort-value="1887" | 1887-12-01 | [[Vilnius|Вилнүс]] | data-sort-value="1975" | 1975-02-05 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 555 | ''[[:d:Q4103162|Elena Valiyavina]]'' | | ''[[:d:Q16533|хөкемче]]'' | [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]] | data-sort-value="1966" | 1966-08-21 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 556 | ''[[:d:Q4104110|Dmitry Varshalovich]]'' | | ''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q752129|астрофизик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-08-14 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2020" | 2020-04-21 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 557 | ''[[:d:Q4104768|Olga Vasilyeva-Shvede]]'' | 1918 | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q2504617|раманис]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q2505739|испанист]]'' | ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]'' | data-sort-value="1896" | 1896-04-23<br/>1896-04-11 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | data-sort-value="1987" | 1987 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 558 | ''[[:d:Q4104976|Illarion Vasilchikov]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1881" | 1881-04-15<br/>1881-08-15 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1969" | 1969-06-03 | [[Баден-Баден]] |- | style='text-align:right'| 559 | ''[[:d:Q4105616|Irinarch Ivanovič Vvedenskij]]'' | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[укытучы]] | | data-sort-value="1813" | 1813-11-21 | [[Петровск (Сарытау өлкәсе)|Питрау]] | data-sort-value="1855" | 1855-07-14 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 560 | ''[[:d:Q4105623|Nikolai Wedensky]]'' | 1879 | ''[[:d:Q2055046|физиолог]]'' | ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]'' | data-sort-value="1852" | 1852-04-28<br/>1852 | ''[[:d:Q4195781|Иванищево (Междуреченскан кӀошт)]]'' | data-sort-value="1922" | 1922-09-16 | ''[[:d:Q4195781|Иванищево (Междуреченскан кӀошт)]]'' |- | style='text-align:right'| 561 | ''[[:d:Q4107248|Konstantin Venttsel]]'' | | [[галим]] | | data-sort-value="1857" | 1857-11-24<br/>1857-12-06 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1947" | 1947-03-10 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 562 | [[Pavel Venükov]] | | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q28664814|Изге Владимир император университеты]]'' | data-sort-value="1856" | 1856-06-02 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1916" | 1916-01-06 | [[Киев]] |- | style='text-align:right'| 563 | [[Людмила Вербицкая]] | | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q60098894|русист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1936" | 1936-06-17 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2019" | 2019-11-24 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 564 | ''[[:d:Q4107637|Georgy Vereysky]]'' | | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q1925963|рәссам-график]]''<br/>''[[:d:Q644687|иллюстратор]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q47090899|музей эшлеклесе]]'' | | data-sort-value="1886" | 1886-07-18 | [[Хмельницкий|Хмелнытскый]] | data-sort-value="1962" | 1962-12-18<br/>1962-12-19 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 565 | [[Георгий Вилинбахов]] | | ''[[:d:Q516463|һиральдис]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-04-13 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 566 | ''[[:d:Q4111502|Винекен, Александр Георгиевич]]'' | | ''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | | data-sort-value="1868" | 1868-03-20 | | data-sort-value="1917" | 1917-03-11 | |- | style='text-align:right'| 567 | ''[[:d:Q4114056|Vasily Vodovozov]]'' | | [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | | data-sort-value="1864" | 1864-12-22 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1933" | 1933-10-07 | [[Прага]] |- | style='text-align:right'| 568 | ''[[:d:Q4114848|Alexander Voznesensky]]'' | | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | ''[[:d:Q1297796|Советлар Союзы Флоты адмиралы Николай Герасимович Кузнецов исемендәге Хәрби-диңгез академиясе]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1898" | 1898-03-05 | [[Тула губернасы|Тула гөбернәсе]] | data-sort-value="1950" | 1950-10-28 | |- | style='text-align:right'| 569 | ''[[:d:Q4123169|Anatoliy Volin]]'' | | [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хокук белгече]] | | data-sort-value="1903" | 1903-07-09 | [[Төмрек]] | data-sort-value="2007" | 2007-08 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 570 | ''[[:d:Q4125619|Andrey Voronov]]'' | 1840 | [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1820" | 1820<br/>1819 | [[Петрозаводск]] | data-sort-value="1875" | 1875-11-12<br/>1875-11-22<br/>1875-12-04 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 571 | ''[[:d:Q4126430|Ivan Anatolevitsj Vostokov]]'' | | ''[[:d:Q11063|астроном]]'' | ''[[:d:Q845924|Пулково обсерваториясе]]''<br/>''[[:d:Q28664814|Изге Владимир император университеты]]''<br/>''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]'' | data-sort-value="1840" | 1840-01-04 | [[Ярославль]] | data-sort-value="1898" | 1898-01-21 | |- | style='text-align:right'| 572 | ''[[:d:Q4128774|David Vygodsky]]'' | | ''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q2505739|испанист]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[укытучы]] | | data-sort-value="1893" | 1893-09-23<br/>1893-09-22 | [[Гомель]] | data-sort-value="1943" | 1943-07-27 | ''[[:d:Q955521|Karlag]]'' |- | style='text-align:right'| 573 | ''[[:d:Q4131056|Dmitry Gavra]]'' | | ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4129748|School of Journalism & Mass Communication]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-08-25 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 574 | ''[[:d:Q4131432|Nina Gagen-Torn]]'' | | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>[[язучы]] | ''[[:d:Q4201615|РФА җәмгыять фәннәре буенча фәнни мәгълүмат институты]]'' | data-sort-value="1900" | 1900-12-02<br/>1901-12-15<br/>1901-12-02<br/>1900-12-15 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1986" | 1986-06-04<br/>1986-06-05 | [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]] |- | style='text-align:right'| 575 | ''[[:d:Q4131858|Oles Hai-Holovko]]'' | 1931 | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]'' | ''[[:d:Q2621070|Kirov Plant]]''<br/>''[[:d:Q5092648|Chervony Shliakh]]''<br/>''[[:d:Q577589|Dovzhenko Film Studios]]'' | data-sort-value="1910" | 1910-08-12 | ''[[:d:Q4363560|Pysarivka]]'' | data-sort-value="2006" | 2006-08-17 | [[Сари (Британ Колумбиясе)]] |- | style='text-align:right'| 576 | ''[[:d:Q4131962|Pavel Alexandrovich Gaydeburov]]'' | 1861 | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]'' | | data-sort-value="1841" | 1841 | [[Николаев (Николаев өлкәсе)|Мыколаив]] | data-sort-value="1893" | 1893-12-31 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 577 | ''[[:d:Q4131964|Pavel Gaydeburov]]'' | 1899 | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | ''[[:d:Q4211519|Таһиров камера театры]]''<br/>''[[:d:Q4242935|Gorky Drama Theatre]]''<br/>''[[:d:Q1186561|Е. Вахатангов исемендәге дәүләт академия театры]]'' | data-sort-value="1877" | 1877-02-15 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1960" | 1960-03-04 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 578 | ''[[:d:Q4131985|Viktor Gaydukevich]]'' | | ''[[:d:Q2468727|classical scholar]]'' | ''[[:d:Q4201536|Institute for the History of Material Culture]]'' | data-sort-value="1904" | 1904-11-12 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1966" | 1966-10-09 | [[Kireç|Киреч]] |- | style='text-align:right'| 579 | ''[[:d:Q4134006|Yevgeny Garshin]]'' | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q5758653|урта белем бирү оешмасында укытучы]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | | data-sort-value="1860" | 1860-08-27 | ''[[:d:Q4079880|Бахмут өязе]]'' | data-sort-value="1931" | 1931 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 580 | ''[[:d:Q4134732|Stepan Gedeonov]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q1776724|театр директоры]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[галим]] | | data-sort-value="1816" | 1816-06-01 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1878" | 1878-09-15 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 581 | ''[[:d:Q4134765|Nikolai Gezekhus]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''<br/>''[[:d:Q28667234|Тум император университеты]]'' | data-sort-value="1845" | 1845-01-17 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1918" | 1918-09-02 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 582 | ''[[:d:Q4134890|Semyon Geychenko]]'' | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q47090899|музей эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]'' | ''[[:d:Q4348414|Penaty estate]]''<br/>''[[:d:Q1024181|Пушкин йорты]]''<br/>''[[:d:Q211043|Russian Museum]]''<br/>''[[:d:Q4297822|Mikhaylovskoye Museum Reserve]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-02-01<br/>1903-02-14 | [[Петергоф|Петерһоф]] | data-sort-value="1993" | 1993-08-02 | ''[[:d:Q3743663|Pushkinskiye Gory]]'' |- | style='text-align:right'| 583 | ''[[:d:Q4135192|David Gendelev]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''<br/>''[[:d:Q635734|архивист]]'' | ''[[:d:Q16679924|National Archive of the Republic of Karelia]]''<br/>''[[:d:Q11870060|Karjala]]'' | data-sort-value="1920" | 1920-12-15 | [[Иске Русса]] | data-sort-value="2016" | 2016-11-01 | [[Петрозаводск]] |- | style='text-align:right'| 584 | ''[[:d:Q4135456|Alexander-Paul Henckel]]'' | | ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q3779582|микробиолог]]''<br/>''[[:d:Q12358881|альголог]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]'' | data-sort-value="1872" | 1872-07-20 | [[Vilnius|Вилнүс]] | data-sort-value="1927" | 1927-04-09 | [[Пермь]] |- | style='text-align:right'| 585 | ''[[:d:Q4135459|Aron Genkin]]'' | | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | | data-sort-value="1932" | 1932-08-24 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2015" | 2015-12-21 | |- | style='text-align:right'| 586 | ''[[:d:Q4137644|Andrey Aleksandrovich Gershun]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-10-22 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1952" | 1952-12-06 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 587 | ''[[:d:Q4138823|Vasily Gippius]]'' | | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[язучы]] | [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]] | data-sort-value="1890" | 1890-06-26<br/>1890-07-26<br/>1890-07-08 | ''[[:d:Q4339039|Ostrovsky Uyezd]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-03-01 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 588 | ''[[:d:Q4139045|Alexander Gitovich]]'' | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="1909" | 1909-03-01<br/>1909-03-14 | [[Смоленск]] | data-sort-value="1966" | 1966-08-09 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 589 | ''[[:d:Q4139628|Gleb Viktorovitsj Glebovitsj]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | | data-sort-value="1914" | 1914-01-02 | [[Бялысток|Белосток]] | data-sort-value="2011" | 2011-02-19 | [[Түбән Новгород]] |- | style='text-align:right'| 590 | ''[[:d:Q4139768|Vladislav Glinka]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q1024181|Пушкин йорты]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-02-06<br/>1903-02-19 | [[Иске Русса]] | data-sort-value="1983" | 1983-02-25 | [[Ялта]] |- | style='text-align:right'| 591 | [[Михаил Голенкин]] | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | data-sort-value="1864" | 1864-02-09 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1941" | 1941-06-15 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 592 | ''[[:d:Q4141680|Anatoly Golov]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1946" | 1946-08-16 | ''[[:d:Q4973565|Perovo]]'' | | |- | style='text-align:right'| 593 | ''[[:d:Q4142646|Gennady Goluzin]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1906" | 1906-01-24 | [[Торжок]] | data-sort-value="1952" | 1952-01-17 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 594 | ''[[:d:Q4142723|Aleksandr Goldberg]]'' | | [[галим]] | [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]] | data-sort-value="1922" | 1922-06-08 | [[Харьков]] | data-sort-value="1982" | 1982-05-04 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 595 | ''[[:d:Q4142800|Vladimir Golkhovoy]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q4127592|Soviet Student Olympiads]]''<br/>''[[:d:Q4407668|Санкт-Петербургская математическая олимпиада]]''<br/>''[[:d:Q4059142|D. K. Fadeev Academic Gymnasium]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-10-18 | [[Таллинн]] | | |- | style='text-align:right'| 596 | ''[[:d:Q4142965|Nishi Tokujirō]]'' | | ''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1847" | 1847-09-04 | [[Кагосима (шәһәр)|Кагочима]] | data-sort-value="1912" | 1912-03-13 | ''[[:d:Q11677479|Azabu-ku]]'' |- | style='text-align:right'| 597 | ''[[:d:Q4143880|Yakov Gordin]]'' | | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | ''[[:d:Q2369087|Zvezda]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-12-23 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 598 | ''[[:d:Q4144224|Tatiana Goricheva]]'' | | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q11966252|animal rights advocate]]''<br/>''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]'' | ''[[:d:Q16912766|Ženščina i Rossija]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-08-12 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2025" | 2025-09-23 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 599 | ''[[:d:Q4147116|Veniamin Tsezarevitsj Goffensjefer]]'' | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]'' | | data-sort-value="1905" | 1905-01-18 | [[Шклов|Шклоу]] | data-sort-value="1966" | 1966-05-25 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 600 | ''[[:d:Q4147800|Anatoly Granberg]]'' | | [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]'' | | data-sort-value="1904" | 1904-03-20 | | data-sort-value="1977" | 1977 | |- | style='text-align:right'| 601 | ''[[:d:Q16400688|Vigen Sargsyan]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | | data-sort-value="1975" | 1975-05-10 | [[Ереван]] | | |- | style='text-align:right'| 602 | ''[[:d:Q16403347|Alfred Maurer]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[адвокат]] | | data-sort-value="1888" | 1888-12-02 | [[Таллинн]] | data-sort-value="1954" | 1954-09-20 | [[Стокгольм]] |- | style='text-align:right'| 603 | ''[[:d:Q16403378|Johannes Piiper]]'' | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q3578589|әйләнә-тирә мохит саклаучысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]'' | ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]'' | data-sort-value="1882" | 1882-04-12 | [[Таллинн]] | data-sort-value="1973" | 1973-10-05 | [[Тарту]] |- | style='text-align:right'| 604 | ''[[:d:Q16403395|Osvald Kivi]]'' | | ''[[:d:Q10429346|библиограф]]'' | | data-sort-value="1920" | 1920-07-16 | | data-sort-value="2004" | 2004-08-19 | |- | style='text-align:right'| 605 | ''[[:d:Q16403551|Fyodor Klement]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-06-12<br/>1903 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1973" | 1973-06-28<br/>1973 | [[Тарту]] |- | style='text-align:right'| 606 | ''[[:d:Q16403789|Endel Ploom]]'' | | ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>''[[:d:Q20528553|emeriitdotsent]]'' | ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-05-13 | ''[[:d:Q25522782|Rõuge Rural Municipality]]'' | data-sort-value="2025" | 2025-01-09 | |- | style='text-align:right'| 607 | ''[[:d:Q16405174|Pärtel Haliste]]'' | 1916 | ''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]'' | data-sort-value="1890" | 1890-03-21 | [[Һагери күла]] | data-sort-value="1944" | 1944-06-10 | [[Фин култыгы]] |- | style='text-align:right'| 608 | ''[[:d:Q16405296|Jüri Nuut]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q2998308|cosmologist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | data-sort-value="1892" | 1892-07-10 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1952" | 1952-05-31 | [[Таллинн]] |- | style='text-align:right'| 609 | ''[[:d:Q16405806|August Ratiste]]'' | | [[полковник]]<br/>[[офицер]]<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | | data-sort-value="1893" | 1893-12-25 | ''[[:d:Q2989844|Audru]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-04-10 | [[Буэнос-Айрес]] |- | style='text-align:right'| 610 | ''[[:d:Q16406346|Maere Reidla]]'' | | ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q3126128|генетик]]'' | | data-sort-value="1955" | 1955-03-24 | ''[[:d:Q1778301|Muhu]]'' | | |- | style='text-align:right'| 611 | ''[[:d:Q16406886|Irina Ristmägi]]'' | | [[Jurnalist|журналист]] | | data-sort-value="1940" | 1940-02-08 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 612 | ''[[:d:Q16407426|Herman Maim]]'' | | [[офицер]]<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | | data-sort-value="1894" | 1894-04-20 | [[Тарту]] | data-sort-value="1922" | 1922-10-21 | [[Тарту]] |- | style='text-align:right'| 613 | ''[[:d:Q16414100|Näsiman Yaqublu]]'' | 1986 | [[галим]] | | data-sort-value="1962" | 1962-02-22 | ''[[:d:Q249226|Zangilan]]'' | data-sort-value="2024" | 2024-08-25 | ''[[:d:Q1996181|Fuzuli]]'' |- | style='text-align:right'| 614 | ''[[:d:Q16437559|Ivan Anichkov]]'' | | [[галим]] | | data-sort-value="1863" | 1863-02-19 | [[Боровичи]] | data-sort-value="1921" | 1921-08-10 | [[Бөек Новгород]] |- | style='text-align:right'| 615 | ''[[:d:Q16443304|Algirdas Ambrazevičius]]'' | | [[математик]] | | data-sort-value="1952" | 1952-09-01 | | data-sort-value="2023" | 2023-04-13 | |- | style='text-align:right'| 616 | ''[[:d:Q16450242|Edvardas Turauskas]]'' | | ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q17351648|гәҗит мөхәррире]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | | data-sort-value="1896" | 1896-10-30 | ''[[:d:Q2614763|Endriejavas]]'' | data-sort-value="1966" | 1966-09-12 | [[Нантер]]<br/>[[Париж]] |- | style='text-align:right'| 617 | ''[[:d:Q16453500|Jonas Beržanskis]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | data-sort-value="1862" | 1862-08-25<br/>1862-07-25 | ''[[:d:Q16469833|Pluogai]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-07-12 | [[Каунас]] |- | style='text-align:right'| 618 | ''[[:d:Q16453771|Jonas Valaitis]]'' | | [[Jurnalist|журналист]] | | data-sort-value="1888" | 1888-01-02 | ''[[:d:Q32155805|Naudžiai]]'' | data-sort-value="1984" | 1984-01-05 | [[Флорида (штат)|Флорида]] |- | style='text-align:right'| 619 | ''[[:d:Q16454524|Jurgis Smolskis]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1881" | 1881-05-03 | ''[[:d:Q16455148|Kamajai]]'' | data-sort-value="1919" | 1919-07-06 | ''[[:d:Q12667930|Pakriaunys]]'' |- | style='text-align:right'| 620 | ''[[:d:Q16465127|Mykolas Januškevičius]]'' | | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | | data-sort-value="1886" | 1886-02-03 | ''[[:d:Q5620556|Вилкомир өязе]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-12-04 | [[Каунас]] |- | style='text-align:right'| 621 | ''[[:d:Q16471695|Ruvimas Rubinšteinas]]'' | | [[адвокат]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | | data-sort-value="1891" | 1891 | ''[[:d:Q189157|Утәна]]'' | data-sort-value="1967" | 1967 | [[Tel-Äviv|Тел-Әвив]] |- | style='text-align:right'| 622 | ''[[:d:Q16473114|Stanislovas Raila]]'' | | [[адвокат]] | | data-sort-value="1844" | 1844 | ''[[:d:Q16469770|Plaučiškiai]]'' | data-sort-value="1918" | 1918 | ''[[:d:Q805554|Балта]]'' |- | style='text-align:right'| 623 | ''[[:d:Q16477045|Vytautas Jonas Gylys]]'' | | ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[хокук белгече]] | | data-sort-value="1886" | 1886-01-26 | ''[[:d:Q935042|Griškabūdis]]'' | data-sort-value="1959" | 1959 | [[Торонто]] |- | style='text-align:right'| 624 | ''[[:d:Q16477157|Vytautas Statulevičius]]'' | | [[математик]] | ''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-11-27 | ''[[:d:Q12650933|Bikūnai]]'' | data-sort-value="2003" | 2003-11-23 | [[Каунас]] |- | style='text-align:right'| 625 | ''[[:d:Q16495223|Şuluu Sat]]'' | | [[галим]]<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | [[Тыва дәүләт университеты]] | data-sort-value="1926" | 1926-09-15 | ''[[:d:Q918362|Ulug-Khemsky District]]'' | data-sort-value="1992" | 1992-05-18 | |- | style='text-align:right'| 626 | ''[[:d:Q16495874|Solomon Adlivankin]]'' | 1940s | [[галим]]<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q4076509|Balashov branch of Saratov State University]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-12-29 | [[Минск]] | data-sort-value="1985" | 1985-04-14 | [[Пермь]] |- | style='text-align:right'| 627 | ''[[:d:Q16536129|Yakov Yakovlevich Belsen]]'' | | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q15296811|рәсемче]]''<br/>''[[:d:Q11569986|гравюра рәссамы]]''<br/>''[[:d:Q644687|иллюстратор]]''<br/>''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]'' | | data-sort-value="1870" | 1870-09-18 | ''[[:d:Q19830445|Patkino]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-09-29 | [[Нью-Йорк]] |- | style='text-align:right'| 628 | ''[[:d:Q16540227|Dmitry Lyubimov]]'' | | ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | | data-sort-value="1864" | 1864-02-23 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1942" | 1942-09-27 | [[Париж]] |- | style='text-align:right'| 629 | ''[[:d:Q16560490|Ivan Chistyakov]]'' | | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | | data-sort-value="1865" | 1865-07-27 | | data-sort-value="1939" | 1939-05-15 | [[Луцк|Лутск]] |- | style='text-align:right'| 630 | ''[[:d:Q16593931|Elena Georgievna Dozortseva]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q4304064|Мәскәү дәүләт психология һәм педагогика университеты]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-01-25 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 631 | ''[[:d:Q16593994|Sofiya Ivanchina-Pisarevna]]'' | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''<br/>''[[:d:Q16061291|стоматолог]]'' | | data-sort-value="1861" | 1861 | [[Чернигов губернасы]] | data-sort-value="1946" | 1946 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 632 | ''[[:d:Q16615710|Witold Nowodworski]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | ''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]''<br/>''[[:d:Q7042257|Николай Гоголь исемендәге Нижын дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1861" | 1861-06-02 | ''[[:d:Q131673807|Лемна]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-11-25 | [[Vilnius|Вилнүс]] |- | style='text-align:right'| 633 | ''[[:d:Q16626667|Georgy Barsanov]]'' | | [[галим]] | | data-sort-value="1907" | 1907-12-16 | [[Сарытау]] | data-sort-value="1991" | 1991-11-13 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 634 | ''[[:d:Q16627220|Pavel Bogoslovsky]]'' | | [[галим]] | [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]] | data-sort-value="1890" | 1890-06-17 | [[Пермь губернасы]] | data-sort-value="1966" | 1966-03-28 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 635 | ''[[:d:Q16629246|Nikolaij Aleksandrovič Warneck]]'' | 1844 | ''[[:d:Q10872101|анатом]]''<br/>''[[:d:Q2055046|физиолог]]'' | [[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]] | data-sort-value="1821" | 1821-03-30<br/>1823 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1897" | 1897-11-09<br/>1876 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 636 | ''[[:d:Q16629991|Nikolay von Vessel]]'' | | [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q11774202|эссеист]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | | data-sort-value="1834" | 1834-01-22<br/>1834-02-03 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1906" | 1906-06-03<br/>1906-06-16 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 637 | ''[[:d:Q16635502|Василий Павлович Гайдебуров]]'' | | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]'' | | data-sort-value="1866" | 1866 | [[Россия империясе]] | data-sort-value="1940" | 1940 | |- | style='text-align:right'| 638 | ''[[:d:Q16635648|Aleksandr Lʹvovich Galʹperin]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]'' | ''[[:d:Q14404494|М. В. Фрунзе исемендәге хәрби академия]]'' | data-sort-value="1896" | 1896-06-05 | [[Бакы]] | data-sort-value="1960" | 1960-08-12 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 639 | ''[[:d:Q16639840|Moisey Grinblat]]'' | 1930 | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]'' | ''[[:d:Q13132932|Third Belarusian State Theatre]]''<br/>''[[:d:Q4201526|Institute of History of the National Academy of Sciences of Belarus]]''<br/>''[[:d:Q17043280|Kandrat Krapiva Institute of Art Studies, Ethnography and Folklore]]''<br/>''[[:d:Q2027201|Беларусь дәүләт педагогия университеты]]''<br/>''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-03-16 | [[Минск]] | data-sort-value="1983" | 1983-07-04 | [[Минск]] |- | style='text-align:right'| 640 | ''[[:d:Q16652767|Olga Zavyalova]]'' | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q15255771|синолог]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | ''[[:d:Q4201389|Institute of China and Contemporary Asia of the Russian Academy of Sciences]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-12-04 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 641 | ''[[:d:Q16655357|Vasily Ilyin]]'' | 1912 | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]'' | ''[[:d:Q31519|Карл университеты]]''<br/>''[[:d:Q1989628|Олесь Һончар исемендәге Днепропетровск милли университеты]]''<br/>[[Вена университеты]]<br/>''[[:d:Q875788|Инсбрук университеты]]''<br/>''[[:d:Q936476|Central University of Venezuela]]'' | data-sort-value="1888" | 1888-10-17 | ''[[:d:Q4371572|Polyany]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-08-10 | [[Каракас]] |- | style='text-align:right'| 642 | ''[[:d:Q16655371|Olga Igorevna Ilinskaja]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q1130457|С. А. Герасимов исемендәге Бөтенрусия дәүләт кинематография институты]]'' | data-sort-value="1911" | 1911-04-16 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1986" | 1986 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 643 | ''[[:d:Q16663406|Natalia Kind]]'' | 1939 | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[галим]] | ''[[:d:Q60824755|TSNIGRI]]''<br/>''[[:d:Q4127500|A.P. Karpinsky Russian Geological Research Institute]]''<br/>''[[:d:Q4135690|Geological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q4063897|Amakinskaya Geological Exploration Expedition]]'' | data-sort-value="1917" | 1917-07-08 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1992" | 1992-02-13 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 644 | ''[[:d:Q16665788|Nikolay Korevo]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[хокук белгече]] | | data-sort-value="1860" | 1860-06-12 | | data-sort-value="1935" | 1935-05-03 | [[Париж]] |- | style='text-align:right'| 645 | ''[[:d:Q16668650|Kubanychbek Kulmatov]]'' | | ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | ''[[:d:Q1964642|Кыргыз милли университеты]]'' | data-sort-value="1963" | 1963-02-14 | [[Бишкәк]] | | |- | style='text-align:right'| 646 | ''[[:d:Q16676339|Nikolay Micklucho-Macklay]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | data-sort-value="1915" | 1915-11-02 | [[Киев]] | data-sort-value="1975" | 1975-04-08 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 647 | ''[[:d:Q16686067|Valeri Petrenko]]'' | | ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]'' | ''[[:d:Q4201536|Institute for the History of Material Culture]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-12-19 | [[Яңа Ладога]] | data-sort-value="1991" | 1991-09-09 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 648 | ''[[:d:Q16686113|Yevgeniya Petrova]]'' | | [[галим]]<br/>''[[:d:Q780596|exhibition curator]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q17391638|сәнгать теоретигы]]''<br/>''[[:d:Q4164507|сәнгать тәнкыйтьчесе]]''<br/>''[[:d:Q10333969|музейчылык белгече]]'' | ''[[:d:Q211043|Russian Museum]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-02-13 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2025" | 2025-12-14 | |- | style='text-align:right'| 649 | ''[[:d:Q16686793|Aleksandr Pokrovsky]]'' | | ''[[:d:Q55389138|library scientist]]''<br/>''[[:d:Q182436|китапханәче]]'' | | data-sort-value="1879" | 1879-06-02<br/>1879-06-14 | [[Түбән Новгород]] | data-sort-value="1942" | 1942-08-29 | [[Төрекмәнабад]] |- | style='text-align:right'| 650 | ''[[:d:Q16693171|Yevgeniya Rukhina]]'' | | [[галим]] | | data-sort-value="1909" | 1909-01-16 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1992" | 1992-11-24 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 651 | ''[[:d:Q16694956|Danylo Vorontsov]]'' | | ''[[:d:Q3332438|medical specialist]]'' | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | data-sort-value="1886" | 1886-12-24 | [[Славгарад|Слауһарад]] | data-sort-value="1965" | 1965 | [[Киев]] |- | style='text-align:right'| 652 | ''[[:d:Q16697336|Сетров, Михаил Иванович]]'' | | [[галим]] | | data-sort-value="1932" | 1932-10-01 | | | |- | style='text-align:right'| 653 | ''[[:d:Q16697746|Pavel Simoni]]'' | | [[галим]] | | data-sort-value="1859" | 1859-12-02 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1939" | 1939-03-17 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 654 | ''[[:d:Q16701618|Клепачівський Костянтин Йосипович]]'' | | ''[[:d:Q1979607|финансист]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q806798|банкир]]'' | | data-sort-value="1888" | 1888-10-12 | ''[[:d:Q4324086|Novoivanivka]]'' | data-sort-value="1979" | 1979-05-14 | [[Филадельфия|Филаделфия]] |- | style='text-align:right'| 655 | ''[[:d:Q16702893|Nikolai G. Sudovikov]]'' | | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q19356817|петролог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]] | data-sort-value="1903" | 1903-12-26 | [[Акъяр]] | data-sort-value="1966" | 1966-07-29 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 656 | ''[[:d:Q16706015|Konstantin Timiryov]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1871" | 1871-12-28 | | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 657 | ''[[:d:Q16706271|Vasily Titov]]'' | | ''[[:d:Q806798|банкир]]''<br/>[[менеджер]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q1979607|финансист]]'' | | data-sort-value="1960" | 1960-12-30 | [[Ленинград өлкәсе]] | | |- | style='text-align:right'| 658 | ''[[:d:Q16706791|Vsevolod Tomashevsky]]'' | | [[галим]] | | data-sort-value="1891" | 1891-09-13 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1927" | 1927-02-14 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 659 | ''[[:d:Q16708284|Լև Միլխ]]'' | | ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | ''[[:d:Q1144530|Southwestern Railways]]''<br/>''[[:d:Q166574|Odesa Railways]]'' | data-sort-value="1896" | 1896 | ''[[:d:Q134712|Шәүләй]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-04-13 | [[Одесса]] |- | style='text-align:right'| 660 | ''[[:d:Q16708344|Grigory Tulchinsky]]'' | | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q4407698|Санкт-Петербург дәүләт мәдәният институты]]''<br/>''[[:d:Q4407733|Россия фәннәр академиясенең Санкт-Петербург фәнни үзәге]]''<br/>[[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]] | data-sort-value="1947" | 1947-08-03 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 661 | ''[[:d:Q16710634|Fjodor Nikolajewitsch Ustrjalow]]'' | | [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[Драматурглар|драматург]] | | data-sort-value="1836" | 1836-08-31 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1885" | 1885-02-03 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 662 | ''[[:d:Q16711664|Сергей Иванович Плаксин]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | data-sort-value="1854" | 1854 | | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 663 | ''[[:d:Q16713494|Харитонов Константин Петрович]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1881" | 1881-06-16 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1942" | 1942 | |- | style='text-align:right'| 664 | ''[[:d:Q16714885|Ivan Petrovich Khrushchov]]'' | | ''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q5758653|урта белем бирү оешмасында укытучы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]'' | ''[[:d:Q28664814|Изге Владимир император университеты]]'' | data-sort-value="1841" | 1841-08-20 | [[Кострома губернасы]] | data-sort-value="1904" | 1904-08-08 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 665 | ''[[:d:Q16718054|Степченко, Фёдор Петрович]]'' | | ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1909" | 1909-05-16 | ''[[:d:Q4424986|Smolensk Uyezd]]'' | data-sort-value="1978" | 1978-04-04 | [[Tbilisi|Тбилиси]] |- | style='text-align:right'| 666 | ''[[:d:Q16718191|Георгий Чефранов]]'' | 1952 | [[галим]] | ''[[:d:Q2324386|Көньяк федераль университетының Таганрог технология институты]]'' | data-sort-value="1922" | 1922-02-27 | [[Охтырка]] | data-sort-value="1991" | 1991-04-01 | [[Таганрог]] |- | style='text-align:right'| 667 | ''[[:d:Q16718388|Yury Chirva]]'' | | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | ''[[:d:Q2381477|Россия дәүләт сәхнә сәнгатьләре институты]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-11-06 | | data-sort-value="2022" | 2022-12-21 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 668 | ''[[:d:Q16720412|Isaak Moiseyevich Trotsky]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q4070678|Archaeographic Commission]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1903" | 1903 | [[Одесса]] | data-sort-value="1937" | 1937-11-04 | [[Сандармох]] |- | style='text-align:right'| 669 | ''[[:d:Q16721147|Nikolaï Choulguine]]'' | | | | data-sort-value="1855" | 1855-10-14 | [[Биштау|Пятигорск]] | data-sort-value="1937" | 1937-01-15 | [[Пало-Альто]] |- | style='text-align:right'| 670 | ''[[:d:Q16722108|Isaak Abramovitsj Hmelnitskiy]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]'' | data-sort-value="1861" | 1861-07-01 | [[Павлоград (Украина)|Павлоһрад]] | data-sort-value="1941" | 1941 | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] |- | style='text-align:right'| 671 | ''[[:d:Q16727276|Andrei Yappa]]'' | | [[галим]]<br/>''[[:d:Q842811|диетолог]]'' | | data-sort-value="1885" | 1885-05-02 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1952" | 1952-01-25 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 672 | ''[[:d:Q16890502|Vasily Astratov]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]'' | ''[[:d:Q823917|Шеффилд университеты]]''<br/>''[[:d:Q1783178|University of North Carolina at Charlotte]]'' | data-sort-value="1953" | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 673 | ''[[:d:Q16980771|Sergey Bobkov]]'' | | [[математик]] | ''[[:d:Q238101|Миннесота университеты]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-03-15 | [[Воркута]] | | |- | style='text-align:right'| 674 | ''[[:d:Q16989903|Juri Poutanen]]'' | 1987 | ''[[:d:Q11063|астроном]]'' | ''[[:d:Q501841|Турку үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q1357517|Оулу университеты]]''<br/>''[[:d:Q221645|Стокгольм университеты]]''<br/>[[Уппсала университеты]] | data-sort-value="1965" | 1965-07-16 | ''[[:d:Q4104021|Vartemyagi]]'' | | |- | style='text-align:right'| 675 | ''[[:d:Q17043310|Vladimir Krylov]]'' | | [[математик]] | ''[[:d:Q17043282|Institute of Physics and Mathematics of the Academy of Sciences of the BSSR]]''<br/>[[Математика Институты (Беларусь Милли Фәннәр Академиясе)]]<br/>''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1902" | 1902-12-14 | ''[[:d:Q4239659|Krasnyy Yar]]'' | data-sort-value="1994" | 1994-08-31 | [[Минск]] |- | style='text-align:right'| 676 | ''[[:d:Q17043521|Vladimir Vafiadi]]'' | 1941 | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]'' | data-sort-value="1911" | 1911-01-10 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1986" | 1986-05-17 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 677 | ''[[:d:Q17044078|Hieronim Drucki-Lubecki]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1861" | 1861-10-05 | [[Пинск]] | data-sort-value="1919" | 1919-12-31 | [[Варшава]] |- | style='text-align:right'| 678 | ''[[:d:Q17044759|Kusièl‘ Solomonovič Šifrin]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q12094958|геофизик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q4139127|The Voeikov Main Geophysical Observatory]]''<br/>''[[:d:Q7498982|РФА океанбелем институты]]''<br/>''[[:d:Q766145|Орегон университеты]]'' | data-sort-value="1918" | 1918-07-26 | [[Мсцислав]] | data-sort-value="2011" | 2011 | [[Олбани (Орегон)]] |- | style='text-align:right'| 679 | ''[[:d:Q17044835|Mark Konstantinovich Gavurin]]'' | | [[математик]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1911" | 1911-11-16 | [[Мир (Карэлицкий районы)|Мир]] | data-sort-value="1992" | 1992-04-11 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 680 | ''[[:d:Q17045208|Edmund Viaryha]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1840" | 1840 | ''[[:d:Q2026687|Verkiai]]'' | data-sort-value="1902" | 1902-09-23 | [[Амнишава]] |- | style='text-align:right'| 681 | ''[[:d:Q17057129|Alexander Stange]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1854" | 1854-08-13 | [[Могилёв]] | data-sort-value="1932" | 1932-11-13 | [[Минеральные Воды]] |- | style='text-align:right'| 682 | ''[[:d:Q17057251|Lev Alexandrovitch Velikhov]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1875" | 1875-01-17 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1942" | 1942 | ''[[:d:Q56507866|gulag camp]]'' |- | style='text-align:right'| 683 | ''[[:d:Q17115911|I. M. Panʹshyna]]'' | 1952 | [[галим]] | ''[[:d:Q211043|Russian Museum]]''<br/>''[[:d:Q2584571|Беларусь Республикасының Милли сәнгать музее]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-04-25 | [[Устюжна]] | data-sort-value="2010" | 2010-09-12 | |- | style='text-align:right'| 684 | ''[[:d:Q17116411|Aleksandr Fursenko]]'' | 1924 | ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]'' | ''[[:d:Q4127500|A.P. Karpinsky Russian Geological Research Institute]]''<br/>''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''<br/>''[[:d:Q17043277|Institute of Geological Sciences of the National Academy of Sciences of Belarus]]''<br/>''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201625|Trofimuk Institute of Petroleum Geology and Geophysics, Siberian Branch of Russian Academy of Sciences (IPGG SB RAS)]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-01-18 | [[Акмәсҗит]] | data-sort-value="1975" | 1975-09-30 | [[Новосибирск]] |- | style='text-align:right'| 685 | ''[[:d:Q17116428|Віктар Чавусаў]]'' | 1899 | [[Jurnalist|журналист]] | ''[[:d:Q122965758|Минский курьер]]'' | data-sort-value="1871" | 1871-07-30 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1920" | 1920 | |- | style='text-align:right'| 686 | ''[[:d:Q17233200|Viktor Zaiika]]'' | 1958 | ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q11710359|гидробиолог]]''<br/>''[[:d:Q4205432|ихтиолог]]'' | ''[[:d:Q138786470|Байкальская лимнологическая станция АН СССР]]''<br/>''[[:d:Q4261806|Limnological Institute]]''<br/>''[[:d:Q16695629|Sevastopol Biological Station]]''<br/>''[[:d:Q7263671|A.O. Kovalevsky Institute of Biology of the Southern Seas]]''<br/>''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-05-02 | [[Улан-Удэ]] | data-sort-value="2014" | 2014-02-22 | [[Акъяр]] |- | style='text-align:right'| 687 | [[Владимир Кривош-Неманич]] | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q15442776|cryptographer]]''<br/>''[[:d:Q18810149|эстинугрыф]]'' | | data-sort-value="1865" | 1865-07-01 | ''[[:d:Q370265|Врбиса]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-08-04 | [[Уфа]] |- | style='text-align:right'| 688 | ''[[:d:Q17327859|Dadash-Bakhman-ogly Ragimov]]'' | | ''[[:d:Q4205432|ихтиолог]]'' | ''[[:d:Q16418547|ANAS Institute of Zoology]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-01-20 | [[Сийов]] | data-sort-value="1992" | 1992 | [[Бакы]] |- | style='text-align:right'| 689 | ''[[:d:Q17361685|Tibor Faragó]]'' | 1972 | [[математик]]<br/>''[[:d:Q16529590|environmental scientist]]''<br/>''[[:d:Q720858|җәмгыять экологиясе]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | data-sort-value="1948" | 1948-12-09 | [[Будапешт]] | | |- | style='text-align:right'| 690 | ''[[:d:Q17394732|Иван Владимирович Кривушин]]'' | | | [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 691 | ''[[:d:Q17426809|Viktor Prokopyev]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q805777|Иммануил Кант ис. Балтыйк федераль университеты]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-12-11 | [[Петергоф|Петерһоф]] | data-sort-value="2008" | 2008-06-10 | [[Калининград]] |- | style='text-align:right'| 692 | ''[[:d:Q17427788|Nadezhda Rykova]]'' | 1925 | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]] | data-sort-value="1901" | 1901-12-16 | [[Акмәсҗит]] | data-sort-value="1996" | 1996-10-10 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 693 | ''[[:d:Q17446900|Julius Vambola]]'' | 1907 | ''[[:d:Q50995749|спорт белән бәйле кеше]]''<br/>''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q13381376|авыл атлетикачы]]''<br/>''[[:d:Q10843402|йөзүче]]'' | | data-sort-value="1876" | 1876-12-04 | [[Таллинн]] | data-sort-value="1949" | 1949-06-25 | [[Таллинн]] |- | style='text-align:right'| 694 | ''[[:d:Q17489542|Grigori Mints]]'' | | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q18602542|Stanford University Philosophy Department]]''<br/>[[Stenford universitetı|Стенфорд университеты]]<br/>''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-06-07 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2014" | 2014-05-29 | [[Пало-Альто]] |- | style='text-align:right'| 695 | ''[[:d:Q17494869|Dmitry Fedotov]]'' | 1910 | ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q3055126|энтомолог]]'' | [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]]<br/>''[[:d:Q4201691|Россия фәннәр академиясенең Алексей Николаевич Северцов исемендәге Экология һәм эволюция мәсьәләләре институты]]''<br/>''[[:d:Q1975612|А. А. Борисяк исемендәге РФА Палеонтология институты]]'' | data-sort-value="1888" | 1888-10-30 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1972" | 1972-09-25 | |- | style='text-align:right'| 696 | ''[[:d:Q17495028|Nikolay Yeliseyev]]'' | 1924 | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q18342390|петрограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''<br/>''[[:d:Q112134160|геолог-картограф]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201468|Institute of Precambrian Geology and Geochronology]]'' | data-sort-value="1897" | 1897-12-07 | [[Самар]] | data-sort-value="1966" | 1966-06-24 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 697 | ''[[:d:Q17505198|Jan Janovich Lus]]'' | 1923 | ''[[:d:Q3126128|генетик]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q498407|Латвия университеты]]'' | data-sort-value="1897" | 1897-12-06 | ''[[:d:Q8080298|Ķoņi Parish]]'' | data-sort-value="1979" | 1979-08-10 | [[Рига]] |- | style='text-align:right'| 698 | ''[[:d:Q17581383|Isaĭ Gurevich]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q56837|«МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты]]'' | data-sort-value="1912" | 1912-07-13 | [[Рига]] | data-sort-value="1992" | 1992-12-06 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 699 | ''[[:d:Q17617302|Ėngelʹs Matveevich Chudinov]]'' | | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-10-13 | [[Сарапул]] | data-sort-value="1980" | 1980-07-04 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 700 | ''[[:d:Q17617327|Vladimir Obukh]]'' | | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | | data-sort-value="1870" | 1870-03-25 | ''[[:d:Q19686109|Свибло]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-06-14 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 701 | ''[[:d:Q21497315|Mieczysław Stanisław Popławski]]'' | | ''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q175529|Лүблин катулик үнивирситите]]'' | data-sort-value="1893" | 1893-12-20 | [[Одесса]] | data-sort-value="1946" | 1946-12-29 | ''[[:d:Q745059|Отвотск]]'' |- | style='text-align:right'| 702 | ''[[:d:Q21499563|Michał Węsławski]]'' | | [[адвокат]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q15264424|city president]]''<br/>[[хокук белгече]] | | data-sort-value="1849" | 1849-09-17 | ''[[:d:Q13192019|Gegrėnai]]'' | data-sort-value="1917" | 1917-08-22 | [[Vilnius|Вилнүс]] |- | style='text-align:right'| 703 | ''[[:d:Q21508299|E. M. Cheissin]]'' | 1930 | ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q38691646|protozoologist]]''<br/>''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''<br/>''[[:d:Q4361461|Петрозаводск дәүләт университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1907" | 1907-09-17 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1968" | 1968-06-26 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 704 | ''[[:d:Q21509711|V.K. Dagaeva]]'' | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]'' | data-sort-value="1896" | 1896-07-18 | | data-sort-value="1947" | 1947<br/>1947-01 | |- | style='text-align:right'| 705 | ''[[:d:Q21509785|Afanasij Nikolaevich Danilov]]'' | 1911 | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | [[РФАнең В. Л. Комаров исемендәге Ботаника институтының Ботаник урманы|Питырбур ботаника бакчасы]]<br/>''[[:d:Q894660|National Botanical Garden of Georgia]]''<br/>''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''<br/>''[[:d:Q47836406|Высшие женские естественно-научные курсы]]''<br/>''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]'' | data-sort-value="1903" | 1903<br/>1879-08-05 | [[Витебск]] | data-sort-value="1942" | 1942<br/>1942-01 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 706 | ''[[:d:Q21513251|Elena Fedorowna Florovskaya]]'' | 1928 | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1902" | 1902 | | data-sort-value="1968" | 1968 | |- | style='text-align:right'| 707 | ''[[:d:Q21514669|Leonid Strakhovsky]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | [[Harvard universitetı|Гарвард университеты]]<br/>''[[:d:Q180865|Торонто университеты]]'' | data-sort-value="1898" | 1898-05-15<br/>1898 | [[Ырынбур]] | data-sort-value="1963" | 1963-04-24<br/>1963 | [[Торонто]] |- | style='text-align:right'| 708 | ''[[:d:Q21523084|Vladimir I. Poljansky]]'' | 1930 | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''<br/>''[[:d:Q112055113|Museum of Botanical Garden of V.L. Komarov Botanical Institute]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1907" | 1907 | | data-sort-value="1959" | 1959 | |- | style='text-align:right'| 709 | ''[[:d:Q21530432|Elena Zernova]]'' | | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[профессор]] | | data-sort-value="1951" | 1951 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 710 | ''[[:d:Q21534250|Фирсова, Софья Михайловна]]'' | | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | ''[[:d:Q4407705|Профессор М. А. Бонч-Бруевич исемендәге Санкт-Петербург дәүләт телекоммуникацияләр университеты]]'' | data-sort-value="1919" | 1919 | [[Янавичы]] | data-sort-value="1999" | 1999 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 711 | ''[[:d:Q21534466|Ушатский, Вячеслав Николаевич]]'' | | [[галим]] | | data-sort-value="1918" | 1918-09-20 | [[Латвия]] | data-sort-value="2001" | 2001 | |- | style='text-align:right'| 712 | ''[[:d:Q21534865|Βλαντίμιρ Σμιρνόφ]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q19909099|Кардиология милли медицина тикшеренү үзәге]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-05-17 | [[Чиләбе]] | data-sort-value="2021" | 2021-09-27 | |- | style='text-align:right'| 713 | ''[[:d:Q21534871|Georgy Slyusarev]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]'' | data-sort-value="1896" | 1896-09-04 | | data-sort-value="1987" | 1987 | |- | style='text-align:right'| 714 | ''[[:d:Q21606848|Ilariya Raykova]]'' | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[РФАнең В. Л. Комаров исемендәге Ботаника институтының Ботаник урманы|Питырбур ботаника бакчасы]]<br/>''[[:d:Q4397938|Russian Academy of Sciences (1917–1925)]]''<br/>''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q2466783|"Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты" федераль тикшеренү үзәге]]''<br/>''[[:d:Q131378790|Памирская биологическая станция]]'' | data-sort-value="1896" | 1896-09-17 | [[Истәраушан]] | data-sort-value="1981" | 1981-10-24 | [[Ташкент]] |- | style='text-align:right'| 715 | ''[[:d:Q21608646|Elena Alexandrovna Selivanova-Gorodkova]]'' | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]'' | data-sort-value="1902" | 1902 | | data-sort-value="1965" | 1965 | |- | style='text-align:right'| 716 | ''[[:d:Q21610449|Tamara Evgenievna Teplyakova]]'' | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | | data-sort-value="1954" | 1954-08-17 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 717 | ''[[:d:Q21635258|Mark Avsaragov]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]'' | | data-sort-value="1888" | 1888-10-24 | [[Дигора]] | data-sort-value="1937" | 1937-06-05 | [[Владикавказ]] |- | style='text-align:right'| 718 | ''[[:d:Q21635384|Vasily Aleksandrov]]'' | 1912 | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | ''[[:d:Q894660|National Botanical Garden of Georgia]]''<br/>''[[:d:Q37008|Тбилиси дәүләт унивирситеты]]''<br/>''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q2466783|"Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты" федераль тикшеренү үзәге]]''<br/>''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]'' | data-sort-value="1887" | 1887-05-24 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1964" | 1964-01-16 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 719 | ''[[:d:Q21635716|Mikhail Afanasyev]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q38178366|Император тыйб-хирургия академиясе]]'' | data-sort-value="1850" | 1850 | | data-sort-value="1910" | 1910 | |- | style='text-align:right'| 720 | ''[[:d:Q21636808|Густаў Густававіч Вейдэнбаум]]'' | | ''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]'' | | data-sort-value="1847" | 1847 | | data-sort-value="1878" | 1878-01-21 | |- | style='text-align:right'| 721 | ''[[:d:Q21639201|Konstantin Sergejevič Jevstrop‘jev]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]'' | data-sort-value="1906" | 1906-11-03 | | data-sort-value="1972" | 1972-03-08 | |- | style='text-align:right'| 722 | ''[[:d:Q21644171|L. L. Rakov]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]'' | ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]'' | data-sort-value="1904" | 1904-08-09 | [[Якутск]] | data-sort-value="1970" | 1970-02-08 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 723 | ''[[:d:Q21644223|Aleksandr Borisovich Ronov]]'' | | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q16335312|геохимик]]'' | ''[[:d:Q7263638|Россия фәннәр академиясенең Владимир Иванович Вернадский исемендәге Геохимия һәм аналитик химия институты]]'' | data-sort-value="1913" | 1913-12-16 | [[Полтава]] | data-sort-value="1996" | 1996-09-14 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 724 | ''[[:d:Q21644475|Vasiliy Andreevitsj Solonina]]'' | | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | ''[[:d:Q58228883|Warsaw Polytechnic Institute]]'' | data-sort-value="1862" | 1862 | | data-sort-value="1934" | 1934 | |- | style='text-align:right'| 725 | ''[[:d:Q21654606|Sergey Mironov]]'' | | [[язучы]] | ''[[:d:Q4318650|Нижгар дәүләт педагогия университеты]]'' | data-sort-value="1910" | 1910-05-13 | [[Сарытау]] | data-sort-value="1998" | 1998 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 726 | ''[[:d:Q21656106|Avdey Gozulov]]'' | 1917 | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | data-sort-value="1892" | 1892-04-17 | [[Таганрог]] | data-sort-value="1981" | 1981-06-10 | [[Ростов-на-Дону]] |- | style='text-align:right'| 727 | ''[[:d:Q21706149|Журавлёва, Лидия Алексеевна]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q12074584|Institute of Hydrobiology]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-12-17 | ''[[:d:Q1978797|Murino]]'' | data-sort-value="2001" | 2001-04-18 | [[Киев]] |- | style='text-align:right'| 728 | ''[[:d:Q21789631|I︠U︡. L. Sagalovich]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q16655725|The Institute for Information Transmission Problems of Russian Academy of Sciences]]'' | data-sort-value="1924" | 1924-08-10 | | | |- | style='text-align:right'| 729 | ''[[:d:Q21834517|Alexander Ramm]]'' | | [[математик]] | [[Мичиган университеты]] | data-sort-value="1940" | 1940 | | | |- | style='text-align:right'| 730 | ''[[:d:Q21839541|Ludomir Wolfke]]'' | | [[математик]] | ''[[:d:Q1718656|Варшау политехника институты]]'' | data-sort-value="1882" | 1882 | | data-sort-value="1937" | 1937-01-31 | [[Варшава]] |- | style='text-align:right'| 731 | ''[[:d:Q21843947|Dmitry Kirnos]]'' | 1930 | ''[[:d:Q12094958|геофизик]]''<br/>''[[:d:Q12051314|сейсмолог]]'' | ''[[:d:Q4483544|Physico-Mathematical Institute of the Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q117210350|Сейсмологический институт АН СССР]]''<br/>''[[:d:Q4201777|Schmidt Institute of Physics of the Earth]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-08-29 | [[Слабутски|Слободской]] | data-sort-value="1995" | 1995 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 732 | [[Татьяна Крылова-Лукомская]] | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]'' | data-sort-value="1901" | 1901 | | data-sort-value="1984" | 1984 | |- | style='text-align:right'| 733 | ''[[:d:Q21883432|Михаил Алфераки]]'' | | ''[[:d:Q12377291|censor]]'' | | data-sort-value="1852" | 1852 | [[Харьков]] | data-sort-value="1915" | 1915-05-03 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 734 | ''[[:d:Q21935561|Yevgeniy Shubin]]'' | | ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]'' | | data-sort-value="1947" | 1947-08-05 | [[Волгоград]] | | |- | style='text-align:right'| 735 | ''[[:d:Q21996568|Alexandra Elbakyan]]'' | 2019 | ''[[:d:Q6337803|нейробиолог]]''<br/>[[Программист|програмчы]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>''[[:d:Q15253558|активист]]'' | | data-sort-value="1988" | 1988-11-06 | [[Алматы]] | | |- | style='text-align:right'| 736 | ''[[:d:Q22045731|Viktor Ivanov]]'' | | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | | data-sort-value="1846" | 1846-09-08 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1919" | 1919-09-25 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 737 | ''[[:d:Q22046455|Liparit Soembatovitsj Tsjoegoerjan]]'' | | ''[[:d:Q5322166|дизайнер]]'' | | data-sort-value="1905" | 1905-04-14 | ''[[:d:Q548391|Mother See of Holy Etchmiadzin]]'' | data-sort-value="1981" | 1981-10-07 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 738 | ''[[:d:Q22096143|Serguei Lvov]]'' | | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]] | ''[[:d:Q739627|Пенсилвания штаты университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 739 | ''[[:d:Q22105119|Olga G. Ovtshinnikova]]'' | | ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 740 | ''[[:d:Q22105690|Leonid Nikolaevich Anisyutkin]]'' | 1996-06-10 | ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]'' | ''[[:d:Q2025062|Zoological Museum of the Zoological Institute of the Russian Academy of Sciences]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 741 | ''[[:d:Q22111770|Valentina G. Kuznetsova]]'' | 1965-12-01<br/>1965 | ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Россия фәннәр академиясе]]<br/>''[[:d:Q2025062|Zoological Museum of the Zoological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-01-29 | ''[[:d:Q494924|Russky Island]]'' | | |- | style='text-align:right'| 742 | ''[[:d:Q22112079|Vasilisa G. Chemyreva]]'' | 2013-07 | ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Россия фәннәр академиясе]] | | | | |- | style='text-align:right'| 743 | ''[[:d:Q22114155|Sergey V. Mironov]]'' | 1978-08-31 | ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]'' | ''[[:d:Q2025062|Zoological Museum of the Zoological Institute of the Russian Academy of Sciences]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 744 | ''[[:d:Q22114188|Sergey Ya. Reznik]]'' | 1974-09-01 | ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q2025062|Zoological Museum of the Zoological Institute of the Russian Academy of Sciences]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 745 | ''[[:d:Q22133502|Mikhail Kozodaev]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q16669689|Laboratory No. 2 of the Academy of Sciences of the USSR]]'' | data-sort-value="1909" | 1909-10-22 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1986" | 1986-06-06 | |- | style='text-align:right'| 746 | ''[[:d:Q22133542|N. N. Medvedev]]'' | | ''[[:d:Q3126128|генетик]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1899" | 1899-08-07<br/>1899 | [[Вологда өлкәсе]] | data-sort-value="1979" | 1979-11-22 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 747 | ''[[:d:Q22246819|Mikhail Ioffe]]'' | 1941 | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q16742096|төшче галим]]'' | ''[[:d:Q1794356|"Курчатов институты" илкүләм тикшеренү үзәге]]''<br/>''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]'' | data-sort-value="1917" | 1917-09-02 | [[Самар]] | data-sort-value="1996" | 1996-07-14 | [[Дүсселдорф]] |- | style='text-align:right'| 748 | ''[[:d:Q22287065|Pāvils Laizāns]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | | data-sort-value="1888" | 1888-11-02 | ''[[:d:Q4405531|Sakstagals Parish]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-11-27 | |- | style='text-align:right'| 749 | ''[[:d:Q22665467|Vladislav Aghababyan]]'' | 1955 | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | ''[[:d:Q2379496|Әрмәнстан Җөмһүрияте милли фәннәр академиясе]]''<br/>''[[:d:Q1977379|Әрмән педагогика институты]]''<br/>''[[:d:Q21679572|Institute of Botany of Armenia]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-11-08 | [[Самар]] | data-sort-value="1994" | 1994-11-08 | [[Ереван]] |- | style='text-align:right'| 750 | ''[[:d:Q22665518|Rouben Sanoyan]]'' | 1958 | [[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | ''[[:d:Q21468838|ӘҖ ФА Әдәбият институты]]''<br/>''[[:d:Q20516754|Institute of Philosophy, Sociology and Law of National Academy of Sciences of Armenia]]''<br/>''[[:d:Q6378860|Ереван дәүләт сәнгать-театр институты]]''<br/>''[[:d:Q20513163|Theatre Workers union of Armenia]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-01-27 | [[Гөмре]] | data-sort-value="2015" | 2015-05-13 | [[Ереван]] |- | style='text-align:right'| 751 | ''[[:d:Q22668540|Alex V. Popovkin]]'' | 1968 | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | | data-sort-value="1945" | 1945 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 752 | ''[[:d:Q22672718|Tamara Bukovskaya]]'' | | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | | data-sort-value="1947" | 1947-03-06 | | | |- | style='text-align:right'| 753 | ''[[:d:Q22682071|Кирилл Николай улы Шамалов]]'' | | ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''<br/>[[эшкуар]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q16919633|Россия чыгышлы олигарх]]'' | ''[[:d:Q899012|Sibur]]'' | data-sort-value="1982" | 1982-03-22 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 754 | ''[[:d:Q22918418|Anatoly Alekseyev]]'' | | ''[[:d:Q212980|психолог]]'' | ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-09-21 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2020" | 2020-09-19 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 755 | ''[[:d:Q22918426|Arutyun Alikhanyan]]'' | | ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]'' | [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]] | data-sort-value="1896" | 1896-07-29 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | data-sort-value="1941" | 1941-10-26 | |- | style='text-align:right'| 756 | ''[[:d:Q22918522|Vasily Valov]]'' | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]'' | | data-sort-value="1902" | 1902-02 | ''[[:d:Q20743798|Beriózovka]]'' | data-sort-value="1941" | 1941 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 757 | ''[[:d:Q22918675|A. I. Zaozerskiĭ]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]'' | data-sort-value="1874" | 1874-03-21 | | data-sort-value="1941" | 1941-10-01 | [[Ярыслау өлкәсе]] |- | style='text-align:right'| 758 | [[Владимир Сухов]] | | ''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]] | data-sort-value="1934" | 1934-02-11 | [[Электросталь]] | data-sort-value="2016" | 2016-02-26 | [[Уфа]] |- | style='text-align:right'| 759 | ''[[:d:Q22919474|Yuri Trushin]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | [[Россия фәннәр академиясе]] | data-sort-value="1945" | 1945-08-14 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 760 | ''[[:d:Q23019286|Սոնա Մարդանյան]]'' | | ''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]'' | | data-sort-value="1939" | 1939-06-28 | [[Ереван]] | | |- | style='text-align:right'| 761 | ''[[:d:Q23048274|Nina Ivochkina]]'' | 1963 | [[математик]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1941" | 1941-03-13 | | | |- | style='text-align:right'| 762 | ''[[:d:Q23061981|Sergei Raymondovich Treil]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q270222|Мичиган штаты үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q1719898|Мәскәү авиация институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q49108|Массачусетс технология институты]]''<br/>[[Braun universitetı|Браун үнивирситите]] | data-sort-value="2000" | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 763 | ''[[:d:Q23061991|Alexei Borisovich Aleksandrov]]'' | | [[математик]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1954" | 1954-12-23 | | | |- | style='text-align:right'| 764 | ''[[:d:Q23062006|Dmitry Chelkak]]'' | 2000 | [[математик]] | [[Мичиган университеты]]<br/>''[[:d:Q83259|Югары нормаль мәктәбе]]''<br/>''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]'' | data-sort-value="1979" | 1979-01-03 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 765 | ''[[:d:Q23071614|Marek Burnat]]'' | | [[математик]] | ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''<br/>''[[:d:Q11713161|Institute of Fundamental Technological Research, Polish Academy of Sciences]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-05-28 | [[Краков]] | data-sort-value="2015" | 2015-12-19 | [[Варшава]] |- | style='text-align:right'| 766 | [[София Авижанская|Авижанская София Александровна]] | | ''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q10333969|музейчылык белгече]]'' | | data-sort-value="1920" | 1920-12-05 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2014" | 2014-01-11<br/>2014-01-20 | [[Бостон]] |- | style='text-align:right'| 767 | ''[[:d:Q23308569|Boris Shifrin]]'' | | [[шагыйрь]]<br/>[[математик]] | ''[[:d:Q1628751|Санкт-Петербург дәүләт аэро-космос приборлары төзелеше университеты]]''<br/>''[[:d:Q4398078|Россия культурология институты]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-09-20 | | | |- | style='text-align:right'| 768 | ''[[:d:Q23371111|Anatoly Yakovlev]]'' | | [[математик]] | ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-05-04 | | data-sort-value="2022" | 2022-04-29 | |- | style='text-align:right'| 769 | ''[[:d:Q23645127|Taivo Arak]]'' | | [[математик]] | ''[[:d:Q604487|Таллин технология университеты]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-11-02 | [[Таллинн]] | data-sort-value="2007" | 2007-10-17 | [[Стокгольм]] |- | style='text-align:right'| 770 | ''[[:d:Q23652673|Andrey Zaytsev]]'' | | [[математик]] | ''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-09-15 | | | |- | style='text-align:right'| 771 | ''[[:d:Q23652725|Boris Skubenko]]'' | | [[математик]] | ''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-02-08 | [[Луганск]] | data-sort-value="1993" | 1993-07-05 | |- | style='text-align:right'| 772 | ''[[:d:Q23655442|Vadim Verkhovsky]]'' | | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]'' | data-sort-value="1873" | 1873-11-12 | | data-sort-value="1947" | 1947-01-06 | |- | style='text-align:right'| 773 | ''[[:d:Q23656707|Νικολάι Σμίτ]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | | data-sort-value="1909" | 1909-05-19 | [[Одесса]] | data-sort-value="1982" | 1982-07-06 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 774 | ''[[:d:Q23658920|Alexander Sokolov]]'' | | ''[[:d:Q17433421|фәнни журналис]]''<br/>''[[:d:Q15143191|science communicator]]''<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]'' | | data-sort-value="1975" | 1975-03-02 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 775 | ''[[:d:Q23659515|Pyotr Aleksandrovich Shumsky]]'' | | ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]'' | ''[[:d:Q1968068|Arctic and Antarctic Research Institute]]''<br/>''[[:d:Q16655710|Obruchev Permafrost Institute of the USSR Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q4201598|Institute of mechanics (MSU)]]'' | data-sort-value="1915" | 1915-12-31 | [[Нижын]] | data-sort-value="1988" | 1988-01-04 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 776 | ''[[:d:Q23659630|Anatoliy Ivanovitsj Makoenin]]'' | | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1931" | 1931 | [[Гәреч (Кострома өлкәсе)|Гәреч]] | data-sort-value="1995" | 1995 | |- | style='text-align:right'| 777 | ''[[:d:Q23661946|Arno Langenbach]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Берлин университеты|Берлин үнивирситите]] | data-sort-value="1928" | 1928-04-10 | | data-sort-value="2010" | 2010-02-11 | [[Берлин]] |- | style='text-align:right'| 778 | ''[[:d:Q23675023|Andrey Przhiboro]]'' | | ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q63146541|dipterologist]]'' | ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]'' | data-sort-value="1972" | 1972-10-09 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 779 | ''[[:d:Q23692138|Irina Karnaoukhova]]'' | | ''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''<br/>''[[:d:Q20551564|collector of fairy tales]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | | data-sort-value="1901" | 1901-11-20 | [[Киев]] | data-sort-value="1959" | 1959-06-13<br/>1959-04-13 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 780 | ''[[:d:Q23771896|Louis J. Marinelli]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q11499147|сәяси активист]]'' | ''[[:d:Q27825684|Yes California]]''<br/>''[[:d:Q24908120|California National Party]]''<br/>''[[:d:Q6974681|National Organization for Marriage]]''<br/>''[[:d:Q6231405|John Edwards presidential campaign, 2004]]'' | data-sort-value="1986" | 1986-03-28 | [[Баффало]] | | |- | style='text-align:right'| 781 | ''[[:d:Q24002224|Albert Verchmin]]'' | | [[галим]] | | data-sort-value="1858" | 1858-01-07 | [[Vilnius|Вилнүс]] | data-sort-value="1905" | 1905-05-04 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 782 | [[Александр Чулошников]] | | [[галим]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1894" | 1894-08-08 | [[Подолия губернасы|Подолия гөбернәсе]] | data-sort-value="1941" | 1941 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 783 | ''[[:d:Q24009771|Nikolay Adamov]]'' | | ''[[:d:Q1113838|климатолог]]''<br/>''[[:d:Q1781198|агроном]]''<br/>''[[:d:Q12370538|туфрак белгече]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1861" | 1861-09-20 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1912" | 1912-06-05 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 784 | ''[[:d:Q24010003|Andreï Bialynitski-Biroulia]]'' | | | | data-sort-value="1825" | 1825-08-22 | ''[[:d:Q21129668|Orsha Uyezd]]'' | data-sort-value="1916" | 1916-11 | |- | style='text-align:right'| 785 | ''[[:d:Q24010263|Wilhelm (Hristianovič) Lemonius]]'' | | [[укытучы]] | | data-sort-value="1817" | 1817-08-26 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1903" | 1903-01-13 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 786 | ''[[:d:Q24010334|Georgy Gorbachyov]]'' | | ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q182436|китапханәче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]] | data-sort-value="1897" | 1897-09-26 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1937" | 1937-10-10 | [[Верхнеурал|Верхнеуральск]] |- | style='text-align:right'| 787 | ''[[:d:Q24010622|Irina Sokolova]]'' | | [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]] | data-sort-value="1956" | 1956-06-15 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 788 | ''[[:d:Q24010738|Меркулов, Игорь Александрович]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-07-16 | | data-sort-value="2014" | 2014-07-04 | |- | style='text-align:right'| 789 | ''[[:d:Q24010849|N. P. Penkin]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4310662|V. A. Fock Institute of Physics]]'' | data-sort-value="1913" | 1913-11-27 | [[Торжок]] | data-sort-value="1989" | 1989-04-14 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 790 | ''[[:d:Q24054958|Blair Ruble]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q209842|Париж университеты]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-12-18 | [[Бикен (Нью-Йорк)]] | | |- | style='text-align:right'| 791 | ''[[:d:Q24203249|Albert Dryjski]]'' | | ''[[:d:Q212980|психолог]]'' | ''[[:d:Q137503|Луҗ үнивирситите]]'' | data-sort-value="1889" | 1889-07-04 | [[Сосновец|Сосноветс]] | data-sort-value="1956" | 1956-08-17 | |- | style='text-align:right'| 792 | ''[[:d:Q24264065|Seweryn Kapliński]]'' | | ''[[:d:Q599151|вазыйфаи зат]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | | data-sort-value="1826" | 1826 | [[Водзична (Мазовия воеводалыгы)]] | data-sort-value="1857" | 1857-03-05 | [[Варшава]] |- | style='text-align:right'| 793 | ''[[:d:Q24284716|Rita Sapiro Finkler]]'' | | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | ''[[:d:Q7016630|Newark Beth Israel Medical Center]]''<br/>''[[:d:Q5592012|Graduate Hospital]]'' | data-sort-value="1888" | 1888-11-01 | [[Херсон]] | data-sort-value="1968" | 1968-11-08 | [[Нью-Йорк]] |- | style='text-align:right'| 794 | ''[[:d:Q24286886|Kostiantyn Stepanov]]'' | | ''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]'' | ''[[:d:Q4496359|Харьков физика-техника университеты]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-03-23 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2012" | 2012-04-19 | |- | style='text-align:right'| 795 | ''[[:d:Q24350654|Vladimir Rachinsky]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q1531782|Климент Аркадьевич Тимирязев исемендәге Мәскәү авыл хуҗалыгы академиясе]]'' | data-sort-value="1920" | 1920-08-28 | [[Ломжа]] | data-sort-value="1999" | 1999-12-12 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 796 | ''[[:d:Q24350838|Nikita Domnin]]'' | | | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1903" | 1903 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1973" | 1973 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 797 | ''[[:d:Q24351150|E. Mustangova]]'' | | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | | data-sort-value="1905" | 1905-01-09 | [[Днипро]] | data-sort-value="1937" | 1937-11-04 | [[Сандармох]] |- | style='text-align:right'| 798 | ''[[:d:Q24351404|Konstantin Georgijevič Trubin]]'' | | [[галим]]<br/>''[[:d:Q18576582|металлург]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[МИСиС Илкүләм фән һәм технология университеты]] | data-sort-value="1879" | 1879 | | data-sort-value="1966" | 1966-05-05 | |- | style='text-align:right'| 799 | ''[[:d:Q24351603|Irina Zolotinkina]]'' | 1993 | ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]'' | ''[[:d:Q211043|Russian Museum]]''<br/>''[[:d:Q4360238|Peterhof Museal Reserve]]''<br/>''[[:d:Q15097244|Museum of Political History of Russia]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 800 | ''[[:d:Q24351760|Anatoly Kamensky]]'' | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q487596|драматург]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q69423232|киносценарист]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]] | | data-sort-value="1876" | 1876-11-17<br/>1876-11-29 | [[Новочеркасск]] | data-sort-value="1941" | 1941-12-23 | [[Коми Автономияле Совет Социалистик Республикасы]] |- | style='text-align:right'| 801 | ''[[:d:Q24352140|Gennady Leonov]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1947" | 1947-02-02 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2018" | 2018-04-23 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 802 | ''[[:d:Q24352477|Daniel Orlov]]'' | | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''<br/>''[[:d:Q12094958|геофизик]]''<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]'' | | data-sort-value="1969" | 1969-07-18 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 803 | ''[[:d:Q24565882|Aleksandr Pavlovich Volodin]]'' | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | ''[[:d:Q4201561|РФА телбелем тикшеренүләре институты]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-11-14 | | data-sort-value="2017" | 2017-07-06 | |- | style='text-align:right'| 804 | ''[[:d:Q24835248|白嗣宏]]'' | | [[язучы]] | ''[[:d:Q545540|Anhui University]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-10-17 | ''[[:d:Q1198819|Lingbao City]]'' | | |- | style='text-align:right'| 805 | ''[[:d:Q24846461|Aleksandr Kirichenko]]'' | | ''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]'' | data-sort-value="1884" | 1884-09-09 | [[Бердянск]] | data-sort-value="1971" | 1971-01-23 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 806 | ''[[:d:Q25367946|Sergey A. Karpov]]'' | 1978-06-01 | ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q12358881|альголог]]'' | ''[[:d:Q2025062|Zoological Museum of the Zoological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4407667|И. И. Мечников исемендәге Төньяк-Көнбатыш дәүләт медицина университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 807 | ''[[:d:Q25385025|Georgy Urushadze]]'' | | [[Jurnalist|журналист]] | | data-sort-value="1972" | 1972-05-19 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 808 | ''[[:d:Q25390637|Valeriy Vasilevitsj Ribin]]'' | | [[галим]] | [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]] | data-sort-value="1941" | 1941-05-04 | [[Бялысток|Белосток]] | data-sort-value="2025" | 2025-01-13 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 809 | ''[[:d:Q25390938|Boris Stegmann]]'' | | ''[[:d:Q1225716|орнитолог]]'' | ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]''<br/>''[[:d:Q4201423|Ivan Dmitrievich Papanin Institute of Biology of Inland Waters]]''<br/>''[[:d:Q2466783|"Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты" федераль тикшеренү үзәге]]'' | data-sort-value="1898" | 1898-12-13 | [[Псков]] | data-sort-value="1975" | 1975-12-28 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 810 | ''[[:d:Q25440989|Andrey Bulakh]]'' | | ''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1933" | 1933-03-29 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2020" | 2020-09-21 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 811 | ''[[:d:Q25441920|Yakov Shifrin]]'' | | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q1980701|Харьков илкүләм радиоэлектроника университеты]]'' | data-sort-value="1920" | 1920-04-20 | [[Мсцислав]] | data-sort-value="2019" | 2019-08-06 | [[Харьков]] |- | style='text-align:right'| 812 | ''[[:d:Q25487052|Ivan T︠S︡vetkov]]'' | | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q60098894|русист]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q644687|иллюстратор]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]'' | ''[[:d:Q841581|София университеты]]'' | data-sort-value="1924" | 1924-10-15 | | data-sort-value="2020" | 2020 | |- | style='text-align:right'| 813 | ''[[:d:Q25578336|Карабаев Султан Өскөнович]]'' | 1976 | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q37868118|дәрәслекләр авторы]]'' | | data-sort-value="1954" | 1954-04-09 | [[Талас]] | | |- | style='text-align:right'| 814 | ''[[:d:Q25680893|Гагарин Юрий Васильевич]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q4229557|Komi Scientific Center UB RAS]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-09-15 | ''[[:d:Q4114728|Воздвиженье (Соколан кӀошт)]]'' | data-sort-value="1981" | 1981-01-17 | |- | style='text-align:right'| 815 | ''[[:d:Q25680976|Valery Markov]]'' | | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q4516946|Федерация Советы әгъзасы]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q83307|министр]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | [[Питирим Сорокин исемендәге Сыктывкар дәүләт университеты]] | data-sort-value="1947" | 1947-07-11 | [[Кослан]] | | |- | style='text-align:right'| 816 | ''[[:d:Q25939008|Ivan Bychkov]]'' | | ''[[:d:Q26709887|археограф]]''<br/>''[[:d:Q10429346|библиограф]]'' | [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]] | data-sort-value="1858" | 1858-08-19 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1944" | 1944-03-23 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 817 | ''[[:d:Q25999517|Yulia Gel]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q2732142|статистик]]'' | ''[[:d:Q1781394|Дәластагы Техас университеты]]''<br/>''[[:d:Q1049470|Ватерлоо университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 818 | ''[[:d:Q25999578|Anatoly Olesievich Slisenko]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q4407710|Питырбур информатика һәм автоматлаштыру институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''<br/>''[[:d:Q661056|University of Poitiers]]''<br/>''[[:d:Q980688|Paris 12 University]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]] | data-sort-value="1941" | 1941-08-15 | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | | |- | style='text-align:right'| 819 | ''[[:d:Q26243693|Marina Nikolaevna Meyer]]'' | 1951 | ''[[:d:Q16831394|териолог]]''<br/>''[[:d:Q1907198|таксанамис]]'' | ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]''<br/>''[[:d:Q4127509|Бөтенсоюз үсемлекләрне саклау фәнни тикшеренү институты]]'' | data-sort-value="1927" | 1927-12-27 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2001" | 2001-01-02 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 820 | ''[[:d:Q26243757|Anatoliy Dmitrievitsj Kamegoelov]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | data-sort-value="1890" | 1890-10-17 | [[Смоленск]] | data-sort-value="1937" | 1937-10-09 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 821 | ''[[:d:Q26244598|Mikhail Kurman]]'' | | ''[[:d:Q12360779|демограф]]'' | ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-06-20 | [[Лепель|Лепел]] | data-sort-value="1980" | 1980-07-04 | [[Харьков]] |- | style='text-align:right'| 822 | ''[[:d:Q26255531|Vladimir Sirenko]]'' | | [[язучы]] | | data-sort-value="1940" | 1940 | [[Полтава]] | | |- | style='text-align:right'| 823 | ''[[:d:Q26255782|Gennady Stolyarov]]'' | | [[галим]] | [[Математика Институты (Беларусь Милли Фәннәр Академиясе)]]<br/>''[[:d:Q57016794|Computer Research Institute]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-10-24 | [[Вольск]] | data-sort-value="2025" | 2025-01-03 | [[Дортмунд]] |- | style='text-align:right'| 824 | ''[[:d:Q26295086|Ратнер, Александр Петрович]]'' | | [[галим]] | | data-sort-value="1906" | 1906 | | data-sort-value="1956" | 1956 | |- | style='text-align:right'| 825 | ''[[:d:Q26420089|Vadim Levental]]'' | | ''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | | data-sort-value="1981" | 1981-10-25 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 826 | ''[[:d:Q26501161|Andrѐy V. Sinitsyn]]'' | 1961 | ''[[:d:Q520549|геолог]]'' | | data-sort-value="1939" | 1939-05-18 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2014" | 2014-12-27 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 827 | ''[[:d:Q26769402|Щепкин, Герман Яковлевич]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q1794356|"Курчатов институты" илкүләм тикшеренү үзәге]]''<br/>''[[:d:Q56837|«МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты]]'' | data-sort-value="1906" | 1906-11-06 | [[Саткы|Чаткы]] | data-sort-value="1980" | 1980-01-30 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 828 | ''[[:d:Q26769453|Vera Stein]]'' | | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q1281618|сынчы]]'' | | data-sort-value="1881" | 1881-05-05 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1971" | 1971-09-23 | [[Новосибирск]] |- | style='text-align:right'| 829 | ''[[:d:Q26776802|Aleksandr Aleksandrovitsj Makarenja]]'' | 1953 | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>[[укытучы]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1540876|Санкт-Петербург дәүләт кино һәм телевидение университеты]]''<br/>''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''<br/>''[[:d:Q13419575|Төмән дәүләт университетының Дмитрий Иванович Менделеев исемендәге Тубыл педагогика институты]]''<br/>''[[:d:Q96976296|Төмән өлкәсе дәүләт төбәк мәгарифен үстерү институты]]''<br/>''[[:d:Q4397941|Россия мәгариф академиясе]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-04-29 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2015" | 2015-08-21 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 830 | ''[[:d:Q26897734|Віктар Дзмітрыевіч Фесак]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1956" | 1956-07-25 | ''[[:d:Q2473601|Sribne]]'' | | |- | style='text-align:right'| 831 | [[Клим Жуков]] | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q3332711|медиевист]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q657069|тарихи реконструкция]]''<br/>''[[:d:Q4110598|видеоблогер]]''<br/>''[[:d:Q1493121|хәрби тарих белгече]]''<br/>''[[:d:Q18844224|язучы-фантаст]]''<br/>''[[:d:Q108710667|speculative fiction author]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | ''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]''<br/>''[[:d:Q4400558|Фёдор Михайлович Достоевский исемендәге Рус христиан гуманитар академия]]'' | data-sort-value="1977" | 1977-03-29 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 832 | ''[[:d:Q27002639|Levon Bashinjaghyan]]'' | 1916 | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | | data-sort-value="1893" | 1893 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | data-sort-value="1938" | 1938-10-11 | |- | style='text-align:right'| 833 | ''[[:d:Q27043297|Алена Якаўлеўна Ленсу]]'' | 1940 | | ''[[:d:Q2027201|Беларусь дәүләт педагогия университеты]]'' | data-sort-value="1914" | 1914-05-01 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2005" | 2005 | |- | style='text-align:right'| 834 | ''[[:d:Q27147141|Herman Sinitzyn]]'' | | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q10798782|телевизион актёр]]'' | | data-sort-value="1940" | 1940-02-01 | [[Кишинёв]] | data-sort-value="2016" | 2016-06-25 | [[Лос-Анджелес]] |- | style='text-align:right'| 835 | ''[[:d:Q27149923|Margarit Khachikyan]]'' | 1972 | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | ''[[:d:Q21468837|Institute of Oriental Studies of Armenia]]''<br/>''[[:d:Q209842|Париж университеты]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-02-25 | [[Ереван]] | | |- | style='text-align:right'| 836 | ''[[:d:Q27257178|Jürgen Roßmann]]'' | 1983 | [[математик]] | ''[[:d:Q159895|Росток университеты]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-10-29 | [[Нойштрелиц]] | | |- | style='text-align:right'| 837 | ''[[:d:Q27523665|Igor Blechzin]]'' | | ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты]] | data-sort-value="1941" | 1941-04-13 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2020" | 2020-12-18 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 838 | ''[[:d:Q27663740|Yuri Doykov]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]'' | | data-sort-value="1955" | 1955-07-20 | [[Архангельск]] | | |- | style='text-align:right'| 839 | ''[[:d:Q27709643|Tasia Maximova Stadnichenko]]'' | | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q16335312|геохимик]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q193755|АКШ Геология хезмәте]]''<br/>''[[:d:Q2093794|Vassar College]]''<br/>''[[:d:Q4135691|Геология комитеты]]'' | data-sort-value="1894" | 1894-10-09 | ''[[:d:Q4428633|Solone Ozero]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-11-26 | [[Вашингтон (башкала)|Вашингтон]] |- | style='text-align:right'| 840 | ''[[:d:Q27797128|Eupraxija Gurjanova]]'' | 1924 | ''[[:d:Q16868721|carcinologist]]''<br/>''[[:d:Q11710359|гидробиолог]]'' | ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]''<br/>''[[:d:Q4086904|Санкт-Петербург дәүләт университетының биология факультеты]]'' | data-sort-value="1902" | 1902-01-12 | [[Череповец]] | data-sort-value="1981" | 1981-01-27 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 841 | [[Степан Данилов]] | | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''<br/>''[[:d:Q4314989|П. Ф. Лесгафт исемендәге Милли дәүләт физик тәрбия, спорт һәм сәламәтлек университеты]]''<br/>''[[:d:Q4310661|Scientific Research Institute of Applied Chemistry]]''<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q4201454|Institute of Macromolecular Compounds]]'' | data-sort-value="1888" | 1888-12-26 | [[Витебск]] | data-sort-value="1978" | 1978-02-04 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 842 | ''[[:d:Q27919229|Nikolai Poletika]]'' | 1924 | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4407700|Санкт-Петербург дәүләт гражданнар авиациясе университеты]]'' | data-sort-value="1896" | 1896-04-17 | [[Канатып]] | data-sort-value="1988" | 1988-03-25 | [[Иерусалим|Котдус]] |- | style='text-align:right'| 843 | ''[[:d:Q27920990|Shun'ichi Ono]]'' | 1917 | ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | ''[[:d:Q336264|Киото университеты]]''<br/>[[Токио университеты]] | data-sort-value="1892" | 1892-05-01 | [[Kioto|Кьото]] | data-sort-value="1958" | 1958-05-21 | [[Тиёда (махсус район)]] |- | style='text-align:right'| 844 | ''[[:d:Q27923942|Vladimir Demyansky]]'' | | ''[[:d:Q486748|пианист]]'' | ''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]'' | data-sort-value="1846" | 1846-08-22 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1915" | 1915-10-26 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 845 | ''[[:d:Q28007501|Борис Зубарев]]'' | 1901 | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | [[Ерак Көнчыгыш федераль университеты]]<br/>[[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]''<br/>''[[:d:Q4407693|Санкт-Петербург дәүләт диңгез техник университеты]]''<br/>''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q1751487|Көньяк Россия дәүләт техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q58683208|Saint-Petersburg Electrotechnical Institute]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1875" | 1875-04-20 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1952" | 1952-07-15 | [[Пермь]] |- | style='text-align:right'| 846 | ''[[:d:Q28008171|Valentin Lopatin]]'' | 1931 | ''[[:d:Q19961388|геоботаник]]''<br/>''[[:d:Q3743777|сазлыклар белеме]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]'' | ''[[:d:Q18408466|Institute of Marine Geology and Geophysics FEB RAS]]''<br/>''[[:d:Q16655670|Institute of Biology of KarRC RAS]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1908" | 1908-08-10 | ''[[:d:Q28071291|Lopatiha]]'' | data-sort-value="1997" | 1997-04-21 | [[Петрозаводск]] |- | style='text-align:right'| 847 | ''[[:d:Q28008200|Gennady Baryshnikov]]'' | | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]'' | data-sort-value="1945" | 1945 | | | |- | style='text-align:right'| 848 | ''[[:d:Q28008548|Գևորգ Գրիգորյան Եվանգուլյան]]'' | | ''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | | data-sort-value="1843" | 1843 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | data-sort-value="1902" | 1902-09-11 | [[Tbilisi|Тбилиси]] |- | style='text-align:right'| 849 | ''[[:d:Q28058925|Liza Boeva]]'' | | ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]'' | ''[[:d:Q370968|New Bulgarian University]]'' | data-sort-value="1978" | 1978-08-22 | [[Sofiä|София]] | | |- | style='text-align:right'| 850 | ''[[:d:Q28099765|Sasha Filipenko]]'' | 2009 | ''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]'' | [[Первый канал (Россия)|Первый канал]]<br/>''[[:d:Q155172|TV Rain]]''<br/>''[[:d:Q1474706|RTVI]]'' | data-sort-value="1984" | 1984-07-12 | [[Минск]] | | |- | style='text-align:right'| 851 | ''[[:d:Q28198199|Иван Стоянов]]'' | | ''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | ''[[:d:Q841581|София университеты]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-12-28 | | data-sort-value="2016" | 2016-01-30 | |- | style='text-align:right'| 852 | ''[[:d:Q28318660|Леонид Леонидович Беклешов]]'' | | | | data-sort-value="1887" | 1887 | ''[[:d:Q4339039|Ostrovsky Uyezd]]'' | No/unknown value | ''[[:d:Q243610|Украин Халык Республикасы]]'' |- | style='text-align:right'| 853 | ''[[:d:Q28355691|Stanisław Ostrowski]]'' | | [[укытучы]] | ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]'' | data-sort-value="1891" | 1891-11-22 | | data-sort-value="1974" | 1974-07-02 | [[Варшава]] |- | style='text-align:right'| 854 | ''[[:d:Q28357460|Кирпичников Пётр Иванович]]'' | | ''[[:d:Q1402561|гаскәрбашы]]'' | | data-sort-value="1903" | 1903 | [[Семёнов (шәһәр)]] | data-sort-value="1980" | 1980 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 855 | ''[[:d:Q28357521|Rem Blum]]'' | | [[фәлсәфәче]] | ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-10-02 | [[Могилёв]] | data-sort-value="1989" | 1989-06-01 | [[Тарту]] |- | style='text-align:right'| 856 | ''[[:d:Q28357559|Филиппов Михаил Георгиевич]]'' | | ''[[:d:Q806798|банкир]]'' | | data-sort-value="1855" | 1855 | | data-sort-value="1914" | 1914-05-01 | [[Киев]] |- | style='text-align:right'| 857 | ''[[:d:Q28357602|Timofey Raynov]]'' | | ''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]'' | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>[[Россия фәннәр академиясе]]<br/>''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы һәм техника институты]]''<br/>''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]'' | data-sort-value="1888" | 1888-07-31 | ''[[:d:Q2478374|Kalcheva]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-06-12 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 858 | ''[[:d:Q28358453|Bela Moiseevna Prilezjaeva-Barskaja]]'' | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]'' | | data-sort-value="1887" | 1887-11-30 | [[Переяслав]] | data-sort-value="1960" | 1960-10-31 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 859 | ''[[:d:Q28359032|Anton Nemilov]]'' | 1902 | [[галим]]<br/>''[[:d:Q2552072|гистолог]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1628690|Санкт-Петербург дәүләт аграр университеты]]''<br/>''[[:d:Q472795|VASKhNIL]]'' | data-sort-value="1879" | 1879-06-08 | [[Орёл]] | data-sort-value="1942" | 1942-02-02 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 860 | ''[[:d:Q28359042|Erdemto Rintsjinovitsj Rigdilon]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q4239244|Красноярск дәүләт педагогика университеты]]''<br/>''[[:d:Q650999|Краснаяр өлкәне өйрәнү мөзәе]]''<br/>''[[:d:Q4201536|Institute for the History of Material Culture]]''<br/>[[Иркутск дәүләт университеты]] | data-sort-value="1906" | 1906-10-10 | ''[[:d:Q21103727|Kusoty]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-04-24 | [[Иркутск]] |- | style='text-align:right'| 861 | ''[[:d:Q28359242|Alexander Georgijewitsch Russkich]]'' | | ''[[:d:Q1402561|гаскәрбашы]]'' | | data-sort-value="1903" | 1903-10-09 | [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]] | data-sort-value="1989" | 1989 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 862 | ''[[:d:Q28359307|Pyotr Makarov]]'' | | ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4407667|И. И. Мечников исемендәге Төньяк-Көнбатыш дәүләт медицина университеты]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-10-18 | [[Смоленск өлкәсе]]<br/>[[Лиепая]] | data-sort-value="1967" | 1967 | ''[[:d:Q1026062|Гурзуф]]'' |- | style='text-align:right'| 863 | ''[[:d:Q28497335|Kirill V. Galaktionov]]'' | | ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q12773412|паразитолог]]'' | ''[[:d:Q4308104|Murmansk Marine Biological Institute]]''<br/>''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]'' | data-sort-value="1954" | 1954 | | | |- | style='text-align:right'| 864 | [[Михаил Глубоковский]] | | ''[[:d:Q4205432|ихтиолог]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | data-sort-value="1948" | 1948-09-20 | [[Смоленск]] | | |- | style='text-align:right'| 865 | ''[[:d:Q28498009|Boris Yershov]]'' | | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1937" | 1937-01-16 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 866 | ''[[:d:Q28498219|Elena Klepikova]]'' | | [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q11774156|мемуарист]]''<br/>''[[:d:Q4164507|сәнгать тәнкыйтьчесе]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | data-sort-value="1942" | 1942-02-25 | [[Кострома]] | | |- | style='text-align:right'| 867 | ''[[:d:Q28498476|David Vakhtangovich Kutaliya]]'' | | [[адвокат]] | | data-sort-value="1966" | 1966-02-06 | [[Сухум]] | | |- | style='text-align:right'| 868 | ''[[:d:Q28499972|Васіль Нарбут]]'' | | [[галим]] | | data-sort-value="1871" | 1871-05-08 | | data-sort-value="1950" | 1950 | |- | style='text-align:right'| 869 | ''[[:d:Q28500050|Alexander Nekrasov]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | [[Федерация Советы]] | data-sort-value="1963" | 1963-06-20 | [[Северодвинск]] | | |- | style='text-align:right'| 870 | ''[[:d:Q28500661|Михаил Давидович Тер-Аванесян]]'' | | ''[[:d:Q3126128|генетик]]'' | ''[[:d:Q4201437|РФА Биохимия институты]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-06-15 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2018" | 2018-10-25 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 871 | ''[[:d:Q28500739|Vladimir Fyodorov]]'' | | ''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | | data-sort-value="1929" | 1929-06-26 | | | |- | style='text-align:right'| 872 | ''[[:d:Q28500798|Vladislav Vilgelmovich Khlebovich]]'' | 1954 | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1932" | 1932-02-27 | [[Воронеж]] | data-sort-value="2024" | 2024-02-23 | |- | style='text-align:right'| 873 | ''[[:d:Q28665048|Ворожцов, Александр Петрович]]'' | | ''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | | data-sort-value="1923" | 1923-12-19 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2006" | 2006-10-16 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 874 | ''[[:d:Q28665673|Nikolay Matsuev]]'' | | ''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q10429346|библиограф]]''<br/>''[[:d:Q6430706|тәнкыйтьче]]'' | | data-sort-value="1894" | 1894-02-04 | ''[[:d:Q4088243|Blystova]]'' | data-sort-value="1975" | 1975-08-24 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 875 | ''[[:d:Q28701627|Турчаковский Климент Иванович]]'' | | [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | ''[[:d:Q28598846|Ришелье гимназиясе]]'' | data-sort-value="1847" | 1847 | ''[[:d:Q4528426|Shchasnivka]]'' | data-sort-value="1897" | 1897-01-09 | [[Острогожск]] |- | style='text-align:right'| 876 | ''[[:d:Q28701902|Пашков Владимир Васильевич]]'' | | | | data-sort-value="1953" | 1953-12-14 | [[Диңгез буе крае]] | | |- | style='text-align:right'| 877 | [[Алла Щербо]] | | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q4111610|Vinnytsia State Pedagogical University]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-04-18 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2016" | 2016-01-22 | [[Винница]] |- | style='text-align:right'| 878 | ''[[:d:Q28703151|Соловйов Михаил Петрович]]'' | | | | data-sort-value="1861" | 1861 | | | |- | style='text-align:right'| 879 | ''[[:d:Q28703355|Ивакин, Алексей Аркадиевич]]'' | 1959 | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[фәлсәфәче]] | ''[[:d:Q4314963|National University “Odesa Law Academy”]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-06-25 | [[Саткы|Чаткы]] | data-sort-value="2022" | 2022-02-17 | [[Одесса]] |- | style='text-align:right'| 880 | ''[[:d:Q28735346|Тамара Ивановна Орнатская]]'' | 1959 | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q28255863|текстолог]]'' | | data-sort-value="1935" | 1935-05-18 | | data-sort-value="2016" | 2016-04-07 | |- | style='text-align:right'| 881 | ''[[:d:Q28758053|Boris Aleksandrovich Moiseev]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1942" | 1942-03-31 | ''[[:d:Q3882808|Oparino]]'' | | |- | style='text-align:right'| 882 | ''[[:d:Q28787980|Igor Zaslavski]]'' | | ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>''[[:d:Q11202952|computer]]''<br/>''[[:d:Q56827203|information technology instructor]]'' | | data-sort-value="1932" | 1932-10-29 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2019" | 2019-10-14 | |- | style='text-align:right'| 883 | ''[[:d:Q28854974|Olga Ivanova]]'' | | [[математик]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 884 | ''[[:d:Q28874218|Пётр Васильевич Залесский]]'' | | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]'' | | data-sort-value="1831" | 1831 | | data-sort-value="1892" | 1892-12-19 | |- | style='text-align:right'| 885 | ''[[:d:Q29054757|Dennis Lavrov]]'' | | ''[[:d:Q15839134|эколог]]'' | ''[[:d:Q1136919|Айова штаты университеты]]'' | data-sort-value="1953" | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 886 | ''[[:d:Q29261497|Evgenia Iaroslavskaia-Markon]]'' | | ''[[:d:Q12359071|анархист]]''<br/>''[[:d:Q18814623|автобиограф]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | | data-sort-value="1902" | 1902-05-14 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1931" | 1931-06-20 | ''[[:d:Q205711|Соловки утраулары]]'' |- | style='text-align:right'| 887 | ''[[:d:Q29277030|Alfons Aleksander Koziełł-Poklewski]]'' | | ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q6606110|сәнәгатьче]]'' | | data-sort-value="1891" | 1891-07-04 | [[Талица (шәһәр)]] | data-sort-value="1962" | 1962-11-09 | ''[[:d:Q2074422|Iver]]'' |- | style='text-align:right'| 888 | ''[[:d:Q29358670|Elsa M. Bonstedt-Kupletskaya]]'' | | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]'' | ''[[:d:Q4201470|РФА Руда чыганаклары геологиясе, петрография, минералогия һәм геохимия институты]]'' | data-sort-value="1897" | 1897-10-18 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1974" | 1974-07-10 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 889 | ''[[:d:Q29358759|Lyudmila Galenskaya]]'' | | ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1932" | 1932-10-01 | [[Витебск]] | data-sort-value="2025" | 2025-10-27 | |- | style='text-align:right'| 890 | ''[[:d:Q29359080|Georgiy Konstantinovitsj Krizjitskiy]]'' | | [[галим]]<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q17337766|театраль тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''<br/>''[[:d:Q10379007|театр белгече]]'' | | data-sort-value="1895" | 1895-04-20 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1975" | 1975 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 891 | ''[[:d:Q29359651|Ljudmila Pavlovna Filaretova]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q4201793|И. П. Павлов ис. РФА Физиология институты]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-10-02 | [[Ленинград өлкәсе]] | | |- | style='text-align:right'| 892 | ''[[:d:Q29359657|Igor Fomin]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | [[Федерация Советы]] | data-sort-value="1968" | 1968-04-01 | [[Мурманск]] | | |- | style='text-align:right'| 893 | ''[[:d:Q29368495|Eugenia Malinnikova]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q314536|Норвегия табигый һәм техник фәннәр университеты]]''<br/>[[Stenford universitetı|Стенфорд университеты]] | data-sort-value="1974" | 1974-04-23 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 894 | ''[[:d:Q29368505|Aleksandr Logunov]]'' | 2012 | [[математик]] | ''[[:d:Q503473|Женева университеты]]''<br/>[[Prinston universitetı|Принстон университеты]] | data-sort-value="1989" | 1989-12-05 | [[Пермь]] | | |- | style='text-align:right'| 895 | ''[[:d:Q29387753|Aleksandra Kuznetsova]]'' | | [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | | data-sort-value="1988" | 1988-07-19 | [[Кинешма|Киңәшмә]] | | |- | style='text-align:right'| 896 | ''[[:d:Q29419755|Aleksander Monakov]]'' | | [[математик]] | ''[[:d:Q1257946|Tallinn University]]'' | data-sort-value="1945" | 1945 | [[Таллинн]] | | |- | style='text-align:right'| 897 | ''[[:d:Q29466014|Nikolay Danilov]]'' | | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1920" | 1920-07-23 | [[Пермь губернасы]] | data-sort-value="1987" | 1987-04-18 | [[Екатеринбург]] |- | style='text-align:right'| 898 | ''[[:d:Q29528646|Leonid Frankfurt]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | | data-sort-value="1938" | 1938 | | | |- | style='text-align:right'| 899 | ''[[:d:Q29641131|Dimitar Nankinov]]'' | | ''[[:d:Q1225716|орнитолог]]''<br/>[[галим]] | ''[[:d:Q1003730|Bulgarian Academy of Sciences]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-09-05 | [[Триводици]] | data-sort-value="2018" | 2018-07-24 | [[Sofiä|София]] |- | style='text-align:right'| 900 | ''[[:d:Q29864945|Aleksandr Vasilevsky]]'' | | ''[[:d:Q937857|футболчы]]'' | | data-sort-value="1939" | 1939-04-19 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2020" | 2020-12-20 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 901 | ''[[:d:Q29865178|Василий Андреевич Ключарёв]]'' | | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]] | data-sort-value="1972" | 1972-04-28 | | | |- | style='text-align:right'| 902 | ''[[:d:Q29967938|Konstantin Kudryashov]]'' | 1911 | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Иркутск дәүләт университеты]] | data-sort-value="1885" | 1885-02-22 | | data-sort-value="1962" | 1962-10-20 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 903 | ''[[:d:Q29982335|Sergej Zilitinkevich]]'' | 1962 | ''[[:d:Q12094958|геофизик]]'' | ''[[:d:Q3266959|Finnish Meteorological Institute]]''<br/>[[Уппсала университеты]] | data-sort-value="1936" | 1936-04-13 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2021" | 2021-02-15 | |- | style='text-align:right'| 904 | ''[[:d:Q30023851|Susanne Schütz]]'' | | ''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | | data-sort-value="1950" | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 905 | ''[[:d:Q30061655|Alexei Kouprianov]]'' | 1992 | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q41546637|викимедиачы]]'' | [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]] | data-sort-value="1970" | 1970-07-08 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 906 | ''[[:d:Q30075467|Vladimir Vasilevitsj Soroka]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | | data-sort-value="1940" | 1940-06-30 | [[Шацк]] | data-sort-value="1998" | 1998-02-06 | [[Сочи]] |- | style='text-align:right'| 907 | ''[[:d:Q30089019|Duysembaev Anuar Ermukhan - uli]]'' | 1975 | [[математик]] | ''[[:d:Q427677|Казакъстан милли университеты]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-01-11 | [[Алматы]] | | |- | style='text-align:right'| 908 | ''[[:d:Q30103845|Fedor Fomin]]'' | | ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]'' | ''[[:d:Q204457|Берген университеты]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-03-16 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 909 | ''[[:d:Q30302809|Адам Бычкоўскі]]'' | | | | data-sort-value="1889" | 1889 | ''[[:d:Q3692317|Tołoczki Małe]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-11-18 | |- | style='text-align:right'| 910 | ''[[:d:Q30318231|Grigoriĭ Davydovich Verbov]]'' | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]'' | data-sort-value="1909" | 1909-06-11 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1942" | 1942-06-06 | [[Ленинград өлкәсе]] |- | style='text-align:right'| 911 | ''[[:d:Q30345921|Valery Mironenko]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q4201471|Е. М. Сергеев ис. РФА геоэкология институты]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-03-01 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2000" | 2000-01-26 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 912 | ''[[:d:Q30346012|Evgeny Lukyanov]]'' | 1974 | ''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | | data-sort-value="1951" | 1951-12-10 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 913 | ''[[:d:Q30346022|I. G. Livšic]]'' | 1925 | [[галим]] | ''[[:d:Q4201561|РФА телбелем тикшеренүләре институты]]''<br/>''[[:d:Q3648060|РФА көнчыгыш кулъязмалары институты]]'' | data-sort-value="1896" | 1896-05-16 | [[Гродно|Һродна]] | data-sort-value="1970" | 1970-07-13 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 914 | ''[[:d:Q30509858|Elena Nassonova]]'' | 1995-05-31 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 915 | ''[[:d:Q30541322|Alexander Kiselev]]'' | | [[математик]] | ''[[:d:Q838330|Мәдисендәге Висконсин университеты]]''<br/>''[[:d:Q842909|Райс университеты]]''<br/>[[Дьюк университеты|Дьюк үнивирситите]] | data-sort-value="1969" | 1969 | | | |- | style='text-align:right'| 916 | ''[[:d:Q30644158|Vladimir G. Dubrovskii]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | [[РФА Ж. И. Алферов исемендәге Санкт-Петербург милли тикшеренү академия университеты|Россия фәннәр академиясенең Жорес Иванович Алфёров исемендәге Санкт-Петербург академия университеты]] | data-sort-value="1965" | 1965-10-15 | | | |- | style='text-align:right'| 917 | ''[[:d:Q30718330|Tatiana Warsher]]'' | | ''[[:d:Q3621491|археолог]]'' | | data-sort-value="1880" | 1880-07-01<br/>1880-06-18 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1960" | 1960-12-02 | [[Рим]] |- | style='text-align:right'| 918 | ''[[:d:Q30879914|Piotr Mokeïevitch Khatanzeïskiï]]'' | | | | data-sort-value="1910" | 1910-12-25 | ''[[:d:Q4278315|Malozemel'skaya Tundra]]'' | data-sort-value="1985" | 1985-11-12 | [[Ярославль]] |- | style='text-align:right'| 919 | ''[[:d:Q30895476|Bolesław Świętorzecki]]'' | | [[офицер]] | | data-sort-value="1831" | 1831 | [[Багушэвичы (Бярэзинский районы)|Багушэвичы]] | data-sort-value="1888" | 1888 | [[Венеция]] |- | style='text-align:right'| 920 | ''[[:d:Q30957320|Литвин Андрій Сергійович]]'' | | [[галим]] | | data-sort-value="1956" | 1956-12-18 | [[Славянск-на-Кубани]] | | |- | style='text-align:right'| 921 | ''[[:d:Q30972234|Фёдор Никифорович Шведов]]'' | | | | data-sort-value="1840" | 1840-02-14 | ''[[:d:Q889966|Килия]]'' | | |- | style='text-align:right'| 922 | ''[[:d:Q30974287|Julia Pevtsova]]'' | | [[математик]] | ''[[:d:Q219563|Вашиңтон университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 923 | ''[[:d:Q31292006|Cəfər Quluzadə]]'' | | [[галим]] | [[Бакы дәүләт университеты]] | data-sort-value="1938" | 1938-08-07 | [[Хатынлы]] | data-sort-value="2021" | 2021-04-14 | |- | style='text-align:right'| 924 | ''[[:d:Q31301695|Akhundov Shirali]]'' | | ''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1886" | 1886-03-10 | [[Гирдәни]] | data-sort-value="1960" | 1960-05-23 | [[Бакы]] |- | style='text-align:right'| 925 | ''[[:d:Q31827078|Tamara Saveljeva]]'' | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[галим]]<br/>[[укытучы]] | | | ''[[:d:Q16023541|Utozero]]'' | | |- | style='text-align:right'| 926 | ''[[:d:Q32362317|David L‘vovič Lajchtman]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q2310145|метеоролог]]'' | ''[[:d:Q4139127|The Voeikov Main Geophysical Observatory]]''<br/>[[Россия дәүләт гидрометеорология университеты]]<br/>''[[:d:Q7498982|РФА океанбелем институты]]'' | data-sort-value="1914" | 1914-11-25 | [[Лельчыцы]] | data-sort-value="2004" | 2004-12-02 | |- | style='text-align:right'| 927 | ''[[:d:Q32389478|Mane Erna Shirinian]]'' | 1975 | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q26132815|византолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q1474624|Ереван дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q1962291|Ереван лингвистика университеты]]''<br/>''[[:d:Q21468837|Institute of Oriental Studies of Armenia]]''<br/>''[[:d:Q1322278|Матенадаран тикшеренү институты һәм борынгы кулъязмалар саклагычы]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-02-07 | ''[[:d:Q500888|Akhalkalaki]]'' | | |- | style='text-align:right'| 928 | ''[[:d:Q34045627|Michael Ruzhansky]]'' | | [[математик]]<br/>[[профессор]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q189022|Лундын импирия көллияте]]''<br/>''[[:d:Q1137665|Гент университеты]]''<br/>''[[:d:Q195668|Кыйралбикә Мария Лундын университеты]]'' | data-sort-value="1972" | 1972 | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | | |- | style='text-align:right'| 929 | ''[[:d:Q35023260|Andrew Filev]]'' | | ''[[:d:Q4479442|founder]]''<br/>[[эшкуар]] | ''[[:d:Q7337792|Wrike Inc.]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 930 | ''[[:d:Q36277680|Andrey Dulov]]'' | 1951 | [[хокук белгече]]<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1726903|criminal investigator]]'' | ''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1924" | 1924-10-21 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2018" | 2018-12-15 | [[Минск]] |- | style='text-align:right'| 931 | ''[[:d:Q36504847|A.N. Lavrenko]]'' | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | | data-sort-value="1954" | 1954-12-17 | [[Каунас]] | data-sort-value="1994" | 1994-06-01 | |- | style='text-align:right'| 932 | ''[[:d:Q36562611|G.N. Gudkova]]'' | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | | data-sort-value="1945" | 1945-01-20 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 933 | ''[[:d:Q36581665|I.E. Brezhnev]]'' | 1930 | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1902" | 1902 | | data-sort-value="1978" | 1978 | |- | style='text-align:right'| 934 | ''[[:d:Q36646321|Olga Germanovna Baranova]]'' | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | [[Удмурт дәүләт университеты]]<br/>[[РФАнең В. Л. Комаров исемендәге Ботаника институтының Ботаник урманы|Питырбур ботаника бакчасы]] | data-sort-value="1961" | 1961-08-12 | ''[[:d:Q12088275|Большая Уча]]'' | | |- | style='text-align:right'| 935 | ''[[:d:Q36654509|David Davidov]]'' | 1950 | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | data-sort-value="1925" | 1925-09-01 | [[Sofiä|София]] | | |- | style='text-align:right'| 936 | ''[[:d:Q36676027|Sofia Alexandrovna Gutsevich]]'' | 1931 | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q2487799|миколог]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1897" | 1897 | | | |- | style='text-align:right'| 937 | ''[[:d:Q36698014|Vasily Prinada]]'' | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]'' | [[Иркутск дәүләт университеты]] | data-sort-value="1897" | 1897 | | data-sort-value="1950" | 1950-12-12 | |- | style='text-align:right'| 938 | ''[[:d:Q37367969|Igor Jouline]]'' | 1988 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q309331|Оһайо штаты университеты]]''<br/>''[[:d:Q714439|Oak Ridge National Laboratory]]''<br/>[[Россия фәннәр академиясе]]<br/>''[[:d:Q1150105|Теннесси университеты]]''<br/>''[[:d:Q6669083|Loma Linda University School of Medicine]]''<br/>[[Оксфорд университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 939 | ''[[:d:Q37372506|Sergey Kuznetsov]]'' | 1997-12-31<br/>1995-06-30 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q28695|Хельсинки университеты]]''<br/>''[[:d:Q30296228|Institute for Molecular Medicine Finland]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 940 | ''[[:d:Q37612456|Alexey Smirnov]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q39372574|protistologist]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1970" | 1970-01-16 | | | |- | style='text-align:right'| 941 | ''[[:d:Q37732550|Naum Il'ich Fel'dman]]'' | 1941 | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Эшче-крестьян Кызыл Армиясе|Эшче-крестьян Кызыл Гаскәре]]<br/>''[[:d:Q4398063|Серго Орджоникидзе исемендәге Россия дәүләт геология разведкасы университеты]]''<br/>''[[:d:Q19819676|Russian Research Geological Oil Institute]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | data-sort-value="1918" | 1918-11-26 | [[Мелитополь]] | data-sort-value="1994" | 1994-04-20 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 942 | [[Наталья Зеленкова]] | | | | data-sort-value="1921" | 1921-10-22 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2003" | 2003-10-13 | [[Казан]] |- | style='text-align:right'| 943 | ''[[:d:Q38320677|Nikolay D. Solovyev]]'' | 2012-11-08 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q1137665|Гент университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q58310020|Atlantic Technological University]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 944 | ''[[:d:Q39040059|Панков, Юрий Александрович]]'' | | [[галим]] | | data-sort-value="1930" | 1930-02-10 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2016" | 2016-02-12 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 945 | ''[[:d:Q39040079|Канстанцін Мікалаевіч Кунцэвіч]]'' | 1977 | ''[[:d:Q2306091|социолог]]'' | ''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q1631204|Minsk Innovation University]]''<br/>''[[:d:Q29388735|International Institute of Management and Business]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-02-08 | [[Сурнавка]] | data-sort-value="2012" | 2012 | |- | style='text-align:right'| 946 | ''[[:d:Q39263407|Daniil Sorokin]]'' | | ''[[:d:Q15976270|санак тел белемчесе]]''<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]'' | [[Дармштадт техник университеты]] | | ''[[:d:Q1374274|Otradnoye]]'' | | |- | style='text-align:right'| 947 | ''[[:d:Q39385535|Пётр Борисович Бланк]]'' | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | | data-sort-value="1821" | 1821-08-13 | ''[[:d:Q4262510|Липецк өязе]]'' | data-sort-value="1886" | 1886-11-25 | [[Ялта]] |- | style='text-align:right'| 948 | ''[[:d:Q39390976|Viktor Pliss]]'' | | [[математик]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1932" | 1932-02-10 | [[Сыктывкар]] | data-sort-value="2019" | 2019-01-04 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 949 | [[Александр Аринин]] | | [[галим]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | [[Башкорт дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q28656883|Уфа дәүләт икътисад һәм сервис университеты]]''<br/>''[[:d:Q1773512|Россия дәүләт туризм һәм сервис университеты]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-11-29 | [[Киев]] | | |- | style='text-align:right'| 950 | ''[[:d:Q41201621|Sergey Beletsky]]'' | | ''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q4407698|Санкт-Петербург дәүләт мәдәният институты]]''<br/>''[[:d:Q4201536|Institute for the History of Material Culture]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-08-21 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2022" | 2022-02-19 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 951 | ''[[:d:Q41530668|Valentina M. Glukhova]]'' | 1952 | ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-04-19 | [[Рязань]] | data-sort-value="2007" | 2007-12-01 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 952 | ''[[:d:Q41562473|Jadwiga Szmidt]]'' | 1916 | ''[[:d:Q937283|pioneer]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q462390|доцент]]''<br/>''[[:d:Q334473|division manager]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | | data-sort-value="1889" | 1889-09-08 | [[Луҗ]] | data-sort-value="1940" | 1940-04 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 953 | ''[[:d:Q41573994|Aleksandr Chernyshev]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q3152467|All-Russian Scientific Research Institute of Experimental Physics]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-10-23 | | | |- | style='text-align:right'| 954 | [[Борис Казаков]] | | | | data-sort-value="1946" | 1946-05-05 | [[Ылыч (шәһәр)|Ылыс]] | data-sort-value="2006" | 2006-04-02 | [[Чаллы]] |- | style='text-align:right'| 955 | ''[[:d:Q42115542|Dmitry Bertels]]'' | | ''[[:d:Q620573|гарәбиятче]]''<br/>''[[:d:Q16832248|иранист]]'' | | data-sort-value="1917" | 1917-08-24<br/>1918 | | data-sort-value="2005" | 2005-09-25 | |- | style='text-align:right'| 956 | ''[[:d:Q42242196|Maria Anastasina]]'' | 2008-12-06 | ''[[:d:Q15839206|молекуляр биолог]]''<br/>''[[:d:Q15634281|вирусолог]]'' | ''[[:d:Q30258644|Institute of Biotechnology of the Czech Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q28695|Хельсинки университеты]]''<br/>''[[:d:Q7082022|Okinawa Institute of Science and Technology]]''<br/>''[[:d:Q30296228|Institute for Molecular Medicine Finland]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 957 | ''[[:d:Q42243326|Andrei L. Kholkin]]'' | 1978-06-30 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q29671|Авейру университеты]]''<br/>''[[:d:Q499451|Ратгерс университеты]]''<br/>''[[:d:Q110906033|Ecole Polytechnique Federale de Lausanne Lemaitre Lab]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 958 | ''[[:d:Q42315211|Svetlana Galkina]]'' | 1998-12-01 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 959 | ''[[:d:Q42320490|Igor B Mekhov]]'' | 2003<br/>1999 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Оксфорд университеты]]<br/>[[Harvard universitetı|Гарвард университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q109409389|Paris-Saclay University]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 960 | ''[[:d:Q42595908|Dmitry Kishkinev]]'' | 2005-12-25 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q790029|Bangor University]]''<br/>''[[:d:Q877925|Квинс университеты]]''<br/>''[[:d:Q1737734|University of Keele]]''<br/>''[[:d:Q795988|University of Guelph]]''<br/>''[[:d:Q597758|University of Oldenburg]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 961 | ''[[:d:Q42682560|Igor Sokolov]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q931865|Clarkson University]]''<br/>''[[:d:Q180865|Торонто университеты]]''<br/>''[[:d:Q49120|Тафтс үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 962 | ''[[:d:Q42740042|Демьянович, Юрий Казимирович]]'' | | [[галим]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1938" | 1938-06-28 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2023" | 2023-04-12 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 963 | ''[[:d:Q42797632|Farid M. Ibatullin]]'' | 1984-06-30 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q51065|Petersburg Nuclear Physics Institute]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 964 | ''[[:d:Q42889033|Miina Hint]]'' | 1972 | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[шагыйрь]] | ''[[:d:Q604487|Таллин технология университеты]]''<br/>''[[:d:Q1257946|Tallinn University]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-03-03 | | | |- | style='text-align:right'| 965 | ''[[:d:Q42906579|Ekaterina E. Galenko]]'' | 2016 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 966 | ''[[:d:Q42931695|Andrey Sorokin]]'' | 1977-06 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q6806307|Medical College of Wisconsin]]''<br/>''[[:d:Q1047060|Кейзның Көнбатыш резерв университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 967 | ''[[:d:Q42974426|Elizaveta Levina]]'' | | ''[[:d:Q97016322|mathematical statistician]]'' | [[Мичиган университеты]] | data-sort-value="1974" | 1974-05-20 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 968 | ''[[:d:Q43073311|Peter Sushko]]'' | 1996<br/>1994 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q1076890|Pacific Northwest National Laboratory]]''<br/>''[[:d:Q193196|Лондон университеты көллияте]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 969 | ''[[:d:Q43147779|Andrey Legin]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 970 | ''[[:d:Q43156650|Moushegh Toumanyan]]'' | | ''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]''<br/>[[укытучы]] | | data-sort-value="1889" | 1889 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | data-sort-value="1938" | 1938 | [[Себер]] |- | style='text-align:right'| 971 | ''[[:d:Q43293488|Caroline Lusin]]'' | 2002 | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q16308156|инглиз теле һәм әдәбияте белгече]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]'' | ''[[:d:Q317070|University of Mannheim]]'' | data-sort-value="1977" | 1977 | | | |- | style='text-align:right'| 972 | ''[[:d:Q43424031|Ivan Kirin]]'' | 1938 | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>[[галим]] | | data-sort-value="1912" | 1912-01-26 | ''[[:d:Q1004270|Kinel-Cherkassy]]'' | data-sort-value="1976" | 1976 | |- | style='text-align:right'| 973 | ''[[:d:Q43425580|Валентина Михайловна Бубляева]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q101444477|Russian teacher]]'' | | data-sort-value="1893" | 1893 | ''[[:d:Q4458463|Tikhvinsky Uyezd]]'' | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 974 | ''[[:d:Q43426100|Boris Plamenevsky]]'' | | [[галим]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1939" | 1939-09-19 | | | |- | style='text-align:right'| 975 | ''[[:d:Q43427323|Isabella Vasilievna Potugina]]'' | | [[галим]]<br/>[[математик]] | ''[[:d:Q3152467|All-Russian Scientific Research Institute of Experimental Physics]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-04-01 | | data-sort-value="2006" | 2006-11-14 | |- | style='text-align:right'| 976 | ''[[:d:Q43428285|Vasily Malozemov]]'' | | [[математик]] | | data-sort-value="1939" | 1939-01-26 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 977 | [[Валерий Фёдоров]] | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q51065|Petersburg Nuclear Physics Institute]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]] | data-sort-value="1947" | 1947-10-03 | [[Арыслан (Татарстан)|Арыслан (Кайбыч районы)]] | | |- | style='text-align:right'| 978 | ''[[:d:Q44057559|Vladimir Lyuksemburg]]'' | | ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1888" | 1888-10-30 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1971" | 1971-06-23 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 979 | ''[[:d:Q45080733|Vasyl Afanasiev]]'' | 1949 | ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q4331480|Odesa Fine Arts Museum]]''<br/>''[[:d:Q12074634|Rylsky Institute of Art Studies, Folklore and Ethnology]]''<br/>''[[:d:Q4139143|main editorial office of the Ukrainian Soviet Encyclopedia]]''<br/>''[[:d:Q4314796|Сынлы сәнгать һәм мигъмарият милли академиясе]]'' | data-sort-value="1922" | 1922-01-01 | [[Копыченка]] | data-sort-value="2002" | 2002-07-22 | [[Киев]] |- | style='text-align:right'| 980 | ''[[:d:Q45742294|Alexander Knop]]'' | 2013-08-31 | [[математик]] | ''[[:d:Q622664|Сан-Диегодагы Калифорния университеты]]'' | data-sort-value="1991" | 1991-03-06 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 981 | ''[[:d:Q46181494|Oleg I. Barygin]]'' | 2006-12-31 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201829|Россия фәннәр академиясенең Иван Михайлович Сеченов исемендәге Эволюцион физиология һәм биохимия институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 982 | ''[[:d:Q46182641|Pavel Romantsov]]'' | 1991-06-15 | ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]'' | | data-sort-value="1967" | 1967-09-30 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 983 | ''[[:d:Q46408292|Igor O. Koshevoy]]'' | 2002-05 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q2093139|University of Eastern Finland]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 984 | ''[[:d:Q46727671|İlham Axundov]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q2072655|Azerbaijan State University of Economics]]''<br/>''[[:d:Q7077867|Odlar Yurdu University]]''<br/>''[[:d:Q632891|Макмастер университеты]]''<br/>''[[:d:Q1049470|Ватерлоо университеты]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-06-01 | [[Болады]] | | |- | style='text-align:right'| 985 | ''[[:d:Q46794633|Yulia I. Gubelit]]'' | 2002-12-16 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 986 | ''[[:d:Q47325895|Polina V. Kukhareva]]'' | 2007-06 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q56582915|University of Utah Health Care]]''<br/>''[[:d:Q1191202|University of North Carolina]]''<br/>''[[:d:Q168515|Юта университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 987 | ''[[:d:Q47452531|Irina Solovei]]'' | 1981 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q55044|Мүнхен университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 988 | ''[[:d:Q47453820|Людмила Владимировна Успенская]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q2617399|Таҗикстан дәүләт педагогия дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q2036624|Таҗикстан Республикасы фәннәр академиясе]]'' | data-sort-value="1909" | 1909-09-11 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2000" | 2000-10-23 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 989 | ''[[:d:Q47454054|Sergey Baranov]]'' | 1936 | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q16669689|Laboratory No. 2 of the Academy of Sciences of the USSR]]'' | data-sort-value="1910" | 1910 | | data-sort-value="1982" | 1982 | |- | style='text-align:right'| 990 | ''[[:d:Q47489136|Сухачов Станіслав Якимович]]'' | | | ''[[:d:Q9397809|Zhytomyr Ivan Franko State University]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-03-24 | ''[[:d:Q2235501|Кролеветс]]'' | | |- | style='text-align:right'| 991 | ''[[:d:Q47497354|Natalia Ananjeva]]'' | | ''[[:d:Q16271064|герпетолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-01-05 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 992 | ''[[:d:Q47504631|Irina V. Belozertseva]]'' | 1984-07 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 993 | ''[[:d:Q47703801|Grigory Genikhovich]]'' | 2001-11-28<br/>2000-06-23 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4971893|Broad Institute]]''<br/>[[Вена университеты]]<br/>''[[:d:Q156737|Кил үнивирситите]]'' | data-sort-value="2000" | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 994 | ''[[:d:Q47976732|Vladimir Elisashvili]]'' | 1974 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Грузия аграр университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 995 | ''[[:d:Q48000106|Olga Murina]]'' | 2008-12<br/>2006-07 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q6717453|MRC Human Genetics Unit]]''<br/>[[Цюрих университеты|Сүрих үнивирситите]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 996 | ''[[:d:Q48314541|Karina A. Karenina]]'' | | ''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="2000" | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 997 | ''[[:d:Q48381215|Oleg Vetrovoy]]'' | 2015-06-30 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201793|И. П. Павлов ис. РФА Физиология институты]]''<br/>[[Россия фәннәр академиясе]] | data-sort-value="2000" | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 998 | ''[[:d:Q48471815|Idris Hadi Salih]]'' | | [[галим]] | | data-sort-value="1952" | 1952-07-01 | [[Әрбил]] | | |- | style='text-align:right'| 999 | [[Пётр Фридолин]] | | [[галим]] | [[Бакы дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4406409|Самар дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1876" | 1876-09-02 | | data-sort-value="1949" | 1949-12-19 | |- | style='text-align:right'| 1000 | ''[[:d:Q48644767|Батожок, Наталья Игоревна]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-01-19 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2017" | 2017-06-17 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1001 | ''[[:d:Q4148022|Grigory Grauerman]]'' | | ''[[:d:Q2640827|гинеколог]]'' | | data-sort-value="1861" | 1861 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1921" | 1921 | [[Алмания|Германия]] |- | style='text-align:right'| 1002 | ''[[:d:Q4148372|Ivan Greaves]]'' | | ''[[:d:Q3332711|медиевист]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]'' | data-sort-value="1860" | 1860-05-04 | ''[[:d:Q4087197|Biryuchensky uyezd]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-05-16 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1003 | ''[[:d:Q4148825|Anatoly Greshnevikov]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="1956" | 1956-08-29 | ''[[:d:Q27147977|Krasnodubrovsky, Zavyalovsky District, Altai Krai]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1004 | ''[[:d:Q4149233|Aleksandr Grigoryev]]'' | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]'' | ''[[:d:Q726762|Рус география җәмгыяте]]'' | data-sort-value="1848" | 1848-11-14 | | data-sort-value="1908" | 1908-10-25 | |- | style='text-align:right'| 1005 | ''[[:d:Q4149265|Vasily Vasilyevich Grigoryev]]'' | | ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1816" | 1816-03-15 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1881" | 1881-12-19 | [[Павловск (Санкт-Петербург)|Павловск]] |- | style='text-align:right'| 1006 | ''[[:d:Q4151770|Matvey Gukovsky]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''<br/>[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]<br/>''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы һәм техника институты]]'' | data-sort-value="1898" | 1898-05-08 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1971" | 1971-02-06 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1007 | ''[[:d:Q4151773|Grigory Gukovsky]]'' | | ''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]] | data-sort-value="1902" | 1902-04-19<br/>1902-05-01 | [[Одесса]] | data-sort-value="1950" | 1950-04-02 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1008 | ''[[:d:Q4152540|Yelena Guryeva]]'' | | ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]'' | ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-08-18 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1990" | 1990-10-11 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1009 | ''[[:d:Q4152723|Natalya Guseva]]'' | 1940 | ''[[:d:Q18524037|һинд телләре белгече]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]'' | ''[[:d:Q4239624|Red Triangle Factory historical site]]''<br/>''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''<br/>''[[:d:Q4201873|РФА антропология һәм этнология институты]]''<br/>''[[:d:Q112033468|Red Triangle]]'' | data-sort-value="1914" | 1914-03-08 | ''[[:d:Q7224810|Mykhailivka-Rubezhivka]]'' | data-sort-value="2010" | 2010-04-21 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1010 | ''[[:d:Q4153077|Alexander Gutsan]]'' | | [[хокук белгече]] | | data-sort-value="1960" | 1960-07-06 | ''[[:d:Q51004|Siversky]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1011 | ''[[:d:Q4153778|Konstantin Davydov]]'' | | ''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]] | data-sort-value="1877" | 1877-12-30 | [[Зубцов]] | data-sort-value="1960" | 1960-06-21 | [[Париж]] |- | style='text-align:right'| 1012 | ''[[:d:Q4155254|Abdulla Daudov]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1952" | 1952-12-03 | [[Җәлал-Абад өлкәсе|Җәлалабад өлкәсе]] | | |- | style='text-align:right'| 1013 | ''[[:d:Q4157484|Mikhail Demidov]]'' | | ''[[:d:Q16533|хөкемче]]'' | | data-sort-value="1842" | 1842-11-20 | [[Нижгар губернасы|Түбән Новгород губернасы]] | data-sort-value="1898" | 1898-10-07 | [[Шлиссельбург|Шлисселбург]] |- | style='text-align:right'| 1014 | ''[[:d:Q4157617|Nina Demme]]'' | | ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q13382749|polar explorer]]''<br/>''[[:d:Q1225716|орнитолог]]'' | | data-sort-value="1902" | 1902-01-24 | [[Кострома]] | data-sort-value="1977" | 1977-03-16 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1015 | ''[[:d:Q4158901|Konstantin Derzhavin]]'' | | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q17337766|театраль тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q10379007|театр белгече]]'' | ''[[:d:Q1024181|Пушкин йорты]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-02-05<br/>1903-01-23 | [[Батум]] | data-sort-value="1956" | 1956-11-02 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1016 | ''[[:d:Q4160803|Edmund Dzierżyński]]'' | | | | data-sort-value="1838" | 1838-05-15 | [[Ашмяны]] | data-sort-value="1882" | 1882 | [[Вильно губернасы]] |- | style='text-align:right'| 1017 | ''[[:d:Q4163057|Ivan Dmitrjukov]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1871" | 1871-12-20 | ''[[:d:Q4264178|Likhvinsky Uyezd]]'' | No/unknown value | [[Россия империясе]] |- | style='text-align:right'| 1018 | ''[[:d:Q4163124|Eduard Dneprov]]'' | 1961 | ''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]] | data-sort-value="1936" | 1936-12-10 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2015" | 2015-02-06 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1019 | ''[[:d:Q4164956|Arkady Dolinin]]'' | | ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1880" | 1880-04-23<br/>1880-05-05 | ''[[:d:Q4301468|Monastyrshchina]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-08-21<br/>1968-08-23 | ''[[:d:Q2541893|Toksovo]]'' |- | style='text-align:right'| 1020 | ''[[:d:Q4165803|Viktor Alekseyevich Dombrovsky]]'' | | ''[[:d:Q11063|астроном]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1913" | 1913-09-30 | [[Ростов]] | data-sort-value="1972" | 1972-02-01 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1021 | ''[[:d:Q4167446|Yuliya Kondakova]]'' | | ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]'' | | data-sort-value="1981" | 1981-12-04 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 1022 | ''[[:d:Q4168016|Arvid Drezen]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q635734|архивист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q723682|dean]]'' | | data-sort-value="1900" | 1900 | [[Лиепая]] | data-sort-value="1938" | 1938-01-27 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1023 | ''[[:d:Q4168108|Alexander von Drenteln]]'' | | ''[[:d:Q715222|lady-in-waiting]]''<br/>[[офицер]] | | data-sort-value="1868" | 1868-01-19 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1925" | 1925-05-14 | [[Вологда губернасы|Вологда гөбернәсе]] |- | style='text-align:right'| 1024 | ''[[:d:Q4170474|Viktor Dulov]]'' | 1952 | [[галим]] | [[Иркутск илкүләм тикшеренү техник университеты]]<br/>''[[:d:Q1628544|Балтыйк дәүләт техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201751|РФА СБ гамәли һәм назари механика институты]]''<br/>''[[:d:Q4201456|Institute of Computational Modeling]]''<br/>''[[:d:Q4239251|Красноярск дәүләт университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201676|Institute of Problems of Mechanical Engineering]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-06-14 | [[Благовещенск]] | data-sort-value="2001" | 2001-08-01 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1025 | ''[[:d:Q4171866|Mikhail Dyakonov]]'' | 1880 | [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]''<br/>''[[:d:Q1981482|Россия фәннәр академиясе китапханәсе]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4138506|gymnase M.N. Stoyunina]]'' | data-sort-value="1856" | 1856-01-12 | [[Екатеринбург]] | data-sort-value="1919" | 1919-08-10 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1026 | ''[[:d:Q4171878|Nina Dyakonova]]'' | 1937 | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1915" | 1915-10-20 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2013" | 2013-12-09 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1027 | ''[[:d:Q4173441|Βασίλι Γιαβστράτοφ]]'' | | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | | data-sort-value="1908" | 1908-01-30 | ''[[:d:Q4169722|Dubrovka]]'' | data-sort-value="1992" | 1992-11-11 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1028 | ''[[:d:Q4174050|Ernst Jedliczka]]'' | | ''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''<br/>''[[:d:Q486748|пианист]]''<br/>''[[:d:Q1350157|музыка тәнкыйтьчесе]]''<br/>''[[:d:Q2675537|music teacher]]'' | [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]] | data-sort-value="1855" | 1855-06-05 | [[Полтава]] | data-sort-value="1904" | 1904-08-03 | [[Берлин]] |- | style='text-align:right'| 1029 | ''[[:d:Q4176466|Sergey Yermakov]]'' | | [[математик]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1930" | 1930-12-09 | [[Луганск]] | | |- | style='text-align:right'| 1030 | ''[[:d:Q4176582|Mikhail Yermolayev]]'' | | ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q3546255|океанолог]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1905" | 1905-12-16<br/>1905 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1991" | 1991-11-24 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1031 | ''[[:d:Q4176641|Nikolay Sergeyevich Yermolov]]'' | | ''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | | data-sort-value="1853" | 1853-09-28 | | data-sort-value="1924" | 1924-01-22 | [[Лондон]] |- | style='text-align:right'| 1032 | ''[[:d:Q4177004|Igor Yeryomin]]'' | | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q1024181|Пушкин йорты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1904" | 1904-04-05<br/>1904-04-18 | [[Таллинн]] | data-sort-value="1963" | 1963-09-17 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1033 | ''[[:d:Q4178252|Lyudmila Zharkova]]'' | | ''[[:d:Q16533|хөкемче]]''<br/>''[[:d:Q189010|нотариус]]''<br/>[[хокук белгече]] | | data-sort-value="1955" | 1955-09-03 | [[Петрозаводск]] | | |- | style='text-align:right'| 1034 | ''[[:d:Q4178364|Zhautilov Primbek]]'' | 1941 | [[математик]] | [[Абай исемендәге Казакъ милли педагогика университеты]]<br/>''[[:d:Q1534138|National Academy of Sciences of the Republic of Kazakhstan]]'' | data-sort-value="1911" | 1911-05-11 | ''[[:d:Q31195711|Districte de Kounrad]]'' | data-sort-value="1989" | 1989-05-15 | [[Алматы]] |- | style='text-align:right'| 1035 | [[Александр Жданов (1904)]] | | [[галим]] | ''[[:d:Q4387323|V.G. Khlopin Radium Institute]]'' | data-sort-value="1904" | 1904-08-01 | [[Вологда губернасы|Вологда гөбернәсе]] | data-sort-value="1969" | 1969-04-12 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1036 | ''[[:d:Q4179314|Vladimir Zhemchuzhnikov]]'' | | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]] | | data-sort-value="1830" | 1830-04-11 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1884" | 1884-11-06 | [[Ментона]] |- | style='text-align:right'| 1037 | ''[[:d:Q4180525|Aleksey Zhirmunsky]]'' | | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | | data-sort-value="1921" | 1921-10-15 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2000" | 2000-10-20 | [[Владивосток]] |- | style='text-align:right'| 1038 | ''[[:d:Q4181076|Ivan Zhongolovich]]'' | | ''[[:d:Q901402|географ]]'' | ''[[:d:Q4201749|Теоретик астрономия институты]]''<br/>''[[:d:Q1297796|Советлар Союзы Флоты адмиралы Николай Герасимович Кузнецов исемендәге Хәрби-диңгез академиясе]]'' | data-sort-value="1892" | 1892-02-08 | [[Гродно|Һродна]] | data-sort-value="1981" | 1981-09-29 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1039 | ''[[:d:Q4181863|Yevgeniya Zhurbina]]'' | | ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]'' | | data-sort-value="1903" | 1903-11-19 | [[Гомель]] | data-sort-value="1988" | 1988 | |- | style='text-align:right'| 1040 | ''[[:d:Q4182741|Juriy Michaylovitsj Zabrodin]]'' | | ''[[:d:Q212980|психолог]]'' | ''[[:d:Q4304064|Мәскәү дәүләт психология һәм педагогика университеты]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-10-26 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2021" | 2021-12-08 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1041 | ''[[:d:Q4182775|Vladimir Zabugin]]'' | | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | | data-sort-value="1880" | 1880-06-21 | ''[[:d:Q905431|Pargolovo]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-09-14 | [[Трентино-Альто-Адиҗе]] |- | style='text-align:right'| 1042 | ''[[:d:Q4185893|Alexander Zamorzaev-Orleanskiy]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q15142825|кристаллограф]]'' | | data-sort-value="1927" | 1927-01-23<br/>1927-01-27 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1997" | 1997-11-01 | [[Кишинёв]] |- | style='text-align:right'| 1043 | ''[[:d:Q4186033|Egor Zamyslovskiy]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q5758653|урта белем бирү оешмасында укытучы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4360215|institut d'histoire et de philologie de Saint-Pétersbourg]]'' | data-sort-value="1841" | 1841-06-06 | [[Гродно|Һродна]] | data-sort-value="1896" | 1896-05-09 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1044 | [[Александр Западов]] | | [[галим]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1907" | 1907-01-23 | [[Кронштадт]] | data-sort-value="1997" | 1997-09-11 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1045 | [[Николай Зарубин]] | | [[галим]] | ''[[:d:Q1024181|Пушкин йорты]]'' | data-sort-value="1893" | 1893-07-18 | [[Уфа]] | data-sort-value="1942" | 1942-03-01 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1046 | ''[[:d:Q4188796|Boris Petrowitsch Sachartschenja]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]] | data-sort-value="1928" | 1928-05-01 | [[Орша]] | data-sort-value="2005" | 2005-04-10 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1047 | ''[[:d:Q4188818|Alexander Nikolajewitsch Sacharjewski]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]'' | data-sort-value="1894" | 1894 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1965" | 1965 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1048 | [[Борис Збарский]] | | ''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]'' | data-sort-value="1885" | 1885-07-14 | [[Каманича]] | data-sort-value="1954" | 1954-10-07 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1049 | ''[[:d:Q4189549|Dmitriy Ivanovitsj Zverev]]'' | | [[галим]] | | data-sort-value="1862" | 1862 | [[Заринск]] | data-sort-value="1924" | 1924 | [[Тум|Томск]] |- | style='text-align:right'| 1050 | ''[[:d:Q4191269|Valery Zemskov]]'' | | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]'' | [[Максим Горький исемендәге Дөнья әдәбияты институты]] | data-sort-value="1940" | 1940-01-28 | | data-sort-value="2012" | 2012-09-30 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1051 | ''[[:d:Q4191302|Izaly Zemtsovsky]]'' | | ''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]'' | [[Stenford universitetı|Стенфорд университеты]] | data-sort-value="1936" | 1936-02-22 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 1052 | ''[[:d:Q4191601|Ruth Aleksandrovna Zernova]]'' | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q11774156|мемуарист]]'' | | data-sort-value="1919" | 1919-02-15<br/>1918-02-15 | [[Одесса]] | data-sort-value="2004" | 2004-11-15 | [[Иерусалим|Котдус]] |- | style='text-align:right'| 1053 | ''[[:d:Q4191765|Fyodor Zigel]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]] | ''[[:d:Q28667128|Варшау император университеты]]'' | data-sort-value="1845" | 1845-12-04 | | data-sort-value="1921" | 1921-02-08 | [[Ростов-на-Дону]] |- | style='text-align:right'| 1054 | ''[[:d:Q4191879|Ilya Silberstein]]'' | 1926 | ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q3243461|коллекционер]]''<br/>''[[:d:Q10732476|сәнгать әсәрләре коллекционеры]]'' | ''[[:d:Q4263819|Literaturnoe nasledstvo]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-03-11 | [[Одесса]] | data-sort-value="1988" | 1988-05-22 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1055 | ''[[:d:Q4192133|Lev Zinder]]'' | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q47491160|phonetician]]''<br/>''[[:d:Q46163584|phonologist]]'' | ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-12-26 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1995" | 1995-08-23 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1056 | ''[[:d:Q4193922|Vilgelm Zorgenfrey]]'' | | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | ''[[:d:Q4193427|Toison d'or]]''<br/>''[[:d:Q15628820|Russian Mind]]'' | data-sort-value="1882" | 1882-08-30 | [[Аккирмән]] | data-sort-value="1938" | 1938-09-21 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1057 | ''[[:d:Q4194358|Vladimir Zubov]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[шагыйрь]] | ''[[:d:Q2370801|ССРБ Фәннәр академиясе]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1930" | 1930-04-14 | [[Кашира]] | data-sort-value="2000" | 2000-10-27 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1058 | ''[[:d:Q4194369|Konstantin Zubov]]'' | | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]'' | | data-sort-value="1888" | 1888-09-08 | [[Базарлы Сызган]] | data-sort-value="1956" | 1956-11-22 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1059 | ''[[:d:Q4194921|Yuri Zytsar]]'' | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q12257594|Basque linguistics]]'' | | data-sort-value="1928" | 1928-04-14 | [[Самар]] | data-sort-value="2009" | 2009-06-23 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1060 | ''[[:d:Q4196966|Mikhaïl Feodosievich Ivakhnenko]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q1975612|А. А. Борисяк исемендәге РФА Палеонтология институты]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-09-30 | [[Смоленск]] | data-sort-value="2015" | 2015-07-10 | [[Раменское]] |- | style='text-align:right'| 1061 | [[Алексей Ильинский]] | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | [[РФАнең В. Л. Комаров исемендәге Ботаника институтының Ботаник урманы|Питырбур ботаника бакчасы]]<br/>''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''<br/>''[[:d:Q2466783|"Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты" федераль тикшеренү үзәге]]''<br/>''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]'' | data-sort-value="1888" | 1888-05-20 | [[Сарапул]] | data-sort-value="1945" | 1945-10-05 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1062 | ''[[:d:Q4202948|Olimpiad Ioffe]]'' | | ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1920" | 1920-01-22 | [[Сынельныкове|Сынелныкове]] | data-sort-value="2005" | 2005-04-08 | [[Фармингтон (Коннектикут)|Фармингтон]] |- | style='text-align:right'| 1063 | ''[[:d:Q4203531|Andrey Isayev]]'' | | ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>[[хокук белгече]] | ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]'' | data-sort-value="1851" | 1851-10-19 | ''[[:d:Q4446427|Surazhsky Uyezd]]'' | data-sort-value="1924" | 1924 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1064 | ''[[:d:Q4207106|Moisey Kagan]]'' | | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1921" | 1921-05-18 | [[Киев]] | data-sort-value="2006" | 2006-02-10 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1065 | ''[[:d:Q4207662|Dmitry Kazanli]]'' | | ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q12094958|геофизик]]'' | | data-sort-value="1904" | 1904 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1959" | 1959 | |- | style='text-align:right'| 1066 | [[Николай Калитин]] | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | | data-sort-value="1884" | 1884-03-29 | ''[[:d:Q16023110|Syrkovitsy]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-08-21 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1067 | ''[[:d:Q4210209|Юрий Калмыков]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хокук белгече]] | ''[[:d:Q4408431|Сарытау дәүләт юридик академиясе]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-01-01 | [[Черкесск]] | data-sort-value="1997" | 1997-01-16 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1068 | ''[[:d:Q4215746|Svetlana Karpinskaya]]'' | | ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]'' | ''[[:d:Q4407688|Питырбур дәүләт кәмит театры]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-09-16 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2017" | 2017-02-18 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1069 | ''[[:d:Q4215802|Georgy Karpov]]'' | | [[офицер]] | | data-sort-value="1898" | 1898-06-07<br/>1898-05-25 | [[Кронштадт]] | data-sort-value="1967" | 1967-12-18 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1070 | [[Наталья Карпович]] | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1972" | 1972-09-19 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 1071 | ''[[:d:Q4216361|Anna Kartsova]]'' | | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1946" | 1946-05-30 | | | |- | style='text-align:right'| 1072 | ''[[:d:Q4216773|Kassian]]'' | | ''[[:d:Q842781|hegumen]]''<br/>''[[:d:Q831474|presbyter]]''<br/>[[Әрхәрәй|япискеп]] | ''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''<br/>[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]] | data-sort-value="1892" | 1892-03-12<br/>1892-02-29 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1965" | 1965-02-04 | [[Париж]] |- | style='text-align:right'| 1073 | ''[[:d:Q4217854|Isidor Katsnelson]]'' | 1931 | ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]'' | ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]''<br/>[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]<br/>''[[:d:Q4304155|Мәскәү фәлсәфә, әдәбият һәм тарих институты]]''<br/>''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''<br/>''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]'' | data-sort-value="1910" | 1910-09-22<br/>1910-10-05 | [[Одесса]] | data-sort-value="1981" | 1981-03-21 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1074 | ''[[:d:Q4219751|Stanislav Kesayev]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1950" | 1950-07-16 | [[Дигора]] | data-sort-value="2025" | 2025-07-15 | |- | style='text-align:right'| 1075 | ''[[:d:Q4221116|Vladilen Evgenevich Kipyatkov]]'' | 1971 | ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1949" | 1949-03-10 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2012" | 2012-09-28 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1076 | ''[[:d:Q4221435|Ivan Petrovich Kirilov]]'' | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q2083925|ботаника коллекционеры]]''<br/>''[[:d:Q98544732|фәнни коллекционер]]'' | | data-sort-value="1821" | 1821 | [[Яулытора]] | data-sort-value="1842" | 1842-09-11 | [[Арзамас]] |- | style='text-align:right'| 1077 | ''[[:d:Q4221786|Anatoly Kirpichnikov]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]'' | ''[[:d:Q4201410|РФА археология институты]]''<br/>''[[:d:Q4201536|Institute for the History of Material Culture]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-06-25 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2020" | 2020-10-16 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1078 | ''[[:d:Q4222028|Aleksey Kiselyov]]'' | | ''[[:d:Q11063|астроном]]'' | ''[[:d:Q845924|Пулково обсерваториясе]]'' | data-sort-value="1922" | 1922-02-28 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2013" | 2013-09-30 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1079 | ''[[:d:Q4223232|Lev Kleynbort]]'' | 1901 | [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]'' | | data-sort-value="1875" | 1875-10-27 | [[Капыль]] | data-sort-value="1950" | 1950-11-20 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1080 | ''[[:d:Q4224300|Nikita Kluge]]'' | | ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1956" | 1956-04-27 | | | |- | style='text-align:right'| 1081 | ''[[:d:Q4224742|Isay Knorozovsky]]'' | | [[композитор]]<br/>''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]'' | | data-sort-value="1858" | 1858 | [[Гродно|Һродна]] | data-sort-value="1914" | 1914 | |- | style='text-align:right'| 1082 | ''[[:d:Q4225103|Vera Nikolaevna Kobets]]'' | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | | data-sort-value="1948" | 1948-05-16 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 1083 | ''[[:d:Q4225393|Boris Kovalenko]]'' | | [[галим]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1890" | 1890-01-16 | | data-sort-value="1969" | 1969-09-10 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1084 | ''[[:d:Q4225541|Mikhail Kovalchuk]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | ''[[:d:Q1794356|"Курчатов институты" илкүләм тикшеренү үзәге]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1946" | 1946-09-21 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 1085 | ''[[:d:Q4225547|Юрий Ковальчук]]'' | 1974 | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q1979607|финансист]]''<br/>''[[:d:Q806798|банкир]]''<br/>[[эшкуар]] | | data-sort-value="1951" | 1951-07-25 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 1086 | [[Сергей Ковалёв (1886)|Сергей Ковалёв]] | | ''[[:d:Q2468727|classical scholar]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4201528|ССҖБ ФА тарих институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1886" | 1886-09-13 | [[Зур Куганак|Олы Куганак]] | data-sort-value="1960" | 1960-11-12 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1087 | ''[[:d:Q4226249|Qairat Qojamjarov]]'' | | ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | | data-sort-value="1965" | 1965-03-24 | [[Тараз]] | | |- | style='text-align:right'| 1088 | ''[[:d:Q4226400|Cyril Kozhurin]]'' | 1994 | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты]]<br/>''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]'' | data-sort-value="1972" | 1972-07-13 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 1089 | ''[[:d:Q4226616|Aleksandr Kozintsev]]'' | 1968 | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]'' | [[Кунсткамера]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1946" | 1946-12-10 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 1090 | [[Михаил Козлов (1936)|Михаил Козлов]] | | ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]'' | ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-04-12 | [[Асан (Шомырша районы)|Асан]] | data-sort-value="2006" | 2006-09-11 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1091 | ''[[:d:Q4226886|Boris Kozlovsky]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q4398063|Серго Орджоникидзе исемендәге Россия дәүләт геология разведкасы университеты]]'' | data-sort-value="1898" | 1898-09-08 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1953" | 1953 | [[Пермь]] |- | style='text-align:right'| 1092 | ''[[:d:Q4227089|Nikolay Nikolaevitsj Kozmin]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]'' | [[Иркутск дәүләт университеты]] | data-sort-value="1872" | 1872-02-23 | [[Красноярск]] | data-sort-value="1938" | 1938-08-21 | [[Иркутск]] |- | style='text-align:right'| 1093 | ''[[:d:Q4228594|Sergej Kolotov]]'' | 1883 | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | ''[[:d:Q4295040|Минный офицерский класс]]'' | data-sort-value="1859" | 1859 | [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]] | No/unknown value | [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]] |- | style='text-align:right'| 1094 | ''[[:d:Q4228638|Aleksandr Kolpakidi]]'' | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1493121|хәрби тарих белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]] | data-sort-value="1962" | 1962-01-02 | [[Стәрлетамак]] | | |- | style='text-align:right'| 1095 | ''[[:d:Q4228691|Diodor Kolpinskiy]]'' | | ''[[:d:Q250867|католик рухание]]'' | | data-sort-value="1892" | 1892-11-10 | [[Псков]] | data-sort-value="1932" | 1932-07-08 | [[Täncin|Тиәнҗин]] |- | style='text-align:right'| 1096 | ''[[:d:Q4228758|Yakov Kolubovskiy]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]] | data-sort-value="1863" | 1863-10-07 | [[Һлухив]] | No/unknown value | [[Нижын]] |- | style='text-align:right'| 1097 | ''[[:d:Q4230556|Eduard Kondratov]]'' | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]'' | | data-sort-value="1933" | 1933-07-23 | [[Могилёв]] | data-sort-value="2010" | 2010-11-09 | [[Самар]] |- | style='text-align:right'| 1098 | ''[[:d:Q4230585|Aleksandr Kondratyev]]'' | | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q18844224|язучы-фантаст]]''<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="1876" | 1876-05-11 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1967" | 1967-05-26 | ''[[:d:Q1816652|Nyack]]'' |- | style='text-align:right'| 1099 | ''[[:d:Q4230970|Stefan Konovalenko]]'' | | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | data-sort-value="1920" | 1920-04-10 | ''[[:d:Q4175177|Ельбузд]]'' | data-sort-value="2016" | 2016-12-23 | [[Самар]] |- | style='text-align:right'| 1100 | ''[[:d:Q4231080|Aleksandr Kononov]]'' | | ''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]'' | | data-sort-value="1895" | 1895-03-13 | [[Даугавпилс]] | data-sort-value="1957" | 1957-10-28 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1101 | ''[[:d:Q17617408|Sergey Pavlovich Kravkov]]'' | | [[галим]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1873" | 1873-06-21 | [[Рязань]] | data-sort-value="1938" | 1938-08-12 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1102 | ''[[:d:Q17617445|Maximilian Kravkov]]'' | | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="1887" | 1887-09-10 | [[Рязань]] | data-sort-value="1937" | 1937-10-12<br/>1942 | [[Новосибирск]] |- | style='text-align:right'| 1103 | ''[[:d:Q17617537|Andrey Dmitriyev]]'' | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | ''[[:d:Q1531782|Климент Аркадьевич Тимирязев исемендәге Мәскәү авыл хуҗалыгы академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4127477|Williams Fodder Research Institute]]'' | data-sort-value="1878" | 1878-12-31 | [[Рыбинск]] | data-sort-value="1946" | 1946-07-25 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1104 | ''[[:d:Q17617607|Musa Ibragimov]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | [[Грозный дәүләт нефть техника университеты|Академик М.Д. Миллионщиков исемендәге Грозный дәүләт нефть техник университеты]] | data-sort-value="1948" | 1948-04-30 | [[Актүбә өлкәсе]] | | |- | style='text-align:right'| 1105 | ''[[:d:Q17619564|Tamara Gladkina]]'' | | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | ''[[:d:Q4127509|Бөтенсоюз үсемлекләрне саклау фәнни тикшеренү институты]]'' | data-sort-value="1919" | 1919-12-27 | | data-sort-value="2011" | 2011-04-27 | [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]] |- | style='text-align:right'| 1106 | ''[[:d:Q17619579|Alois Pospíšil]]'' | | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q28664814|Изге Владимир император университеты]]'' | data-sort-value="1851" | 1851-06-15 | | data-sort-value="1929" | 1929-12-27 | |- | style='text-align:right'| 1107 | ''[[:d:Q17619586|Mukhadi Umarov]]'' | 1992 | [[галим]] | [[Чечен дәүләт университеты|Әхмәт хаҗи Әбделхәмид улы Кадыйров исемендәге Чечен дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q17544345|Чече Республикасы Фәннәр академиясе]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-05-02 | ''[[:d:Q4155037|Dargo, Vedensky District]]'' | data-sort-value="2024" | 2024-01-10 | |- | style='text-align:right'| 1108 | ''[[:d:Q17696717|Irina Dubrovina]]'' | | | | data-sort-value="1928" | 1928-11-03 | [[Волгоград]] | | |- | style='text-align:right'| 1109 | ''[[:d:Q17749465|Agapit]]'' | | ''[[:d:Q733786|кәшиш]]'' | | data-sort-value="1894" | 1894-11-04 | [[Гатчина]] | data-sort-value="1936" | 1936-07-18 | [[Орёл]] |- | style='text-align:right'| 1110 | ''[[:d:Q17865650|Nikolay Bulgakov]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]'' | data-sort-value="1867" | 1867 | | data-sort-value="1931" | 1931 | |- | style='text-align:right'| 1111 | ''[[:d:Q18001859|Elvira Gagarina]]'' | | [[галим]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1937" | 1937-07-21 | [[Чимкәнт]] | | |- | style='text-align:right'| 1112 | ''[[:d:Q18002794|Viktor Belyayev]]'' | | ''[[:d:Q620573|гарәбиятче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q3648060|РФА көнчыгыш кулъязмалары институты]]'' | data-sort-value="1902" | 1902-04-28 | [[Ташкент]] | data-sort-value="1976" | 1976-05-07 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1113 | ''[[:d:Q18015050|Yevgraf Yevgrafovich Fyodorov]]'' | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q1113838|климатолог]]'' | | data-sort-value="1880" | 1880-11-20 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1965" | 1965-07-19 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1114 | ''[[:d:Q18043588|Mikalay Bilyetski]]'' | 1916 | [[Jurnalist|журналист]] | | data-sort-value="1896" | 1896-12-07<br/>1896-12-29 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1919" | 1919-03-26<br/>1919-03-29 | [[Гомель]] |- | style='text-align:right'| 1115 | ''[[:d:Q18043794|Abram Abramow]]'' | 1927 | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1901" | 1901 | ''[[:d:Q4398369|Rozsishky]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-02-17 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1116 | ''[[:d:Q18044235|Grigory Ledkov]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | [[Федерация Советы]] | data-sort-value="1969" | 1969-03-26 | [[Нарьян-Мар]] | | |- | style='text-align:right'| 1117 | ''[[:d:Q18045329|Ivan Roshchin]]'' | | [[Jurnalist|журналист]] | | data-sort-value="1915" | 1915-06-23 | ''[[:d:Q2628244|Krasnogorsky District]]'' | data-sort-value="2010" | 2010-11-18 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1118 | ''[[:d:Q18067655|Czesław Pruszyński]]'' | | ''[[:d:Q516463|һиральдис]]'' | ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]'' | data-sort-value="1890" | 1890-05-02 | [[Житомир]]<br/>''[[:d:Q7530|Volhynia]]'' | data-sort-value="1965" | 1965-12-30 | [[Норвегия]] |- | style='text-align:right'| 1119 | ''[[:d:Q18084469|Boris Vasilievich Perfiljev]]'' | 1916 | ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1891" | 1891-02-24 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1969" | 1969-01-29 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1120 | ''[[:d:Q18120265|Ssergej Jakowlewitsch Tereschin]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]'' | data-sort-value="1863" | 1863 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1921" | 1921 | |- | style='text-align:right'| 1121 | ''[[:d:Q18123553|I. N. Vinnikov]]'' | 1925 | ''[[:d:Q19361455|semitologist]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q620573|гарәбиятче]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4201873|РФА антропология һәм этнология институты]]''<br/>''[[:d:Q4201575|Marx-Engels-Lenin Institute]]''<br/>''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]'' | data-sort-value="1897" | 1897-11-26<br/>1897 | [[Хоцимск]] | data-sort-value="1973" | 1973-07-05 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1122 | ''[[:d:Q18147390|Aleksandr Grube]]'' | | ''[[:d:Q1281618|сынчы]]''<br/>''[[:d:Q107212688|exlibrist]]'' | | data-sort-value="1894" | 1894-08-19 | [[Баженово (Бәләбәй районы)|Баженово]] | data-sort-value="1980" | 1980-10-04 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1123 | ''[[:d:Q18156032|Shur Yakov Shebselevich]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q4201784|РФА Урал бүлекчәсенең Металлар физикасы институты]]''<br/>''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1908" | 1908-04-07 | [[Дубровна|Дуброуна]] | data-sort-value="1986" | 1986-05-24 | [[Екатеринбург]] |- | style='text-align:right'| 1124 | [[Сергей Костычев]] | 1900 | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q3779582|микробиолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''<br/>''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''<br/>''[[:d:Q48945090|Дзяржаўны інстытут вопытнай аграноміі]]'' | data-sort-value="1877" | 1877-05-08 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1931" | 1931-08-21 | [[Алушта]] |- | style='text-align:right'| 1125 | ''[[:d:Q18175817|Viktor Vavilov]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]''<br/>''[[:d:Q1810862|П. Н. Лебедев исемендәге РФА Физика институты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | data-sort-value="1921" | 1921-07-08 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1999" | 1999-01-25 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1126 | ''[[:d:Q18175820|Evgeny Veydenbaum]]'' | | [[галим]]<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]'' | | data-sort-value="1845" | 1845-11-09 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1918" | 1918-01-15 | [[Tbilisi|Тбилиси]] |- | style='text-align:right'| 1127 | ''[[:d:Q18225295|Alfred Bem]]'' | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q182436|китапханәче]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | ''[[:d:Q31519|Карл университеты]]'' | data-sort-value="1886" | 1886-04-24 | [[Киев]] | data-sort-value="1945" | 1945-05-16 | [[Прага]] |- | style='text-align:right'| 1128 | ''[[:d:Q18229108|Svetlana Pasti]]'' | | [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="1953" | 20th century | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | | |- | style='text-align:right'| 1129 | ''[[:d:Q18236453|Sergey Belyayev]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1847" | 1847 | | data-sort-value="1911" | 1911 | [[Лозанна]] |- | style='text-align:right'| 1130 | ''[[:d:Q18237766|Ντίνα Γκάμπε]]'' | | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | | data-sort-value="1912" | 1912 | | data-sort-value="1982" | 1982 | |- | style='text-align:right'| 1131 | ''[[:d:Q18238368|Gennady Gromov]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | | data-sort-value="1937" | 1937-11-26 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2004" | 2004 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1132 | ''[[:d:Q18241926|Michail Hilchen]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1868" | 1868-09-01 | | data-sort-value="1945" | 1945-12 | [[Нойштадт (Гессен)|Нойштадт]] |- | style='text-align:right'| 1133 | ''[[:d:Q18244393|Roberts Kroders]]'' | 1913 | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q17337766|театраль тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q10379007|театр белгече]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | ''[[:d:Q6497398|Latvian Provisional Government]]''<br/>''[[:d:Q86003135|Latvijas Sargs]]''<br/>''[[:d:Q136353139|Ilustrēts Žurnāls]]''<br/>''[[:d:Q16361561|Ministry of Education and Science]]''<br/>''[[:d:Q136353148|Grāmatu Zieds]]'' | data-sort-value="1892" | 1892-04-09 | ''[[:d:Q15219880|Taurupe]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-08-28 | ''[[:d:Q840823|Saulkrasti]]''<br/>''[[:d:Q732986|Salaspils]]''<br/>''[[:d:Q15219723|Saulkalne]]'' |- | style='text-align:right'| 1134 | ''[[:d:Q18244471|Vyacheslav Krylov]]'' | | ''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | | data-sort-value="1940" | 1940-01-12 | | | |- | style='text-align:right'| 1135 | ''[[:d:Q18245551|Nikolay Malakhovsky]]'' | | [[композитор]] | | data-sort-value="1892" | 1892 | | data-sort-value="1942" | 1942 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1136 | ''[[:d:Q18275766|Петерсон, Николай Леонидович]]'' | | | | data-sort-value="1866" | 1866-04-28 | [[Кострома губернасы]] | data-sort-value="1920" | 1920 | ''[[:d:Q192483|Lemnos]]'' |- | style='text-align:right'| 1137 | ''[[:d:Q18275818|Александър Петряев]]'' | | ''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | | data-sort-value="1875" | 1875-10-27 | | data-sort-value="1933" | 1933-11-09 | [[Белград]] |- | style='text-align:right'| 1138 | ''[[:d:Q18277073|Рычков, Николай Николаевич]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1866" | 1866-05-24 | | data-sort-value="1918" | 1918 | |- | style='text-align:right'| 1139 | ''[[:d:Q18356262|Ulyana Sergeenko]]'' | | ''[[:d:Q3501317|fashion designer]]''<br/>''[[:d:Q2034021|dressmaker]]'' | | data-sort-value="1979" | 1979-08-30 | [[Үскәмән]] | | |- | style='text-align:right'| 1140 | ''[[:d:Q18397723|Ալեքսանդր Գրիշչենկո]]'' | | ''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | | data-sort-value="1942" | 1942-03-07 | | | |- | style='text-align:right'| 1141 | ''[[:d:Q18399727|Vikenty Kosinsky]]'' | | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[математик]] | | data-sort-value="1835" | 1835 | | data-sort-value="1883" | 1883 | |- | style='text-align:right'| 1142 | ''[[:d:Q18400588|Viktor Bernadsky]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]'' | data-sort-value="1890" | 1890 | | data-sort-value="1959" | 1959-06-21 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1143 | ''[[:d:Q18405236|Boris Mul'tanovskiy]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q4139127|The Voeikov Main Geophysical Observatory]]'' | data-sort-value="1876" | 1876-04-11 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1938" | 1938-03-04 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1144 | ''[[:d:Q18409167|Evgeniy Vitoldovitsj Kortsjits]]'' | 1904 | [[хирург]] | ''[[:d:Q1056886|Питырбур дәүләт медицина университеты]]''<br/>''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q2510885|Беларус дәүләт тыйб университеты]]'' | data-sort-value="1880" | 1880-03-29 | [[Ташкент]] | data-sort-value="1950" | 1950 | [[Минск]] |- | style='text-align:right'| 1145 | ''[[:d:Q18436937|Nikolay Lebedev]]'' | | [[язучы]] | | data-sort-value="1846" | 1846-09-25 | | data-sort-value="1888" | 1888-03-30 | |- | style='text-align:right'| 1146 | ''[[:d:Q18543452|Nikolaĭ Nikolaevich Zalesskiĭ]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]'' | data-sort-value="1900" | 1900 | | data-sort-value="1984" | 1984 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1147 | [[Валентина Ивашева]] | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q16308156|инглиз теле һәм әдәбияте белгече]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | data-sort-value="1908" | 1908-01-15 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1991" | 1991-11-16 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1148 | ''[[:d:Q18625087|Mikhail Makarov]]'' | | [[фәлсәфәче]] | ''[[:d:Q604487|Таллин технология университеты]]'' | data-sort-value="1922" | 1922 | [[Нарва]] | data-sort-value="2019" | 2019-11-04 | [[Таллинн]] |- | style='text-align:right'| 1149 | ''[[:d:Q18634120|Karlos von Buxhoeveden]]'' | | ''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | | data-sort-value="1856" | 1856-03-02 | [[Тарту]] | data-sort-value="1935" | 1935-08-04 | [[Брюссель]] |- | style='text-align:right'| 1150 | ''[[:d:Q18634553|Vasilij Ivanovič Ljadov]]'' | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q5758653|урта белем бирү оешмасында укытучы]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | | data-sort-value="1834" | 1834-01-24 | | data-sort-value="1892" | 1892-08-20 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1151 | ''[[:d:Q18634910|Рогачёв, Александр Николаевич]]'' | | ''[[:d:Q3621491|археолог]]'' | ''[[:d:Q4201536|Institute for the History of Material Culture]]'' | data-sort-value="1912" | 1912-08-28 | [[Рязань губернасы]] | data-sort-value="1984" | 1984-04-17 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1152 | ''[[:d:Q18640634|Natalya Yukhnyova]]'' | | [[галим]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]'' | [[Кунсткамера]] | data-sort-value="1930" | 1930-12<br/>1930<br/>1930-12-01 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2013" | 2013-11-27 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1153 | ''[[:d:Q18694443|Pēteris Zirnītis]]'' | | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q822146|җыр сүзләрен язучы]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q8178443|либреттист]]''<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q80687|secretary]]'' | ''[[:d:Q945592|Latvijas Televīzija]]''<br/>''[[:d:Q20530189|Literatūra un Māksla (Literature and Arts), weekly]]''<br/>''[[:d:Q136512453|Writers’ Union of Latvian SSR]]''<br/>''[[:d:Q1798029|LETA]]''<br/>''[[:d:Q12366509|Karogs]]''<br/>''[[:d:Q136174710|Raiņa Literatūras un mākslas vēstures muzejs]]''<br/>''[[:d:Q136174775|Nordik]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-11-28 | [[Рига]] | data-sort-value="2001" | 2001-07-27 | [[Рига]] |- | style='text-align:right'| 1154 | [[Орест Трахтенберг]] | | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201801|РФА Фәлсәфә институты]]'' | data-sort-value="1889" | 1889-08-18<br/>1889-08-30 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1959" | 1959-05-23 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1155 | ''[[:d:Q18755294|Mikhail Shebalin]]'' | | ''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]'' | | data-sort-value="1857" | 1857-05-27 | [[Казан губернасы]] | data-sort-value="1937" | 1937-02-24 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1156 | ''[[:d:Q18786097|Tatyana Nikitina]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q1614474|Волгоград дәүләт социаль-педагогик университет]]''<br/>''[[:d:Q4122945|Россия Федераиясе Эчке эшләр министрлыгының Волгоград академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4383014|Сергей Миронович Киров исемендәге Псков дәүләт педагогика университеты]]''<br/>[[Псков дәүләт университеты]] | data-sort-value="1953" | 1953-11-06 | | | |- | style='text-align:right'| 1157 | ''[[:d:Q18786217|Mikhail Entaltsev]]'' | | ''[[:d:Q18702210|bandy player]]'' | | data-sort-value="1977" | 1977-01-29 | [[Ставрополь]] | | |- | style='text-align:right'| 1158 | ''[[:d:Q18786222|Dmitry Yakubovich]]'' | | [[галим]] | | data-sort-value="1897" | 1897-01-29 | [[Курган]] | data-sort-value="1940" | 1940-05-30 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1159 | ''[[:d:Q18809930|Ivan Epifanovich Barbarin]]'' | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q2487799|миколог]]'' | | data-sort-value="1882" | 1882-06-02 | [[Воронеж губернасы]] | data-sort-value="1916" | 1916-12-05 | |- | style='text-align:right'| 1160 | ''[[:d:Q18857770|Roman Shlyakov]]'' | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]''<br/>''[[:d:Q1907198|таксанамис]]'' | | data-sort-value="1912" | 1912-06-20 | [[Гатчина]] | data-sort-value="1999" | 1999-03-27 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1161 | ''[[:d:Q18888201|Lidiya Petrova]]'' | 1966 | ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]'' | ''[[:d:Q2426655|Kyiv National Linguistic University]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-12-05 | [[Түбән Новгород]] | data-sort-value="2019" | 2019-08-17 | [[Киев]] |- | style='text-align:right'| 1162 | ''[[:d:Q18983351|A.L. Budantzev]]'' | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q114355509|pharmacognosist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''<br/>''[[:d:Q4407665|Санкт-Петербург дәүләт химия-фармацевтика университеты]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-05-05 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2021" | 2021-11-02 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1163 | ''[[:d:Q18985789|Lyudmila Ivanovna Ivanina]]'' | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]'' | data-sort-value="1917" | 1917-09-20 | ''[[:d:Q4403551|Sablino railway station]]'' | data-sort-value="2011" | 2011 | |- | style='text-align:right'| 1164 | ''[[:d:Q18986968|O.A. Muravjeva]]'' | 1926 | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | | data-sort-value="1900" | 1900-04-26 | | | |- | style='text-align:right'| 1165 | ''[[:d:Q19001494|Vsevolod Alexeevič Petrov]]'' | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | | data-sort-value="1896" | 1896<br/>1896-02-21 | | data-sort-value="1955" | 1955 | |- | style='text-align:right'| 1166 | ''[[:d:Q19097522|Trofim Molody]]'' | 1909 | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q4425482|Мәскәү шәһәр халык университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]'' | data-sort-value="1889" | 1889 | ''[[:d:Q1973987|Gizhiga]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-10-14 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1167 | ''[[:d:Q19127967|Aleksandr Lebedenko]]'' | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q3579035|язучы-сәяхәтче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | | data-sort-value="1892" | 1892-06-09<br/>1892-06-21 | [[Черкассы|Черкасы]] | data-sort-value="1975" | 1975-12-09 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1168 | ''[[:d:Q19276880|Natasha Raikhel]]'' | | [[профессор]]<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]'' | ''[[:d:Q1075148|Риверсайдтагы Калифорния университеты]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-01-11 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 1169 | ''[[:d:Q19317268|Nikolay Vladykin]]'' | | ''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]'' | | data-sort-value="1944" | 1944-02-02 | [[Акмәсҗит]] | data-sort-value="2021" | 2021-07-04 | |- | style='text-align:right'| 1170 | ''[[:d:Q19366059|Aleksandr Ilyin]]'' | | [[язучы]] | | data-sort-value="1941" | 1941-01-01 | [[Мәскәү]]<br/>[[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2005" | 2005-08-14 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1171 | ''[[:d:Q19502056|Boris Vuliḥ]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1913" | 1913-02-13 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1978" | 1978-09-01 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1172 | ''[[:d:Q19513535|Nikolai Makarov]]'' | | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[математик]] | ''[[:d:Q161562|Калифорния технология институты]]''<br/>''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-01 | | | |- | style='text-align:right'| 1173 | ''[[:d:Q19513859|Viktor Khavin]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1933" | 1933-03-07 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2015" | 2015-09-21 | |- | style='text-align:right'| 1174 | ''[[:d:Q19593831|Natalya Romanova]]'' | | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]'' | | data-sort-value="1957" | 1957-09-02 | [[Слуцк|Слутск]] | | |- | style='text-align:right'| 1175 | ''[[:d:Q19609295|Alexander S. Raikhel]]'' | | [[профессор]]<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]'' | ''[[:d:Q1075148|Риверсайдтагы Калифорния университеты]]'' | | [[Себер]] | | |- | style='text-align:right'| 1176 | ''[[:d:Q19611053|Lev Eduardovič Varustin]]'' | 1950 | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | | data-sort-value="1928" | 1928 | [[Псков]] | data-sort-value="2013" | 2013-02-04 | |- | style='text-align:right'| 1177 | ''[[:d:Q19612991|Frumenty Abakumov]]'' | | [[галим]] | | data-sort-value="1915" | 1915-12-13 | ''[[:d:Q4379379|Prishib]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1178 | ''[[:d:Q19614041|Давид Бродянский]]'' | | ''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | [[Ерак Көнчыгыш федераль университеты]] | data-sort-value="1936" | 1936-10-24 | [[Житомир]] | data-sort-value="2017" | 2017-04-13 | [[Владивосток]] |- | style='text-align:right'| 1179 | ''[[:d:Q19618428|Ruslan Kostyuk]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q4480784|School of International Relations, Saint Petersburg State University]]'' | data-sort-value="1972" | 1972-10-29 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 1180 | ''[[:d:Q19659238|Dmitri Leonidovich Romanowsky]]'' | | ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q12013238|офтальмолог]]'' | ''[[:d:Q4407669|Санкт-Петербург медицина табиблары белемен арттыру академиясе]]'' | data-sort-value="1861" | 1861-10-19<br/>1861 | [[Псков губернасы]] | data-sort-value="1921" | 1921-02-19<br/>1921 | [[Кисловодск]] |- | style='text-align:right'| 1181 | ''[[:d:Q19667542|Yevgeny Lykov]]'' | | [[адвокат]] | | data-sort-value="1959" | 1959-09-15 | | | |- | style='text-align:right'| 1182 | ''[[:d:Q19706632|Ivan Paunovski]]'' | | ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]'' | | data-sort-value="1935" | 1935-10-10 | [[Болгария]] | data-sort-value="1990" | 1990-09-27 | [[Sofiä|София]] |- | style='text-align:right'| 1183 | ''[[:d:Q19741906|Vladimir Antonov]]'' | | | | data-sort-value="1876" | 1876-07-04 | | data-sort-value="1954" | 1954-09-26 | [[Брюссель]] |- | style='text-align:right'| 1184 | ''[[:d:Q19754381|Artur Awejde]]'' | | | | data-sort-value="1838" | 1838-03 | | data-sort-value="1863" | 1863-08-29 | |- | style='text-align:right'| 1185 | ''[[:d:Q19792475|Diloro Iskandarova]]'' | | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q2669434|Russian-Tajik Slavonic University]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-04-14 | [[Дүшәнбе]] | | |- | style='text-align:right'| 1186 | ''[[:d:Q19798375|Ян Сільвестр Наркевіч-Ёдка]]'' | | ''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''<br/>''[[:d:Q2305987|structural engineer]]'' | | data-sort-value="1845" | 1845-02-24 | [[Кацельники (Капыльский районы)|Кацельники]] | data-sort-value="1910" | 1910s | |- | style='text-align:right'| 1187 | ''[[:d:Q19801003|Pyotr Rayevsky]]'' | | [[офицер]] | | data-sort-value="1883" | 1883-03-15 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1970" | 1970-09-17 | [[Ницца]] |- | style='text-align:right'| 1188 | ''[[:d:Q19849546|Извеков, Егор Егорович]]'' | | | | data-sort-value="1845" | 1845-01-31 | | data-sort-value="1916" | 1916-08-01 | [[Ессентуки]] |- | style='text-align:right'| 1189 | ''[[:d:Q19850366|Іона Лазаравіч Фрэйдзін]]'' | | [[галим]] | [[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]]<br/>''[[:d:Q497757|Gosplan]]''<br/>''[[:d:Q4313364|USSR People's Commissariat on Heavy Industry]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4214946|Karelian Research Centre of RAS]]''<br/>''[[:d:Q726762|Рус география җәмгыяте]]'' | data-sort-value="1896" | 1896-12-01 | [[Зэльва]] | data-sort-value="1991" | 1991 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1190 | ''[[:d:Q19861744|Yury Vasilyev]]'' | | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1951" | 1951-05-01 | [[Тверь]] | | |- | style='text-align:right'| 1191 | ''[[:d:Q19904496|Sergei Kislitsyn]]'' | | [[математик]] | ''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''<br/>''[[:d:Q4239251|Красноярск дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-01-05 | [[Иваново]] | | |- | style='text-align:right'| 1192 | ''[[:d:Q19906499|Lev Gassovsky]]'' | | [[галим]]<br/>[[инженер]] | ''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]'' | data-sort-value="1894" | 1894-01-06 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1989" | 1989 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1193 | ''[[:d:Q19907074|Vladimir Shults]]'' | | ''[[:d:Q2306091|социолог]]'' | [[Россия фәннәр академиясе]] | data-sort-value="1948" | 1948-08-03 | [[Түбән Тагил]] | | |- | style='text-align:right'| 1194 | [[Артемий Ющенко]] | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q1297796|Советлар Союзы Флоты адмиралы Николай Герасимович Кузнецов исемендәге Хәрби-диңгез академиясе]]'' | data-sort-value="1895" | 1895 | | data-sort-value="1968" | 1968 | |- | style='text-align:right'| 1195 | ''[[:d:Q19907493|A. P. Boltunov]]'' | | ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1883" | 1883-08-23<br/>1883-09-05 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1942" | 1942-02 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1196 | ''[[:d:Q19907740|K. P. Gorshenin]]'' | | [[галим]] | [[Омск дәүләт аграр университеты|Пётр Аркадьевич Столыпин исемендәге Омск дәүләт аграр университеты]] | data-sort-value="1888" | 1888-06-18 | [[Самар губернасы]] | data-sort-value="1981" | 1981-09-18 | [[Омск]] |- | style='text-align:right'| 1197 | ''[[:d:Q19908198|Галанин, Иван Дмитриевич]]'' | | ''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | | data-sort-value="1817" | 1817-01-27 | | data-sort-value="1873" | 1873-08-16 | |- | style='text-align:right'| 1198 | ''[[:d:Q19908292|Boris Apollonovich Krzhevskiĭ]]'' | | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q2504617|раманис]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]] | data-sort-value="1887" | 1887-09-25<br/>1887-09-24 | [[Киев]] | data-sort-value="1954" | 1954-07-19 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1199 | ''[[:d:Q19908369|Sergey Lozinsky]]'' | | [[математик]] | ''[[:d:Q3025301|Александр Фёдорович Можайский исемендәге Хәрби-космик академиясе]]'' | data-sort-value="1914" | 1914-08-02 | | data-sort-value="1985" | 1985-08-22 | |- | style='text-align:right'| 1200 | ''[[:d:Q19908378|Mikhail Gnevushev]]'' | 1933 | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[галим]] | ''[[:d:Q4127500|A.P. Karpinsky Russian Geological Research Institute]]''<br/>''[[:d:Q4063897|Amakinskaya Geological Exploration Expedition]]'' | data-sort-value="1911" | 1911-09-10 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1987" | 1987-03-10 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1201 | ''[[:d:Q4231253|Pyotr Alekseyevich Konsky]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q4061451|Александр лицее]]'' | data-sort-value="1870" | 1870 | | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 1202 | ''[[:d:Q4232628|Vasily Nikolayevich Korablev]]'' | | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]'' | ''[[:d:Q4201725|РФА славәнбелем институты]]'' | data-sort-value="1873" | 1873-04-12 | [[Полтава]] | data-sort-value="1936" | 1936-02-04 | [[Алматы]] |- | style='text-align:right'| 1203 | ''[[:d:Q4232659|Valeri Korb]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1954" | 1954-07-03 | [[Коһтла-Ярве]] | | |- | style='text-align:right'| 1204 | ''[[:d:Q4233825|Aleksandr Korolkov]]'' | | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1941" | 1941-03-22 | ''[[:d:Q1654174|Kosikhinsky District]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1205 | ''[[:d:Q4234423|Pavel Pavlovič Korf]]'' | | | | data-sort-value="1845" | 1845-05-04 | [[Бөек Новгород]] | data-sort-value="1935" | 1935 | [[Франкфурт]] |- | style='text-align:right'| 1206 | ''[[:d:Q4234587|Anatoliy Vasilevitsj Korsjoenov]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q4239241|Krasnoyarsk Scientific Center SB RAS]]'' | data-sort-value="1911" | 1911-01-14 | [[Новосибирск]] | data-sort-value="1991" | 1991-08 | |- | style='text-align:right'| 1207 | ''[[:d:Q4235219|I. A. Kossovich]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q28552604|Жировичи руханилар укуханәсе]]'' | data-sort-value="1808" | 1808 | [[Витебск губернасы|Витебск гөбернәсе]] | data-sort-value="1878" | 1878-10-15 | |- | style='text-align:right'| 1208 | ''[[:d:Q4235292|Petr Kostelyanets]]'' | | [[математик]] | | data-sort-value="1920" | 1920-08-21 | [[Юравичы (Калинкавицкий районы)|Юравичы]] | data-sort-value="1943" | 1943-09-14 | [[Брянск өлкәсе]] |- | style='text-align:right'| 1209 | ''[[:d:Q4235321|Mikhail Kostenko]]'' | | [[галим]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1326886|инженер-электрик]]'' | ''[[:d:Q136222214|Kharkiv Electromechanical Factory]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q136769596|Институт электромеханики]]''<br/>''[[:d:Q4314496|Ėnergeticheskiĭ institut im. G.M. Krzhizhanovskogo]]'' | data-sort-value="1889" | 1889-12-16 | ''[[:d:Q1967547|Veydelevka]]'' | data-sort-value="1976" | 1976-12-18 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1210 | ''[[:d:Q4235364|Igor Vladimirovitsj Kostikov]]'' | | [[галим]] | | data-sort-value="1958" | 1958-06-19 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 1211 | ''[[:d:Q4237116|Nikolai Koshlyakov]]'' | 1914 | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q1517401|Таврия милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]<br/>''[[:d:Q4483544|Physico-Mathematical Institute of the Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q3704981|GSKB Almaz-Antey]]''<br/>[[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]] | data-sort-value="1891" | 1891-07-23 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1958" | 1958-09-23 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1212 | ''[[:d:Q4237293|Nikolai Kravkov]]'' | | ''[[:d:Q2114605|фармаколог]]'' | ''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]'' | data-sort-value="1865" | 1865-03-08 | [[Рязань]] | data-sort-value="1924" | 1924-04-24 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1213 | ''[[:d:Q4237770|Pyotr Krasikov]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q600751|прокурор]]'' | | data-sort-value="1870" | 1870-10-05 | [[Красноярск]] | data-sort-value="1939" | 1939-08-20 | [[Железноводск]] |- | style='text-align:right'| 1214 | ''[[:d:Q4239027|Tatiana Krasnoselskaia]]'' | 1910 | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | ''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''<br/>''[[:d:Q2466783|"Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты" федераль тикшеренү үзәге]]''<br/>[[Николай Иванович Вавилов исемендәге Сарытау дәүләт генетика, биотехнология һәм инженерия университеты]]<br/>[[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]'' | data-sort-value="1884" | 1884-01-01 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1950" | 1950-02-17 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1215 | ''[[:d:Q4239933|Mikhail Krasheninnikov]]'' | | ''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]''<br/>''[[:d:Q1807470|Воронеж дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1865" | 1865-01-04 | [[Бөек Новгород]] | data-sort-value="1932" | 1932-01-21 | [[Симәй]] |- | style='text-align:right'| 1216 | ''[[:d:Q4240281|Vladimir Kreps]]'' | 1924 | ''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]'' | | data-sort-value="1903" | 1903-01-10 | [[Одесса]] | data-sort-value="1984" | 1984-11-15 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1217 | ''[[:d:Q4241674|Николай Кропачев]]'' | | [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1959" | 1959-02-08 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 1218 | ''[[:d:Q4242274|Alexander Kirillovich Krupski]]'' | | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | ''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]'' | data-sort-value="1845" | 1845-08-28 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1911" | 1911-04-20 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1219 | ''[[:d:Q4242773|Ivan Krylov]]'' | | [[галим]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q8142883|criminologist]]'' | ''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]'' | data-sort-value="1906" | 1906-02-16 | ''[[:d:Q18777194|Закубежье]]'' | data-sort-value="1996" | 1996-04-04 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1220 | ''[[:d:Q4242782|Mikhayl Krylov]]'' | | [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[шагыйрь]] | | data-sort-value="1959" | 1959-12-30 | | | |- | style='text-align:right'| 1221 | ''[[:d:Q4242901|Panteleymon Krymov]]'' | | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]'' | | data-sort-value="1919" | 1919-02-13 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1982" | 1982-06-19 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1222 | ''[[:d:Q4243150|Tatjana Alexandrowna Krjukowa]]'' | 1925 | [[галим]] | | data-sort-value="1904" | 1904-12-30<br/>1905-01-12 | [[Минусинск]] | data-sort-value="1978" | 1978-04-14 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1223 | ''[[:d:Q4245038|Nikolai Kuznetsov]]'' | | ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q497294|лепидоптеролог]]''<br/>''[[:d:Q2055046|физиолог]]''<br/>''[[:d:Q3055126|энтомолог]]'' | ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]''<br/>''[[:d:Q1628690|Санкт-Петербург дәүләт аграр университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1873" | 1873-05-23 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1948" | 1948-04-08 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1224 | [[Агния Кузнецова]] | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]'' | | data-sort-value="1911" | 1911-02-12 | [[Иркутск]] | data-sort-value="1996" | 1996-11-12 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1225 | ''[[:d:Q4246171|Gennady Kulik]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | data-sort-value="1935" | 1935-01-20 | ''[[:d:Q2533365|Novosokolnichesky District]]'' | data-sort-value="2023" | 2023-06-16 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1226 | ''[[:d:Q4246202|Dmitry Kulikov]]'' | | ''[[:d:Q11063|астроном]]'' | ''[[:d:Q4201749|Теоретик астрономия институты]]'' | data-sort-value="1912" | 1912-09-18 | ''[[:d:Q4445621|Сүздәл өязе]]'' | data-sort-value="1964" | 1964-06-11 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1227 | ''[[:d:Q4246397|Sergeĭ Kulle]]'' | | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="1936" | 1936-02-29 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1984" | 1984-10-28<br/>1984-10-27 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1228 | ''[[:d:Q4247247|Алексей Васильевич Куницын]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q28024487|Харьков университеты]]'' | data-sort-value="1807" | 1807 | [[Тверь губернасы]] | data-sort-value="1883" | 1883 | |- | style='text-align:right'| 1229 | ''[[:d:Q4247528|Viktor Kupradze]]'' | 1933 | [[математик]] | ''[[:d:Q37008|Тбилиси дәүләт унивирситеты]]''<br/>''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''<br/>[[Эшче-крестьян Кызыл Армиясе|Эшче-крестьян Кызыл Гаскәре]] | data-sort-value="1903" | 1903-11-02 | ''[[:d:Q16377636|Kela]]'' | data-sort-value="1985" | 1985-04-25 | [[Tbilisi|Тбилиси]] |- | style='text-align:right'| 1230 | ''[[:d:Q4247906|Konstantin Ivanov Kurbatov]]'' | 1963 | [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]] | | data-sort-value="1926" | 1926-05-08 | [[Бердянск]] | data-sort-value="2008" | 2008-07 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1231 | ''[[:d:Q4248262|Aleksey Ivanovitch Kurentzov]]'' | | ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | data-sort-value="1896" | 1896-03-03 | ''[[:d:Q4241606|Кромы өязе]]'' | data-sort-value="1975" | 1975 | |- | style='text-align:right'| 1232 | ''[[:d:Q4248649|Olga Kurnosova]]'' | | [[галим]] | | data-sort-value="1961" | 1961-02-24 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 1233 | ''[[:d:Q4249100|Sergey Kuryshev]]'' | | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | | data-sort-value="1963" | 1963-01-21 | [[Кәттәкурган]] | | |- | style='text-align:right'| 1234 | ''[[:d:Q4249189|Oleg Kusakin]]'' | | ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q16868721|carcinologist]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | [[Ерак Көнчыгыш федераль университеты]] | data-sort-value="1930" | 1930-07-12 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2001" | 2001-08-21 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1235 | ''[[:d:Q4251230|Nikolaï Kiouner]]'' | | ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q4201873|РФА антропология һәм этнология институты]]'' | data-sort-value="1877" | 1877-09-26<br/>1877-09-14 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | data-sort-value="1955" | 1955-04-05 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1236 | ''[[:d:Q4252221|Svyatoslav Lavrov]]'' | | ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>[[математик]] | ''[[:d:Q737127|TsNIIMash]]''<br/>''[[:d:Q763402|Энергия]]''<br/>''[[:d:Q4129931|Dorodnitsyn Computing Centre]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201749|Теоретик астрономия институты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201663|Institute of Applied Astronomy]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-03-12 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2004" | 2004-06-18 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1237 | ''[[:d:Q4253517|Ламбин, Николай Петрович]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | | | data-sort-value="1882" | 1882 | |- | style='text-align:right'| 1238 | ''[[:d:Q4254298|Ivan Lappo]]'' | 1892 | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q4503257|Царское Село гимназиясе]]''<br/>''[[:d:Q55784332|Санкт-Пецярбургская Марыінская гімназія]]''<br/>''[[:d:Q4425093|Смольный асылзат кызлар институты]]''<br/>''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''<br/>''[[:d:Q1807470|Воронеж дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q16693060|Russian Free University]]''<br/>''[[:d:Q1756541|Vytautas Magnus University]]''<br/>''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]'' | data-sort-value="1869" | 1869-08-29 | [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]] | data-sort-value="1944" | 1944-12-23 | [[Дрезден]] |- | style='text-align:right'| 1239 | ''[[:d:Q4254304|Alexander Lappo-Danilevsky]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1863" | 1863-01-15 | ''[[:d:Q4108346|Verkhnedneprovsky Uyezd]]'' | data-sort-value="1919" | 1919-02-07 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1240 | ''[[:d:Q4254641|Janis Larri]]'' | | ''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]'' | | data-sort-value="1900" | 1900-02-03<br/>1900-02-15 | [[Рига]] | data-sort-value="1977" | 1977-03-18 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1241 | ''[[:d:Q4255420|Vadim Anatolevitsj Latsjininskiy]]'' | | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1928" | 1928-03-28 | | data-sort-value="2009" | 2009-03-10 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1242 | ''[[:d:Q4255422|Vladimir Lachinov]]'' | | ''[[:d:Q17337766|театраль тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q2259451|театр актеры]]'' | | data-sort-value="1865" | 1865-02-28 | | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 1243 | ''[[:d:Q4255674|Aleksandr Lebedev]]'' | 1916 | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q16670712|Ленинградский завод оптического стекла]]''<br/>''[[:d:Q27346297|NPO Orion]]'' | data-sort-value="1893" | 1893-11-14 | ''[[:d:Q1719466|Паневеҗис]]'' | data-sort-value="1969" | 1969-03-15 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1244 | ''[[:d:Q4255833|Irina Lebedeva]]'' | | [[галим]] | [[Третьяков галереясе]] | data-sort-value="1956" | 1956-01-09 | [[Ростов]] | | |- | style='text-align:right'| 1245 | ''[[:d:Q4255938|Vyacheslav Vasilyevich Lebedinsky]]'' | | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | ''[[:d:Q4304107|Мәскәү дәүләт нәзек химия технологияләре университеты]]'' | data-sort-value="1888" | 1888-09-02 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1956" | 1956-12-12 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1246 | ''[[:d:Q4257469|Vera Leykina-Svirskaya]]'' | | [[галим]] | | data-sort-value="1901" | 1901-02-17<br/>1901-03-15 | [[Батум]] | data-sort-value="1993" | 1993-01-22 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1247 | ''[[:d:Q4259058|Захар Фёдорович Леонтьевский]]'' | | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | | data-sort-value="1799" | 1799-01-25 | [[Ярославль]] | data-sort-value="1874" | 1874-07-21 | [[Ярославль]] |- | style='text-align:right'| 1248 | ''[[:d:Q4259301|Peter Ivanovich Lerch]]'' | | ''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q2004963|numismatist]]'' | | data-sort-value="1828" | 1828<br/>1827 | | data-sort-value="1884" | 1884-09-16 | [[Һамбург]] |- | style='text-align:right'| 1249 | ''[[:d:Q4261009|Maria Liverovskaya]]'' | | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | ''[[:d:Q4366448|Самар дәүләт социаль-педагогика университеты]]'' | data-sort-value="1879" | 1879-01-16 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1923" | 1923 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1250 | ''[[:d:Q4261013|Aleksey Liverovsky]]'' | 1969<br/>1994 | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]] | data-sort-value="1947" | 1947-01-02 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 1251 | ''[[:d:Q4261958|Zinaida Lindén]]'' | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q11774202|эссеист]]''<br/>''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]'' | | data-sort-value="1963" | 1963-12-29 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 1252 | ''[[:d:Q4262283|Irina Levshakova]]'' | 1978-01-26 | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | data-sort-value="1959" | 1959-05-06 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2016" | 2016-01-31 | ''[[:d:Q260832|Комарово]]'' |- | style='text-align:right'| 1253 | ''[[:d:Q4263907|Oleg Petrovitsj Litovka]]'' | | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты]] | data-sort-value="1938" | 1938-05-03 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2007" | 2007-04-02 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1254 | [[Михаил Лобашёв]] | 1931 | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3126128|генетик]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201793|И. П. Павлов ис. РФА Физиология институты]]'' | data-sort-value="1907" | 1907-10-29 | [[Зур Фролово]] | data-sort-value="1971" | 1971-01-04 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1255 | ''[[:d:Q4266412|Mikhail Longinov]]'' | 1843 | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q11774156|мемуарист]]''<br/>''[[:d:Q382887|дәүләт вазифаи заты]]''<br/>''[[:d:Q10429346|библиограф]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]'' | | data-sort-value="1823" | 1823-11-02 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1875" | 1875-01-23 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1256 | ''[[:d:Q4266419|Yury Longo]]'' | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q1658894|illusionist]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q16746942|hypnotist]]'' | | data-sort-value="1950" | 1950-09-23 | ''[[:d:Q4316284|Nezamayevskaya]]'' | data-sort-value="2006" | 2006-02-17 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1257 | ''[[:d:Q4266571|Chrysanth Loparev]]'' | | ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q182436|китапханәче]]''<br/>''[[:d:Q26132815|византолог]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]'' | [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]] | data-sort-value="1862" | 1862-03-19<br/>1862-03-09 | [[Ханты-Мансийск]] | data-sort-value="1918" | 1918-09-30 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1258 | ''[[:d:Q4268868|Valeriy Vladimirovitsj Loekin]]'' | | [[галим]] | | data-sort-value="1946" | 1946-12-20 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 1259 | ''[[:d:Q4269746|Yakov Lurye]]'' | | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q110954641|Лесосибирск дәүләт педагогика институты]]''<br/>''[[:d:Q4304085|Дәүләт социаль-гуманитар университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201516|И. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институты]]''<br/>''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''<br/>[[Мурманск арктика дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q28604422|Карелия дәүләт педагогика академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4146889|Museum of history of religion]]''<br/>''[[:d:Q1024181|Пушкин йорты]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-05-20 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1996" | 1996-03-18 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1260 | ''[[:d:Q4269935|Ivan Lutsenko]]'' | | ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1863" | 1863-02-23 | ''[[:d:Q4218943|Keibalivka]]'' | data-sort-value="1919" | 1919-04-07 | [[Старокостянтынив|Старокостәнтынив]] |- | style='text-align:right'| 1261 | ''[[:d:Q4271323|劉紹周]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | ''[[:d:Q16952|Бейҗиң үнивирситите]]'' | data-sort-value="1892" | 1892 | ''[[:d:Q1023913|Gaoyao District]]'' | data-sort-value="1970" | 1970-07-18 | [[Ханбалык|Пекин]] |- | style='text-align:right'| 1262 | ''[[:d:Q4271480|Vladimir Lyubimenko]]'' | 1902 | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт урман-техник университеты|Сергей Миронович Киров исемендәге Санкт-Петербург дәүләт урман-техник университеты]]<br/>''[[:d:Q894654|Nikitsky Botanical Garden]]''<br/>[[РФАнең В. Л. Комаров исемендәге Ботаника институтының Ботаник урманы|Питырбур ботаника бакчасы]]<br/>''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]'' | data-sort-value="1873" | 1873-01-04 | ''[[:d:Q1967547|Veydelevka]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-09-14 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1263 | ''[[:d:Q4272725|Boris Lyapunov]]'' | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]'' | data-sort-value="1862" | 1862-08-06 | [[Сембер губернасы]] | data-sort-value="1943" | 1943-02-22 | |- | style='text-align:right'| 1264 | ''[[:d:Q4273836|Sergey Mavrin]]'' | | ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]'' | ''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-09-15 | [[Брянск]] | data-sort-value="2025" | 2025-04-01 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1265 | ''[[:d:Q4273971|Iosif Petrovich Magidovich]]'' | | ''[[:d:Q901402|географ]]'' | ''[[:d:Q1965825|МДУның география факультеты]]'' | data-sort-value="1889" | 1889-01-10 | [[Одесса]] | data-sort-value="1976" | 1976-03-15 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1266 | ''[[:d:Q4274863|Vladimir Maykov]]'' | | ''[[:d:Q17132038|палиюгрыф]]''<br/>''[[:d:Q10429346|библиограф]]'' | [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]] | data-sort-value="1863" | 1863-04-16 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1942" | 1942-02-21 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1267 | ''[[:d:Q4274868|Leonid Maykov]]'' | 1860 | ''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q2732142|статистик]]'' | | data-sort-value="1839" | 1839-03-28 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1900" | 1900-04-07 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1268 | ''[[:d:Q4275947|Georgij Pantelejmonovič Makogonenko]]'' | | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]'' | ''[[:d:Q4237979|Ericsson factory, Saint Petersburg]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1024181|Пушкин йорты]]''<br/>''[[:d:Q158478|Ленфильм]]'' | data-sort-value="1912" | 1912-03-28<br/>1912-04-10 | ''[[:d:Q1106097|Змиив]]'' | data-sort-value="1986" | 1986-10-03 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1269 | ''[[:d:Q4276200|Yevgeny Maximov]]'' | | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | | data-sort-value="1849" | 1849-03-04 | | data-sort-value="1904" | 1904-10-14 | [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]] |- | style='text-align:right'| 1270 | ''[[:d:Q4276445|Vinkentij Makušev]]'' | | ''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q16316337|albanologist]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q482980|автор]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]'' | data-sort-value="1837" | 1837-10-10 | [[Брест]] | data-sort-value="1883" | 1883-03-02 | [[Варшава]] |- | style='text-align:right'| 1271 | ''[[:d:Q4276620|Natalia Malakhovskaia]]'' | | ''[[:d:Q28692502|women's rights activist]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]'' | | data-sort-value="1947" | 1947 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 1272 | ''[[:d:Q4279302|Kronid Malyshev]]'' | 1868 | [[галим]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1841" | 1841-09-25 | [[Ырынбур губернасы]] | data-sort-value="1907" | 1907-01-03 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1273 | ''[[:d:Q4279649|Aleksandr Malyutin]]'' | | [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]'' | | data-sort-value="1964" | 1964-02-04 | [[Новочеркасск]] | data-sort-value="2024" | 2024-06-10 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1274 | ''[[:d:Q4280289|Andrey Mandelstam]]'' | | ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[хокук белгече]] | ''[[:d:Q775909|Царское Село лицее]]''<br/>''[[:d:Q28667003|Embassy of Russia in Ankara]]''<br/>''[[:d:Q3251811|Россия империясе чит ил эшләре министрлыгы]]''<br/>''[[:d:Q3152166|Institute of Higher International Studies]]'' | data-sort-value="1869" | 1869-03-06 | [[Могилёв]] | data-sort-value="1949" | 1949-01-27 | [[Нёйи-сюр-Сен|Нөйи-сүр-Сен]] |- | style='text-align:right'| 1275 | ''[[:d:Q4280443|Alla Manilova]]'' | | [[Jurnalist|журналист]] | | data-sort-value="1957" | 1957-07-16 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 1276 | ''[[:d:Q4281225|Yury Margolis]]'' | 1952 | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1930" | 1930-10-07 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1996" | 1996-02-14 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1277 | ''[[:d:Q4282027|Vladimir Markov]]'' | | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]'' | ''[[:d:Q174710|Лос-Анджелестагы Калифорния университеты]]'' | data-sort-value="1920" | 1920-02-24 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2013" | 2013-01-01 | ''[[:d:Q909975|Brentwood]]''<br/>[[Брентвуд]]<br/>[[Лос-Анджелес]] |- | style='text-align:right'| 1278 | ''[[:d:Q4282431|Leonid Marsadolov]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-02-28 | [[Черемхово (Иркутск өлкәсе)]] | | |- | style='text-align:right'| 1279 | ''[[:d:Q4282744|Aleksey Martynov]]'' | | ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]'' | ''[[:d:Q4262481|Липецк дәүләт педагогика университеты]]'' | data-sort-value="1911" | 1911-02-08 | ''[[:d:Q4439895|Старыкава (Пачынкаўскі раён)]]'' | data-sort-value="1990" | 1990 | |- | style='text-align:right'| 1280 | ''[[:d:Q4282760|Vladlen Martynov]]'' | | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-12-14 | [[Сарытау]] | data-sort-value="2008" | 2008-03-17 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1281 | [[Алла Масевич]] | | ''[[:d:Q11063|астроном]]'' | ''[[:d:Q1853182|Sternberg Astronomical Institute]]'' | data-sort-value="1918" | 1918-10-09 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | data-sort-value="2008" | 2008-05-06 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1282 | ''[[:d:Q4283918|Aleksandr Maslennikov]]'' | | [[адвокат]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1858" | 1858-06-09 | [[Әстерхан]] | data-sort-value="1950" | 1950-11-25 | [[Париж]] |- | style='text-align:right'| 1283 | ''[[:d:Q4283937|Natalya Maslennikova]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q4407698|Санкт-Петербург дәүләт мәдәният институты]]''<br/>[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]] | data-sort-value="1927" | 1927-11-12 | [[Порхов]] | data-sort-value="2010" | 2010-02-05 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1284 | ''[[:d:Q4284676|Galina Matvievskaya]]'' | | [[математик]] | [[Ырынбур дәүләт педагогия университеты]] | data-sort-value="1930" | 1930-07-13 | [[Днипро]] | data-sort-value="2025" | 2025-01-30 | [[Ырынбур]] |- | style='text-align:right'| 1285 | ''[[:d:Q4288004|Yevgeny Nikolayevich Medynsky]]'' | | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q88011130|educational researcher]]'' | ''[[:d:Q12100306|Ushinsky State Pedagogical Library]]'' | data-sort-value="1885" | 1885-02-27<br/>1885-03-11 | [[Ялта]] | data-sort-value="1957" | 1957-03-06 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1286 | ''[[:d:Q4290294|Isaak Menaker]]'' | 1924 | ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]'' | | data-sort-value="1905" | 1905-01-17 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1978" | 1978-04-12 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1287 | ''[[:d:Q4290975|Karl Eugen von Mercklin]]'' | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт урман-техник университеты|Сергей Миронович Киров исемендәге Санкт-Петербург дәүләт урман-техник университеты]]<br/>[[РФАнең В. Л. Комаров исемендәге Ботаника институтының Ботаник урманы|Питырбур ботаника бакчасы]] | data-sort-value="1821" | 1821-04-07 | [[Рига]] | data-sort-value="1904" | 1904-11-26 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1288 | ''[[:d:Q4291040|Stanislav Merkuryev]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1945" | 1945-04-28 | [[Федоровка (Федоров районы)]] | data-sort-value="1993" | 1993-05-18 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1289 | ''[[:d:Q4292405|Léon Metchnikoff]]'' | | ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]'' | [[Токио университеты]]<br/>[[Токио Чит Телләр Университеты]] | data-sort-value="1838" | 1838-05-18 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1888" | 1888-06-18 | ''[[:d:Q178508|Clarens]]'' |- | style='text-align:right'| 1290 | ''[[:d:Q4292560|Elena Mescherskaya]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q3648060|РФА көнчыгыш кулъязмалары институты]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-06-20 | [[Богырыслан]] | | |- | style='text-align:right'| 1291 | ''[[:d:Q4292573|Nikita Meshchersky]]'' | 1925 | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | ''[[:d:Q4214924|Institute of Pedagogy and Psychology at Petrozavodsk State University]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1906" | 1906-01-01 | ''[[:d:Q16636565|Gerchikovo]]'' | data-sort-value="1987" | 1987-03-03 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1292 | ''[[:d:Q4293471|Aleksander Miller]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1862" | 1862-04-11 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1923" | 1923 | [[Баден-Баден]] |- | style='text-align:right'| 1293 | ''[[:d:Q4295637|Mikhael Mirilashvili]]'' | | ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]'' | | data-sort-value="1960" | 1960-05-01 | ''[[:d:Q2245433|Kulashi]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1294 | ''[[:d:Q4297326|Михайлов, Виктор Михайлович]]'' | | [[язучы]] | | data-sort-value="1828" | 1828 | | data-sort-value="1883" | 1883-06-22 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1295 | ''[[:d:Q4297725|Mikhail Mikhailovsky]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | [[Федерация Советы]] | data-sort-value="1961" | 1961-06-27 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 1296 | ''[[:d:Q4299130|Semyon Mogilevtsev]]'' | 1872 | [[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q15472169|иганәче]]'' | | data-sort-value="1842" | 1842 | [[Брянск]] | data-sort-value="1917" | 1917-08-10 | [[Киев]] |- | style='text-align:right'| 1297 | ''[[:d:Q4299405|Lev Nikolayevich Modzalevskiy]]'' | | ''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''<br/>[[шагыйрь]] | ''[[:d:Q4181914|Journal of the Ministry of Public Education]]''<br/>''[[:d:Q4200373|Император хокук белеме укуханәсе]]''<br/>''[[:d:Q16688561|Refuge du prince Pierre-Gueorguievitch-d'Oldenbourg]]''<br/>''[[:d:Q4425093|Смольный асылзат кызлар институты]]'' | data-sort-value="1837" | 1837-02-14<br/>1837-02-26 | ''[[:d:Q4134619|Гдов өязе]]'' | data-sort-value="1896" | 1896-05-12<br/>1896-05-24 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1298 | ''[[:d:Q4299492|Boris Mozhayev]]'' | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | | data-sort-value="1923" | 1923-06-01 | ''[[:d:Q4363823|Pitelino]]'' | data-sort-value="1996" | 1996-03-02 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1299 | ''[[:d:Q4301113|Andrey Molchanov]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | [[Федерация Советы]] | data-sort-value="1971" | 1971-09-24 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 1300 | ''[[:d:Q4301151|Pavel Molchanov]]'' | | ''[[:d:Q2310145|метеоролог]]''<br/>''[[:d:Q12094958|геофизик]]'' | ''[[:d:Q1628751|Санкт-Петербург дәүләт аэро-космос приборлары төзелеше университеты]]'' | data-sort-value="1893" | 1893-02-18 | [[Волосово]] | data-sort-value="1941" | 1941-10 | [[Ленинград өлкәсе]] |- | style='text-align:right'| 1301 | ''[[:d:Q102314228|Sergei Krupetskii]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1302 | ''[[:d:Q102314229|Alexander Pashchevskii]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1303 | ''[[:d:Q102314240|Elena Denisova]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1304 | ''[[:d:Q102314241|Ismail Hamdan]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1305 | ''[[:d:Q102314242|Waldemar Holubowski]]'' | | [[математик]] | ''[[:d:Q1424978|Silesian University of Technology]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1306 | ''[[:d:Q102314243|Abdulbaset Khatib]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1307 | ''[[:d:Q102314244|Mikhail Mitrofanov]]'' | | | | data-sort-value="1990" | 1990-09-19 | | | |- | style='text-align:right'| 1308 | ''[[:d:Q102314245|Vladimir Nesterov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1309 | ''[[:d:Q102314246|Viktor Petrov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1310 | ''[[:d:Q102314247|Andrei Semenov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1311 | ''[[:d:Q102314248|Ekaterina Sopkina (Kulikova)]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1312 | ''[[:d:Q102314249|Alexei Stepanov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1313 | ''[[:d:Q102314306|Robert Schmidt]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1314 | ''[[:d:Q102314307|Alexei Bondarenko]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1315 | ''[[:d:Q102314308|Elizaveta Dybkova]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1316 | ''[[:d:Q102314309|Lilia Kolotilina]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1317 | ''[[:d:Q102314310|Vitaly Mysovskikh]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1318 | ''[[:d:Q102314311|Alexander Panin]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1319 | ''[[:d:Q102314312|Hartmut Roloff]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1320 | ''[[:d:Q102314324|Viacheslav Kopeiko]]'' | | [[математик]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 1321 | ''[[:d:Q102314325|Marat Tulenbaev]]'' | | [[математик]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 1322 | ''[[:d:Q102314331|Sergei Stakhov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1323 | ''[[:d:Q102315610|Stanislav Aleksandrovich Vinogradov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1324 | ''[[:d:Q102315737|Serguei Shimorin]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1325 | ''[[:d:Q102315772|Aleksandr Mihailovich Kotochigov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1326 | ''[[:d:Q102316216|Konstantin Mikhailovich Dyakonov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1327 | ''[[:d:Q102316218|Vadim Tolokonnikov]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 1328 | ''[[:d:Q102317409|Viktor Tchistiakov]]'' | 1987 | [[математик]] | ''[[:d:Q252004|Rabobank]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1329 | ''[[:d:Q102317456|Georgy Sergeevich Osipenko]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1330 | ''[[:d:Q102322244|Valeriy Konstantinovich Zakharov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1331 | ''[[:d:Q102322245|Alexander Il'ich Veksler]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1332 | ''[[:d:Q102322433|Grigory Olegovich Temnov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1333 | ''[[:d:Q102323848|Andrey Vladimirovich Stepanov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1334 | ''[[:d:Q102325004|Evgueni Sergeevich Doubtsov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1335 | ''[[:d:Q102327739|E Yu Vasilyeva]]'' | 2016-03-21 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q74434792|North-West institute of management of the Russian Presidential Academy of National Economy and Public Administration]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1336 | ''[[:d:Q102330083|Grigori Vladimirovich Rozenblum]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1337 | ''[[:d:Q102332476|Michael Giesecke]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1338 | ''[[:d:Q102332480|Vidas Morkunas]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1339 | ''[[:d:Q102332596|Arturo Presa Sagué]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1340 | ''[[:d:Q102337884|Faĭzo Agitovich Shamoyan]]'' | | [[математик]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 1341 | ''[[:d:Q102337887|Peyo Stoilov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1342 | ''[[:d:Q102338529|Andrei Vasilievich Vasin]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1343 | ''[[:d:Q102338552|Elena Arturovna Riss]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1344 | ''[[:d:Q102339026|Boris Aleksandrovich Rymarenko]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1345 | ''[[:d:Q102339323|Tien Hoang]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1346 | ''[[:d:Q102339324|Sergey Khrushchev]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 1347 | ''[[:d:Q102339325|Sergei Pavlovich Preobrazhenskii]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1348 | ''[[:d:Q102339326|Valerii Nikolaevich Senichkin]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1349 | ''[[:d:Q102339327|Aleksandr Artemovich Soloviev]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1350 | ''[[:d:Q102339328|Yuri Vymenets]]'' | | ''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''<br/>[[математик]] | | data-sort-value="1970" | 1970-02-07 | | | |- | style='text-align:right'| 1351 | ''[[:d:Q102342577|Alexander Sivatskii]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1352 | ''[[:d:Q102342613|Igor Sivitskii]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1353 | ''[[:d:Q102342614|Roman Bogomolov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1354 | ''[[:d:Q102342615|Mikhail M. Gruntovich]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1355 | ''[[:d:Q102342616|Vladimir Khalin]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1356 | ''[[:d:Q102342649|Alexei Korolev]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1357 | ''[[:d:Q102344025|Aleksey Verner]]'' | | [[профессор]] | | data-sort-value="1934" | 1934-08-07 | | | |- | style='text-align:right'| 1358 | ''[[:d:Q102344464|Alexander Luzgarev]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1359 | ''[[:d:Q102344465|Igor Pevzner]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1360 | ''[[:d:Q102344593|Bui Xuan Hai]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1361 | ''[[:d:Q102345906|Il'ya Victorovich Videnskii]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1362 | ''[[:d:Q102345909|M. Schievski]]'' | | [[математик]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 1363 | ''[[:d:Q102345910|B. Zainalov]]'' | | [[математик]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 1364 | ''[[:d:Q102345911|Yury Nesterenko]]'' | | [[математик]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 1365 | ''[[:d:Q102345913|A. Juffryakov]]'' | | [[математик]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 1366 | ''[[:d:Q102346346|Vladimir Kozlov]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 1367 | ''[[:d:Q102347275|Viktor Gorokh]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1368 | ''[[:d:Q102347426|Gennadii G. Il'yuta]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1369 | ''[[:d:Q102348235|Vladimir Pavlovich Orevkov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1370 | ''[[:d:Q102348319|Anatoli Petrovich Beltukov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1371 | ''[[:d:Q102348360|Alexander Vladimirovich Idelson]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1372 | ''[[:d:Q102348362|Boris Yurjevich Konev]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1373 | ''[[:d:Q102348444|Alexander Sergeevich Gerasimov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1374 | ''[[:d:Q102348700|Dmitry Zaporozhets]]'' | 2001 | [[математик]] | ''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]'' | data-sort-value="1979" | 1979-08-10 | | | |- | style='text-align:right'| 1375 | ''[[:d:Q102348886|Konstantin Pervyshev]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1376 | ''[[:d:Q102348924|Vilius Matulis]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1377 | ''[[:d:Q102348987|Mustafa Hussain Fahmi]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1378 | ''[[:d:Q102348989|Viktor Petrovich Chernov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1379 | ''[[:d:Q102349131|Vladislav Vysotsky]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1380 | ''[[:d:Q102349581|Evgeny L'vovich Arenson]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1381 | ''[[:d:Q102349659|Igor Soloviev]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1382 | ''[[:d:Q102349660|Elena Sergeevna Smirnova]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1383 | ''[[:d:Q102349715|Artem Valerievich Tishkov]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 1384 | ''[[:d:Q102349716|Johannes Fihte]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1385 | ''[[:d:Q102349721|Sergei Viktorovich Yakhontov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1386 | ''[[:d:Q102350891|Isamiddin Sattarovich Rakhimov]]'' | | [[математик]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 1387 | ''[[:d:Q102351605|E. S. Antipov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1388 | ''[[:d:Q102353475|Tatiana Beliaeva]]'' | | [[математик]] | ''[[:d:Q1480643|Париж XI университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1975" | 1975-06-13 | | | |- | style='text-align:right'| 1389 | ''[[:d:Q102353898|Fedor Petrov]]'' | 2004 | [[математик]] | ''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q958886|Павел Григорьевич Демидов исемендәге Ярославль дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1983" | 1983-02-08 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 1390 | ''[[:d:Q102357721|Pavel Aleksandrovich Mozolyako]]'' | | [[математик]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 1391 | ''[[:d:Q102358870|Damir Latypov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1392 | ''[[:d:Q102360382|Dmitry Itsykson]]'' | | ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 1393 | ''[[:d:Q102365576|Ivan Nikolaevich Sanov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1394 | ''[[:d:Q102366355|Dmitry Alexandrovich Korotkin]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1395 | ''[[:d:Q102367498|Yuri A. Samokhin]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1396 | ''[[:d:Q102368525|Vitaly Bragin]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1397 | ''[[:d:Q102372120|Georgi Raikov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1398 | ''[[:d:Q102373532|Andrei Anatolievich Kapaev]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1399 | ''[[:d:Q102374983|Alexander Pushnitski]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1400 | ''[[:d:Q102375489|Igor Karlovich Daugavet]]'' | | [[математик]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 1401 | ''[[:d:Q48644962|Aleksey Vladimirovitsj Ribakov]]'' | | [[галим]] | | data-sort-value="1959" | 1959-08-22 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2013" | 2013-04-19 | [[Владивосток]] |- | style='text-align:right'| 1402 | ''[[:d:Q48644992|Шейнкер, Вениамин Наумович]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q4322512|Ярослав Зирәк исемендәге Новгород дәүләт университеты]]''<br/>[[Мурманск арктика дәүләт университеты]]<br/>[[Иваново дәүләт университеты]] | data-sort-value="1925" | 1925-07-29 | [[Ростов-на-Дону]] | data-sort-value="2003" | 2003-11-17 | [[Бөек Новгород]] |- | style='text-align:right'| 1403 | ''[[:d:Q48935694|邵恒浚]]'' | | | | data-sort-value="1870" | 1870 | | data-sort-value="1951" | 1951 | |- | style='text-align:right'| 1404 | ''[[:d:Q48948659|Anastasiya Ivleyeva]]'' | | ''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q4110598|видеоблогер]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q17125263|ютубчы]]''<br/>''[[:d:Q45217546|Instagram blogger]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]'' | | data-sort-value="1991" | 1991-03-08 | ''[[:d:Q4388650|Razmetelevo]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1405 | ''[[:d:Q48954101|Вакуловский, Николай Николаевич]]'' | | [[язучы]] | | data-sort-value="1852" | 1852 | | | |- | style='text-align:right'| 1406 | ''[[:d:Q48954599|Konstantin Yagodovsky]]'' | | | | data-sort-value="1877" | 1877-05-23<br/>1877-06-04 | ''[[:d:Q4229346|Komarivka]]''<br/>''[[:d:Q2991962|Borzna Raion]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-12-23 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1407 | ''[[:d:Q48955513|Reveka Haimawna Burshtein]]'' | 1926 | ''[[:d:Q16744668|физико-химик]]'' | [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]<br/>''[[:d:Q30279593|Karpov Institute of Physical Chemistry]]'' | data-sort-value="1904" | 1904-05-06<br/>1904-04-23 | [[Сморгонь|Смарһонь]] | data-sort-value="1992" | 1992-10-01 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1408 | ''[[:d:Q48961888|Корякин, Александр Сергеевич]]'' | | ''[[:d:Q1225716|орнитолог]]'' | | data-sort-value="1954" | 1954-08-21 | ''[[:d:Q1002571|Nikel]]'' | data-sort-value="2014" | 2014-01-19 | [[Кандалакша]] |- | style='text-align:right'| 1409 | ''[[:d:Q48964595|Aglaya Tarasova]]'' | | ''[[:d:Q10800557|киноактер]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]'' | | data-sort-value="1994" | 1994-04-18 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 1410 | ''[[:d:Q49162990|Yuri Voytekhovsky]]'' | | ''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]'' | | data-sort-value="1960" | 1960-10-27 | [[Лынтупы]] | | |- | style='text-align:right'| 1411 | ''[[:d:Q49189961|Maria Gordina]]'' | 1990 | ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''<br/>[[математик]] | ''[[:d:Q49206|Коннектикут университеты]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-01-13 | | | |- | style='text-align:right'| 1412 | ''[[:d:Q49711984|Леопольд Александрович Сев]]'' | | [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]'' | | data-sort-value="1867" | 1867 | [[Славута]] | data-sort-value="1921" | 1921-12-06 | [[Париж]] |- | style='text-align:right'| 1413 | ''[[:d:Q50103750|Alexey V. Smirnov]]'' | 1977 | ''[[:d:Q24040377|echinologist]]'' | ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-07-30 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 1414 | ''[[:d:Q50133063|Alexey Solodovnikov]]'' | | ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]'' | ''[[:d:Q186285|Копенһаген университеты]]''<br/>''[[:d:Q978464|Natural History Museum of Denmark]]''<br/>''[[:d:Q1122595|Field Museum of Natural History]]'' | data-sort-value="1970" | 1970-12-16 | [[Краснодар]] | | |- | style='text-align:right'| 1415 | ''[[:d:Q50152701|Olga A. Efimova]]'' | 2012-11-30<br/>2006-12-01<br/>2004-07-31 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 1416 | ''[[:d:Q50211285|Ilya S. Krytchankou]]'' | 2015-09-29<br/>2012-06-30 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q3919286|Viciebsk State Medical University]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1417 | ''[[:d:Q50214552|Andrey Lyalin]]'' | 1995<br/>1992 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q336264|Киото университеты]]''<br/>''[[:d:Q189022|Лундын импирия көллияте]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1418 | ''[[:d:Q50368568|Inga Ioudenitch]]'' | | ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]'' | ''[[:d:Q4397946|Россия сәнгать академиясе]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-02-03 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2015" | 2015-11-11 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1419 | ''[[:d:Q50406397|Якушев, Виктор Петрович]]'' | | [[галим]] | | data-sort-value="1949" | 1949-06-06 | [[Ельня районы]] | | |- | style='text-align:right'| 1420 | ''[[:d:Q50421136|Natalija Mažeikienė]]'' | | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q1756541|Vytautas Magnus University]]'' | data-sort-value="1970" | 1970-01-14 | [[Казакъстан]] | | |- | style='text-align:right'| 1421 | ''[[:d:Q50561051|Vera V. Evdokimova]]'' | 2007-09-27<br/>2004-07 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 1422 | ''[[:d:Q50766611|Viktor Vladimirovitsj Orlov]]'' | | ''[[:d:Q11063|астроном]]'' | ''[[:d:Q4071803|Astronomical Institute]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-10-03 | [[Беломорск]] | data-sort-value="2016" | 2016-05-23 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1423 | ''[[:d:Q50775065|Anna Volnova]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 1424 | ''[[:d:Q51088998|Gennady S. Mishuris]]'' | 1982-06-30 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q319761|Әберстуит университеты]]''<br/>''[[:d:Q499510|Ливерпуль университеты]]''<br/>''[[:d:Q16423702|Вологда дәүләт университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1425 | ''[[:d:Q51357558|Lev Isaakovich Khosatzky]]'' | 1936 | [[галим]] | | data-sort-value="1913" | 1913-06-02 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1992" | 1992-06-26 | |- | style='text-align:right'| 1426 | ''[[:d:Q51387533|Viacheslav Slesarenko]]'' | 2010-09-01<br/>2013-09-01 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q153987|Фрайбург университеты]]''<br/>''[[:d:Q333705|Технион]]''<br/>''[[:d:Q845924|Пулково обсерваториясе]]''<br/>''[[:d:Q821051|Freiburg Institute for Advanced Studies]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1427 | ''[[:d:Q51543322|Валерый Георгіевіч Раманоўскі]]'' | 1983 | [[математик]] | ''[[:d:Q816145|Беларус дәүләт информатика һәм радиоэлектроника университеты]]''<br/>''[[:d:Q1378|University of Maribor]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-04-17 | [[Новы Двор (Свислацкий районы)|Новы Двор]] | | |- | style='text-align:right'| 1428 | ''[[:d:Q51603109|Nikolay Bogoliubov]]'' | 1974-02-01 | [[математик]]<br/>''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[Гыйльми хезмәткәр]] | ''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-11-30 | | | |- | style='text-align:right'| 1429 | ''[[:d:Q51667817|Николай Николаевич Бортвин]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1892" | 1892-02-25 | ''[[:d:Q4084137|Berdyuzhye]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-04-23 | [[Екатеринбург]] |- | style='text-align:right'| 1430 | ''[[:d:Q51668567|Viktoriya Prokopenko]]'' | | ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]'' | | data-sort-value="1991" | 1991-04-17 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 1431 | ''[[:d:Q51668778|Ալեքսանդր Շտրիմեր]]'' | | [[укытучы]] | ''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]'' | data-sort-value="1888" | 1888-11-08 | [[Ростов-на-Дону]] | data-sort-value="1961" | 1961-07-15 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1432 | [[Мовсур Ибраһимов]] | | [[галим]] | ''[[:d:Q5089033|Чечен дәүләт педагогика институты]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-02-05 | ''[[:d:Q4281346|Marzoy-Mokhk]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1433 | ''[[:d:Q51669731|Борис Михайлович Головин]]'' | 1948 | [[галим]] | ''[[:d:Q259517|Берләшкән атом-төш тикшеренүләр институты]]'' | data-sort-value="1924" | 1924-11-20 | | data-sort-value="1989" | 1989-08-07 | |- | style='text-align:right'| 1434 | ''[[:d:Q51670207|Rem Barantsev]]'' | | [[галим]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1931" | 1931-10-02 | [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]] | data-sort-value="2020" | 2020-08-20 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1435 | ''[[:d:Q51670512|Lyudmila Zilbermintz]]'' | | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]] | data-sort-value="1909" | 1909-07-02 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1972" | 1972-11-19 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1436 | ''[[:d:Q51728220|Yevhen Yulianovych Perfetskyi]]'' | | ''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | data-sort-value="1884" | 1884-04-11<br/>1888-04-10 | [[Носув (Люблин воеводалыгы)|Носив (Люблин воеводалыгы)]] | data-sort-value="1947" | 1947-08-18 | ''[[:d:Q27007|Бардейов]]'' |- | style='text-align:right'| 1437 | ''[[:d:Q51837264|Alexey A. Soluyanov]]'' | 2007-02-15<br/>2004-05-31 | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Цюрих университеты|Сүрих үнивирситите]]<br/>''[[:d:Q47462228|Station Q]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Цюрихның югары техник мәктәбе|Эсвичрә федераль технология институты]] | data-sort-value="1983" | 1983-10-20 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2019" | 2019-10-26 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1438 | ''[[:d:Q51977513|Yuriy Shenger]]'' | | [[галим]] | [[Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты]] | data-sort-value="1904" | 1904-05-24 | [[Россия империясе]] | data-sort-value="1974" | 1974-12-19 | [[Ташкент]] |- | style='text-align:right'| 1439 | ''[[:d:Q52134396|Aleksandr Finkelshteyn]]'' | | [[фәлсәфәче]] | ''[[:d:Q1056886|Питырбур дәүләт медицина университеты]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]] | data-sort-value="1904" | 1904-10-31 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1941" | 1941-09-20 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1440 | ''[[:d:Q52145949|Ivan Alekseichuk]]'' | 2013 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q238101|Миннесота университеты]]'' | data-sort-value="2000" | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 1441 | ''[[:d:Q52170382|Vasily Timiryazev]]'' | | ''[[:d:Q9363889|әдәби тәрҗемәче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q10650082|reviewer]]''<br/>''[[:d:Q329455|justice of the peace]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q17337766|театраль тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q164236|сугыш корреспонденты]]'' | | data-sort-value="1841" | 1841-03-06<br/>1840 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1912" | 1912-08-14 | ''[[:d:Q4537006|Yakovlevo]]'' |- | style='text-align:right'| 1442 | ''[[:d:Q52255353|Vladimir Vechernin]]'' | | [[галим]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1953" | 1953-08-18 | | | |- | style='text-align:right'| 1443 | ''[[:d:Q52676768|Igor Drobyshev]]'' | 1993-06-01 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q1312762|Swedish University of Agricultural Sciences]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1444 | ''[[:d:Q52681900|Mikhail A. Kinzhalov]]'' | 2014-09-25<br/>2010-08-30 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 1445 | ''[[:d:Q53140569|Souren Papikyan]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | | data-sort-value="1986" | 1986-04-26 | ''[[:d:Q39678|Stepanavan]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1446 | ''[[:d:Q53978251|Sergey Levin]]'' | 1992-02-22 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 1447 | ''[[:d:Q53984581|Igor Drozdovsky]]'' | 2000<br/>1994 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q314203|European Astronaut Centre]]''<br/>''[[:d:Q1583495|Instituto de Astrofísica de Canarias]]''<br/>''[[:d:Q161562|Калифорния технология институты]]''<br/>''[[:d:Q235034|Питтсбург университеты]]''<br/>''[[:d:Q1937388|Special Astrophysical Observatory of the Russian Academy of Science]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1448 | ''[[:d:Q54006584|Vladimir Golubyatnikov]]'' | | ''[[:d:Q520549|геолог]]'' | ''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4135691|Геология комитеты]]''<br/>''[[:d:Q4127500|A.P. Karpinsky Russian Geological Research Institute]]'' | data-sort-value="1892" | 1892-05-07 | [[Иркутск]] | data-sort-value="1955" | 1955-01-28 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1449 | ''[[:d:Q54086508|Gregory S. Tseytin]]'' | 1956 | [[математик]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[IBM]] | data-sort-value="1936" | 1936-11-15 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2022" | 2022-08-27 | |- | style='text-align:right'| 1450 | ''[[:d:Q54284651|Vitaly V. Kozin]]'' | 2017<br/>2011-11 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Вена университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 1451 | ''[[:d:Q54486049|Alexandra Kuznetsova]]'' | 2008 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q1269766|Дания техника университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1452 | ''[[:d:Q54667079|Eduardas Budrys]]'' | 1984-06-01 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]'' | ''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-12-02 | | | |- | style='text-align:right'| 1453 | ''[[:d:Q54670979|Anna A. Namyatova]]'' | 2008 | ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q734764|Яңа Көньяк Уэльс университеты]]''<br/>''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]''<br/>''[[:d:Q4127509|Бөтенсоюз үсемлекләрне саклау фәнни тикшеренү институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1454 | ''[[:d:Q54696418|Zhanna Buzitskaya]]'' | 1992-07 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q30296245|Россия Федерациясе сәламәтлек саклау министрлыгының грипп фәнни-тикшеренү институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1455 | ''[[:d:Q54859345|Andrey Pogrebkov]]'' | 1966 | [[галим]] | ''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-09-18 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 1456 | ''[[:d:Q54935618|Vladimir Srochko]]'' | | [[математик]] | [[Иркутск дәүләт университеты]] | data-sort-value="1945" | 1945-06-04 | ''[[:d:Q1655792|Tayshetsky District]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1457 | ''[[:d:Q55088851|Michel Kazanski]]'' | 1975-05 | ''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q280413|Милли фәнни тикшеренүләр үзәге]]''<br/>''[[:d:Q4201536|Institute for the History of Material Culture]]''<br/>''[[:d:Q30262398|Orient et Méditerranée, Textes, Archéologie, Histoire]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-03-24 | [[Рига]] | | |- | style='text-align:right'| 1458 | ''[[:d:Q55098557|Siegmund Klau]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | | data-sort-value="1890" | 1890 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1941" | 1941 | |- | style='text-align:right'| 1459 | ''[[:d:Q55102254|Неганов, Борис Степанович]]'' | 1950 | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q259517|Берләшкән атом-төш тикшеренүләр институты]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-04-27 | ''[[:d:Q4235981|Катилнич өязе]]'' | data-sort-value="2012" | 2012-08-19 | [[Дубна]] |- | style='text-align:right'| 1460 | ''[[:d:Q55102295|Писаревский, Александр Моисеевич]]'' | | [[галим]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 1461 | ''[[:d:Q55102414|Sergei Luppov]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q10429346|библиограф]]'' | | data-sort-value="1910" | 1910-04-29 | [[Зеленогорск (Санкт-Петербург)]] | data-sort-value="1988" | 1988-06-07 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1462 | ''[[:d:Q55102931|Jakov Antonovich Nazarenko]]'' | | ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]'' | ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]'' | data-sort-value="1893" | 1893-10-21 | | data-sort-value="1975" | 1975 | |- | style='text-align:right'| 1463 | ''[[:d:Q55103994|Чжан Байчунь]]'' | 1993 | [[фәлсәфәче]] | | data-sort-value="1965" | 1965-05-17 | | | |- | style='text-align:right'| 1464 | ''[[:d:Q55104190|Евгений Рыбнов]]'' | | [[галим]] | | data-sort-value="1960" | 1960-04-09 | | | |- | style='text-align:right'| 1465 | [[Гали Корзухина]] | | [[галим]]<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | data-sort-value="1906" | 1906-01-04 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1974" | 1974-08-29 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1466 | ''[[:d:Q55104672|Ė. M. Dalgat]]'' | | [[галим]] | | data-sort-value="1951" | 1951-02-17 | ''[[:d:Q4476840|Urakhi]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1467 | ''[[:d:Q55113522|Alexey A. Krylov]]'' | 1996-06 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 1468 | ''[[:d:Q55138261|Alexey A. Gurevich]]'' | 2018 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q30261353|Helmholtz Institute for Pharmaceutical Research Saarland]]''<br/>''[[:d:Q700758|Saarland University]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1469 | ''[[:d:Q55191053|Валянціна Ігнатаўна Гапава]]'' | 1946 | [[галим]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2027201|Беларусь дәүләт педагогия университеты]]''<br/>''[[:d:Q17047420|Institute of Literature of the National Academy of Sciences of Belarus]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-01-03 | ''[[:d:Q55191713|Малая Чэрніца]]'' | data-sort-value="2003" | 2003-01-14 | [[Минск]] |- | style='text-align:right'| 1470 | ''[[:d:Q55200266|Zakir İbrahimov]]'' | | | | data-sort-value="1974" | 1974-04-02 | [[Бакы]] | | |- | style='text-align:right'| 1471 | ''[[:d:Q55202300|Ağa Zeynal Tağıyev]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]'' | | data-sort-value="1893" | 1893 | [[Бакы]] | data-sort-value="1940" | 1940 | |- | style='text-align:right'| 1472 | ''[[:d:Q55209100|Alexander Belyayev]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q11235465|Institute of Botany of the Czech Academy of Sciences]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1473 | ''[[:d:Q55237329|Wilhelm von Wrangell]]'' | | ''[[:d:Q131512|фермер]]'' | | data-sort-value="1831" | 1831-11-25 | [[Ситка]] | data-sort-value="1894" | 1894-04-24 | [[Баден-Баден]] |- | style='text-align:right'| 1474 | ''[[:d:Q55258819|Gleb Markelov]]'' | | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q26709887|археограф]]''<br/>''[[:d:Q17132038|палиюгрыф]]''<br/>''[[:d:Q41322966|iconographer]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]'' | ''[[:d:Q1024181|Пушкин йорты]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-02-11 | [[Акъяр]] | | |- | style='text-align:right'| 1475 | ''[[:d:Q55360664|Valery Gessen]]'' | 1951 | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | data-sort-value="1927" | 1927-12-17<br/>1927 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2024" | 2024-11-01 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1476 | ''[[:d:Q55388656|Henryk Bakowski]]'' | | ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]'' | | data-sort-value="1830" | 1830 | [[Красьниця (Лодзь воеводалыгы)]] | data-sort-value="1903" | 1903-12-05 | |- | style='text-align:right'| 1477 | ''[[:d:Q55543415|Dmitry V. Skryabin]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q1422458|University of Bath]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1478 | ''[[:d:Q55650766|Maria Mikhailovna Belopolskaya]]'' | 1939 | ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''<br/>''[[:d:Q27497422|гельминтолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1916" | 1916-10-17 | ''[[:d:Q4356989|Putilovo]]'' | data-sort-value="2006" | 2006-09-25 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1479 | ''[[:d:Q55650805|Vitaly Bianki]]'' | | ''[[:d:Q1225716|орнитолог]]''<br/>''[[:d:Q15839134|эколог]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]'' | ''[[:d:Q4212274|Kandalaksha Nature Reserve]]'' | data-sort-value="1926" | 1926-01-12 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2021" | 2021-06-26 | [[Кандалакша]] |- | style='text-align:right'| 1480 | ''[[:d:Q55655556|Michail Michaylovitsj Prochorov]]'' | | [[укытучы]] | ''[[:d:Q4412476|Төньяк-Көнбатыш дәүләт читтән торып укулы техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q4097537|Брянск дәүләт техник университеты]]''<br/>''[[:d:Q2858236|Mahilyow State A. Kulyashow University]]''<br/>''[[:d:Q492766|Николай Иванович Лобачевский исемендәге Түбән Новгород дәүләт университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4318621|Нижгар дәүләт авыл хуҗалыгы академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4318652|Ростислав Евгеньевич Алексеев исемендәге Нижгар дәүләт технология университеты]]''<br/>''[[:d:Q4318650|Нижгар дәүләт педагогия университеты]]''<br/>''[[:d:Q4304111|Мәскәү дәүләт икътисад, статистика һәм информатика университеты]]''<br/>''[[:d:Q4318648|Түбән Новгород дәүләт архитектура һәм төзелеш университеты]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-11-04 | [[Яңа Зыбков]] | | |- | style='text-align:right'| 1481 | ''[[:d:Q55656244|Argenta Antoninovna Titlânova]]'' | 1952 | ''[[:d:Q15839134|эколог]]'' | ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4476807|Россия фәннәр академиясенең Урал бүлекчәсе]]''<br/>''[[:d:Q4201657|РФА СБ Туфрак белеме һәм агрохимия институты]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-08-14 | | | |- | style='text-align:right'| 1482 | ''[[:d:Q55688441|Julia Koricheva]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>[[профессор]] | ''[[:d:Q1202039|Royal Holloway, University of London]]'' | data-sort-value="1967" | 1967 | | | |- | style='text-align:right'| 1483 | ''[[:d:Q55719502|Dmitri Tentler]]'' | 1994-07-01 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Pensilvaniä universitetı|Пенсилвания университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 1484 | ''[[:d:Q55722841|Carole Noël]]'' | | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | ''[[:d:Q1067935|Laval University]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1485 | ''[[:d:Q55761500|Igor Grushko]]'' | | [[математик]] | [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]] | data-sort-value="1912" | 1912-08-09 | [[Ростов]] | data-sort-value="1941" | 1941 | |- | style='text-align:right'| 1486 | ''[[:d:Q55825880|Matrena Vakhrusheva]]'' | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[укытучы]] | ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]'' | data-sort-value="1918" | 1918-04-12 | [[Карым (Хант-Манси автономияле округы)]] | data-sort-value="2000" | 2000-01-01 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1487 | ''[[:d:Q55950452|Nadia Volf]]'' | | ''[[:d:Q59508521|neuropharmacologist]]''<br/>''[[:d:Q783906|невролог]]''<br/>''[[:d:Q11275868|acupuncturist]]''<br/>''[[:d:Q363802|doctoral advisor]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]'' | ''[[:d:Q1480643|Париж XI университеты]]'' | data-sort-value="1961" | 1961 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 1488 | ''[[:d:Q55998277|Alisa Vladimirovna Bank]]'' | No/unknown value | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | ''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]'' | data-sort-value="1906" | 1906-09-17 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1984" | 1984-08-22 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1489 | ''[[:d:Q56000396|Vladimir Levinson-Lessing]]'' | 1916 | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]'' | | data-sort-value="1893" | 1893-02-17 | [[Тарту]] | data-sort-value="1972" | 1972-06-27 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1490 | ''[[:d:Q56065743|Vadim M. Kovrugin]]'' | 2015-12-31<br/>2012-08-31 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q30261345|Institut de Chimie de la Matière Condensée de Bordeaux]]''<br/>''[[:d:Q947747|University of Picardie Jules Verne]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1491 | ''[[:d:Q56096257|A. M. Kagan]]'' | | [[математик]] | ''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''<br/>''[[:d:Q503415|Мериленд университеты]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-12-10 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1492 | ''[[:d:Q56246277|Юрий Павлович Фесенко]]'' | | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>[[шагыйрь]] | ''[[:d:Q1960862|East Ukrainian Volodymyr Dahl National University]]''<br/>''[[:d:Q4267928|University of Luhansk]]''<br/>[[Питирим Сорокин исемендәге Сыктывкар дәүләт университеты]] | data-sort-value="1946" | 1946-10-30 | [[Луганск]] | | |- | style='text-align:right'| 1493 | ''[[:d:Q56255335|Jerzy Redlich]]'' | | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | | data-sort-value="1931" | 1931-04-20 | ''[[:d:Q472621|Величка]]'' | data-sort-value="2023" | 2023-05-05 | [[Варшава]] |- | style='text-align:right'| 1494 | ''[[:d:Q56255855|Nikodem Pęczarski]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q16314501|энциклопедист]]''<br/>''[[:d:Q9379869|лектор]]'' | ''[[:d:Q2251025|School of Fine Arts in Warsaw]]'' | data-sort-value="1814" | 1814-09-13 | [[Пищаць]] | data-sort-value="1877" | 1877-12-25 | [[Варшава]] |- | style='text-align:right'| 1495 | ''[[:d:Q56255901|Jan Pankiewicz]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]'' | | data-sort-value="1816" | 1816-12-22 | [[Копилув]] | data-sort-value="1899" | 1899-04-28 | [[Варшава]] |- | style='text-align:right'| 1496 | ''[[:d:Q56308089|Elena Shmeleva]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1971" | 1971-10-03 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 1497 | ''[[:d:Q56310760|Mixails Popkovs]]'' | | [[Jurnalist|журналист]] | | data-sort-value="1957" | 1957-05-21 | [[Үзбәкстан]] | | |- | style='text-align:right'| 1498 | ''[[:d:Q56311803|Raisa Davidovna Messer]]'' | | ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q4220892|кинокритик]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | | data-sort-value="1905" | 1905-02-15 | [[Днипро]] | data-sort-value="1984" | 1984-03-28 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1499 | ''[[:d:Q56312077|Ващенок, Валентин Самсонович]]'' | | ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]'' | | data-sort-value="1931" | 1931-01-17 | | data-sort-value="2017" | 2017-01-24 | |- | style='text-align:right'| 1500 | ''[[:d:Q56374032|Anatol Nosiv]]'' | 1913 | ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]'' | ''[[:d:Q25422424|Кабинет антропологии и этнологии им. Ф. Вовка при ВУАН]]''<br/>''[[:d:Q4212392|Kaniv Nature Reserve]]''<br/>''[[:d:Q25433275|Yalta Historical and Literary Museum]]''<br/>''[[:d:Q12073530|Institute of Ukrainian Scientific Language]]''<br/>''[[:d:Q592734|Владимир Иванович Вернадский исемендәге Украина милли китапханәсе]]'' | data-sort-value="1883" | 1883-07-11 | ''[[:d:Q1104739|Красноһрад]]'' | data-sort-value="1941" | 1941 | [[Ялта]] |- | style='text-align:right'| 1501 | ''[[:d:Q102375494|Valentin Ilyin]]'' | | [[математик]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 1502 | ''[[:d:Q102375498|Aleksandr Vasilievich Bukhvalov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1503 | ''[[:d:Q102375656|Izabella Yurievna Kharrik]]'' | | [[математик]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 1504 | ''[[:d:Q102378935|Sergey Tikhomirov]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 1505 | ''[[:d:Q102379244|Tatiana Aleksandrovna Suslina]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1506 | ''[[:d:Q102379247|Roman Grigorievich Shterenberg]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1507 | ''[[:d:Q102382822|Ruslan S. Pusev]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1508 | ''[[:d:Q102384655|Irina Irincheeva]]'' | 2001 | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1509 | ''[[:d:Q102385628|Mikhail Tikhov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1510 | ''[[:d:Q102386311|Sergey Rotfeld]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1511 | ''[[:d:Q102387026|Svetlana Ivanovna Prokofieva]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1512 | ''[[:d:Q102387029|Galina Vladimirovna Yakunina]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1513 | ''[[:d:Q102387248|Igor Yu. Popov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1514 | ''[[:d:Q102387285|Alexandra Pavlovna Shcheglova]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 1515 | ''[[:d:Q102387287|Sergey Borisovich Kolonitskiy]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1516 | ''[[:d:Q102387290|Irina Vladimirovna Nezhinskaya]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1517 | ''[[:d:Q102388419|Osman Mohamed El Hamahmi]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1518 | ''[[:d:Q102388421|Viktoria Nikolaevna Aldokhina]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1519 | ''[[:d:Q102390404|Sergey Masharsky]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1520 | ''[[:d:Q102390918|Oleg Nikolayevich Granichin]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1521 | ''[[:d:Q102390967|Vladas Skakauskas]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1522 | ''[[:d:Q102392013|Evgneij Filippov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1523 | ''[[:d:Q102392331|Kanat Tulenbaev]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1524 | ''[[:d:Q102392332|Vera Leonidovna Tregub]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1525 | ''[[:d:Q102392333|Sufyan Olievich Kardanov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1526 | ''[[:d:Q102392396|Anarkul Urdaletova]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1527 | ''[[:d:Q102392398|Mars Bekkalievich Gabbasov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1528 | ''[[:d:Q102392406|Olga Kuznetsova]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1529 | ''[[:d:Q102392422|Mark Adolfovich Nudelman]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1530 | ''[[:d:Q102392545|Aleksas Domarkas]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1531 | ''[[:d:Q102392618|Viktor Andreevich Vyalov]]'' | | [[математик]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 1532 | ''[[:d:Q102394951|Alexey Fyodorov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1533 | ''[[:d:Q102394952|Sergey Yevdokimov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1534 | ''[[:d:Q102394953|Maria Poltinnikova]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1535 | ''[[:d:Q102394954|Valery Teshev]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1536 | ''[[:d:Q102394956|Sergey Lyashko]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1537 | ''[[:d:Q102394958|Natalia Kondratyeva]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1538 | ''[[:d:Q102394960|Lyudmila Speranskaya]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1539 | ''[[:d:Q102394963|Ali Khabib]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1540 | ''[[:d:Q102394964|Dmitriy Ponomarenko]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1541 | ''[[:d:Q102394965|Vladimir Boychenko]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1542 | ''[[:d:Q102394966|Alexey Morozov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1543 | ''[[:d:Q102394968|Galina Komarova]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1544 | ''[[:d:Q102394969|Tleuzhan Tusupova]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1545 | ''[[:d:Q102394970|Ivan Dzesov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1546 | ''[[:d:Q102394971|Alexander Pervozvanskiy]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1547 | ''[[:d:Q102394972|Maria Filina]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1548 | ''[[:d:Q102394974|Olga Kiseleva]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1549 | ''[[:d:Q102394975|Sergey Abramovich]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1550 | ''[[:d:Q102394976|Alexander Churilov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1551 | ''[[:d:Q102394977|Tatiana Chshiyeva]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1552 | ''[[:d:Q102394978|Larisa Burkina]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1553 | ''[[:d:Q102394979|Yuri Koryakin]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1554 | ''[[:d:Q102394980|Zaurbiy Blyagoz]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1555 | ''[[:d:Q102394981|Vera Borisovna Smirnova]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1556 | ''[[:d:Q102394982|Igor Burkin]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1557 | ''[[:d:Q102397849|Yakiv Solomonovych Brodsky]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1558 | ''[[:d:Q102398625|Nguyen Viet Dong]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1559 | ''[[:d:Q102398634|Tran Ngoc Hoi]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1560 | ''[[:d:Q102398858|Lyubov Shulyak]]'' | 1925 | ''[[:d:Q2145981|реставратор]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]'' | | data-sort-value="1896" | 1896-10-09 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1996" | 1996-12-02 | [[Бөек Новгород]] |- | style='text-align:right'| 1561 | ''[[:d:Q102399001|M. X. Ba]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1562 | ''[[:d:Q102399145|Ksenia Volkova]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1563 | ''[[:d:Q102403034|Sergei Ivanov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1564 | ''[[:d:Q102404956|Vladimir Vagaytsev]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1565 | ''[[:d:Q102405106|Nicolai Vorobjov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1566 | ''[[:d:Q102405412|Natalia Solovyova]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1567 | ''[[:d:Q102405413|Nickolay Chashnikov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1568 | ''[[:d:Q102405414|Mikhail Grigoryev]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1569 | ''[[:d:Q102405416|Oleg Prosekov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1570 | ''[[:d:Q102405417|Sergey Pakhomov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1571 | ''[[:d:Q102405418|Alexander Korovkin]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1572 | ''[[:d:Q102405419|Alexey Tretyakov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1573 | ''[[:d:Q102405420|Alexander Sergeev]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1574 | ''[[:d:Q102405421|Alexey Barantsev]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1575 | ''[[:d:Q102406149|Natalia Olegovna Amelina]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1576 | ''[[:d:Q102406802|Nikolai Krivulin]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1577 | ''[[:d:Q102407529|Anna Reznikova]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q29182003|математика укытучысы]]''<br/>''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 1578 | ''[[:d:Q102408006|Alexandr Blokhin]]'' | | [[математик]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 1579 | ''[[:d:Q102408059|Kemal Koyshibaev]]'' | | [[математик]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 1580 | ''[[:d:Q102408151|Aleksandr Ivanovich Koshelev]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1581 | ''[[:d:Q102408152|I. A. Itskovich]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1582 | ''[[:d:Q102408154|Yuri Kazimirovich Dem'yanovich]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1583 | ''[[:d:Q102408425|Dmitry Shalymov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1584 | ''[[:d:Q102409509|Sergey Sysoev]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1585 | ''[[:d:Q102415095|Sergei Sergeevich Sinchuk]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1586 | ''[[:d:Q102415396|Renat Yuldashev]]'' | | ''[[:d:Q5197818|кибернетик]]''<br/>''[[:d:Q10331368|mathematical modelling]]''<br/>''[[:d:Q660848|nonlinear system]]''<br/>[[математик]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]'' | data-sort-value="1989" | 1989-03-29 | [[Уфа]] | | |- | style='text-align:right'| 1587 | ''[[:d:Q102415397|Marat Yuldashev]]'' | | ''[[:d:Q109181161|amateur mathematician]]''<br/>''[[:d:Q5197818|кибернетик]]''<br/>''[[:d:Q974144|укытучы]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q5819949|social educator]]''<br/>''[[:d:Q93918935|educational personnel]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]'' | data-sort-value="1989" | 1989-03-29 | [[Уфа]] | | |- | style='text-align:right'| 1588 | ''[[:d:Q102416516|Evgeny Demenkov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1589 | ''[[:d:Q102418629|Anna Levina]]'' | | ''[[:d:Q6337803|нейробиолог]]'' | ''[[:d:Q153978|Түбинген университеты]]'' | data-sort-value="1981" | 1981 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 1590 | ''[[:d:Q102420226|Sarkis T. Mkrtchyan]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1591 | ''[[:d:Q102424927|Nikolai Mishachev]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 1592 | ''[[:d:Q102425694|Denis Benois]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 1593 | ''[[:d:Q102425750|Aleksei Khartov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1594 | ''[[:d:Q102427470|Sergey Kostyunin]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1595 | ''[[:d:Q102430758|Maria Skopina]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1596 | ''[[:d:Q102431619|Alexandra Igorevna Madunts]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 1597 | ''[[:d:Q102431624|Petr Mikhailovich Vinnik]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 1598 | ''[[:d:Q102431787|Mikhail A. Ivanov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1599 | ''[[:d:Q102431917|Oleg Demchenko]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1600 | ''[[:d:Q102433401|Aleksandr Krivoshein]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1601 | ''[[:d:Q4301160|Yuriy Molchanov]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]'' | | data-sort-value="1952" | 1952-07-19 | [[Коломна]] | | |- | style='text-align:right'| 1602 | ''[[:d:Q4302567|Filaret Mordukhay-Boltovskoy]]'' | 1931 | ''[[:d:Q11710359|гидробиолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | ''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201423|Ivan Dmitrievich Papanin Institute of Biology of Inland Waters]]'' | data-sort-value="1910" | 1910-08-07 | [[Варшава]] | data-sort-value="1978" | 1978-08-20 | ''[[:d:Q4094674|Borok]]'' |- | style='text-align:right'| 1603 | ''[[:d:Q4302568|Dmitry Morduhai-Boltovskoi]]'' | | [[математик]] | ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''<br/>''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | data-sort-value="1876" | 1876-07-27 | [[Павловск (Санкт-Петербург)|Павловск]] | data-sort-value="1952" | 1952-02-07 | [[Ростов-на-Дону]] |- | style='text-align:right'| 1604 | ''[[:d:Q4302947|Vladimir Morozov]]'' | | ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q2055046|физиолог]]'' | ''[[:d:Q4201698|Institute of Psychology]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-04-01 | ''[[:d:Q2630120|Kresttsy]]'' | data-sort-value="2021" | 2021-10-07 | |- | style='text-align:right'| 1605 | ''[[:d:Q4303647|Karinna Moskalenko]]'' | | ''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]''<br/>[[адвокат]] | | data-sort-value="1954" | 1954-02-09 | [[Бакы]] | | |- | style='text-align:right'| 1606 | ''[[:d:Q4306683|Rafail Muzykant]]'' | | ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]'' | | data-sort-value="1904" | 1904-04-13 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1938" | 1938-06-07 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1607 | [[Елизавета Мукасей|Елизавета Мукосей]] | | ''[[:d:Q9352089|разведчик]]'' | | data-sort-value="1912" | 1912-03-16 | [[Уфа]] | data-sort-value="2009" | 2009-09-19 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1608 | ''[[:d:Q4308217|Azər Mürsəliyev]]'' | | [[Jurnalist|журналист]] | | data-sort-value="1957" | 1957-07-06 | [[Бакы]] | | |- | style='text-align:right'| 1609 | ''[[:d:Q4308369|Valery Musin]]'' | | ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201486|РФА дәүләт һәм хокук институты]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-03-28 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2015" | 2015-12-22 | |- | style='text-align:right'| 1610 | ''[[:d:Q4308406|Asqar Mussinov]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | | data-sort-value="1961" | 1961-04-11 | [[Алматы]] | data-sort-value="2024" | 2024-02-10 | |- | style='text-align:right'| 1611 | ''[[:d:Q4308491|Maximilian Musselius]]'' | | ''[[:d:Q11063|астроном]]'' | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | data-sort-value="1884" | 1884-11-25 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1938" | 1938-01-20 | [[Вологда]] |- | style='text-align:right'| 1612 | ''[[:d:Q4310254|Venedikt Myakotin]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q841581|София университеты]]''<br/>''[[:d:Q4061451|Александр лицее]]'' | data-sort-value="1867" | 1867-03-24 | [[Гатчина]] | data-sort-value="1937" | 1937-10-05 | ''[[:d:Q753219|New Town]]'' |- | style='text-align:right'| 1613 | ''[[:d:Q4311196|Nabi Khazri]]'' | 1949 | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]'' | | data-sort-value="1924" | 1924-12-10 | [[Хырдалан]] | data-sort-value="2007" | 2007-01-15 | [[Бакы]] |- | style='text-align:right'| 1614 | ''[[:d:Q4311278|Viktor Nabutov]]'' | | ''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''<br/>''[[:d:Q2986228|sports commentator]]''<br/>''[[:d:Q13235160|җитештерүче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1642960|pundit]]'' | ''[[:d:Q3651046|Silver Rain Radio]]''<br/>''[[:d:Q4412808|Сегоднячко-Питер]]''<br/>''[[:d:Q4421068|Сити-FM]]''<br/>''[[:d:Q1778402|NTV Plus]]''<br/>''[[:d:Q1726530|TV Center]]''<br/>''[[:d:Q7274874|Zvezda]]''<br/>''[[:d:Q1589584|Europa Plus]]''<br/>[[НТВ]]<br/>''[[:d:Q4299380|radio Modern]]''<br/>''[[:d:Q4387398|רדיו זניט]]'' | data-sort-value="1978" | 1978-04-12 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 1615 | ''[[:d:Q4312143|Vadim Nazarov]]'' | | ''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]'' | | data-sort-value="1965" | 1965-11-06 | [[Калининград]] | | |- | style='text-align:right'| 1616 | ''[[:d:Q4313571|Natalya Naryshkina]]'' | | [[галим]]<br/>''[[:d:Q4164507|сәнгать тәнкыйтьчесе]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]'' | [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]] | data-sort-value="1940" | 1940-05-31 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2022" | 2022-05-13 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1617 | ''[[:d:Q4313954|Arseny Nasonov]]'' | 1922 | [[галим]] | ''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]''<br/>''[[:d:Q4201528|ССҖБ ФА тарих институты]]'' | data-sort-value="1898" | 1898-08-15 | [[Кизләү]] | data-sort-value="1965" | 1965-04-23 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1618 | ''[[:d:Q4314155|Isidor Natanson]]'' | | [[математик]] | ''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]'' | data-sort-value="1906" | 1906-02-08 | [[Tsürix|Сүрих]] | data-sort-value="1964" | 1964-07-03 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1619 | ''[[:d:Q4314370|Nikolai Alexsandrovich Naumov]]'' | 1910 | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | ''[[:d:Q4127509|Бөтенсоюз үсемлекләрне саклау фәнни тикшеренү институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1888" | 1888-03-06 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1959" | 1959-07-06 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1620 | ''[[:d:Q4318009|Неустроев, Константин Гаврилович]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1858" | 1858-05-15 | [[Якутск]] | data-sort-value="1883" | 1883-11-09 | [[Иркутск]] |- | style='text-align:right'| 1621 | ''[[:d:Q4318227|A. P. Nechaev]]'' | | ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1870" | 1870-10-24<br/>1870-11-05 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1948" | 1948-09-06 | [[Симәй]] |- | style='text-align:right'| 1622 | ''[[:d:Q4321346|Oleg Nilov]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1962" | 1962-05-08 | [[Калининград өлкәсе]] | | |- | style='text-align:right'| 1623 | ''[[:d:Q4321425|Нинбург, Евгений Александрович]]'' | 1961 | [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q15839134|эколог]]'' | | data-sort-value="1938" | 1938-06-13 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2006" | 2006-09-13 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1624 | ''[[:d:Q4322849|Pavel Novitsky]]'' | | ''[[:d:Q33231|фотограф]]''<br/>''[[:d:Q17337766|театраль тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q17391638|сәнгать теоретигы]]''<br/>''[[:d:Q10379007|театр белгече]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | ''[[:d:Q4453555|Мәскәү театр институты]]'' | data-sort-value="1888" | 1888-08-03 | ''[[:d:Q18425198|Telshi County]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-05-06 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1625 | ''[[:d:Q4329446|Sergey Obnorsky]]'' | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | [[В. В. Виноградов исемендәге Рус теле институты (Россия Фәннәр академиясе)|РФА В.В. Виноградов исемендәге урыс теле институты]]<br/>[[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q19908112|ПДУның тарих-филология факультеты]]''<br/>[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]<br/>''[[:d:Q4201725|РФА славәнбелем институты]]'' | data-sort-value="1888" | 1888-06-14 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1962" | 1962-11-13 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1626 | ''[[:d:Q4329774|Aleksandr Obraztsov]]'' | | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]'' | | data-sort-value="1944" | 1944-09-23 | [[Свободный (шәһәр)]] | data-sort-value="2017" | 2017-12-05 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1627 | ''[[:d:Q4330969|Leonard Oganesyan]]'' | | [[математик]] | ''[[:d:Q4201637|Institute of Limnology of the Russian Academy of Sciences]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]] | data-sort-value="1925" | 1925-10-15 | [[Гөмре]] | data-sort-value="2013" | 2013-09-13 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1628 | [[Николай Огановский|Николай Огановски]] | | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1874" | 1874-11-01 | [[Vilnius|Вилнүс]] | data-sort-value="1938" | 1938 | [[Уфа]] |- | style='text-align:right'| 1629 | [[Дмитрий Одинец]] | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | data-sort-value="1883" | 1883-01-07 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1950" | 1950-05-10 | [[Казан]] |- | style='text-align:right'| 1630 | ''[[:d:Q4332933|Yulian Oksman]]'' | | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]] | data-sort-value="1895" | 1895-01-17<br/>1894-12-30<br/>1895-01-11 | [[Вознесенск]] | data-sort-value="1970" | 1970-09-15 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1631 | ''[[:d:Q4333330|Boris Akunev]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q1628544|Балтыйк дәүләт техника университеты]]'' | data-sort-value="1897" | 1897 | | data-sort-value="1961" | 1961 | |- | style='text-align:right'| 1632 | ''[[:d:Q4333369|Semyon Okun]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1908" | 1908-07-25 | [[Клинцы]] | data-sort-value="1972" | 1972-02-23 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1633 | ''[[:d:Q4333790|Иван Олигер]]'' | | [[галим]] | [[И. Я. Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика университеты|Иван Яковлевич Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика университеты]] | data-sort-value="1909" | 1909-09-08 | [[Түбән Новгород]] | data-sort-value="2012" | 2012-04-08 | [[Чабаксар]] |- | style='text-align:right'| 1634 | ''[[:d:Q4334550|Khanna Omarkhali]]'' | | [[язучы]] | ''[[:d:Q152838|Гөттинген университеты]]'' | data-sort-value="1981" | 1981-03-15 | [[Әрмән Совет Социалистик Республикасы]] | | |- | style='text-align:right'| 1635 | ''[[:d:Q4334759|Innokenty Omulevsky]]'' | | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | | data-sort-value="1836" | 1836-10-26<br/>1836-11-26 | [[Петропавловск-Камчатский]] | data-sort-value="1883" | 1883-12-26 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1636 | ''[[:d:Q4335698|Maria Orbeli]]'' | 1938 | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q4387323|V.G. Khlopin Radium Institute]]'' | data-sort-value="1916" | 1916-12-02 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1949" | 1949-08-09 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1637 | ''[[:d:Q4336657|Gennady Orlov]]'' | | [[Jurnalist|журналист]] | ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-03-02 | [[Харьков]] | | |- | style='text-align:right'| 1638 | ''[[:d:Q4336873|Pavel Orlovskiy]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4201486|РФА дәүләт һәм хокук институты]]'' | data-sort-value="1896" | 1896-10-16 | ''[[:d:Q4094232|Баровец (Манастыршчынскі раён)]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-12-03 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1639 | ''[[:d:Q4338304|Aleksandr Osovtsov]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1957" | 1957-07-30 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 1640 | ''[[:d:Q4339092|Aleksandrʺ Ostrogorskīĭ]]'' | | [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>[[укытучы]] | | data-sort-value="1868" | 1868-10-20<br/>1868-11-01 | [[Гродно|Һродна]] | data-sort-value="1908" | 1908-10-01<br/>1908-10-14 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1641 | ''[[:d:Q4341467|Aleksey Pavlovich Pavlov]]'' | | ''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | data-sort-value="1905" | 1905-04-08 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1982" | 1982 | |- | style='text-align:right'| 1642 | ''[[:d:Q4341570|Nikolai Pavlov-Silvansky]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q3251811|Россия империясе чит ил эшләре министрлыгы]]'' | data-sort-value="1869" | 1869-02-01 | [[Кронштадт]] | data-sort-value="1908" | 1908-09-17 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1643 | ''[[:d:Q4342769|Oleksandr Paltov]]'' | | ''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | data-sort-value="1867" | 1867 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 1644 | ''[[:d:Q4342793|Jakob Palvadre]]'' | | ''[[:d:Q1324245|сәпүр]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>[[офицер]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1889" | 1889-04-27 | [[Лифләндия губернасы|Лифляндия губернасы]] | data-sort-value="1936" | 1936-10-11 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1645 | ''[[:d:Q4344101|Tatyana Pankova]]'' | | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]'' | | data-sort-value="1916" | 1916-12-27 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2011" | 2011-07-09 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1646 | ''[[:d:Q4346170|Артур Парфенчиков]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1964" | 1964-11-29 | [[Петрозаводск]] | | |- | style='text-align:right'| 1647 | ''[[:d:Q4346204|Vladimir Parfyonov]]'' | | [[галим]] | | data-sort-value="1945" | 1945-10-26 | | data-sort-value="2012" | 2012-03-29 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1648 | ''[[:d:Q4346628|Tat'jana Sergejevna Passek]]'' | | ''[[:d:Q3621491|археолог]]'' | ''[[:d:Q4201410|РФА археология институты]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-08-15<br/>1903-08-02 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1968" | 1968-08-04 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1649 | ''[[:d:Q4350805|Yuri Perepyolkin]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q4201528|ССҖБ ФА тарих институты]]''<br/>''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4407711|РФА Санкт-Петербург тарих институты]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-05-19 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1982" | 1982-03-07 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1650 | ''[[:d:Q4350934|Sergey Pereslegin]]'' | | ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q18844224|язучы-фантаст]]'' | | data-sort-value="1960" | 1960-12-16 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 1651 | ''[[:d:Q4350995|Ivan Peretersky]]'' | | [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | ''[[:d:Q1959942|ССРБ Чит ил эшләре министрлыгы]]'' | data-sort-value="1889" | 1889-04-15 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1956" | 1956-05-20 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1652 | ''[[:d:Q4354595|Georg August Forstén]]'' | | ''[[:d:Q462390|доцент]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q5758653|урта белем бирү оешмасында укытучы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1857" | 1857-05-30 | ''[[:d:Q367780|Hamina]]'' | data-sort-value="1910" | 1910-07-02 | ''[[:d:Q1641672|Joroinen]]'' |- | style='text-align:right'| 1653 | ''[[:d:Q4354717|Mark Siryk]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1989" | 1989-03-12 | [[Таллинн]] | | |- | style='text-align:right'| 1654 | ''[[:d:Q4359467|Pavel Nikolaevič Peršin]]'' | | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | data-sort-value="1891" | 1891-01-04 | [[Пермь губернасы]] | data-sort-value="1970" | 1970-11-11 | [[Киев]] |- | style='text-align:right'| 1655 | ''[[:d:Q4360747|Vladimir Petrov]]'' | | ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]'' | | data-sort-value="1896" | 1896-07-10 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1966" | 1966-01-07 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1656 | ''[[:d:Q4360826|Nikolay Petrov]]'' | | [[математик]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1939" | 1939-06-09 | [[Новороссийск]] | data-sort-value="2012" | 2012-09-29 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1657 | ''[[:d:Q4360922|Taisija Ivanovna Petrova]]'' | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | | data-sort-value="1896" | 1896 | | data-sort-value="1976" | 1976 | |- | style='text-align:right'| 1658 | ''[[:d:Q4361720|Fedor Petrushevsky]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1828" | 1828-03-24 | | data-sort-value="1904" | 1904-02-17 | |- | style='text-align:right'| 1659 | [[Дмитрий Петрушевский]] | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3332711|медиевист]]'' | ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''<br/>[[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]]<br/>''[[:d:Q28667128|Варшау император университеты]]''<br/>''[[:d:Q4480794|МДУның җәмгыять фәннәре факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4303988|Мәскәү югары хатын-кызлар курслары]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]] | data-sort-value="1863" | 1863-09-01 | ''[[:d:Q4225200|Кобрынове]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-12-12 | [[Казан]] |- | style='text-align:right'| 1660 | ''[[:d:Q4361820|Yevgeni Petukhov]]'' | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q60098894|русист]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | data-sort-value="1863" | 1863-02-06<br/>1863-02-18 | [[Тум|Томск]] | data-sort-value="1948" | 1948-11-02 | [[Акмәсҗит]] |- | style='text-align:right'| 1661 | ''[[:d:Q4362686|Aleksandr Aleksandrovich Pilenko]]'' | | [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1873" | 1873-06-22 | [[Гатчина]] | data-sort-value="1956" | 1956-03-21 | [[Париж]] |- | style='text-align:right'| 1662 | ''[[:d:Q4362913|Revolt Pimenov]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-05-16 | [[Новочеркасск]] | data-sort-value="1990" | 1990-12-19 | [[Берлин]] |- | style='text-align:right'| 1663 | ''[[:d:Q4364681|Yuriy Platonov]]'' | | ''[[:d:Q212980|психолог]]'' | ''[[:d:Q4407692|Saint Petersburg State Institute of Psychology and Social Work]]''<br/>''[[:d:Q212071|ректор]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-07-29 | [[Qarasubazar|Карасубазар]] | | |- | style='text-align:right'| 1664 | ''[[:d:Q4364741|Vladimir Plakhov]]'' | | [[галим]] | | data-sort-value="1930" | 1930-03-26 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2015" | 2015-04-02 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1665 | ''[[:d:Q4365068|Vladimir Pligin]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[адвокат]]<br/>''[[:d:Q16533|хөкемче]]''<br/>[[хокук белгече]] | | data-sort-value="1960" | 1960-05-19 | ''[[:d:Q4197484|Ignatovo, Vologodsky District, Vologda Oblast]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1666 | ''[[:d:Q4366582|Alexander Pogodin]]'' | 1884 | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]'' | ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''<br/>''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q240631|Белград үнивирситите]]'' | data-sort-value="1872" | 1872-06-15 | [[Витебск]] | data-sort-value="1947" | 1947-05-16 | [[Белград]] |- | style='text-align:right'| 1667 | ''[[:d:Q4367311|Ninel Podgornaya]]'' | | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | | data-sort-value="1931" | 1931-01-06 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2011" | 2011-10-24 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1668 | ''[[:d:Q4368347|Подставин, Григорий Владимирович]]'' | | ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]'' | | data-sort-value="1875" | 1875 | [[Рыбинск]] | data-sort-value="1924" | 1924 | [[Харбин]] |- | style='text-align:right'| 1669 | ''[[:d:Q4368792|Lyubov Pozdneeva]]'' | | [[язучы]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | data-sort-value="1908" | 1908-07-02 | [[Япония]] | data-sort-value="1974" | 1974-08-25 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1670 | ''[[:d:Q4368907|Nikolay Poznyakov]]'' | | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q10429346|библиограф]]''<br/>''[[:d:Q18120029|библиофил]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | | data-sort-value="1856" | 1856-04-27 | [[Тверь губернасы]] | data-sort-value="1910" | 1910-09-18 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1671 | ''[[:d:Q4369653|Boris Petrovich Polevoy]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | data-sort-value="1918" | 1918-05-10<br/>1918-05-23 | [[Чита]] | data-sort-value="2002" | 2002-01-26 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1672 | ''[[:d:Q4369658|Peter Polevoy]]'' | | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]'' | ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]'' | data-sort-value="1839" | 1839-02-25 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1902" | 1902-01-31 | |- | style='text-align:right'| 1673 | ''[[:d:Q4369756|Dmitriy Vasilevich Polenov]]'' | | ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q161414|Россия тарихы]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q10429346|библиограф]]'' | | data-sort-value="1806" | 1806 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1878" | 1878-10-13 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1674 | ''[[:d:Q4369768|Aleksandr Efimovitsj Polesitskiy]]'' | | [[галим]] | | data-sort-value="1907" | 1907 | [[Харцызк|Харсызьк]] | data-sort-value="1944" | 1944 | [[Казан]] |- | style='text-align:right'| 1675 | ''[[:d:Q4370507|Valerian Polovtsov]]'' | 1888 | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''<br/>''[[:d:Q76466916|Imperial Novorossiia University]]''<br/>''[[:d:Q24932262|Women's Pedagogical Institute]]''<br/>''[[:d:Q4454719|Tenischew-Schule]]'' | data-sort-value="1862" | 1862-06-29<br/>1862-05-29<br/>1862-06-10 | ''[[:d:Q23811303|Спасски]]'' | data-sort-value="1918" | 1918-11-17 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1676 | ''[[:d:Q4372605|Sergey Popov]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[адвокат]] | | data-sort-value="1948" | 1948-05-15 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 1677 | ''[[:d:Q4372896|Larisa Popugaeva]]'' | 1950 | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[галим]] | ''[[:d:Q4127500|A.P. Karpinsky Russian Geological Research Institute]]''<br/>''[[:d:Q4063897|Amakinskaya Geological Exploration Expedition]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-09-03 | [[Калуга]] | data-sort-value="1977" | 1977-09-19 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1678 | ''[[:d:Q4374157|Vladimir Posse]]'' | | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]'' | | data-sort-value="1864" | 1864-05-10<br/>1864-05-22 | [[Новгород губернасы]] | data-sort-value="1940" | 1940-10-21 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1679 | ''[[:d:Q4374163|Konstantin Posse]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]'' | data-sort-value="1847" | 1847-10-16 | ''[[:d:Q4458463|Tikhvinsky Uyezd]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-08-24 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1680 | ''[[:d:Q4374643|Леонид Потапов]]'' | | ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]'' | [[Кунсткамера]]<br/>''[[:d:Q4201873|РФА антропология һәм этнология институты]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-06-23<br/>1905-07-06 | [[Барнавыл]] | data-sort-value="2000" | 2000-10-09 | ''[[:d:Q260832|Комарово]]'' |- | style='text-align:right'| 1681 | ''[[:d:Q4374731|Andrey Alexandrovich Potebnia]]'' | 1894 | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q12358881|альголог]]'' | ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q894654|Nikitsky Botanical Garden]]''<br/>''[[:d:Q2466783|"Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты" федераль тикшеренү үзәге]]'' | data-sort-value="1870" | 1870-05-23 | [[Харьков]] | data-sort-value="1919" | 1919 | |- | style='text-align:right'| 1682 | ''[[:d:Q4375235|Lyudmila Pochebut]]'' | | [[галим]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1949" | 1949-05-16 | | | |- | style='text-align:right'| 1683 | ''[[:d:Q4376494|Adrian Prakhov]]'' | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1846" | 1846-03-04<br/>1846 | [[Мсцислав]] | data-sort-value="1916" | 1916-05-01<br/>1916 | [[Ялта]] |- | style='text-align:right'| 1684 | ''[[:d:Q4376750|Isaak Prezent]]'' | | ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>[[фәлсәфәче]] | ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q472795|VASKhNIL]]'' | data-sort-value="1902" | 1902-09-15<br/>1902 | [[Торопец]] | data-sort-value="1969" | 1969-01-06 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1685 | ''[[:d:Q4377452|Alexander Presnyakov]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1246977|Кызыл профессура институты]]'' | data-sort-value="1870" | 1870-04-21 | [[Одесса]] | data-sort-value="1929" | 1929-09-30 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1686 | ''[[:d:Q4383455|Platon Puzyrevsky]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]'' | data-sort-value="1831" | 1831 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1871" | 1871 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1687 | [[Владислав Равдоникас]] | | ''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]'' | ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]'' | data-sort-value="1894" | 1894-11-27 | [[Тихвин]] | data-sort-value="1976" | 1976-11-28 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1688 | ''[[:d:Q4387757|Sergeĭ Radlov]]'' | | ''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''<br/>[[композитор]] | | data-sort-value="1892" | 1892-09-04<br/>1892-08-23 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1958" | 1958-10-27 | [[Рига]] |- | style='text-align:right'| 1689 | [[Эрнест Радлов]] | | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q10429346|библиограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q744738|энциклопедистлар]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q182436|китапханәче]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1854" | 1854-11-20<br/>1854-12-02 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1928" | 1928-12-28<br/>1929-12-28 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1690 | ''[[:d:Q4390053|Iosif Abramovich Rapoport]]'' | | ''[[:d:Q3126128|генетик]]'' | ''[[:d:Q4201427|Koltzov Institute of Developmental Biology]]''<br/>''[[:d:Q4201632|Vavilov Institute of General Genetics]]''<br/>''[[:d:Q4201824|РФА химик физика институты]]'' | data-sort-value="1912" | 1912-03-14 | [[Чернигов|Черниһив]] | data-sort-value="1990" | 1990-12-31 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1691 | ''[[:d:Q4391493|Mikhail Grigoryevich Yaroshevsky]]'' | 1941 | ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q7256360|psycholinguist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q4201801|РФА Фәлсәфә институты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы һәм техника институты]]'' | data-sort-value="1915" | 1915-08-22 | [[Херсон]] | data-sort-value="2001" | 2001-03-22 | [[Лос-Анджелес]] |- | style='text-align:right'| 1692 | ''[[:d:Q4393812|Elizaveta Referovskaya]]'' | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q2504617|раманис]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''<br/>''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4201561|РФА телбелем тикшеренүләре институты]]''<br/>''[[:d:Q209842|Париж университеты]]'' | data-sort-value="1907" | 1907-05-22 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2004" | 2004 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1693 | ''[[:d:Q4394099|Yurii Reshetnyak]]'' | | [[математик]] | ''[[:d:Q4201572|РФА СБ математика институты]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-09-26 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2021" | 2021-12-17 | |- | style='text-align:right'| 1694 | ''[[:d:Q4394909|Andrey Rikhter]]'' | 1893 | ''[[:d:Q2055046|физиолог]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q12358881|альголог]]''<br/>''[[:d:Q2487799|миколог]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>[[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201795|Timiryazev Institute of Plant Physiology]]''<br/>''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]'' | data-sort-value="1871" | 1871-08-03 | ''[[:d:Q21670032|Kurovskoye]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-04-02 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1695 | ''[[:d:Q4397349|Vsevolod Ivanovich Romanovsky]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | ''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]'' | data-sort-value="1879" | 1879-11-22 | ''[[:d:Q4107951|Verniy]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-12-06 | [[Ташкент]] |- | style='text-align:right'| 1696 | ''[[:d:Q4399178|Pyotr Rubtsov]]'' | 1885 | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | | data-sort-value="1860" | 1860 | | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 1697 | ''[[:d:Q4399450|Lev Aleksandrovitsj Roedkevitsj]]'' | | ''[[:d:Q212980|психолог]]'' | | data-sort-value="1946" | 1946-02-20 | [[Түбән Новгород]] | data-sort-value="2011" | 2011-03-03 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1698 | ''[[:d:Q4400214|Vasiliy Evgenevitsj Roesakov]]'' | | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]] | | data-sort-value="1958" | 1958-01-19 | [[Сланцы]] | data-sort-value="2010" | 2010-08-04 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1699 | ''[[:d:Q4401587|Pyotr Nikolaevich Rybkin]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q4295040|Минный офицерский класс]]'' | data-sort-value="1864" | 1864-05-14 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1948" | 1948-01-10 | [[Кронштадт]] |- | style='text-align:right'| 1700 | ''[[:d:Q4403588|Ziyad Sabsabi]]'' | | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | [[Федерация Советы]] | data-sort-value="1964" | 1964-02-01 | [[Хәлеб]] | | |- | style='text-align:right'| 1701 | ''[[:d:Q19908385|Pavel Lyubomirov]]'' | | [[галим]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1885" | 1885-04-24 | ''[[:d:Q18778277|Ivanovka]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-12-07 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1702 | ''[[:d:Q19908661|Boris Jakovlevitsj Ramm]]'' | 1924 | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q2300372|РСФСР Мәгариф халык комиссариаты]]''<br/>''[[:d:Q4258599|Lensovet]]''<br/>[[Воронеж дәүләт педагогика университеты|«Воронеж дәүләт педагогика университеты» югары белем бирү федераль дәүләт бюджет мәгариф учреждениесе]]<br/>''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''<br/>''[[:d:Q4130492|Нократ дәүләт гуманитар университеты]]''<br/>''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]'' | data-sort-value="1902" | 1902 | [[Стародуб]] | data-sort-value="1989" | 1989 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1703 | ''[[:d:Q19908715|Constantine Suhenko]]'' | | | | data-sort-value="1961" | 1961-04-01 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 1704 | ''[[:d:Q19908847|Boris Yakunchikov]]'' | | ''[[:d:Q2004963|numismatist]]'' | | data-sort-value="1859" | 1859-07-23 | [[Париж]] | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 1705 | ''[[:d:Q19908876|Oleg Yeliseyev]]'' | | ''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Россия дәүләт гуманитар университеты]] | data-sort-value="1947" | 1947-06-04 | ''[[:d:Q4420642|Синяя Никола]]'' | data-sort-value="2019" | 2019-03-11 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1706 | ''[[:d:Q19908918|Irina Porochkina]]'' | | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1925" | 1925-02-01 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2014" | 2014-12-20 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1707 | ''[[:d:Q19908926|Josef Aloizievitsch Portschinsky]]'' | | ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]'' | ''[[:d:Q48945052|Zemědělský vědecký výbor]]'' | data-sort-value="1848" | 1848-02-09 | ''[[:d:Q2414524|Сватове]]'' | data-sort-value="1916" | 1916-05-08 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1708 | ''[[:d:Q19910481|Глеб Никитин]]'' | | ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | data-sort-value="1977" | 1977-08-24 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 1709 | ''[[:d:Q19910549|Letas Palmaitis]]'' | | ''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | | data-sort-value="1944" | 1944-05-14 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 1710 | ''[[:d:Q19915976|Dmitriy Filatov]]'' | | ''[[:d:Q16271428|эмбриолог]]'' | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | data-sort-value="1876" | 1876-01-31 | ''[[:d:Q4418120|Sechenovo]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-01-18 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1711 | ''[[:d:Q19916567|Andrey Shmulyan]]'' | 1923 | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]] | data-sort-value="1896" | 1896-11-04 | [[Кизләү]] | data-sort-value="1975" | 1975 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1712 | ''[[:d:Q19948561|Vladimir Tartakovski]]'' | 1928 | [[математик]]<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]'' | data-sort-value="1900" | 1900-12-31 | [[Киев]] | data-sort-value="1972" | 1972-09-09 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1713 | ''[[:d:Q19974347|Stanislav Filatov]]'' | | ''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | data-sort-value="1940" | 1940 | | | |- | style='text-align:right'| 1714 | ''[[:d:Q19975571|Andrey Yakunin]]'' | | ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1975" | 1975 | [[Россия]] | | |- | style='text-align:right'| 1715 | [[Юрий Благов (1959)]] | | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1959" | 1959 | | | |- | style='text-align:right'| 1716 | ''[[:d:Q20054230|Nikolai Mnev]]'' | | [[математик]] | ''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-05-01 | | | |- | style='text-align:right'| 1717 | ''[[:d:Q20066195|Вахрушев, Вадим Владимирович]]'' | | ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]'' | | data-sort-value="1969" | 1969-11-25 | | | |- | style='text-align:right'| 1718 | ''[[:d:Q20066681|Гуляєв Борис Іванович]]'' | | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | ''[[:d:Q12074697|Institute of Plant Physiology and Genetics NAS of Ukraine]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-08-20 | [[Коми Республикасы]] | data-sort-value="2020" | 2020-10-25 | |- | style='text-align:right'| 1719 | ''[[:d:Q20127689|Vsevolod Izmailsky]]'' | | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | | data-sort-value="1885" | 1885-12-09 | [[Vilnius|Вилнүс]] | data-sort-value="1973" | 1973-09-17 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1720 | ''[[:d:Q20165883|Aleksandr Petrov]]'' | | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q3151770|Д. И. Менделеев исемендәге Россия химия-технология университеты]]'' | data-sort-value="1895" | 1895-08-28 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1964" | 1964-01-31 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1721 | ''[[:d:Q20203072|Mikhail Kublanov]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]'' | | data-sort-value="1914" | 1914-05-03 | | data-sort-value="1998" | 1998-10 | |- | style='text-align:right'| 1722 | ''[[:d:Q20438252|Borisz Alekszandrovics Vasziljev]]'' | | ''[[:d:Q15255771|синолог]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q21185790|exegete]]'' | ''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]'' | data-sort-value="1899" | 1899-12-20 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1937" | 1937-11-24 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1723 | ''[[:d:Q20469725|Konstantin Dobrynin]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | [[Федерация Советы]] | data-sort-value="1976" | 1976-11-23 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 1724 | ''[[:d:Q20508909|Gohar Muradyan]]'' | | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | ''[[:d:Q1322278|Матенадаран тикшеренү институты һәм борынгы кулъязмалар саклагычы]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-10-28 | [[Ереван]] | | |- | style='text-align:right'| 1725 | ''[[:d:Q20509251|Petros Shanshyan]]'' | 1843 | ''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>[[укытучы]] | ''[[:d:Q6996689|Нерсисән мәктәбе]]''<br/>''[[:d:Q13054341|Шуша епархия семнариясе]]'' | data-sort-value="1819" | 1819 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | data-sort-value="1889" | 1889 | [[Tbilisi|Тбилиси]] |- | style='text-align:right'| 1726 | ''[[:d:Q20509274|Margarita Yakhontova]]'' | 1956 | ''[[:d:Q10379007|театр белгече]]'' | ''[[:d:Q21656998|Grakan tert]]''<br/>''[[:d:Q3110315|Golos Armenii]]''<br/>''[[:d:Q16386394|Կոմսոմոլեց]]''<br/>''[[:d:Q597341|Stanislavski Russian Theatre of Yerevan]]''<br/>''[[:d:Q8052577|Yerevan Drama Theatre]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-07-02 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2014" | 2014-07-30 | [[Ереван]] |- | style='text-align:right'| 1727 | ''[[:d:Q20509380|Էրվանդ Հայրապետյանց]]'' | | [[галим]] | | data-sort-value="1906" | 1906-02-05 | [[Таулы Карабаx Республикасы|Таулы Карабаг Республикасы]] | data-sort-value="1975" | 1975-03-29 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1728 | ''[[:d:Q20509681|Ruben Drampyan]]'' | 1914 | ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]'' | ''[[:d:Q211043|Russian Museum]]''<br/>''[[:d:Q2087788|National Gallery of Armenia]]''<br/>''[[:d:Q6378860|Ереван дәүләт сәнгать-театр институты]]''<br/>''[[:d:Q20518178|Institute of Art of Armenia]]'' | data-sort-value="1891" | 1891-06-17 | [[Гөмре]] | data-sort-value="1991" | 1991-03-10 | [[Ереван]] |- | style='text-align:right'| 1729 | ''[[:d:Q20509740|Արմեն Եգանյան]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | | data-sort-value="1968" | 1968-06-26 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | | |- | style='text-align:right'| 1730 | ''[[:d:Q20509826|Karapet Ezov]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | | data-sort-value="1835" | 1835-09-05 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1905" | 1905-05-31 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1731 | ''[[:d:Q20510862|Khachatur Karchikyan]]'' | 1910 | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1882" | 1882 | ''[[:d:Q183394|Vagharshapat]]'' | data-sort-value="1918" | 1918 | [[Ереван]] |- | style='text-align:right'| 1732 | ''[[:d:Q20511660|Vilen Alexanyan]]'' | 1948 | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | ''[[:d:Q4201858|Nesmeyanov Institute of Organoelement Compounds]]'' | data-sort-value="1927" | 1927-05-15 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | data-sort-value="1983" | 1983-03-09 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1733 | ''[[:d:Q20512391|Grigori Sargisov]]'' | | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]'' | | data-sort-value="1902" | 1902-07-09 | [[Биштау|Пятигорск]] | data-sort-value="1964" | 1964 | [[Ереван]] |- | style='text-align:right'| 1734 | ''[[:d:Q20512640|Ռուբեն Աղուզումցյան]]'' | 1975 | ''[[:d:Q212980|психолог]]'' | ''[[:d:Q13053363|Public Administration Academy of Armenia]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-08-26 | [[Ереван]] | | |- | style='text-align:right'| 1735 | ''[[:d:Q20512942|Vahan Ter-Arakelyan]]'' | | ''[[:d:Q639669|музыкачы]]'' | | data-sort-value="1883" | 1883-09-24 | ''[[:d:Q949136|Malishka]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-05-02 | [[Ухта]] |- | style='text-align:right'| 1736 | ''[[:d:Q20512988|S. V. Ter-Avetisyan]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | data-sort-value="1875" | 1875-10-08 | ''[[:d:Q34372|Noyemberyan]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-02-27 | [[Ереван]] |- | style='text-align:right'| 1737 | ''[[:d:Q20513841|Mikhail Astvatsaturov]]'' | 1900 | ''[[:d:Q783906|невролог]]''<br/>''[[:d:Q9385011|neurosurgeon]]''<br/>''[[:d:Q211346|психиатр]]'' | ''[[:d:Q38178366|Император тыйб-хирургия академиясе]]'' | data-sort-value="1878" | 1878-01-13<br/>1877-01-13 | [[Дәрбәнт]]<br/>[[Россия Совет Федератив Социалистик Республикасы|РСФСР]] | data-sort-value="1936" | 1936-03-28<br/>1936-03-29 | [[Санкт-Петербург]]<br/>[[Россия Совет Федератив Социалистик Республикасы|РСФСР]] |- | style='text-align:right'| 1738 | ''[[:d:Q20528352|Johannes Kauba]]'' | | ''[[:d:Q50995749|спорт белән бәйле кеше]]'' | | data-sort-value="1886" | 1886-09-28 | [[Раквере]] | data-sort-value="1939" | 1939-02-21 | [[Таллинн]] |- | style='text-align:right'| 1739 | ''[[:d:Q20534232|Qafur Abdumajidov]]'' | | ''[[:d:Q16533|хөкемче]]''<br/>[[профессор]] | | data-sort-value="1928" | 1928-06-28 | [[Сәмәрканд]] | data-sort-value="2013" | 2013-03-28 | [[Ташкент]] |- | style='text-align:right'| 1740 | ''[[:d:Q20534344|Sergey V. Starodubtsev]]'' | 1935 | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q4201868|Institute of Nuclear Physics]]'' | data-sort-value="1914" | 1914-10-24 | [[Ашкабад]] | data-sort-value="1967" | 1967-03-19 | [[Ташкент]] |- | style='text-align:right'| 1741 | ''[[:d:Q20560126|Baldvins Disterlo]]'' | | [[адвокат]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1869" | 1869-04-25 | [[Рига]] | data-sort-value="1937" | 1937-05-12 | |- | style='text-align:right'| 1742 | ''[[:d:Q20560227|Ilia Nakashidze]]'' | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q6430706|тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]'' | | data-sort-value="1866" | 1866 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | data-sort-value="1923" | 1923-05-27 | [[Tbilisi|Тбилиси]] |- | style='text-align:right'| 1743 | ''[[:d:Q20561864|Maka Chichua]]'' | | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q935666|визажис]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]'' | | data-sort-value="1971" | 1971-03-31<br/>1949-10-10 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | | |- | style='text-align:right'| 1744 | ''[[:d:Q20562616|Pēteris Koreckis]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[адвокат]]<br/>[[Jurnalist|журналист]] | | data-sort-value="1887" | 1887-02-06 | ''[[:d:Q3801498|Silajāņi Parish]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-11-29 | |- | style='text-align:right'| 1745 | ''[[:d:Q20581499|Ioseb Kipshidze]]'' | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | | data-sort-value="1882" | 1882-08-25 | ''[[:d:Q16374416|Rgani]]'' | data-sort-value="1919" | 1919-02-21 | [[Tbilisi|Тбилиси]] |- | style='text-align:right'| 1746 | ''[[:d:Q20641999|Michael Tendler]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q16742096|төшче галим]]'' | ''[[:d:Q854280|Кыйрал технология институты]]'' | data-sort-value="1947" | 1947 | | | |- | style='text-align:right'| 1747 | ''[[:d:Q20650937|Aleksey Shilov]]'' | 1904 | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q10429346|библиограф]]''<br/>''[[:d:Q26709887|археограф]]''<br/>''[[:d:Q635734|архивист]]'' | ''[[:d:Q1981482|Россия фәннәр академиясе китапханәсе]]'' | data-sort-value="1881" | 1881-08-13 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1942" | 1942-01-06 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1748 | ''[[:d:Q20675124|Andrey Yaroslavtsev]]'' | 1835 | [[язучы]] | | data-sort-value="1815" | 1815 | | data-sort-value="1884" | 1884-03-07 | |- | style='text-align:right'| 1749 | ''[[:d:Q20724724|Anastasia Mantsevich]]'' | | ''[[:d:Q3621491|археолог]]'' | ''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]'' | data-sort-value="1899" | 1899 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1982" | 1982 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1750 | ''[[:d:Q20742353|Aleksandr Artemyev]]'' | | [[галим]] | | data-sort-value="1958" | 1958-11-30 | [[Тарту]] | data-sort-value="2005" | 2005-12-27 | [[Владивосток]] |- | style='text-align:right'| 1751 | ''[[:d:Q20742424|Boris Karpov]]'' | | | | data-sort-value="1911" | 1911-07-06 | [[Гарадзец (Рагачовский районы)|Гарадзец]] | data-sort-value="2005" | 2005-10-18 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1752 | ''[[:d:Q20747143|Galina L. Starova]]'' | | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1946" | 1946 | | | |- | style='text-align:right'| 1753 | ''[[:d:Q20816181|Mikhail Kustsinsky]]'' | | [[галим]] | | data-sort-value="1829" | 1829-09-16<br/>1829-09-28 | [[Витебск губернасы|Витебск гөбернәсе]]<br/>''[[:d:Q4259111|Lepel County]]'' | data-sort-value="1905" | 1905 | |- | style='text-align:right'| 1754 | ''[[:d:Q20821018|Vladimir Golovatiuc]]'' | | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | data-sort-value="1962" | 1962-06-07 | [[Брывичени (Орхей)]] | | |- | style='text-align:right'| 1755 | ''[[:d:Q20873628|Аўгуст Уладзіміравіч Канстанцінаў]]'' | 1954 | ''[[:d:Q3126128|генетик]]'' | ''[[:d:Q2466783|"Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты" федераль тикшеренү үзәге]]''<br/>''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-08-21 | [[Архангельск]] | data-sort-value="1979" | 1979-02-06 | [[Минск]] |- | style='text-align:right'| 1756 | ''[[:d:Q20891936|Rahat Achylova]]'' | 1988 | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q21091853|Member of the Supreme Council of Kyrgyzstan]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]'' | | data-sort-value="1941" | 1941-05-30 | ''[[:d:Q12822895|Ортобоз]]'' | data-sort-value="2015" | 2015-03-05 | |- | style='text-align:right'| 1757 | ''[[:d:Q20894124|Aleksandr Monchadsky]]'' | | ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q15839134|эколог]]''<br/>''[[:d:Q12773412|паразитолог]]'' | ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]'' | data-sort-value="1897" | 1897-03-19 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1974" | 1974-12-31 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1758 | ''[[:d:Q20982614|Alexander Barvinok]]'' | 1985 | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]] | [[Мичиган университеты]] | data-sort-value="1963" | 1963 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 1759 | ''[[:d:Q21007429|Anna Erschler]]'' | 1999 | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[математик]] | ''[[:d:Q83259|Югары нормаль мәктәбе]]''<br/>''[[:d:Q1480643|Париж XI университеты]]'' | data-sort-value="1977" | 1977-02-14 | | | |- | style='text-align:right'| 1760 | ''[[:d:Q21033558|Nikolai Bauer]]'' | | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2004963|numismatist]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1888" | 1888-11-04 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1942" | 1942-09-18 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1761 | ''[[:d:Q21040260|Jianming Jin]]'' | | ''[[:d:Q19377727|environmental engineer]]'' | ''[[:d:Q495015|Фудаң университеты]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-01-23 | | data-sort-value="2017" | 2017-09-19 | |- | style='text-align:right'| 1762 | ''[[:d:Q21078990|Georgy Kondratyev]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]'' | data-sort-value="1887" | 1887 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1958" | 1958 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1763 | ''[[:d:Q21084055|Rachel Borisovna Shatseva]]'' | | ''[[:d:Q11063|астроном]]'' | ''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1922" | 1922-01-24 | [[Гомель]] | data-sort-value="2010" | 2010-11-23 | [[Ростов-на-Дону]] |- | style='text-align:right'| 1764 | [[Тимур Акулов]] | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1953" | 1953-04-25 | [[Яңыюл|Яңаюл]] | data-sort-value="2018" | 2018-05-02 | [[Казан]] |- | style='text-align:right'| 1765 | ''[[:d:Q21088537|Tatjana Sergeevna Archipova]]'' | | ''[[:d:Q1776724|театр директоры]]'' | | data-sort-value="1967" | 1967-11-12 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 1766 | ''[[:d:Q21089244|Andrey Bludov]]'' | | ''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | | data-sort-value="1817" | 1817-09-08 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1886" | 1886-03-30 | [[Брюссель]] |- | style='text-align:right'| 1767 | ''[[:d:Q21091990|Mark Veyngerov]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]'' | data-sort-value="1903" | 1903 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1977" | 1977 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1768 | [[Алла Верещагина]] | | [[галим]] | ''[[:d:Q4201516|И. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институты]]''<br/>''[[:d:Q16655753|Institute of Theory and History of Fine Arts]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-08-20 | [[Сарапул]] | data-sort-value="2016" | 2016-01-11 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1769 | ''[[:d:Q21092968|Гедримович, Пётр Александрович]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q775909|Царское Село лицее]]'' | data-sort-value="1851" | 1851 | | data-sort-value="1888" | 1888-07-12 | [[Самар]] |- | style='text-align:right'| 1770 | ''[[:d:Q21093530|Гибшман, Александр Карлович]]'' | | [[инженер]] | | data-sort-value="1839" | 1839-08-11 | | data-sort-value="1893" | 1893 | |- | style='text-align:right'| 1771 | ''[[:d:Q21099294|Nikolay Karpov]]'' | | ''[[:d:Q520549|геолог]]'' | | data-sort-value="1917" | 1917-01-01 | [[Тверь өлкәсе]] | data-sort-value="1999" | 1999 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1772 | ''[[:d:Q21107813|Alexei Mirtov]]'' | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]] | data-sort-value="1886" | 1886-08-08 | [[Сембер]] | data-sort-value="1966" | 1966-01-03 | [[Түбән Новгород]] |- | style='text-align:right'| 1773 | ''[[:d:Q21109049|G. A. Murkos]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q2029787|Лазарев көнчыгыш телләре институты]]'' | data-sort-value="1846" | 1846 | [[Dimäşq|Димәшкъ]] | data-sort-value="1911" | 1911-02-20 | [[Dimäşq|Димәшкъ]] |- | style='text-align:right'| 1774 | ''[[:d:Q21110163|Boris Nikitin]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q4387323|V.G. Khlopin Radium Institute]]'' | data-sort-value="1906" | 1906-05-01 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1952" | 1952-07-20 | [[Ленинград өлкәсе]] |- | style='text-align:right'| 1775 | ''[[:d:Q21116864|Vladimir Prokofiev]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q936126|Кырым астрофизика обсерваториясе]]''<br/>''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]'' | data-sort-value="1898" | 1898 | | data-sort-value="1993" | 1993 | |- | style='text-align:right'| 1776 | ''[[:d:Q21132196|Isaak Eventov]]'' | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]'' | data-sort-value="1910" | 1910-12-26<br/>1911-01-08 | [[Варшава]] | data-sort-value="1989" | 1989-07-31 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1777 | ''[[:d:Q21134277|Yury Chistov]]'' | | [[галим]] | [[Кунсткамера]] | data-sort-value="1954" | 1954-05-06 | [[Петрозаводск]] | | |- | style='text-align:right'| 1778 | ''[[:d:Q21143830|Αλεξέι Ουλιτόφσκι]]'' | | [[галим]] | | data-sort-value="1893" | 1893-03-16 | ''[[:d:Q4402565|Ряжск өязе]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-11-06 | |- | style='text-align:right'| 1779 | ''[[:d:Q21144790|Afanasij Semenovič Trošin]]'' | | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | ''[[:d:Q4201853|Эксперименталь медицина институты]]''<br/>''[[:d:Q4314501|Профессор Н. Н. Петров исемендәге онкология фәнни-тикшеренү институты]]''<br/>''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]''<br/>''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]'' | data-sort-value="1912" | 1912-12-23 | ''[[:d:Q18765222|Альза]]'' | data-sort-value="1985" | 1985-12-24 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1780 | ''[[:d:Q21153989|Nikolay Pshenitsyn]]'' | | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | | data-sort-value="1891" | 1891-07-13 | [[Нарва]] | data-sort-value="1961" | 1961-01-15 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1781 | ''[[:d:Q21154007|Boris Vladimirovitsj Ptitsin]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-01-18 | [[Лиепая]] | data-sort-value="1965" | 1965-01-02 | [[Новосибирск]] |- | style='text-align:right'| 1782 | ''[[:d:Q21212084|Gagik Ghalachyan]]'' | 1989 | ''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | | data-sort-value="1969" | 1969-03-04 | [[Львов]] | | |- | style='text-align:right'| 1783 | ''[[:d:Q21229038|Kirill Ilinski]]'' | | ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]'' | | data-sort-value="1957" | 1957 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 1784 | ''[[:d:Q21258800|Elena Bichoutskaia]]'' | 2000-03-09 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q472316|University of Nottingham]]'' | | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 1785 | ''[[:d:Q21337671|Vladimir A. Lukhtanov]]'' | 1980-09-01 | ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]'' | [[Россия фәннәр академиясе]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1958" | 1958 | | | |- | style='text-align:right'| 1786 | ''[[:d:Q21337936|Denis Tumanov]]'' | 1992 | ''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | | data-sort-value="1970" | 1970-08-07 | | | |- | style='text-align:right'| 1787 | ''[[:d:Q21338742|Larisa Vasilyeva]]'' | 1972 | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q2487799|миколог]]'' | ''[[:d:Q4086902|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Көнчыгыш Азия коры җир биотасы биотөрлелеге федераль фәнни үзәге]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-02-15 | [[Курск]] | data-sort-value="2017" | 2017-02-23 | [[Владивосток]] |- | style='text-align:right'| 1788 | ''[[:d:Q21340432|Kostiantyn Shaparenko]]'' | 1930 | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]'' | data-sort-value="1908" | 1908-05-15 | [[Могылив-Подильскый|Моһылив-Подилскый]] | data-sort-value="1941" | 1941 | |- | style='text-align:right'| 1789 | ''[[:d:Q21340976|Aleksandr Mikhailovich Dyakonov]]'' | | ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]'' | data-sort-value="1886" | 1886-01-04<br/>1888-01-04 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1956" | 1956-04-01 | |- | style='text-align:right'| 1790 | ''[[:d:Q21341636|Nina I. Strelnikova]]'' | 1956 | ''[[:d:Q119950633|diatomologist]]''<br/>[[профессор]]<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1933" | 1933-05-28 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2020" | 2020-12-07 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1791 | ''[[:d:Q21387821|Alexander Iwanowitsch Jakowlew]]'' | | ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]] | data-sort-value="1863" | 1863-02-22 | [[Ярославль]] | data-sort-value="1909" | 1909-12-28 | [[Ярославль]] |- | style='text-align:right'| 1792 | ''[[:d:Q21389530|Ninel A. Petrova]]'' | 1964 | ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]'' | ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-03-28 | [[Петергоф|Петерһоф]] | data-sort-value="2024" | 2024-04-18 | |- | style='text-align:right'| 1793 | ''[[:d:Q21391123|Alexej Yu. Matov]]'' | 1999 | ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]'' | [[Россия фәннәр академиясе]] | | | | |- | style='text-align:right'| 1794 | ''[[:d:Q21392764|Alexander O. Averianov]]'' | 1988 | ''[[:d:Q16831394|териолог]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]'' | ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]''<br/>''[[:d:Q4135692|Geological Faculty of St. Petersburg State University]]'' | data-sort-value="1965" | 1965-10-04 | [[Краснодар]] | | |- | style='text-align:right'| 1795 | ''[[:d:Q21392788|Vladimir I. Biserov]]'' | | ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q27929486|tardigradologist]]'' | | data-sort-value="1951" | 1951-08-13 | [[Удмуртия]] | data-sort-value="1998" | 1998-10-31 | |- | style='text-align:right'| 1796 | ''[[:d:Q21392959|Leonid Sergeevich Glikman]]'' | 1952 | ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q27808149|paleoichthyologist]]''<br/>''[[:d:Q4205432|ихтиолог]]'' | | data-sort-value="1929" | 1929-01-23 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2000" | 2000-01-31 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1797 | ''[[:d:Q21394136|Zakhar V. Zhidkov]]'' | | ''[[:d:Q4205432|ихтиолог]]'' | ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1798 | ''[[:d:Q21395098|Nina G. Bogutskaya]]'' | | ''[[:d:Q4205432|ихтиолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Россия фәннәр академиясе]]<br/>''[[:d:Q688704|Natural History Museum, Vienna]]'' | data-sort-value="1958" | 1958 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 1799 | ''[[:d:Q21395569|Alexandr A. Stekolnikov]]'' | | ''[[:d:Q19798999|acarologist]]'' | ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]'' | data-sort-value="1967" | 1967 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 1800 | ''[[:d:Q21408076|Julian Henry Lowenfeld]]'' | | [[композитор]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[Драматурглар|драматург]] | | data-sort-value="1963" | 1963-06-07 | [[Вашингтон (башкала)|Вашингтон]] | | |- | style='text-align:right'| 1801 | ''[[:d:Q56374558|Bruno Brunowsky]]'' | | | | data-sort-value="1900" | 1900-02-03 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1938" | 1938-11-13 | ''[[:d:Q4524351|Shiroky]]'' |- | style='text-align:right'| 1802 | ''[[:d:Q56441030|Alexey Maximov]]'' | 1985-07 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q2025062|Zoological Museum of the Zoological Institute of the Russian Academy of Sciences]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1803 | ''[[:d:Q56550051|Nina Gabarayeva]]'' | 1971-05-30 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 1804 | ''[[:d:Q56580137|Alexander Obut]]'' | 1936 | ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201469|V. S. Sobolev Institute of Geology and Mineralogy]]''<br/>''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1911" | 1911-08-20 | [[Идел буе]] | data-sort-value="1988" | 1988-12-23 | [[Новосибирск]] |- | style='text-align:right'| 1805 | ''[[:d:Q56677226|Valeriy Lukyanenko]]'' | 1987-06-30 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q17681492|University of Maryland School of Medicine]]''<br/>''[[:d:Q858729|Җон Һопкинс тыйб мәктәбе]]''<br/>''[[:d:Q1480532|University System of Maryland]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1806 | ''[[:d:Q56686144|Alla Seleznyova]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q1503201|Plant & Food Research]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1807 | ''[[:d:Q56686263|Olga Molodtsova]]'' | 1982-01-31 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q311801|DESY]]''<br/>[[Дрезден техник университеты]]<br/>''[[:d:Q835883|Leibniz Institute for Solid State and Materials Research]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 1808 | ''[[:d:Q56755464|Alexander Ryss]]'' | 1976-07 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q2025062|Zoological Museum of the Zoological Institute of the Russian Academy of Sciences]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1809 | ''[[:d:Q56776215|Alexey Isavnin]]'' | 2010-01-31<br/>2007-05-31 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q28695|Хельсинки университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1810 | ''[[:d:Q56804670|Nadezhda Berezina]]'' | 1991-06-01 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | ''[[:d:Q2025062|Zoological Museum of the Zoological Institute of the Russian Academy of Sciences]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1811 | ''[[:d:Q56849539|Andrei Varykhalov]]'' | 2001-09 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q314578|Helmholtz-Zentrum Berlin]]'' | data-sort-value="1978" | 1978 | | | |- | style='text-align:right'| 1812 | [[Владимир Леонов]] | | | | data-sort-value="1977" | 1977-08-25 | [[Казан]] | | |- | style='text-align:right'| 1813 | ''[[:d:Q56889282|Aleksei Ivanov]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q55829791|River Lane Research]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1814 | ''[[:d:Q56942412|Elena Raschke]]'' | 2009-06-16 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q536656|Alfred Wegener Institute for Polar and Marine Research]]''<br/>''[[:d:Q1968068|Arctic and Antarctic Research Institute]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1815 | ''[[:d:Q56991532|Natalia Denisova]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 1816 | ''[[:d:Q57007973|Yury Barbitoff]]'' | 2019-06-03<br/>2017-07-05 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 1817 | ''[[:d:Q57011372|Liudmila L Rodina]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 1818 | ''[[:d:Q57014392|Olga Bakulina]]'' | 2016-11<br/>2014-08 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 1819 | ''[[:d:Q57039340|Andrew Kudlis]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q12764792|doctoral student]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 1820 | ''[[:d:Q57054365|Eleazar Rodrigo Carrasco]]'' | 1993-04-30 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 1821 | ''[[:d:Q57055422|Irina Guzhova]]'' | 1981-07-07 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 1822 | ''[[:d:Q57056577|Polina Ilina]]'' | 2005 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q28695|Хельсинки университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1823 | ''[[:d:Q57121832|Yana Safonova]]'' | 2017 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q622664|Сан-Диегодагы Калифорния университеты]]''<br/>''[[:d:Q193727|Джон Һопкинс үниверситеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1824 | ''[[:d:Q57191870|Elena Yazykova]]'' | 1987-06-30 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q1932957|University of Opole]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1825 | ''[[:d:Q57192354|Alexander Derbin]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q51065|Petersburg Nuclear Physics Institute]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1826 | ''[[:d:Q57264799|Władysław Szumowski]]'' | | ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q15985128|medical historian]]'' | ''[[:d:Q189441|Ягелло университеты]]'' | data-sort-value="1875" | 1875-03-26 | [[Варшава]] | data-sort-value="1954" | 1954-04-05 | [[Краков]] |- | style='text-align:right'| 1827 | ''[[:d:Q57302540|Irina Pervova]]'' | 2000-05-30 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 1828 | ''[[:d:Q57320061|Sergey A Fedotov]]'' | 2007-12 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201793|И. П. Павлов ис. РФА Физиология институты]]''<br/>''[[:d:Q20517967|L. A. Orbeli Institute of Physiology NAS RA]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 1829 | ''[[:d:Q57320075|Nikolai G Kamyshev]]'' | 1975 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201793|И. П. Павлов ис. РФА Физиология институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1830 | ''[[:d:Q57359168|Olga Martynova]]'' | 1995-07 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q4201459|Institute of Higher Nervous Activity]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1831 | ''[[:d:Q57385727|Ivan Khmelnitskiy]]'' | 2007-10-01<br/>2004-07-31 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 1832 | ''[[:d:Q57390827|Demid Kirilenko]]'' | 2006 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1833 | ''[[:d:Q57413563|Yuri Chistov]]'' | 1976-06-01 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Кунсткамера]] | | | | |- | style='text-align:right'| 1834 | ''[[:d:Q57414802|Sofia Lessovaia]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 1835 | ''[[:d:Q57416146|Timur Gureyev]]'' | 1998-12-30<br/>1995-06-30 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q1117048|Commonwealth Scientific and Industrial Research Organisation]]''<br/>''[[:d:Q319078|Мелбурн университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1836 | ''[[:d:Q57416404|Viktor Ionov]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 1837 | ''[[:d:Q57417295|Irina Gorodetskaya]]'' | 2000-05-31 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q29671|Авейру университеты]]''<br/>''[[:d:Q833670|Лөвен католик университеты]]''<br/>''[[:d:Q3214451|Laboratoire de glaciologie et géophysique de l'environnement]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1838 | ''[[:d:Q57417998|Lopatoukhin]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 1839 | ''[[:d:Q57420052|Regina Klimova]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 1840 | ''[[:d:Q57453143|I. K. Razumova]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q55658614|National Electronic Information Consortium]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1841 | ''[[:d:Q57453817|Elena S. Petrova]]'' | 1983-06 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201853|Эксперименталь медицина институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1842 | ''[[:d:Q57476149|Konstantin Shevchenko]]'' | 2008 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q49110|Бостон үнивирситите]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q4201743|Human Stem Cells Institute PJSC (Russia)]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1843 | ''[[:d:Q57483683|Valentin V Khoze]]'' | 1990-01-10 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q458393|Durham University]]''<br/>[[Stenford universitetı|Стенфорд университеты]]<br/>''[[:d:Q49108|Массачусетс технология институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1844 | ''[[:d:Q57513838|Aleksander Kaljuvald]]'' | | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q806798|банкир]]''<br/>''[[:d:Q32947888|bank manager]]''<br/>[[язучы]] | ''[[:d:Q57665822|Eesti Maapank]]''<br/>''[[:d:Q12373345|Ministry of Finance]]''<br/>''[[:d:Q4123149|Volga-Kama Bank]]'' | data-sort-value="1872" | 1872-11-10 | ''[[:d:Q16409507|Pahajänese]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-01-21 | [[Пәрну]] |- | style='text-align:right'| 1845 | ''[[:d:Q57515374|Anton Ponomarev]]'' | 2017-07-24 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q309988|Карлсруэ технология университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 1846 | ''[[:d:Q57549255|Dmitry Subetto]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''<br/>[[Россия фәннәр академиясе]] | | [[Россия]] | | |- | style='text-align:right'| 1847 | ''[[:d:Q57560057|Alla Krasikova]]'' | 2007 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201822|Institute of Cytology and Genetics]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1848 | ''[[:d:Q57634487|Vadim Guzey]]'' | 1993 | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q45132492|University of Adelaide Faculty of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q1540109|Thomas Jefferson National Accelerator Facility]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1849 | ''[[:d:Q57639906|Andrey S Glotov]]'' | 2002-12-31 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 1850 | ''[[:d:Q57701605|Misha Sumetsky]]'' | 1975-06-30 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q750066|Aston University]]''<br/>''[[:d:Q4407705|Профессор М. А. Бонч-Бруевич исемендәге Санкт-Петербург дәүләт телекоммуникацияләр университеты]]''<br/>''[[:d:Q45134019|Bell Labs, Alcaltel-Lucent]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1851 | ''[[:d:Q57897785|Vladimir Shilovskikh]]'' | 2013-08-31 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1852 | ''[[:d:Q57910771|Vladimir Malkin]]'' | 2001-01 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 1853 | ''[[:d:Q57911133|Valery Astakhov]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4127500|A.P. Karpinsky Russian Geological Research Institute]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1854 | ''[[:d:Q57916395|Georgy Cherkashov]]'' | 1979-08-31 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4101971|All Russian Research Institute of Geology and Mineral Resources of the World Ocean]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1855 | ''[[:d:Q57919029|Alexander Kondakov]]'' | 2016-11-28 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]'' | ''[[:d:Q929378|Санкт-Петербургтагы Европа университеты]]''<br/>''[[:d:Q82775|Centre for Independent Social Research]]''<br/>''[[:d:Q1068258|Дублин университеты колледжы – Ирландия милли университетының Дублин бүлекчәсе]]''<br/>''[[:d:Q28695|Хельсинки университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1856 | ''[[:d:Q57936639|Nester Korolev]]'' | 2012-06<br/>2010-06 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201468|Institute of Precambrian Geology and Geochronology]]''<br/>''[[:d:Q1574185|Корктагы университет колледжы]]''<br/>''[[:d:Q391028|Британ Колумбиясе университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1857 | ''[[:d:Q57958509|Sergey Merkuryev]]'' | 1980 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Россия фәннәр академиясе]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 1858 | ''[[:d:Q57966343|Sardana Fedorova]]'' | 1989-06-01 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[М. К. Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты|Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 1859 | ''[[:d:Q57976695|Aleksandr Fedotov]]'' | | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q841581|София университеты]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-03-06 | [[Новосибирск]] | data-sort-value="2018" | 2018-10-30 | [[Sofiä|София]] |- | style='text-align:right'| 1860 | ''[[:d:Q57979249|Sergey V. Ushakov]]'' | 1998-11 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q129421|Дейвистагы Калифорния үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q4387323|V.G. Khlopin Radium Institute]]''<br/>''[[:d:Q670897|Аризона штаты университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1861 | ''[[:d:Q57979775|Valery Zelensky]]'' | 1972 | ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | | data-sort-value="1944" | 1944 | | | |- | style='text-align:right'| 1862 | ''[[:d:Q57982367|Vladimir V. Pravosudov]]'' | 1983 | ''[[:d:Q1225716|орнитолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q129421|Дейвистагы Калифорния үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q1185955|University of Nevada, Reno]]'' | data-sort-value="1960" | 1960 | | | |- | style='text-align:right'| 1863 | ''[[:d:Q57991432|Vladimir Kovalevsky]]'' | | | | data-sort-value="1872" | 1872 | | data-sort-value="1914" | 1914 | |- | style='text-align:right'| 1864 | ''[[:d:Q58200553|Armen Simonyan]]'' | 2016-04<br/>2012-08 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 1865 | ''[[:d:Q58203666|Nikolai A Tsyganenko]]'' | 1973 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q12094958|геофизик]]'' | ''[[:d:Q4483622|Питырбур дәүләт университетының физика факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 1866 | ''[[:d:Q58209923|Ekaterina Vsemirnova]]'' | 2005-03-31 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q458393|Durham University]]''<br/>''[[:d:Q503424|Лидс университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1867 | ''[[:d:Q58212446|Denis L. Volkov]]'' | 1999 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q7368604|Rosenstiel School of Marine, Atmospheric, and Earth Science]]''<br/>''[[:d:Q174710|Лос-Анджелестагы Калифорния университеты]]''<br/>''[[:d:Q161562|Калифорния технология институты]]''<br/>''[[:d:Q1968068|Arctic and Antarctic Research Institute]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1868 | ''[[:d:Q58232539|Alexander S Konev]]'' | 2005-06-30<br/>2008-09-30 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4497732|Санкт-Петербург дәүләт университетының химия факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 1869 | ''[[:d:Q58282231|Trifon I. Missov]]'' | 2005 | ''[[:d:Q12360779|демограф]]'' | ''[[:d:Q871732|Max Planck Institute for Demographic Research]]''<br/>''[[:d:Q101155672|Faculty of Economics and Social Sciences, University of Rostock]]''<br/>[[Көньяк Дания Университеты|Көнъяк Дания Университеты]] | data-sort-value="1980" | 1980-07-20 | [[Sofiä|София]] | | |- | style='text-align:right'| 1870 | ''[[:d:Q58283196|Maxim Finkelstein]]'' | 1971 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q1678733|University of the Free State]]''<br/>''[[:d:Q4531079|CSRI Elektropribor]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-09-04 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 1871 | ''[[:d:Q58321167|Evgeny Andronov]]'' | 2018-08-31 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 1872 | ''[[:d:Q58321385|Andrey Seryakov]]'' | 2015-09 | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | [[Пучеж]] | | |- | style='text-align:right'| 1873 | ''[[:d:Q58338518|Aleksandr Andreevich Verigo]]'' | 1860 | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q4297700|Михаил хәрби артиллерия академиясе]]''<br/>''[[:d:Q153978|Түбинген университеты]]''<br/>[[Цюрих университеты|Сүрих үнивирситите]]<br/>''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]'' | data-sort-value="1837" | 1837-11-23 | [[Витебск губернасы|Витебск гөбернәсе]] | data-sort-value="1905" | 1905-03-13<br/>1905-03-26 | [[Одесса]] |- | style='text-align:right'| 1874 | ''[[:d:Q58340476|Svetlana Jorstad]]'' | 1988-06-01 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q49110|Бостон үнивирситите]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1875 | ''[[:d:Q58372117|Serguei Komissarov]]'' | 1991-05-15<br/>1983-07-04 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q503424|Лидс университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1876 | ''[[:d:Q58389329|Sofia Antonova]]'' | 2011-09 | ''[[:d:Q901402|географ]]'' | ''[[:d:Q536656|Alfred Wegener Institute for Polar and Marine Research]]''<br/>''[[:d:Q101269917|Ruprecht Karls Universität Heidelberg Geographisches Institut Heidelberg]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1877 | ''[[:d:Q58643492|Yevgeny Abakumov]]'' | 2004-10-07 | ''[[:d:Q15839134|эколог]]''<br/>''[[:d:Q12370538|туфрак белгече]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 1878 | ''[[:d:Q58686279|Ekaterina Maksimova]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q12764792|doctoral student]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 1879 | ''[[:d:Q58757685|Elena Ilina]]'' | 2011-06-30 | ''[[:d:Q6337803|нейробиолог]]'' | ''[[:d:Q13102047|Luxembourg Institute of Health]]''<br/>''[[:d:Q50662|Франкфурт университеты]]'' | data-sort-value="1990" | 1990 | | | |- | style='text-align:right'| 1880 | ''[[:d:Q58789940|Anna Baldycheva]]'' | 2008-06-30 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q1414861|Эксетер университеты]]''<br/>''[[:d:Q49108|Массачусетс технология институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1881 | ''[[:d:Q58807414|Anatoliy Dobrodumov]]'' | 1972-05 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201454|Institute of Macromolecular Compounds]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1882 | ''[[:d:Q58819218|Boris V. Senkovskiy]]'' | 2013-03-13 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q54096|Көлн университеты]]''<br/>[[Дрезден техник университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 1883 | ''[[:d:Q58882141|Oleg S Glotov]]'' | 2005-12-31 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q52848057|Children's Scientific and Clinical Center for Infectious Diseases of the Federal Medical and Biological Agency]]''<br/>''[[:d:Q24935583|Д. О. Отт исемендәге акушерлык, гинекология һәм репродуктология фәнни-тикшеренү институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1884 | ''[[:d:Q58917831|Evgeniy Sergeevitsj Doebtsov]]'' | | [[математик]] | ''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]'' | data-sort-value="1969" | 1969-09-24 | | | |- | style='text-align:right'| 1885 | ''[[:d:Q58924344|Anatoly Miroshnichenko]]'' | 1983-07-04 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q752129|астрофизик]]'' | ''[[:d:Q1321380|University of North Carolina at Greensboro]]''<br/>''[[:d:Q2302319|University of Toledo]]'' | | ''[[:d:Q27899309|Leningrad]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1886 | ''[[:d:Q58945166|Alevtina Smirnova]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q7566983|South Dakota School of Mines and Technology]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1887 | ''[[:d:Q58945371|Mikhail A Kostylev]]'' | 2009-07-31 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Yel universitetı|Йель университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 1888 | ''[[:d:Q59102727|Vitaly Kocherbitov]]'' | 1997 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q977781|Malmö University]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1889 | ''[[:d:Q59115330|Alexander Kholtygin]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q11063|астроном]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 1890 | ''[[:d:Q59160090|Vera Bácskai]]'' | 1953 | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q635734|архивист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | data-sort-value="1930" | 1930-05-01 | [[Будапешт]] | data-sort-value="2018" | 2018-01-19 | [[Будапешт]] |- | style='text-align:right'| 1891 | ''[[:d:Q59160102|Anastasia Stavrova]]'' | | [[математик]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 1892 | ''[[:d:Q59160222|Andrei Tikhonov]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 1893 | ''[[:d:Q59160229|Alla Koltsova]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q24935583|Д. О. Отт исемендәге акушерлык, гинекология һәм репродуктология фәнни-тикшеренү институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1894 | ''[[:d:Q59163602|Maria Danilova]]'' | 2011-11 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q24935583|Д. О. Отт исемендәге акушерлык, гинекология һәм репродуктология фәнни-тикшеренү институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1895 | ''[[:d:Q59281851|Sergey Turaev]]'' | | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q2599593|гирманис]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | ''[[:d:Q4304098|Мәскәү дәүләт мәдәният институты]]''<br/>[[Максим Горький исемендәге Дөнья әдәбияты институты]] | data-sort-value="1911" | 1911-06-14 | [[Төмән]] | data-sort-value="2008" | 2008-11-19 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1896 | ''[[:d:Q59299470|György Terdik]]'' | 1980-07-01 | [[математик]] | ''[[:d:Q903092|Дебрецен университеты]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-04-28 | ''[[:d:Q377879|Nyíracsád]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1897 | ''[[:d:Q59315824|Natalia Reinberg]]'' | 2016-06<br/>2014 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201676|Institute of Problems of Mechanical Engineering]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1898 | ''[[:d:Q59403765|Ferenc Niedermayer]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | [[Берн университеты]]<br/>[[Awrupanıñ Töş Tikşerenüläre Oyışması|Аурупа төш тикшеренүләре оешмасы]]<br/>''[[:d:Q259517|Берләшкән атом-төш тикшеренүләр институты]]''<br/>''[[:d:Q622664|Сан-Диегодагы Калифорния университеты]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-03-06 | [[Будапешт]] | data-sort-value="2018" | 2018-08-12 | [[Берн]] |- | style='text-align:right'| 1899 | ''[[:d:Q59423045|Igor A Kasatkin]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 1900 | ''[[:d:Q59450029|Boris Brach]]'' | | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Питирим Сорокин исемендәге Сыктывкар дәүләт университеты]] | data-sort-value="1934" | 1934-03-09 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2018" | 2018-11-26 | [[Сыктывкар]] |- | style='text-align:right'| 1901 | ''[[:d:Q4403825|Pavel Stepanovich Savelyev]]'' | | ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q2004963|numismatist]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]'' | | data-sort-value="1814" | 1814-06-23 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1859" | 1859-05-19 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1902 | ''[[:d:Q4404270|Alexey Nilovich Savchenko]]'' | | [[галим]]<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1907" | 1907-07-21 | ''[[:d:Q4248640|Kurne]]'' | data-sort-value="1987" | 1987-10-04 | [[Ростов-на-Дону]] |- | style='text-align:right'| 1903 | ''[[:d:Q4404624|Mikhail Sado]]'' | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | [[Санкт-Петербург руханилар академиясе]] | data-sort-value="1934" | 1934-06-09 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2010" | 2010-08-30 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1904 | ''[[:d:Q4405152|Sergey Say]]'' | | | | data-sort-value="1953" | 1953-01-16 | [[Прокопьевск]] | data-sort-value="2008" | 2008-07-12 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1905 | ''[[:d:Q4405480|Aleksandr Saksa]]'' | 1978 | [[галим]] | ''[[:d:Q4201536|Institute for the History of Material Culture]]''<br/>''[[:d:Q2093139|University of Eastern Finland]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-08-11 | [[Петрозаводск]] | data-sort-value="2022" | 2022-08-14 | [[Бөек Новгород]] |- | style='text-align:right'| 1906 | ''[[:d:Q4406521|Feodosiy Viktorovich Sambuk]]'' | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q98544732|фәнни коллекционер]]'' | ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]'' | data-sort-value="1900" | 1900 | [[Капаткевичы]] | data-sort-value="1942" | 1942<br/>1937-11-10 | [[Коми Автономияле Совет Социалистик Республикасы]] |- | style='text-align:right'| 1907 | ''[[:d:Q4407033|Aleksandr Samsonov]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q4201714|РФА Россия тарихы институты]]''<br/>''[[:d:Q248326|"Наука" нәшрияты]]''<br/>''[[:d:Q4201528|ССҖБ ФА тарих институты]]'' | data-sort-value="1907" | 1907-12-26 | [[Түбән Новгород]] | data-sort-value="1992" | 1992-04-05 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1908 | ''[[:d:Q4408761|Natalia Sarsadskikh]]'' | 1938 | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[галим]] | ''[[:d:Q4127500|A.P. Karpinsky Russian Geological Research Institute]]'' | data-sort-value="1916" | 1916-01-09 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2013" | 2013-04-26 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1909 | ''[[:d:Q4409269|Grigoriy Safonov]]'' | | | | data-sort-value="1904" | 1904-10-13 | [[Ростов]] | data-sort-value="1972" | 1972 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1910 | ''[[:d:Q4409272|Ivan Ivanovich Zarubin]]'' | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]'' | ''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]'' | data-sort-value="1887" | 1887-09-27 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1964" | 1964-02-03 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1911 | ''[[:d:Q4413029|Vasily Seseman]]'' | | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q15980158|язучы-документалист]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1756541|Vytautas Magnus University]]''<br/>''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]'' | data-sort-value="1884" | 1884-05-30<br/>1884-06-11 | [[Выборг]] | data-sort-value="1963" | 1963-03-23 | [[Vilnius|Вилнүс]] |- | style='text-align:right'| 1912 | ''[[:d:Q4415063|Sergey Semanov]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]'' | [[Максим Горький исемендәге Дөнья әдәбияты институты]] | data-sort-value="1934" | 1934-01-14 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2011" | 2011-10-29 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1913 | ''[[:d:Q4415101|Vasilij Ivanovič Semevskij]]'' | 1872 | [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q19908691|Голас мінулага]]''<br/>''[[:d:Q4061451|Александр лицее]]''<br/>''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]'' | data-sort-value="1848" | 1848-12-25 | [[Полоцк|Полатск]] | data-sort-value="1916" | 1916-09-21 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1914 | ''[[:d:Q4415867|Dmitry Semyonov-Tyan-Shansky]]'' | | ''[[:d:Q2732142|статистик]]'' | | data-sort-value="1852" | 1852-11-07 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1917" | 1917-11-01 | |- | style='text-align:right'| 1915 | ''[[:d:Q4415868|Benjamin Semyonov-Tyan-Shansky]]'' | | ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1870" | 1870-04-08 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1942" | 1942-02-10 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1916 | ''[[:d:Q4416689|Ksenia Serbina]]'' | | [[галим]]<br/>''[[:d:Q10429346|библиограф]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q4201528|ССҖБ ФА тарих институты]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-12-17 | [[Скопин]] | data-sort-value="1990" | 1990-09-09 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1917 | ''[[:d:Q4416777|Aleksandr Sergeyev]]'' | | ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[хокук белгече]] | [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]] | data-sort-value="1953" | 1953-12-29 | [[Тверь өлкәсе]] | | |- | style='text-align:right'| 1918 | ''[[:d:Q4418791|Yuriy Ivanovich Sidorenko]]'' | | [[хокук белгече]] | | data-sort-value="1945" | 1945-10-08 | [[Сумы]] | | |- | style='text-align:right'| 1919 | ''[[:d:Q4418823|Anatoly Sidorov]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q4201581|N.N. Krasovskii Institute of Mathematics and Mechanics of the Ural Branch of the Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q3152467|All-Russian Scientific Research Institute of Experimental Physics]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-03-30 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1999" | 1999-03-31 | [[Екатеринбург]] |- | style='text-align:right'| 1920 | ''[[:d:Q4420685|Vasily Sipovsky]]'' | | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1872" | 1872-04-03 | [[Киев]] | data-sort-value="1930" | 1930-10-23 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1921 | ''[[:d:Q4421550|Mark Ivanovich Skanavi]]'' | | [[математик]] | | data-sort-value="1912" | 1912-01-14 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1972" | 1972-01-28 | |- | style='text-align:right'| 1922 | ''[[:d:Q4422490|Aleksandr Ilitch Skrebitskii]]'' | | ''[[:d:Q12013238|офтальмолог]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]'' | | data-sort-value="1827" | 1827-05-02 | [[Бялысток|Белосток]] | data-sort-value="1915" | 1915-08-08 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1923 | ''[[:d:Q4422874|Lazar Mojsejovič Slavìn]]'' | 1926 | ''[[:d:Q3621491|археолог]]'' | ''[[:d:Q4201410|РФА археология институты]]'' | data-sort-value="1906" | 1906-06-11 | [[Витебск]] | data-sort-value="1971" | 1971-11-30 | [[Киев]] |- | style='text-align:right'| 1924 | ''[[:d:Q4424699|Lev Smirnov]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q16533|хөкемче]]''<br/>''[[:d:Q568997|examining magistrate]]'' | | data-sort-value="1911" | 1911-06-21 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1986" | 1986-03-23 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1925 | ''[[:d:Q4424785|Jacob Ivanovich Smirnov]]'' | | ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q10333969|музейчылык белгече]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1869" | 1869-04-27 | [[Иркутск]] | data-sort-value="1918" | 1918-10-23 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1926 | ''[[:d:Q4425834|M. E. Soboleva]]'' | | ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]'' | ''[[:d:Q155354|Марбург университеты]]'' | data-sort-value="1963" | 1963<br/>1965 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 1927 | ''[[:d:Q4427215|Nikolay Alekseevich Sokolov]]'' | | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]'' | ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]'' | data-sort-value="1856" | 1856-10-03 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1907" | 1907-02-02 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1928 | ''[[:d:Q4427256|Ḟ. Ḟ. Sokolov]]'' | | [[галим]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1841" | 1841-11-12 | [[Стрельна]] | data-sort-value="1909" | 1909-06-01 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1929 | ''[[:d:Q4428364|Yury Solonin]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q14565331|мантыйкчы]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1941" | 1941-06-05 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | data-sort-value="2014" | 2014-06-08 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1930 | ''[[:d:Q4428708|Pavel Somov]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]'' | data-sort-value="1852" | 1852 | | data-sort-value="1919" | 1919 | |- | style='text-align:right'| 1931 | ''[[:d:Q4428712|Osip Somov]]'' | 1841 | [[математик]] | ''[[:d:Q4345832|Санкт-Петербург фәннәр академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4304393|Moscow Commercial School]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''<br/>''[[:d:Q4304119|Moscow Institute of nobility]]''<br/>''[[:d:Q48940342|Элемтә юллары мөһәндисләре институты]]'' | data-sort-value="1815" | 1815-06-01 | ''[[:d:Q15918804|Otrada]]'' | data-sort-value="1876" | 1876-04-26 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1932 | ''[[:d:Q4429102|Viktor Soroka-Rosinsky]]'' | | ''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | ''[[:d:Q4393603|Republic ShKID]]'' | data-sort-value="1882" | 1882-11-26<br/>1882-11-13<br/>1882-11-25 | [[Новгород-Сиверскый|Новһород-Сиверскый]] | data-sort-value="1960" | 1960-10-01 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1933 | ''[[:d:Q4430083|Vasiliy Yakovlevich Sofronov]]'' | 1911 | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]'' | ''[[:d:Q1981162|Товстоногов исемендәге Зур дырам тиятры]]'' | data-sort-value="1884" | 1884-01-30 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1960" | 1960-10-10<br/>1960-10-14 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1934 | ''[[:d:Q4430134|Сохань, Игорь Павлович]]'' | | [[язучы]] | | data-sort-value="1957" | 1957 | [[Харьков]] | | |- | style='text-align:right'| 1935 | ''[[:d:Q4430913|Ivan Spassky]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q2004963|numismatist]]'' | | data-sort-value="1904" | 1904-03-08 | [[Нижын]] | data-sort-value="1990" | 1990-11-04 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1936 | ''[[:d:Q4431275|Lev Spiridonov]]'' | | [[хокук белгече]]<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q16694417|St. Petersburg University of the Russian Interior Ministry]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-04-09 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1999" | 1999-12-07 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1937 | ''[[:d:Q4431278|Nikolai Iwanowitsch Spiridonow]]'' | | [[язучы]] | | data-sort-value="1906" | 1906-05-22 | ''[[:d:Q4316726|Nelemnoye]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-03-17 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1938 | ''[[:d:Q4437935|Aleksandr Spitsyn]]'' | | ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4070675|Russian imperial archaeological commission]]'' | data-sort-value="1858" | 1858-08-14 | [[Яраң]] | data-sort-value="1931" | 1931-09-17 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1939 | ''[[:d:Q4438799|Boris Sreznevsky]]'' | | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2310145|метеоролог]]'' | ''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4139127|The Voeikov Main Geophysical Observatory]]'' | data-sort-value="1857" | 1857-03-19 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1934" | 1934-03-24 | [[Киев]] |- | style='text-align:right'| 1940 | ''[[:d:Q4438801|Vyacheslav Sreznevsky]]'' | | ''[[:d:Q15976341|славист]]'' | ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]'' | data-sort-value="1849" | 1849-09-21<br/>1849-10-03 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1937" | 1937 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1941 | ''[[:d:Q4439584|Kirill Stanyukovich]]'' | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q19961388|геоботаник]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q2370801|ССРБ Фәннәр академиясе]]''<br/>''[[:d:Q131378790|Памирская биологическая станция]]''<br/>''[[:d:Q2036624|Таҗикстан Республикасы фәннәр академиясе]]''<br/>''[[:d:Q131378473|Памирский биологичекский институт им. Х.Ю. Юсуфбекова]]'' | data-sort-value="1911" | 1911-07-16 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1986" | 1986-02-16<br/>1986 | [[Дүшәнбе]] |- | style='text-align:right'| 1942 | ''[[:d:Q4439984|Eduard Aleksandrovich Stark]]'' | | [[галим]]<br/>''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''<br/>''[[:d:Q1350157|музыка тәнкыйтьчесе]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]'' | | data-sort-value="1874" | 1874-08-02 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1942" | 1942-07-29 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1943 | ''[[:d:Q4440830|Albert Starchevsky]]'' | | [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | | data-sort-value="1818" | 1818-05-10 | ''[[:d:Q4197182|Ivki]]'' | data-sort-value="1901" | 1901-10-20 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1944 | ''[[:d:Q4441450|Sergei Stebnitsky]]'' | | [[галим]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1906" | 1906-02-19 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1941" | 1941-11-02 | [[Кириши районы]] |- | style='text-align:right'| 1945 | ''[[:d:Q4441814|Klavdiy Stepanov]]'' | | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | | data-sort-value="1854" | 1854 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1910" | 1910-07-15 | [[Ялта]] |- | style='text-align:right'| 1946 | ''[[:d:Q4442362|Anatoly Sterlikov]]'' | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | | data-sort-value="1944" | 1944-07-04 | [[Җидесу]] | | |- | style='text-align:right'| 1947 | ''[[:d:Q4443214|Vladimir Stoyunin]]'' | | ''[[:d:Q11774202|эссеист]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]'' | ''[[:d:Q55658555|institut Nikolajev]]'' | data-sort-value="1826" | 1826-12-16<br/>1826-12-28 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1888" | 1888-11-04<br/>1888-11-16 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1948 | ''[[:d:Q4443408|Georgiy Andreevitsj Stratanovskiy]]'' | | ''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]'' | ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]'' | data-sort-value="1901" | 1901-05-21 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1986" | 1986-11-03 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1949 | ''[[:d:Q4444276|Natan Strugatsky]]'' | 1910s | ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q10429346|библиограф]]'' | [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]<br/>''[[:d:Q211043|Russian Museum]]'' | data-sort-value="1892" | 1892-05-14 | ''[[:d:Q4169420|Dubovychi]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-02-07 | [[Вологда]] |- | style='text-align:right'| 1950 | ''[[:d:Q4445146|Ivan Suvorov]]'' | | ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]'' | | data-sort-value="1860" | 1860-06-21 | [[Вологда]] | data-sort-value="1926" | 1926 | [[Вологда]] |- | style='text-align:right'| 1951 | ''[[:d:Q4445932|Mikhail Sumarokov-Elston]]'' | | ''[[:d:Q10833314|теннисчы]]'' | | data-sort-value="1893" | 1893-11-22 | [[Ялта]] | data-sort-value="1970" | 1970-07-03 | [[Лондон]] |- | style='text-align:right'| 1952 | ''[[:d:Q4446736|Polina Suslova]]'' | | [[язучы]] | | data-sort-value="1840" | 1840 | [[Горбатов өязе]] | data-sort-value="1918" | 1918 | [[Акъяр]] |- | style='text-align:right'| 1953 | ''[[:d:Q4447529|Vladimir Sushkov]]'' | | ''[[:d:Q107288518|Renju player]]'' | | data-sort-value="1978" | 1978-12-01 | [[Гатчина]] | | |- | style='text-align:right'| 1954 | ''[[:d:Q4448238|Nadezhda Sytinskaya]]'' | | ''[[:d:Q11063|астроном]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1906" | 1906-02-22 | [[Таллинн]] | data-sort-value="1974" | 1974-07-04 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1955 | ''[[:d:Q4448314|Nikolai Sychov]]'' | | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q10333969|музейчылык белгече]]''<br/>''[[:d:Q2145981|реставратор]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q1925963|рәссам-график]]''<br/>''[[:d:Q15977927|art educator]]'' | ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]'' | data-sort-value="1883" | 1883-04-27 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1964" | 1964-07-16 | [[Владимир (шәһәр)|Владимир]] |- | style='text-align:right'| 1956 | ''[[:d:Q4451697|Sergey Tarasov]]'' | 2003 | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | [[Федерация Советы]] | data-sort-value="1959" | 1959-07-15 | [[Бишкәк]] | data-sort-value="2009" | 2009-11-27 | ''[[:d:Q1116052|Bologovsky District]]'' |- | style='text-align:right'| 1957 | ''[[:d:Q4453337|Leonid Tvorogov]]'' | | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q26709887|археограф]]'' | [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]] | data-sort-value="1900" | 1900-03-20<br/>1900-03-07 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1978" | 1978-07-28 | [[Псков]] |- | style='text-align:right'| 1958 | ''[[:d:Q4454194|Nikolai Afanasievich Teleshov]]'' | | ''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]'' | | data-sort-value="1828" | 1828-01-20 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1895" | 1895-02-15 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1959 | ''[[:d:Q4454714|Vyacheslav Tenishev]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>[[хокук белгече]] | | data-sort-value="1878" | 1878-10-11 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1959" | 1959-06-07 | [[Монтобан]] |- | style='text-align:right'| 1960 | [[Әдһәм Тенишев]] | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''<br/>''[[:d:Q19829967|mongolist]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | ''[[:d:Q4201878|РФА тел белеме институты]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-04-25 | [[Пенза]] | data-sort-value="2004" | 2004-07-11 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1961 | ''[[:d:Q4455594|Alexander Nikolaievich Terenin]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1896" | 1896-04-24 | [[Калуга]] | data-sort-value="1967" | 1967-01-18 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1962 | ''[[:d:Q4455696|Andrey Terekhov]]'' | 1971 | ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1949" | 1949-09-03 | | data-sort-value="2025" | 2025-07-31 | |- | style='text-align:right'| 1963 | ''[[:d:Q4457596|Boris Nikolaevich Pronskiĭ]]'' | | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]] | | data-sort-value="1899" | 1899-07-22<br/>1899-07-10 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1963" | 1963-10-06 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1964 | ''[[:d:Q4458929|Valentina Tkachenko]]'' | 1974 | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q4267920|Lugansk National Agrarian University]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-12-13 | [[Луганск]] | | |- | style='text-align:right'| 1965 | ''[[:d:Q4459933|Yury Tolstoy]]'' | | ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]'' | ''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]'' | data-sort-value="1927" | 1927-09-24 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2025" | 2025-11-10 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1966 | ''[[:d:Q4460914|Mirza Dzhafar Topchubashev]]'' | | ''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q16832248|иранист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q57655605|Institute of Oriental Languages of the Ministry of Foreign Affairs]]'' | data-sort-value="1790" | 1790 | [[Гәнҗә]] | data-sort-value="1869" | 1869 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1967 | ''[[:d:Q4462705|Vitaliĭ Petrovich Tretʹi︠a︡kov]]'' | | [[галим]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1958" | 1958-08-30 | [[Львов]] | | |- | style='text-align:right'| 1968 | ''[[:d:Q4463426|Valery Troitskaya]]'' | 1941 | ''[[:d:Q12094958|геофизик]]'' | ''[[:d:Q4201777|Schmidt Institute of Physics of the Earth]]'' | data-sort-value="1917" | 1917-11-15 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2010" | 2010-01-21 | [[Мельбурн]] |- | style='text-align:right'| 1969 | [[Матвей Троицкий]] | | [[фәлсәфәче]] | [[Казан Император университеты]]<br/>''[[:d:Q28667128|Варшау император университеты]]''<br/>[[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]] | data-sort-value="1835" | 1835-08-01<br/>1835-08-13 | ''[[:d:Q21673369|Spas-Prognanye]]'' | data-sort-value="1899" | 1899-03-22<br/>1899-04-03 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1970 | ''[[:d:Q4464527|Èrnst Valentinovič Truskinov]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q2466783|"Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты" федераль тикшеренү үзәге]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-03-04 | | data-sort-value="2021" | 2021-02-24 | |- | style='text-align:right'| 1971 | ''[[:d:Q4466384|Mitrofan Kuzmitj Turskij]]'' | | ''[[:d:Q16021386|forestry engineer]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q21244999|урман хезмәткәре]]'' | ''[[:d:Q4361180|Петр авыл хуҗалыгы академиясе]]'' | data-sort-value="1840" | 1840-03-21 | [[Нарва]] | data-sort-value="1899" | 1899-09-16 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1972 | ''[[:d:Q4466483|Georgiĭ Fedorovich Turchaninov]]'' | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | ''[[:d:Q4201561|РФА телбелем тикшеренүләре институты]]'' | data-sort-value="1902" | 1902-04-04 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1989" | 1989-08 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1973 | ''[[:d:Q4467454|Vadim Albertovich Tulpanov]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | [[Федерация Советы]] | data-sort-value="1964" | 1964-05-08 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2017" | 2017-04-04 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1974 | ''[[:d:Q4467730|Igor Tyutryumov]]'' | | ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]'' | ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]'' | data-sort-value="1855" | 1855-05-23 | [[Бөек Новгород]] | data-sort-value="1943" | 1943-03-29 | ''[[:d:Q723372|Нарва-Еэсуу]]'' |- | style='text-align:right'| 1975 | ''[[:d:Q4468056|Zinovi Ionovitch Tiomkine]]'' | | [[Jurnalist|журналист]] | | data-sort-value="1865" | 1865-11-16 | [[Кропивницкий|Кропывнытскый]] | data-sort-value="1942" | 1942 | [[Париж]] |- | style='text-align:right'| 1976 | ''[[:d:Q4468063|Marina Temkina]]'' | | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1900167|психотерапевт]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | data-sort-value="1948" | 1948 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 1977 | ''[[:d:Q4468779|Boris Uvarov]]'' | | ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q98544732|фәнни коллекционер]]'' | ''[[:d:Q37008|Тбилиси дәүләт унивирситеты]]''<br/>''[[:d:Q309388|Natural History Museum]]'' | data-sort-value="1886" | 1886-10-22<br/>1888-11-05 | [[Җаек (шәһәр)|Җаек]] | data-sort-value="1970" | 1970-03-18 | [[Лондон]] |- | style='text-align:right'| 1978 | ''[[:d:Q4475070|Nikolay Ulyanov]]'' | 1927 | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[язучы]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Yel universitetı|Йель университеты]] | data-sort-value="1904" | 1904-12-23<br/>1905-01-05 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1985" | 1985-03-07 | [[Нью-Һейвен]] |- | style='text-align:right'| 1979 | ''[[:d:Q4475488|Petre Umikashvili]]'' | | [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]'' | | data-sort-value="1838" | 1838-10-05 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | data-sort-value="1904" | 1904-01-23 | [[Tbilisi|Тбилиси]] |- | style='text-align:right'| 1980 | ''[[:d:Q4475530|Sergey Pavlovich Umnov]]'' | | | | data-sort-value="1964" | 1964-10-16 | ''[[:d:Q3815609|Kirovsky District]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1981 | ''[[:d:Q4477843|Mikhail Mikhailovitch Ussov]]'' | 1869 | ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q16271428|эмбриолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | data-sort-value="1845" | 1845 | [[Россия империясе]] | data-sort-value="1902" | 1902 | |- | style='text-align:right'| 1982 | ''[[:d:Q4477847|Усов, Николай Степанович]]'' | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | | data-sort-value="1870" | 1870-05-26 | | data-sort-value="1900" | 1900-04-01 | |- | style='text-align:right'| 1983 | ''[[:d:Q4477860|Galina Usova]]'' | 1954 | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | | data-sort-value="1931" | 1931-05-22 | [[Гомель]] | data-sort-value="2020" | 2020-05-18 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1984 | ''[[:d:Q4478792|Boris Utevsky]]'' | | [[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]] | ''[[:d:Q4201505|Institut zakonodatelʹstva i sravnitelʹnogo pravovedenii͡a]]'' | data-sort-value="1887" | 1887-07-03 | [[Гомель]] | data-sort-value="1970" | 1970-06-07 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1985 | ''[[:d:Q4479020|Sergei Utchenko]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201528|ССҖБ ФА тарих институты]]'' | data-sort-value="1908" | 1908-12-01 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1976" | 1976-05-02 | |- | style='text-align:right'| 1986 | [[Эвелина Фенина]] | | [[галим]] | | data-sort-value="1929" | 1929-11-10 | [[Троицк (Чиләбе өлкәсе)|Троицк]] | data-sort-value="2014" | 2014-06-28 | [[Уфа]] |- | style='text-align:right'| 1987 | ''[[:d:Q4483832|Iwan Filewicz]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]'' | data-sort-value="1856" | 1856-09-01 | | data-sort-value="1913" | 1913 | |- | style='text-align:right'| 1988 | ''[[:d:Q4484079|Vladimir Gavrilovich Filippov]]'' | | | | data-sort-value="1863" | 1863-07-15 | [[Санкт-Петербург]] | No/unknown value | [[Берлин]] |- | style='text-align:right'| 1989 | ''[[:d:Q4484852|Andrey Finkelshteyn]]'' | | ''[[:d:Q11063|астроном]]'' | ''[[:d:Q4201663|Institute of Applied Astronomy]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-08-07 | [[Тәүде (шәһәр)]] | data-sort-value="2011" | 2011-09-18 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1990 | ''[[:d:Q4485014|Oleg Firsov]]'' | | ''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''<br/>''[[:d:Q16742096|төшче галим]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | | data-sort-value="1915" | 1915-06-13 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1998" | 1998-04-02 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1991 | ''[[:d:Q4485159|Gennady Fish]]'' | | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]'' | | data-sort-value="1903" | 1903-03-28<br/>1903-04-10 | [[Одесса]] | data-sort-value="1971" | 1971-07-06<br/>1971-07-07 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1992 | ''[[:d:Q4485227|Olga Lazarevna Fishman]]'' | 1941 | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q15255771|синолог]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q15962340|әдәбият теоретигы]]'' | ''[[:d:Q3648060|РФА көнчыгыш кулъязмалары институты]]'' | data-sort-value="1919" | 1919-07-09 | [[Одесса]] | data-sort-value="1986" | 1986-01-17 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1993 | ''[[:d:Q4491211|Konstantin Pflug]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q3648060|РФА көнчыгыш кулъязмалары институты]]''<br/>[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]] | data-sort-value="1893" | 1893-10-30 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1942" | 1942-01-13 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1994 | ''[[:d:Q4492430|Yuri Frantsov]]'' | | ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]'' | [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]<br/>''[[:d:Q4146889|Museum of history of religion]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]<br/>''[[:d:Q2376759|Россия дәүләт хезмәте академиясе]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-10-01 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1969" | 1969-04-18 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1995 | ''[[:d:Q4492605|Olga Freidenberg]]'' | 1923 | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]'' | ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''<br/>''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]'' | data-sort-value="1890" | 1890-03-15 | [[Одесса]] | data-sort-value="1955" | 1955-07-06 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1996 | [[Антон Фролов-Багреев]] | 1902 | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | ''[[:d:Q4304100|Россия биотехнология университеты]]'' | data-sort-value="1877" | 1877-12-12 | [[Тубыл]] | data-sort-value="1953" | 1953-08-13 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1997 | ''[[:d:Q4493540|Alexander Fursenko]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q16308157|американист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | ''[[:d:Q4407711|РФА Санкт-Петербург тарих институты]]'' | data-sort-value="1927" | 1927-11-11 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2008" | 2008-06-30 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1998 | ''[[:d:Q4493970|Yevgeny Fyodorov]]'' | | ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q12094958|геофизик]]''<br/>''[[:d:Q13382749|polar explorer]]'' | | data-sort-value="1910" | 1910-03-28 | ''[[:d:Q192176|Bender]]'' | data-sort-value="1981" | 1981-12-30 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1999 | ''[[:d:Q4493994|Mikhail Mikhaĭlovich Fedorov]]'' | | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q7614320|finance minister]]'' | | data-sort-value="1858" | 1858-04-23 | [[Бежецк|Бежетск]] | data-sort-value="1949" | 1949-01-31 | [[Париж]] |- | style='text-align:right'| 2000 | ''[[:d:Q4495152|Leonid Khalfin]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>[[математик]] | ''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1932" | 1932-01-03 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1998" | 1998 | |- | style='text-align:right'| 2001 | ''[[:d:Q134697841|Ene Lausmaa]]'' | | ''[[:d:Q56759261|economic geographer]]'' | | data-sort-value="1944" | 1944-03-20 | ''[[:d:Q16411967|Rakke Rural Municipality]]'' | data-sort-value="2021" | 2021-03-10 | |- | style='text-align:right'| 2002 | ''[[:d:Q134699268|Kalev-Koit Leino]]'' | | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | data-sort-value="1938" | 1938-10-19 | [[Пәрну]] | data-sort-value="2006" | 2006 | |- | style='text-align:right'| 2003 | ''[[:d:Q134704554|Taivo Liiva]]'' | | ''[[:d:Q6804564|механика белгече]]'' | | data-sort-value="1940" | 1940-05-15 | [[Тарту]] | | |- | style='text-align:right'| 2004 | ''[[:d:Q134715620|Gali Losenkova]]'' | | ''[[:d:Q635734|архивист]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | data-sort-value="1926" | 1926-02-23 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2005 | ''[[:d:Q134716163|Asta Luigas]]'' | | ''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | | data-sort-value="1923" | 1923-06-22 | [[Нарва]] | data-sort-value="2009" | 2009 | |- | style='text-align:right'| 2006 | ''[[:d:Q134719345|Lembit Maamets]]'' | | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | data-sort-value="1929" | 1929-05-17 | ''[[:d:Q25522623|Veriora Rural Municipality]]'' | data-sort-value="1998" | 1998-09-11 | [[Тарту]] |- | style='text-align:right'| 2007 | ''[[:d:Q134719347|Aasa Maamägi]]'' | | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | data-sort-value="1947" | 1947-06-08 | [[Таллинн]] | | |- | style='text-align:right'| 2008 | ''[[:d:Q134722014|Saidahmad Laqayev]]'' | | ''[[:d:Q101445630|физика укытучысы]]''<br/>''[[:d:Q29182003|математика укытучысы]]''<br/>''[[:d:Q20826540|scholar]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q4406337|Сәмәрканд дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-03-09 | ''[[:d:Q2396533|Payariq District]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2009 | ''[[:d:Q134725764|Gvidon Meier]]'' | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | | data-sort-value="1890" | 1890-01-30 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1963" | 1963-12-23 | [[Таллинн]] |- | style='text-align:right'| 2010 | ''[[:d:Q134725856|Andrus Meiner]]'' | | ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]'' | | data-sort-value="1960" | 1960-10-02 | [[Таллинн]] | | |- | style='text-align:right'| 2011 | ''[[:d:Q134725898|Svetlana Meltser-Yevstratova]]'' | | ''[[:d:Q63676514|педагогика теоретигы]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | | data-sort-value="1953" | 1953-04-19 | [[Валга]] | | |- | style='text-align:right'| 2012 | ''[[:d:Q134730453|Galina Mikkin]]'' | | ''[[:d:Q212980|психолог]]'' | | data-sort-value="1948" | 1948-09-22 | [[Пермь]] | | |- | style='text-align:right'| 2013 | ''[[:d:Q134734389|Aadu Mirme]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | | data-sort-value="1945" | 1945-09-12 | ''[[:d:Q16409212|Halinga Rural Municipality]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2014 | ''[[:d:Q134963084|Andres Aarma]]'' | | ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | | data-sort-value="1947" | 1947-07-08 | [[Таллинн]] | data-sort-value="1999" | 1999 | |- | style='text-align:right'| 2015 | ''[[:d:Q134971667|Aadu Rast]]'' | | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q15253558|активист]]'' | | data-sort-value="1932" | 1932-11-15 | [[Таллинн]] | data-sort-value="2009" | 2009 | |- | style='text-align:right'| 2016 | ''[[:d:Q134987196|Karl Jaanimägi]]'' | | ''[[:d:Q12376667|технолог]]''<br/>''[[:d:Q2961975|башкарма директор]]'' | | data-sort-value="1952" | 1952-11-08 | [[Тарту]] | | |- | style='text-align:right'| 2017 | ''[[:d:Q135003658|Viktor Makhov]]'' | | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q832136|business manager]]'' | | data-sort-value="1967" | 1967-12-14 | [[Выру]] | | |- | style='text-align:right'| 2018 | ''[[:d:Q135029807|Trixie Yu]]'' | | | | data-sort-value="1997" | 1997-07-11 | [[Һоң Коң]] | | |- | style='text-align:right'| 2019 | ''[[:d:Q135098919|Sergey Yurievich Shilov]]'' | | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[язучы]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1972" | 1972-02-28 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2020 | ''[[:d:Q135191403|Galina Sarap]]'' | | ''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q4773904|антрополог]]'' | | data-sort-value="1940" | 1940-09-18 | [[Омск]] | data-sort-value="1993" | 1993-03-30 | [[Таллинн]] |- | style='text-align:right'| 2021 | ''[[:d:Q135217958|Pavel Sigalov]]'' | | ''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | | data-sort-value="1929" | 1929-12-29 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2025" | 2025-01-08 | |- | style='text-align:right'| 2022 | ''[[:d:Q135225401|Juris Vigrabs]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''<br/>''[[:d:Q4178004|publicist]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | | data-sort-value="1881" | 1881-09-14 | | data-sort-value="1958" | 1958 | |- | style='text-align:right'| 2023 | ''[[:d:Q135232104|Григорий Иосифович Боровка]]'' | 1918 | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]'' | | data-sort-value="1894" | 1894-02-25 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1942" | 1942-06-29 | [[Ухта]] |- | style='text-align:right'| 2024 | ''[[:d:Q135267558|Natalia Lushchik]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | | data-sort-value="1928" | 1928-01-07 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2025 | ''[[:d:Q135320362|Sergei Stein]]'' | | ''[[:d:Q6673651|әдәбиятче]]'' | | data-sort-value="1882" | 1882-05-03 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1955" | 1955 | [[Германия Федератив Республикасы (1949-1990)|Федератив Алмания Җөмһүрияте]] |- | style='text-align:right'| 2026 | ''[[:d:Q135391600|Galina Vuks]]'' | | ''[[:d:Q212980|психолог]]'' | | data-sort-value="1944" | 1944-10-17 | [[Тарту]] | data-sort-value="2024" | 2024-12-28 | |- | style='text-align:right'| 2027 | ''[[:d:Q135394428|Jaan Villem]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | | data-sort-value="1939" | 1939-01-21 | [[Таллинн]] | data-sort-value="2009" | 2009-06-27 | [[Тарту]] |- | style='text-align:right'| 2028 | ''[[:d:Q135394438|Niina Villem]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | | data-sort-value="1951" | 1951-02-15 | [[Чернушка (шәһәр)|Чурныш]] | | |- | style='text-align:right'| 2029 | ''[[:d:Q135410154|Renata de Winter-Sorkina]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | | data-sort-value="1961" | 1961-03-16 | [[Тарту]] | | |- | style='text-align:right'| 2030 | ''[[:d:Q135435787|Leonid Temkin]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | | data-sort-value="1943" | 1943-01-10 | [[Самар]] | | |- | style='text-align:right'| 2031 | ''[[:d:Q135437385|Anu Toots]]'' | | ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]'' | | data-sort-value="1959" | 1959-01-11 | ''[[:d:Q2981703|Vastseliina]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2032 | ''[[:d:Q135446854|Hilda Teral]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | | data-sort-value="1940" | 1940-12-19 | [[Псков өлкәсе]] | data-sort-value="2010" | 2010-07-31 | [[Тарту]] |- | style='text-align:right'| 2033 | ''[[:d:Q135458305|Иосиф Моисеевич Лихтенштадт]]'' | 1868 | [[хокук белгече]] | | data-sort-value="1842" | 1842 | | data-sort-value="1896" | 1896-05-19 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2034 | ''[[:d:Q135466715|Eino Tõnismäe]]'' | | ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]'' | | data-sort-value="1923" | 1923-01-13 | [[Выру]] | data-sort-value="2007" | 2007-09-23 | [[Таллинн]] |- | style='text-align:right'| 2035 | ''[[:d:Q135481305|Яўген Міхайлавіч Лабанаў]]'' | 1938 | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q4201868|Institute of Nuclear Physics]]''<br/>''[[:d:Q30263818|The Scientific and Practical Materials Research Center]]''<br/>''[[:d:Q2027201|Беларусь дәүләт педагогия университеты]]'' | data-sort-value="1913" | 1913-11-20 | ''[[:d:Q19868918|Khryashchevka]]'' | data-sort-value="1976" | 1976-11-06 | |- | style='text-align:right'| 2036 | ''[[:d:Q135484168|Ершов, Глеб Юрьевич]]'' | | ''[[:d:Q88190618|art writer]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4407698|Санкт-Петербург дәүләт мәдәният институты]]''<br/>''[[:d:Q929378|Санкт-Петербургтагы Европа университеты]]'' | data-sort-value="1964" | 1964-01-13 | [[Ulaanbaatar|Улан-Батор]] | | |- | style='text-align:right'| 2037 | ''[[:d:Q135509028|Etimad Ismayilov]]'' | | ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q1500610|җәмгыять лидеры]]'' | | data-sort-value="1969" | 1969-06-22 | [[Бакы]] | data-sort-value="2018" | 2018-09-19 | [[Истанбул]] |- | style='text-align:right'| 2038 | ''[[:d:Q135687097|Alexander Massov]]'' | 1972 | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q4407693|Санкт-Петербург дәүләт диңгез техник университеты]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-03-07 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2039 | ''[[:d:Q135887276|Aron Novichev]]'' | 1925 | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q4258140|Ленинград көнчыгыш университеты]]''<br/>''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''<br/>''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]'' | data-sort-value="1902" | 1902-04-14 | ''[[:d:Q4456011|Ternivka]]'' | data-sort-value="1987" | 1987-09-29 | |- | style='text-align:right'| 2040 | ''[[:d:Q135932604|Слиборский, Иван Григорьевич]]'' | | | | data-sort-value="1810" | 1810 | [[Витебск губернасы|Витебск гөбернәсе]] | data-sort-value="1883" | 1883-11-02 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2041 | ''[[:d:Q136007797|Анна Цендина]]'' | 1977 | | ''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''<br/>''[[:d:Q4201450|Institute for Oriental and Classical Studies]]''<br/>[[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]] | data-sort-value="1954" | 1954-08-11 | [[Ulaanbaatar|Улан-Батор]] | | |- | style='text-align:right'| 2042 | ''[[:d:Q136396326|Irina Panova]]'' | | ''[[:d:Q19798999|acarologist]]''<br/>''[[:d:Q3055126|энтомолог]]'' | | data-sort-value="1938" | 1938-12-20 | | | |- | style='text-align:right'| 2043 | ''[[:d:Q136407184|Юрый Пятровіч Давыдаў]]'' | 1955 | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | ''[[:d:Q110249922|Інстытут радыеэкалагічных праблем НАН Беларусі]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-06-14 | ''[[:d:Q4418120|Sechenovo]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2044 | ''[[:d:Q136451900|Liubov Kovriguina]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 2045 | ''[[:d:Q136461753|Eduard Denisyuk]]'' | 1970-05-28 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q11063|астроном]]'' | ''[[:d:Q752122|Fesenkov Astrophysical Institute]]'' | data-sort-value="1932" | 1932 | | | |- | style='text-align:right'| 2046 | ''[[:d:Q136633890|Dmitry Khanukov]]'' | 2013 | [[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q5287861|chief technology officer]]'' | [[Uber]] | data-sort-value="1989" | 1989-08 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2047 | ''[[:d:Q136723718|Балуев Александр Николаевич]]'' | 1949 | [[математик]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1923" | 1923-08-17 | | data-sort-value="2008" | 2008-04-23 | |- | style='text-align:right'| 2048 | ''[[:d:Q136736564|Said Zabitov]]'' | | ''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | | data-sort-value="1953" | 1953 | | | |- | style='text-align:right'| 2049 | ''[[:d:Q136816494|Юрьев, Клавдий Васильевич]]'' | | | | data-sort-value="1935" | 1935-08-24 | | | |- | style='text-align:right'| 2050 | ''[[:d:Q136816947|Рабинович, Борис Израилевич]]'' | | | | data-sort-value="1930" | 1930-02-12 | [[Витебск]] | data-sort-value="2020" | 2020-02-17 | [[Хьюстон]] |- | style='text-align:right'| 2051 | ''[[:d:Q136817310|Помигалов, Алексей Александрович]]'' | 2006 | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]'' | | data-sort-value="1984" | 1984-02-19 | | | |- | style='text-align:right'| 2052 | ''[[:d:Q137258894|Kazimierz Mayzner]]'' | 1909 | ''[[:d:Q8359428|җәмгыять активисты]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q600751|прокурор]]''<br/>[[адвокат]] | ''[[:d:Q124542120|Акруговы суд у Плоцку]]'' | data-sort-value="1883" | 1883-07-06 | [[Варшава]] | data-sort-value="1951" | 1951-03-28 | [[Плоцк|Плотск]] |- | style='text-align:right'| 2053 | ''[[:d:Q137285885|Nina Dmitrieva]]'' | | ''[[:d:Q119498500|Pushkinist]]'' | | data-sort-value="1955" | 1955-04-15 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2054 | ''[[:d:Q137380152|Richard Poe]]'' | | ''[[:d:Q15980158|язучы-документалист]]''<br/>''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''<br/>''[[:d:Q8246794|блогер]]'' | | data-sort-value="1958" | 1958-12-18 | | | |- | style='text-align:right'| 2055 | ''[[:d:Q137427554|Исаков, Яков Ильич]]'' | 1960 | | ''[[:d:Q18786052|РФА Органик химия институты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | data-sort-value="1937" | 1937-10-17 | | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 2056 | ''[[:d:Q137573254|Nomma Zarubina]]'' | | ''[[:d:Q3738862|agent of influence]]'' | | data-sort-value="1990" | 1990 | [[Тум|Томск]] | | |- | style='text-align:right'| 2057 | ''[[:d:Q137759455|Emma Shamshina]]'' | 1959 | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[галим]] | ''[[:d:Q16655684|Diamond and Precious Metal Geology Institute]]''<br/>''[[:d:Q294508|ALROSA]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-04-07 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2058 | ''[[:d:Q137797269|Andrey Konstantinovich Vermishev]]'' | | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q33231|фотограф]]'' | | data-sort-value="1964" | 1964-05-24 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2059 | ''[[:d:Q137886870|Anastasia Tsvetkova]]'' | | ''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]'' | ''[[:d:Q137886503|Lake Baikal Foundation]]'' | data-sort-value="1989" | 1989-01-29 | | | |- | style='text-align:right'| 2060 | ''[[:d:Q137895812|Dmitrij Alexandrovich Lastochkin]]'' | | ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q11710359|гидробиолог]]'' | | data-sort-value="1890" | 1890 | | data-sort-value="1948" | 1948-10-23 | |- | style='text-align:right'| 2061 | ''[[:d:Q137953889|Gerry Utama]]'' | | [[галим]]<br/>''[[:d:Q38053159|геоморфолог]]'' | ''[[:d:Q1968068|Arctic and Antarctic Research Institute]]'' | data-sort-value="1993" | 1993 | | | |- | style='text-align:right'| 2062 | ''[[:d:Q138003644|ალექსანდრე ფრენკელი]]'' | | [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[хокук белгече]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2063 | ''[[:d:Q138009845|Vera Grantseva]]'' | | ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q16947320|гиясәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q2504617|раманис]]''<br/>[[фәлсәфәче]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2064 | ''[[:d:Q138085167|Natalia Naumovna Davydova]]'' | | ''[[:d:Q12358881|альголог]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | | data-sort-value="1931" | 1931-07-04 | | data-sort-value="2014" | 2014-07-23 | |- | style='text-align:right'| 2065 | ''[[:d:Q138118110|Gyula Baranyi]]'' | 1952 | ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]'' | | data-sort-value="1925" | 1925-02-22 | ''[[:d:Q843025|Lajosmizse]]'' | data-sort-value="2008" | 2008-07-06 | [[Будапешт]] |- | style='text-align:right'| 2066 | ''[[:d:Q138326905|Корчагина, Инна Александровна]]'' | 1956 | ''[[:d:Q1907198|таксанамис]]''<br/>''[[:d:Q124623931|палеакарполаг]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q4127500|A.P. Karpinsky Russian Geological Research Institute]]''<br/>''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-06-14 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2024" | 2024-09-14 | |- | style='text-align:right'| 2067 | ''[[:d:Q138455831|József Birnbauer]]'' | 1954 | ''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | | data-sort-value="1931" | 1931-08-20 | [[Веспрем]] | data-sort-value="2009" | 2009-06-18 | |- | style='text-align:right'| 2068 | ''[[:d:Q138609727|Забелина, Мария Михайловна]]'' | | | | | | data-sort-value="1957" | 1957 | |- | style='text-align:right'| 2069 | [[Шакир Мөхәммәдъяров]] | | [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | | data-sort-value="1883" | 1883-12-25 | [[Орски|Ыр]] | data-sort-value="1967" | 1967 | [[Ташкент]] |- | style='text-align:right'| 2070 | ''[[:d:Q138621008|Інеса Аўксенцьеўна Ушацкая]]'' | 1960 | [[галим]] | ''[[:d:Q1975956|Belarusian State Academy of Arts]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-12-17 | [[Зябки (Верхнядзвинский районы)|Зябки]] | data-sort-value="1997" | 1997-11-05 | |- | style='text-align:right'| 2071 | ''[[:d:Q138640551|Alexander Chaihorsky]]'' | | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q7940086|вулканолог]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 2072 | ''[[:d:Q138772797|Гусев Александр Владимирович]]'' | 1939 | ''[[:d:Q12773412|паразитолог]]'' | | data-sort-value="1917" | 1917 | | data-sort-value="1999" | 1999 | |- | style='text-align:right'| 2073 | ''[[:d:Q138772816|Жуков Евгений Витальевич]]'' | 1950 | ''[[:d:Q12773412|паразитолог]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 2074 | ''[[:d:Q138786643|Бекман Маргарита Юльевна]]'' | 1932 | ''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | ''[[:d:Q138786470|Байкальская лимнологическая станция АН СССР]]'' | data-sort-value="1909" | 1909 | | data-sort-value="1997" | 1997 | |- | style='text-align:right'| 2075 | ''[[:d:Q138864075|Зиновьева Елена Сергеевна]]'' | | ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]] | data-sort-value="1985" | 1985-08-19 | | | |- | style='text-align:right'| 2076 | ''[[:d:Q138875872|Georgi Brachkov]]'' | | | | data-sort-value="1887" | 1887-01-30 | ''[[:d:Q160173|Русе]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-01-08 | ''[[:d:Q173277|Благоевград]]'' |- | style='text-align:right'| 2077 | ''[[:d:Q139518867|Yana Lande]]'' | 2003 | ''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''<br/>''[[:d:Q674426|куратор]]''<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''<br/>''[[:d:Q5322166|дизайнер]]'' | | data-sort-value="1979" | 1979-01-12 | | | |- | style='text-align:right'| 2078 | ''[[:d:Q139570866|Ilie Gașpăr]]'' | | ''[[:d:Q3348530|plant breeder]]''<br/>''[[:d:Q3126128|генетик]]'' | | data-sort-value="1930" | 1930-06-28 | [[Девесел]] | data-sort-value="2004" | 2004-12-16 | [[Сучәва]] |- | style='text-align:right'| 2079 | ''[[:d:Q139574215|Залесский Дмитрий Михайлович]]'' | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | ''[[:d:Q4095118|Botanical garden of Saint Petersburg State University]]'' | data-sort-value="1910" | 1910 | | data-sort-value="1987" | 1987 | |- | style='text-align:right'| 2080 | ''[[:d:Q139581767|Асс Михаил Яковлевич]]'' | 1930 | ''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | ''[[:d:Q2638914|Александр Сергеевич Пушкин исемендәге Брест дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1908" | 1908 | | data-sort-value="1979" | 1979 | |- | style='text-align:right'| 2081 | ''[[:d:Q139589248|Смирнов Всеволод Афанасьевич]]'' | 1902 | [[укытучы]] | | data-sort-value="1878" | 1878 | | data-sort-value="1933" | 1933 | |- | style='text-align:right'| 2082 | ''[[:d:Q139589368|Боголепова Ирина Ивановна]]'' | | ''[[:d:Q12773412|паразитолог]]'' | ''[[:d:Q4146724|Zubov State Oceanographic Institute]]''<br/>''[[:d:Q4407660|Санкт-Петербург дәүләт ветеринария медицинасы академиясе]]'' | data-sort-value="1924" | 1924-03-18 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2014" | 2014-07-07 | |- | style='text-align:right'| 2083 | ''[[:d:Q139596347|Sándor Györke]]'' | 1956 | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | | data-sort-value="1932" | 1932-11-15 | ''[[:d:Q379030|Zalaszentgrót]]'' | data-sort-value="2012" | 2012-06-14 | [[Будапешт]] |- | style='text-align:right'| 2084 | ''[[:d:Q139858093|Márton Klein]]'' | 1956 | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | | data-sort-value="1931" | 1931-10-13 | ''[[:d:Q260483|Méhtelek]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2085 | ''[[:d:Q139973589|Dávid Meiszter]]'' | 1956 | ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | | data-sort-value="1931" | 1931-05-30 | ''[[:d:Q837964|Vulcan]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2086 | ''[[:d:Q59507077|Andrey Shchukarev]]'' | 1982-12-23<br/>1979-06-20 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 2087 | ''[[:d:Q59535267|Alexey A Soshnev]]'' | 2006-06 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q183170|Сан-Антониодагы Техас үнивирситите]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2088 | ''[[:d:Q59542992|Natalia A Smolina]]'' | 2009<br/>2007 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q30199003|Almazov Centre]]''<br/>''[[:d:Q193510|Падуя университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2089 | ''[[:d:Q59547628|Sergei S Belanov]]'' | 2011-06-30<br/>2009-06-30 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q28695|Хельсинки университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2090 | ''[[:d:Q59556157|Vladimir O Murovets]]'' | 2002-07-07 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201793|И. П. Павлов ис. РФА Физиология институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2091 | ''[[:d:Q59556440|Tigran A Vartanyan]]'' | 1976-01-31 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q1122926|University of Lisbon]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2092 | ''[[:d:Q59560185|Yulia N Sergeeva]]'' | 2009-06-23 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q977781|Malmö University]]''<br/>''[[:d:Q2931224|CEA Grenoble]]''<br/>''[[:d:Q3151724|Institut Charles Sadron]]'' | data-sort-value="1986" | 1986 | | | |- | style='text-align:right'| 2093 | ''[[:d:Q59590644|Andrey Chetverikov]]'' | | ''[[:d:Q98393581|cognitive psychologist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q204457|Берген университеты]]'' | data-sort-value="2000" | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 2094 | ''[[:d:Q59594622|Alexey G Sergeev]]'' | | ''[[:d:Q104693589|chemistry teacher]]'' | ''[[:d:Q499510|Ливерпуль университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2095 | ''[[:d:Q59613514|Yulian Gavrilov]]'' | 2010-11-16 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q186285|Копенһаген университеты]]''<br/>''[[:d:Q4182|Вейцман институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Лунд университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 2096 | ''[[:d:Q59617125|Veniamin A Borin]]'' | 2010-08-08<br/>2008-07-27 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q174158|Иерусалимдагы Яһүд үниверситеты]]''<br/>''[[:d:Q749718|Oklahoma State University]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2097 | ''[[:d:Q59679673|Yulia Kiyan]]'' | 1993-06-05 | [[Гыйльми хезмәткәр]] | ''[[:d:Q911561|Hannover Medical School]]''<br/>''[[:d:Q4201829|Россия фәннәр академиясенең Иван Михайлович Сеченов исемендәге Эволюцион физиология һәм биохимия институты]]'' | data-sort-value="1970" | 1970 | | | |- | style='text-align:right'| 2098 | ''[[:d:Q59683656|Pavel Skutschas]]'' | 2001 | ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q15143191|science communicator]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1978" | 1978 | | | |- | style='text-align:right'| 2099 | ''[[:d:Q59692596|Alexander Emelyanov]]'' | 1985-06-01 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q30262219|Institute of Research on Cancer and Aging in Nice]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2100 | ''[[:d:Q59694039|Alena Vladimirovna Fomina]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 2101 | ''[[:d:Q59698496|Vladimir Uversky]]'' | 1986 | ''[[:d:Q14906342|биофизик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q500606|University of South Florida]]''<br/>''[[:d:Q1433199|Indiana University – Purdue University Indianapolis]]''<br/>''[[:d:Q4201415|Institute of Protein Research]]''<br/>''[[:d:Q1047293|University of California, Santa Cruz]]''<br/>''[[:d:Q4201430|Institute for Biological Instrumentation]]'' | data-sort-value="1963" | 1963-04-20 | [[Боровичи]] | | |- | style='text-align:right'| 2102 | ''[[:d:Q59799029|Aleksey Velichko]]'' | | ''[[:d:Q29038436|law theorist]]''<br/>[[хокук белгече]] | [[Россия Федерациясе юстиция министрлыгы]]<br/>''[[:d:Q4481678|Җәза үтәтү буенча федераль хезмәт]]''<br/>''[[:d:Q1949245|Mosgortrans]]'' | data-sort-value="1963" | 1963-04-22 | [[Таганрог]] | | |- | style='text-align:right'| 2103 | ''[[:d:Q59809141|Yuri Amelin]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q127990|Аустралия милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q649250|Royal Ontario Museum]]''<br/>''[[:d:Q12622929|Korea Basic Science Institute]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2104 | ''[[:d:Q59817402|Tong Bao]]'' | 2014-07-01 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q178972|Сүн Ят-Сен үнивирситите]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2105 | ''[[:d:Q59829183|Elena Syromyatnikova]]'' | 2009 | ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]'' | ''[[:d:Q1975612|А. А. Борисяк исемендәге РФА Палеонтология институты]]'' | data-sort-value="1984" | 1984-03-11 | | | |- | style='text-align:right'| 2106 | ''[[:d:Q59830164|Agnia D Galachyants]]'' | 2009-07 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4261806|Limnological Institute]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2107 | ''[[:d:Q59833100|Irina Fedorova]]'' | 1997-06-30 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q1968068|Arctic and Antarctic Research Institute]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2108 | ''[[:d:Q59833105|Aleksandra Urazgildeeva]]'' | 2014-08-31 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q1968068|Arctic and Antarctic Research Institute]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2109 | ''[[:d:Q59833109|Oleg Troshichev]]'' | 1961-06-16 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q1968068|Arctic and Antarctic Research Institute]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2110 | ''[[:d:Q59833115|Sormakov D.]]'' | 2010-07-21 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q1968068|Arctic and Antarctic Research Institute]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2111 | ''[[:d:Q59833127|Nataly F. Blagoveshchenskaya]]'' | 2002-12 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q1968068|Arctic and Antarctic Research Institute]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2112 | ''[[:d:Q59833130|Tatiana Borisova]]'' | 1974-02-10 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q1968068|Arctic and Antarctic Research Institute]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2113 | ''[[:d:Q59833273|Sergey Chernouss]]'' | 1966-12-15 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4371607|Polar Geophysical Institute]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2114 | ''[[:d:Q59833429|Anna Silyakova]]'' | 2008-06-01 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q279724|University of Tromsø – The Arctic University of Norway]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2115 | ''[[:d:Q59833515|Irina Despirak]]'' | 1989 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4371607|Polar Geophysical Institute]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2116 | ''[[:d:Q59833865|Evgeniy Kozlov]]'' | 2011-06-17 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4228949|Kola Science Centre RAS]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2117 | ''[[:d:Q59843121|Svetlana Droznina]]'' | 1989-01-09 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4135895|Geophysical Service of the Russian Academy of Sciences]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2118 | ''[[:d:Q59843152|Ekaterina Fomina]]'' | 2011-07-01 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4228949|Kola Science Centre RAS]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2119 | ''[[:d:Q59844693|Marina Kubyshkina]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 2120 | ''[[:d:Q59848699|Vladimir Kouprianov]]'' | 1999-07-07 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q192334|Чәпел-Һиллдәге Төньяк Каролина университеты]]''<br/>''[[:d:Q845924|Пулково обсерваториясе]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2121 | ''[[:d:Q59855709|Natalia Konstantinova]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 2122 | ''[[:d:Q60029706|Sebastian Litta]]'' | | | ''[[:d:Q757391|Central European University]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2123 | ''[[:d:Q60055587|Anastasia Tsylina]]'' | 2015-05-31 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q12764792|doctoral student]]'' | [[Braun universitetı|Браун үнивирситите]] | | | | |- | style='text-align:right'| 2124 | ''[[:d:Q60130923|Alexander Fedorov]]'' | 2012-02-24 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q598841|Monash University]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 2125 | ''[[:d:Q60148442|Vladimir Semenov]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 2126 | ''[[:d:Q60162826|Maria Vladimirova]]'' | 1995-02-14 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q30261412|Institute of Human Genetics]]''<br/>''[[:d:Q30255680|Délégation Languedoc Roussillon]]'' | data-sort-value="1973" | 1973 | | | |- | style='text-align:right'| 2127 | ''[[:d:Q60311763|Darya Alexandrova]]'' | | ''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''<br/>''[[:d:Q578109|телепродюсер]]'' | ''[[:d:Q7220288|Petersburg – Channel 5]]''<br/>''[[:d:Q4028226|100 TV]]''<br/>''[[:d:Q4403252|STS-St. Petersburg]]'' | | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2128 | ''[[:d:Q60346021|Sergey Miltsov]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 2129 | ''[[:d:Q60368166|Evgeniy Marchenko]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1972" | 1972-07-17 | [[Пенза]] | | |- | style='text-align:right'| 2130 | ''[[:d:Q60406934|Vladimir Grinin]]'' | 1966-06 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q11063|астроном]]'' | ''[[:d:Q845924|Пулково обсерваториясе]]''<br/>''[[:d:Q936126|Кырым астрофизика обсерваториясе]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 2131 | ''[[:d:Q60420303|Bonifacy Krupski]]'' | | | | data-sort-value="1822" | 1822 | [[Игнатава (Валожынский районы)|Игнатава]] | data-sort-value="1903" | 1903-01-12 | [[Мяцявичы]] |- | style='text-align:right'| 2132 | ''[[:d:Q60509971|Yemyalyan Azaranka]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q2628140|Беларус дәүләт техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q2510885|Беларус дәүләт тыйб университеты]]'' | data-sort-value="1908" | 1908-07-17 | [[Красная Слабада (Быхавский районы)|Красная Слабада]] | data-sort-value="1988" | 1988-02-22 | [[Минск]] |- | style='text-align:right'| 2133 | ''[[:d:Q60533361|Sergey Vallander]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1917" | 1917-06-21 | [[Красное Село]] | data-sort-value="1975" | 1975-06-19 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2134 | ''[[:d:Q60557379|Alexei Kiselev]]'' | 2000 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q12094958|геофизик]]'' | ''[[:d:Q309988|Карлсруэ технология университеты]]''<br/>''[[:d:Q1607075|Leibniz Institute for Tropospheric Research]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2135 | ''[[:d:Q60594279|Nikolaj Vladimirovič Roze]]'' | | [[галим]] | | data-sort-value="1890" | 1890-07-21 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1942" | 1942-04-12 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2136 | ''[[:d:Q60617244|Olga Nazarova]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201454|Institute of Macromolecular Compounds]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2137 | ''[[:d:Q60628014|Olga Semenova]]'' | 2013-06 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q967165|Йорк университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2138 | ''[[:d:Q60632455|Anna A Vasileva]]'' | 2018 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4086882|BIOCAD (Russia)]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2139 | ''[[:d:Q60632459|Vladimir N Mikhaylov]]'' | 2013-08-31 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 2140 | ''[[:d:Q60668915|Nina Goryunova]]'' | 1939 | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]] | data-sort-value="1916" | 1916-11-12 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1971" | 1971-01-31 | |- | style='text-align:right'| 2141 | ''[[:d:Q60677612|Natalia Pilyus]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1953" | 1953-10-10 | [[Лебедын]] | | |- | style='text-align:right'| 2142 | ''[[:d:Q60694078|Արտակ Վարդանյան]]'' | | ''[[:d:Q9352089|разведчик]]'' | | data-sort-value="1896" | 1896-02-24<br/>1896-02-12 | [[Ереван]] | data-sort-value="1993" | 1993-05-25 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2143 | ''[[:d:Q60696471|Elena Zhitova]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q2656051|РФА ЕКБ Вулканология һәм сейсмология институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 2144 | ''[[:d:Q60731224|Anton Shiriaev]]'' | 1997 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q314536|Норвегия табигый һәм техник фәннәр университеты]]''<br/>''[[:d:Q1144565|Умео университеты]]''<br/>[[Көньяк Дания Университеты|Көнъяк Дания Университеты]] | data-sort-value="1970" | 1970-03-27 | [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]] | | |- | style='text-align:right'| 2145 | ''[[:d:Q60733439|Mikhail Rogov]]'' | 2016-07<br/>2014-07 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q658975|Лозанна университеты]]''<br/>[[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 2146 | ''[[:d:Q60737749|Igor Khorozyan]]'' | 1994-08 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q152838|Гөттинген университеты]]''<br/>''[[:d:Q467164|American University of Armenia]]''<br/>''[[:d:Q20518180|Center for Ecological Noosphere Studies]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2147 | ''[[:d:Q60780683|Abdellatif Younis]]'' | 2013-06-01 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q594282|National Research Institute of Astronomy and Geophysics]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 2148 | ''[[:d:Q60826435|Lev Nikolajevič Žinkin]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1908" | 1908-02-01 | [[Харьков]] | data-sort-value="1971" | 1971-06-16 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2149 | ''[[:d:Q60826540|Остапенко, Дмитрий Демьянович]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q4476714|Урал дәүләт юридик университеты]]'' | data-sort-value="1918" | 1918-11-07 | | data-sort-value="1998" | 1998-03-03 | [[Екатеринбург]] |- | style='text-align:right'| 2150 | ''[[:d:Q60826924|Херсонский, Григорий Хрисанфович]]'' | | [[галим]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | data-sort-value="1859" | 1859 | | data-sort-value="1927" | 1927 | |- | style='text-align:right'| 2151 | ''[[:d:Q60827147|Гуревич, Анна Моисеевна]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q4387323|V.G. Khlopin Radium Institute]]'' | data-sort-value="1906" | 1906 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1982" | 1982 | |- | style='text-align:right'| 2152 | ''[[:d:Q60827415|Рыскин, Михаил Григорьевич]]'' | 1969 | [[галим]] | ''[[:d:Q51065|Petersburg Nuclear Physics Institute]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-05-11 | | | |- | style='text-align:right'| 2153 | ''[[:d:Q60827683|Boris Koshechkin]]'' | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]'' | ''[[:d:Q16636179|Geological Institute KSC RAS]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-04-05 | [[Первоуральск]] | data-sort-value="1995" | 1995-08-20 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2154 | ''[[:d:Q60828373|Serafim Aleksandrovič Pokrovskij]]'' | | ''[[:d:Q2135538|хокук тарихчысы]]'' | [[Мәскәү дәүләт юридик университеты]]<br/>[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]] | data-sort-value="1905" | 1905 | | data-sort-value="1973" | 1973 | |- | style='text-align:right'| 2155 | ''[[:d:Q60828690|Іван Іванавіч Наркевіч]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q4082750|Belarusian State Technological University]]''<br/>''[[:d:Q104629775|факультэт інфармацыйных тэхналогій БДТУ]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-04-22 | [[Тамашэвичы]] | | |- | style='text-align:right'| 2156 | ''[[:d:Q60830793|Girša Zalmanovič Roginskij]]'' | | ''[[:d:Q212980|психолог]]'' | ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-12-28 | [[Рэчыца (авыл)|Речытса]] | data-sort-value="1957" | 1957-10-19 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2157 | ''[[:d:Q60830997|Sergey Medvedev]]'' | | ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q12773412|паразитолог]]'' | | data-sort-value="1958" | 1958-09-27 | [[Харьков]] | | |- | style='text-align:right'| 2158 | ''[[:d:Q60831168|Mikhail Bondarko]]'' | 1999 | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1977" | 1977-08-21 | | | |- | style='text-align:right'| 2159 | ''[[:d:Q60836367|Трощиев, Виталий Ефимович]]'' | 1954 | [[галим]] | | data-sort-value="1931" | 1931-09-24 | | data-sort-value="2019" | 2019-06-08 | |- | style='text-align:right'| 2160 | ''[[:d:Q60836398|Заленский, Олег Вячеславович]]'' | | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | ''[[:d:Q2466783|"Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты" федераль тикшеренү үзәге]]''<br/>''[[:d:Q131378790|Памирская биологическая станция]]''<br/>''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]'' | data-sort-value="1915" | 1915-09-04 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1982" | 1982 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2161 | ''[[:d:Q60837540|Yuriy Ganus]]'' | | [[менеджер]] | ''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]'' | data-sort-value="1964" | 1964-03-05 | [[Токмак (Украина)|Токмак]] | | |- | style='text-align:right'| 2162 | ''[[:d:Q60838238|Токранов Алексей Михайлович]]'' | | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | | data-sort-value="1950" | 1950-12-04 | | | |- | style='text-align:right'| 2163 | ''[[:d:Q60961594|Elena Lukasheva]]'' | 2006-12 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 2164 | ''[[:d:Q60977095|Kirill A Afonin]]'' | 2003-05-01 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]'' | ''[[:d:Q1783178|University of North Carolina at Charlotte]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2165 | ''[[:d:Q60998030|Tom Paskhalis]]'' | 2012 | ''[[:d:Q1125292|postdoctoral researcher]]''<br/>''[[:d:Q15319501|social scientist]]'' | ''[[:d:Q49210|Нью-Йорк университеты]]''<br/>''[[:d:Q258464|Тринити көллияте]]''<br/>[[London School of Economics]] | | | | |- | style='text-align:right'| 2166 | ''[[:d:Q61040236|Francesca Dal Mas]]'' | 2016-10 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q209344|Сапиенца Рим үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q1546906|Ca' Foscari University of Venice]]''<br/>''[[:d:Q2738646|University of Lincoln]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2167 | ''[[:d:Q61099472|Anna Nesterovich]]'' | 2009-05-23<br/>2007-07-10 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q1136919|Айова штаты университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2168 | ''[[:d:Q61103823|Natalia Sharova]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201427|Koltzov Institute of Developmental Biology]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2169 | ''[[:d:Q61110314|Andrey Ivantsov]]'' | | ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]'' | ''[[:d:Q1975612|А. А. Борисяк исемендәге РФА Палеонтология институты]]''<br/>[[Россия фәннәр академиясе]] | data-sort-value="1961" | 1961-09-06 | | | |- | style='text-align:right'| 2170 | ''[[:d:Q61111815|Aleksandr Dobryanski]]'' | | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | ''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]'' | data-sort-value="1889" | 1889-08-26 | [[Vilnius|Вилнүс]] | data-sort-value="1965" | 1965-01-31<br/>1965-01-21 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2171 | ''[[:d:Q61113382|Evgenia I Lysova]]'' | 2010 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q1065414|Vrije Universiteit Amsterdam]]''<br/>''[[:d:Q193510|Падуя университеты]]''<br/>''[[:d:Q769040|EDHEC Business School]]''<br/>''[[:d:Q1422458|University of Bath]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2172 | ''[[:d:Q61113698|Alexander V Klimovich]]'' | 2011-04<br/>2008-11<br/>2006-06 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q156737|Кил үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q4201829|Россия фәннәр академиясенең Иван Михайлович Сеченов исемендәге Эволюцион физиология һәм биохимия институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2173 | ''[[:d:Q61115753|Дудкин, Сергей Петрович]]'' | 1910 | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q94469|Көньяк Украина милли мәгарифбелем үнивирситите]]'' | data-sort-value="1885" | 1885-10-05 | [[Одесса]] | data-sort-value="1964" | 1964-06-21 | [[Одесса]] |- | style='text-align:right'| 2174 | ''[[:d:Q61122298|Nəzir Əhmədov]]'' | | | | data-sort-value="1925" | 1925-12-27 | [[Кәһризоба]] | data-sort-value="2005" | 2005-03-05 | [[Бакы]] |- | style='text-align:right'| 2175 | ''[[:d:Q61122502|Rovsan Hatamov]]'' | | [[галим]] | [[Бакы дәүләт университеты]] | data-sort-value="1966" | 1966-12-29 | [[Нифетчала]] | | |- | style='text-align:right'| 2176 | ''[[:d:Q61134210|Abdurahmon Husaynov]]'' | 1962 | [[математик]] | | data-sort-value="1938" | 1938-11-07 | [[Пәнҗәкәнт]] | | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2177 | ''[[:d:Q61454645|Petko Shahanov]]'' | | [[укытучы]] | | data-sort-value="1858" | 1858-10-08 | [[Стара-Загора]] | data-sort-value="1921" | 1921-04-21 | ''[[:d:Q459|Филибә]]'' |- | style='text-align:right'| 2178 | ''[[:d:Q61479146|Alina Manshina]]'' | 1996-02-01 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 2179 | ''[[:d:Q61702460|Viive Viira]]'' | | ''[[:d:Q2730732|equestrian]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]'' | | data-sort-value="1933" | 1933-04-29 | [[Вильянди]] | | |- | style='text-align:right'| 2180 | [[Александр Лебедев (1843)|Александр Лебедев]] | | | | data-sort-value="1843" | 1843-04-01 | No/unknown value | No/unknown value | No/unknown value |- | style='text-align:right'| 2181 | ''[[:d:Q61749713|Alexander A Bol'shakov]]'' | 1989 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q30297702|Applied Spectra (United States)]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2182 | ''[[:d:Q61770533|Darya Krupenko]]'' | 2014<br/>2009 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 2183 | ''[[:d:Q61834914|Igor Smirnov]]'' | 1972 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q3640160|диңгез биологы]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | ''[[:d:Q2025062|Zoological Museum of the Zoological Institute of the Russian Academy of Sciences]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-11-25 | | | |- | style='text-align:right'| 2184 | ''[[:d:Q61834984|Nikolay Kuznetsov]]'' | 2001 | [[галим]]<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q578326|Йювяскюля университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201676|Institute of Problems of Mechanical Engineering]]'' | data-sort-value="1979" | 1979-05-13 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2185 | ''[[:d:Q61843318|Cheng Zhiqing]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1934" | 1934-07 | | data-sort-value="2019" | 2019-02-12 | |- | style='text-align:right'| 2186 | ''[[:d:Q102435784|Mikhail Sergeevich Ananyevskiy]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 2187 | ''[[:d:Q102438745|Victor Ivanovich Zvonilov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 2188 | ''[[:d:Q102462662|Konstantin Dmitrievich Aleksandrov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 2189 | ''[[:d:Q102462822|Timur Mokaev]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 2190 | ''[[:d:Q102488153|Timur Eugenievich Gureyev]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 2191 | ''[[:d:Q102495181|Alexey Kokotov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 2192 | ''[[:d:Q102499676|Andrew Ilin]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 2193 | ''[[:d:Q102588740|Nikolay Kuznetsov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 2194 | ''[[:d:Q102609180|Alexey Ananyevskiy]]'' | | ''[[:d:Q21772571|geometer]]'' | ''[[:d:Q55044|Мүнхен университеты]]''<br/>''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2195 | ''[[:d:Q102613519|Dmitry Malinin]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 2196 | ''[[:d:Q102632113|Mikhail Dubashinskiy]]'' | | [[математик]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2197 | ''[[:d:Q102632132|Andrei Lishanskii]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 2198 | ''[[:d:Q102638365|Andrey V. Zyatchin]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 2199 | ''[[:d:Q102638371|Margarita A. Gladkova]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 2200 | ''[[:d:Q102638377|Nadezhda V. Kozlovskaya]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 2201 | ''[[:d:Q102638386|Yaroslavna B. Pankratova]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 2202 | ''[[:d:Q102739615|David L'vovich Berman]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 2203 | ''[[:d:Q102782512|Елена Зиновьевна Фрадкина]]'' | 1968 | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | | data-sort-value="1945" | 1945-04-09 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2204 | ''[[:d:Q102798180|Isaak Moiseevich Milin]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 2205 | ''[[:d:Q102930381|Diana Yamalova]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 2206 | ''[[:d:Q102941751|Dmitrij I. Nagirner]]'' | 1960 | ''[[:d:Q752129|астрофизик]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1938" | 1938-04-19 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2207 | ''[[:d:Q102954666|Andrei Smolensky]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 2208 | ''[[:d:Q102954673|Andrei Lavrenov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 2209 | ''[[:d:Q102959833|Sergey Viktorovich Bankevich]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 2210 | ''[[:d:Q103003276|Mariia Platonova]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 2211 | ''[[:d:Q103004005|Yulia A Fedorova]]'' | 2020-06-01<br/>2018-07-10 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 2212 | ''[[:d:Q103004021|Artyom Viktorovich Leostrin]]'' | 2014-07-01 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2213 | ''[[:d:Q103015684|E N Serikova]]'' | 2018<br/>2016 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q30282177|Saint Petersburg Pasteur Institute]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2214 | ''[[:d:Q103028079|Oleg Leonidovich Safronov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 2215 | ''[[:d:Q103136210|David Lvovich Berman]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 2216 | ''[[:d:Q103142348|Konstantin Makarov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 2217 | ''[[:d:Q103300673|Ruslan Nazirovich Mokaev]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 2218 | ''[[:d:Q103353946|Alexey Rafailovich Minabutdinov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 2219 | ''[[:d:Q103357798|Emilii Christianovich Lenz]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 2220 | ''[[:d:Q103365302|Pavel Galashin]]'' | 2014 | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q174710|Лос-Анджелестагы Калифорния университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2221 | ''[[:d:Q103376013|Andrey I Karol']]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 2222 | ''[[:d:Q103811025|Мазур, Александр Алексеевич]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1955" | 1955-03-10 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2223 | ''[[:d:Q103838937|Shmuel Herr]]'' | | [[язучы]] | | data-sort-value="1887" | 1887-01-30 | ''[[:d:Q1961545|Kamajai]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-03-16 | [[Tel-Äviv|Тел-Әвив]] |- | style='text-align:right'| 2224 | ''[[:d:Q103880232|Yulia Sevryugina]]'' | 2001 | ''[[:d:Q182436|китапханәче]]'' | [[Мичиган университеты]]<br/>''[[:d:Q2302280|Texas Christian University]]''<br/>''[[:d:Q579968|Миссури университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2225 | ''[[:d:Q104042502|Zbigniew Oziewicz]]'' | | [[математик]] | | data-sort-value="1941" | 1941-08-22 | [[Vilnius|Вилнүс]] | data-sort-value="2020" | 2020-12-08 | |- | style='text-align:right'| 2226 | ''[[:d:Q104104927|Ekaterina Elts]]'' | 2008-06-25 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q157808|Мюнхен техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q679134|University of Paderborn]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2227 | ''[[:d:Q104131120|Evgenii Beletskii]]'' | 2024-05 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 2228 | ''[[:d:Q104176101|Мікалай Мікалаевіч Каўцэвіч]]'' | | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q815268|Беларус милли техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q2385041|Беларус авыл хуҗалыгы акдемиясе]]''<br/>''[[:d:Q4476709|Урал дәүләт аграр университеты]]''<br/>''[[:d:Q4304104|Мәскәү дәүләт табигать белән идарә итү университеты]]'' | data-sort-value="1897" | 1897-09-05 | [[Любча]] | data-sort-value="1949" | 1949-07-01 | [[Горки (шәһәр)|Һорки]] |- | style='text-align:right'| 2229 | ''[[:d:Q104185014|Уладзіслаў Ігнатавіч Кіркор]]'' | | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Омск дәүләт аграр университеты|Пётр Аркадьевич Столыпин исемендәге Омск дәүләт аграр университеты]]<br/>''[[:d:Q2385041|Беларус авыл хуҗалыгы акдемиясе]]'' | data-sort-value="1886" | 1886 | ''[[:d:Q11825753|Bykhov uyezd]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-04-12 | |- | style='text-align:right'| 2230 | ''[[:d:Q104216701|Anna Peredolskaya]]'' | | ''[[:d:Q15983985|классик археолог]]''<br/>''[[:d:Q674426|куратор]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]'' | ''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1894" | 1894 | | data-sort-value="1968" | 1968 | |- | style='text-align:right'| 2231 | ''[[:d:Q104290630|Natalia Ostapuk]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Яндекс]] | | | | |- | style='text-align:right'| 2232 | ''[[:d:Q104381875|Lev Kalecki]]'' | | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[математик]] | ''[[:d:Q44401210|Віцебскі яўрэйскі педагагічны тэхнікум]]''<br/>''[[:d:Q2043205|Витебск дәүләт университеты]]''<br/>[[Макар Евсевьевич Евсевьев исемендәге Мордовия дәүләт педагогика университеты]] | data-sort-value="1884" | 1884-12-22 | [[Гродно|Һродна]] | data-sort-value="1953" | 1953-11-18 | |- | style='text-align:right'| 2233 | ''[[:d:Q104429606|Marina Smirnova]]'' | 2005 | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q47541952|продюсер]]'' | ''[[:d:Q15149201|Geek Picnic]]''<br/>''[[:d:Q104636326|Live Classics Found]]'' | data-sort-value="1983" | 1983 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2234 | ''[[:d:Q104433075|Lilia Pogolșa]]'' | 1998 | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1963" | 1963-04-01 | | | |- | style='text-align:right'| 2235 | ''[[:d:Q104433990|Яўген Пятровіч Пятраеў]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q4387323|V.G. Khlopin Radium Institute]]''<br/>''[[:d:Q17043559|Faculty of Chemistry of the Belarusian State University]]''<br/>''[[:d:Q4330438|Joint Institute for Power and Nuclear Research]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-11-11 | [[Алматы]] | | |- | style='text-align:right'| 2236 | ''[[:d:Q104445889|Mulladžan Fazylov]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q1528756|Таҗик милли университеты]]'' | data-sort-value="1914" | 1914 | | data-sort-value="1978" | 1978 | |- | style='text-align:right'| 2237 | ''[[:d:Q104508820|Алег Георгіевіч Палячонак]]'' | | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]] | ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]''<br/>''[[:d:Q6510229|Belarusian State University of Food and Chemical Technologies]]''<br/>''[[:d:Q4082750|Belarusian State Technological University]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-12-11 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2238 | ''[[:d:Q104538107|Ksawery Gnoiński]]'' | | | | data-sort-value="1869" | 1869 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1929" | 1929 | [[Варшава]] |- | style='text-align:right'| 2239 | ''[[:d:Q104538254|Darya Apakhonchich]]'' | | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q10774753|истрады әртисе]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q33231|фотограф]]''<br/>''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="1985" | 1985-03-24<br/>1985 | | | |- | style='text-align:right'| 2240 | ''[[:d:Q104614678|Alexey V Alekseenko]]'' | 2018-06-30 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>[[инженер]] | [[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]] | data-sort-value="1991" | 1991 | [[Новороссийск]] | | |- | style='text-align:right'| 2241 | ''[[:d:Q104637326|Масалимов, Ринат Шамгунович]]'' | | | | data-sort-value="1957" | 1957 | [[Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы]] | | |- | style='text-align:right'| 2242 | ''[[:d:Q104723545|Zheng Yifan]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | data-sort-value="1935" | 1935 | | | |- | style='text-align:right'| 2243 | ''[[:d:Q104728285|Olga Lavrentieva]]'' | | ''[[:d:Q715301|комикслар рәссамы]]''<br/>''[[:d:Q1114448|cartoonist]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | | data-sort-value="1986" | 1986 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2244 | ''[[:d:Q104791310|Daria Stepanova]]'' | 2015-07 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q2757630|Centre for Mathematical Research]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2245 | ''[[:d:Q104801825|Alexandra V Dolgikh]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 2246 | ''[[:d:Q104836554|Anatoliĭ Viktorovich Darinskiĭ]]'' | | ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''<br/>''[[:d:Q16634973|Ecole Supérieure Syndicale de la Culture]]'' | data-sort-value="1910" | 1910-03-14 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2002" | 2002-09-18 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2247 | ''[[:d:Q104920712|Anatoly Ebersin]]'' | 1929 | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q16271261|malacologist]]''<br/>[[галим]] | | data-sort-value="1904" | 1904-03-02 | [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]] | data-sort-value="1970" | 1970-03-13 | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] |- | style='text-align:right'| 2248 | ''[[:d:Q104920793|Nikolay Yegorov]]'' | | [[адвокат]]<br/>[[эшкуар]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1947" | 1947-04-26 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2249 | ''[[:d:Q105085060|Дидим (Нестеров)]]'' | 1967 | ''[[:d:Q1423891|дин хезмәтчесе]]'' | | data-sort-value="1944" | 1944-02-01 | [[Ливны]] | data-sort-value="2014" | 2014-05-05 | ''[[:d:Q2667658|Shushary]]'' |- | style='text-align:right'| 2250 | ''[[:d:Q105478669|Tatyana Yurkovskaya]]'' | | ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q1734662|картограф]]'' | | data-sort-value="1930" | 1930-09-04 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2026" | 2026-03-20 | |- | style='text-align:right'| 2251 | ''[[:d:Q105505005|Sergey Iosifovich Avvakumov]]'' | | | ''[[:d:Q4407711|РФА Санкт-Петербург тарих институты]]'' | data-sort-value="1893" | 1893-09-24<br/>1894 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1962" | 1962-10-12 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2252 | ''[[:d:Q105546384|Виктор Андреевич Сучков]]'' | 1956 | [[галим]] | | data-sort-value="1932" | 1932-12-07 | ''[[:d:Q23954558|Lipyagi]]'' | data-sort-value="2012" | 2012-02-21 | [[Снежинск]] |- | style='text-align:right'| 2253 | ''[[:d:Q105603761|Irma Viktorovna Issi]]'' | | ''[[:d:Q2487799|миколог]]''<br/>''[[:d:Q3779582|микробиолог]]'' | ''[[:d:Q4127509|Бөтенсоюз үсемлекләрне саклау фәнни тикшеренү институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2254 | ''[[:d:Q105756322|Իրինա Լվովա]]'' | | [[язучы]]<br/>[[галим]] | ''[[:d:Q4361461|Петрозаводск дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1964" | 1964-10-20 | [[Петрозаводск]] | | |- | style='text-align:right'| 2255 | ''[[:d:Q105758738|Aleksandr Lavrov]]'' | 1991 | ''[[:d:Q60098894|русист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q1194988|Paris 8 University]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q54096|Көлн университеты]]''<br/>''[[:d:Q875788|Инсбрук университеты]]'' | data-sort-value="1966" | 1966-07-07 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2256 | ''[[:d:Q105792448|Oleg Kondratʹev]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q4394242|Rzhev Museum of Local Lore]]''<br/>''[[:d:Q72079427|State Archives of the Tver Region]]'' | data-sort-value="1952" | 1952 | | data-sort-value="2020" | 2020-10-16 | [[Ржев]] |- | style='text-align:right'| 2257 | ''[[:d:Q105836170|Лідзія Васільеўна Арлова]]'' | | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q2027201|Беларусь дәүләт педагогия университеты]]''<br/>''[[:d:Q74567856|Мінскі гарадскі інстытут развіцця адукацыі]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-04-20 | ''[[:d:Q4108697|Verkhny Lomov]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2258 | ''[[:d:Q105864231|Sofia Sinitskaya]]'' | | ''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | | data-sort-value="1972" | 1972 | [[Петергоф|Петерһоф]] | | |- | style='text-align:right'| 2259 | ''[[:d:Q105866783|Larisa Leisiö]]'' | 1985 | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | ''[[:d:Q2093139|University of Eastern Finland]]''<br/>''[[:d:Q1544881|University of Tampere]]'' | data-sort-value="1962" | 1962 | [[Сергиев Посад]] | | |- | style='text-align:right'| 2260 | ''[[:d:Q105967411|Барыс Барысавіч Багаслоўскі]]'' | 1941 | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]'' | [[Россия дәүләт гидрометеорология университеты]]<br/>''[[:d:Q1551183|Черновцы милли университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1916" | 1916-03-10 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1989" | 1989-05-01 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2261 | ''[[:d:Q105997959|Владимир Шевченко]]'' | | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q2858236|Mahilyow State A. Kulyashow University]]''<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q30584818|Баранавіцкі дзяржаўны настаўніцкі інстытут]]''<br/>''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4383014|Сергей Миронович Киров исемендәге Псков дәүләт педагогика университеты]]'' | data-sort-value="1906" | 1906-05-12 | ''[[:d:Q4376448|Praskoveya]]'' | No/unknown value | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2262 | ''[[:d:Q106018002|Mikhail Korzun]]'' | 1965 | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]] | ''[[:d:Q4204524|Faculty of History of the Belarusian State University]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-08-10 | [[Мышкавичы (Киравский районы)|Мышкавичы]] | | |- | style='text-align:right'| 2263 | ''[[:d:Q106043528|Liu Xinran]]'' | | ''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 2264 | ''[[:d:Q106091514|Merike Kokayev]]'' | | ''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | | data-sort-value="1956" | 1956 | [[Тарту]] | | |- | style='text-align:right'| 2265 | ''[[:d:Q106131551|Павел Аляксандравіч Вадап’янаў]]'' | 1967 | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]] | ''[[:d:Q16655757|Institute of Philosophy of the National Academy of Sciences of Belarus]]''<br/>''[[:d:Q4082750|Belarusian State Technological University]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-02-10 | [[Паланая]] | | |- | style='text-align:right'| 2266 | ''[[:d:Q106150067|Россиков, Константин Николаевич]]'' | 1888 | ''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]'' | | data-sort-value="1854" | 1854 | | | |- | style='text-align:right'| 2267 | ''[[:d:Q106190063|Zoya Ivanova Baranova]]'' | 1948 | ''[[:d:Q3640160|диңгез биологы]]''<br/>''[[:d:Q24040377|echinologist]]'' | ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]'' | data-sort-value="1922" | 1922-12-26 | [[Ряжск]] | data-sort-value="2010" | 2010-04-22 | |- | style='text-align:right'| 2268 | ''[[:d:Q106258711|Konstantin Krylov]]'' | 1930 | [[галим]] | [[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q348791|Admiral Makarov National University of Shipbuilding]]''<br/>''[[:d:Q1964642|Кыргыз милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]'' | data-sort-value="1907" | 1907 | | data-sort-value="1992" | 1992 | |- | style='text-align:right'| 2269 | ''[[:d:Q106351044|Ilya Bykov]]'' | | | | data-sort-value="1974" | 1974-11-23 | | | |- | style='text-align:right'| 2270 | ''[[:d:Q106373912|Oleg Chedia]]'' | | ''[[:d:Q520549|геолог]]'' | | data-sort-value="1923" | 1923-04-27 | [[Сарытау]] | data-sort-value="1998" | 1998-08-03 | |- | style='text-align:right'| 2271 | ''[[:d:Q106406906|Yevgeny Kogan]]'' | | [[менеджер]] | | data-sort-value="1988" | 1988-07-27 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2272 | ''[[:d:Q106504666|Alisa Kazmina]]'' | | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q4610556|модель]]'' | | data-sort-value="1982" | 1982-06-07 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2273 | ''[[:d:Q106529888|Волин, Артём Павлович]]'' | | | | data-sort-value="1929" | 1929-07-18 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1980" | 1980 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2274 | ''[[:d:Q106573080|Max H. van Gilse van der Pals]]'' | | ''[[:d:Q2961975|башкарма директор]]'' | | data-sort-value="1885" | 1885-12-05 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1966" | 1966-10-06 | [[Лугано]] |- | style='text-align:right'| 2275 | ''[[:d:Q106634416|Vasilij Alekseevič Lebedev]]'' | | [[язучы]] | | data-sort-value="1934" | 1934-01-10 | ''[[:d:Q394767|Krasnokholmsky District]]'' | data-sort-value="1981" | 1981-11-27 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2276 | ''[[:d:Q106714231|Ilya Remeslo]]'' | 2005 | [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q123641087|political blogger]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]'' | ''[[:d:Q1518687|Civic Chamber of the Russian Federation]]''<br/>''[[:d:Q15294742|Россия бүген]]''<br/>''[[:d:Q1970600|Vzglyad]]'' | data-sort-value="1983" | 1983-09-05 | [[Налчык]] | | |- | style='text-align:right'| 2277 | ''[[:d:Q106977267|Valentin Kipyatkov]]'' | 1998 | [[эшкуар]] | | data-sort-value="1976" | 1976-06-05 | | | |- | style='text-align:right'| 2278 | ''[[:d:Q106977823|Аляксандр Абрамавіч Паперна]]'' | | ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q13638192|акушер]]'' | | No/unknown value | | data-sort-value="1921" | 1921 | ''[[:d:Q83218650|Бабруйская гарадская бальніца хуткай медыцынскай дапамогі імя У. В. Марзона]]'' |- | style='text-align:right'| 2279 | ''[[:d:Q107003098|Yakov Dlugolensky]]'' | | [[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]'' | | data-sort-value="1936" | 1936-10-18 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2019" | 2019-02-19 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2280 | ''[[:d:Q107259904|Rustam Dagkesamansky]]'' | 1960 | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q11063|астроном]]'' | | data-sort-value="1938" | 1938-04-17 | [[Бакы]] | | |- | style='text-align:right'| 2281 | ''[[:d:Q107342831|Renate Angermann]]'' | 1960 | ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q674426|куратор]]''<br/>''[[:d:Q16831394|териолог]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q109120509|хайваннар коллекционеры]]'' | ''[[:d:Q233098|Museum für Naturkunde - Leibniz Institute for Evolution and Biodiversity Science]]'' | data-sort-value="1937" | 1937 | | | |- | style='text-align:right'| 2282 | ''[[:d:Q107345919|Nikolay Minervin]]'' | | ''[[:d:Q1208175|кинооператор]]''<br/>''[[:d:Q33231|фотограф]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]'' | | data-sort-value="1884" | 1884-05-07 | [[Балахна]] | data-sort-value="1959" | 1959-08-02 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2283 | ''[[:d:Q107406467|Andrey Vsevolozhsky]]'' | | ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q382887|дәүләт вазифаи заты]]''<br/>[[губернатор]] | | data-sort-value="1840" | 1840-07-22 | | data-sort-value="1893" | 1893-06-27 | |- | style='text-align:right'| 2284 | ''[[:d:Q107406679|Maxim Polyakov]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q309948|Бохумдагы Рур университеты]]'' | data-sort-value="1966" | 1966-03-19 | | data-sort-value="2021" | 2021-08-25 | |- | style='text-align:right'| 2285 | ''[[:d:Q107416996|Elena Kislenkova]]'' | 1994 | ''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | | data-sort-value="1972" | 1972-06-15 | | | |- | style='text-align:right'| 2286 | ''[[:d:Q4496855|Michail Efimovitsj Hvattsev]]'' | | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q11762416|speech and language therapist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]'' | data-sort-value="1883" | 1883-12-28 | ''[[:d:Q1251216|Dotnuva]]'' | data-sort-value="1977" | 1977-01-11 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2287 | ''[[:d:Q4498037|Vladimir Khlebnikov]]'' | | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | ''[[:d:Q2365484|Astrakhan Nature Reserve]]'' | data-sort-value="1857" | 1857 | [[Әстерхан]] | data-sort-value="1934" | 1934-03-20 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2288 | ''[[:d:Q4498599|Nikolay Hovanov]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | ''[[:d:Q4530466|Economics Faculty of Saint Petersburg State University]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-07-24 | [[Подольск]] | data-sort-value="2025" | 2025-02-26 | |- | style='text-align:right'| 2289 | ''[[:d:Q4499297|Marina Aleksandrovna Holodnaja]]'' | | ''[[:d:Q212980|психолог]]'' | ''[[:d:Q4201698|Institute of Psychology]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-09-12 | | | |- | style='text-align:right'| 2290 | ''[[:d:Q4499378|A. A. Kholodovich]]'' | | ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1906" | 1906-05-11 | [[Кронштадт]] | data-sort-value="1977" | 1977-03-20 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2291 | ''[[:d:Q4501730|Хроновский, Иван Неронович]]'' | | | | data-sort-value="1864" | 1864-04-28 | [[Лукашова]] | data-sort-value="1921" | 1921-12-18 | [[Омск]] |- | style='text-align:right'| 2292 | ''[[:d:Q4503168|Yevgeny Tsarevsky]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]'' | data-sort-value="1904" | 1904-02-15 | ''[[:d:Q20674574|Сысоево]]'' | data-sort-value="1995" | 1995-08-16 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2293 | ''[[:d:Q4504505|Giorgi Tsereteli]]'' | | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]'' | | data-sort-value="1842" | 1842-05-14<br/>1842-05-26 | ''[[:d:Q16367411|Gorisa]]'' | data-sort-value="1900" | 1900-01-12<br/>1900-01-24 | [[Tbilisi|Тбилиси]] |- | style='text-align:right'| 2294 | ''[[:d:Q4505814|Grigori Tsiperovich]]'' | | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q15627169|профсоюз эшлеклесе]]'' | | data-sort-value="1871" | 1871 | [[Одесса]] | data-sort-value="1932" | 1932-02-21 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2295 | [[Marianna Tsoy]] | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q183945|музыка продюсеры]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q13235160|җитештерүче]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]'' | | data-sort-value="1959" | 1959-03-05 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2005" | 2005-06-27 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2296 | ''[[:d:Q4506417|Цыпляев, Сергей Алексеевич]]'' | | | ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-03-05 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2297 | ''[[:d:Q4508086|Gleb Chebotaryov]]'' | | ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q462390|доцент]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201749|Теоретик астрономия институты]]''<br/>''[[:d:Q1981482|Россия фәннәр академиясе китапханәсе]]'' | data-sort-value="1913" | 1913-08-01 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1975" | 1975-08-04 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2298 | ''[[:d:Q4511814|Ченыкаев, Николай Сергеевич]]'' | | | | data-sort-value="1878" | 1878-01-27 | [[Сарытау]] | data-sort-value="1938" | 1938-10-21 | ''[[:d:Q1018007|Бутово полигоны]]'' |- | style='text-align:right'| 2299 | ''[[:d:Q4511920|Anatoliy Nikolaevitsj Tsjepoerov]]'' | | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]] | | data-sort-value="1922" | 1922-06-16 | [[Духовщина|Духовчина]] | data-sort-value="1990" | 1990-11-07 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2300 | ''[[:d:Q4513767|Aleksandr Chernov]]'' | | [[композитор]]<br/>''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | ''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]'' | data-sort-value="1917" | 1917-11-07 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1971" | 1971-05-05 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2301 | ''[[:d:Q4513801|Mikhail Chernov]]'' | 1903 | [[композитор]] | ''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]'' | data-sort-value="1879" | 1879-04-23 | [[Кронштадт]] | data-sort-value="1938" | 1938-07-06 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2302 | ''[[:d:Q4515376|Nikolay Chechulin]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q3391743|сынлы сәнгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]] | data-sort-value="1863" | 1863-11-15<br/>1863-11-03 | [[Череповец]] | data-sort-value="1927" | 1927-02-14 | ''[[:d:Q4203384|Irma]]'' |- | style='text-align:right'| 2303 | ''[[:d:Q4515628|Александр Иванович Чивилёв]]'' | | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>[[галим]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | data-sort-value="1808" | 1808-11-09 | [[Вытегра]] | data-sort-value="1867" | 1867-09-28<br/>1867 | [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]] |- | style='text-align:right'| 2304 | ''[[:d:Q4516213|Sergey Chirkin]]'' | | ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q11774156|мемуарист]]'' | | data-sort-value="1875" | 1875 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1943" | 1943 | [[Seul|Сеул]] |- | style='text-align:right'| 2305 | ''[[:d:Q4516257|Boris Chirskov]]'' | 1925 | ''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q69423232|киносценарист]]''<br/>''[[:d:Q487596|драматург]]'' | | data-sort-value="1904" | 1904-07-23 | ''[[:d:Q4407501|Sandata]]'' | data-sort-value="1966" | 1966-06-22 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2306 | ''[[:d:Q4516432|Kirill Chistov]]'' | | ''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]'' | ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]'' | data-sort-value="1919" | 1919-11-20 | [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]] | data-sort-value="2007" | 2007-10-29 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2307 | [[Константин Чуйченко]] | | [[адвокат]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]'' | | data-sort-value="1965" | 1965-07-12 | [[Липецк]] | | |- | style='text-align:right'| 2308 | ''[[:d:Q4518210|Aleksey Viktorovitsj Tsjoerilov]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1972" | 1972-06-20 | ''[[:d:Q1005332|Podyuga]]'' | data-sort-value="2001" | 2001-12-07 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2309 | ''[[:d:Q4521029|Rafael Michaylovitsj Sjaoemjan]]'' | | ''[[:d:Q21280575|armenologist]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | ''[[:d:Q4201561|РФА телбелем тикшеренүләре институты]]''<br/>''[[:d:Q3648060|РФА көнчыгыш кулъязмалары институты]]'' | data-sort-value="1894" | 1894-01-28 | [[Казах (шәһәр)|Казах]] | data-sort-value="1942" | 1942-02-10 | [[Ленинград өлкәсе]] |- | style='text-align:right'| 2310 | ''[[:d:Q4521283|Mikhail Shakhnovich]]'' | | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q15462162|cultural historian]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q4146889|Museum of history of religion]]'' | data-sort-value="1911" | 1911-02-23 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1992" | 1992-03-04 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2311 | ''[[:d:Q4521332|Dmitry Shakhovskoy]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1861" | 1861-09-18 | [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]] | data-sort-value="1939" | 1939-04-15 | ''[[:d:Q2068654|«Коммунарка» ату полигоны]]'' |- | style='text-align:right'| 2312 | ''[[:d:Q4522683|Aleksandr Šeller]]'' | 1861 | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]] | | data-sort-value="1838" | 1838-07-30 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1900" | 1900-11-21 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2313 | ''[[:d:Q4522818|Evgeniy Shemyakin]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201824|РФА химик физика институты]]''<br/>''[[:d:Q4201751|РФА СБ гамәли һәм назари механика институты]]''<br/>''[[:d:Q4201478|Chinakal Institute of Mining of the Siberian Branch of the RAS]]''<br/>''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q1976952|Higher Attestation Commission]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-12-09 | [[Новосибирск]] | data-sort-value="2009" | 2009-02-17 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2314 | ''[[:d:Q4523083|Pavel Sheremetev]]'' | | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | | data-sort-value="1871" | 1871-05-19<br/>1871-03-19 | | data-sort-value="1943" | 1943-11-20 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2315 | ''[[:d:Q4523840|Viacheslav Shilov]]'' | | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | | data-sort-value="1970" | 1970-10-23 | [[Потсдам]] | | |- | style='text-align:right'| 2316 | ''[[:d:Q4524587|Ilya Shifman]]'' | 1953 | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q3648060|РФА көнчыгыш кулъязмалары институты]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-06-01 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1990" | 1990-03-04 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2317 | ''[[:d:Q4524939|Mikhail Shkarovsky]]'' | | ''[[:d:Q17488357|диннәр тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1743122|чиркәү тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4407703|Saint Petersburg University of the Humanities and Social Sciences]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-08-16 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2318 | ''[[:d:Q4525760|Yevgeny Shmurlo]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]'' | data-sort-value="1853" | 1853-12-29 | [[Чиләбе]] | data-sort-value="1934" | 1934-04-07 | [[Прага]] |- | style='text-align:right'| 2319 | ''[[:d:Q4527001|Alekszej Alekszandrovics Stukin]]'' | | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | ''[[:d:Q3648060|РФА көнчыгыш кулъязмалары институты]]'' | data-sort-value="1904" | 1904 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1963" | 1963 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2320 | ''[[:d:Q4527633|Sergey Shults]]'' | | [[галим]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1898" | 1898-11-15 | [[Кострома]] | data-sort-value="1981" | 1981-08-18 | ''[[:d:Q4146160|Gorkovskoye]]'' |- | style='text-align:right'| 2321 | ''[[:d:Q4528394|Sergey Shchavelyov]]'' | | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q2381107|méthodologue]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Курск дәүләт медицина университеты]] | data-sort-value="1953" | 1953-02-21 | [[Магадан]] | | |- | style='text-align:right'| 2322 | ''[[:d:Q4528473|Щеглов, Николай Тихонович]]'' | | [[укытучы]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1800" | 1800 | [[Тула губернасы|Тула гөбернәсе]] | data-sort-value="1870" | 1870-12-31 | |- | style='text-align:right'| 2323 | ''[[:d:Q4529168|Александр Щукарев]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]'' | data-sort-value="1861" | 1861 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1900" | 1900-10-11 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2324 | ''[[:d:Q4529260|Julian Shchutsky]]'' | | ''[[:d:Q15255771|синолог]]'' | ''[[:d:Q3648060|РФА көнчыгыш кулъязмалары институты]]'' | data-sort-value="1897" | 1897-08-23 | [[Екатеринбург]] | data-sort-value="1938" | 1938-02-18 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2325 | ''[[:d:Q4530186|Andrey Ekzemplyarsky]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q8963721|генеалогия белгече]]''<br/>''[[:d:Q5758653|урта белем бирү оешмасында укытучы]]''<br/>''[[:d:Q182436|китапханәче]]'' | | data-sort-value="1846" | 1846 | [[Владимир губернасы]] | data-sort-value="1900" | 1900 | |- | style='text-align:right'| 2326 | ''[[:d:Q4531195|Gerasim Eliashberg]]'' | 1952 | ''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q688932|Россия фәннәр академиясенең Лев Давидович Ландау исемендәге Теоретик физика институты]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-07-26 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2021" | 2021-01-08 | |- | style='text-align:right'| 2327 | ''[[:d:Q4532468|Andria Eristavi]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q13235160|җитештерүче]]'' | | data-sort-value="1855" | 1855-03-09 | | data-sort-value="1932" | 1932-01-16 | |- | style='text-align:right'| 2328 | ''[[:d:Q4532585|Sergueï Ernst]]'' | | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q4164507|сәнгать тәнкыйтьчесе]]''<br/>''[[:d:Q1925963|рәссам-график]]'' | ''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]'' | data-sort-value="1894" | 1894 | [[Ярыслау губернасы|Ярыслау гөбернәсе]] | data-sort-value="1980" | 1980 | [[Париж]] |- | style='text-align:right'| 2329 | ''[[:d:Q4535384|Юстова, Елизавета Николаевна]]'' | | [[галим]] | | data-sort-value="1910" | 1910-10-29 | | data-sort-value="2008" | 2008-02-15 | |- | style='text-align:right'| 2330 | ''[[:d:Q4535392|Ilman Yusupov]]'' | | [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[шагыйрь]] | | data-sort-value="1951" | 1951-09-23 | ''[[:d:Q2554476|May District]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2331 | [[Рафаил Йосыпов]] | | [[галим]] | ''[[:d:Q3025301|Александр Фёдорович Можайский исемендәге Хәрби-космик академиясе]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]<br/>''[[:d:Q4407710|Питырбур информатика һәм автоматлаштыру институты]]''<br/>''[[:d:Q1628751|Санкт-Петербург дәүләт аэро-космос приборлары төзелеше университеты]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-07-17 | [[Казан]] | data-sort-value="2024" | 2024-11-07 | |- | style='text-align:right'| 2332 | ''[[:d:Q4535586|Serafim Yushkov]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | data-sort-value="1888" | 1888-04-04 | ''[[:d:Q18173130|Trofimovschina]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-08-14 | [[Малоярославец]] |- | style='text-align:right'| 2333 | ''[[:d:Q4535587|Юшков, Фёдор Осипович]]'' | | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | | data-sort-value="1819" | 1819 | | data-sort-value="1876" | 1876-11-28 | |- | style='text-align:right'| 2334 | ''[[:d:Q4536079|Yakov Yavchunovskiy]]'' | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q10379007|театр белгече]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]] | data-sort-value="1922" | 1922-01-10 | [[Сумы]] | data-sort-value="1988" | 1988 | [[Сарытау]] |- | style='text-align:right'| 2335 | ''[[:d:Q4536742|Anatoly Yakobson]]'' | | ''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q4201410|РФА археология институты]]'' | data-sort-value="1906" | 1906-08-22 | [[Луга]] | data-sort-value="1984" | 1984-08-03 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2336 | ''[[:d:Q4536875|Vladimir Yakovlev]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]'' | data-sort-value="1840" | 1840 | [[Одесса]] | data-sort-value="1896" | 1896-04-10 | [[Одесса]] |- | style='text-align:right'| 2337 | ''[[:d:Q4537113|Lev Petrovich Yakubinski]]'' | | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1892" | 1892-08-01<br/>1892-07-20 | [[Киев]] | data-sort-value="1945" | 1945-08-23 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2338 | ''[[:d:Q4537140|Vladimir Yakubovich]]'' | | [[математик]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1926" | 1926-10-21 | [[Новосибирск]] | data-sort-value="2012" | 2012-08-17 | [[Гдов районы]] |- | style='text-align:right'| 2339 | ''[[:d:Q4538192|Tatyana Yanovskaya]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4483622|Питырбур дәүләт университетының физика факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1932" | 1932-08-11 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2019" | 2019-12-22 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2340 | ''[[:d:Q4538937|Vladimir Yaroslavtsev]]'' | | | | data-sort-value="1952" | 1952-03-20 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2341 | ''[[:d:Q4555909|Aleksandr Ivanovitsj Doesjetsjkin]]'' | | [[галим]] | | data-sort-value="1874" | 1874-08-01 | ''[[:d:Q4335347|Opechensky Ryadok]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-04-08 | [[Киев]] |- | style='text-align:right'| 2342 | ''[[:d:Q4679442|Adam Mahrburg]]'' | | [[фәлсәфәче]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | | data-sort-value="1855" | 1855-08-06 | [[Чыки]] | data-sort-value="1913" | 1913-11-13 | [[Варшава]] |- | style='text-align:right'| 2343 | ''[[:d:Q4712417|Albinas Januška]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | | data-sort-value="1960" | 1960-06-02 | ''[[:d:Q5620465|Sarapiniškės]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2344 | ''[[:d:Q4715028|Aleksandr Stackelberg]]'' | | ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]'' | data-sort-value="1897" | 1897-01-22 | [[Санкт-Петербург]]<br/>''[[:d:Q591896|Билопиллә]]'' | data-sort-value="1975" | 1975-11-23 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2345 | ''[[:d:Q4715798|Aleksey Ivanov]]'' | | ''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q15255771|синолог]]'' | ''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]'' | data-sort-value="1878" | 1878-03-16 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1937" | 1937-10-08 | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] |- | style='text-align:right'| 2346 | ''[[:d:Q4718757|Alexander Dragunov]]'' | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q15255771|синолог]]''<br/>''[[:d:Q1864603|Тибет белгече]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''<br/>''[[:d:Q1935120|Хәрби-сәяси академия]]''<br/>''[[:d:Q4258140|Ленинград көнчыгыш университеты]]'' | data-sort-value="1900" | 1900-03-05 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1955" | 1955-02-21 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2347 | ''[[:d:Q4720099|Alexander Skopin]]'' | | [[математик]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]'' | data-sort-value="1927" | 1927-10-22 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2003" | 2003-09-15 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2348 | ''[[:d:Q4752236|Anatoly Zhigljavsky]]'' | | ''[[:d:Q2732142|статистик]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q1035745|Кардифф университеты]]'' | data-sort-value="1953" | 1953 | | | |- | style='text-align:right'| 2349 | ''[[:d:Q4756092|Andrejs Pildegovičs]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | | data-sort-value="1971" | 1971-08-11 | [[Владивосток]] | | |- | style='text-align:right'| 2350 | ''[[:d:Q4828436|Avetis Nazarbekian]]'' | | ''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | ''[[:d:Q16371274|Armenia]]''<br/>''[[:d:Q4140822|Hunchak]]''<br/>''[[:d:Q110087217|Kaghapar]]''<br/>''[[:d:Q61105313|Abdag]]''<br/>''[[:d:Q21703752|Veradznoutiun]]'' | data-sort-value="1866" | 1866-07-12 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | data-sort-value="1939" | 1939-09-23 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2351 | ''[[:d:Q5016087|Irina Petrushova]]'' | | [[Jurnalist|журналист]] | | data-sort-value="1965" | 1965-12-08 | [[Түбән Новгород]] | | |- | style='text-align:right'| 2352 | ''[[:d:Q5052514|Catherine A. Fitzpatrick]]'' | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]'' | | data-sort-value="1956" | 1956 | ''[[:d:Q173933|Ravenglass]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2353 | ''[[:d:Q5061351|Johannes Käis]]'' | | ''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>[[укытучы]] | | data-sort-value="1885" | 1885-12-26 | [[Росма]] | data-sort-value="1950" | 1950-06-29 | [[Тромси]] |- | style='text-align:right'| 2354 | ''[[:d:Q5092607|Elisaveta Dmitrieva]]'' | | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]] | | data-sort-value="1887" | 1887-03-31<br/>1887-04-12 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1928" | 1928-12-05 | [[Ташкент]] |- | style='text-align:right'| 2355 | ''[[:d:Q5163692|Constantin Alajalov]]'' | | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | | data-sort-value="1900" | 1900-11-18 | ''[[:d:Q1347765|Nakhichevan-on-Don]]'' | data-sort-value="1987" | 1987-10-23 | [[Нью-Йорк]] |- | style='text-align:right'| 2356 | ''[[:d:Q5234499|David Günzburg]]'' | 1877 | ''[[:d:Q4988856|Hebraist]]'' | | data-sort-value="1857" | 1857-07-05 | [[Каманича]] | data-sort-value="1910" | 1910-12-22 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2357 | ''[[:d:Q5240933|Povilas Višinskis]]'' | | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="1875" | 1875-06-28 | ''[[:d:Q16474667|Ušnėnai]]'' | data-sort-value="1906" | 1906-04-23 | [[Берлин]] |- | style='text-align:right'| 2358 | ''[[:d:Q5277134|Dima Grigoriev]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]'' | ''[[:d:Q739627|Пенсилвания штаты университеты]]''<br/>''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''<br/>''[[:d:Q280413|Милли фәнни тикшеренүләр үзәге]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-05-10 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2359 | [[Җумарт Оторбаев]] | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1955" | 1955-08-18 | [[Бишкәк]] | | |- | style='text-align:right'| 2360 | ''[[:d:Q5441115|Fedor Nazarov]]'' | | [[математик]] | ''[[:d:Q270222|Мичиган штаты үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q838330|Мәдисендәге Висконсин университеты]]''<br/>''[[:d:Q1473615|Kent State University]]'' | data-sort-value="1967" | 1967 | | | |- | style='text-align:right'| 2361 | ''[[:d:Q5515590|Gabriel Czechowicz]]'' | | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q7614320|finance minister]]'' | | data-sort-value="1876" | 1876 | ''[[:d:Q6536389|Staroje Zaponnie]]'' | data-sort-value="1938" | 1938 | [[Варшава]] |- | style='text-align:right'| 2362 | ''[[:d:Q5543724|George Rapall Noyes]]'' | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | ''[[:d:Q168756|Берклидәге Калифорния университеты]]'' | data-sort-value="1873" | 1873-04-02 | [[Кембриҗ (АКШ)|Кембриҗ]] | data-sort-value="1952" | 1952-05-05 | |- | style='text-align:right'| 2363 | ''[[:d:Q5689553|Aleksandr Sénnikov]]'' | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q2083925|ботаника коллекционеры]]'' | ''[[:d:Q28695|Хельсинки университеты]]'' | data-sort-value="1972" | 1972 | | | |- | style='text-align:right'| 2364 | ''[[:d:Q5732387|Boris Vassili'evich Skvortsov]]'' | 1917 | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q2083925|ботаника коллекционеры]]''<br/>''[[:d:Q19507792|scientific illustrator]]'' | | data-sort-value="1896" | 1896-01-27 | [[Варшава]] | data-sort-value="1980" | 1980-06-25<br/>1980 | [[Сан-Паулу]] |- | style='text-align:right'| 2365 | ''[[:d:Q5765637|Povilas Žadeikis]]'' | | ''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | | data-sort-value="1887" | 1887-03-14<br/>1887-03-26 | ''[[:d:Q2222616|Телшәй]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-05-11 | [[Вашингтон (башкала)|Вашингтон]] |- | style='text-align:right'| 2366 | ''[[:d:Q6095618|Юстин Фрациман]]'' | | [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q674426|куратор]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1870" | 1870-06-01 | [[Кухурештий де Жос (Флорешти)]] | data-sort-value="1927" | 1927-09-23 | [[Кухурештий де Жос (Флорешти)]] |- | style='text-align:right'| 2367 | ''[[:d:Q6098529|Ivaylo Brusovski]]'' | | ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]'' | | data-sort-value="1968" | 1968-09-09 | | | |- | style='text-align:right'| 2368 | ''[[:d:Q6148128|Jamo bey Hajinski]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1888" | 1888-06-14 | [[Куба (шәһәр)|Куба]] | data-sort-value="1942" | 1942 | ''[[:d:Q4130477|Vyatlag]]'' |- | style='text-align:right'| 2369 | ''[[:d:Q6170570|Yuri Tsinzerling]]'' | 1920 | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''<br/>''[[:d:Q2466783|"Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты" федераль тикшеренү үзәге]]'' | data-sort-value="1894" | 1894-10-23 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1939" | 1939-11 | [[ГУЛАГ]] |- | style='text-align:right'| 2370 | ''[[:d:Q6177465|Jenia Lubich]]'' | | [[җырчы]] | | data-sort-value="1984" | 1984-03-20 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2371 | [[Юргис Карнавичюс]] | | [[композитор]] | ''[[:d:Q1787936|Lithuanian Academy of Music and Theatre]]'' | data-sort-value="1884" | 1884-04-23 | [[Каунас]] | data-sort-value="1941" | 1941-12-22 | [[Каунас]] |- | style='text-align:right'| 2372 | ''[[:d:Q6370742|Nikolai Obolensky]]'' | | | | data-sort-value="1872" | 1872-12-11 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1934" | 1934-02-12 | [[Бельгия]] |- | style='text-align:right'| 2373 | ''[[:d:Q6377767|Dmitrij Andreevič Lizogub]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1849" | 1849-08-10 | ''[[:d:Q498872|Sedniv]]'' | data-sort-value="1879" | 1879-08-22 | [[Одесса]] |- | style='text-align:right'| 2374 | ''[[:d:Q6415267|Kirill Seleznev]]'' | | [[эшкуар]]<br/>[[менеджер]] | | data-sort-value="1974" | 1974-04-23 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2375 | ''[[:d:Q6440743|Ksenia Kepping]]'' | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | ''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-02-07 | [[Täncin|Тиәнҗин]] | data-sort-value="2002" | 2002-12-13 | |- | style='text-align:right'| 2376 | ''[[:d:Q6482682|Gennadiĭ Afanas'evich T͡Sykhun]]'' | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q13028089|Yakub Kolas Institute of Linguistics]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-10-30 | [[Кунцавшчына (Гродзенский районы)|Кунцавшчына]] | data-sort-value="2024" | 2024-10-18 | [[Минск]] |- | style='text-align:right'| 2377 | ''[[:d:Q6489614|E. A. Kreĭnovich]]'' | 1926 | ''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]'' | | data-sort-value="1906" | 1906-04-12 | [[Невель]] | data-sort-value="1985" | 1985-03-20 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2378 | ''[[:d:Q6534770|Lev Rukhin]]'' | | ''[[:d:Q520549|геолог]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1912" | 1912-10-16 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1959" | 1959-09-08 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2379 | ''[[:d:Q6539326|Li Zhijian]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q16955|Цинхуа университеты]]''<br/>''[[:d:Q16947|Туңҗи үнивирситите]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-05-01 | ''[[:d:Q16967|Чжэцзян провинциясе]]'' | data-sort-value="2011" | 2011-05-02 | |- | style='text-align:right'| 2380 | ''[[:d:Q6543768|Feliks Zienkowicz]]'' | 1861 | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | | data-sort-value="1842" | 1842-11-02 | [[Мокрае (Пружанский районы)|Мокрае]] | data-sort-value="1910" | 1910-04-07 | [[Варшава]] |- | style='text-align:right'| 2381 | ''[[:d:Q6660972|Lyubov Rebane]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q6973622|National Institute of Chemical Physics and Biophysics]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-09-06 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1991" | 1991-06-13 | |- | style='text-align:right'| 2382 | ''[[:d:Q6710550|Lyudmila Ter-Petrosyan]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1947" | 1947-12-20 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2383 | ''[[:d:Q6830566|Michael Gelfond]]'' | | ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q1423756|Texas Tech University]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-11-07 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2384 | ''[[:d:Q6843634|Mieczysław Witold Gutkowski]]'' | | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>[[адвокат]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[хокук белгече]] | ''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]'' | data-sort-value="1893" | 1893-07-09 | [[Шумлин]] | data-sort-value="1943" | 1943-09-17 | [[Vilnius|Вилнүс]] |- | style='text-align:right'| 2385 | ''[[:d:Q6845046|Mihai Cotorobai]]'' | 1973 | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q169180|ombudsman]]'' | ''[[:d:Q1097810|Молдова дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q20262311|Academy of Public Administration of Moldova]]''<br/>''[[:d:Q19709686|Free International University from Moldova ULIM]]''<br/>''[[:d:Q4231512|Constitutional Court of Moldova]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-03-25 | [[Пухой (Яловени)]] | data-sort-value="2021" | 2021-01-06 | |- | style='text-align:right'| 2386 | ''[[:d:Q61873318|Mike Kuznetsov]]'' | 1981-02-28<br/>1985-04-30 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q309988|Карлсруэ технология университеты]]''<br/>''[[:d:Q1794356|"Курчатов институты" илкүләм тикшеренү үзәге]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2387 | ''[[:d:Q61925713|Alina Zalounina Falborg]]'' | 1997-06-01 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q601956|Aalborg University]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2388 | ''[[:d:Q61944230|Hieronim Jawłowski]]'' | | ''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | | data-sort-value="1887" | 1887 | [[Каунас]] | data-sort-value="1977" | 1977-05-14 | |- | style='text-align:right'| 2389 | ''[[:d:Q61959894|Elena Bertseva]]'' | 2000-07-06 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q262760|Лозанна федераль политехника мәктәбе]]'' | data-sort-value="1976" | 1976 | | | |- | style='text-align:right'| 2390 | ''[[:d:Q61976296|Lev Kuznetsov]]'' | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q15839134|эколог]]'' | ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-12-19 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2015" | 2015-06-07 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2391 | ''[[:d:Q62024536|Edward Sabik]]'' | 1956 | ''[[:d:Q392651|махсус агент]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | ''[[:d:Q1647770|Security Service of the Ministry of Internal Affairs in Poland]]''<br/>''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''<br/>''[[:d:Q651690|Польша фәннәр академиясе]]''<br/>''[[:d:Q11781497|Ministry of Interior of Poland (1954–1990)]]''<br/>''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-11-03 | ''[[:d:Q556344|Высока]]'' | data-sort-value="2019" | 2019-12-16 | |- | style='text-align:right'| 2392 | ''[[:d:Q62050237|Oleg Alekseevitsj Andreev]]'' | | ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]'' | | data-sort-value="1955" | 1955-08-05 | [[Мурманск]] | | |- | style='text-align:right'| 2393 | ''[[:d:Q62051499|Suren Abrahamyan]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | data-sort-value="1961" | 1961-02-25 | | | |- | style='text-align:right'| 2394 | ''[[:d:Q62051518|Alexander Bogdanov]]'' | 1972 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4397936|Россия табигать фәннәре академиясе]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2395 | ''[[:d:Q62057137|Ekaterina Kochmar]]'' | | ''[[:d:Q15976270|санак тел белемчесе]]''<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]'' | [[Kembric universitetı|Кембриҗ университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 2396 | ''[[:d:Q62067277|Alexey Golovnev]]'' | 2006-12-28 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q3087723|British University in Egypt]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q55044|Мүнхен университеты]]''<br/>''[[:d:Q16166593|Asia Pacific Center for Theoretical Physics]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2397 | ''[[:d:Q62068158|آلوارت بارخوداریان]]'' | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | ''[[:d:Q2604105|Vaskenian Theological Academy]]''<br/>''[[:d:Q20518196|Institute of Language of Armenia]]''<br/>''[[:d:Q21679131|Հայաստանի կառավարությանն առընթեր մարմիններ]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-06-14<br/>1952 | [[Ереван]] | | |- | style='text-align:right'| 2398 | ''[[:d:Q62201199|Vladimir Demyanov]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1938" | 1938-08-18 | [[Днипро]] | data-sort-value="2014" | 2014-04-18 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2399 | ''[[:d:Q62441900|Inese Tenberga]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1980" | 1980-04-02 | [[Юрмала]] | | |- | style='text-align:right'| 2400 | ''[[:d:Q62512644|Tania Remond]]'' | | [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | ''[[:d:Q3075445|Fondation Gabriel-Péri]]''<br/>''[[:d:Q3211455|La Pensée]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2401 | [[Лев Багал]] | 1925 | | | data-sort-value="1897" | 1897-12-24 | [[Белозерск]] | data-sort-value="1978" | 1978-02-21 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2402 | ''[[:d:Q62634661|Timur Nikitin]]'' | 2007-02-01<br/>2006-01-23<br/>2003-07-09 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q368643|University of Coimbra]]''<br/>[[Урал федераль университеты|Беренче Россия президенты Борис Николаевич Ельцин исемендәге Урал федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q28695|Хельсинки университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2403 | ''[[:d:Q62713325|Viktor Kelner]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]] | data-sort-value="1945" | 1945-02-23 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2021" | 2021-02-24 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2404 | ''[[:d:Q62713765|Yury Tavrovsky]]'' | | ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Россия халыклар дуслыгы университеты]] | data-sort-value="1949" | 1949-08-11 | [[Днипро]] | | |- | style='text-align:right'| 2405 | ''[[:d:Q62713954|Карлов, Иван Иванович]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q211043|Russian Museum]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-07-27 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2021" | 2021-11-17 | |- | style='text-align:right'| 2406 | ''[[:d:Q62713997|Абрам Каспэ]]'' | | [[язучы]] | | data-sort-value="1860" | 1860<br/>1861 | [[Чэрыкав|Черыкау]] | data-sort-value="1929" | 1929-06-02 | [[Нью-Йорк]] |- | style='text-align:right'| 2407 | ''[[:d:Q62714001|Lev Nikolaevich Seravin]]'' | 1953 | ''[[:d:Q39372574|protistologist]]''<br/>''[[:d:Q16831721|этолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1931" | 1931-09-23 | [[Вологда өлкәсе]] | data-sort-value="2010" | 2010-07-19 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2408 | ''[[:d:Q62714073|Докучаев, Яков Порфирьевич]]'' | 1947 | [[галим]] | ''[[:d:Q612137|Mayak]]''<br/>[[И. Н. Ульянов исемендәге Чуаш дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q958886|Павел Григорьевич Демидов исемендәге Ярославль дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1920" | 1920-11-25 | [[Пресновка (Җамбыл районы)]] | data-sort-value="2017" | 2017-11-18 | [[Ярославль]] |- | style='text-align:right'| 2409 | ''[[:d:Q62714376|Lev Samojlovič Utevskij]]'' | | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | | data-sort-value="1897" | 1897 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1960" | 1960 | |- | style='text-align:right'| 2410 | ''[[:d:Q62714449|Капустин, Николай Стратонович]]'' | | [[укытучы]] | ''[[:d:Q24930137|Мари дәүләт педагогия университеты]]''<br/>''[[:d:Q2324386|Көньяк федераль университетының Таганрог технология институты]]''<br/>''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4398496|Ростов дәүләт транспорт университеты]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-01-20 | ''[[:d:Q815245|Belaya Glina]]'' | data-sort-value="2016" | 2016-09-21 | [[Ростов-на-Дону]] |- | style='text-align:right'| 2411 | ''[[:d:Q62778317|Jan Zygmunt Wilczyński]]'' | | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | ''[[:d:Q189441|Ягелло университеты]]''<br/>''[[:d:Q1752712|Nicolaus Copernicus University in Toruń]]''<br/>''[[:d:Q975461|Lebanese University]]'' | data-sort-value="1891" | 1891-02-21 | ''[[:d:Q4185021|Zakrynychchya]]'' | data-sort-value="1970" | 1970-01-09 | [[Франция]] |- | style='text-align:right'| 2412 | ''[[:d:Q62857742|Wu Yuanmai]]'' | | [[язучы]] | | data-sort-value="1934" | 1934 | | data-sort-value="2023" | 2023-04-17 | |- | style='text-align:right'| 2413 | [[Лидия Виндт]] | | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | ''[[:d:Q2621070|Kirov Plant]]''<br/>[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]] | data-sort-value="1901" | 1901-01-29 | [[Псков]] | data-sort-value="1990" | 1990 | |- | style='text-align:right'| 2414 | [[Елена Бахмутова]] | 1924 | | | data-sort-value="1897" | 1897-06-05 | [[Кочневски (Белоярски шәһәр округы)|Кочневское]] | data-sort-value="1957" | 1957-02-17 | [[Казан]] |- | style='text-align:right'| 2415 | ''[[:d:Q63190369|Erika Yakubinskaya-Lemberg]]'' | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q106368265|linguistics teacher]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q4201561|РФА телбелем тикшеренүләре институты]]''<br/>''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''<br/>''[[:d:Q4258142|Institute for Philosophy, Literature and History in Leningrad]]'' | data-sort-value="1895" | 1895 | | data-sort-value="1961" | 1961 | |- | style='text-align:right'| 2416 | ''[[:d:Q63196700|Alexander Kukharenko]]'' | 1938 | ''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q4127500|A.P. Karpinsky Russian Geological Research Institute]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1914" | 1914-12-02 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1993" | 1993-02-28 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2417 | ''[[:d:Q63198355|Kristina Spektor]]'' | 2010-06 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q901751|European Synchrotron Radiation Facility]]''<br/>''[[:d:Q154804|Лейпциг үнивирситите]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2418 | ''[[:d:Q63198580|Pavel Bulgakov]]'' | 1951 | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]] | data-sort-value="1927" | 1927-07-07<br/>1927-07-06 | [[Ташкент]] | data-sort-value="1993" | 1993-10-28<br/>1993-10 | [[Ташкент]] |- | style='text-align:right'| 2419 | ''[[:d:Q63256236|Любоў Вячаславаўна Разумоўская]]'' | 1921 | ''[[:d:Q15976341|славист]]'' | ''[[:d:Q1981482|Россия фәннәр академиясе китапханәсе]]''<br/>''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''<br/>''[[:d:Q63256249|Інстытут кнігі АН СССР]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201725|РФА славәнбелем институты]]'' | data-sort-value="1897" | 1897 | ''[[:d:Q850714|Белск-Подләски]]'' | data-sort-value="1969" | 1969 | |- | style='text-align:right'| 2420 | [[Камил Бикәшев]] | 1968 | | | data-sort-value="1943" | 1943-08-26 | [[Горенка]] | | |- | style='text-align:right'| 2421 | ''[[:d:Q63434192|Natalia Bochkina]]'' | 1998-06-30 | ''[[:d:Q2732142|статистик]]'' | [[Edinburg universitetı|Эдинбург университеты]]<br/>''[[:d:Q189022|Лундын импирия көллияте]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2422 | ''[[:d:Q63617770|Elena V. Pravosudova]]'' | 1983 | ''[[:d:Q16063497|эволюционист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q1185955|University of Nevada, Reno]]''<br/>''[[:d:Q7511366|Sierra College]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2423 | ''[[:d:Q63736474|N.A. Belyakova]]'' | 1991 | ''[[:d:Q19798999|acarologist]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4127509|Бөтенсоюз үсемлекләрне саклау фәнни тикшеренү институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2424 | ''[[:d:Q63793109|Irina Mironenko]]'' | 1984-12-02<br/>1978-06-29 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 2425 | ''[[:d:Q63817514|Alexandra Smirnova]]'' | 1992-06-18<br/>1995-01-11 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q3747180|IRCCS Policlinico S. Matteo di Pavia]]''<br/>''[[:d:Q219317|Павия үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q4201793|И. П. Павлов ис. РФА Физиология институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2426 | ''[[:d:Q63828478|Larina I. Tatyana]]'' | | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q22976182|тележурналист]]''<br/>''[[:d:Q24702769|radio journalist]]''<br/>''[[:d:Q482980|автор]]'' | | data-sort-value="1963" | 1963-12-07 | ''[[:d:Q4413903|Selischi]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2427 | ''[[:d:Q63848764|Konstantin Slobodnyuk]]'' | 2012-06-01<br/>2006 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q24543|Pompeu Fabra University]]''<br/>''[[:d:Q2061633|Institute for Research in Biomedicine]]''<br/>''[[:d:Q21086309|Vall d'Hebron Research Institute]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2428 | ''[[:d:Q63860548|Vera Kalinina]]'' | 2013-06 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2429 | ''[[:d:Q63872020|Anton Alekseev]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q503473|Женева университеты]]'' | data-sort-value="1967" | 1967-08-09 | | | |- | style='text-align:right'| 2430 | ''[[:d:Q63872764|Viktor Sverdlov]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]'' | ''[[:d:Q689400|Вена техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q969850|Стоуни-Бруктагы Нью-Йорк штаты университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2431 | ''[[:d:Q63887069|Anastasiia Afanasenko]]'' | 2016-08-31 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q850730|Гронинген университеты]]''<br/>''[[:d:Q30291362|Gilead (Canada)]]''<br/>''[[:d:Q201492|Макгилл университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2432 | ''[[:d:Q63928609|Chen Tiemei]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]'' | ''[[:d:Q16952|Бейҗиң үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q1477368|Dalian University of Technology]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-06-30<br/>1935 | [[Şanxay|Шаңхай]] | data-sort-value="2018" | 2018-10-25<br/>2018 | [[Ханбалык|Пекин]] |- | style='text-align:right'| 2433 | ''[[:d:Q63981685|Nelly Pilipenko]]'' | 2017-06-25 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q51065|Petersburg Nuclear Physics Institute]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2434 | ''[[:d:Q64027170|Damir Zyamovich Arov]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q94469|Көньяк Украина милли мәгарифбелем үнивирситите]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-06-29 | [[Киев]] | | |- | style='text-align:right'| 2435 | ''[[:d:Q64240438|Margarita Bulatova]]'' | 2013-09-01 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q578326|Йювяскюля университеты]]''<br/>''[[:d:Q26612557|Institute for Bioengineering of Catalonia]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2436 | ''[[:d:Q64240453|Daniil M Ivanov]]'' | 2017-08-31 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4497732|Санкт-Петербург дәүләт университетының химия факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 2437 | ''[[:d:Q64301607|Sergey Makarychev-Mikhailov]]'' | 1999-06-20 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q217741|Пердью үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q540672|Auburn University]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2438 | ''[[:d:Q64417132|Нелюбов Дмитрий Николаевич]]'' | 1893 | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Россия фәннәр академиясе]]<br/>''[[:d:Q51882723|St. Petersburg Practical Institute of Technology]]'' | data-sort-value="1866" | 1866 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1926" | 1926 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2439 | ''[[:d:Q64429235|Ruben Babayants]]'' | 1916 | ''[[:d:Q651566|гигиенист]]'' | | data-sort-value="1889" | 1889 | ''[[:d:Q158903|Шуша]]'' | data-sort-value="1962" | 1962 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2440 | ''[[:d:Q64438534|Nikolai Arnold]]'' | | [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q3055126|энтомолог]]'' | | data-sort-value="1832" | 1832-03-19 | [[Юрьевец]] | data-sort-value="1899" | 1899-05-17 | [[Висбаден]] |- | style='text-align:right'| 2441 | ''[[:d:Q64453561|Zlata Sarafova]]'' | | | | data-sort-value="1879" | 1879 | [[Илинден (Благоевград өлкәсе)]] | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 2442 | [[Владимир Вагин]] | | | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | data-sort-value="1907" | 1907-12-04 | [[Акмәсҗит]] | data-sort-value="1984" | 1984-01-04 | [[Казан]] |- | style='text-align:right'| 2443 | ''[[:d:Q64655432|Olga Bogolyubova]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q426045|University of Malta]]''<br/>''[[:d:Q931865|Clarkson University]]''<br/>[[Yel universitetı|Йель университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q156598|Лейден университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2444 | ''[[:d:Q64683317|Youri I Pavlov]]'' | 2000-01-01 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q7895888|University of Nebraska Medical Center]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2445 | ''[[:d:Q64787496|Nikolai Alexander Amburger]]'' | | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | | data-sort-value="1873" | 1873-11-22 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1920" | 1920-04-14 | ''[[:d:Q27906714|Petrograd]]'' |- | style='text-align:right'| 2446 | ''[[:d:Q64787550|Karl Blessig]]'' | | [[язучы]] | | data-sort-value="1814" | 1814-11-18 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1881" | 1881-12-20 | ''[[:d:Q322365|Gamshurst]]'' |- | style='text-align:right'| 2447 | ''[[:d:Q64846095|Հարություն Հովհաննիսյան]]'' | | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | | data-sort-value="1822" | 1822 | [[Җүлфә]] | | |- | style='text-align:right'| 2448 | ''[[:d:Q64851115|Olga A Dravolina]]'' | 1994 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q1056886|Питырбур дәүләт медицина университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2449 | ''[[:d:Q64855764|Yulia Y. Tyurina]]'' | 1988 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q7896126|University of Pittsburgh Graduate School of Public Health]]''<br/>''[[:d:Q235034|Питтсбург университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2450 | ''[[:d:Q64951215|Dmitrii Pankin]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 2451 | ''[[:d:Q64951279|Anna Vasileva]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 2452 | ''[[:d:Q64955479|Maia Putintseva]]'' | 2018<br/>2016 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201628|РФА Нефтехимия синтезы институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2453 | ''[[:d:Q65016170|Sergey Kostyrko]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1983" | 1983 | ''[[:d:Q1002571|Nikel]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2454 | ''[[:d:Q65028784|Simon Khalatov]]'' | 1908 | ''[[:d:Q3368718|патолог]]''<br/>''[[:d:Q2055046|физиолог]]'' | ''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''<br/>''[[:d:Q1056886|Питырбур дәүләт медицина университеты]]''<br/>''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''<br/>''[[:d:Q16692656|Н. Н. Блохин исемендәге Россия илкүләм онкология медицина тикшеренү үзәге]]'' | data-sort-value="1884" | 1884-02-26 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1951" | 1951-05-17 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2455 | ''[[:d:Q65031656|Чунаєва Ангеліна Акіндинівна]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-07-30 | [[Одесса]] | data-sort-value="2014" | 2014-09-29 | [[Одесса]] |- | style='text-align:right'| 2456 | ''[[:d:Q65032076|Nina Morozhenko]]'' | 1950 | ''[[:d:Q11063|астроном]]'' | ''[[:d:Q1589563|Main Astronomical Observatory of the National Academy of Sciences of Ukraine]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-03-13 | ''[[:d:Q1255247|Blagodarnensky District]]'' | data-sort-value="2009" | 2009-07-10 | [[Киев]] |- | style='text-align:right'| 2457 | ''[[:d:Q65100322|Viktor Gushchin]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | | data-sort-value="1958" | 1958-05-22<br/>1958 | [[Елгава]] | | |- | style='text-align:right'| 2458 | ''[[:d:Q65124490|Sergey Maslov]]'' | | [[математик]] | | data-sort-value="1939" | 1939-06-10<br/>1939-07-10 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1982" | 1982-07-29 | [[Гагарин (Смоленск өлкәсе)|Гагарин]] |- | style='text-align:right'| 2459 | ''[[:d:Q65128394|Evgeny Tomikhin]]'' | | ''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | | data-sort-value="1966" | 1966-02-04 | [[Ленинград өлкәсе]] | | |- | style='text-align:right'| 2460 | ''[[:d:Q65133987|Granik Akopov]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q4366448|Самар дәүләт социаль-педагогика университеты]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-07-03 | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | | |- | style='text-align:right'| 2461 | ''[[:d:Q65146441|Viktor Fridrihovič Dizendorf]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1500610|җәмгыять лидеры]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | data-sort-value="1951" | 1951-04-28 | [[Киселёвск]] | data-sort-value="2025" | 2025-04-28 | |- | style='text-align:right'| 2462 | ''[[:d:Q65147854|Aleksej Alekseevič Grigorʹev]]'' | 1959 | ''[[:d:Q520549|геолог]]'' | ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-07-26 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2463 | ''[[:d:Q65148415|Aleksandr Mikhaĭlovich Plekhanov]]'' | | [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | data-sort-value="1931" | 1931 | ''[[:d:Q258072|Lyubinsky District]]'' | data-sort-value="2022" | 2022-01-13 | |- | style='text-align:right'| 2464 | ''[[:d:Q65154358|Виноградова, Елена Борисовна]]'' | | ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]'' | | data-sort-value="1933" | 1933-02-02 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2021" | 2021-12-29 | |- | style='text-align:right'| 2465 | ''[[:d:Q65154414|Evgeniy Mikhailovich Nesterov]]'' | 1975 | ''[[:d:Q520549|геолог]]'' | ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-11-01 | | | |- | style='text-align:right'| 2466 | ''[[:d:Q65160903|Juliusz Niemirycz]]'' | | [[хокук белгече]] | | data-sort-value="1822" | 1822 | [[Радостув (Свентокшиж воеводалыгы)]] | data-sort-value="1909" | 1909-06-05 | [[Варшава]] |- | style='text-align:right'| 2467 | ''[[:d:Q65176334|Sergey Chernov]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q1024181|Пушкин йорты]]''<br/>''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы һәм техника институты]]'' | data-sort-value="1887" | 1887-02-09 | [[Сарытау]] | data-sort-value="1941" | 1941-12-26 | [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]] |- | style='text-align:right'| 2468 | ''[[:d:Q65194754|Kim Galyamovich Valeev]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q2387454|Илкүләм авиация университеты]]''<br/>''[[:d:Q1482689|Киев милли икътисад университеты]]''<br/>''[[:d:Q57998699|Санкт-Петербург политехник институты]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-04-29 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2013" | 2013-07-05 | |- | style='text-align:right'| 2469 | ''[[:d:Q65202012|Elena Vsevolodovna Lobova]]'' | | ''[[:d:Q1734662|картограф]]'' | | data-sort-value="1902" | 1902-06-07 | [[Орёл]] | data-sort-value="2000" | 2000-03-16 | |- | style='text-align:right'| 2470 | ''[[:d:Q65211527|Сандровський Костянтин Костянтинович]]'' | 1952 | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q12074635|Киев милли университетының халыкара мөнәсәбәтләр институты]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-04-09 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2003" | 2003-04-09 | [[Киев]] |- | style='text-align:right'| 2471 | [[Госман Токымбәтев]] | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1500610|җәмгыять лидеры]]'' | | data-sort-value="1888" | 1888-02-08 | [[Бәгәрәктамак]] | data-sort-value="1950" | 1950 | No/unknown value |- | style='text-align:right'| 2472 | ''[[:d:Q65334191|Fanil Baishev]]'' | | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | [[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]] | data-sort-value="1956" | 1956-01-15 | [[Монас]] | data-sort-value="1993" | 1993-01-06 | [[Уфа]] |- | style='text-align:right'| 2473 | ''[[:d:Q65935031|Valery G. Romanovski]]'' | | [[математик]]<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | data-sort-value="1961" | 1961-04-17 | | | |- | style='text-align:right'| 2474 | ''[[:d:Q65965960|Oleg Izhboldin]]'' | | [[математик]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1963" | 1963 | | data-sort-value="2000" | 2000 | |- | style='text-align:right'| 2475 | ''[[:d:Q65969264|Emanuel Tiesenhausen]]'' | | ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | | data-sort-value="1881" | 1881-09-28 | ''[[:d:Q1010985|Акболак]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-12-20 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2476 | ''[[:d:Q66115197|Nikola Sarafov]]'' | | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>[[инженер]] | | data-sort-value="1882" | 1882 | [[Илинден (Благоевград өлкәсе)]] | data-sort-value="1970" | 1970 | [[Sofiä|София]] |- | style='text-align:right'| 2477 | ''[[:d:Q66132331|Еділ Құламқадырұлы Мамытбеков]]'' | | ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | ''[[:d:Q427677|Казакъстан милли университеты]]'' | data-sort-value="1964" | 1964-10-26 | [[Тараз]] | | |- | style='text-align:right'| 2478 | ''[[:d:Q66493914|Georgi Stoykov]]'' | | | | data-sort-value="1860" | 1860 | [[Гайтаниново]] | data-sort-value="1935" | 1935 | ''[[:d:Q459|Филибә]]'' |- | style='text-align:right'| 2479 | ''[[:d:Q66678240|Ніна Мікалаеўна Хмялёва]]'' | 1955 | ''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | | data-sort-value="1932" | 1932-02-28 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2000" | 2000-04-30 | |- | style='text-align:right'| 2480 | ''[[:d:Q66684617|Zahari Zlatev]]'' | 1969-04-02 | [[язучы]]<br/>[[математик]] | ''[[:d:Q6972481|National Environmental Research Institute of Denmark]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-08-15 | [[Добрич]] | | |- | style='text-align:right'| 2481 | ''[[:d:Q67004471|Marat Arakelian]]'' | 1955 | ''[[:d:Q752129|астрофизик]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]'' | ''[[:d:Q1018734|Виктор Амбарцумян исемендәге Бюракан астрофизик обсерваториясе]]''<br/>''[[:d:Q1474624|Ереван дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q1977379|Әрмән педагогика институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1929" | 1929-01-15 | ''[[:d:Q319735|Goris]]'' | data-sort-value="1983" | 1983-01-20 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2482 | ''[[:d:Q67145777|Fjodor Issajewitsch Zederbaum]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1883" | 1883-12-25 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1937" | 1937-08-26 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2483 | ''[[:d:Q67271280|Maria Garnovskaya]]'' | 1979-06-01 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q6806451|Medical University of South Carolina]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2484 | ''[[:d:Q67362420|Sergei Evdokimov]]'' | | [[математик]] | | data-sort-value="1950" | 1950-12-12 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2016" | 2016-09-10 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2485 | ''[[:d:Q67363191|Marion Krause]]'' | | ''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | ''[[:d:Q156725|Һамбург университеты]]'' | data-sort-value="1962" | 1962 | | | |- | style='text-align:right'| 2486 | ''[[:d:Q6849520|Mikhail Burla]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | data-sort-value="1957" | 1957-11-22 | ''[[:d:Q4517607|Chudei]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2487 | ''[[:d:Q6970919|Yosef Pa'amoni]]'' | | ''[[:d:Q15816836|бактериолог]]'' | ''[[:d:Q2909707|Leumit Health Fund]]'' | data-sort-value="1902" | 1902-07-20 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1966" | 1966-01-01 | [[Tel-Äviv|Тел-Әвив]] |- | style='text-align:right'| 2488 | ''[[:d:Q6981236|Naum Idelson]]'' | | ''[[:d:Q11063|астроном]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q845924|Пулково обсерваториясе]]'' | data-sort-value="1885" | 1885-03-01 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1951" | 1951-07-14 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2489 | ''[[:d:Q7035781|Nikolai Durov]]'' | 2005 | [[математик]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q16390131|cryptologist]]'' | ''[[:d:Q32049814|Telegram FZ-LLC]]''<br/>''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]'' | data-sort-value="1980" | 1980-11-21 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2490 | ''[[:d:Q7150958|Paul Gore]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q516463|һиральдис]]'' | | data-sort-value="1875" | 1875-07-27 | [[Кишинёв]] | data-sort-value="1927" | 1927-12-08 | [[Кишинёв]] |- | style='text-align:right'| 2491 | ''[[:d:Q7155152|Paulius Galaunė]]'' | | ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q674426|куратор]]''<br/>''[[:d:Q4164507|сәнгать тәнкыйтьчесе]]''<br/>''[[:d:Q3391743|сынлы сәнгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1925963|рәссам-график]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q10333969|музейчылык белгече]]'' | ''[[:d:Q1790447|National Museum of Lithuania]]''<br/>''[[:d:Q4381425|M. K. Čiurlionis National Art Museum]]''<br/>''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]''<br/>''[[:d:Q1756541|Vytautas Magnus University]]'' | data-sort-value="1890" | 1890-01-25 | ''[[:d:Q15055742|Pagelažiai]]''<br/>''[[:d:Q213127|Укмерге]]'' | data-sort-value="1988" | 1988-10-18 | [[Каунас]] |- | style='text-align:right'| 2492 | ''[[:d:Q7155758|Pavel Senko]]'' | | ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]'' | | data-sort-value="1916" | 1916-10-04 | [[Симәй]] | data-sort-value="2000" | 2000-03-02 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2493 | ''[[:d:Q7155917|Pavle Ingorokva]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | | data-sort-value="1893" | 1893-11-01 | ''[[:d:Q185345|Poti]]'' | data-sort-value="1983" | 1983-11-20 | [[Tbilisi|Тбилиси]] |- | style='text-align:right'| 2494 | ''[[:d:Q7173063|Peter Burian]]'' | | ''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | | data-sort-value="1959" | 1959-03-21 | ''[[:d:Q754773|Һлоһоветс]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2495 | ''[[:d:Q7380994|Ruslan Gasymov]]'' | | ''[[:d:Q6665249|дзюдочы]]'' | | data-sort-value="1979" | 1979-11-08 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2496 | ''[[:d:Q7408438|Samad Seyidov]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1964" | 1964-01-18 | [[Бакы]] | | |- | style='text-align:right'| 2497 | ''[[:d:Q7408572|Samand Siabandov]]'' | | [[офицер]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="1909" | 1909-11-20 | [[Карс өлкәсе]] | data-sort-value="1989" | 1989-11-14 | [[Ереван]] |- | style='text-align:right'| 2498 | ''[[:d:Q7416882|Sandro Tsirekidze]]'' | | [[шагыйрь]] | | data-sort-value="1894" | 1894-12-12 | ''[[:d:Q172415|Кутаиси]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-06-15 | |- | style='text-align:right'| 2499 | ''[[:d:Q7449866|Semyon Abamelek-Lazarev]]'' | 1881 | ''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''<br/>''[[:d:Q6606110|сәнәгатьче]]''<br/>''[[:d:Q16258947|beamter]]'' | ''[[:d:Q4294463|Ministry of National Education]]''<br/>''[[:d:Q4144712|Department of Mining]]'' | data-sort-value="1857" | 1857-11-12 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1916" | 1916-09-19 | [[Кисловодск]] |- | style='text-align:right'| 2500 | ''[[:d:Q7453844|Sergei Ushakov]]'' | | | | data-sort-value="1952" | 1952-06-23 | | | |- | style='text-align:right'| 2501 | ''[[:d:Q7453973|Sergey Fomin]]'' | 1979 | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Мичиган университеты]]<br/>''[[:d:Q49108|Массачусетс технология институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]] | data-sort-value="1958" | 1958-02-16 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2502 | ''[[:d:Q7512261|Nikolay Antonov]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1859" | 1859-09-17 | [[Харьков]] | data-sort-value="1938" | 1938-05-12 | [[Панчево]] |- | style='text-align:right'| 2503 | [[Семён Каухчишвили]] | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q18916625|иллинис]]''<br/>''[[:d:Q26132815|византолог]]'' | ''[[:d:Q37008|Тбилиси дәүләт унивирситеты]]'' | data-sort-value="1895" | 1895-10-01 | ''[[:d:Q172415|Кутаиси]]'' | data-sort-value="1981" | 1981-05-11 | [[Tbilisi|Тбилиси]] |- | style='text-align:right'| 2504 | ''[[:d:Q7720945|Liuda Purėnienė]]'' | | [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[адвокат]] | | data-sort-value="1884" | 1884-10-25 | ''[[:d:Q1693963|Рокишкис]]'' | data-sort-value="1972" | 1972-11-17 | [[Каунас]] |- | style='text-align:right'| 2505 | ''[[:d:Q7801789|Tiina Intelmann]]'' | | ''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | | data-sort-value="1963" | 1963-08-25 | [[Таллинн]] | | |- | style='text-align:right'| 2506 | ''[[:d:Q7916593|Vasile Bârcă]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1884" | 1884-01-02 | [[Игныцей (Резина)]] | data-sort-value="1949" | 1949-05-14 | [[Бухарест|Бүкрәш]] |- | style='text-align:right'| 2507 | ''[[:d:Q7916642|Vasile Stroescu]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q16533|хөкемче]]''<br/>''[[:d:Q12362622|philanthropist]]''<br/>''[[:d:Q131512|фермер]]'' | | data-sort-value="1845" | 1845-11-11 | [[Тринка (Единец)]] | data-sort-value="1926" | 1926-04-15<br/>1926-04-14 | [[Бухарест|Бүкрәш]] |- | style='text-align:right'| 2508 | ''[[:d:Q7929895|Viktoras Biržiška]]'' | | [[математик]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q15253558|активист]]'' | ''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]''<br/>''[[:d:Q1756541|Vytautas Magnus University]]'' | data-sort-value="1886" | 1886-02-23 | ''[[:d:Q379669|Векшнәй]]'' | data-sort-value="1964" | 1964-01-27 | [[Чикаго]] |- | style='text-align:right'| 2509 | ''[[:d:Q7938222|Vladik Kreinovich]]'' | | ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q2093110|University of Texas at El Paso]]'' | data-sort-value="1952" | 1952 | | | |- | style='text-align:right'| 2510 | ''[[:d:Q7938456|Vladimir Lifschitz]]'' | | ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q14565331|мантыйкчы]]''<br/>[[математик]] | ''[[:d:Q49213|Остиндагы Техас университеты]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-05-30 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 2511 | ''[[:d:Q8023717|Wincenty Zakrzewski]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | ''[[:d:Q189441|Ягелло университеты]]'' | data-sort-value="1844" | 1844-07-11<br/>1844 | [[Стшемешно]] | data-sort-value="1918" | 1918-04-12 | [[Краков]] |- | style='text-align:right'| 2512 | ''[[:d:Q8041239|Władysław Natanson]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q189441|Ягелло университеты]]'' | data-sort-value="1864" | 1864-06-18 | [[Варшава]] | data-sort-value="1937" | 1937-02-26 | [[Краков]] |- | style='text-align:right'| 2513 | ''[[:d:Q8041327|Włodzimierz Brus]]'' | | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''<br/>''[[:d:Q1394594|SGH Warsaw School of Economics]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-08-23 | [[Плоцк|Плотск]] | data-sort-value="2007" | 2007-08-31 | [[Оксфорд]] |- | style='text-align:right'| 2514 | ''[[:d:Q8053266|Yevgeny Korotkevich]]'' | | ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]'' | | data-sort-value="1918" | 1918 | [[Рэчыца (авыл)|Речытса]] | data-sort-value="1994" | 1994-02-01 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2515 | ''[[:d:Q8061464|Yuri A. Barbanel]]'' | | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | ''[[:d:Q6608367|Indiana University]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-04-08 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2003" | 2003-02-05 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2516 | ''[[:d:Q8331143|Feng Hongda]]'' | | ''[[:d:Q10669499|naval officer]]'' | | data-sort-value="1930" | 1930 | | data-sort-value="1993" | 1993 | |- | style='text-align:right'| 2517 | ''[[:d:Q8860612|Marian Borzęcki]]'' | | [[адвокат]] | | data-sort-value="1889" | 1889-09-07<br/>1889-09-08 | [[Сувалки]] | data-sort-value="1940" | 1940-06-03 | ''[[:d:Q160139|Mauthausen concentration camp]]'' |- | style='text-align:right'| 2518 | ''[[:d:Q8861896|Jan Tadeusz Rogoziński]]'' | | [[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]] | | data-sort-value="1825" | 1825-12-30 | [[Варшава]] | data-sort-value="1883" | 1883-09-22 | [[Варшава]] |- | style='text-align:right'| 2519 | ''[[:d:Q8864657|Antoni Rogalewicz]]'' | | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | | data-sort-value="1822" | 1822 | | data-sort-value="1886" | 1886-04-24 | [[Варшава]] |- | style='text-align:right'| 2520 | ''[[:d:Q8865632|Władysław Umiński]]'' | | ''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="1865" | 1865-11-10 | ''[[:d:Q986966|Пшедеч]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-12-31 | [[Варшава]] |- | style='text-align:right'| 2521 | ''[[:d:Q8930716|曹镛]]'' | | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | | data-sort-value="1941" | 1941 | | | |- | style='text-align:right'| 2522 | ''[[:d:Q8933212|Hanfu Chen]]'' | | [[галим]] | | data-sort-value="1937" | 1937 | | | |- | style='text-align:right'| 2523 | ''[[:d:Q9083858|Zhang Baichun]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q15899144|China University of Petroleum]]''<br/>''[[:d:Q1604022|Пекин педагогия университеты]]'' | data-sort-value="1965" | 1965 | | | |- | style='text-align:right'| 2524 | ''[[:d:Q9141013|Adolf Grajewski]]'' | | [[адвокат]] | | data-sort-value="1887" | 1887 | | data-sort-value="1967" | 1967-10-01 | ''[[:d:Q1025330|Орнета]]'' |- | style='text-align:right'| 2525 | ''[[:d:Q9145601|Aleksander Kossowski]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1743122|чиркәү тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q635734|архивист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q175529|Лүблин катулик үнивирситите]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]] | data-sort-value="1886" | 1886-01-30<br/>1886-01-18 | [[Арзамас районы]] | data-sort-value="1965" | 1965-06-24<br/>1965-06-29 | [[Люблин|Лүблин]] |- | style='text-align:right'| 2526 | [[Алексей Кулябко]] | | ''[[:d:Q2055046|физиолог]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''<br/>[[Mäskäw däwlät universitetı|Мәскәү дәүләт университеты]] | data-sort-value="1866" | 1866-03-15 | [[Омск]] | data-sort-value="1930" | 1930-08-06 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2527 | ''[[:d:Q9148090|Alichan Kantemir]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | | data-sort-value="1886" | 1886-05-09 | ''[[:d:Q20624384|Faldon]]'' | data-sort-value="1963" | 1963-04-16 | [[Мүнхен]] |- | style='text-align:right'| 2528 | ''[[:d:Q9176912|Bolesław Michał Rusiecki]]'' | | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | | data-sort-value="1824" | 1824-11-23 | [[Рим]] | data-sort-value="1913" | 1913-01-31 | [[Vilnius|Вилнүс]] |- | style='text-align:right'| 2529 | ''[[:d:Q9179655|Bronisław Bouffałł]]'' | | ''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1867" | 1867-10-30 | [[Юравичы (Гродзенский районы)|Юравичы]] | data-sort-value="1949" | 1949-02-08 | [[Гданьск]] |- | style='text-align:right'| 2530 | ''[[:d:Q9218433|Li Fanghua]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | | data-sort-value="1932" | 1932-01-06 | ''[[:d:Q1054923|Британ Һоңкоңы]]'' | data-sort-value="2020" | 2020-01-24 | [[Ханбалык|Пекин]] |- | style='text-align:right'| 2531 | ''[[:d:Q9220487|Maksas Soloveičikas]]'' | | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q19829990|библеист]]''<br/>''[[:d:Q15253558|активист]]''<br/>''[[:d:Q5121550|иудаика галиме]]'' | | data-sort-value="1883" | 1883-11-19<br/>1883-10-15 | [[Каунас]] | data-sort-value="1957" | 1957-03-09 | [[Иерусалим|Котдус]] |- | style='text-align:right'| 2532 | ''[[:d:Q9255776|Eugen Büchner]]'' | | ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q16831394|териолог]]''<br/>''[[:d:Q1225716|орнитолог]]''<br/>''[[:d:Q10333969|музейчылык белгече]]'' | ''[[:d:Q2025062|Zoological Museum of the Zoological Institute of the Russian Academy of Sciences]]'' | data-sort-value="1861" | 1861-03-20 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1913" | 1913 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2533 | ''[[:d:Q9310518|Rimantas Kočiūnas]]'' | | ''[[:d:Q212980|психолог]]'' | ''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]'' | data-sort-value="1953" | 1953 | [[Литва]] | | |- | style='text-align:right'| 2534 | ''[[:d:Q9313737|Wang Qi]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q16955|Цинхуа университеты]]'' | data-sort-value="1963" | 1963-05 | | | |- | style='text-align:right'| 2535 | ''[[:d:Q9327998|Zhai Zhonghe]]'' | | ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q15839136|цитолог]]'' | | data-sort-value="1930" | 1930-08-18 | | data-sort-value="2023" | 2023-02-10 | [[Ханбалык|Пекин]] |- | style='text-align:right'| 2536 | ''[[:d:Q9342262|Stanisław Kochman]]'' | | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q1758009|Гданьск университеты]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-06-07 | ''[[:d:Q4309533|Myslivka]]'' | data-sort-value="2010" | 2010-04-03 | [[Ополе]] |- | style='text-align:right'| 2537 | ''[[:d:Q9345353|Stefan Srebrny]]'' | | ''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | ''[[:d:Q1752712|Nicolaus Copernicus University in Toruń]]'' | data-sort-value="1890" | 1890-01-14 | [[Варшава]] | data-sort-value="1962" | 1962-10-12 | [[Торунь]] |- | style='text-align:right'| 2538 | ''[[:d:Q9355837|Tatiana Rutkowska]]'' | 1949 | ''[[:d:Q18524037|һинд телләре белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]'' | data-sort-value="1926" | 1926 | | data-sort-value="2002" | 2002 | |- | style='text-align:right'| 2539 | ''[[:d:Q9359152|Czesław Andrycz]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1878" | 1878-09-19 | [[Люблин губернасы|Лүблин гөбернәсе]] | data-sort-value="1943" | 1943-07-16 | [[Варшава]] |- | style='text-align:right'| 2540 | ''[[:d:Q9368786|Vincas Čepinskis]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | data-sort-value="1871" | 1871-05-03 | ''[[:d:Q16449250|Dargaičiai]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-08-22 | [[Каунас]] |- | style='text-align:right'| 2541 | ''[[:d:Q9369623|Wacław Baehr]]'' | | ''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]'' | data-sort-value="1873" | 1873-10-06 | | data-sort-value="1939" | 1939-09-17 | |- | style='text-align:right'| 2542 | ''[[:d:Q9369798|Wacław Przybylski]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1828" | 1828-09-28 | [[Vilnius|Вилнүс]] | data-sort-value="1872" | 1872-12-25 | [[Бухарест|Бүкрәш]] |- | style='text-align:right'| 2543 | ''[[:d:Q9370361|Walenty Miklaszewski]]'' | | [[укытучы]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | ''[[:d:Q28667128|Варшау император университеты]]'' | data-sort-value="1839" | 1839-05-19 | ''[[:d:Q11823899|Popiele]]'' | data-sort-value="1924" | 1924-01-30 | [[Варшава]] |- | style='text-align:right'| 2544 | ''[[:d:Q9382752|Włodzimierz Natorf]]'' | | ''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | | data-sort-value="1931" | 1931-10-12 | [[Луҗ]] | data-sort-value="2012" | 2012-07-19 | [[Варшава]] |- | style='text-align:right'| 2545 | ''[[:d:Q9382839|Włodzimierz Szakun]]'' | | ''[[:d:Q131512|фермер]]'' | | data-sort-value="1883" | 1883-09-29 | | data-sort-value="1944" | 1944-02-01 | ''[[:d:Q326193|Stutthof concentration camp]]'' |- | style='text-align:right'| 2546 | ''[[:d:Q10278147|Eugene Polzik]]'' | 1976 | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q186285|Копенһаген университеты]]''<br/>''[[:d:Q924265|Орһус университеты]]''<br/>''[[:d:Q161562|Калифорния технология институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]] | data-sort-value="1953" | 1953 | | | |- | style='text-align:right'| 2547 | [[Валерий Грубов]] | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | | data-sort-value="1917" | 1917-02-03 | [[Сольцы]] | data-sort-value="2009" | 2009-02-02 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2548 | ''[[:d:Q10733520|Anatoly Golubev]]'' | 1958 | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q106568011|magazine editor]]''<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]'' | ''[[:d:Q7697609|Sovetsky ekran]]''<br/>''[[:d:Q4424291|Smena]]''<br/>''[[:d:Q4426449|Sovetsky Pisatel]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-05-23 | [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]] | data-sort-value="2020" | 2020-10-26 | [[Вена шәһәре|Вена]] |- | style='text-align:right'| 2549 | ''[[:d:Q10887850|Yu Ruqin]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>[[галим]] | ''[[:d:Q649868|Hunan University]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-11-21<br/>1935 | [[Şanxay|Шаңхай]] | | |- | style='text-align:right'| 2550 | ''[[:d:Q10943269|Shouzhuo Yao]]'' | | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | ''[[:d:Q649868|Hunan University]]'' | data-sort-value="1936" | 1936 | | data-sort-value="2025" | 2025-08-27 | |- | style='text-align:right'| 2551 | ''[[:d:Q11000869|Jaan Hein]]'' | 1984 | ''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | | data-sort-value="1961" | 1961-03-10 | [[Таллинн]] | | |- | style='text-align:right'| 2552 | ''[[:d:Q11067012|张庆桐]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1872" | 1872 | | | |- | style='text-align:right'| 2553 | ''[[:d:Q11074565|Cheng Wenshan]]'' | | | ''[[:d:Q649868|Hunan University]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-10-11 | ''[[:d:Q1374884|Ningxiang City]]'' | data-sort-value="2008" | 2008-07-09 | ''[[:d:Q174091|Changsha]]'' |- | style='text-align:right'| 2554 | ''[[:d:Q11163488|Nikolai Andreevich Lebedev]]'' | | [[математик]] | | data-sort-value="1919" | 1919-08-08 | | data-sort-value="1982" | 1982-01-08 | |- | style='text-align:right'| 2555 | ''[[:d:Q11212235|Mieczysław Mąkosza]]'' | | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q1718656|Варшау политехника институты]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-11-16 | [[Цешавле]] | data-sort-value="2026" | 2026-01-14 | |- | style='text-align:right'| 2556 | ''[[:d:Q11364831|Fumito Nakagawa]]'' | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]'' | ''[[:d:Q137555711|ヨセフアンドレオン]]'' | data-sort-value="1964" | 1964 | | | |- | style='text-align:right'| 2557 | ''[[:d:Q11687359|Aleksander Oskierka]]'' | | ''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | | data-sort-value="1830" | 1830 | [[Рудаков (Хойницкий районы)|Рудаков]] | data-sort-value="1911" | 1911-01-11 | [[Видзы Лавчынския]] |- | style='text-align:right'| 2558 | ''[[:d:Q11719279|Jan Trejdosiewicz]]'' | | ''[[:d:Q520549|геолог]]'' | ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]'' | data-sort-value="1834" | 1834 | [[Варшава]] | data-sort-value="1900" | 1900 | [[Варшава]] |- | style='text-align:right'| 2559 | ''[[:d:Q11719515|Jan Zamojski]]'' | | ''[[:d:Q28389|сценарист]]'' | ''[[:d:Q741563|Poznań University of Medical Sciences]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-07-22 | [[Познань]] | | |- | style='text-align:right'| 2560 | ''[[:d:Q11724611|Jerzy Gawrysiak]]'' | | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1928" | 1928-09-01 | [[Рибно (Александровский повяты)]] | data-sort-value="2007" | 2007-12-07 | |- | style='text-align:right'| 2561 | ''[[:d:Q11725510|Jerzy Szteliga]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1953" | 1953-05-09 | [[Зебжидовице (Кече Польша воеводалыгы)]] | data-sort-value="2023" | 2023-05-08 | |- | style='text-align:right'| 2562 | ''[[:d:Q11738495|Kazimierz Zieliński]]'' | | ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q6337803|нейробиолог]]'' | ''[[:d:Q6991552|Nencki Institute of Experimental Biology, Polish Academy of Sciences]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-05-13 | [[Луҗ]] | data-sort-value="2004" | 2004-01-10 | [[Варшава]] |- | style='text-align:right'| 2563 | ''[[:d:Q11738506|Kazimierz Ławrynowicz]]'' | | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q11063|астроном]]'' | | data-sort-value="1941" | 1941-03-21 | ''[[:d:Q2509638|Adutiškis]]'' | data-sort-value="2002" | 2002-02-20 | [[Калининград]] |- | style='text-align:right'| 2564 | ''[[:d:Q11742980|Konstanty Terlikowski]]'' | | [[адвокат]]<br/>''[[:d:Q16533|хөкемче]]'' | | data-sort-value="1895" | 1895-01-01 | [[Биловежа]] | data-sort-value="2000" | 20th century | |- | style='text-align:right'| 2565 | ''[[:d:Q11754342|Leon Malhomme]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]'' | data-sort-value="1881" | 1881-01-04 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1940" | 1940 | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] |- | style='text-align:right'| 2566 | ''[[:d:Q11769601|Marian Orzechowski]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q486839|парламент әгъзасы]]''<br/>''[[:d:Q7330070|foreign minister]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | ''[[:d:Q315658|Вроцлав университеты]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-10-24 | [[Радом]] | data-sort-value="2020" | 2020-06-29 | [[Вроцлав|Вротслав]] |- | style='text-align:right'| 2567 | ''[[:d:Q11787570|Mykola Maslov]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[адвокат]] | | data-sort-value="1880" | 1880-05-04 | [[Полтава]] | data-sort-value="1942" | 1942<br/>1940 | [[Казакъ Совет Социалистик Республикасы|Казакъ Cовет Социалистик Республикаcы]] |- | style='text-align:right'| 2568 | ''[[:d:Q11799040|Orest Popov]]'' | | [[математик]] | ''[[:d:Q3133484|Szczecin University of Technology]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-01-11 | | data-sort-value="2011" | 2011-07-28 | |- | style='text-align:right'| 2569 | ''[[:d:Q11852591|Arkadius Presas]]'' | | [[язучы]] | | data-sort-value="1870" | 1870-10-16 | [[Каунас]] | data-sort-value="1952" | 1952-03-22 | ''[[:d:Q1013639|Hauho]]'' |- | style='text-align:right'| 2570 | ''[[:d:Q11855644|Daniel Woldemar Åkerman]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q16533|хөкемче]]'' | | data-sort-value="1843" | 1843-09-23 | ''[[:d:Q622592|Raahe]]'' | data-sort-value="1919" | 1919-10-22 | ''[[:d:Q1025700|Taipalsaari]]'' |- | style='text-align:right'| 2571 | ''[[:d:Q11890460|Reinhold Svento]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q121998|илче]]'' | | data-sort-value="1881" | 1881-07-24 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1973" | 1973-03-30 | [[Лаппеэнранта]] |- | style='text-align:right'| 2572 | ''[[:d:Q12073327|Volodymyr Yelchaninov]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1959" | 1959-04-25 | [[Ырынбур]] | | |- | style='text-align:right'| 2573 | ''[[:d:Q12075706|Stella Lazarevna Abramovitch]]'' | | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]'' | ''[[:d:Q1024181|Пушкин йорты]]'' | data-sort-value="1927" | 1927-09-08 | | data-sort-value="1996" | 1996-02-17 | |- | style='text-align:right'| 2574 | ''[[:d:Q12075834|Yury Avvakumov]]'' | | [[рухани]]<br/>''[[:d:Q1984623|илаһиятчелек дуктыры]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q646136|Ukrainian Free University]]''<br/>''[[:d:Q178848|Нотр-Дам университеты]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-08-06 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2575 | ''[[:d:Q12077637|Александровський Іван]]'' | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | ''[[:d:Q47079306|Kremenets Lyceum]]'' | data-sort-value="1784" | 1784 | | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 2576 | ''[[:d:Q12078791|Николай Кузьмич Анисюткин]]'' | | ''[[:d:Q3621491|археолог]]'' | ''[[:d:Q4201410|РФА археология институты]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-02-05 | | | |- | style='text-align:right'| 2577 | ''[[:d:Q12078966|Tatiana Borisovna Ardamatskaya]]'' | 1952 | ''[[:d:Q1225716|орнитолог]]'' | ''[[:d:Q3743102|Azov-Syvash National Nature Park]]''<br/>''[[:d:Q864774|Black Sea Biosphere Reserve]]'' | data-sort-value="1927" | 1927-10-25 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2011" | 2011-10-24 | [[Гола Прыстань|Һола-Прыстань]] |- | style='text-align:right'| 2578 | ''[[:d:Q12079005|Salome Areshyan]]'' | 1937 | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>[[язучы]] | ''[[:d:Q1474624|Ереван дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q27131161|Կոմունիստ]]''<br/>''[[:d:Q21468838|ӘҖ ФА Әдәбият институты]]'' | data-sort-value="1913" | 1913-01-05 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | data-sort-value="1966" | 1966-12-29 | [[Ереван]] |- | style='text-align:right'| 2579 | ''[[:d:Q12084277|Andrei Borș]]'' | | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | | data-sort-value="1908" | 1908-08-17 | ''[[:d:Q1025805|Grigoriopol]]'' | data-sort-value="1993" | 1993 | |- | style='text-align:right'| 2580 | ''[[:d:Q12084654|Братченко, Станислав Никифорович]]'' | | ''[[:d:Q3621491|археолог]]'' | ''[[:d:Q12074551|Institute of Archeology]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-09-03 | [[Хрустальный]] | data-sort-value="2011" | 2011-02-21 | [[Киев]] |- | style='text-align:right'| 2581 | ''[[:d:Q12086203|Serhii Bibikov]]'' | | ''[[:d:Q3621491|археолог]]'' | ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]'' | data-sort-value="1908" | 1908-09-01 | [[Акъяр]] | data-sort-value="1988" | 1988-11-21 | [[Киев]] |- | style='text-align:right'| 2582 | ''[[:d:Q12088119|Andrey Aleksandrovitsj Vvedenskiy]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]'' | data-sort-value="1891" | 1891-07-21 | [[Пермь]] | data-sort-value="1965" | 1965-09-13 | [[Киев]] |- | style='text-align:right'| 2583 | ''[[:d:Q12092857|Mikhail Vetoshkin]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]'' | | data-sort-value="1884" | 1884-11-05 | [[Иркутск губернасы]] | data-sort-value="1958" | 1958-02-02 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2584 | ''[[:d:Q12094728|Генсёрский, Антон Иванович]]'' | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | ''[[:d:Q80207|Львов милли университеты]]'' | data-sort-value="1890" | 1890-01-30 | [[Болестрашичи]] | data-sort-value="1970" | 1970-06-17 | [[Львов]] |- | style='text-align:right'| 2585 | ''[[:d:Q12095774|Михаил Митрофанович Гербановский]]'' | | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | | data-sort-value="1874" | 1874 | [[Каманича]] | data-sort-value="1914" | 1914-08-23 | [[Каманича]] |- | style='text-align:right'| 2586 | ''[[:d:Q107419858|Roman Kajetan Walenty Wierzchlejski]]'' | | [[адвокат]] | | data-sort-value="1825" | 1825-08-05 | | data-sort-value="1887" | 1887 | |- | style='text-align:right'| 2587 | ''[[:d:Q107475736|Sergey Fitialov]]'' | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q15980158|язучы-документалист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[математик]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-12-23 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2000" | 2000-07-10 | |- | style='text-align:right'| 2588 | ''[[:d:Q107676519|Sergey Dmitriev]]'' | | [[эшкуар]] | | data-sort-value="1966" | 1966-03-11 | | | |- | style='text-align:right'| 2589 | ''[[:d:Q107986773|Aḥmad Nasīm Barqāwī]]'' | | [[язучы]]<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q58968|интеллектуал]]''<br/>[[профессор]] | ''[[:d:Q1351317|Димәшкъ университеты]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-04-29 | | | |- | style='text-align:right'| 2590 | ''[[:d:Q108002179|Irina Drobysheva]]'' | | ''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2591 | ''[[:d:Q108131875|Alexandre V. Andronikov]]'' | 1980<br/>1991 | ''[[:d:Q16335312|геохимик]]'' | ''[[:d:Q11280554|Czech Geological Survey]]'' | | [[Россия]] | | |- | style='text-align:right'| 2592 | ''[[:d:Q108169944|Afanasiy Khodkov]]'' | | ''[[:d:Q35380338|гидрогеолог]]'' | | data-sort-value="1909" | 1909-02-18 | [[Стракавичы]] | data-sort-value="2003" | 2003-03-13 | [[Россия]] |- | style='text-align:right'| 2593 | ''[[:d:Q108208494|Alexander Goldereker]]'' | | ''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | ''[[:d:Q56627895|Kiev Real School]]'' | data-sort-value="1848" | 1848-07-30 | [[Рязань губернасы]] | | |- | style='text-align:right'| 2594 | ''[[:d:Q108247332|Marco Sabbatini]]'' | 2003 | ''[[:d:Q60098894|русист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q645663|Пиза университеты]]'' | data-sort-value="1974" | 1974 | | | |- | style='text-align:right'| 2595 | ''[[:d:Q108439984|Maria Piotrovskaya]]'' | | ''[[:d:Q8359428|җәмгыять активисты]]''<br/>''[[:d:Q806798|банкир]]''<br/>''[[:d:Q15472169|иганәче]]'' | | data-sort-value="1970" | 1970-02-28 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2596 | ''[[:d:Q108533993|Давид Игоревич Деймур]]'' | | ''[[:d:Q639669|музыкачы]]'' | | data-sort-value="1993" | 1993-08-10 | [[Түбән Тагил]] | | |- | style='text-align:right'| 2597 | ''[[:d:Q108600146|Виктор Владимирович Юдин]]'' | 1970 | | | data-sort-value="1947" | 1947-09-04 | [[Акмәсҗит]] | | |- | style='text-align:right'| 2598 | ''[[:d:Q108649183|Lioudmila Kaznyshkina]]'' | | ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 2599 | ''[[:d:Q108683783|Hilel Aleḳsandroṿ]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | | data-sort-value="1890" | 1890 | [[Бобруйск|Бабруйск]] | data-sort-value="1972" | 1972 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2600 | ''[[:d:Q108732565|Ілляшевич Степан Костянтинович]]'' | | ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]'' | | data-sort-value="1854" | 1854 | | data-sort-value="1899" | 1899-11-28 | [[Алушта]] |- | style='text-align:right'| 2601 | ''[[:d:Q108757245|Yana Lantratova]]'' | | ''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1988" | 1988-12-14 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2602 | ''[[:d:Q108784504|Vladimir Lee]]'' | 1953 | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | data-sort-value="1930" | 1930-06-01 | [[Чита]] | data-sort-value="2010" | 2010-12-10 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2603 | ''[[:d:Q108793844|Віталь Іванавіч Секун]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q4330437|United Institute of Informatics Problems of the National Academy of Sciences of Belarus]]''<br/>''[[:d:Q16655757|Institute of Philosophy of the National Academy of Sciences of Belarus]]''<br/>''[[:d:Q40886197|Institute of Sociology of the National Academy of Sciences of Belarus]]''<br/>''[[:d:Q13028220|Акадэмія адукацыі]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-11-21 | [[Чернигов|Черниһив]] | data-sort-value="2004" | 2004-06-28 | |- | style='text-align:right'| 2604 | ''[[:d:Q108803481|Anastasia Lomagina]]'' | 1990-06-30 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 2605 | ''[[:d:Q108806366|Yurij Alexandrovich Strelkov]]'' | 1952 | ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q12773412|паразитолог]]'' | ''[[:d:Q4127517|Russian Federal Research Institute of Fisheries and Oceanography]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-10-10 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2016" | 2016-01-25 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2606 | ''[[:d:Q108881993|Михаил Евраев]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1971" | 1971-04-21 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2607 | ''[[:d:Q108884830|Nina A. Sazanova]]'' | | ''[[:d:Q2487799|миколог]]'' | ''[[:d:Q4201428|Institute of Biological Problems of the North]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2608 | ''[[:d:Q109029155|Семёнов-Тян-Шанский, Михаил Дмитриевич]]'' | | | | data-sort-value="1882" | 1882-05-08 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1942" | 1942-01-19 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2609 | ''[[:d:Q109029605|Rachkovskai︠a︡, E. I. (Ekaterina Ivanovna)]]'' | | ''[[:d:Q19961388|геоботаник]]''<br/>''[[:d:Q47825396|phytogeographer]]''<br/>''[[:d:Q1734662|картограф]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''<br/>''[[:d:Q4062764|Almaty Botanical Garden]]'' | data-sort-value="1927" | 1927-09-17 | | data-sort-value="2019" | 2019-01-27 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2610 | ''[[:d:Q109175982|Alexandra Vydrina]]'' | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q15936497|африканис]]'' | ''[[:d:Q280413|Милли фәнни тикшеренүләр үзәге]]''<br/>[[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]] | data-sort-value="1988" | 1988-07-02 | | data-sort-value="2021" | 2021-09-16 | |- | style='text-align:right'| 2611 | ''[[:d:Q109267995|Науменков Олег Александрович]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Башкорт дәүләт университеты]] | data-sort-value="1948" | 1948-02-06 | [[Бухарест|Бүкрәш]] | data-sort-value="2004" | 2004-02-28 | [[Уфа]] |- | style='text-align:right'| 2612 | ''[[:d:Q109286448|Бәхтизин Рәүеф Заһит улы]]'' | | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Башкорт дәүләт университеты]] | data-sort-value="1943" | 1943-01-20 | [[Уфа]] | data-sort-value="2025" | 2025-09-10 | |- | style='text-align:right'| 2613 | ''[[:d:Q109337492|Афанасьєв Євген Андрійович]]'' | 1951 | ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]'' | ''[[:d:Q1428076|Khanenko Museum]]'' | data-sort-value="1926" | 1926-11-17 | [[Копыченка]] | | |- | style='text-align:right'| 2614 | ''[[:d:Q109339094|Семяновський Олександр Степанович]]'' | | ''[[:d:Q2732142|статистик]]'' | | data-sort-value="1854" | 1854 | | data-sort-value="1930" | 1930 | |- | style='text-align:right'| 2615 | ''[[:d:Q109358202|Marina Sergejewna Sacharowa]]'' | 1941 | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q16335312|геохимик]]'' | | data-sort-value="1917" | 1917-03-09 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1998" | 1998-05-26 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2616 | ''[[:d:Q109484883|Michail Grigor‘jevič Veselov]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | data-sort-value="1906" | 1906-11-20 | ''[[:d:Q18797578|Porechye]]''<br/>[[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1987" | 1987-11-04 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2617 | ''[[:d:Q109485171|Boris Emelyanov]]'' | | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q4508686|Көньяк Урал дәүләт аграр университеты]]''<br/>''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201803|Institute of Philosophy and Law of Ural Branch of Russian Academy of Sciences]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-06-08 | [[Чиләбе]] | | |- | style='text-align:right'| 2618 | ''[[:d:Q109485177|Даниил Александрович Александров]]'' | 1980 | ''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы һәм техника институты]]''<br/>''[[:d:Q929378|Санкт-Петербургтагы Европа университеты]]''<br/>[[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]] | data-sort-value="1957" | 1957-06-23 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2619 | ''[[:d:Q109485340|Ким, Владимир Васильевич]]'' | | | ''[[:d:Q4201803|Institute of Philosophy and Law of Ural Branch of Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-09-11 | ''[[:d:Q108785074|Дубовка]]'' | data-sort-value="2021" | 2021-10-21 | |- | style='text-align:right'| 2620 | ''[[:d:Q109485446|Sergej Dmitrijevič Čerkasskij]]'' | 1980 | ''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''<br/>''[[:d:Q10379007|театр белгече]]'' | ''[[:d:Q2381477|Россия дәүләт сәхнә сәнгатьләре институты]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-02-26 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2621 | ''[[:d:Q109485523|Ekaterina Vasilyeva]]'' | | ''[[:d:Q4164507|сәнгать тәнкыйтьчесе]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q11395024|photography critic]]''<br/>''[[:d:Q644687|иллюстратор]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1972" | 1972-07-29 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2622 | ''[[:d:Q109485607|Iryna Viktorivna Ivlyeva]]'' | | [[галим]] | | data-sort-value="1918" | 1918-01-13 | [[Киев]] | data-sort-value="1992" | 1992-12-21 | [[Акъяр]] |- | style='text-align:right'| 2623 | ''[[:d:Q109485732|Гагинская, Елена Романовна]]'' | | | | data-sort-value="1932" | 1932-07-15 | [[Түбән Новгород]] | | |- | style='text-align:right'| 2624 | ''[[:d:Q109485772|Лепехов, Сергей Юрьевич]]'' | 1976 | | | data-sort-value="1950" | 1950-05-14 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2625 | ''[[:d:Q109485944|Andrej Ûrʹevič Alekseev]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-08-16<br/>1965-05-02 | | | |- | style='text-align:right'| 2626 | ''[[:d:Q109486240|Бобков, Александр Артурович]]'' | | [[эшкуар]] | | data-sort-value="1966" | 1966-10-18 | [[Винница]] | | |- | style='text-align:right'| 2627 | ''[[:d:Q109486389|Альгин, Анатолий Петрович]]'' | | [[фәлсәфәче]]<br/>[[профессор]] | [[Төньяк-Көнбатыш идарә институты|Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясенең Төньяк-Көнбатыш идарә институты]] | data-sort-value="1945" | 1945-06-14 | ''[[:d:Q39169880|Poluostrov Klerka]]'' | data-sort-value="2009" | 2009-07-24 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2628 | ''[[:d:Q109487301|Andrew Ryvkin]]'' | | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q11774202|эссеист]]''<br/>''[[:d:Q1086863|калумнис]]''<br/>''[[:d:Q11499163|political pundit]]''<br/>''[[:d:Q123641087|political blogger]]'' | | data-sort-value="1983" | 1983-01-10 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2629 | ''[[:d:Q109487783|Тайманова, Татьяна Соломоновна]]'' | | | | data-sort-value="1954" | 1954-10-04<br/>1954-04-10 | | data-sort-value="2020" | 2020-08-19 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2630 | ''[[:d:Q109487906|Витман, Татьяна Борисовна]]'' | | | [[Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты]] | data-sort-value="1953" | 1953-03-15 | | data-sort-value="2020" | 2020-07-25 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2631 | ''[[:d:Q109488463|Anton Yanovsky]]'' | 1889 | [[хирург]]<br/>''[[:d:Q18245236|рентгенолог]]'' | | data-sort-value="1965" | 1965-11-04 | | data-sort-value="1942" | 1942 | |- | style='text-align:right'| 2632 | ''[[:d:Q109488910|Pavel Terentʹevič Žurba]]'' | 1926 | [[язучы]] | | data-sort-value="1895" | 1895-07-30 | ''[[:d:Q4463606|Troitske]]'' | data-sort-value="1976" | 1976-05-12 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2633 | ''[[:d:Q109489081|Nikolaj Sergeevič Čaev]]'' | | [[галим]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | data-sort-value="1897" | 1897-06-20 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1942" | 1942-02-27 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2634 | ''[[:d:Q109489911|Mark Jusim]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | data-sort-value="1950" | 1950-07-10<br/>1950 | | | |- | style='text-align:right'| 2635 | ''[[:d:Q109490210|Захаров, Борис Георгиевич]]'' | | [[галим]] | | data-sort-value="1937" | 1937-01-01 | ''[[:d:Q4484989|Firovo]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2636 | ''[[:d:Q109490993|Ljudmila Petrovna Gromova]]'' | | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q26759595|communication scholar]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4129748|School of Journalism & Mass Communication]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-06-15<br/>1952 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2637 | ''[[:d:Q109491389|Евгений Владимирович Вышенков]]'' | 1984 | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]'' | ''[[:d:Q4056878|Агентство журналистских расследований]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-10-14 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2638 | ''[[:d:Q109491890|Aliou Tounkara]]'' | 1996 | | | data-sort-value="1960" | 1960-09-02 | ''[[:d:Q771251|Кати]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2639 | ''[[:d:Q109491911|Ермолаев, Валерий Леонидович]]'' | 1952 | | | data-sort-value="1930" | 1930 | | data-sort-value="2022" | 2022 | |- | style='text-align:right'| 2640 | ''[[:d:Q109492379|Giyas Umarov]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | | data-sort-value="1921" | 1921-12-25 | [[Ташкент]] | data-sort-value="1988" | 1988-12-21 | |- | style='text-align:right'| 2641 | ''[[:d:Q109492711|Самойлов, Тит Петрович]]'' | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | ''[[:d:Q4144657|V.K. Komarov Mountain-Taiga Station]]'' | data-sort-value="1906" | 1906-05-25 | [[Могилев губернасы|Мәгилү гөбернәсе]] | data-sort-value="1979" | 1979-12-07 | [[Уссурийск]] |- | style='text-align:right'| 2642 | ''[[:d:Q109492728|Белоусова, Инна Михайловна]]'' | 1953 | | ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-11-11 | [[Һорливка]] | data-sort-value="2026" | 2026-01-02 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2643 | ''[[:d:Q109492772|Запасский, Валерий Сергеевич]]'' | | | | data-sort-value="1942" | 1942-08-25 | [[Омск]] | | |- | style='text-align:right'| 2644 | ''[[:d:Q109494441|Nestor Smirnov]]'' | | ''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | [[Бакы дәүләт университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1878" | 1878 | [[Омск]] | data-sort-value="1942" | 1942 | [[Вологда]] |- | style='text-align:right'| 2645 | ''[[:d:Q109494585|Mikhail Oknov]]'' | | [[галим]] | | data-sort-value="1878" | 1878-09-27 | | data-sort-value="1942" | 1942-02-22 | |- | style='text-align:right'| 2646 | ''[[:d:Q109494590|Sergey Tchorzewski]]'' | | [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1893" | 1893-06-18 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | data-sort-value="1942" | 1942 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2647 | ''[[:d:Q109495504|Аранович, Алексей Владимирович]]'' | | | ''[[:d:Q4407701|Санкт-Петербург дәүләт технология һәм дизайн университеты]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-06-01 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2648 | ''[[:d:Q109495843|Крюков, Владимир Дмитриевич]]'' | | | ''[[:d:Q16692601|Rosgeologia]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-05-23 | [[Петергоф|Петерһоф]]<br/>[[Ленинград өлкәсе]] | data-sort-value="2021" | 2021-05-12 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2649 | ''[[:d:Q109509326|Evgeny Skobov]]'' | | | ''[[:d:Q4407693|Санкт-Петербург дәүләт диңгез техник университеты]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-03-21 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2650 | ''[[:d:Q109632457|Endre Molnár]]'' | 1954 | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q84094525|excise officer]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[офицер]] | | data-sort-value="1928" | 1928-11-19 | ''[[:d:Q12816920|Újpest]]'' | data-sort-value="2010" | 2010 | |- | style='text-align:right'| 2651 | ''[[:d:Q109649552|Ременсон, Александр Львович]]'' | | | ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-08-06 | [[Могилёв]] | data-sort-value="1985" | 1985-03-27 | [[Тум|Томск]] |- | style='text-align:right'| 2652 | ''[[:d:Q109771825|Gennady Rubinshtein]]'' | 1949 | [[математик]] | ''[[:d:Q4201572|РФА СБ математика институты]]''<br/>''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-04-26 | [[Одесса]] | data-sort-value="2004" | 2004-05-02 | |- | style='text-align:right'| 2653 | ''[[:d:Q110008141|Vladimir Baranov]]'' | | ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q294126|surveyor]]'' | ''[[:d:Q4201749|Теоретик астрономия институты]]'' | data-sort-value="1872" | 1872 | [[Микулино|Микулин]] | data-sort-value="1942" | 1942 | [[Казан]] |- | style='text-align:right'| 2654 | ''[[:d:Q110089747|Nadezhda Droblenkova]]'' | | ''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q10429346|библиограф]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | ''[[:d:Q1024181|Пушкин йорты]]'' | data-sort-value="1926" | 1926<br/>1926-08-02 | [[Сембер]] | data-sort-value="2006" | 2006<br/>2006-05-21 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2655 | ''[[:d:Q110101239|Mayıl Əsgərov]]'' | | | ''[[:d:Q7263594|Institute of Linguistics named after Nasimi]]''<br/>''[[:d:Q16413654|«Евразия» университеты (Бакы)]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-01-17 | [[Бозалганлы]] | | |- | style='text-align:right'| 2656 | ''[[:d:Q110487266|Юлия Евгеньевна Юдинцева]]'' | | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q4610556|модель]]'' | | data-sort-value="1976" | 1976-06-28 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2657 | ''[[:d:Q110566869|Viatcheslav Gedal'evich Tchelnokov]]'' | | ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 2658 | ''[[:d:Q110865225|Arie Volf]]'' | | | | data-sort-value="1911" | 1911 | [[Чорткив]] | | |- | style='text-align:right'| 2659 | ''[[:d:Q110892175|Natalia Bichurina]]'' | 2007<br/>2006-07 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q2504617|раманис]]'' | ''[[:d:Q658975|Лозанна университеты]]''<br/>''[[:d:Q45855|Бергамо үнивирситите]]'' | data-sort-value="1984" | 1984-12-19<br/>1984 | | | |- | style='text-align:right'| 2660 | ''[[:d:Q110896466|Aleksandra Bajek]]'' | 2016 | ''[[:d:Q17125263|ютубчы]]'' | | data-sort-value="1993" | 1993 | [[Пермь]] | | |- | style='text-align:right'| 2661 | ''[[:d:Q111019425|Dezső Varga]]'' | 1982 | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q1161067|ATOMKI]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-12-10 | [[Бекешчаба]] | | |- | style='text-align:right'| 2662 | ''[[:d:Q111019768|Maria Paula Meneses]]'' | | ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>[[язучы]] | ''[[:d:Q368643|University of Coimbra]]''<br/>''[[:d:Q890884|Eduardo Mondlane University]]'' | data-sort-value="1963" | 1963-04-08 | ''[[:d:Q3889|Maputo]]'' | data-sort-value="2026" | 2026-02-08 | [[Коимбра]] |- | style='text-align:right'| 2663 | ''[[:d:Q111103660|Igor Gretskiy]]'' | | ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 2664 | ''[[:d:Q111184335|Glenn Diesen]]'' | | ''[[:d:Q11499163|political pundit]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]'' | ''[[:d:Q20112014|University of South-Eastern Norway]]''<br/>[[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q1141452|Western Sydney University]]''<br/>''[[:d:Q741082|Маккуори университеты]]'' | data-sort-value="1979" | 1979-11-29 | | | |- | style='text-align:right'| 2665 | ''[[:d:Q111275322|Aleksandr Bespalov]]'' | | | [[Федерация Советы]] | data-sort-value="1950" | 1950-04-13 | [[Боровичи]] | | |- | style='text-align:right'| 2666 | ''[[:d:Q111310547|Yury Isupov]]'' | | | [[Федерация Советы]] | data-sort-value="1957" | 1957-08-29 | [[Стрижи (Оричи районы)|Стрижи]] | | |- | style='text-align:right'| 2667 | ''[[:d:Q111365253|Tadeusz Łempicki]]'' | | [[хокук белгече]] | | data-sort-value="1889" | 1889<br/>1888 | | data-sort-value="1950" | 1950 | |- | style='text-align:right'| 2668 | ''[[:d:Q111460907|Anna Tamarchenko]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | | data-sort-value="1915" | 1915-08-12 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2015" | 2015-07-07<br/>2015-07-05 | [[Италия]] |- | style='text-align:right'| 2669 | ''[[:d:Q111598282|Aleksandr Vydogsky]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | | data-sort-value="1915" | 1915 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1941" | 1941-10 | |- | style='text-align:right'| 2670 | ''[[:d:Q111603847|Aleksandra Skochilenko]]'' | | ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q16323111|peace activist]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q855091|гитарист]]''<br/>''[[:d:Q15253558|активист]]''<br/>''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]'' | | data-sort-value="1990" | 1990-09-13 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2671 | ''[[:d:Q111737884|Rosaura Méndez Gamboa]]'' | | | | data-sort-value="1962" | 1962-12-22 | ''[[:d:Q3949259|Santa Teresita]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2672 | ''[[:d:Q111787336|Veronica Yuryevna Stepanova]]'' | | ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q17125263|ютубчы]]''<br/>''[[:d:Q4110598|видеоблогер]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1900167|психотерапевт]]'' | | data-sort-value="1978" | 1978-08-14 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2673 | ''[[:d:Q111820263|Юрий Евгеньевич Чудиновских]]'' | | ''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q806805|bank teller]]'' | | data-sort-value="1961" | 1961-10-09 | | | |- | style='text-align:right'| 2674 | ''[[:d:Q111890299|Булдырев, Владимир Сергеевич]]'' | | | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1929" | 1929-07-04 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2010" | 2010-04-05 | |- | style='text-align:right'| 2675 | ''[[:d:Q111996050|Vladimir Omelnickiy]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1960" | 1960-10-07 | | | |- | style='text-align:right'| 2676 | ''[[:d:Q112055516|Арчегова, Инна Борисовна]]'' | | | ''[[:d:Q4229557|Komi Scientific Center UB RAS]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-08-28 | ''[[:d:Q172415|Кутаиси]]'' | data-sort-value="2020" | 2020-05-06 | [[Сыктывкар]] |- | style='text-align:right'| 2677 | ''[[:d:Q112208878|Alexander Plekhanov]]'' | | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | [[Xalıqara valüta fondı]]<br/>''[[:d:Q488981|Европа реконструкция һәм үсеш банкы]]'' | data-sort-value="1980" | 1980 | | | |- | style='text-align:right'| 2678 | ''[[:d:Q112343968|Aleksey Furasyev]]'' | 1993 | ''[[:d:Q3621491|археолог]]'' | ''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]'' | data-sort-value="1971" | 1971 | | | |- | style='text-align:right'| 2679 | ''[[:d:Q112377024|Mikhail Kresin]]'' | | ''[[:d:Q96677905|киноҗитештерү оештыручысы]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]'' | ''[[:d:Q2300372|РСФСР Мәгариф халык комиссариаты]]''<br/>''[[:d:Q30888239|Pedagogicheskiĭ muzeĭ voenno-uchebnykh zavedeniĭ]]''<br/>''[[:d:Q4407706|Saint Petersburg railway lines]]''<br/>''[[:d:Q141336|Мосфильм]]''<br/>''[[:d:Q2621941|Belarusfilm]]''<br/>''[[:d:Q158478|Ленфильм]]''<br/>''[[:d:Q4258535|Lennauchfilm]]'' | data-sort-value="1890" | 1890-02-13 | [[Николаев (Николаев өлкәсе)|Мыколаив]] | data-sort-value="1953" | 1953 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2680 | ''[[:d:Q112384907|Nina Nikolajevna Banina]]'' | 1941 | ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q39372574|protistologist]]'' | ''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы һәм техника институты]]'' | data-sort-value="1919" | 1919-01-15 | [[Могилёв]] | | |- | style='text-align:right'| 2681 | ''[[:d:Q112389104|Vadim A. Ratner]]'' | 1955 | ''[[:d:Q3126128|генетик]]'' | ''[[:d:Q4201822|Institute of Cytology and Genetics]]''<br/>''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-08-01 | [[Благовещенск]] | data-sort-value="2002" | 2002-08-15 | |- | style='text-align:right'| 2682 | ''[[:d:Q112392952|Isaak Maron]]'' | | [[математик]] | ''[[:d:Q4297700|Михаил хәрби артиллерия академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4304299|Мәскәү элемтә һәм информатика техник университеты]]'' | data-sort-value="1911" | 1911-05-08 | [[Минск губернасы|Минск губернасы]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1980" | 1980-10-11 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2683 | ''[[:d:Q112397894|Mihály Péter]]'' | 1954 | ''[[:d:Q60098894|русист]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]'' | | data-sort-value="1928" | 1928-11-08 | [[Будапешт]] | data-sort-value="2024" | 2024-04-01 | |- | style='text-align:right'| 2684 | ''[[:d:Q112406156|Alexandra Jarošová]]'' | 1975 | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | | data-sort-value="1952" | 1952-02-22 | [[Прага]] | | |- | style='text-align:right'| 2685 | ''[[:d:Q112411422|Leonid Pravdin]]'' | 1923 | ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q16021386|forestry engineer]]''<br/>[[галим]] | | data-sort-value="1897" | 1897-03-23 | ''[[:d:Q113058600|Новографское]]'' | data-sort-value="1987" | 1987 | |- | style='text-align:right'| 2686 | ''[[:d:Q12096685|Kateryna Oleksandrivna Golubkova]]'' | | [[шагыйрь]] | | data-sort-value="1946" | 1946-11-05 | [[Красноярск крае]] | | |- | style='text-align:right'| 2687 | ''[[:d:Q12096932|Vladimir Gordon]]'' | | [[хокук белгече]] | ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]'' | data-sort-value="1871" | 1871-11-06 | ''[[:d:Q269512|Лохвытсә]]'' | data-sort-value="1926" | 1926-01-03 | [[Харьков]] |- | style='text-align:right'| 2688 | ''[[:d:Q12101291|Dmytro Dombrovsky]]'' | | ''[[:d:Q16746942|hypnotist]]'' | | data-sort-value="1964" | 1964-09-27 | [[Vilnius|Вилнүс]] | | |- | style='text-align:right'| 2689 | ''[[:d:Q12104076|Victor Jernstedt]]'' | | ''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''<br/>''[[:d:Q26132815|византолог]]''<br/>''[[:d:Q17132038|палиюгрыф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1854" | 1854-12-02 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1902" | 1902-08-21<br/>1902-08-08 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2690 | ''[[:d:Q12104865|Petro Zhur]]'' | | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | | data-sort-value="1914" | 1914-10-13<br/>1914-10-26 | ''[[:d:Q4133593|Harbuzyn]]'' | data-sort-value="2002" | 2002-09-17 | [[Киев]] |- | style='text-align:right'| 2691 | ''[[:d:Q12110061|Кисіль Олександр Григорович]]'' | | [[язучы]] | | data-sort-value="1889" | 1889-03-27 | ''[[:d:Q2992452|Козелец районы]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-11-28 | |- | style='text-align:right'| 2692 | ''[[:d:Q12112667|Копержинский, Константин Александрович]]'' | 1918 | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''<br/>''[[:d:Q94469|Көньяк Украина милли мәгарифбелем үнивирситите]]''<br/>[[Иркутск дәүләт университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1894" | 1894-10-23 | ''[[:d:Q4139619|Hlibiv]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-03-18 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2693 | ''[[:d:Q12114180|Ivan Kraskovsky]]'' | | ''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | ''[[:d:Q9170528|Dzvinsk State Belarusian Gymnasium]]'' | data-sort-value="1880" | 1880-06-24 | [[Дубичи Церковни]] | data-sort-value="1955" | 1955-08-23 | [[Братислава]] |- | style='text-align:right'| 2694 | ''[[:d:Q12115498|Nikolai Kuznetsov]]'' | 1888 | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q15839134|эколог]]'' | [[РФАнең В. Л. Комаров исемендәге Ботаника институтының Ботаник урманы|Питырбур ботаника бакчасы]]<br/>''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]''<br/>''[[:d:Q894654|Nikitsky Botanical Garden]]''<br/>''[[:d:Q1517401|Таврия милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]'' | data-sort-value="1864" | 1864-12-05 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1932" | 1932-05-22 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2695 | ''[[:d:Q12115700|Леанід Адольфавіч Кульскі]]'' | | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | | data-sort-value="1903" | 1903-04-10 | [[Радомско]] | data-sort-value="1993" | 1993-11-25 | |- | style='text-align:right'| 2696 | ''[[:d:Q12116288|Makar Kushnir]]'' | 1915 | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q16533|хөкемче]]'' | | data-sort-value="1890" | 1890-08-10 | [[Черкассы|Черкасы]] | data-sort-value="1951" | 1951-08-02<br/>1951-09-16<br/>1951-11-16 | [[Бельгия]] |- | style='text-align:right'| 2697 | ''[[:d:Q12116677|Alexander Kistiakowsky]]'' | | ''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]'' | data-sort-value="1904" | 1904-08-13 | | data-sort-value="1983" | 1983-06-22 | [[Киев]] |- | style='text-align:right'| 2698 | ''[[:d:Q12117119|Juri Fedorowitsch Laptschinski]]'' | | ''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | | data-sort-value="1886" | 1886-12-25 | [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]] | data-sort-value="1938" | 1938-03-13 | ''[[:d:Q2575240|Sevvostlag]]'' |- | style='text-align:right'| 2699 | ''[[:d:Q12117266|Igor Lebedinsky]]'' | | ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]'' | | data-sort-value="1926" | 1926-08-08 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2010" | 2010-09-17 | |- | style='text-align:right'| 2700 | ''[[:d:Q12120390|Юрий Петрович Мазуренко]]'' | | ''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | | data-sort-value="1885" | 1885-07-01 | ''[[:d:Q2217127|Millerovsky District]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-11-03 | [[Сандармох]] |- | style='text-align:right'| 2701 | ''[[:d:Q12122009|Мацуєв Микола Іванович]]'' | | | | data-sort-value="1894" | 1894 | | data-sort-value="1975" | 1975 | |- | style='text-align:right'| 2702 | ''[[:d:Q12124298|Aleksandr Artjomovitsj Moltsjanov]]'' | | [[математик]] | ''[[:d:Q85449|Киев политехника институты]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-01-19 | | data-sort-value="2014" | 2014-11-10 | |- | style='text-align:right'| 2703 | ''[[:d:Q12133990|Новицький Михайло Михайлович]]'' | | | | data-sort-value="1892" | 1892-09-20 | [[Нижын]] | data-sort-value="1964" | 1964-03-29 | |- | style='text-align:right'| 2704 | ''[[:d:Q12134957|Оболенцев Роман Дмитриевич]]'' | | ''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]'' | ''[[:d:Q18786052|РФА Органик химия институты]]'' | data-sort-value="1906" | 1906-11-01 | ''[[:d:Q4061818|Oleksiyivka]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-10-27 | [[Киев]] |- | style='text-align:right'| 2705 | [[Григорий Островский]] | | ''[[:d:Q4164507|сәнгать тәнкыйтьчесе]]'' | ''[[:d:Q2391444|Львов сәнгать галереясе]]''<br/>''[[:d:Q174158|Иерусалимдагы Яһүд үниверситеты]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-10-01 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2007" | 2007-10-01 | [[Tel-Äviv|Тел-Әвив]] |- | style='text-align:right'| 2706 | ''[[:d:Q12137433|Borys Padalka]]'' | | ''[[:d:Q11494960|йогышлы авырулар белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]] | ''[[:d:Q12135624|Oleksandrivsk Clinical Hospital]]''<br/>''[[:d:Q4315019|Милли тыйб университеты]]''<br/>''[[:d:Q2083440|Милли тыйб дипломнан соң белем бирү академиясе]]''<br/>''[[:d:Q12074610|L.V. Gromashevsky Institute of Epidemiology and Infectious Diseases of the NAMS of Ukraine]]'' | data-sort-value="1883" | 1883-05-01 | ''[[:d:Q269523|Пырятын]]'' | data-sort-value="1964" | 1964-01-05 | [[Киев]] |- | style='text-align:right'| 2707 | ''[[:d:Q12139115|Igor Pasko]]'' | | [[фәлсәфәче]] | ''[[:d:Q80171|Донецк илкүләм университеты]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-02-24 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2021" | 2021-03-28 | |- | style='text-align:right'| 2708 | ''[[:d:Q12139822|Перехвальська Олена Всеволодівна]]'' | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 2709 | ''[[:d:Q12141775|Aleksandr Polkanov]]'' | 1911 | ''[[:d:Q462390|доцент]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q19356817|петролог]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q4127500|A.P. Karpinsky Russian Geological Research Institute]]''<br/>''[[:d:Q2370801|ССРБ Фәннәр академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4214946|Karelian Research Centre of RAS]]'' | data-sort-value="1888" | 1888-05-13 | [[Кострома]] | data-sort-value="1963" | 1963-01-10 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2710 | ''[[:d:Q12141856|Yarema Polotniuk]]'' | | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q16832248|иранист]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q80207|Львов милли университеты]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-07-02 | [[Коломыя]] | data-sort-value="2012" | 2012-08-22 | [[Львов]] |- | style='text-align:right'| 2711 | ''[[:d:Q12141969|Yakov Yakovych Polfierov]]'' | | ''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''<br/>''[[:d:Q6430706|тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q158852|дирижёр]]'' | | data-sort-value="1891" | 1891-04-13 | ''[[:d:Q2837543|Ilyinskaya]]'' | data-sort-value="1966" | 1966-09-30 | [[Харьков]] |- | style='text-align:right'| 2712 | ''[[:d:Q12142021|Larysa Poliakova]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1964" | 1964-06-11 | [[Ашкабад]] | | |- | style='text-align:right'| 2713 | ''[[:d:Q12147804|Решетов Олександр Олексійович]]'' | | [[композитор]] | ''[[:d:Q4221598|Central Ukrainian National Technical University]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-07-04 | ''[[:d:Q1026907|Petrove]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2714 | ''[[:d:Q12148299|Dmitry Rozhansky]]'' | 1911 | [[галим]] | ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]<br/>''[[:d:Q1994279|Нижгар радио лабораториясе]]''<br/>''[[:d:Q30893327|Central Radio Laboratory]]''<br/>''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]'' | data-sort-value="1882" | 1882-09-01 | [[Киев]] | data-sort-value="1936" | 1936-09-27 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2715 | ''[[:d:Q12148717|Aleksandr Ivanovitsj Romanjutin]]'' | | [[офицер]] | | data-sort-value="1924" | 1924-08-08 | ''[[:d:Q2554520|Кордай районы]]'' | data-sort-value="2006" | 2006 | [[Киев]] |- | style='text-align:right'| 2716 | ''[[:d:Q12148955|Рочняк Олександр]]'' | | ''[[:d:Q16533|хөкемче]]'' | | data-sort-value="1867" | 1867-01-01 | | | |- | style='text-align:right'| 2717 | ''[[:d:Q12149193|Рудницький Євген Миколайович]]'' | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | | data-sort-value="1883" | 1883-02-02 | ''[[:d:Q34267|Мендзыжетс-Подләски]]'' | data-sort-value="1937" | 1937 | |- | style='text-align:right'| 2718 | ''[[:d:Q12149598|Jaan Räppo]]'' | | ''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1880" | 1880-04-11 | ''[[:d:Q188076|Võru County]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-04-14 | [[Киев]] |- | style='text-align:right'| 2719 | [[Эраст Сымонович]] | | ''[[:d:Q3621491|археолог]]'' | | data-sort-value="1919" | 1919-03-18<br/>1919 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1983" | 1983 | [[Иске Русса]] |- | style='text-align:right'| 2720 | ''[[:d:Q12153938|Smirnov Adrian Anatolievich]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q4201788|Institute of Physics NAS of Ukraine]]''<br/>''[[:d:Q5512517|G. V. Kurdyumov Institute for Metal Physics of the National Academy of Sciences of Ukraine]]'' | data-sort-value="1908" | 1908-11-16 | [[Бөек Новгород]] | data-sort-value="1992" | 1992-12-06 | [[Киев]] |- | style='text-align:right'| 2721 | ''[[:d:Q12157740|Nikolai Leonidovich Stepanov]]'' | | ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | [[Максим Горький исемендәге Дөнья әдәбияты институты]] | data-sort-value="1902" | 1902-12-07 | [[Ялта]] | data-sort-value="1972" | 1972-07-31 | ''[[:d:Q593888|Peredelkino]]'' |- | style='text-align:right'| 2722 | ''[[:d:Q12160017|Тарасов Юрій Михайлович]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | data-sort-value="1912" | 1912-07-10 | [[Липецк]] | data-sort-value="1995" | 1995 | [[Каманича]] |- | style='text-align:right'| 2723 | ''[[:d:Q12162806|Тулуб Олександр Володимирович]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1930" | 1930 | | | |- | style='text-align:right'| 2724 | ''[[:d:Q12166543|Філоненко Віктор Йосипович]]'' | | | ''[[:d:Q4385796|Пятигорск дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q1517401|Таврия милли университеты]]''<br/>[[Х. М. Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты|Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты]] | data-sort-value="1884" | 1884 | | data-sort-value="1977" | 1977 | |- | style='text-align:right'| 2725 | ''[[:d:Q12167427|Starion Khodetsky]]'' | | ''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]'' | ''[[:d:Q28664814|Изге Владимир император университеты]]'' | data-sort-value="1821" | 1821-02-21 | [[Акмәсҗит]] | data-sort-value="1887" | 1887-02-10 | [[Киев]] |- | style='text-align:right'| 2726 | ''[[:d:Q12169028|Mychajlo Čabanìvs'kyj]]'' | | [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="1910" | 1910-09-18<br/>1910-09-05 | ''[[:d:Q4261219|Ligivka]]''<br/>''[[:d:Q2216243|Sakhnovschyna Raion]]'' | data-sort-value="1973" | 1973-04-04 | [[Киев]] |- | style='text-align:right'| 2727 | ''[[:d:Q12169836|Gennadij Aleksandrovič Čerkašin]]'' | | [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="1936" | 1936-09-13 | [[Акъяр]] | data-sort-value="1996" | 1996-06-21 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2728 | ''[[:d:Q12172271|Шпаков Анатолій Петрович]]'' | 1951 | ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]'' | | data-sort-value="1926" | 1926-06-08 | ''[[:d:Q4323471|Novogradivka]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2729 | ''[[:d:Q12172458|Leonid Aleksandrovitsj Sjoebenko-Sjoebin]]'' | | [[галим]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1907" | 1907-07-12 | [[Карс]] | data-sort-value="1994" | 1994-07-28 | [[Харьков]] |- | style='text-align:right'| 2730 | ''[[:d:Q12172738|V. Shcherbakivsʹkyĭ]]'' | | ''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q47090899|музей эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q646136|Ukrainian Free University]]''<br/>''[[:d:Q3868374|Poltava Local History Museum]]''<br/>''[[:d:Q2037262|Lviv National Museum]]'' | data-sort-value="1876" | 1876-03-17 | ''[[:d:Q4526508|Shpichintsi]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-01-18 | [[Брайтон]] |- | style='text-align:right'| 2731 | ''[[:d:Q12173207|Oleksii Yushchyk]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1947" | 1947-10-27 | ''[[:d:Q2991945|Korop Raion]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2732 | ''[[:d:Q12173489|Яковенко Євген Іванович]]'' | | ''[[:d:Q8359428|җәмгыять активисты]]'' | | data-sort-value="1865" | 1865 | ''[[:d:Q1020043|Shyshaky]]'' | data-sort-value="1943" | 1943 | |- | style='text-align:right'| 2733 | ''[[:d:Q12173995|Владимир Григорьевич Ярошенко]]'' | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | | data-sort-value="1888" | 1888-06-22 | [[Мыргород|Мырһород]] | data-sort-value="1957" | 1957-07-02 | [[Киев]] |- | style='text-align:right'| 2734 | ''[[:d:Q12271849|Angel Grŭncharov]]'' | | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]'' | ''[[:d:Q7205171|Plovdiv University]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-03-28 | ''[[:d:Q405248|Долна-Банә]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2735 | ''[[:d:Q12275457|Vladimir Kusev]]'' | | ''[[:d:Q16533|хөкемче]]''<br/>[[хокук белгече]] | | data-sort-value="1867" | 1867 | [[Прилеп|Перләпә]] | data-sort-value="1941" | 1941 | [[Sofiä|София]] |- | style='text-align:right'| 2736 | ''[[:d:Q12278271|Димитър Въндев]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q841581|София университеты]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-04-04 | [[Sofiä|София]] | data-sort-value="2004" | 2004-09-26 | [[Sofiä|София]] |- | style='text-align:right'| 2737 | ''[[:d:Q12281758|Innokenti Tolmachov]]'' | | ''[[:d:Q520549|геолог]]'' | ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]'' | data-sort-value="1872" | 1872 | [[Иркутск]] | data-sort-value="1950" | 1950 | |- | style='text-align:right'| 2738 | ''[[:d:Q12287962|Naço Naçov]]'' | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | | data-sort-value="1853" | 1853-08-16 | [[Стара-Загора]] | data-sort-value="1916" | 1916-03-15 | [[Стара-Загора]] |- | style='text-align:right'| 2739 | ''[[:d:Q12291973|Radka Radeva]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q2399293|Technical University of Gabrovo]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-11-21 | ''[[:d:Q180131|Габрово]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2740 | ''[[:d:Q12292206|Raya Kuncheva]]'' | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | ''[[:d:Q1003730|Bulgarian Academy of Sciences]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-11-08 | [[Sofiä|София]] | | |- | style='text-align:right'| 2741 | ''[[:d:Q12344664|Adomas Jakštas-Dambrauskas]]'' | | ''[[:d:Q250867|католик рухание]]''<br/>''[[:d:Q98833890|Catholic theologian]]''<br/>''[[:d:Q860918|эсперантист]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>[[математик]]<br/>[[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>[[Прелат|перилат]] | | data-sort-value="1860" | 1860-09-08 | ''[[:d:Q12661851|Kuronys]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-02-19 | [[Каунас]] |- | style='text-align:right'| 2742 | ''[[:d:Q12350122|Ion Ianoși]]'' | 1955 | ''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q21550346|aesthetician]]''<br/>''[[:d:Q2248623|scholar]]''<br/>''[[:d:Q11774202|эссеист]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[фәлсәфәче]] | ''[[:d:Q608338|Бухарест университеты]]''<br/>''[[:d:Q195081|«И. О. Караджиале» милли тиятыр һәм кина үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q12724447|Central Committee of The Romanian Communist Party]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-05-01 | [[Брашов]] | data-sort-value="2016" | 2016-07-01 | [[Бухарест|Бүкрәш]]<br/>[[Брашов]] |- | style='text-align:right'| 2743 | ''[[:d:Q12358102|Aarne Pärnpuu]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | data-sort-value="1938" | 1938-03-12 | [[Эстония]] | data-sort-value="2004" | 2004 | |- | style='text-align:right'| 2744 | ''[[:d:Q12358351|Agu Sisask]]'' | | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | | data-sort-value="1940" | 1940-08-20 | [[Тарту]] | | |- | style='text-align:right'| 2745 | ''[[:d:Q12358906|Alla Kallas]]'' | | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | | data-sort-value="1946" | 1946-10-24 | [[Веймар]] | data-sort-value="2011" | 2011-05-03 | |- | style='text-align:right'| 2746 | ''[[:d:Q12359075|Anatoli Loopman]]'' | | ''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | | data-sort-value="1905" | 1905 | | data-sort-value="1973" | 1973 | |- | style='text-align:right'| 2747 | ''[[:d:Q12359283|Anne Lill]]'' | 1978 | ''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-10-15 | | | |- | style='text-align:right'| 2748 | ''[[:d:Q12359358|Anton Nõmmik]]'' | | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q12370538|туфрак белгече]]'' | ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]'' | data-sort-value="1882" | 1882-12-02 | ''[[:d:Q25517667|Kurista Rural Municipality]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-10-20 | [[Уппсала]] |- | style='text-align:right'| 2749 | ''[[:d:Q12359406|Ants Oidermaa]]'' | | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1891" | 1891-11-20 | ''[[:d:Q25522573|Sauga Rural Municipality]]'' | data-sort-value="1941" | 1941 | |- | style='text-align:right'| 2750 | ''[[:d:Q12359779|Arvo Alas]]'' | | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | | data-sort-value="1943" | 1943-03-20 | [[Таллинн]] | data-sort-value="2007" | 2007-09-18 | |- | style='text-align:right'| 2751 | ''[[:d:Q12360719|Daniel Burchard von Lemm]]'' | | ''[[:d:Q3315492|clergyman]]''<br/>''[[:d:Q2259532|cleric]]'' | | data-sort-value="1845" | 1845-11-06 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1924" | 1924-07-11 | [[Таллинн]] |- | style='text-align:right'| 2752 | ''[[:d:Q12361073|Eduard Ertis]]'' | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | | data-sort-value="1915" | 1915-01-01 | [[Гдов]] | data-sort-value="1994" | 1994-12-19 | [[Тарту]] |- | style='text-align:right'| 2753 | ''[[:d:Q12361098|Eduard Markus]]'' | | ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q15839134|эколог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]'' | data-sort-value="1889" | 1889-05-02 | [[Меома]] | data-sort-value="1971" | 1971-01-06 | [[Коламбус]] |- | style='text-align:right'| 2754 | ''[[:d:Q12362108|Ene Grauberg]]'' | | ''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>[[укытучы]] | | data-sort-value="1944" | 1944-04-23 | | | |- | style='text-align:right'| 2755 | ''[[:d:Q12362771|Friedrich Nikolai Russow]]'' | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>[[шагыйрь]] | [[Кунсткамера]]<br/>''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]'' | data-sort-value="1828" | 1828-04-02 | [[Таллинн]] | data-sort-value="1906" | 1906-07-09 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2756 | ''[[:d:Q12362994|German Zamyatin]]'' | | ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''<br/>[[Пермь дәүләт гуманитар-педагогика университеты]] | data-sort-value="1882" | 1882-02-17 | [[Слабутски|Слободской]] | data-sort-value="1953" | 1953-01-02 | [[Пермь]] |- | style='text-align:right'| 2757 | ''[[:d:Q12363428|Harald Perlitz]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | | data-sort-value="1889" | 1889-06-12 | [[Таллинн]] | data-sort-value="1973" | 1973-07-04 | [[Стокгольм]] |- | style='text-align:right'| 2758 | ''[[:d:Q12363823|Henn Mikkin]]'' | | ''[[:d:Q212980|психолог]]'' | | data-sort-value="1947" | 1947-01-20 | ''[[:d:Q650577|Тапа]]'' | data-sort-value="2004" | 2004-02-06 | |- | style='text-align:right'| 2759 | ''[[:d:Q12364808|Jaan Depman]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q17486330|математика тарихчысы]]'' | | data-sort-value="1885" | 1885-07-17 | ''[[:d:Q1010589|Tarvastu Rural Municipality]]'' | data-sort-value="1970" | 1970-03-26 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2760 | ''[[:d:Q12365322|Johannes Kiivet]]'' | | [[укытучы]] | | data-sort-value="1879" | 1879-02-10 | ''[[:d:Q31279965|Koigi Rural Municipality]]'' | data-sort-value="1967" | 1967-05-02 | [[Таллинн]] |- | style='text-align:right'| 2761 | ''[[:d:Q12366400|Karl Friedrich Luts]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]'' | | data-sort-value="1883" | 1883-11-15 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1942" | 1942-01-15 | ''[[:d:Q3741477|Usollag]]'' |- | style='text-align:right'| 2762 | ''[[:d:Q12366480|Karl Terras]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q50995749|спорт белән бәйле кеше]]''<br/>[[адвокат]]<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''<br/>[[хокук белгече]] | | data-sort-value="1890" | 1890-09-09 | [[Ваивара]] | data-sort-value="1942" | 1942-02-25 | [[Киров өлкәсе]] |- | style='text-align:right'| 2763 | ''[[:d:Q12369832|Marju Lepajõe]]'' | 1991 | ''[[:d:Q2468727|classical scholar]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q11774202|эссеист]]''<br/>''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>''[[:d:Q17488357|диннәр тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q182436|китапханәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]'' | ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-10-28 | [[Тарту]] | data-sort-value="2019" | 2019-07-04 | |- | style='text-align:right'| 2764 | ''[[:d:Q12369891|Mart Rannut]]'' | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | ''[[:d:Q3737138|Narva College of the University of Tartu]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-01-15 | [[Таллинн]] | | |- | style='text-align:right'| 2765 | ''[[:d:Q12370957|Nelli Privalova]]'' | | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q17486376|атучы спортсмен]]'' | | data-sort-value="1945" | 1945-02-07 | [[Таллинн]] | | |- | style='text-align:right'| 2766 | ''[[:d:Q12371039|Nikolai Kann]]'' | | ''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q83307|министр]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1475726|филателист]]''<br/>[[укытучы]] | | data-sort-value="1873" | 1873-04-26 | [[Һелламаа (Муһу)]] | data-sort-value="1948" | 1948-02-17 | [[Гөттинген]] |- | style='text-align:right'| 2767 | ''[[:d:Q12371068|Nikolai Pärna]]'' | | ''[[:d:Q15401884|медицина галиме]]''<br/>''[[:d:Q2055046|физиолог]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]'' | | data-sort-value="1878" | 1878 | [[Тарту]] | data-sort-value="1923" | 1923-11-28 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2768 | ''[[:d:Q12371411|Olev Saks]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q6824851|metrologist]]''<br/>[[инженер]] | ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-10-23 | [[Тарту]] | data-sort-value="2017" | 2017-04-05 | |- | style='text-align:right'| 2769 | ''[[:d:Q12375621|Sven Nõmm]]'' | 1995-06-30 | [[математик]] | ''[[:d:Q604487|Таллин технология университеты]]'' | data-sort-value="1973" | 1973-11-21 | | | |- | style='text-align:right'| 2770 | ''[[:d:Q12377667|Cheslav Lushchik]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q91075110|Institute of Physics and Astronomy]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-02-15 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2020" | 2020-08-08 | |- | style='text-align:right'| 2771 | ''[[:d:Q12378618|Viktor Olman]]'' | | [[математик]] | | data-sort-value="1946" | 1946 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2772 | ''[[:d:Q12378621|Viktor Maamägi]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | data-sort-value="1917" | 1917-10-12 | [[Бердянск]] | data-sort-value="2005" | 2005-05-31 | [[Таллинн]] |- | style='text-align:right'| 2773 | ''[[:d:Q12378849|Voldemar Kolga]]'' | 1971<br/>1976 | ''[[:d:Q212980|психолог]]'' | ''[[:d:Q1257946|Tallinn University]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-10-18 | [[Курессааре]] | data-sort-value="2021" | 2021-07-01 | [[Таллинн]] |- | style='text-align:right'| 2774 | ''[[:d:Q12408243|Yitzchak Gregory D'Arbela (Amchislavsky)]]'' | | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | ''[[:d:Q703018|Barghash bin Said Al Busaidi]]''<br/>''[[:d:Q12404509|Rothschild Hospital]]'' | data-sort-value="1847" | 1847-08-20 | [[Кирмәнчек]] | data-sort-value="1911" | 1911-06-24 | [[Тунис (шәһәр)]] |- | style='text-align:right'| 2775 | ''[[:d:Q12410025|Sofia Moskowitz]]'' | | ''[[:d:Q974144|укытучы]]'' | | data-sort-value="1950" | 1950-10-20 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2013" | 2013-09-09 | [[Tel-Äviv|Тел-Әвив]] |- | style='text-align:right'| 2776 | ''[[:d:Q12529275|Andrey Bezsonov]]'' | | [[галим]] | | data-sort-value="1875" | 1875-04-27 | [[Түбән Новгород]] | data-sort-value="1962" | 1962-02-26 | [[Алматы]] |- | style='text-align:right'| 2777 | ''[[:d:Q12533604|Барлыбек Сыртанов]]'' | | ''[[:d:Q1500610|җәмгыять лидеры]]'' | | data-sort-value="1866" | 1866 | ''[[:d:Q4232185|Kopalsky Uyezd]]'' | data-sort-value="1914" | 1914-11-26 | |- | style='text-align:right'| 2778 | ''[[:d:Q12536083|Boris Dyakov]]'' | | ''[[:d:Q520549|геолог]]'' | | data-sort-value="1907" | 1907-07-25 | [[Балашау]] | data-sort-value="1999" | 1999-04-30 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2779 | ''[[:d:Q12538196|Vladimir Galitsky]]'' | | | | data-sort-value="1902" | 1902-08-31 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1973" | 1973-11-18 | [[Алматы]] |- | style='text-align:right'| 2780 | ''[[:d:Q12539795|Гүлнәр Ермұратқызы Нәдірова]]'' | | ''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | ''[[:d:Q427677|Казакъстан милли университеты]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-10-28 | [[Караганда|Караганды]] | | |- | style='text-align:right'| 2781 | ''[[:d:Q12541138|Dinmuhammad Sultangazin]]'' | | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | | data-sort-value="1867" | 1867-05-10 | [[Симәй]] | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 2782 | ''[[:d:Q12545904|Zhumatay Äliev]]'' | 1974 | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1952" | 1952-06-20 | ''[[:d:Q2321974|Sarysu District]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2783 | ''[[:d:Q12556128|Leonid Nemenov]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q16742096|төшче галим]]'' | ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-11-16 | [[Днипро]] | data-sort-value="1980" | 1980-07-20 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2784 | ''[[:d:Q12556275|Мікалай Іванавіч Накоўнік]]'' | 1930 | [[галим]] | ''[[:d:Q4135691|Геология комитеты]]''<br/>''[[:d:Q60824755|TSNIGRI]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]]<br/>''[[:d:Q4135690|Geological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q90882030|Уральскае геалагічнае ўпраўленне]]''<br/>''[[:d:Q90882033|Заходне-Сібірскае геалагічнае ўпраўленне]]''<br/>''[[:d:Q90882045|Казахскае геалагічнае ўпраўленне]]''<br/>''[[:d:Q427677|Казакъстан милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1895" | 1895-05-20 | ''[[:d:Q90881673|Nakoŭniki]]'' | data-sort-value="1975" | 1975 | |- | style='text-align:right'| 2785 | ''[[:d:Q12558251|Nikolay Pantusov]]'' | | ''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q16258947|beamter]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]'' | | data-sort-value="1849" | 1849-05-11<br/>1849 | [[Николаев (Николаев өлкәсе)|Мыколаив]] | data-sort-value="1909" | 1909-06-11<br/>1909 | [[Николаев (Николаев өлкәсе)|Мыколаив]] |- | style='text-align:right'| 2786 | ''[[:d:Q12567234|Тұрсын Икрамович Сұлтанов]]'' | 1967 | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q60852541|Ch. Ch. Valikhanov Institute of History and Ethnology]]''<br/>''[[:d:Q3648060|РФА көнчыгыш кулъязмалары институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1940" | 1940-05-07 | [[Шамалган (авыл)]] | | |- | style='text-align:right'| 2787 | ''[[:d:Q12575554|Қозыбаев Сағымбай Қабашұлы]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | ''[[:d:Q427677|Казакъстан милли университеты]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-07-16 | ''[[:d:Q793969|Meñdiqara District]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2788 | ''[[:d:Q12608944|Woo Yoon-keun]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[адвокат]] | | data-sort-value="1957" | 1957-09-24 | | | |- | style='text-align:right'| 2789 | ''[[:d:Q12627261|Artur Rafaelovič Bagdasarov]]'' | 1981 | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q88199495|croatist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]'' | | data-sort-value="1958" | 1958-12-02 | [[Бакы]] | | |- | style='text-align:right'| 2790 | ''[[:d:Q12652209|Dalia Švambarytė]]'' | | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | ''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-10-13 | | | |- | style='text-align:right'| 2791 | ''[[:d:Q12654090|Ernests Blese]]'' | 1914 | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | ''[[:d:Q498407|Латвия университеты]]''<br/>''[[:d:Q16351449|English Language Institute of Riga]]''<br/>''[[:d:Q16351438|Rīgas Tautas augstskola]]''<br/>''[[:d:Q285178|Ministry of Foreign Affairs]]''<br/>''[[:d:Q565742|Baltic University]]''<br/>''[[:d:Q161982|Майнц университеты]]'' | data-sort-value="1892" | 1892-12-27 | [[Рига]] | data-sort-value="1964" | 1964-12-02 | [[Гермерсхайм]] |- | style='text-align:right'| 2792 | ''[[:d:Q12654144|Eugenijus Arvydas Janulaitis]]'' | 1967 | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | | data-sort-value="1942" | 1942-09-26 | ''[[:d:Q1719466|Паневеҗис]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2793 | ''[[:d:Q12657599|Jonas Aukštuolis]]'' | | ''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | | data-sort-value="1885" | 1885-01-20 | ''[[:d:Q16454982|Kalnagaliai]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-10-28 | ''[[:d:Q56507866|gulag camp]]''<br/>''[[:d:Q4169606|Dubravlag]]'' |- | style='text-align:right'| 2794 | ''[[:d:Q12658631|Juozas Orlauskis]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1887" | 1887-10-17 | ''[[:d:Q134712|Шәүләй]]'' | data-sort-value="1970" | 1970-07-07 | ''[[:d:Q134712|Шәүләй]]'' |- | style='text-align:right'| 2795 | ''[[:d:Q12665946|Motiejus Pečiulionis]]'' | | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | | data-sort-value="1888" | 1888-01-03 | ''[[:d:Q16470753|Randiškė]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-01-26 | ''[[:d:Q16452834|Ilguva]]'' |- | style='text-align:right'| 2796 | ''[[:d:Q12669043|Peliksas Bugailiškis]]'' | | ''[[:d:Q16533|хөкемче]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q15253558|активист]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[адвокат]] | | data-sort-value="1883" | 1883-12-30 | ''[[:d:Q16454164|Juodžiūnai]]'' | data-sort-value="1965" | 1965-10-27 | [[Vilnius|Вилнүс]] |- | style='text-align:right'| 2797 | ''[[:d:Q12670106|Pranas Vaičaitis]]'' | | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="1876" | 1876-02-10 | ''[[:d:Q16471984|Santakai]]'' | data-sort-value="1901" | 1901-09-21 | ''[[:d:Q16471984|Santakai]]'' |- | style='text-align:right'| 2798 | ''[[:d:Q12671556|Rokas Šliūpas]]'' | | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | | data-sort-value="1865" | 1865-06-02 | ''[[:d:Q16470642|Rakandžiai]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-05-26 | ''[[:d:Q1004312|Гарләва]]'' |- | style='text-align:right'| 2799 | ''[[:d:Q12673773|Stasys Lukauskis]]'' | | [[адвокат]] | | data-sort-value="1869" | 1869 | | data-sort-value="1925" | 1925 | |- | style='text-align:right'| 2800 | ''[[:d:Q12678047|Vladas Petronaitis]]'' | | [[офицер]] | | data-sort-value="1888" | 1888-11-02 | ''[[:d:Q16469770|Plaučiškiai]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-06-25 | ''[[:d:Q13193538|Rainiai]]'' |- | style='text-align:right'| 2801 | ''[[:d:Q12724049|Cicerone Poghirc]]'' | | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q864380|биограф]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q608338|Бухарест университеты]]''<br/>''[[:d:Q309948|Бохумдагы Рур университеты]]''<br/>''[[:d:Q1079140|Блумиңтондагы Индиана үнивирситите]]''<br/>[[Мичиган университеты]]<br/>''[[:d:Q168756|Берклидәге Калифорния университеты]]''<br/>''[[:d:Q193510|Падуя университеты]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-03-20<br/>1928 | [[Мескурей]] | data-sort-value="2009" | 2009-04-15 | [[Париж]] |- | style='text-align:right'| 2802 | ''[[:d:Q12727851|E. I. Khrishchev]]'' | 1977 | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | data-sort-value="1942" | 1942-02-06 | ''[[:d:Q1774916|Pelinei]]'' | data-sort-value="2009" | 2009-03-29 | |- | style='text-align:right'| 2803 | ''[[:d:Q12735561|Mihail Pavlov]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q1097810|Молдова дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4146913|Ion Creangă Pedagogical State University]]''<br/>''[[:d:Q1282309|Днестр буе дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4693931|Молдова дәүләт аграр университеты]]''<br/>''[[:d:Q4139127|The Voeikov Main Geophysical Observatory]]''<br/>''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]'' | data-sort-value="1886" | 1886 | [[Булбоака (Бричени)]] | data-sort-value="1961" | 1961-04-19 | [[Кишинёв]] |- | style='text-align:right'| 2804 | ''[[:d:Q12736594|Nicolae Alexandri]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[адвокат]] | | data-sort-value="1859" | 1859-05-17 | [[Кишинёв]] | data-sort-value="1931" | 1931-11-17 | [[Кишинёв]] |- | style='text-align:right'| 2805 | ''[[:d:Q12839609|Fuad Hacızadə]]'' | | [[математик]] | ''[[:d:Q2042347|Azerbaijan National Aerospace Agency]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-06-19 | [[Сиязән]] | | |- | style='text-align:right'| 2806 | ''[[:d:Q12840492|Habib Zarbaliyev]]'' | | [[галим]] | | data-sort-value="1953" | 1953-09-24 | [[Хуршуд]] | | |- | style='text-align:right'| 2807 | ''[[:d:Q12840500|Həbibulla Məmmədbəyli]]'' | | ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]'' | [[Бакы дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4058260|Әзербайҗан дәүләт педагогика университеты]]'' | data-sort-value="1912" | 1912-12-01 | ''[[:d:Q8082442|Şağan]]'' | data-sort-value="1982" | 1982-04-13 | [[Бакы]] |- | style='text-align:right'| 2808 | ''[[:d:Q12841940|Mina Mirzayeva]]'' | | ''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | | data-sort-value="1892" | 1892 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | data-sort-value="1963" | 1963 | [[Бакы]] |- | style='text-align:right'| 2809 | ''[[:d:Q12846233|Samad bey Vakilov]]'' | 1893 | [[инженер]] | | data-sort-value="1871" | 1871-12-24 | [[Салаһлы (Агстафа)]] | data-sort-value="1943" | 1943 | [[Бакы]] |- | style='text-align:right'| 2810 | ''[[:d:Q12847452|Khalida Hasilova]]'' | | [[шагыйрь]] | | data-sort-value="1920" | 1920-04-19 | [[Закаталы]] | data-sort-value="1996" | 1996-12-05 | [[Бакы]] |- | style='text-align:right'| 2811 | [[Константин Марков]] | | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q17132038|палиюгрыф]]'' | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | data-sort-value="1905" | 1905-05-07 | [[Выборг]] | data-sort-value="1980" | 1980-09-18 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2812 | ''[[:d:Q12865927|Konstantine Makashvili]]'' | | [[шагыйрь]] | | data-sort-value="1876" | 1876-11-26<br/>1875-11-26 | ''[[:d:Q12865458|Iq'alto]]'' | data-sort-value="1927" | 1927-08-29 | ''[[:d:Q3951485|Tsagveri]]'' |- | style='text-align:right'| 2813 | ''[[:d:Q12869211|Sergey Meskhi]]'' | | ''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]'' | | data-sort-value="1845" | 1845-10-12<br/>1845-10-24 | ''[[:d:Q12868366|Rioni]]'' | data-sort-value="1883" | 1883-07-21<br/>1883-08-02 | [[Абастумани]] |- | style='text-align:right'| 2814 | ''[[:d:Q12869289|Simon Lukich Avaliani]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q37008|Тбилиси дәүләт унивирситеты]]'' | data-sort-value="1881" | 1881-03-27 | ''[[:d:Q172415|Кутаиси]]'' | data-sort-value="1922" | 1922-08-11<br/>1922-08-12 | [[Tbilisi|Тбилиси]] |- | style='text-align:right'| 2815 | ''[[:d:Q13027986|Іван Аляксандравіч Глебаў]]'' | 1886 | [[галим]] | ''[[:d:Q28006533|Магілёўскае рэальнае вучылішча]]''<br/>''[[:d:Q2069649|Slutsk Gymnasium]]''<br/>[[Вильно (христиан) укытучылар институты]]<br/>''[[:d:Q52161779|Grodno male gymnasium]]'' | data-sort-value="1864" | 1864-06-21 | [[Витебск]] | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 2816 | [[Алексей Кайгородов]] | | ''[[:d:Q1113838|климатолог]]''<br/>''[[:d:Q12094958|геофизик]]'' | ''[[:d:Q2385041|Беларус авыл хуҗалыгы акдемиясе]]''<br/>''[[:d:Q30274094|Беларусь илкүләм фәннәр академиясенең Физик-техник институты]]''<br/>''[[:d:Q2029948|Federal Service for Hydrometeorology and Environmental Monitoring of Russia]]''<br/>[[Россия дәүләт гидрометеорология университеты]]<br/>''[[:d:Q4304086|Мәскәү дәүләт өлкә университеты]]'' | data-sort-value="1881" | 1881-11-14 | [[Бөек Новгород]] | data-sort-value="1951" | 1951-09-27 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2817 | ''[[:d:Q13031543|Мікалай Венядзіктавіч Ламбін]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4330437|United Institute of Informatics Problems of the National Academy of Sciences of Belarus]]'' | data-sort-value="1899" | 1899-05-06 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1986" | 1986-12-28 | |- | style='text-align:right'| 2818 | ''[[:d:Q13031590|Mikola Haĭduk]]'' | | [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | | data-sort-value="1931" | 1931-05-29<br/>1933-04-29 | [[Кобилянка (Подлясье воеводалыгы)]] | data-sort-value="1998" | 1998-09-02 | [[Бялысток|Белосток]] |- | style='text-align:right'| 2819 | ''[[:d:Q13031850|Pavel Mіchajlavіč Šrub]]'' | 1977 | [[шагыйрь]] | ''[[:d:Q2496026|Euphrosyne Polotskaya State University of Polotsk]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-02-20 | [[Хильчыцы]] | | |- | style='text-align:right'| 2820 | ''[[:d:Q13032492|Рыгор Самуілавіч Жалязняк]]'' | | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>[[шагыйрь]] | | data-sort-value="1914" | 1914-09 | [[Витебск]] | data-sort-value="1942" | 1942-08 | ''[[:d:Q1926518|Mga]]'' |- | style='text-align:right'| 2821 | ''[[:d:Q13033098|Уладзімір Аляксандравіч Карпаў]]'' | 1967 | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | ''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-03-16 | [[Вологда]] | data-sort-value="2006" | 2006-01-23 | [[Минск]] |- | style='text-align:right'| 2822 | ''[[:d:Q13033509|Jusaf Berkman]]'' | | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | | data-sort-value="1838" | 1838-08-04 | [[Валожын]] | data-sort-value="1919" | 1919-07-19 | [[Варшава]] |- | style='text-align:right'| 2823 | ''[[:d:Q13033543|Yury Bogdanov]]'' | 1956 | [[математик]] | ''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1920" | 1920-12-08 | [[Бөек Луки|Великие-Луки]] | data-sort-value="1987" | 1987-12-07 | |- | style='text-align:right'| 2824 | ''[[:d:Q13033571|Yakaw Afanasyew]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q4129793|Югары хатын-кызлар авыл хуҗалыгы курслары]]''<br/>''[[:d:Q2385041|Беларус авыл хуҗалыгы акдемиясе]]''<br/>''[[:d:Q41484692|Інстытут глебазнаўства і аграхіміі НАНБ]]''<br/>''[[:d:Q123018612|сельскагаспадарчая секцыя Інбелкульта]]'' | data-sort-value="1877" | 1877-10-21 | [[Балашау]] | data-sort-value="1937" | 1937-12-20 | [[Минск]] |- | style='text-align:right'| 2825 | ''[[:d:Q13033603|Janka Niomanski]]'' | | ''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | ''[[:d:Q2088544|Беларускі нацыянальны камісарыят]]''<br/>''[[:d:Q55785009|Дзяржплан БССР]]''<br/>''[[:d:Q4201835|Institute of Economics of the National Academy of Sciences of Belarus]]''<br/>''[[:d:Q2628140|Беларус дәүләт техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q97383460|Навукова-даследчы інстытут прамысловасці БССР]]'' | data-sort-value="1890" | 1890-04-12 | [[Шчорсы]] | data-sort-value="1937" | 1937-10-30 | [[Минск]] |- | style='text-align:right'| 2826 | ''[[:d:Q13033608|Янка Чарапук]]'' | | [[язучы]] | | data-sort-value="1896" | 1896-08-12 | [[Новий Двур (Сокульский повяты)]] | data-sort-value="1957" | 1957-11-16 | [[Чикаго]] |- | style='text-align:right'| 2827 | ''[[:d:Q13033626|Jaŭhien Chliabcevič]]'' | 1913 | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q10429346|библиограф]]'' | | data-sort-value="1884" | 1884-08-06 | [[Жыровицы]] | data-sort-value="1953" | 1953-10-20 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2828 | ''[[:d:Q13040251|Ismet Elezi]]'' | | ''[[:d:Q212948|партизан]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]] | | data-sort-value="1920" | 1920 | ''[[:d:Q636952|Fterrë]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2829 | ''[[:d:Q13042479|Marash Hajati]]'' | | [[Jurnalist|журналист]] | | data-sort-value="1920" | 1920 | [[Шкодер|Ышкодра]] | data-sort-value="2013" | 2013-03-28 | |- | style='text-align:right'| 2830 | ''[[:d:Q13050717|Ալբերտ Ստեփանյան]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | | data-sort-value="1948" | 1948-03-14 | [[Ереван]] | | |- | style='text-align:right'| 2831 | ''[[:d:Q13052571|Gohar Hambardzumyan]]'' | 1929 | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q952960|Әрмәнстан милли политехник университеты]]''<br/>''[[:d:Q1474624|Ереван дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1907" | 1907-06-28 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | data-sort-value="1979" | 1979-06-26 | [[Ереван]] |- | style='text-align:right'| 2832 | ''[[:d:Q13053156|Khoren Sargsyan]]'' | 1917 | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]'' | ''[[:d:Q5074226|Charents Museum of Literature and Arts]]''<br/>''[[:d:Q21468838|ӘҖ ФА Әдәбият институты]]'' | data-sort-value="1891" | 1891-12-02 | ''[[:d:Q158903|Шуша]]'' | data-sort-value="1970" | 1970-04-04 | [[Ереван]] |- | style='text-align:right'| 2833 | ''[[:d:Q13053423|Hakob Salakhyan]]'' | 1947 | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q10550018|culture personality]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q1474624|Ереван дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q2033155|Комитас исемендәге Ереван дәүләт консерваториясе]]''<br/>''[[:d:Q8038509|Writers Union of Armenia]]''<br/>''[[:d:Q537375|Armenfilm]]''<br/>''[[:d:Q1865276|Literaturnaya gazeta]]''<br/>''[[:d:Q4168753|Druzhba Narodov]]''<br/>''[[:d:Q2376759|Россия дәүләт хезмәте академиясе]]'' | data-sort-value="1922" | 1922-09-01 | [[Харьков]] | data-sort-value="1969" | 1969-09-01 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2834 | ''[[:d:Q13169630|Керимбаев, Сүйүн]]'' | 1941 | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[Гыйльми хезмәткәр]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2835 | ''[[:d:Q13172442|Georgi Porshniakov]]'' | | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1918" | 1918 | | data-sort-value="1993" | 1993 | |- | style='text-align:right'| 2836 | ''[[:d:Q13397841|Leonid Efimovich Rodin]]'' | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]'' | data-sort-value="1907" | 1907-02-22 | [[Варшава]] | data-sort-value="1990" | 1990-02-04 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2837 | ''[[:d:Q13410543|Augusts Tentelis]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | ''[[:d:Q498407|Латвия университеты]]'' | data-sort-value="1876" | 1876-11-23 | ''[[:d:Q3801293|Vidriži Parish]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-01-19 | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] |- | style='text-align:right'| 2838 | ''[[:d:Q14479305|Vladimir Dluzsky]]'' | | ''[[:d:Q250867|католик рухание]]'' | | data-sort-value="1895" | 1895 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1967" | 1967 | [[Берлин]] |- | style='text-align:right'| 2839 | ''[[:d:Q14915112|Charles Arthur Moser]]'' | | ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | [[Yel universitetı|Йель университеты]]<br/>''[[:d:Q432637|Джордж Вашингтон университеты]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-01-06 | [[Ноксвил]] | data-sort-value="2006" | 2006-12-12 | [[Sofiä|София]] |- | style='text-align:right'| 2840 | ''[[:d:Q14917036|V. U. Skalaban]]'' | | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q14271902|Belarusian Petrus Brouka Encyclopedia]]''<br/>''[[:d:Q17047050|Belaruski navukova-dasledchy instytut dakumentaznaŭstva i arkhiŭnaĭ spravy]]''<br/>''[[:d:Q53726496|Frantsishak Skaryna National Scientific & Educational Center]]''<br/>''[[:d:Q15607766|National Archives of Belarus]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-08-05 | [[Вяликия Шылавичы]] | data-sort-value="2011" | 2011-08-20 | [[Минск]] |- | style='text-align:right'| 2841 | ''[[:d:Q14918193|Marian Klott]]'' | | | | data-sort-value="1892" | 1892-11-01 | ''[[:d:Q2068443|Braslawsky povet]]'' | data-sort-value="1967" | 1967-02-28 | [[Краков]] |- | style='text-align:right'| 2842 | ''[[:d:Q14919788|Boris Alekseevich Venkov]]'' | | [[математик]] | | data-sort-value="1900" | 1900-08-13 | | data-sort-value="1962" | 1962-12-13 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2843 | ''[[:d:Q14919790|Boris Borisovich Venkov]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | data-sort-value="1934" | 1934-11-15 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2011" | 2011-11-10 | |- | style='text-align:right'| 2844 | ''[[:d:Q15043400|Cecil Hoare]]'' | | ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | | data-sort-value="1892" | 1892-03-06 | ''[[:d:Q52101|Middelburg]]'' | data-sort-value="1984" | 1984-08-23 | |- | style='text-align:right'| 2845 | ''[[:d:Q15046890|Jean-Claude Gakosso]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[Гыйльми хезмәткәр]]<br/>''[[:d:Q83307|министр]]'' | ''[[:d:Q3551438|Marien Ngouabi University]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-07-25 | ''[[:d:Q765370|Plateaux Department]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2846 | ''[[:d:Q15060869|Esfir Emden]]'' | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]'' | | data-sort-value="1905" | 1905-01-22<br/>1906 | [[Днипро]] | data-sort-value="1961" | 1961 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2847 | ''[[:d:Q15060951|Pavel Shults]]'' | | ''[[:d:Q3621491|археолог]]'' | ''[[:d:Q4201410|РФА археология институты]]''<br/>''[[:d:Q4201536|Institute for the History of Material Culture]]'' | data-sort-value="1900" | 1900-10-23 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1983" | 1983-09-20 | ''[[:d:Q1743602|Koktebel]]'' |- | style='text-align:right'| 2848 | ''[[:d:Q15061240|Шалфеев, Пётр Петрович]]'' | | [[галим]] | | data-sort-value="1861" | 1861 | | data-sort-value="1893" | 1893 | |- | style='text-align:right'| 2849 | ''[[:d:Q15061321|Yefim Chonov]]'' | | [[галим]] | | data-sort-value="1887" | 1887 | ''[[:d:Q4074662|Baga Burul]]'' | data-sort-value="1927" | 1927 | ''[[:d:Q4074662|Baga Burul]]'' |- | style='text-align:right'| 2850 | ''[[:d:Q15062036|Хворостанский, Константин Иванович]]'' | 1887 | | | data-sort-value="1860" | 1860-08-29 | [[Әстерхан губернасы]] | data-sort-value="1917" | 1917 | |- | style='text-align:right'| 2851 | ''[[:d:Q15063194|Fedor Fortinsky]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q28664814|Изге Владимир император университеты]]'' | data-sort-value="1846" | 1846-02-15 | ''[[:d:Q4216581|Касыйм өязе]]'' | data-sort-value="1902" | 1902-12-12<br/>1902-12-25 | [[Киев]] |- | style='text-align:right'| 2852 | ''[[:d:Q15063220|Vladimir Fomin]]'' | | [[математик]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1937" | 1937-03-06 | [[Серпухов]] | data-sort-value="2000" | 2000-02-23 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2853 | ''[[:d:Q15063425|Ludmila Filatova]]'' | | ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]'' | ''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-10-06 | [[Ырынбур]] | | |- | style='text-align:right'| 2854 | ''[[:d:Q15063960|Yury Alekseyev]]'' | | | | data-sort-value="1962" | 1962 | [[Таштагол]] | | |- | style='text-align:right'| 2855 | ''[[:d:Q15064106|Vladimir Argutinsky-Dolgorukov]]'' | | ''[[:d:Q10732476|сәнгать әсәрләре коллекционеры]]''<br/>''[[:d:Q15472169|иганәче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | | data-sort-value="1874" | 1874-03-24 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | data-sort-value="1941" | 1941-12-09 | [[Париж]] |- | style='text-align:right'| 2856 | ''[[:d:Q15064297|Petr Barakov]]'' | | ''[[:d:Q1781198|агроном]]'' | ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]'' | data-sort-value="1858" | 1858 | | data-sort-value="1919" | 1919 | [[Харьков]] |- | style='text-align:right'| 2857 | ''[[:d:Q15064354|Tatyana Batygina]]'' | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1927" | 1927-10-24 | [[Уссурийск]] | data-sort-value="2015" | 2015-09-16 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2858 | ''[[:d:Q15064360|Vasiliĭ Vasilʹevich Bauer]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]'' | data-sort-value="1833" | 1833-12-13 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1884" | 1884-11-06 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2859 | ''[[:d:Q15064664|Leonid Botsjkarjov]]'' | | ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Әстерхан дәүләт техник университеты|Әстерхан дәүләт техника университеты]] | data-sort-value="1949" | 1949-04-29 | [[Әстерхан]] | | |- | style='text-align:right'| 2860 | ''[[:d:Q15064667|Vasily Bochkov]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1846" | 1846-08-11 | | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 2861 | [[Пётр Боярский]] | 1893 | | | data-sort-value="1870" | 1870-06-04 | [[Полтава губернасы|Палтау губернасы]] | data-sort-value="1944" | 1944-04-21 | [[Загреб]] |- | style='text-align:right'| 2862 | ''[[:d:Q15064684|Rudolf von Braunschweig]]'' | | ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1821" | 1821-11-06<br/>1820-11-06<br/>1820-11-18 | [[Елгава]] | data-sort-value="1888" | 1888-08-12<br/>1888-12-24 | ''[[:d:Q1621200|Tsarskoye Selo]]'' |- | style='text-align:right'| 2863 | ''[[:d:Q15064847|Mykola Vavrysevych]]'' | | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]'' | | data-sort-value="1891" | 1891-12-01 | [[Городло]] | data-sort-value="1978" | 1978-10-30 | [[Володымыр (шәһәр)|Володымыр-Волынскый]] |- | style='text-align:right'| 2864 | ''[[:d:Q15064853|Julius Wagner]]'' | 1888 | ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q85449|Киев политехника институты]]''<br/>''[[:d:Q2025062|Zoological Museum of the Zoological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q240631|Белград үнивирситите]]'' | data-sort-value="1865" | 1865-12-13 | [[Наполи]] | data-sort-value="1945" | 1945-04<br/>1944<br/>1946 | [[Сербия]]<br/>[[Австрия]] |- | style='text-align:right'| 2865 | ''[[:d:Q15064939|Vladimir Veliky]]'' | 1874 | [[галим]] | ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''<br/>''[[:d:Q28667234|Тум император университеты]]''<br/>''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]'' | data-sort-value="1851" | 1851-08-07 | [[Киев]] | data-sort-value="1917" | 1917 | |- | style='text-align:right'| 2866 | ''[[:d:Q15065035|Leopold Voyevodsky]]'' | | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]'' | data-sort-value="1846" | 1846<br/>1846-11-15 | [[Vilnius|Вилнүс]] | data-sort-value="1901" | 1901<br/>1901-04-21 | [[Одесса]] |- | style='text-align:right'| 2867 | [[Михаил Воронков]] | | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | | data-sort-value="1921" | 1921-12-06 | [[Орёл]] | data-sort-value="2014" | 2014-02-10 | [[Иркутск]] |- | style='text-align:right'| 2868 | ''[[:d:Q15065144|Mina Vydrya]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4122945|Россия Федераиясе Эчке эшләр министрлыгының Волгоград академиясе]]''<br/>[[Кубан дәүләт университеты]] | data-sort-value="1915" | 1915<br/>1916 | | data-sort-value="1982" | 1982 | |- | style='text-align:right'| 2869 | ''[[:d:Q15065230|Apollon Al. Gamaleya]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1867" | 1867-11-17 | ''[[:d:Q4094917|Borshchovo]]'' | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 2870 | ''[[:d:Q15065314|Erikh Gerling]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q4387323|V.G. Khlopin Radium Institute]]'' | data-sort-value="1904" | 1904-12-10 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1985" | 1985-08-07 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2871 | ''[[:d:Q15065341|Isaak Ginzburg]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q1628544|Балтыйк дәүләт техника университеты]]'' | data-sort-value="1910" | 1910-03-10 | ''[[:d:Q4301468|Monastyrshchina]]'' | data-sort-value="1979" | 1979-03-29 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2872 | ''[[:d:Q15065589|Mikhail Grigoryev]]'' | | [[галим]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q10379007|театр белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q1130457|С. А. Герасимов исемендәге Бөтенрусия дәүләт кинематография институты]]'' | data-sort-value="1890" | 1890-11-10 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1980" | 1980-02-13 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2873 | ''[[:d:Q15065627|Igor Gromov]]'' | | ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | data-sort-value="1913" | 1913-07-13 | | data-sort-value="2003" | 2003 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2874 | ''[[:d:Q15065628|Pavel Gromov]]'' | | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | | data-sort-value="1914" | 1914-12-15<br/>1914-12-28 | ''[[:d:Q4342014|Padany]]'' | data-sort-value="1982" | 1982-10-20 | [[Петрозаводск]] |- | style='text-align:right'| 2875 | ''[[:d:Q15066170|Mikhail Mikhailovich Dyakonov]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q16832248|иранист]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | ''[[:d:Q4201516|И. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институты]]'' | data-sort-value="1907" | 1907-06-12 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1954" | 1954-06-08 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2876 | ''[[:d:Q15066437|Piotr Yernstedt]]'' | | ''[[:d:Q15974789|coptologist]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1890" | 1890-06-09 | [[Гатчина]] | data-sort-value="1966" | 1966-12-25 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2877 | ''[[:d:Q15066449|Mikhail Yerofeyev]]'' | 1863 | ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]'' | ''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''<br/>''[[:d:Q58878019|Урман институты]]'' | data-sort-value="1839" | 1839-02-14 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1888" | 1888-12-19 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2878 | [[Николай Еругин]] | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q17043282|Institute of Physics and Mathematics of the Academy of Sciences of the BSSR]]''<br/>[[Математика Институты (Беларусь Милли Фәннәр Академиясе)]]<br/>''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1907" | 1907-04-14<br/>1907-05-14 | [[Пролетарск (шәһәр)|Пролетарск]] | data-sort-value="1990" | 1990-02-12 | [[Минск]] |- | style='text-align:right'| 2879 | ''[[:d:Q15066542|Vladimir Zhdanovsky]]'' | | [[инженер]]<br/>''[[:d:Q593644|химик]]'' | | data-sort-value="1903" | 1903-08-13 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1959" | 1959-07-13 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2880 | ''[[:d:Q15066643|Vasily Zhukov]]'' | | | | data-sort-value="1823" | 1823 | | data-sort-value="1896" | 1896-03-14 | |- | style='text-align:right'| 2881 | ''[[:d:Q15066714|Audra-Kristina Zabulionite]]'' | | [[фәлсәфәче]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1961" | 1961-10-01 | [[Каунас]] | | |- | style='text-align:right'| 2882 | ''[[:d:Q15066992|Lev Zelenov]]'' | | ''[[:d:Q21550346|aesthetician]]''<br/>''[[:d:Q18543182|social philosopher]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[фәлсәфәче]] | ''[[:d:Q4318652|Ростислав Евгеньевич Алексеев исемендәге Нижгар дәүләт технология университеты]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-07-19 | ''[[:d:Q18800051|Сарлей]]'' | data-sort-value="2021" | 2021-09-09 | [[Түбән Новгород]] |- | style='text-align:right'| 2883 | ''[[:d:Q15067243|Artemy Ivanov]]'' | 1930 | [[галим]] | ''[[:d:Q4086904|Санкт-Петербург дәүләт университетының биология факультеты]]'' | data-sort-value="1906" | 1906-05-05 | [[Молодечно|Маладзечна]] | data-sort-value="1992" | 1992-01-22 | |- | style='text-align:right'| 2884 | ''[[:d:Q15068245|Yevgeny Kaminsky]]'' | | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="1957" | 1957-04-29 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2885 | [[Николай Козмин]] | | [[галим]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1873" | 1873-12-10<br/>1873-12-22 | [[Казан]] | data-sort-value="1942" | 1942-02-28 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2886 | ''[[:d:Q112416194|Ėleonora Petrovna Gomberg-Verzhbinskai︠a︡]]'' | | ''[[:d:Q4164507|сәнгать тәнкыйтьчесе]]'' | | data-sort-value="1912" | 1912 | [[Кропивницкий|Кропывнытскый]] | data-sort-value="2002" | 2002 | |- | style='text-align:right'| 2887 | ''[[:d:Q112431777|Solomon Samuilovich Schulman]]'' | 1941 | ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]'' | data-sort-value="1918" | 1918 | | data-sort-value="1997" | 1997 | |- | style='text-align:right'| 2888 | ''[[:d:Q112432176|Rakhil Efremovna Schulman-Albova]]'' | 1941 | ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q12773412|паразитолог]]'' | | data-sort-value="1918" | 1918 | | data-sort-value="1986" | 1986 | |- | style='text-align:right'| 2889 | ''[[:d:Q112470028|Heydar Imanov]]'' | | ''[[:d:Q5352191|техник]]'' | | data-sort-value="1944" | 1944 | [[Гаялы (Губадлы)]] | | |- | style='text-align:right'| 2890 | ''[[:d:Q112482227|Aleksandr Borisovič Georgijevskij]]'' | 1967 | [[профессор]]<br/>''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]'' | ''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы һәм техника институты]]''<br/>''[[:d:Q32360874|Novgorod State Pedagogical Institute]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-02-27 | [[Полярный]] | | |- | style='text-align:right'| 2891 | ''[[:d:Q112497380|István Magyari Beck]]'' | 1968 | ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]'' | | data-sort-value="1941" | 1941-10-01 | [[Будапешт]] | data-sort-value="2022" | 2022-08-18 | |- | style='text-align:right'| 2892 | ''[[:d:Q112498868|Gábor Mezősi]]'' | 1974 | ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q369839|Сегед университеты]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-06-18 | [[Сегед]] | | |- | style='text-align:right'| 2893 | ''[[:d:Q112502229|Sergej Ivanovič Lebedinskij]]'' | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q250063|Faculty of International Relations of the Belarusian State University]]''<br/>''[[:d:Q1511650|Тула дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1959" | 1959 | [[Донецк]] | | |- | style='text-align:right'| 2894 | ''[[:d:Q112512686|Viktor Vladimirovič Puzanov]]'' | 1989 | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q462390|доцент]]'' | [[Удмурт дәүләт университеты]] | data-sort-value="1960" | 1960-01-04 | ''[[:d:Q4456126|Terpinnia]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2895 | ''[[:d:Q112514205|Mária Ivanics]]'' | 1972 | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q369839|Сегед университеты]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-08-31 | [[Будапешт]] | | |- | style='text-align:right'| 2896 | ''[[:d:Q112529321|Andrej Malchukov]]'' | 1984 | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | ''[[:d:Q4201561|РФА телбелем тикшеренүләре институты]]''<br/>''[[:d:Q682926|Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology]]''<br/>''[[:d:Q161982|Майнц университеты]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-12-20 | | | |- | style='text-align:right'| 2897 | ''[[:d:Q112532702|Sergey Kopythkin]]'' | | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q7063944|тимер юлчы]]'' | | data-sort-value="1882" | 1882-07-05 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1920" | 1920-05 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2898 | ''[[:d:Q112536177|Moisey Altman]]'' | 1928 | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q111287174|Leningrad State Pedagogical Institute M.N. Pokrovsky]]''<br/>''[[:d:Q88899222|Усерасійская Акадэмія мастацтваў]]''<br/>[[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]<br/>[[Иркутск дәүләт университеты]] | data-sort-value="1896" | 1896-06-17 | [[Ула (агрошәһәрчек)|Ула]] | data-sort-value="1986" | 1986-05-12 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2899 | ''[[:d:Q112536794|Aleksandr Sokolov]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q635734|архивист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q4398065|Russian State Historical Archive]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]] | data-sort-value="1949" | 1949-10-20 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2900 | ''[[:d:Q112538369|Ivan Krasnov]]'' | 1929 | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q38053159|геоморфолог]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]'' | ''[[:d:Q4127500|A.P. Karpinsky Russian Geological Research Institute]]'' | data-sort-value="1906" | 1906-02-10 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2003" | 2003-03-09 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2901 | ''[[:d:Q112538641|Olʹga Valentinovna Velikanova]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q15097244|Museum of Political History of Russia]]''<br/>''[[:d:Q180865|Торонто университеты]]''<br/>''[[:d:Q860527|University of North Texas]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-11-16 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2902 | ''[[:d:Q112560870|Natalia Levshina]]'' | 2006 | ''[[:d:Q2732142|статистик]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q632004|Неймеген университеты]]''<br/>''[[:d:Q154804|Лейпциг үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q378134|UCLouvain]]''<br/>''[[:d:Q155354|Марбург университеты]]''<br/>''[[:d:Q154561|Ена үнивирситите]]'' | data-sort-value="1978" | 1978-06-29 | [[Псков]] | | |- | style='text-align:right'| 2903 | ''[[:d:Q112663090|Galina Mikhaĭlovna Temnenko]]'' | 1969 | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]'' | ''[[:d:Q4227527|Kokshetau State University]]''<br/>''[[:d:Q4419914|Simferopol Higher Military-Political Construction School]]''<br/>''[[:d:Q108813016|Tavri Humanitarian and Environmental Institute]]''<br/>''[[:d:Q1517401|Таврия милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q17749157|Владимир Иванович Вернадский исемендәге Кырым федераль университеты]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-09-02 | [[Гродно|Һродна]] | data-sort-value="2018" | 2018-11-01 | [[Акмәсҗит]] |- | style='text-align:right'| 2904 | ''[[:d:Q112689012|Lana Konokotina]]'' | | ''[[:d:Q22976182|тележурналист]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | | data-sort-value="1983" | 1983-08-07 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2905 | ''[[:d:Q112785010|Hava Brocha Korzakova]]'' | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q1124657|Bar-Ilan University]]'' | data-sort-value="1969" | 1969-01-31<br/>1969 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2906 | ''[[:d:Q112876820|Pyotr Rezvoy]]'' | | ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q26936818|spongiologist]]'' | | data-sort-value="1887" | 1887 | [[Одесса]] | data-sort-value="1963" | 1963 | |- | style='text-align:right'| 2907 | ''[[:d:Q112988612|Эдуард Фёдорович Караваев]]'' | | [[галим]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1939" | 1939-03-28 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2024" | 2024-10-25 | |- | style='text-align:right'| 2908 | ''[[:d:Q112988707|Каминская, Татьяна Леонидовна]]'' | | [[галим]] | | data-sort-value="1967" | 1967-04-21 | [[Кологрив]] | | |- | style='text-align:right'| 2909 | ''[[:d:Q112988971|Скрынникова, Ирина Николаевна]]'' | 1934 | [[галим]] | | data-sort-value="1911" | 1911-08-26 | | data-sort-value="1990" | 1990-04-23 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2910 | ''[[:d:Q112989018|Anton Vershovski]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]''<br/>''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-10-23 | [[Таллинн]] | | |- | style='text-align:right'| 2911 | ''[[:d:Q112989424|Нешатаев, Юрий Николаевич]]'' | | [[галим]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1927" | 1927-05-27 | [[Чәрдән]] | data-sort-value="2006" | 2006-01-17 | |- | style='text-align:right'| 2912 | ''[[:d:Q112994206|Гриб, Владимир Емельянович]]'' | | ''[[:d:Q520549|геолог]]'' | | data-sort-value="1911" | 1911-01-14 | [[Самахвалавичы (агрошәһәрчек)|Самахвалавичы]] | data-sort-value="1991" | 1991-11-20 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2913 | ''[[:d:Q113005506|Гукова, Сания Нуховна]]'' | 1976 | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | data-sort-value="1951" | 1951-05-05 | ''[[:d:Q4015983|Vadil]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2914 | ''[[:d:Q113109714|Alexander P. Karp]]'' | | [[профессор]]<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q7691246|Teachers College]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2915 | ''[[:d:Q113109743|Irina Lyublinskaya]]'' | | [[профессор]]<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q7691246|Teachers College]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2916 | ''[[:d:Q113130435|Qusai Kamal Al-Din Al-Ahmadi]]'' | | ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | data-sort-value="1966" | 1966-07-29 | [[Мосул]] | | |- | style='text-align:right'| 2917 | ''[[:d:Q113130975|Федяевский, Иван Константинович]]'' | | | | data-sort-value="1876" | 1876-02-29 | [[Воронеж]] | data-sort-value="1939" | 1939-07-31 | [[Верден (Мез)|Верден]] |- | style='text-align:right'| 2918 | ''[[:d:Q113259378|Antoni Vieweger]]'' | | ''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]'' | | data-sort-value="1818" | 1818 | [[Варшава]] | data-sort-value="1901" | 1901-02-09 | [[Варшава]] |- | style='text-align:right'| 2919 | ''[[:d:Q113288404|Anna Linnikova]]'' | | ''[[:d:Q4610556|модель]]'' | | data-sort-value="2000" | 2000-04-04 | [[Ырынбур]] | | |- | style='text-align:right'| 2920 | ''[[:d:Q113412293|Немилов, Юрий Антонович]]'' | 1936 | ''[[:d:Q16742096|төшче галим]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4483572|Institute of Physics and Technology]]'' | data-sort-value="1913" | 1913-03-16 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1996" | 1996 | |- | style='text-align:right'| 2921 | ''[[:d:Q113412380|Georgiy Vasilievich Skornyakov]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-04-03 | | | |- | style='text-align:right'| 2922 | ''[[:d:Q113412712|Dmitry Suslov]]'' | 2001 | ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q16947320|гиясәясәтче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]] | data-sort-value="1979" | 1979 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2923 | ''[[:d:Q113463517|Jan Jaroszewicz]]'' | | | | data-sort-value="1956" | 1956-05 | [[Варшава]] | | |- | style='text-align:right'| 2924 | ''[[:d:Q113499841|Alpay Azer]]'' | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q6625963|язучы-романист]]''<br/>''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]'' | | data-sort-value="1974" | 1974-10-06 | [[Бакы]] | | |- | style='text-align:right'| 2925 | ''[[:d:Q113626495|Іаанна Дзмітрыеўна Хлопіна]]'' | 1926 | | ''[[:d:Q3919286|Viciebsk State Medical University]]''<br/>''[[:d:Q4201853|Эксперименталь медицина институты]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-01-07 | [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]] | | |- | style='text-align:right'| 2926 | ''[[:d:Q113636887|Ilya Bogdaniovsky]]'' | | ''[[:d:Q11569986|гравюра рәссамы]]''<br/>''[[:d:Q674426|куратор]]'' | | data-sort-value="1945" | 1945-01-19 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2927 | ''[[:d:Q113680822|Andrey Zakharov]]'' | 2005 | ''[[:d:Q15931838|investigative journalist]]'' | ''[[:d:Q4491769|fontanka.ru]]''<br/>''[[:d:Q629733|RBC Information Systems]]''<br/>''[[:d:Q4400554|BBC News Russian]]''<br/>''[[:d:Q105301670|Proekt]]'' | data-sort-value="1983" | 1983-07-27 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2928 | ''[[:d:Q113709787|Dana Makaridina]]'' | 2019 | ''[[:d:Q57174272|artist-curator]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q3243461|коллекционер]]'' | | data-sort-value="1988" | 1988-04-22 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 2929 | ''[[:d:Q113784464|Michail Uladzimiravič Tarėlka]]'' | | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q13028089|Yakub Kolas Institute of Linguistics]]'' | data-sort-value="1963" | 1963 | [[Калодзишчы]] | | |- | style='text-align:right'| 2930 | ''[[:d:Q113824481|Larissza Hrotkó]]'' | 1969 | ''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | data-sort-value="1945" | 1945 | No/unknown value | data-sort-value="2024" | 2024-09-16 | |- | style='text-align:right'| 2931 | ''[[:d:Q113895042|Boris A. Natalin]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q344334|Истанбул техник университеты]]''<br/>''[[:d:Q130289847|Institute of Tectonics and Geophysics named after Y.A. Kosygin FEB RAS]]'' | data-sort-value="1950" | 1950 | [[Фәрганә]] | | |- | style='text-align:right'| 2932 | ''[[:d:Q114068496|Юрый Андрэевіч Харын]]'' | 1953 | [[фәлсәфәче]] | ''[[:d:Q4406398|Самар дәүләт архитектура төзелеш университеты]]''<br/>''[[:d:Q2628140|Беларус дәүләт техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q816145|Беларус дәүләт информатика һәм радиоэлектроника университеты]]''<br/>''[[:d:Q114068521|Čałaviek. Hramadstva. Sviet]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-08-13 | ''[[:d:Q4507456|Charozero]]'' | data-sort-value="2021" | 2021-04-30 | |- | style='text-align:right'| 2933 | ''[[:d:Q114243226|Георгий Васильевич Григорьев]]'' | | ''[[:d:Q3621491|археолог]]'' | ''[[:d:Q211043|Russian Museum]]''<br/>''[[:d:Q4201410|РФА археология институты]]'' | data-sort-value="1898" | 1898 | [[Сәмәрканд]] | data-sort-value="1941" | 1941-12-27<br/>1941 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2934 | ''[[:d:Q114648463|Уладзіслаў Андрэевіч Антропаў]]'' | 1959 | | [[Пенза дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2630637|Һомел дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-01-02 | [[Анапа]] | | |- | style='text-align:right'| 2935 | ''[[:d:Q114795111|Святлана Кандрацьева]]'' | 1950 | | ''[[:d:Q2121551|Kamianets-Podilskyi Ivan Ohiienko National University]]''<br/>''[[:d:Q4320486|V.О. Sukhomlynskyi National University of Mykolaiv]]''<br/>''[[:d:Q12102466|Drohobych Ivan Franko State Pedagogical University]]''<br/>''[[:d:Q2986673|Янка Купала исемендәге Гродно дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-05-05 | ''[[:d:Q18770634|Vinogrobl]]'' | data-sort-value="2004" | 2004-01-15 | |- | style='text-align:right'| 2936 | ''[[:d:Q114797175|Janusz Olszamowski]]'' | | ''[[:d:Q4991371|солдат]]'' | | data-sort-value="1887" | 1887-09-13 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1920" | 1920-05-23 | [[Житомир]] |- | style='text-align:right'| 2937 | ''[[:d:Q114839417|Аляксандра Уладзіміраўна Валасевіч]]'' | 1964 | [[галим]] | ''[[:d:Q104727492|Faculty of Mathematics and Natural Sciences of Mogilev State University]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-07-04 | ''[[:d:Q4423519|Sloboda]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2938 | ''[[:d:Q114839946|Сяргей Жасткоў]]'' | 1975 | | ''[[:d:Q2858236|Mahilyow State A. Kulyashow University]]''<br/>''[[:d:Q260368|B.I. Stepanov Institute of Physics]]''<br/>''[[:d:Q17044704|Інстытут прыкладной оптыкі НАН Беларусі]]''<br/>''[[:d:Q52847997|Institute Of Technology Of Metals]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-08-02 | [[Дрыбин]] | data-sort-value="2014" | 2014-12-04 | |- | style='text-align:right'| 2939 | ''[[:d:Q115094627|Emīlija Krustiņsone]]'' | | ''[[:d:Q28528560|communist]]''<br/>''[[:d:Q635734|архивист]]''<br/>''[[:d:Q182436|китапханәче]]'' | | data-sort-value="1890" | 1890-12-28 | ''[[:d:Q16362445|Liepkalne Parish]]'' | data-sort-value="1981" | 1981-03-30 | [[Елгава]] |- | style='text-align:right'| 2940 | ''[[:d:Q115135518|Георгій Іванавіч Новікаў]]'' | | | ''[[:d:Q4082750|Belarusian State Technological University]]'' | data-sort-value="1924" | 1924-02-20 | | data-sort-value="2004" | 2004-07-27 | |- | style='text-align:right'| 2941 | ''[[:d:Q115140157|Мікалай Іванавіч Жукаў]]'' | | | ''[[:d:Q16655757|Institute of Philosophy of the National Academy of Sciences of Belarus]]''<br/>''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q2510885|Беларус дәүләт тыйб университеты]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-05-20 | [[Шуя]] | data-sort-value="2002" | 2002-11-20 | |- | style='text-align:right'| 2942 | ''[[:d:Q115205555|Boris Likhachev]]'' | | ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''<br/>''[[:d:Q20971250|кино тарихчысы]]'' | | data-sort-value="1898" | 1898-11-18 | [[Берген]] | data-sort-value="1934" | 1934-12-17 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2943 | ''[[:d:Q115223723|Tadeusz Kaczmarek]]'' | 1954 | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q599151|вазыйфаи зат]]'' | ''[[:d:Q5060625|Central Committee of the Polish United Workers' Party]]''<br/>''[[:d:Q1718656|Варшау политехника институты]]''<br/>''[[:d:Q11750393|Książka i Wiedza]]''<br/>''[[:d:Q113127369|Ministry of Culture and Art of the Third Polish Republic]]''<br/>''[[:d:Q11747768|Krajowa Agencja Wydawnicza]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-07-01 | [[Луҗ]] | data-sort-value="2019" | 2019-07-15 | ''[[:d:Q985687|Констанчин-Еҗорна]]'' |- | style='text-align:right'| 2944 | ''[[:d:Q115265184|Мусиченко, Николай Ильич]]'' | | [[инженер]]<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]'' | ''[[:d:Q4127514|Бөтенрусия чимал фәнни тикшеренү институты]]'' | data-sort-value="1909" | 1909-12-10 | [[Кубан өлкәсе]] | data-sort-value="1974" | 1974 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2945 | ''[[:d:Q115660145|Dmitriy Lanko]]'' | 1999 | ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1977" | 1977-12-10 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2946 | ''[[:d:Q115784869|Levon Babadzanjanz]]'' | | [[математик]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1940" | 1940-05-24 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | data-sort-value="2023" | 2023-06-11 | ''[[:d:Q16021974|Mikhaylovskaya]]''<br/>[[Ленинград өлкәсе]] |- | style='text-align:right'| 2947 | ''[[:d:Q115884983|Раман Даброцін]]'' | | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | ''[[:d:Q4082750|Belarusian State Technological University]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1928" | 1928-10-28 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1980" | 1980-02-06 | |- | style='text-align:right'| 2948 | ''[[:d:Q115902544|Jonathan L. Baker]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q981237|Xi'an Jiaotong University]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2949 | ''[[:d:Q115904054|Dina Mykhailivna Kolesnykova]]'' | 1951 | ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q4164507|сәнгать тәнкыйтьчесе]]'' | ''[[:d:Q3398581|Kiev National Picture Gallery]]''<br/>''[[:d:Q4314796|Сынлы сәнгать һәм мигъмарият милли академиясе]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-02-25 | [[Зарайск]] | | |- | style='text-align:right'| 2950 | ''[[:d:Q115910944|Arkady Vodakhov]]'' | 2006 | ''[[:d:Q578109|телепродюсер]]''<br/>''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q56425414|media manager]]'' | | data-sort-value="1984" | 1984-05-16 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2951 | ''[[:d:Q115951607|Ալեքսանդր Գոլուբենցև]]'' | | [[композитор]] | | data-sort-value="1899" | 1899-01-20 | [[Калуга]] | data-sort-value="1979" | 1979-10-04 | |- | style='text-align:right'| 2952 | ''[[:d:Q116045963|Yury Ivonin]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3332711|медиевист]]'' | ''[[:d:Q4424975|Смоленск дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4186920|Zaporizhzhia National University]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-08-26 | [[Бранденбург]] | data-sort-value="2021" | 2021-12-29 | |- | style='text-align:right'| 2953 | ''[[:d:Q116046821|Oleg S. Vereshchagin]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 2954 | ''[[:d:Q116361867|Кассия (Сенина)]]'' | 1996 | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>''[[:d:Q17166634|агиограф]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="1972" | 1972-11-18 | | | |- | style='text-align:right'| 2955 | ''[[:d:Q116375776|A. P. Belikov]]'' | 1985 | | ''[[:d:Q4439029|Ставрополь дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-05-02 | [[Актүбә]] | | |- | style='text-align:right'| 2956 | ''[[:d:Q116486956|Evgenij Konstantinovič Ustiev]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q7940086|вулканолог]]'' | | data-sort-value="1909" | 1909-05-23 | [[Ярославль]] | data-sort-value="1970" | 1970-08-20 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2957 | ''[[:d:Q116698238|Таццяна Аляксееўна Ткаліч]]'' | | | ''[[:d:Q67191504|Faculty of Banking and Finance of the Belarusian State Economic University]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-06-25 | [[Минск]] | | |- | style='text-align:right'| 2958 | ''[[:d:Q116766542|И. Н. Кожевников]]'' | 1960s | ''[[:d:Q384593|полиция хезмәткәре]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | | data-sort-value="1940" | 1940-12-21 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2022" | 2022-01-28 | |- | style='text-align:right'| 2959 | ''[[:d:Q116961384|Міхаіл Мікалаевіч Марушын]]'' | | | ''[[:d:Q2324386|Көньяк федераль университетының Таганрог технология институты]]''<br/>''[[:d:Q2387454|Илкүләм авиация университеты]]''<br/>''[[:d:Q4129766|Владимир Ильич Ленин исемендәге Югары хәрби-диңгез инженер укуханәсе]]'' | data-sort-value="1920" | 1920-07-07 | [[Гарэлец]] | data-sort-value="2000" | 2000-09-25 | [[Киев]] |- | style='text-align:right'| 2960 | ''[[:d:Q116980222|Igor Okunev]]'' | 2008 | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q52386692|political geographer]]'' | [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]] | data-sort-value="1986" | 1986-10-24 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2961 | ''[[:d:Q116981433|Andrey Lopatin]]'' | | | [[Telegram]]<br/>[[Vk.com|VK]] | data-sort-value="1981" | 1981-03-08 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2962 | ''[[:d:Q117187296|Pavel Stepanovich Radetzky]]'' | 1910 | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q33231|фотограф]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q84473837|postcard publisher]]'' | ''[[:d:Q4407705|Профессор М. А. Бонч-Бруевич исемендәге Санкт-Петербург дәүләт телекоммуникацияләр университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1885" | 1885-02-25 | [[Киев]] | data-sort-value="1938" | 1938-10-03 | ''[[:d:Q21343216|Selifontovo]]'' |- | style='text-align:right'| 2963 | ''[[:d:Q117225210|Viktor Rappoport]]'' | 1910 | ''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]] | | data-sort-value="1889" | 1889 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1943" | 1943-07-02 | [[Бакы]] |- | style='text-align:right'| 2964 | ''[[:d:Q117253951|Ksana Blank]]'' | 1979 | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q60098894|русист]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Prinston universitetı|Принстон университеты]]<br/>''[[:d:Q1446181|Hunter College]]'' | data-sort-value="1957" | 1957 | | | |- | style='text-align:right'| 2965 | ''[[:d:Q117311688|Elena S. Shablovinskaya]]'' | 2018-05 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q1937388|Special Astrophysical Observatory of the Russian Academy of Science]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2966 | ''[[:d:Q117321457|Vladimir F. Stolba]]'' | 1987 | ''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q219989|Берлин-Бранденбург табигый һәм һуманитар фәннәр академиясе]]''<br/>''[[:d:Q924265|Орһус университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201536|Institute for the History of Material Culture]]''<br/>''[[:d:Q700216|Staatliche Museen zu Berlin]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2967 | ''[[:d:Q117328285|Izrail Gordon]]'' | | [[математик]] | ''[[:d:Q492766|Николай Иванович Лобачевский исемендәге Түбән Новгород дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1910" | 1910-06-16 | [[Гродно|Һродна]] | data-sort-value="1985" | 1985-04-22 | [[Түбән Новгород]] |- | style='text-align:right'| 2968 | ''[[:d:Q117353437|Nikolay Nikolaevich Kiselyov]]'' | | ''[[:d:Q11063|астроном]]'' | ''[[:d:Q4201412|Dushanbe Observatory]]''<br/>''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q1589563|Main Astronomical Observatory of the National Academy of Sciences of Ukraine]]''<br/>''[[:d:Q936126|Кырым астрофизика обсерваториясе]]'' | data-sort-value="1942" | 1942 | | | |- | style='text-align:right'| 2969 | ''[[:d:Q117353882|Maria Litvinenko]]'' | 1944 | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q56417579|чыганаклар белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q56803|Харкау милли мәгарифбелем үнивирситите]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-03-21 | [[Харьков губернасы]] | data-sort-value="2016" | 2016-02-18 | [[Харьков]] |- | style='text-align:right'| 2970 | ''[[:d:Q117400211|Darya Trepova]]'' | | ''[[:d:Q11499147|сәяси активист]]'' | | data-sort-value="1997" | 1997-02-16 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2971 | ''[[:d:Q117403617|Arseni Krechmar]]'' | 1957 | ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q1225716|орнитолог]]''<br/>''[[:d:Q33231|фотограф]]'' | | data-sort-value="1934" | 1934-08-30 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2023" | 2023-12-12 | ''[[:d:Q4334381|Olshaniki]]'' |- | style='text-align:right'| 2972 | ''[[:d:Q117742276|Alexey Trofimow]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 2973 | ''[[:d:Q117745018|Nikita Basov]]'' | | ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q230899|Манчестер университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 2974 | ''[[:d:Q117800199|Ignacio Clemente Conte]]'' | | ''[[:d:Q3621491|археолог]]'' | ''[[:d:Q1024362|Испания илкүләм фәнни-тикшеренүләр советы]]''<br/>''[[:d:Q29603741|Institución Milá y Fontanals de Investigación en Humanidades - CSIC]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-07-31 | [[Робрес]] | | |- | style='text-align:right'| 2975 | ''[[:d:Q117848421|Rein Liblik]]'' | | ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q1639269|focus puller]]''<br/>''[[:d:Q658371|extra]]'' | | data-sort-value="1952" | 1952-05-15 | [[Таллинн]] | data-sort-value="2006" | 2006-07-01 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2976 | ''[[:d:Q117884067|Богомолов Олександр Вікторович]]'' | 1986 | [[галим]] | | data-sort-value="1963" | 1963 | [[Волгоград]] | | |- | style='text-align:right'| 2977 | ''[[:d:Q118321781|Zakaria Gevorgyan]]'' | | ''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]'' | ''[[:d:Q20509806|Մարիամյան օրիորդաց դպրոց]]''<br/>''[[:d:Q20510487|St. Gayane Girls' School]]'' | data-sort-value="1841" | 1841 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | data-sort-value="1910" | 1910 | [[Tbilisi|Тбилиси]] |- | style='text-align:right'| 2978 | ''[[:d:Q118366463|Лазарь Исаевич Думан]]'' | | ''[[:d:Q15255771|синолог]]'' | ''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''<br/>''[[:d:Q4258142|Institute for Philosophy, Literature and History in Leningrad]]'' | data-sort-value="1907" | 1907 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1979" | 1979-06-29 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2979 | ''[[:d:Q118591416|Igor Vasilyev]]'' | | ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]'' | | data-sort-value="1977" | 1977-04-20 | | | |- | style='text-align:right'| 2980 | ''[[:d:Q118736299|Evgenia Tonkonogaya]]'' | | ''[[:d:Q212980|психолог]]'' | | data-sort-value="1925" | 1925-08-18 | | data-sort-value="2026" | 2026-01-12 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2981 | ''[[:d:Q118835525|Сциборский, Борис Дмитриевич]]'' | | | ''[[:d:Q3152467|All-Russian Scientific Research Institute of Experimental Physics]]''<br/>''[[:d:Q4387323|V.G. Khlopin Radium Institute]]'' | data-sort-value="1917" | 1917-02-11 | ''[[:d:Q4006355|Urazovo]]'' | data-sort-value="1992" | 1992-09-27 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2982 | ''[[:d:Q118867544|Yuri P. Golikov]]'' | | ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q8963721|генеалогия белгече]]'' | ''[[:d:Q4201853|Эксперименталь медицина институты]]''<br/>''[[:d:Q127868317|Museum of the History of Medicine at the Institute of Experimental Medicine]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-05-25 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2983 | ''[[:d:Q118954527|Yegor Brugger]]'' | | ''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | | data-sort-value="1868" | 1868-07-19 | [[Тихвин]] | data-sort-value="1933" | 1933 | |- | style='text-align:right'| 2984 | ''[[:d:Q119131274|Փիրուզա Մելիքսեթյան]]'' | | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]'' | ''[[:d:Q20518339|Երեկոյան Երևան]]''<br/>''[[:d:Q20507255|Իրավունք]]''<br/>''[[:d:Q11123578|Irates]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-02-26 | [[Ереван]] | | |- | style='text-align:right'| 2985 | ''[[:d:Q119224888|Natalia I. Naumova]]'' | 1969-06-30 | [[математик]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 2986 | ''[[:d:Q15069646|Ерафей Васілевіч Касценіч]]'' | | ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q12013238|офтальмолог]]''<br/>[[хирург]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]'' | data-sort-value="1854" | 1854-10-04 | ''[[:d:Q61780847|Азёрная]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-12-24 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2987 | ''[[:d:Q15070472|Yevgeny Kreps]]'' | 1925 | [[галим]] | ''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4201853|Эксперименталь медицина институты]]''<br/>''[[:d:Q4201793|И. П. Павлов ис. РФА Физиология институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201829|Россия фәннәр академиясенең Иван Михайлович Сеченов исемендәге Эволюцион физиология һәм биохимия институты]]''<br/>''[[:d:Q4308086|Мурманская биологическая станция]]'' | data-sort-value="1899" | 1899-05-01 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1985" | 1985-10-04 | [[Ялта]] |- | style='text-align:right'| 2988 | ''[[:d:Q15070872|Aleksandr Labuntsov]]'' | | [[галим]] | | data-sort-value="1884" | 1884-09-13 | [[Владикавказ]] | data-sort-value="1963" | 1963-04-14 | |- | style='text-align:right'| 2989 | ''[[:d:Q15071130|Herman Gerasimovich Lengauer]]'' | | ''[[:d:Q11063|астроном]]'' | | data-sort-value="1905" | 1905-06-29 | [[Кропивницкий|Кропывнытскый]] | data-sort-value="1981" | 1981-10-01 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2990 | ''[[:d:Q15071369|Николай Андреевич Лукьянович]]'' | | ''[[:d:Q864380|биограф]]'' | | data-sort-value="1806" | 1806 | | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 2991 | ''[[:d:Q15071434|Геннадий Андреевич Любославский]]'' | 1882 | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт урман-техник университеты|Сергей Миронович Киров исемендәге Санкт-Петербург дәүләт урман-техник университеты]] | data-sort-value="1860" | 1860 | [[Кинешма|Киңәшмә]] | data-sort-value="1915" | 1915 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2992 | ''[[:d:Q15071471|Vladimir Mazalov]]'' | | [[математик]] | ''[[:d:Q4201665|Institute of Applied Mathematical Research of Karelian Research Centre of RAS]]''<br/>[[Россия фәннәр академиясе]] | data-sort-value="1954" | 1954-03-06 | [[Магнитогорск]] | | |- | style='text-align:right'| 2993 | ''[[:d:Q15071684|Vladimir Ivanovitsj Timofeev]]'' | | ''[[:d:Q3621491|археолог]]'' | | data-sort-value="1947" | 1947-06-14 | [[Мурманск]] | data-sort-value="2004" | 2004-08-08 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2994 | ''[[:d:Q15071928|Maksim Malkov]]'' | | ''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | data-sort-value="1939" | 1939-11-21 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2995 | ''[[:d:Q15072125|Victor A. Matveev]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q259517|Берләшкән атом-төш тикшеренүләр институты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201879|Institute for Nuclear Research]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-12-11 | [[Тайга (шәһәр)|Тайга]] | | |- | style='text-align:right'| 2996 | ''[[:d:Q15072386|Nikolai Metalnikov]]'' | 1892 | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1870" | 1870-05-05<br/>1870-04-23 | ''[[:d:Q19813693|Кротково (Ульяновскан область)]]'' | data-sort-value="1939" | 1939 | [[Париж]] |- | style='text-align:right'| 2997 | ''[[:d:Q15074704|Ivan Tarnani]]'' | | ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q3055126|энтомолог]]'' | ''[[:d:Q4323007|Яңа Александрия авыл хуҗалыгы һәм урманчылык институты]]''<br/>''[[:d:Q4496332|Хабарау милли аграр университеты]]''<br/>''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]'' | data-sort-value="1865" | 1865-01-13<br/>1860 | [[Таганрог]] | data-sort-value="1931" | 1931 | |- | style='text-align:right'| 2998 | ''[[:d:Q15074800|Vasily Regel]]'' | | [[галим]]<br/>''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]'' | data-sort-value="1857" | 1857-12-09 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1932" | 1932-12-01 | [[Каунас]] |- | style='text-align:right'| 2999 | ''[[:d:Q15075433|Sergey Nikolayev]]'' | 1979 | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q10429346|библиограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]'' | ''[[:d:Q1024181|Пушкин йорты]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-10-12 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 3000 | ''[[:d:Q15077058|Aleksey Soymonov]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q1024181|Пушкин йорты]]'' | data-sort-value="1918" | 1918 | | data-sort-value="1995" | 1995 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 3001 | ''[[:d:Q15077527|Mikhail Skaryatin]]'' | 1905 | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q1350189|египтолог]]''<br/>''[[:d:Q12797895|occultist]]''<br/>''[[:d:Q16004492|esotericist]]''<br/>''[[:d:Q155647|йолдызсөйләмче]]''<br/>[[офицер]] | | data-sort-value="1883" | 1883-05-06 | [[Россия империясе]] | data-sort-value="1963" | 1963-11-06 | ''[[:d:Q688497|Glion]]'' |- | style='text-align:right'| 3002 | ''[[:d:Q15077651|Ivan Panin]]'' | | [[математик]] | ''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-07-02 | [[Апатиты]] | | |- | style='text-align:right'| 3003 | ''[[:d:Q15078996|Vasily Pasetsky]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q1968068|Arctic and Antarctic Research Institute]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-06-15 | [[Иске Русса]] | data-sort-value="2001" | 2001-06-15 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 3004 | ''[[:d:Q15079531|Valeriy Petrov]]'' | | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | data-sort-value="1908" | 1908-06-06 | [[Каунас]] | data-sort-value="1993" | 1993-01-01<br/>2008 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 3005 | ''[[:d:Q15081619|F. V. Potemkin]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q4201575|Marx-Engels-Lenin Institute]]'' | data-sort-value="1895" | 1895-02-11 | ''[[:d:Q4154776|Даниловский өязе]]'' | data-sort-value="1973" | 1973-07-20 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 3006 | ''[[:d:Q15082180|Станіслаў Аляксандравіч Прыбытак]]'' | | | ''[[:d:Q38178366|Император тыйб-хирургия академиясе]]'' | data-sort-value="1852" | 1852-09-25 | [[Минск]] | data-sort-value="1927" | 1927-08-13 | [[Варшава]] |- | style='text-align:right'| 3007 | ''[[:d:Q15087157|Dmitriy Dmitrievitsj Protopopov]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]'' | | data-sort-value="1865" | 1865-11 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1934" | 1934 | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] |- | style='text-align:right'| 3008 | ''[[:d:Q15087912|Ruslan Vyacheslavovich Kurbanov]]'' | | ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="1976" | 1976-10-26 | ''[[:d:Q2044217|Kurakh]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3009 | ''[[:d:Q15088460|Izrail Rabinovich]]'' | 1940 | [[галим]] | ''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''<br/>''[[:d:Q1102209|Defense Language Institute]]'' | data-sort-value="1917" | 1917 | | data-sort-value="2004" | 2004 | |- | style='text-align:right'| 3010 | ''[[:d:Q15088515|Рянжин, Сергей Валентинович]]'' | | ''[[:d:Q3546255|океанолог]]''<br/>''[[:d:Q17269204|limnologist]]''<br/>''[[:d:Q3644587|һидрулыг]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]'' | ''[[:d:Q4201637|Institute of Limnology of the Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-10-09 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2013" | 2013-10-04 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 3011 | ''[[:d:Q15088972|Revekka Rubinshteyn]]'' | 1924 | ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q1350189|египтолог]]'' | ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''<br/>''[[:d:Q111287174|Leningrad State Pedagogical Institute M.N. Pokrovsky]]''<br/>''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''<br/>''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]''<br/>''[[:d:Q4872|Пушкин ис. дәүләт тасвирый сәнгать музее]]'' | data-sort-value="1899" | 1899-09-28 | [[Кирмәнчек]] | data-sort-value="1982" | 1982-04-10 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 3012 | ''[[:d:Q15089558|Elena Romodanovskaya]]'' | | [[галим]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]'' | ''[[:d:Q4201797|Institute of Philology of the Siberian Branch of the RAS]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-03-06 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2013" | 2013-01-15 | [[Новосибирск]] |- | style='text-align:right'| 3013 | ''[[:d:Q15090732|Nikolay Ivanovitsj Repnikov]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q211043|Russian Museum]]'' | data-sort-value="1882" | 1882-04-09 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1940" | 1940 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 3014 | ''[[:d:Q15090990|Sergey Rozhdestvensky]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q635734|архивист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4294463|Ministry of National Education]]''<br/>''[[:d:Q1981482|Россия фәннәр академиясе китапханәсе]]''<br/>[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]] | data-sort-value="1868" | 1868-08-25<br/>1868-09-06<br/>1863 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1934" | 1934-06-17 | [[Тум|Томск]] |- | style='text-align:right'| 3015 | ''[[:d:Q15090992|Nikolaĭ Fedorovich Rozhdestvenskiĭ]]'' | | [[хокук белгече]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]'' | data-sort-value="1802" | 1802<br/>1800 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1872" | 1872-02-08 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 3016 | ''[[:d:Q15116876|Roman von Düsterloh]]'' | | ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1859" | 1859-09-20 | [[Орёл]] | data-sort-value="1919" | 1919-06-26 | |- | style='text-align:right'| 3017 | [[Константин Дебу]] | 1890 | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | ''[[:d:Q1628690|Санкт-Петербург дәүләт аграр университеты]]'' | data-sort-value="1867" | 1867 | | data-sort-value="1942" | 1942-03 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 3018 | ''[[:d:Q15207378|Aleksandr Lipovsky]]'' | | ''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]'' | | data-sort-value="1867" | 1867-02-04 | [[Ташкент]] | data-sort-value="1942" | 1942-01-11 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 3019 | ''[[:d:Q15401870|Dmitry Burago]]'' | | [[математик]] | ''[[:d:Q739627|Пенсилвания штаты университеты]]'' | data-sort-value="1964" | 1964-05-17 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 3020 | ''[[:d:Q15410778|Lev Nessov]]'' | | ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q1225716|орнитолог]]''<br/>''[[:d:Q30059961|палеоботаник]]'' | | data-sort-value="1947" | 1947 | [[Таллинн]] | data-sort-value="1995" | 1995 | |- | style='text-align:right'| 3021 | ''[[:d:Q15433102|Viatcheslav Kharlamov]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q157575|Страсбур үнивирситите]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-01-28 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 3022 | ''[[:d:Q15433216|Андрей Венедикт улы Фёдоров]]'' | | ''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1906" | 1906-04-06 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1997" | 1997-11-24 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 3023 | ''[[:d:Q15434717|Vera Serganova]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q168756|Берклидәге Калифорния университеты]]'' | data-sort-value="1960" | 1960<br/>1961 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 3024 | ''[[:d:Q15438814|George G. Lorentz]]'' | 1936 | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q153978|Түбинген университеты]]''<br/>''[[:d:Q180865|Торонто университеты]]''<br/>''[[:d:Q49213|Остиндагы Техас университеты]]''<br/>''[[:d:Q617433|Сиракуз университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''<br/>''[[:d:Q50662|Франкфурт университеты]]''<br/>''[[:d:Q349055|Вейн университеты]]'' | data-sort-value="1910" | 1910-02-25 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2006" | 2006-01-01 | [[Чико (Калифорния)|Чико]] |- | style='text-align:right'| 3025 | ''[[:d:Q15450186|Vsevolod Nikolaevič Petrov]]'' | | ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q10333969|музейчылык белгече]]'' | ''[[:d:Q211043|Russian Museum]]'' | data-sort-value="1912" | 1912-04-13 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1978" | 1978-03-20 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 3026 | ''[[:d:Q15455688|Leon Takhtajan]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q969850|Стоуни-Бруктагы Нью-Йорк штаты университеты]]''<br/>''[[:d:Q4288511|Leonhard Euler International Mathematical Institute in Saint Petersburg]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-10-01 | [[Ереван]] | | |- | style='text-align:right'| 3027 | ''[[:d:Q15455692|Pjotr Petrowitsch Kulisch]]'' | | [[математик]] | | data-sort-value="1944" | 1944-02-24 | | data-sort-value="2016" | 2016 | |- | style='text-align:right'| 3028 | ''[[:d:Q15455699|Vladimir B. Matveev]]'' | 1966 | [[математик]] | ''[[:d:Q1628751|Санкт-Петербург дәүләт аэро-космос приборлары төзелеше университеты]]''<br/>''[[:d:Q33121381|Institut de Mathématiques de Bourgogne]]'' | data-sort-value="1944" | 1944 | | | |- | style='text-align:right'| 3029 | ''[[:d:Q15455707|Sergei Vostokov]]'' | | [[математик]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1945" | 1945-04-13 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2025" | 2025-03-07 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 3030 | ''[[:d:Q15455711|Alexander Its]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q1433199|Indiana University – Purdue University Indianapolis]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1952" | 1952-01-01 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 3031 | ''[[:d:Q15627843|Nasreddin Murat-Khan]]'' | 1930 | ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>[[инженер]] | | data-sort-value="1904" | 1904 | [[Буйнакск]] | data-sort-value="1970" | 1970-10-15 | [[Lahor|Лаһор]] |- | style='text-align:right'| 3032 | ''[[:d:Q15631951|Pavel Petrovič Šklârevskij]]'' | | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="1806" | 1806-01-15 | [[Лубны]] | data-sort-value="1830" | 1830-06-10 | [[Тарту]] |- | style='text-align:right'| 3033 | ''[[:d:Q15640206|Svetlana Ignatenko]]'' | | [[галим]] | | data-sort-value="1956" | 1956-12-20 | | | |- | style='text-align:right'| 3034 | ''[[:d:Q15640313|Taťána Nersesjan]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1967" | 1967-01-22 | | | |- | style='text-align:right'| 3035 | ''[[:d:Q15686494|Zaurbek Kurazovich Malʹsagov]]'' | 1930 | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''<br/>''[[:d:Q33176607|мәгърифәтче]]''<br/>[[галим]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]'' | | data-sort-value="1894" | 1894-06-03 | [[Буйнакск]] | data-sort-value="1935" | 1935-05-14 | [[Грозный]] |- | style='text-align:right'| 3036 | ''[[:d:Q15720238|I. M. Boldakov]]'' | | ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q182436|китапханәче]]'' | ''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''<br/>[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]] | data-sort-value="1846" | 1846-12-08<br/>1846-11-26 | [[Иркутск]] | data-sort-value="1918" | 1918 | |- | style='text-align:right'| 3037 | ''[[:d:Q15720260|Sergey Gessen]]'' | 1928 | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>[[Гыйльми хезмәткәр]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]<br/>''[[:d:Q1024181|Пушкин йорты]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-09-24 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1937" | 1937-01-25 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 3038 | ''[[:d:Q15720367|Vasily Mikhailovich Sidorov]]'' | | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q12356615|сәяхәтче]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[Драматурглар|драматург]] | | data-sort-value="1834" | 1834 | | data-sort-value="1903" | 1903 | |- | style='text-align:right'| 3039 | ''[[:d:Q15720398|Rostislav Sementkovsky]]'' | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q864380|биограф]]'' | | data-sort-value="1846" | 1846-01-01<br/>1846 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1918" | 1918-01-01 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 3040 | ''[[:d:Q15720404|Алексей Павлович Сниткин]]'' | | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q245068|кәмитче]]'' | | data-sort-value="1839" | 1839 | | data-sort-value="1860" | 1860 | |- | style='text-align:right'| 3041 | ''[[:d:Q15720411|Fedor Studitsky]]'' | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]'' | | data-sort-value="1815" | 1815-09-20 | [[Грязовец|Грәзоветс]] | data-sort-value="1893" | 1893-01 | [[Новгород губернасы]] |- | style='text-align:right'| 3042 | ''[[:d:Q15720438|Vladimir Chuyko]]'' | | ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q4164507|сәнгать тәнкыйтьчесе]]'' | | data-sort-value="1839" | 1839 | | data-sort-value="1899" | 1899 | |- | style='text-align:right'| 3043 | ''[[:d:Q15782309|Alexei Borissowitsch Wenkow]]'' | | [[математик]] | ''[[:d:Q924265|Орһус университеты]]'' | data-sort-value="1946" | 1946 | | | |- | style='text-align:right'| 3044 | ''[[:d:Q15836854|Nikolai Kapitonovich Nikolski]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q13344|Бордо үнивирситите]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-11-16 | | | |- | style='text-align:right'| 3045 | ''[[:d:Q15845769|Dmitry Kallistov]]'' | | ''[[:d:Q2468727|classical scholar]]''<br/>''[[:d:Q20873384|антик дәвер тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]'' | data-sort-value="1904" | 1904-01-05 | [[Варшава]] | data-sort-value="1973" | 1973-03-02 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 3046 | ''[[:d:Q15845878|A. N. Khramov]]'' | | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q12094958|геофизик]]''<br/>''[[:d:Q53754694|paleomagnetist]]''<br/>''[[:d:Q978044|executive]]'' | ''[[:d:Q4127526|All Russia Petroleum Research Exploration Institute]]'' | data-sort-value="1927" | 1927-10-17 | | data-sort-value="2014" | 2014-01-26 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 3047 | ''[[:d:Q15864920|Johann Admoni]]'' | 1926 | [[композитор]]<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''<br/>''[[:d:Q486748|пианист]]''<br/>''[[:d:Q2675537|music teacher]]'' | ''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]'' | data-sort-value="1906" | 1906-07-04 | [[Дессау]] | data-sort-value="1979" | 1979-09-05 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 3048 | ''[[:d:Q15909624|Luo Yuanzheng]]'' | | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | data-sort-value="1924" | 1924-02-14 | [[Чыңду]] | data-sort-value="2003" | 2003-08-31 | |- | style='text-align:right'| 3049 | ''[[:d:Q15911717|Jin Zhongyuan]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q495015|Фудаң университеты]]'' | data-sort-value="1934" | 1934 | ''[[:d:Q1015823|Jiangyin]]'' | data-sort-value="2012" | 2012-06-07 | [[Şanxay|Шаңхай]] |- | style='text-align:right'| 3050 | ''[[:d:Q15919684|Chen Baoyin]]'' | | [[хокук белгече]] | | data-sort-value="1928" | 1928 | | data-sort-value="2008" | 2008-10-09 | |- | style='text-align:right'| 3051 | ''[[:d:Q15992711|Georgy Knyazev]]'' | | ''[[:d:Q635734|архивист]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q4070706|Archive RAS]]'' | data-sort-value="1887" | 1887-03-15 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1969" | 1969-06-30 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 3052 | [[Михаил Залесский]] | | ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | | data-sort-value="1877" | 1877-09-03 | [[Орёл]] | data-sort-value="1946" | 1946-12-22 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 3053 | ''[[:d:Q16087259|Sholom Gherman]]'' | | [[фәлсәфәче]] | | data-sort-value="1920" | 1920 | | | |- | style='text-align:right'| 3054 | ''[[:d:Q16104619|Viktor Borisov]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1937" | 1937-10-31 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2013" | 2013-12-05 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 3055 | ''[[:d:Q16106954|Lev R. Ginzburg]]'' | | ''[[:d:Q15839134|эколог]]''<br/>[[математик]] | ''[[:d:Q969850|Стоуни-Бруктагы Нью-Йорк штаты университеты]]''<br/>''[[:d:Q23091386|Applied Biomathematics]]'' | data-sort-value="1945" | 1945 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 3056 | ''[[:d:Q16122448|شاهر جمال آغا]]'' | 1971 | ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q1351317|Димәшкъ университеты]]'' | data-sort-value="1939" | 1939 | [[Dimäşq|Димәшкъ]] | data-sort-value="2020" | 2020-12-12 | [[Dimäşq|Димәшкъ]] |- | style='text-align:right'| 3057 | ''[[:d:Q16170691|ロマーン・イヴァーノヴィチ・ゲリヴィグ]]'' | 1897 | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | ''[[:d:Q1517401|Таврия милли университеты]]'' | data-sort-value="1873" | 1873-09-12 | [[Липецк]] | data-sort-value="1920" | 1920-09-19 | [[Акмәсҗит]] |- | style='text-align:right'| 3058 | ''[[:d:Q16170964|Yevgeny Gerasimov]]'' | | [[язучы]] | | data-sort-value="1903" | 1903 | | data-sort-value="1986" | 1986-03-06<br/>1986 | |- | style='text-align:right'| 3059 | ''[[:d:Q16171655|Vladimir Golina]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q4314896|Ярослав Зирәк ис. милли юридик академия]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-07-28 | ''[[:d:Q268791|Һлобыне]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3060 | ''[[:d:Q16186840|Eugene Plotkin]]'' | | [[математик]] | ''[[:d:Q411895|Рига техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q1124657|Bar-Ilan University]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-09-22 | [[Екатеринбург]] | data-sort-value="2026" | 2026-03-20 | [[Tel-Äviv|Тел-Әвив]] |- | style='text-align:right'| 3061 | ''[[:d:Q16195882|Georges Zissis]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | | data-sort-value="1964" | 1964 | | | |- | style='text-align:right'| 3062 | ''[[:d:Q16222976|Aleksandr Nikiforov]]'' | 1917 | ''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q20551564|collector of fairy tales]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]'' | | data-sort-value="1893" | 1893-06-09 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1942" | 1942-04-21 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 3063 | ''[[:d:Q16266919|Fyodor Kuznetsov]]'' | 1955 | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201622|Россия фәннәр академиясе Себер бүлекчәсенең Анатолий Васильевич Николаев исемендәге Органик булмаган химия институты]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-07-12 | [[Иркутск]] | data-sort-value="2014" | 2014-02-04 | [[Новосибирск]] |- | style='text-align:right'| 3064 | ''[[:d:Q16271854|Shneur Zalman Avigdori]]'' | | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | | data-sort-value="1891" | 1891-09-28 | [[Николаев (Николаев өлкәсе)|Мыколаив]] | data-sort-value="1960" | 1960-10-19 | ''[[:d:Q60956|Ashkelon]]'' |- | style='text-align:right'| 3065 | ''[[:d:Q16272253|N. N. Amosova]]'' | | [[галим]] | ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]'' | data-sort-value="1911" | 1911 | [[Россия империясе]] | data-sort-value="1966" | 1966 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 3066 | ''[[:d:Q16299559|Martti Kaila]]'' | | [[профессор]]<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | data-sort-value="1933" | 1933-02-24 | [[Һельсинки|Һелсинки]] | | |- | style='text-align:right'| 3067 | ''[[:d:Q16351327|Andrejs Stērste]]'' | 1881 | [[хокук белгече]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | | data-sort-value="1853" | 1853-10-04 | ''[[:d:Q115436049|Telvieši]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-02-21 | ''[[:d:Q15020878|Zaļenieki]]'' |- | style='text-align:right'| 3068 | ''[[:d:Q16351652|Rūdolfs Bēnuss]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1881" | 1881-12-12 | [[Тукумс]] | data-sort-value="1940" | 1940-01-27 | |- | style='text-align:right'| 3069 | ''[[:d:Q16356742|Fēlikss Cielēns]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]] | | data-sort-value="1888" | 1888 | ''[[:d:Q3019837|Ādaži Municipality]]'' | data-sort-value="1964" | 1964 | |- | style='text-align:right'| 3070 | ''[[:d:Q16358855|Jānis Kalacis]]'' | | [[хокук белгече]] | | data-sort-value="1868" | 1868 | ''[[:d:Q1840703|Trikāta Parish]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-02-02 | |- | style='text-align:right'| 3071 | ''[[:d:Q16359052|Jānis Vagners]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1869" | 1869-11-26 | ''[[:d:Q2337266|Iecava Municipality]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-01-10 | |- | style='text-align:right'| 3072 | ''[[:d:Q16360809|Kārlis Krievs]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1886" | 1886-12-10 | ''[[:d:Q2607032|Braslava Parish]]'' | data-sort-value="1942" | 1942 | |- | style='text-align:right'| 3073 | ''[[:d:Q16362703|Longīns Ausējs]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | ''[[:d:Q498407|Латвия университеты]]'' | data-sort-value="1885" | 1885-10-30 | | data-sort-value="1942" | 1942-06-09 | |- | style='text-align:right'| 3074 | ''[[:d:Q16365932|Bachuki Kardava]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[адвокат]] | | data-sort-value="1969" | 1969-12-29 | | data-sort-value="2024" | 2024-12-27 | |- | style='text-align:right'| 3075 | ''[[:d:Q16368206|Gulrukh Alibeyli]]'' | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]'' | | data-sort-value="1928" | 1928-01-12 | [[Бакы]] | data-sort-value="2016" | 2016-02-15 | [[Бакы]] |- | style='text-align:right'| 3076 | ''[[:d:Q16368876|Valentin Gigineishvili]]'' | | ''[[:d:Q12094958|геофизик]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]'' | | data-sort-value="1887" | 1887-12-20<br/>1888-01-01 | ''[[:d:Q12871650|Jurukveti]]'' | data-sort-value="1979" | 1979-08-10 | [[Tbilisi|Тбилиси]] |- | style='text-align:right'| 3077 | ''[[:d:Q16372086|Nasir Tagıyev]]'' | | ''[[:d:Q168559|кәмисәр]]'' | | data-sort-value="1879" | 1879 | [[Шәмахы]] | data-sort-value="1953" | 1953-09-09 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 3078 | ''[[:d:Q16374593|Rusudan Nikoladze]]'' | | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>[[галим]] | ''[[:d:Q1425119|Georgian Technical University]]'' | data-sort-value="1884" | 1884-12-17 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1981" | 1981-09-09 | [[Tbilisi|Тбилиси]] |- | style='text-align:right'| 3079 | ''[[:d:Q16377771|Shalva Apkhaidze]]'' | | [[шагыйрь]] | | data-sort-value="1894" | 1894-07-20 | ''[[:d:Q12871072|Dzuknuri]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-02-19 | [[Tbilisi|Тбилиси]] |- | style='text-align:right'| 3080 | ''[[:d:Q16378069|Grigor Qepinyan]]'' | 1909 | ''[[:d:Q1281618|сынчы]]'' | | data-sort-value="1886" | 1886-01-03 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | data-sort-value="1966" | 1966-07-17 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 3081 | ''[[:d:Q16378569|Efrasiyab Vekilov]]'' | | ''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | ''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1920" | 1920 | [[Бакы]] | data-sort-value="2004" | 2004 | |- | style='text-align:right'| 3082 | [[Эдуард Хачикян]] | 1955 | ''[[:d:Q752129|астрофизик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q1018734|Виктор Амбарцумян исемендәге Бюракан астрофизик обсерваториясе]]''<br/>''[[:d:Q1474624|Ереван дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-12-16 | [[Ереван]] | data-sort-value="2018" | 2018-02-04 | [[Ереван]] |- | style='text-align:right'| 3083 | ''[[:d:Q16387597|Yakov Khachatryants]]'' | | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]'' | ''[[:d:Q1007548|Armenpress]]'' | data-sort-value="1884" | 1884-12<br/>1884 | [[Ереван]] | data-sort-value="1960" | 1960-11-01 | [[Ереван]] |- | style='text-align:right'| 3084 | ''[[:d:Q16399214|Simon Krkyasharyan]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q56417579|чыганаклар белгече]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | ''[[:d:Q24036697|school #48 named after Misak Manushyan]]''<br/>''[[:d:Q20514825|Әрмәнстан Милли фәннәр Академиясенең Тарих институты]]''<br/>''[[:d:Q1474624|Ереван дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q3077925|Геворкян теология семинариясе]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-12-07 | [[Афина|Афин]] | data-sort-value="2011" | 2011-05-01 | |- | style='text-align:right'| 3085 | ''[[:d:Q16399920|Suren Stepanyan]]'' | | ''[[:d:Q1281618|сынчы]]'' | ''[[:d:Q6378860|Ереван дәүләт сәнгать-театр институты]]'' | data-sort-value="1895" | 1895-06-10 | [[Гәнҗә]] | data-sort-value="1971" | 1971-12-29 | [[Ереван]] |- | style='text-align:right'| 3086 | ''[[:d:Q67985968|Archil Dondua]]'' | | ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q16271428|эмбриолог]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1929" | 1929-01-06 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2021" | 2021-11-04 | |- | style='text-align:right'| 3087 | ''[[:d:Q69301560|Zinaïda Kokorina]]'' | | ''[[:d:Q2095549|очучы]]''<br/>''[[:d:Q379318|flight instructor]]''<br/>[[укытучы]] | | data-sort-value="1899" | 1899 | [[Пермь]] | data-sort-value="1980" | 1980 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 3088 | ''[[:d:Q69644944|Kirill Fedorovič Sedyh]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | data-sort-value="1926" | 1926-12-27 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2006" | 2006-04-11 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 3089 | ''[[:d:Q70252376|Dmitry Nikolaevich Borodin]]'' | 1910 | ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]'' | | data-sort-value="1887" | 1887-11-23 | [[Җаек (шәһәр)|Җаек]] | data-sort-value="1957" | 1957-06-16 | [[Нью-Йорк]] |- | style='text-align:right'| 3090 | ''[[:d:Q70254656|Sofia Samoylovich]]'' | | ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]'' | ''[[:d:Q4127500|A.P. Karpinsky Russian Geological Research Institute]]''<br/>''[[:d:Q4127526|All Russia Petroleum Research Exploration Institute]]'' | data-sort-value="1909" | 1909-03-14 | [[Ростов-на-Дону]] | data-sort-value="1991" | 1991 | |- | style='text-align:right'| 3091 | ''[[:d:Q70254682|Ivan Vasil‘jevič Sergijevskij]]'' | | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q864380|биограф]]'' | [[Максим Горький исемендәге Дөнья әдәбияты институты]] | data-sort-value="1905" | 1905-09-06 | ''[[:d:Q16689610|Pustosha]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-11-20 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 3092 | ''[[:d:Q70254726|Gerbert Genrichovič Martinson]]'' | 1948 | ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''<br/>[[галим]] | ''[[:d:Q138786470|Байкальская лимнологическая станция АН СССР]]''<br/>''[[:d:Q4261806|Limnological Institute]]'' | data-sort-value="1911" | 1911-08-25 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1997" | 1997 | |- | style='text-align:right'| 3093 | ''[[:d:Q71393392|Petr Pavlovich Perfiljev]]'' | 1923 | [[галим]]<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''<br/>''[[:d:Q3055126|энтомолог]]'' | ''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы һәм техника институты]]'' | data-sort-value="1897" | 1897-01-07 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1977" | 1977-07-02 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 3094 | ''[[:d:Q71713945|Andrey Micklucho-Macklay]]'' | | | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1914" | 1914-07-24 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1965" | 1965-03-13 | ''[[:d:Q252510|Repino]]'' |- | style='text-align:right'| 3095 | ''[[:d:Q71827503|Vyacheslav Rodionov]]'' | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q4398078|Россия культурология институты]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-06-21<br/>1938 | [[Рыбинск]] | | |- | style='text-align:right'| 3096 | ''[[:d:Q71869813|Elena Perelman]]'' | 1998 | [[математик]]<br/>[[Программист|програмчы]]<br/>''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]'' | | data-sort-value="2000" | 20th century | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 3097 | ''[[:d:Q71876477|Grigori Yushchenko]]'' | | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | | data-sort-value="1986" | 1986 | [[Новосибирск]] | | |- | style='text-align:right'| 3098 | ''[[:d:Q71915838|Nikolai Ivanovich Tarasov]]'' | 1927 | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | ''[[:d:Q4146724|Zubov State Oceanographic Institute]]''<br/>[[Россия дәүләт гидрометеорология университеты]]<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q7498982|РФА океанбелем институты]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-08-13 | [[Киев]] | data-sort-value="1965" | 1965-05-22 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 3099 | ''[[:d:Q72696777|Vyacheslav Rylov]]'' | 1916 | ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]'' | data-sort-value="1889" | 1889-03-22 | [[Кронштадт]] | data-sort-value="1942" | 1942-03-22 | |- | style='text-align:right'| 3100 | ''[[:d:Q72956287|Dmitri Yafaev]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | | data-sort-value="1948" | 1948 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2024" | 2024-06-16 | |- | style='text-align:right'| 3101 | ''[[:d:Q73039956|Yelena Friedman]]'' | 1985 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q7604005|Staten Island University Hospital]]''<br/>''[[:d:Q8039598|Wyckoff Heights Medical Center]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3102 | ''[[:d:Q73138793|Pavel Vladimirovich Uschakov]]'' | 1924 | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-03-22<br/>1903-06-27 | [[Петергоф|Петерһоф]] | data-sort-value="1992" | 1992-02-25 | |- | style='text-align:right'| 3103 | ''[[:d:Q73344724|Sergey I. Fokin]]'' | 1975 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1952" | 1952 | [[Тула]] | | |- | style='text-align:right'| 3104 | ''[[:d:Q73712343|Sergey Burov]]'' | 1977<br/>1983 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 3105 | ''[[:d:Q73810033|Vladimir Karavan]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3106 | ''[[:d:Q73912571|Boris Klein]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | data-sort-value="1928" | 1928-11-01 | [[Витебск]] | data-sort-value="2020" | 2020-10-04 | [[Америка Кушма Штатлары]] |- | style='text-align:right'| 3107 | ''[[:d:Q74010117|Dmitriy Panov]]'' | | ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]'' | ''[[:d:Q4146795|State Hydrological Institute]]'' | data-sort-value="1909" | 1909-06-03 | [[Владимир (шәһәр)|Владимир]] | data-sort-value="1965" | 1965-07-24 | [[Ростов-на-Дону]] |- | style='text-align:right'| 3108 | ''[[:d:Q74228999|Anatoly A. Kudryavtsev]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1953" | 1953 | | | |- | style='text-align:right'| 3109 | ''[[:d:Q74367686|Maxim Dobretsov]]'' | 1983<br/>1986 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201829|Россия фәннәр академиясенең Иван Михайлович Сеченов исемендәге Эволюцион физиология һәм биохимия институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3110 | ''[[:d:Q74516963|Antonina V. Trukhina]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3111 | ''[[:d:Q74518991|Ruvin S. Ferber]]'' | 1987 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q498407|Латвия университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3112 | [[Аполлинарий Рудаков]] | | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | data-sort-value="1871" | 1871-06-09 | [[Ләнкәрән]] | data-sort-value="1949" | 1949-05-11 | [[Владивосток]] |- | style='text-align:right'| 3113 | ''[[:d:Q74658862|Sergey Korotkov]]'' | 1979-06-25 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201829|Россия фәннәр академиясенең Иван Михайлович Сеченов исемендәге Эволюцион физиология һәм биохимия институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3114 | ''[[:d:Q75019183|Anastasia Yeshchenko]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | data-sort-value="1995" | 1995-04-26 | ''[[:d:Q4440128|Starovelichkovskaya]]'' | data-sort-value="2019" | 2019-11-08 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 3115 | [[Александр Барабанов (1928)|Александр Барабанов]] | | [[укытучы]] | | data-sort-value="1928" | 1928-04-09 | [[Акъяр]] | data-sort-value="2018" | 2018-09-19 | [[Акъяр]] |- | style='text-align:right'| 3116 | [[Всеволод Дубинин]] | 1936 | ''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]''<br/>''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]'' | data-sort-value="1913" | 1913-01-11 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1958" | 1958-06-08<br/>1958-05-08 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 3117 | ''[[:d:Q75256827|Ibrahima Ly]]'' | | ''[[:d:Q482980|автор]]''<br/>[[математик]] | | data-sort-value="1936" | 1936 | ''[[:d:Q325164|Kayes]]'' | data-sort-value="1989" | 1989-02-01 | |- | style='text-align:right'| 3118 | ''[[:d:Q75576678|Zsuzsa Zöldhelyi]]'' | 1951 | ''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | data-sort-value="1928" | 1928-01-27 | [[Будапешт]] | data-sort-value="2015" | 2015-11-23 | |- | style='text-align:right'| 3119 | ''[[:d:Q76009882|Міхаіл Васілевіч Радзевіч]]'' | | ''[[:d:Q11774202|эссеист]]'' | [[Санкт-Петербург]]<br/>[[Vilnius|Вилнүс]] | data-sort-value="1838" | 1838-10-14 | [[Мозырь|Мазыр]] | data-sort-value="1919" | 1919 | [[Мицьки (Мазырский районы)|Мицьки]] |- | style='text-align:right'| 3120 | ''[[:d:Q76320138|Valeria Ivaniushina]]'' | 1979 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q30296245|Россия Федерациясе сәламәтлек саклау министрлыгының грипп фәнни-тикшеренү институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3121 | ''[[:d:Q76469507|Andrey Alekseyevich Dedov]]'' | 1930 | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | ''[[:d:Q4229557|Komi Scientific Center UB RAS]]'' | data-sort-value="1902" | 1902-11-09 | ''[[:d:Q4499210|Kholmogorsky Uyezd]]'' | data-sort-value="1964" | 1964-06-23 | [[Сыктывкар]] |- | style='text-align:right'| 3122 | ''[[:d:Q76481528|Olga Korshunova]]'' | | [[профессор]] | ''[[:d:Q4059207|Россия Федерациясе Генераль прокуратурасы академиясе]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-04-30 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 3123 | ''[[:d:Q76514638|Aleksandr Aleksandrovich Strelkov]]'' | 1926 | ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q38691646|protozoologist]]'' | ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''<br/>''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-02-20 | [[Череповец]] | data-sort-value="1977" | 1977-10-11 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 3124 | [[Андрей Алексеев (1930)]] | | ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''<br/>''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q19798999|acarologist]]'' | ''[[:d:Q4314494|Research Institute of Disinfectology Rospotrebnadzor]]''<br/>''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''<br/>''[[:d:Q18408470|Институт усовершенствования врачей МО РФ]]''<br/>''[[:d:Q4201829|Россия фәннәр академиясенең Иван Михайлович Сеченов исемендәге Эволюцион физиология һәм биохимия институты]]''<br/>''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]''<br/>''[[:d:Q4201654|Chumakov Institute of Poliomyelitis and Viral Encephalitis]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-12-11 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2015" | 2015-09-09 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 3125 | ''[[:d:Q77845211|Yuri Mishanin]]'' | | [[галим]]<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]'' | | data-sort-value="1960" | 1960-06-30 | ''[[:d:Q18399363|Adashevo]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3126 | ''[[:d:Q77870945|Vasily R. Shaginyan]]'' | 1974 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q51065|Petersburg Nuclear Physics Institute]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3127 | ''[[:d:Q77879756|Nikolai S. Mosyagin]]'' | 1993-06-18 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q51065|Petersburg Nuclear Physics Institute]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3128 | ''[[:d:Q77972372|Jurij Ganus]]'' | | ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]'' | | data-sort-value="1964" | 1964-03-05 | | | |- | style='text-align:right'| 3129 | ''[[:d:Q77991246|Andrei Komolkin]]'' | 1986-01-31 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3130 | ''[[:d:Q78102609|Feodor F. Karpeshin]]'' | 1972 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4127511|D.I. Mendeleyev All-Russian Institute for Metrology]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3131 | ''[[:d:Q78451483|Alexander Kessler]]'' | | ''[[:d:Q2310145|метеоролог]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1517401|Таврия милли университеты]]'' | data-sort-value="1859" | 1859 | ''[[:d:Q4417182|Sergokala]]'' | data-sort-value="1927" | 1927-03-12 | [[Акмәсҗит]] |- | style='text-align:right'| 3132 | ''[[:d:Q78628102|Mikhail Fedorovich Shcherbakov]]'' | 1888 | ''[[:d:Q21771805|winemaker]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]'' | ''[[:d:Q894654|Nikitsky Botanical Garden]]''<br/>''[[:d:Q1517401|Таврия милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q133965|Кубан дәүләт аграр университеты]]''<br/>''[[:d:Q30257656|Crimean Agrotechnological University]]'' | data-sort-value="1865" | 1865-09-13 | [[Сембер]] | data-sort-value="1948" | 1948-11-13 | [[Акмәсҗит]] |- | style='text-align:right'| 3133 | ''[[:d:Q79107557|Alexey Savatyugin]]'' | | | [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q1968051|Россия Федерациясе Хисап палатасы]]'' | data-sort-value="1970" | 1970-06-25 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 3134 | ''[[:d:Q79417128|Alexander Filipchenko]]'' | | ''[[:d:Q1781198|агроном]]'' | | data-sort-value="1842" | 1842 | | data-sort-value="1900" | 1900 | |- | style='text-align:right'| 3135 | ''[[:d:Q79734447|D Katskov]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 3136 | ''[[:d:Q79943571|Yuriy S Dedkov]]'' | 1998-12<br/>1996-05 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | [[Дрезден техник университеты]]<br/>[[Ахеннең Рейн-вестфалия техник университеты|Ахеннең Рейн-Вестфалия техник үнивирситите]]<br/>''[[:d:Q1343386|Shanghai University]]''<br/>''[[:d:Q835440|University of Konstanz]]''<br/>''[[:d:Q829654|Innovations for High Performance Microelectronics]]''<br/>''[[:d:Q514590|Fritz Haber Institute of the MPG]]'' | data-sort-value="1974" | 1974 | [[Бөек Новгород]] | | |- | style='text-align:right'| 3137 | ''[[:d:Q80222736|Svetlana A Filimonova]]'' | 1980-06-16 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q2025062|Zoological Museum of the Zoological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3138 | ''[[:d:Q80285052|Marina V. Pronina]]'' | 2008-12-15 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 3139 | ''[[:d:Q80963283|L V Sokolova]]'' | 1976-09-30 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3140 | ''[[:d:Q81423777|Mikhail Makarov]]'' | 1993 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4308104|Murmansk Marine Biological Institute]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3141 | ''[[:d:Q81438518|Vladislav Voitenkov]]'' | 2002 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 3142 | ''[[:d:Q81439658|Stanislav Rozov]]'' | 2004-12-20<br/>2002-06-01 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 3143 | ''[[:d:Q81478448|Danila E. Bobkov]]'' | 2005-06-09 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3144 | ''[[:d:Q81500163|Tatyana B. Kastalyeva]]'' | 1970-06-30 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q30263261|Russian Research Institute for Phytopathology]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3145 | ''[[:d:Q81535139|Anastasiya A. Kalashnikova]]'' | 1995-05-31 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q50035756|Nikiforov Russian Center of Emergency and Radiation Medicine]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3146 | ''[[:d:Q81559475|Peter Moroshkin]]'' | 2001-12-10 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Braun universitetı|Браун үнивирситите]]<br/>''[[:d:Q7082022|Okinawa Institute of Science and Technology]]''<br/>''[[:d:Q152171|Бонн университеты]]''<br/>''[[:d:Q36188|Фрибур университеты]]''<br/>''[[:d:Q7276785|RIKEN Brain Science Institute]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3147 | ''[[:d:Q81657697|Vladimir Volokhonsky]]'' | | ''[[:d:Q23038345|википедияче]]''<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | data-sort-value="1979" | 1979-01-28 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 3148 | ''[[:d:Q81700859|Serguei I Andronenko]]'' | 1973-02-10 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3149 | ''[[:d:Q81875385|Victor Vladimirovich Petryashov]]'' | | ''[[:d:Q16868721|carcinologist]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | | data-sort-value="1956" | 1956-03-06 | [[Няндома]] | data-sort-value="2018" | 2018-07-02 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 3150 | ''[[:d:Q82042287|Galina Biske]]'' | | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q4214946|Karelian Research Centre of RAS]]'' | | data-sort-value="1917" | 1917-02-25 | [[Сестрорецк]] | data-sort-value="2005" | 2005-10-05 | [[Петрозаводск]] |- | style='text-align:right'| 3151 | ''[[:d:Q82099302|Olga Kenunen]]'' | 1977-05-25 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3152 | ''[[:d:Q82303189|Boris Zemlyakov]]'' | | ''[[:d:Q520549|геолог]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4135691|Геология комитеты]]''<br/>''[[:d:Q1563248|International Union for Quaternary Research]]'' | data-sort-value="1898" | 1898-06-19 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1945" | 1945 | [[Берлин]] |- | style='text-align:right'| 3153 | ''[[:d:Q82484218|Natalia Wackerow-Kouzova]]'' | 2000-12-31 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3154 | ''[[:d:Q82771474|Ilia Nikonov]]'' | 2003-12-01 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 3155 | ''[[:d:Q82822114|Igor G Loskutov]]'' | 1978-07 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3156 | ''[[:d:Q82826668|Alexander A Mistonov]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Дрезден техник университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3157 | ''[[:d:Q82926872|Anastasia Vaganova]]'' | 2009-12-20 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q30282177|Saint Petersburg Pasteur Institute]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3158 | ''[[:d:Q82968937|Natalia I. Abramson]]'' | 1982-06-01 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3159 | ''[[:d:Q83308514|Ruslan I Al-Shekhadat]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 3160 | ''[[:d:Q83312186|Andrey V Ivanov]]'' | 1998 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q51065|Petersburg Nuclear Physics Institute]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3161 | ''[[:d:Q83464069|Alexey Valkov]]'' | 1996-12<br/>1983-08-30 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3162 | ''[[:d:Q83531508|Ekaterina Skoglund]]'' | | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1227195|political economist]]''<br/>[[Гыйльми хезмәткәр]] | [[Лейбниц исемендәге Көнчыгыш һәм Көньяк-Көнчыгыш Европа тикшеренүләр институты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3163 | ''[[:d:Q83620344|Sergey A. Klemeshev]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3164 | ''[[:d:Q83819222|Nataliya N Shevchenko]]'' | 2007-11<br/>2005-06 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201454|Institute of Macromolecular Compounds]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3165 | ''[[:d:Q83935547|Evgeny Genelt-Yanovskiy]]'' | 2010-12-10<br/>2006-05-31<br/>2004-05-31 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q2025062|Zoological Museum of the Zoological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3166 | ''[[:d:Q83997137|Sergei S. Sazhin]]'' | 1972 | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q3056813|University of Brighton]]'' | data-sort-value="1949" | 1949 | | | |- | style='text-align:right'| 3167 | ''[[:d:Q84031104|Evgenia Kutcher]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201829|Россия фәннәр академиясенең Иван Михайлович Сеченов исемендәге Эволюцион физиология һәм биохимия институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3168 | [[Владимир Солдатов]] | | ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q4205432|ихтиолог]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1875" | 1875-07-15 | ''[[:d:Q4109164|Verholensk]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-01-31 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 3169 | ''[[:d:Q84158665|Карчевський Михайло Вікентійович]]'' | | | | data-sort-value="1872" | 1872 | [[Кишинёв]] | data-sort-value="1936" | 1936-11-06 | [[Кишинёв]] |- | style='text-align:right'| 3170 | ''[[:d:Q84408062|Gert-Rüdiger Wegmarshaus]]'' | | ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]'' | ''[[:d:Q149481|Яурупа Виадрина үнивирситите]]'' | data-sort-value="1954" | 1954 | [[Берлин]] | | |- | style='text-align:right'| 3171 | ''[[:d:Q84441679|Serhii Baranov]]'' | | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | | data-sort-value="1918" | 1918-11-14 | [[Костанай|Куштанай]] | data-sort-value="2000" | 2000-06-23 | [[Донецк]] |- | style='text-align:right'| 3172 | ''[[:d:Q84523200|Natalia Slioussar]]'' | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]] | data-sort-value="1980" | 1980-11-16 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 3173 | ''[[:d:Q84556557|Sergei Lukashov]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q685557|Technical University of Dortmund]]''<br/>''[[:d:Q4201666|A. V. Gaponov-Grekhov Institute of Applied Physics RAS]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3174 | ''[[:d:Q84571126|Ia A Dubrovskiĭ]]'' | 2009-06-01 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q30199003|Almazov Centre]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3175 | ''[[:d:Q84700493|Igor V Kazakov]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3176 | ''[[:d:Q84719524|Ilia S. Demakov]]'' | 2009 | ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''<br/>''[[:d:Q1162163|директор]]'' | ''[[:d:Q97278278|МГИМО-Одинцово]]'' | data-sort-value="1987" | 1987-08-12 | [[Төмән]] | | |- | style='text-align:right'| 3177 | ''[[:d:Q84719720|Leonid Vil'dgrube]]'' | 1932 | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q333780|Yakovlev]]''<br/>''[[:d:Q190414|Профессор Николай Егорович Жуковский исемендәге Үзәк аерогидродинаминка институты]]''<br/>''[[:d:Q1719898|Мәскәү авиация институты]]'' | data-sort-value="1908" | 1908-04-27 | | data-sort-value="1987" | 1987-06-17 | |- | style='text-align:right'| 3178 | ''[[:d:Q84721627|Котельникова, Алла Владимировна]]'' | | | ''[[:d:Q4201437|РФА Биохимия институты]]'' | data-sort-value="1911" | 1911-12-21 | | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 3179 | ''[[:d:Q84722574|Ванюков, Михаил Павлович]]'' | 1937 | | ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]'' | data-sort-value="1912" | 1912 | | data-sort-value="1972" | 1972-08-19 | |- | style='text-align:right'| 3180 | ''[[:d:Q84725835|Yury Yakovets]]'' | | [[галим]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | data-sort-value="1929" | 1929-01-01 | ''[[:d:Q1999900|Chernivtsi]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3181 | ''[[:d:Q84958455|Gennady Mikhasev]]'' | 1981 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q2043205|Витебск дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q2378801|Петербург дәүләт тимер юллар университеты]]''<br/>''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-06-06 | [[Барань]] | | |- | style='text-align:right'| 3182 | ''[[:d:Q84961615|Boris Kharkov]]'' | 2015-10-01<br/>2011-02-28 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q49210|Нью-Йорк университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3183 | ''[[:d:Q85138002|Михаил Михайлович Красильников]]'' | | [[шагыйрь]] | | data-sort-value="1933" | 1933-12-09 | [[Орша]] | data-sort-value="1996" | 1996-12-07 | [[Рига]] |- | style='text-align:right'| 3184 | ''[[:d:Q85248497|Aleksey Kolbin]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 3185 | ''[[:d:Q85313429|Liubov V Bayunova]]'' | 1987-07-02 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201829|Россия фәннәр академиясенең Иван Михайлович Сеченов исемендәге Эволюцион физиология һәм биохимия институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3186 | ''[[:d:Q119685097|Vadim K. Ivanov]]'' | 1969-02 | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-04-05 | ''[[:d:Q245747|Budogoshch]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3187 | ''[[:d:Q120266243|Долматов, Игорь Юрьевич]]'' | | | ''[[:d:Q60851635|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Алексей Викторович Жирмунский исемендәге Илкүләм диңгез биологиясе фәнни үзәге]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-11-24 | [[Бозаулык]] | | |- | style='text-align:right'| 3188 | ''[[:d:Q120268639|محمد نصر الدين الجبالي]]'' | | | ''[[:d:Q2723670|Ain Shams University]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-11-13 | ''[[:d:Q271771|Tanta]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3189 | ''[[:d:Q120269117|Кашин, Александр Леонидович]]'' | | [[эшкуар]] | | data-sort-value="1970" | 1970-08-24 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 3190 | ''[[:d:Q120269496|Vitaly Bovar]]'' | | | | data-sort-value="1991" | 1991-09-03 | ''[[:d:Q192176|Bender]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3191 | ''[[:d:Q120277604|Просянникова, Ольга Игоревна]]'' | | | | data-sort-value="1957" | 1957-01-30 | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | | |- | style='text-align:right'| 3192 | ''[[:d:Q120278798|Мустафаев, Александр Сеит-Умерович]]'' | | | [[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]]<br/>''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-05-24 | [[Бишкәк]] | | |- | style='text-align:right'| 3193 | ''[[:d:Q120280637|Быстров, Владимир Юрьевич]]'' | | | | data-sort-value="1958" | 1958-04-24 | [[Иске Русса]] | data-sort-value="2021" | 2021-08-07 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 3194 | ''[[:d:Q120281041|Victor Vorobyov]]'' | | ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1989" | 1989-06-19 | [[Сыктывкар]] | | |- | style='text-align:right'| 3195 | ''[[:d:Q120594212|Steve Crawshaw]]'' | | [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[адвокат]]<br/>''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]'' | ''[[:d:Q11149|The Independent]]''<br/>[[Amnesty International]]<br/>[[Keşe Xoquqların Küzätü]] | data-sort-value="1955" | 1955 | | | |- | style='text-align:right'| 3196 | ''[[:d:Q120734798|Ǧarrād, H̱alaf al-]]'' | 1980 | [[фәлсәфәче]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | data-sort-value="1950" | 1950 | ''[[:d:Q311321|Hasakah]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3197 | ''[[:d:Q120931695|Lola Tagaeva]]'' | | [[Jurnalist|журналист]] | ''[[:d:Q120931664|Vyorstka]]''<br/>''[[:d:Q4049621|Republic.ru]]''<br/>''[[:d:Q155172|TV Rain]]''<br/>''[[:d:Q170135|Novaya Gazeta]]''<br/>''[[:d:Q595181|gazeta.ru]]'' | data-sort-value="1984" | 1984-10-12 | [[Новосибирск]] | | |- | style='text-align:right'| 3198 | ''[[:d:Q121289511|Boris Davison]]'' | 1931 | ''[[:d:Q112582386|mathematical physicist]]'' | ''[[:d:Q757600|Atomic Energy Research Establishment]]''<br/>''[[:d:Q1059760|Chalk River Laboratories]]''<br/>''[[:d:Q6906303|Montreal Laboratory]]''<br/>''[[:d:Q180865|Торонто университеты]]''<br/>''[[:d:Q499510|Ливерпуль университеты]]''<br/>''[[:d:Q223429|Бирмингем университеты]]''<br/>''[[:d:Q4146795|State Hydrological Institute]]'' | data-sort-value="1908" | 1908-10-07 | [[Васильсурск|Василсурски]] | data-sort-value="1961" | 1961-01-24 | [[Торонто]] |- | style='text-align:right'| 3199 | ''[[:d:Q121755312|Əlimirzamin Əskərov]]'' | | ''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | | data-sort-value="1959" | 1959 | | | |- | style='text-align:right'| 3200 | ''[[:d:Q122055200|Yury Polozov]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 3201 | ''[[:d:Q122069937|Alexandra Yakovlevna Bazikalova]]'' | 1930 | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q12358881|альголог]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | ''[[:d:Q138786470|Байкальская лимнологическая станция АН СССР]]'' | data-sort-value="1902" | 1902 | | data-sort-value="1978" | 1978 | |- | style='text-align:right'| 3202 | ''[[:d:Q122642086|Евстафий Николаевич Коловрат-Червинский]]'' | 1838 | ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | | data-sort-value="1816" | 1816 | | data-sort-value="1877" | 1877-07-08 | |- | style='text-align:right'| 3203 | ''[[:d:Q122902255|Lev Ivanovich Malchukov]]'' | | ''[[:d:Q2599593|гирманис]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | data-sort-value="1938" | 1938-10-04 | | | |- | style='text-align:right'| 3204 | [[Альберт Сөярголов]] | 2010 | ''[[:d:Q600751|прокурор]]'' | ''[[:d:Q123149559|Татарстан Республикасы прокуратурасы]]'' | data-sort-value="1982" | 1982-08-01 | | | |- | style='text-align:right'| 3205 | ''[[:d:Q123145861|Olga Steriopolo]]'' | 1998-05-31<br/>1995-05-31 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q19819891|Leibniz-Centre General Linguistics]]''<br/>''[[:d:Q391028|Британ Колумбиясе университеты]]''<br/>''[[:d:Q2493687|Interregional Academy of Personnel Management]]''<br/>''[[:d:Q1591615|Hawaii Pacific University]]''<br/>''[[:d:Q1783608|University of Northern Colorado]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3206 | ''[[:d:Q123147217|Olga Komarova]]'' | | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q279724|University of Tromsø – The Arctic University of Norway]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3207 | ''[[:d:Q123152577|Anastasia Makarova]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | [[Уппсала университеты]] | data-sort-value="1985" | 1985-06-11 | | | |- | style='text-align:right'| 3208 | ''[[:d:Q123239879|Nonna Pavlovna Finogenova]]'' | | ''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-11-03 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 3209 | ''[[:d:Q123240492|Nina Alekseevna Izyumova]]'' | | ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''<br/>''[[:d:Q27497422|гельминтолог]]'' | ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]'' | data-sort-value="1920" | 1920 | ''[[:d:Q1641810|Serebryanye Prudy]]'' | data-sort-value="2001" | 2001 | |- | style='text-align:right'| 3210 | ''[[:d:Q123334756|Zoltán Sz. Bíró]]'' | 1982 | ''[[:d:Q24265174|фәлсәфә тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q60098894|русист]]'' | | data-sort-value="1959" | 1959 | [[Сегед]] | | |- | style='text-align:right'| 3211 | ''[[:d:Q123359353|Семён Иванович Троицкий]]'' | 1913 | ''[[:d:Q2310145|метеоролог]]'' | ''[[:d:Q4139127|The Voeikov Main Geophysical Observatory]]'' | data-sort-value="1889" | 1889-01-28 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1934" | 1934-04-28 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 3212 | ''[[:d:Q123411875|Géza Füssi-Nagy]]'' | 1969 | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q15936497|африканис]]'' | | data-sort-value="1946" | 1946-05-04 | ''[[:d:Q980114|Pestszentlőrinc]]'' | data-sort-value="2008" | 2008-03-04 | [[Будапешт]] |- | style='text-align:right'| 3213 | ''[[:d:Q123852377|Galina Smirnova]]'' | | ''[[:d:Q17488316|тарихкача дәверне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q674426|куратор]]'' | ''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-09-25 | [[Ленинград өлкәсе]] | data-sort-value="2011" | 2011-07-23 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 3214 | ''[[:d:Q123853160|Anastasia Dyakova]]'' | | ''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q578109|телепродюсер]]'' | ''[[:d:Q7220288|Petersburg – Channel 5]]'' | | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 3215 | ''[[:d:Q123865360|Evgeniya Alekseevna Khamzina]]'' | | ''[[:d:Q3621491|археолог]]'' | ''[[:d:Q4306291|Museum of the History of Buryatia]]''<br/>''[[:d:Q16631997|East Siberian State Institute of Culture]]''<br/>''[[:d:Q1055243|Бурят дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201608|Institute of Mongolian, Buddhist and Tibetan Studies]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-01-28 | [[Омск]] | data-sort-value="2015" | 2015-06-23 | [[Улан-Удэ]] |- | style='text-align:right'| 3216 | ''[[:d:Q123986541|Nurislom Toʻxliyev]]'' | 1973 | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | data-sort-value="1947" | 1947-05-06 | ''[[:d:Q3710866|Jarkurghon District]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3217 | ''[[:d:Q124101818|Сяргей Андрэевіч Кісялёў]]'' | | [[шагыйрь]] | ''[[:d:Q2385041|Беларус авыл хуҗалыгы акдемиясе]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-02-27 | ''[[:d:Q4282126|Markovo]]'' | data-sort-value="2014" | 2014-09-28 | [[Горки (шәһәр)|Һорки]] |- | style='text-align:right'| 3218 | ''[[:d:Q124151770|Aavo Heinlo]]'' | | ''[[:d:Q18437198|бериҗис]]''<br/>''[[:d:Q50995749|спорт белән бәйле кеше]]''<br/>''[[:d:Q752129|астрофизик]]'' | | data-sort-value="1946" | 1946-09-23 | [[Таллинн]] | | |- | style='text-align:right'| 3219 | ''[[:d:Q124170188|Nikolaj Aleksandrovič Kožin]]'' | 1919 | ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | data-sort-value="1893" | 1893-01-22<br/>1893 | ''[[:d:Q4245412|Կուզմինկի (գյուղ, Լեբեդյանսկի շրջան)]]'' | data-sort-value="1983" | 1983 | |- | style='text-align:right'| 3220 | ''[[:d:Q124245911|Gennadi Medvedyev]]'' | | ''[[:d:Q11313148|sports journalist]]'' | | data-sort-value="1960" | 1960-10-17 | [[Таллинн]] | | |- | style='text-align:right'| 3221 | ''[[:d:Q124250393|Chang Yi]]'' | 1960-11 | [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q1323075|Southwest University of Political Science and Law]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-01-05 | | data-sort-value="2024" | 2024-01-06 | [[Чуңчиң]] |- | style='text-align:right'| 3222 | ''[[:d:Q124290643|Alexander Wolodtschenko]]'' | 1974 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1734662|картограф]]'' | [[Дрезден техник университеты]] | data-sort-value="1949" | 1949 | [[Россия]] | | |- | style='text-align:right'| 3223 | ''[[:d:Q124296654|Vyacheslav Morozov]]'' | | ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]'' | ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1972" | 1972-06-30 | | | |- | style='text-align:right'| 3224 | ''[[:d:Q124320616|Toomas Kookla]]'' | | ''[[:d:Q202648|хөкемче]]''<br/>''[[:d:Q50995749|спорт белән бәйле кеше]]'' | | data-sort-value="1947" | 1947-03-12 | ''[[:d:Q45114|Пайде]]'' | data-sort-value="2021" | 2021-03-04 | |- | style='text-align:right'| 3225 | ''[[:d:Q124343354|Samuel Sommer]]'' | | ''[[:d:Q21993562|cultural activist]]''<br/>[[адвокат]] | | data-sort-value="1872" | 1872-08-04 | ''[[:d:Q12377185|Torma Rural Municipality]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-06-29 | [[Таллинн]] |- | style='text-align:right'| 3226 | ''[[:d:Q124348330|Lev Gordon]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]'' | [[Мордовия дәүләт университеты|Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты]]<br/>[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]<br/>[[Пермь дәүләт гуманитар-педагогика университеты]] | data-sort-value="1901" | 1901-11-29 | [[Париж]] | data-sort-value="1973" | 1973-07-06 | [[Саранск]] |- | style='text-align:right'| 3227 | ''[[:d:Q124372119|Valentyna Niemtsova]]'' | 1969 | ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]'' | ''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]''<br/>''[[:d:Q12166926|Харьков дәүләт дизайн һәм сәнгать академиясе]]''<br/>''[[:d:Q56803|Харкау милли мәгарифбелем үнивирситите]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-02-10 | ''[[:d:Q642660|Пылтсамаа]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3228 | ''[[:d:Q124389745|Juhan Karell]]'' | | ''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | | data-sort-value="1877" | 1877-08-12 | ''[[:d:Q20531182|Kernu Rural Municipality]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-04-20 | [[Тарту]] |- | style='text-align:right'| 3229 | ''[[:d:Q124480912|Ekaterina Chuprikova]]'' | 2010 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q1245390|Eurac Research]]'' | | [[Нойштрелиц]] | | |- | style='text-align:right'| 3230 | ''[[:d:Q124635063|Peeter Vingisaar]]'' | | ''[[:d:Q520549|геолог]]'' | | data-sort-value="1936" | 1936-01-08 | [[Таллинн]] | | |- | style='text-align:right'| 3231 | ''[[:d:Q124719969|Александр Александрович Антонов]]'' | 1885 | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1859" | 1859 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1904" | 1904 | |- | style='text-align:right'| 3232 | ''[[:d:Q124726057|Larisa Lyapina]]'' | 1972 | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-06-20 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 3233 | ''[[:d:Q124742805|Aleksey Balakin]]'' | 1994 | ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q56314703|Scientific-Secretary]]''<br/>''[[:d:Q30093119|өлкән фәнни хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q28255863|текстолог]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q85859833|Docent title]]'' | | data-sort-value="1968" | 1968-01-23 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 3234 | ''[[:d:Q124743122|Kira Mikhaylovskaya]]'' | | ''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]'' | | data-sort-value="1935" | 1935-03-05 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2018" | 2018-05-22 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 3235 | ''[[:d:Q124756010|Роман Михайлович Бродский]]'' | 1938 | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q80207|Львов милли университеты]]''<br/>[[ССРБ эчке эшләр халык комиссарлыгы|ССҖБ эчке эшләр халык комиссариаты]] | data-sort-value="1907" | 1907-07-18 | | data-sort-value="1992" | 1992-02-01 | |- | style='text-align:right'| 3236 | ''[[:d:Q124756086|Prokofiev-Mykhailovska Valentyna Volodymyrivna]]'' | 1953 | ''[[:d:Q11063|астроном]]'' | | data-sort-value="1929" | 1929-04-21 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 3237 | ''[[:d:Q124756172|Valentyn Alyoshyn]]'' | 1965 | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q5512517|G. V. Kurdyumov Institute for Metal Physics of the National Academy of Sciences of Ukraine]]''<br/>''[[:d:Q25436245|V. Bakul Institute for Superhard materials]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-03-07 | [[Тараз]] | data-sort-value="1989" | 1989-07-13 | [[Киев]] |- | style='text-align:right'| 3238 | ''[[:d:Q124769786|Снегирев, Игорь Леонтьевич]]'' | 1930 | | ''[[:d:Q4201561|РФА телбелем тикшеренүләре институты]]''<br/>''[[:d:Q4201536|Institute for the History of Material Culture]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1907" | 1907 | [[Париж]] | data-sort-value="1946" | 1946 | |- | style='text-align:right'| 3239 | ''[[:d:Q124771506|Исаева, Фия Абдулбариевна]]'' | | | ''[[:d:Q1528756|Таҗик милли университеты]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-03-01 | [[Уфа]] | data-sort-value="2024" | 2024-10-02 | |- | style='text-align:right'| 3240 | ''[[:d:Q124771746|Коротков, Геннадий Андреевич]]'' | | | ''[[:d:Q4258142|Institute for Philosophy, Literature and History in Leningrad]]'' | data-sort-value="1905" | 1905 | [[Уса]] | data-sort-value="1961" | 1961 | |- | style='text-align:right'| 3241 | ''[[:d:Q124771757|Смирнова, Светлана Аркадьевна]]'' | | | | data-sort-value="1950" | 1950-06-06 | [[Кувшиново]] | | |- | style='text-align:right'| 3242 | ''[[:d:Q125178586|Irina Podnosova]]'' | | [[хокук белгече]] | ''[[:d:Q2622450|Россия Федерациясе Югары Мәхкәмәсе]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-10-29 | [[Псков]] | data-sort-value="2025" | 2025-07-22 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 3243 | ''[[:d:Q125187758|Kosovichev A. G.]]'' | | ''[[:d:Q752129|астрофизик]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]'' | ''[[:d:Q3272013|New Jersey Institute of Technology]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-07-03 | [[Ишем]] | | |- | style='text-align:right'| 3244 | ''[[:d:Q125202326|Munira Salakhetdinova]]'' | 1946 | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q16832248|иранист]]''<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]'' | [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]<br/>''[[:d:Q3648060|РФА көнчыгыш кулъязмалары институты]]'' | data-sort-value="1920" | 1920-04-20 | ''[[:d:Q18780545|Klyuchishchi]]'' | data-sort-value="1991" | 1991-01-30 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 3245 | ''[[:d:Q125536213|Ирина Шадрина]]'' | 1990 | ''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]'' | [[Мурманск арктика дәүләт университеты]] | data-sort-value="1960" | 1960-05-13 | [[Харьков]] | | |- | style='text-align:right'| 3246 | ''[[:d:Q125761639|Николай Иванович Нешатаев]]'' | | | [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q2858236|Mahilyow State A. Kulyashow University]]'' | data-sort-value="1899" | 1899-06-27 | ''[[:d:Q4070650|Arkhangelskoye]]'' | data-sort-value="1986" | 1986 | [[Могилёв]] |- | style='text-align:right'| 3247 | ''[[:d:Q125807861|Oskar-Herman Hansen]]'' | 1907 | ''[[:d:Q6606110|сәнәгатьче]]''<br/>''[[:d:Q3243461|коллекционер]]''<br/>''[[:d:Q15472169|иганәче]]'' | ''[[:d:Q21635977|Белгород-Сумская железная дорога]]'' | data-sort-value="1881" | 1881-02-18 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1964" | 1964-01-07 | [[Штутгарт]] |- | style='text-align:right'| 3248 | ''[[:d:Q126165059|Vasilii Eberman]]'' | 1921 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | data-sort-value="1899" | 1899 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1937" | 1937 | |- | style='text-align:right'| 3249 | ''[[:d:Q126285343|Valery Serbo]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201572|РФА СБ математика институты]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-12-07 | [[Үргәнеч]] | | |- | style='text-align:right'| 3250 | ''[[:d:Q126596131|Anastasia Glawion]]'' | | [[галим]] | [[Дармштадт техник университеты]]<br/>''[[:d:Q40025|Эрланген — Нүрнберг университеты]]'' | data-sort-value="1989" | 1989-06-08 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 3251 | ''[[:d:Q126896886|Мирный, Семён Максимович]]'' | | | | data-sort-value="1896" | 1896-12-22 | ''[[:d:Q2464812|Grīva]]'' | data-sort-value="1973" | 1973-11-29 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 3252 | ''[[:d:Q126914419|Lyudmila Sherstova]]'' | 1986 | ''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-03-02 | ''[[:d:Q16015481|Berezovka, Krasnoshchyokovsky District, Altai Krai]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3253 | ''[[:d:Q126923612|Yurii Emelyanov]]'' | | ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q30131998|cultural anthropologist]]''<br/>''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1933" | 1933-06-23 | [[Кисловодск]] | data-sort-value="1996" | 1996-02-19 | |- | style='text-align:right'| 3254 | ''[[:d:Q126971114|Пянкевич, Владимир Леонидович]]'' | 1980 | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4407711|РФА Санкт-Петербург тарих институты]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-11-19 | [[Махачкала]] | | |- | style='text-align:right'| 3255 | ''[[:d:Q126971320|Мартынов, Игорь Александрович]]'' | | ''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | | data-sort-value="1964" | 1964-05-06 | | | |- | style='text-align:right'| 3256 | ''[[:d:Q127943015|Anna Stroganova]]'' | 1933 | ''[[:d:Q16831394|териолог]]'' | ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]'' | data-sort-value="1911" | 1911-06-15 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1961" | 1961-07-12 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 3257 | ''[[:d:Q128625482|Mazing, Yuri Andreevich]]'' | 1973 | ''[[:d:Q12119633|табиб-иммунолог]]''<br/>''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]'' | ''[[:d:Q4314501|Профессор Н. Н. Петров исемендәге онкология фәнни-тикшеренү институты]]''<br/>''[[:d:Q4201853|Эксперименталь медицина институты]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-04-05 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2021" | 2021-10-16 | |- | style='text-align:right'| 3258 | ''[[:d:Q128859151|Pyotr Nekrasov]]'' | | ''[[:d:Q2055046|физиолог]]'' | ''[[:d:Q4258143|Ленинградский институт педологии и дефектологии]]''<br/>''[[:d:Q4201853|Эксперименталь медицина институты]]''<br/>[[Курск дәүләт медицина университеты]]<br/>''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1895" | 1895-02-14 | ''[[:d:Q4319261|Nizhnyaya Vodlitsa]]'' | data-sort-value="1984" | 1984 | [[Курск]] |- | style='text-align:right'| 3259 | ''[[:d:Q129020547|Yuri V. Mamkaev]]'' | | ''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-06-04 | [[Канск]] | data-sort-value="2010" | 2010-12-24 | |- | style='text-align:right'| 3260 | ''[[:d:Q129068607|Irina Tumakova]]'' | | [[Jurnalist|журналист]] | ''[[:d:Q753932|Izvestia]]''<br/>''[[:d:Q4491769|fontanka.ru]]''<br/>''[[:d:Q170135|Novaya Gazeta]]'' | data-sort-value="1970" | 1970-12-31 | | | |- | style='text-align:right'| 3261 | ''[[:d:Q129089071|Vladimir V. Kuznetsov]]'' | 1936 | ''[[:d:Q11710359|гидробиолог]]'' | ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]''<br/>''[[:d:Q4308086|Мурманская биологическая станция]]''<br/>''[[:d:Q65172404|White Sea Biological Station "Kartesh"]]'' | data-sort-value="1912" | 1912 | | data-sort-value="1961" | 1961 | |- | style='text-align:right'| 3262 | ''[[:d:Q129105086|Leonid Avgustovich Chudnovsky]]'' | 1941 | ''[[:d:Q1039099|икыскурия йөртүче]]'' | ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]'' | data-sort-value="1911" | 1911 | | | |- | style='text-align:right'| 3263 | ''[[:d:Q129566358|Berta Vladimirovna Firstein]]'' | | ''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q4773904|антрополог]]'' | [[Кунсткамера]] | data-sort-value="1906" | 1906 | | data-sort-value="1985" | 1985 | |- | style='text-align:right'| 3264 | ''[[:d:Q129590302|Орелкин Борис Петрович]]'' | | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | ''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]'' | data-sort-value="1884" | 1884 | | data-sort-value="1931" | 1931 | |- | style='text-align:right'| 3265 | ''[[:d:Q129595159|Левченко Владимир Фёдорович]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]'' | ''[[:d:Q4201829|Россия фәннәр академиясенең Иван Михайлович Сеченов исемендәге Эволюцион физиология һәм биохимия институты]]''<br/>''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]'' | data-sort-value="1949" | 1949 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 3266 | ''[[:d:Q130215652|Голубовская Инна Никитична]]'' | 1963 | ''[[:d:Q71049338|cytogeneticist]]'' | ''[[:d:Q4201822|Institute of Cytology and Genetics]]''<br/>''[[:d:Q2466783|"Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты" федераль тикшеренү үзәге]]''<br/>''[[:d:Q168756|Берклидәге Калифорния университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3267 | ''[[:d:Q130252434|Leonid Z. Kaidanov]]'' | 1959 | ''[[:d:Q3126128|генетик]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1936" | 1936-02-20 | | data-sort-value="1998" | 1998 | |- | style='text-align:right'| 3268 | ''[[:d:Q130266286|Шевченко Валерий Геннадьевич]]'' | 1953 | ''[[:d:Q12773412|паразитолог]]'' | | data-sort-value="1930" | 1930 | | data-sort-value="2010" | 2010 | |- | style='text-align:right'| 3269 | ''[[:d:Q130266410|Богута Кирилл Константинович]]'' | 1967 | ''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | | data-sort-value="1940" | 1940 | | data-sort-value="2002" | 2002 | |- | style='text-align:right'| 3270 | ''[[:d:Q130266519|Стрелков Андрей Александрович]]'' | 1956 | ''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | | data-sort-value="1934" | 1934 | | | |- | style='text-align:right'| 3271 | ''[[:d:Q130266561|Иван Полянский]]'' | | [[укытучы]] | ''[[:d:Q4177218|П. Ф. Лесгафт исемендәге Табигый фәннәр институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q47836406|Высшие женские естественно-научные курсы]]'' | data-sort-value="1872" | 1872 | [[Рязань губернасы]] | data-sort-value="1930" | 1930-05-14 | [[Павловск (Санкт-Петербург)|Павловск]] |- | style='text-align:right'| 3272 | ''[[:d:Q130268414|Полянская Галина Георгиевна]]'' | | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 3273 | ''[[:d:Q130279405|Aleksey Kuchmin]]'' | 1998 | [[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1976" | 1976-10-15 | [[Шчучын]] | | |- | style='text-align:right'| 3274 | ''[[:d:Q130283206|Artur Krauze]]'' | | ''[[:d:Q15978655|киңәшче]]'' | | data-sort-value="1845" | 1845 | | data-sort-value="1994" | 1994 | |- | style='text-align:right'| 3275 | ''[[:d:Q130290963|Скворцов Владимир Валентинович]]'' | | ''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]'' | data-sort-value="1949" | 1949 | | | |- | style='text-align:right'| 3276 | ''[[:d:Q130335154|Valeria Eremina]]'' | 1963 | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]'' | ''[[:d:Q1024181|Пушкин йорты]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-12-13 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2023" | 2023-12-07 | |- | style='text-align:right'| 3277 | ''[[:d:Q130365852|Адольф Аркадьевич Равдель]]'' | | | ''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]'' | data-sort-value="1900" | 1900-11-23 | [[Ростов-на-Дону]] | data-sort-value="1984" | 1984-05-08 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 3278 | ''[[:d:Q130369364|Жиляков Николай Павлович]]'' | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 3279 | ''[[:d:Q130386120|Исаев Виталий Михайлович]]'' | 1911-05 | ''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q24932262|Women's Pedagogical Institute]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]] | data-sort-value="1888" | 1888-01-27 | [[Вышний Волочёк|Вышний Волочёк шәһәре]] | data-sort-value="1924" | 1924-08 | [[Кавказ]] |- | style='text-align:right'| 3280 | ''[[:d:Q130388268|Aleksander Rikken]]'' | | ''[[:d:Q974144|укытучы]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]'' | | data-sort-value="1880" | 1880-09-09 | [[Варуди]] | data-sort-value="1951" | 1951 | |- | style='text-align:right'| 3281 | ''[[:d:Q130416097|Kamal Aliyev]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q61931545|Institute of History and Ethnology of Azerbaijan National Academy of Sciences]]'' | data-sort-value="1927" | 1927-01-11 | [[Бакы]] | data-sort-value="2012" | 2012-12-28 | [[Бакы]] |- | style='text-align:right'| 3282 | ''[[:d:Q130469262|Alexander L. Yudin]]'' | 1956 | ''[[:d:Q39372574|protistologist]]'' | ''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-02-22 | | data-sort-value="2017" | 2017-04-13 | |- | style='text-align:right'| 3283 | ''[[:d:Q130531108|Вальтер Оскар Антонович]]'' | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | ''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1628690|Санкт-Петербург дәүләт аграр университеты]]'' | data-sort-value="1884" | 1884 | | data-sort-value="1941" | 1941 | |- | style='text-align:right'| 3284 | ''[[:d:Q130531231|Мальчевский Владимир Павлович]]'' | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | ''[[:d:Q24897059|Агрофизик фәнни тикшеренү институты]]'' | data-sort-value="1892" | 1892 | | data-sort-value="1942" | 1942 | |- | style='text-align:right'| 3285 | ''[[:d:Q130531639|Бессонов Николай Алексеевич]]'' | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | ''[[:d:Q48945052|Zemědělský vědecký výbor]]''<br/>''[[:d:Q391083|Пастер институты]]''<br/>''[[:d:Q157575|Страсбур үнивирситите]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3286 | ''[[:d:Q130538349|Воейков Александр Дмитриевич]]'' | 1906 | ''[[:d:Q1781198|агроном]]'' | | data-sort-value="1879" | 1879 | | data-sort-value="1944" | 1944 | [[Харбин]] |- | style='text-align:right'| 3287 | ''[[:d:Q130602878|M. D. Golubovsky]]'' | 1963 | ''[[:d:Q3126128|генетик]]''<br/>''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]'' | ''[[:d:Q4201822|Institute of Cytology and Genetics]]''<br/>''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы һәм техника институты]]''<br/>''[[:d:Q168756|Берклидәге Калифорния университеты]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-08-27 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 3288 | ''[[:d:Q130604522|Зеленский Владимир Данилович]]'' | 1904 | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1879" | 1879 | | data-sort-value="1930" | 1930 | |- | style='text-align:right'| 3289 | ''[[:d:Q130638629|Шевяков Александр Владимирович]]'' | | | | data-sort-value="1896" | 1896 | | data-sort-value="1919" | 1919 | |- | style='text-align:right'| 3290 | ''[[:d:Q130691291|Гольбек Андрей Карлович]]'' | 1913 | ''[[:d:Q3348530|plant breeder]]'' | ''[[:d:Q2466783|"Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты" федераль тикшеренү үзәге]]'' | data-sort-value="1888" | 1888 | | data-sort-value="1963" | 1963 | |- | style='text-align:right'| 3291 | ''[[:d:Q130692969|Фермерен Нина Оттовна]]'' | 1921 | | ''[[:d:Q2466783|"Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты" федераль тикшеренү үзәге]]'' | data-sort-value="1888" | 1888 | | | |- | style='text-align:right'| 3292 | ''[[:d:Q130696529|Лебедев Николай Иванович]]'' | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | ''[[:d:Q2466783|"Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты" федераль тикшеренү үзәге]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3293 | ''[[:d:Q130697795|Кисляков Петр Васильевич]]'' | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | ''[[:d:Q2466783|"Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты" федераль тикшеренү үзәге]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3294 | ''[[:d:Q130703185|Берлинская Ольга Максимилиановна]]'' | | | ''[[:d:Q2466783|"Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты" федераль тикшеренү үзәге]]'' | data-sort-value="1889" | 1889 | | | |- | style='text-align:right'| 3295 | ''[[:d:Q130717955|Блохина Надежда Ивановна]]'' | 1972 | ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]'' | ''[[:d:Q4086902|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Көнчыгыш Азия коры җир биотасы биотөрлелеге федераль фәнни үзәге]]'' | | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 3296 | ''[[:d:Q130877301|Филипченко Степан Александрович]]'' | 1939 | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | | data-sort-value="1916" | 1916-03-17 | | data-sort-value="1943" | 1943 | |- | style='text-align:right'| 3297 | ''[[:d:Q130901810|Ekaterina Guerbek]]'' | | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | | data-sort-value="2000" | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 3298 | ''[[:d:Q130968508|İnqilab Aslanov]]'' | | ''[[:d:Q752129|астрофизик]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q11063|астроном]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Бакы дәүләт университеты]] | data-sort-value="1932" | 1932-05-09 | ''[[:d:Q158903|Шуша]]'' | data-sort-value="1997" | 1997-11-23 | [[Бакы]] |- | style='text-align:right'| 3299 | ''[[:d:Q131100606|Владимир Верхоляк]]'' | 1980 | ''[[:d:Q19829994|Корея белгече]]'' | [[Ерак Көнчыгыш федераль университеты]] | data-sort-value="1957" | 1957-04-03 | [[Кривой Рог]] | | |- | style='text-align:right'| 3300 | ''[[:d:Q131148022|Мамзин Алексей Сергеевич]]'' | 1951 | [[фәлсәфәче]] | ''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы һәм техника институты]]''<br/>''[[:d:Q4201801|РФА Фәлсәфә институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1928" | 1928-04-29 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 3301 | ''[[:d:Q131209772|Mikhail M. Soloviov]]'' | | ''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | ''[[:d:Q2025062|Zoological Museum of the Zoological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q24932262|Women's Pedagogical Institute]]''<br/>''[[:d:Q4061873|Alekseevskaya Women's Gymnasium]]''<br/>''[[:d:Q2300372|РСФСР Мәгариф халык комиссариаты]]''<br/>''[[:d:Q4426262|Commission for the Study of the Natural Productive Forces]]''<br/>''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы һәм техника институты]]'' | data-sort-value="1877" | 1877-01-13 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1942" | 1942-01 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 3302 | ''[[:d:Q131244266|Mikhail T. Yermolenko]]'' | 1964 | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]'' | ''[[:d:Q4407669|Санкт-Петербург медицина табиблары белемен арттыру академиясе]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-08-16 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2012" | 2012-04-06 | |- | style='text-align:right'| 3303 | ''[[:d:Q131255845|Дьяконов Дмитрий Михайлович]]'' | 1916 | ''[[:d:Q3126128|генетик]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]] | data-sort-value="1893" | 1893-10-05 | | data-sort-value="1923" | 1923-09-30 | |- | style='text-align:right'| 3304 | ''[[:d:Q131261237|Владимирский Александр Петрович]]'' | 1913 | ''[[:d:Q3126128|генетик]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1886" | 1886 | | data-sort-value="1939" | 1939 | |- | style='text-align:right'| 3305 | ''[[:d:Q131282001|Константин Шимкевич]]'' | 1912 | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | ''[[:d:Q4146802|State Institute of Art History]]'' | data-sort-value="1887" | 1887 | | data-sort-value="1953" | 1953 | |- | style='text-align:right'| 3306 | ''[[:d:Q131305240|Панченко, Дмитрий Вадимович]]'' | 1978 | | | data-sort-value="1956" | 1956-03-17 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 3307 | ''[[:d:Q131305349|Бриц Станислав Георгиевич]]'' | | ''[[:d:Q1402561|гаскәрбашы]]'' | | data-sort-value="1891" | 1891-04-16 | [[Даугавпилс]] | | |- | style='text-align:right'| 3308 | ''[[:d:Q131317075|I︠U︡difʹ Khaimovna Kopelevich]]'' | 1941<br/>1947 | ''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q56314891|historiographer]]''<br/>''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]'' | ''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы һәм техника институты]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-11-11 | [[Гомель]] | data-sort-value="2009" | 2009-11-11 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 3309 | ''[[:d:Q131349257|Anatoly E. Serebryakov]]'' | 1915 | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | ''[[:d:Q113411792|Коммерческое училище в Лесном]]''<br/>[[Россия фәннәр академиясе]] | data-sort-value="1890" | 1890-04-25 | [[Нёйи-сюр-Сен|Нөйи-сүр-Сен]] | data-sort-value="1938" | 1938-07-08 | |- | style='text-align:right'| 3310 | ''[[:d:Q131369408|Берегой Наталья Евгеньевна]]'' | 1998 | ''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]'' | ''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы һәм техника институты]]'' | data-sort-value="1976" | 1976-10-11 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 3311 | ''[[:d:Q131369503|Зенкевич Светлана Игоревна]]'' | 1993 | ''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]'' | ''[[:d:Q1981482|Россия фәннәр академиясе китапханәсе]]''<br/>''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы һәм техника институты]]'' | data-sort-value="1973" | 1973-12-06 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 3312 | ''[[:d:Q131369550|Лоскутова Марина Викторовна]]'' | 1991 | ''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]<br/>''[[:d:Q4397941|Россия мәгариф академиясе]]''<br/>''[[:d:Q929378|Санкт-Петербургтагы Европа университеты]]''<br/>''[[:d:Q1075104|Эссекс университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы һәм техника институты]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-09-06 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 3313 | ''[[:d:Q131369607|Полевой Анатолий Всеволодович]]'' | 1988 | ''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]'' | ''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы һәм техника институты]]'' | data-sort-value="1966" | 1966-04-29 | [[Иркутск]] | | |- | style='text-align:right'| 3314 | ''[[:d:Q131369653|Anna Viktorovna Samokišová]]'' | 2006 | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы һәм техника институты]]'' | data-sort-value="1984" | 1984-03-25 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 3315 | ''[[:d:Q131369671|Федотова Анастасия Алексеевна]]'' | 2000 | ''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]'' | ''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы һәм техника институты]]'' | data-sort-value="1976" | 1976-07-28 | [[Костанай|Куштанай]] | | |- | style='text-align:right'| 3316 | ''[[:d:Q131369862|Бекасова Александра Викторовна]]'' | 1990 | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q30263242|St. Petersburg Branch of the Archive of the Russian Academy of Sciences,]]''<br/>''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы һәм техника институты]]''<br/>''[[:d:Q929378|Санкт-Петербургтагы Европа университеты]]''<br/>[[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]] | data-sort-value="1967" | 1967-07-23 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 3317 | ''[[:d:Q131369902|Быкова Татьяна Константиновна]]'' | 1941 | ''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]'' | ''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы һәм техника институты]]'' | data-sort-value="1918" | 1918 | [[Казан]] | | |- | style='text-align:right'| 3318 | ''[[:d:Q131369966|Калесник Екатерина Владимировна]]'' | 1989 | ''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]'' | ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''<br/>''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы һәм техника институты]]'' | data-sort-value="1966" | 1966-09-09 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 3319 | ''[[:d:Q131370088|Козулина Анна Викентьева]]'' | 1978 | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы һәм техника институты]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-03-04 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 3320 | ''[[:d:Q131370129|Константинова Наталия Викторовна]]'' | 1969 | ''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | ''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы һәм техника институты]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-10-12 | [[Кемерово]] | | |- | style='text-align:right'| 3321 | ''[[:d:Q131370165|Кременцов Николай Леонидович]]'' | 1981 | ''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]'' | ''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы һәм техника институты]]''<br/>''[[:d:Q180865|Торонто университеты]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-03-08 | [[Кукан]] | | |- | style='text-align:right'| 3322 | ''[[:d:Q131370265|Лайус Юлия Александровна]]'' | 1985 | ''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]'' | ''[[:d:Q65172404|White Sea Biological Station "Kartesh"]]''<br/>''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы һәм техника институты]]''<br/>''[[:d:Q929378|Санкт-Петербургтагы Европа университеты]]''<br/>[[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]] | data-sort-value="1963" | 1963-06-05 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 3323 | ''[[:d:Q131370359|Лукина Татьяна Аркадьевна]]'' | 1942 | ''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]'' | ''[[:d:Q52843130|All-Russian Scientific Research Institute of Agrochemistry named after D.N. Pryanishnikova]]''<br/>''[[:d:Q4201561|РФА телбелем тикшеренүләре институты]]''<br/>''[[:d:Q1056886|Питырбур дәүләт медицина университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы һәм техника институты]]'' | data-sort-value="1917" | 1917-10-07 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1999" | 1999-02-18 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 3324 | ''[[:d:Q131376484|Tatyana Igorevna Malova]]'' | 1998 | ''[[:d:Q901402|географ]]'' | ''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы һәм техника институты]]''<br/>''[[:d:Q845924|Пулково обсерваториясе]]''<br/>''[[:d:Q7498982|РФА океанбелем институты]]'' | data-sort-value="1976" | 1976-07-03 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 3325 | ''[[:d:Q131376574|Миклин Арнольд Михайлович]]'' | 1964 | [[фәлсәфәче]] | ''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы һәм техника институты]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-01-15 | [[Киров өлкәсе]] | | |- | style='text-align:right'| 3326 | ''[[:d:Q131376674|Орлов Сергей Александрович]]'' | 1974 | [[фәлсәфәче]] | ''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы һәм техника институты]]''<br/>''[[:d:Q1628544|Балтыйк дәүләт техника университеты]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-05-17 | [[Пугачев (шәһәр)|Пугачев]] | | |- | style='text-align:right'| 3327 | ''[[:d:Q131376730|Попов Евгений Борисович]]'' | 1971 | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-08-02 | ''[[:d:Q2473410|Hlukhivtsi]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3328 | ''[[:d:Q131376745|Попов Игорь Юрьевич]]'' | 1993 | ''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]'' | ''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы һәм техника институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1971" | 1971-07-17 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 3329 | ''[[:d:Q131376842|Росина Нонна Яковлевна]]'' | 1959 | ''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]'' | ''[[:d:Q4201793|И. П. Павлов ис. РФА Физиология институты]]''<br/>''[[:d:Q4201829|Россия фәннәр академиясенең Иван Михайлович Сеченов исемендәге Эволюцион физиология һәм биохимия институты]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-08-03 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 3330 | ''[[:d:Q131376863|Рубцова Зоя Михайловна]]'' | 1952 | ''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы һәм техника институты]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-12-04 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 3331 | ''[[:d:Q131377042|Строгонова Лидия Георгиевна]]'' | 1971 | ''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]'' | ''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы һәм техника институты]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-04-28 | | | |- | style='text-align:right'| 3332 | ''[[:d:Q131377105|Трохачев Сергей Юрьевич]]'' | 1983 | ''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]'' | ''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы һәм техника институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4400558|Фёдор Михайлович Достоевский исемендәге Рус христиан гуманитар академия]]''<br/>''[[:d:Q4407703|Saint Petersburg University of the Humanities and Social Sciences]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-02-16 | [[Находка]] | | |- | style='text-align:right'| 3333 | ''[[:d:Q131377139|Хахина Лия Николаевна]]'' | 1955 | ''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы һәм техника институты]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-07-20 | [[Новочеркасск]] | | |- | style='text-align:right'| 3334 | ''[[:d:Q131379360|Кривоногова Майя Борисовна]]'' | | ''[[:d:Q19961388|геоботаник]]'' | ''[[:d:Q131378790|Памирская биологическая станция]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3335 | ''[[:d:Q131379394|Ладыгина Галина Михайловна]]'' | 1954 | ''[[:d:Q19961388|геоботаник]]'' | ''[[:d:Q131378790|Памирская биологическая станция]]''<br/>''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]'' | data-sort-value="1929" | 1929 | | data-sort-value="1989" | 1989 | |- | style='text-align:right'| 3336 | ''[[:d:Q131379440|Литвинова Нина Павловна]]'' | | ''[[:d:Q19961388|геоботаник]]'' | ''[[:d:Q131378790|Памирская биологическая станция]]''<br/>''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3337 | ''[[:d:Q131379562|Меле Лидия Сергеевна]]'' | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 3338 | ''[[:d:Q131379766|Свешникова Валентина Михайловна]]'' | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | | data-sort-value="1912" | 1912 | [[Троицк (Чиләбе өлкәсе)|Троицк]] | data-sort-value="2000" | 2000 | |- | style='text-align:right'| 3339 | ''[[:d:Q131379888|Рейнус Роза Михайловна]]'' | 1940 | ''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]'' | ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]'' | data-sort-value="1916" | 1916 | [[Иске Русса]] | data-sort-value="1997" | 1997 | |- | style='text-align:right'| 3340 | ''[[:d:Q131380286|Филиппова Людмила Александровна]]'' | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | | data-sort-value="1929" | 1929 | [[Вологда]] | | |- | style='text-align:right'| 3341 | ''[[:d:Q131380307|Пономарева Маргарита Михайловна]]'' | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]'' | data-sort-value="1931" | 1931 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2006" | 2006 | |- | style='text-align:right'| 3342 | ''[[:d:Q131381591|Попова Иза Аркадьевна]]'' | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | ''[[:d:Q131378790|Памирская биологическая станция]]''<br/>''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]'' | data-sort-value="1930" | 1930 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2012" | 2012 | |- | style='text-align:right'| 3343 | ''[[:d:Q131381612|Глаголева Татьяна Андреевна]]'' | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | ''[[:d:Q131378790|Памирская биологическая станция]]'' | data-sort-value="1929" | 1929 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 3344 | ''[[:d:Q131381635|Измайлова Нинель Николаевна]]'' | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | ''[[:d:Q131378790|Памирская биологическая станция]]''<br/>''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]'' | data-sort-value="1933" | 1933 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1990" | 1990 | |- | style='text-align:right'| 3345 | ''[[:d:Q131579869|Гурина Валентина Григорьевна]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3346 | ''[[:d:Q131586490|Lev Yakovlevich Borkin]]'' | | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3347 | ''[[:d:Q131717785|Georgy Moor]]'' | 1930 | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[галим]] | ''[[:d:Q4101971|All Russian Research Institute of Geology and Mineral Resources of the World Ocean]]'' | data-sort-value="1907" | 1907 | | data-sort-value="1958" | 1958-11-02 | |- | style='text-align:right'| 3348 | ''[[:d:Q131720711|Дербек Фридрих Альбертович]]'' | | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | | data-sort-value="1871" | 1871 | | data-sort-value="1930" | 1930 | |- | style='text-align:right'| 3349 | ''[[:d:Q131742794|Фаусек Владимир Викторович]]'' | | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | | data-sort-value="1892" | 1892 | | data-sort-value="1914" | 1914-07-01 | |- | style='text-align:right'| 3350 | ''[[:d:Q131763709|Ivan P. Yamshchikov]]'' | 2012 | ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]'' | ''[[:d:Q1622239|Technical University of Applied Sciences Würzburg-Schweinfurt]]'' | data-sort-value="1987" | 1987-04-08 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 3351 | ''[[:d:Q131783707|Логинов, Константин Кузьмич]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]'' | | data-sort-value="1952" | 1952-09-26 | [[Вытегра]] | data-sort-value="2020" | 2020-11-18 | |- | style='text-align:right'| 3352 | ''[[:d:Q131787230|Tamara Enno]]'' | | ''[[:d:Q3126128|генетик]]'' | | data-sort-value="1929" | 1929-12-01 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 3353 | ''[[:d:Q131820140|Michael Bordag]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q154804|Лейпциг үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q259517|Берләшкән атом-төш тикшеренүләр институты]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-07-07 | [[Дрезден]] | | |- | style='text-align:right'| 3354 | ''[[:d:Q131828286|Арнольд Георгий Федорович]]'' | 1897 | ''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | ''[[:d:Q85449|Киев политехника институты]]''<br/>''[[:d:Q4496332|Хабарау милли аграр университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3355 | ''[[:d:Q131853635|Nataliya Nikitichna Matinyan]]'' | | ''[[:d:Q12370538|туфрак белгече]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1936" | 1936-11-10 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2020" | 2020-10-22 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 3356 | ''[[:d:Q131872436|Emil Ilmas]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | | data-sort-value="1931" | 1931-06-01 | [[Таллинн]] | data-sort-value="1992" | 1992-08-04 | [[Тарту]] |- | style='text-align:right'| 3357 | ''[[:d:Q131990598|Nikolai Raskov]]'' | | | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1936" | 1936-10-16 | ''[[:d:Q4106497|Velykyi Dalnyk]]'' | data-sort-value="2024" | 2024-01-31 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 3358 | ''[[:d:Q132188429|Evald Übi]]'' | | [[математик]] | | data-sort-value="1945" | 1945-09-23 | | | |- | style='text-align:right'| 3359 | ''[[:d:Q132192270|Elina Öpik]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | data-sort-value="1928" | 1928-10-06 | [[Нарва]] | data-sort-value="2006" | 2006-07-20 | [[Таллинн]] |- | style='text-align:right'| 3360 | ''[[:d:Q132824848|Lyudmila Kudryavtseva]]'' | | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | | data-sort-value="1925" | 1925-06-07 | [[Нарва]] | data-sort-value="2011" | 2011 | |- | style='text-align:right'| 3361 | ''[[:d:Q132861682|Islam Sunkar]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1995" | 1995-07-12 | [[Фрументьевка]] | | |- | style='text-align:right'| 3362 | ''[[:d:Q133696035|Elle Kask]]'' | | ''[[:d:Q599151|вазыйфаи зат]]''<br/>''[[:d:Q16533|хөкемче]]'' | | data-sort-value="1958" | 1958-10-05 | | | |- | style='text-align:right'| 3363 | ''[[:d:Q133722839|Konstantin Vilhelmson]]'' | | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]'' | | data-sort-value="1893" | 1893 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1944" | 1944-02-04<br/>1944 | [[Тарту]] |- | style='text-align:right'| 3364 | ''[[:d:Q133797436|Lev Koshlyakov]]'' | | ''[[:d:Q9352089|разведчик]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q2314719|разведчик]]'' | ''[[:d:Q2537294|Бөтенроссия дәүләт телевизион һәм радиотапшырулар ширкәте]]''<br/>''[[:d:Q899012|Sibur]]''<br/>[[Аэрофлот]]<br/>''[[:d:Q1065835|UTair Aviation]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-02-13 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2024" | 2024-01-15 | |- | style='text-align:right'| 3365 | ''[[:d:Q133842426|Boris Enst]]'' | | ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]'' | | data-sort-value="1920" | 1920-06-14 | [[Пермь]] | data-sort-value="2003" | 2003-12-11 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 3366 | ''[[:d:Q133873883|Aleksander Panteleyev]]'' | | ''[[:d:Q11486702|архитектура тарихчысы]]'' | | data-sort-value="1951" | 1951-06-11 | [[Таллинн]] | | |- | style='text-align:right'| 3367 | ''[[:d:Q134234391|Жанна Игорь кызы Шуклина]]'' | 2000 | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q11085831|сөйләм тәрҗемәчесе]]''<br/>''[[:d:Q123505457|синхрон тәрҗемәчесе]]'' | ''[[:d:Q108599669|Югары тәрҗемәчек мәктәбе]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3368 | ''[[:d:Q134355683|Aleksander Burhardt]]'' | | [[адвокат]]<br/>''[[:d:Q16533|хөкемче]]''<br/>''[[:d:Q8359428|җәмгыять активисты]]''<br/>''[[:d:Q114053126|nationalist activist]]'' | | data-sort-value="1885" | 1885-08-25 | ''[[:d:Q735138|Кедайнәй]]'' | data-sort-value="1976" | 1976-08-29 | |- | style='text-align:right'| 3369 | ''[[:d:Q134377146|Вишневская Зоя Игнатьевна]]'' | | ''[[:d:Q14906342|биофизик]]'' | ''[[:d:Q7498982|РФА океанбелем институты]]''<br/>''[[:d:Q4201752|Institute of Theoretical and Experimental Biophysics]]''<br/>''[[:d:Q4201434|Institute of Cell Biophysics]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3370 | ''[[:d:Q134382008|Сергей Алексеевич Субботин]]'' | 1928 | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | | data-sort-value="1904" | 1904 | | data-sort-value="1960" | 1960 | |- | style='text-align:right'| 3371 | ''[[:d:Q134390173|Innokenty Dmitrievich Kuznetsov]]'' | 1885 | ''[[:d:Q4205432|ихтиолог]]'' | | data-sort-value="1863" | 1863 | | data-sort-value="1921" | 1921 | |- | style='text-align:right'| 3372 | ''[[:d:Q134464561|Iuliia Petrova]]'' | 2013<br/>2018<br/>2021 | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q10302895|Institute of Mathematics, Statistics and Computer Science, University of São Paulo]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3373 | ''[[:d:Q134473813|José Luis Salas Burgoa]]'' | | ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>[[математик]] | | | [[La-Pas|Ла-Пас]] | | |- | style='text-align:right'| 3374 | ''[[:d:Q134527410|Irina Amitan]]'' | | ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]'' | | data-sort-value="1944" | 1944-12-22 | [[Осташков]] | | |- | style='text-align:right'| 3375 | ''[[:d:Q134539483|Zinaida Degteryova]]'' | | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | | data-sort-value="1913" | 1913-09-17 | [[Тула]] | data-sort-value="1991" | 1991-04-15 | [[Таллинн]] |- | style='text-align:right'| 3376 | ''[[:d:Q134546513|Linda Eringson]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | data-sort-value="1919" | 1919-12-31 | | data-sort-value="2013" | 2013 | |- | style='text-align:right'| 3377 | ''[[:d:Q134560627|Dvoira Gurfel]]'' | | ''[[:d:Q3779582|микробиолог]]'' | | data-sort-value="1922" | 1922-12-29 | ''[[:d:Q4452204|Tarutino]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3378 | ''[[:d:Q134560646|Yelena Guryeva]]'' | | ''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | | data-sort-value="1927" | 1927-11-07 | | | |- | style='text-align:right'| 3379 | ''[[:d:Q134560970|Kaarel Haav]]'' | | ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]'' | | data-sort-value="1946" | 1946-02-14 | ''[[:d:Q16411143|Avinurme Rural Municipality]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3380 | ''[[:d:Q134578277|Johannes Juhans]]'' | | ''[[:d:Q126368762|agricultural scientist]]'' | | data-sort-value="1874" | 1874-07-07 | ''[[:d:Q61392570|Alliku Rural Municipality]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-04-05 | ''[[:d:Q618504|Harju Raion]]'' |- | style='text-align:right'| 3381 | ''[[:d:Q134586515|Ellen Kaasik]]'' | | ''[[:d:Q12376667|технолог]]'' | | data-sort-value="1963" | 1963-08-26 | [[Таллинн]] | | |- | style='text-align:right'| 3382 | ''[[:d:Q134596751|Ülle Kerner]]'' | | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | data-sort-value="1961" | 1961-10-11 | [[Тарту]] | | |- | style='text-align:right'| 3383 | ''[[:d:Q134599303|Lembit Kiik]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | data-sort-value="1928" | 1928-04-12 | ''[[:d:Q45100|Пылва]]'' | data-sort-value="2019" | 2019 | |- | style='text-align:right'| 3384 | ''[[:d:Q134620482|Olga Nikolaevna Tolstaya]]'' | | ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]'' | ''[[:d:Q106713133|Museum of 20th and 21st Century St. Petersburg Art]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-12-23 | | | |- | style='text-align:right'| 3385 | ''[[:d:Q134692589|Manokhin George Vasilovich]]'' | | ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]'' | | No/unknown value | | data-sort-value="1945" | 1945<br/>1946 | [[Харьков]] |- | style='text-align:right'| 3386 | ''[[:d:Q85317894|Marina Nikolaeva]]'' | 1978 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q12119633|табиб-иммунолог]]'' | ''[[:d:Q19909671|Академик В.И. Кулаков исемендәге Илкүләм акушерлык, гинекология һәм перинаталогия медицина тикшеренү үзәге]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3387 | ''[[:d:Q85363655|Anton Proskurnikov]]'' | 2005-12-29<br/>2003-07-01 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q392897|Polytechnic University of Turin]]''<br/>''[[:d:Q4201676|Institute of Problems of Mechanical Engineering]]''<br/>''[[:d:Q752663|Делфт техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q850730|Гронинген университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3388 | ''[[:d:Q85543817|Ekaterina Esaulova]]'' | 2015-07-01 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 3389 | ''[[:d:Q85682809|Голубовская, Валентина Степановна]]'' | | ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]'' | | data-sort-value="1939" | 1939-02-23 | [[Одесса]] | data-sort-value="2018" | 2018-03-10 | [[Одесса]] |- | style='text-align:right'| 3390 | ''[[:d:Q85869888|Wacław Malinowski]]'' | | | | data-sort-value="1866" | 1866-08-18 | [[Гродно|Һродна]] | data-sort-value="1932" | 1932-03-04 | [[Кобрын]] |- | style='text-align:right'| 3391 | ''[[:d:Q85889184|Margarita Nikitina]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4288447|Institute of Earthquake Prediction Theory and Mathematical Geophysics]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3392 | ''[[:d:Q85896911|Nikolai V Rostovskii]]'' | 2010-07-01 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4497732|Санкт-Петербург дәүләт университетының химия факультеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3393 | ''[[:d:Q85987783|Иванов, Александр Александрович (винодел)]]'' | 1893 | ''[[:d:Q897317|йөземче]]''<br/>''[[:d:Q21771805|winemaker]]'' | ''[[:d:Q894654|Nikitsky Botanical Garden]]''<br/>''[[:d:Q4201441|National Institute of Grape and Wine "Magarach"]]'' | data-sort-value="1870" | 1870 | [[Акмәсҗит]] | data-sort-value="1946" | 1946-10-08 | [[Акмәсҗит]] |- | style='text-align:right'| 3394 | ''[[:d:Q85991856|Николай Васильевич Дьяченко]]'' | 1968 | [[галим]] | ''[[:d:Q23975|Харкау дәүләт мәдәният әкәдимиясе]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-11-01 | ''[[:d:Q4304369|Myrne]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3395 | ''[[:d:Q85996669|Олександр Бєлявський]]'' | | | | data-sort-value="1832" | 1832 | [[Смоленск өлкәсе]] | data-sort-value="1901" | 1901 | |- | style='text-align:right'| 3396 | ''[[:d:Q85997639|Zvezdana Angelovska]]'' | | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | | data-sort-value="1970" | 1970-06-12 | [[Өскеп]] | | |- | style='text-align:right'| 3397 | ''[[:d:Q86000897|Alfred Stroem]]'' | | | | data-sort-value="1898" | 1898 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1944" | 1944 | [[Мордино]] |- | style='text-align:right'| 3398 | ''[[:d:Q86039279|Tamara Ivanova]]'' | | ''[[:d:Q1495660|food critic]]''<br/>''[[:d:Q8246794|блогер]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q2556193|wine critic]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | | | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 3399 | ''[[:d:Q86094808|Keymer-ool Ondar]]'' | | ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''<br/>[[математик]] | [[Тыва дәүләт университеты]] | data-sort-value="1936" | 1936-03-15 | ''[[:d:Q19691797|Shemi]]'' | data-sort-value="2002" | 2002 | |- | style='text-align:right'| 3400 | ''[[:d:Q86166556|Andrey Dobrovolsky]]'' | 1961 | ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | data-sort-value="1939" | 1939-05-28 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2019" | 2019-07-16 | |- | style='text-align:right'| 3401 | ''[[:d:Q86280312|Mikhail I Krapivin]]'' | 2016-07 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 3402 | ''[[:d:Q86280314|Olga G Chiryaeva]]'' | 1982 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q24935583|Д. О. Отт исемендәге акушерлык, гинекология һәм репродуктология фәнни-тикшеренү институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3403 | ''[[:d:Q86492928|Ilya A Udalov]]'' | 2011 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3404 | ''[[:d:Q86828793|Daria I Kozlova]]'' | 2008-06<br/>2010-10 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201829|Россия фәннәр академиясенең Иван Михайлович Сеченов исемендәге Эволюцион физиология һәм биохимия институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3405 | ''[[:d:Q86833416|Ilya Kolesnikov]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3406 | ''[[:d:Q86840548|Sergey Slizovskiy]]'' | 2004-01-10 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q230899|Манчестер университеты]]''<br/>''[[:d:Q51065|Petersburg Nuclear Physics Institute]]''<br/>''[[:d:Q1434547|Лафборо университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3407 | ''[[:d:Q86846805|Yu V Ostankov]]'' | 2004-12 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q30282177|Saint Petersburg Pasteur Institute]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3408 | ''[[:d:Q86916515|Marfa Egorikhina]]'' | 2019-05-31 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4318620|Идел буе тикшеренү медицина университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3409 | ''[[:d:Q87005003|Daria Kalinina]]'' | 2013-07-05 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201829|Россия фәннәр академиясенең Иван Михайлович Сеченов исемендәге Эволюцион физиология һәм биохимия институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3410 | ''[[:d:Q87159760|Anna N Dobrotvorskaia]]'' | 2011-06-21 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3411 | ''[[:d:Q87293016|Aleksandra S Kostina]]'' | 2014<br/>2012 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3412 | ''[[:d:Q87304947|Ivan I Ryzhov]]'' | 2017<br/>2013 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3413 | ''[[:d:Q87417542|Ashraf A Darwish]]'' | 2006 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q1364550|Capital University (Egypt)]]'' | data-sort-value="1968" | 1968 | | | |- | style='text-align:right'| 3414 | ''[[:d:Q87449233|Nikita G Shiliaev]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 3415 | ''[[:d:Q87456322|Yekaterina Borisova]]'' | | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q23038345|википедияче]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]'' | | data-sort-value="1962" | 1962-04-18 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 3416 | ''[[:d:Q87482453|Evgenia Andreeva-Galanina]]'' | | ''[[:d:Q651566|гигиенист]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]'' | | data-sort-value="1888" | 1888-07-12 | | data-sort-value="1975" | 1975 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 3417 | ''[[:d:Q87520969|Viktor Tchouechov]]'' | 1977 | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q2005698|Academy of Public Administration]]''<br/>''[[:d:Q1985003|Vitebsk State Technological University]]''<br/>''[[:d:Q816145|Беларус дәүләт информатика һәм радиоэлектроника университеты]]''<br/>''[[:d:Q110880423|Інстытут дзяржаўнай службы Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь]]''<br/>''[[:d:Q4494336|Хабаровск дәүләт икътисад һәм хокук университеты]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-06-07 | [[Полоцк|Полатск]] | | |- | style='text-align:right'| 3418 | ''[[:d:Q87527673|Ekaterina Voskresenskaya]]'' | 1989 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q30282177|Saint Petersburg Pasteur Institute]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3419 | ''[[:d:Q87549133|Oleg Andreev]]'' | 2018-06-07<br/>2003-06-26 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q51065|Petersburg Nuclear Physics Institute]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3420 | ''[[:d:Q87655605|Olga Gnedina]]'' | 2015 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3421 | ''[[:d:Q87665299|Petr Fetin]]'' | 2014-06-30 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3422 | ''[[:d:Q87685568|Alexander Miroslavov]]'' | 1985-07-30 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4387323|V.G. Khlopin Radium Institute]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3423 | ''[[:d:Q87727429|Andrey Zyubin]]'' | 2018-06-28 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q805777|Иммануил Кант ис. Балтыйк федераль университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3424 | ''[[:d:Q87774686|Sergei V Raik]]'' | 2019-08-31 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 3425 | ''[[:d:Q87805863|Касаткіна Віра Іванівна]]'' | | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q94469|Көньяк Украина милли мәгарифбелем үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q1975276|Әдис икътисад үнивирситите]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-10-02 | [[Сарытау]] | | |- | style='text-align:right'| 3426 | ''[[:d:Q87830197|Anastasia Ivanova]]'' | | ''[[:d:Q52899051|biostatistician]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q192334|Чәпел-Һиллдәге Төньяк Каролина университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3427 | ''[[:d:Q87835195|Elena Rudolfovna Isaeva]]'' | 1991-06-28 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q1056886|Питырбур дәүләт медицина университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3428 | ''[[:d:Q87838656|Alesya Evstratova]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 3429 | ''[[:d:Q87845535|Anna O Yakimova]]'' | 2011-11-30<br/>2009-06-15 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 3430 | ''[[:d:Q87880946|Andrew Korenevsky]]'' | 1994-07-01 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q24935583|Д. О. Отт исемендәге акушерлык, гинекология һәм репродуктология фәнни-тикшеренү институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3431 | ''[[:d:Q87884993|Mikhail Bisyarin]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3432 | ''[[:d:Q88008695|Svetlana N Kostromina]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3433 | ''[[:d:Q88022618|Boris Vaisman]]'' | 1969 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 3434 | ''[[:d:Q88055798|Ekaterina Oleneva]]'' | 2014-07 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3435 | ''[[:d:Q88062714|Anna Turusheva]]'' | 2005-06 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[И. И. Мечников исемендәге Төньяк-Көнбатыш дәүләт медицина университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3436 | ''[[:d:Q88084322|Gyula Király]]'' | 1953 | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]'' | | data-sort-value="1927" | 1927-01-26 | [[Борш (коммуна)]] | data-sort-value="2011" | 2011-01-17 | [[Будапешт]] |- | style='text-align:right'| 3437 | ''[[:d:Q88085686|Roman Ya Medvedev]]'' | 2014-06-10 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q838330|Мәдисендәге Висконсин университеты]]''<br/>''[[:d:Q1758474|University of Parma]]''<br/>''[[:d:Q189022|Лундын импирия көллияте]]''<br/>''[[:d:Q3803602|Humanitas Research Hospital]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3438 | ''[[:d:Q88221327|Aleksei Kondratev]]'' | 2015-11-25 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q4361461|Петрозаводск дәүләт университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3439 | ''[[:d:Q88245953|Igor Evsyukov]]'' | 2013-06-28<br/>2015-06-28 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3440 | ''[[:d:Q88305289|Michael M Krycki]]'' | 2011-07-05 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1932957|University of Opole]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3441 | ''[[:d:Q88383906|Anastasiya V Agafonova]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 3442 | ''[[:d:Q88426475|Natalia Merkulyeva]]'' | 2003 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 3443 | ''[[:d:Q88438914|Elena N Vlasova]]'' | 1982-06-30 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201454|Institute of Macromolecular Compounds]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3444 | ''[[:d:Q88574276|Alexey A Kolobov]]'' | 2016<br/>2013 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q52845571|State Research Institute of Highly Pure Biopreparations]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3445 | ''[[:d:Q88591873|Yuliya S Grigorieva]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201829|Россия фәннәр академиясенең Иван Михайлович Сеченов исемендәге Эволюцион физиология һәм биохимия институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3446 | ''[[:d:Q88592978|Olga R Potapova]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 3447 | ''[[:d:Q88599472|Andrey Garnaev]]'' | 1982-06-30 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q499451|Ратгерс университеты]]'' | data-sort-value="1960" | 1960 | | | |- | style='text-align:right'| 3448 | ''[[:d:Q88620127|Yana V Russkikh]]'' | 1997-02 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Россия фәннәр академиясе]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3449 | ''[[:d:Q88639721|Arseniy A Lobov]]'' | 2021-08-31<br/>2017-08-31 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4182|Вейцман институты]]''<br/>''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3450 | ''[[:d:Q88685341|Irina Belaya]]'' | 2015-07-10 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q2093139|University of Eastern Finland]]''<br/>''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3451 | ''[[:d:Q88730732|Darya Kopytova]]'' | 2000-12-01 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 3452 | ''[[:d:Q88770752|Vladislav Lebedko]]'' | 1992 | ''[[:d:Q1900167|психотерапевт]]''<br/>[[язучы]] | ''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]'' | data-sort-value="1966" | 1966-05-31 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 3453 | ''[[:d:Q88779171|Svetlana Alexeeva]]'' | 2011-06-30 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3454 | ''[[:d:Q88781790|Anastasia Yu Gitlina]]'' | 2017-06-28 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q262760|Лозанна федераль политехника мәктәбе]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3455 | ''[[:d:Q88902546|Yurii M Artem'ev]]'' | 1976 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 3456 | ''[[:d:Q88978108|Nashat Faried]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q2723670|Ain Shams University]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3457 | ''[[:d:Q89008387|Nikita Mikhailov]]'' | 2015-07<br/>2013-07 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q2093139|University of Eastern Finland]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3458 | ''[[:d:Q89020129|Alexander Klyushin]]'' | 2010-02-15<br/>2008-06-30 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q314578|Helmholtz-Zentrum Berlin]]''<br/>''[[:d:Q15243261|MAX IV]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3459 | ''[[:d:Q89069811|Mariya E Mikhailova]]'' | 2004-06-24 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3460 | ''[[:d:Q89080390|Maria Kuvaldina]]'' | 2010-10-06 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 3461 | ''[[:d:Q89148041|Alexander N Koronatov]]'' | 2018-07-31 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q333705|Технион]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3462 | ''[[:d:Q89189822|Oleksandra Artyushenko]]'' | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | ''[[:d:Q12074555|M.G. Kholodny Institute of Botany]]'' | data-sort-value="1911" | 1911-04-16 | [[Луганск]] | data-sort-value="1990" | 1990-01-17 | [[Киев]] |- | style='text-align:right'| 3463 | ''[[:d:Q89189826|Ninna Antonovana]]'' | 1951 | ''[[:d:Q3621491|археолог]]'' | ''[[:d:Q12132913|Tauric Chersonesus National Reserve]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-10-27 | [[Омск]] | data-sort-value="2000" | 2000-09-19 | |- | style='text-align:right'| 3464 | ''[[:d:Q89207204|Dmitry Ivanovich Deineka]]'' | | ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q10872101|анатом]]''<br/>''[[:d:Q15839136|цитолог]]''<br/>''[[:d:Q2552072|гистолог]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1875" | 1875-10-14 | ''[[:d:Q1268711|Dykanka]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-09-04 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 3465 | ''[[:d:Q89281100|Serafima Teplyakova]]'' | 2018-08-01 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q2466783|"Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты" федераль тикшеренү үзәге]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3466 | ''[[:d:Q89281102|Marina Lebedeva]]'' | 2015<br/>2013 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4127490|All-Russian Research Institute of Agricultural Biotechnology Russian Academy of Agricultural Sciences]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3467 | ''[[:d:Q89342015|Oleg Pavlov]]'' | 1985-06-12 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 3468 | ''[[:d:Q89394253|S A Smirnova]]'' | 1977-05-12<br/>1973-07-31 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Россия халыклар дуслыгы университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3469 | ''[[:d:Q89394747|Alexander A Penney]]'' | 2021-07 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 3470 | ''[[:d:Q89394839|Anastasiya Smirnova]]'' | 2020-08-31 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3471 | ''[[:d:Q89434110|Aleksei K Kasparov]]'' | 1980-06-01 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201536|Institute for the History of Material Culture]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3472 | ''[[:d:Q89445183|Andrej Shevchenko]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q317361|Max Planck Institute of Molecular Cell Biology and Genetics]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-10-11 | | | |- | style='text-align:right'| 3473 | ''[[:d:Q89508910|Kirill L Muratikov]]'' | 1972-06-01 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3474 | ''[[:d:Q89570295|Alesya Mikhailovskaya]]'' | 2013-09-12 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q273638|Парижның сәнәгый физика һәм химия югары мәктәбе]]''<br/>''[[:d:Q30261347|Institut de Physique de Rennes]]''<br/>''[[:d:Q3214477|Laboratory of Solid State Physics]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3475 | ''[[:d:Q89612597|Kira Shalepo]]'' | 1996-06 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт педиатрия медицина университеты|Санкт-Петербург дәүләт педиатрия медицинасы университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3476 | ''[[:d:Q89613411|Ruslan Kevorkyants]]'' | 1997-07 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q787360|City University of Hong Kong]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3477 | ''[[:d:Q89667287|Sergey E Pigarev]]'' | 1999-06 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 3478 | ''[[:d:Q89679419|Aleksey Vishnyakov]]'' | 1998-11-18 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4422083|Сколково фән һәм технологияләр институты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q499451|Ратгерс университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3479 | ''[[:d:Q89709167|Vlada Y Shakhnazarova]]'' | 1990 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 3480 | ''[[:d:Q89773138|Roman Tikhonov]]'' | 2021-02-19 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q190080|Карнеги — Меллон университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3481 | ''[[:d:Q89908128|Sergey A Niskanen]]'' | 2017-07-04 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q4086882|BIOCAD (Russia)]]''<br/>''[[:d:Q16655678|Institute of Water Problems of the North]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3482 | ''[[:d:Q89953592|Irina Zakharova]]'' | 1992-06-25 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201829|Россия фәннәр академиясенең Иван Михайлович Сеченов исемендәге Эволюцион физиология һәм биохимия институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3483 | ''[[:d:Q89991673|Anna M Chernysheva]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 3484 | ''[[:d:Q90020625|Yuriy V Kucheryavykh]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q5061968|Central University of the Caribbean]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3485 | ''[[:d:Q90038460|Anna Gubal]]'' | 2016<br/>2010 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 3486 | ''[[:d:Q90185826|Aleksandr V. Semenov]]'' | 1991-07-31 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q30282177|Saint Petersburg Pasteur Institute]]''<br/>''[[:d:Q24936111|Ekaterinburg Research Institute of Viral Infections]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3487 | ''[[:d:Q90300471|Oleg Shchepin]]'' | 2016-08-31<br/>2014-08-31 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3488 | ''[[:d:Q90313210|Liudmila Saveleva]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q2093139|University of Eastern Finland]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3489 | ''[[:d:Q90328307|Ilya Eliseyev]]'' | 2018-07-25 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3490 | ''[[:d:Q90333542|Xiaowen Ji]]'' | 2018-07-31 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q683580|Нәнҗиң университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3491 | ''[[:d:Q90433605|Vladimir Zarubaev]]'' | 1988-06-30 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q30282177|Saint Petersburg Pasteur Institute]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3492 | ''[[:d:Q90452005|Igor Vladimirovich Obraztsov]]'' | | ''[[:d:Q12119633|табиб-иммунолог]]''<br/>''[[:d:Q2837942|аллерголог]]'' | ''[[:d:Q21638293|National Medical Research Center of Coloproctology named after A. N. Ryzhikh]]''<br/>''[[:d:Q4481780|National Medical Research Center of Pediatric Hematology, Oncology and Immunology]]''<br/>''[[:d:Q2120867|Rambam Health Care Campus]]''<br/>''[[:d:Q30260654|Russian Children's Clinical Hospital]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3493 | ''[[:d:Q90588625|Elena S Lebedeva]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 3494 | ''[[:d:Q90604745|Julia O Strelnikova]]'' | 2016-07-10 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3495 | ''[[:d:Q90608937|Mikhail Guzeev]]'' | 2010-06-30 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201829|Россия фәннәр академиясенең Иван Михайлович Сеченов исемендәге Эволюцион физиология һәм биохимия институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3496 | ''[[:d:Q90631926|Yury Malovichko]]'' | 2018-07-04 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 3497 | ''[[:d:Q90686268|Oleg A Kuchur]]'' | 2015-07-06 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''<br/>''[[:d:Q30296245|Россия Федерациясе сәламәтлек саклау министрлыгының грипп фәнни-тикшеренү институты]]''<br/>''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q52845571|State Research Institute of Highly Pure Biopreparations]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3498 | ''[[:d:Q90687847|Iya Kiknadze]]'' | | | | data-sort-value="1930" | 1930 | [[Төмән]] | data-sort-value="2017" | 2017 | |- | style='text-align:right'| 3499 | ''[[:d:Q90756879|Elena Alekseenkova]]'' | 2020<br/>2018 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q24935583|Д. О. Отт исемендәге акушерлык, гинекология һәм репродуктология фәнни-тикшеренү институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3500 | ''[[:d:Q90863875|Mikhail A Langovoy]]'' | 2001 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q470438|Physikalisch-Technische Bundesanstalt]]''<br/>''[[:d:Q45134019|Bell Labs, Alcaltel-Lucent]]''<br/>''[[:d:Q1287942|Макс Планк фәһми систимнар институты]]''<br/>''[[:d:Q1912104|Max Planck Institute for Biological Cybernetics]]''<br/>''[[:d:Q280824|Eindhoven University of Technology]]''<br/>''[[:d:Q152171|Бонн университеты]]''<br/>''[[:d:Q152838|Гөттинген университеты]]''<br/>''[[:d:Q309988|Карлсруэ технология университеты]]''<br/>''[[:d:Q262760|Лозанна федераль политехника мәктәбе]]'' | data-sort-value="1980" | 1980 | | | |- | style='text-align:right'| 3501 | ''[[:d:Q91037131|Evgenii Sorokin]]'' | 2005 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q30296245|Россия Федерациясе сәламәтлек саклау министрлыгының грипп фәнни-тикшеренү институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3502 | ''[[:d:Q91048117|Maria E Cherkasova]]'' | 2014<br/>2012 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q30263709|Россия авыл хуҗалыгы фәннәре академиясенең Бөтенроссия авыл хуҗалыгы микробиологиясе фәнни тикшеренү институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3503 | ''[[:d:Q91108440|Baeth Al-Rawashdeh]]'' | 1996 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q610253|University of Jordan]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3504 | ''[[:d:Q91210368|Galina Matveeva]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q161982|Майнц университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3505 | ''[[:d:Q91268967|Alexandra Belodedova]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 3506 | ''[[:d:Q91286971|Evdokia Bogdanova]]'' | 2014 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q1056886|Питырбур дәүләт медицина университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3507 | ''[[:d:Q91474893|Anton Bannykh]]'' | 2018-06-01 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Мичиган университеты]]<br/>''[[:d:Q578326|Йювяскюля университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3508 | ''[[:d:Q91478724|Dmitry A Krapivin]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 3509 | ''[[:d:Q91486713|Varvara M Prokacheva]]'' | 2017-06-30 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201454|Institute of Macromolecular Compounds]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3510 | ''[[:d:Q91548515|Illia Krasnou]]'' | 2008-06 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201454|Institute of Macromolecular Compounds]]''<br/>''[[:d:Q28695|Хельсинки университеты]]''<br/>''[[:d:Q604487|Таллин технология университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3511 | ''[[:d:Q91554625|Iaroslav A Mogunov]]'' | 2015 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3512 | ''[[:d:Q91577441|Vasilii Dubrovin]]'' | 2015-08-31 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q835883|Leibniz Institute for Solid State and Materials Research]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3513 | ''[[:d:Q91595585|Mohamed Frikha]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q540341|University of Sfax]]''<br/>''[[:d:Q3070702|King Faisal University]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3514 | ''[[:d:Q91746107|Ivan M Kislyakov]]'' | 2004-05-20<br/>1998-01-21<br/>1995-06-30 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q30259638|Shanghai Institute of Optics and Fine Mechanics]]''<br/>''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]''<br/>''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3515 | ''[[:d:Q91766120|Andrey Belyaev]]'' | 2015-07 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]'' | ''[[:d:Q2093139|University of Eastern Finland]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q578326|Йювяскюля университеты]]''<br/>''[[:d:Q685557|Technical University of Dortmund]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3516 | ''[[:d:Q91816395|Daniel Kachkin]]'' | 2021-08 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3517 | ''[[:d:Q91816399|Aleksandr A Rubel]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3518 | ''[[:d:Q91866696|Marianna A Shubov]]'' | 1985 | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[математик]] | ''[[:d:Q1423756|Texas Tech University]]''<br/>''[[:d:Q49207|University of New Hampshire]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3519 | ''[[:d:Q91881048|Vanya Barseghyan]]'' | 1988 | ''[[:d:Q6804564|механика белгече]]'' | | data-sort-value="1959" | 1959-04-20 | [[Суговушан (Тәртәр)]] | | |- | style='text-align:right'| 3520 | ''[[:d:Q91989586|Sofia Denisova]]'' | 2019-06<br/>2017-06 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3521 | ''[[:d:Q92007382|Eugenia L Harbachova]]'' | 2014-06-16<br/>2012-06-12 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201829|Россия фәннәр академиясенең Иван Михайлович Сеченов исемендәге Эволюцион физиология һәм биохимия институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3522 | ''[[:d:Q92034770|Alexandra Ya Rak]]'' | 2016 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q52845571|State Research Institute of Highly Pure Biopreparations]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3523 | ''[[:d:Q92047740|Tatyana Rogoza]]'' | 2010 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3524 | ''[[:d:Q92154535|Konstantin V Deriabin]]'' | 2022-05-25 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3525 | ''[[:d:Q92244104|Dmitrii Antuganov]]'' | 2014-07 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4398103|Russian Scientific Center of Radiology and Surgical Technologies]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3526 | ''[[:d:Q92256848|Ekaterina Salimova]]'' | 1993-06-10 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q598841|Monash University]]''<br/>''[[:d:Q695267|Аурупа молекуляр биология тәҗрибәханәсе]]''<br/>''[[:d:Q530700|Institut suisse de recherche expérimentale sur le cancer]]''<br/>[[Берн университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3527 | ''[[:d:Q92348874|Artem Tarasov]]'' | 2015-08-31 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q695267|Аурупа молекуляр биология тәҗрибәханәсе]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3528 | ''[[:d:Q92355627|Nikolai Karpov]]'' | 2014-07-20 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3529 | ''[[:d:Q92358524|Inna Zorina]]'' | 2014-08-01<br/>2012-08-01 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201829|Россия фәннәр академиясенең Иван Михайлович Сеченов исемендәге Эволюцион физиология һәм биохимия институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3530 | ''[[:d:Q92376822|Maria A Panaeva]]'' | 2022-06 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 3531 | ''[[:d:Q92432822|Alsu F Saifitdinova]]'' | 1994-07-31 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3532 | ''[[:d:Q92445349|Olga Deyneka]]'' | 1982-12-01<br/>1975-05-30 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3533 | ''[[:d:Q92579005|Nikolai V Mushnikov]]'' | 2011-12-16 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q1326975|Вайоминг университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3534 | ''[[:d:Q92982933|Nikolai Vavilov]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>[[математик]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | data-sort-value="2023" | 2023-09-14 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 3535 | ''[[:d:Q93079513|Zhargalma Dandarova Robert]]'' | 1999-12 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q658975|Лозанна университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3536 | ''[[:d:Q93174378|Anastasia Nechaeva]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4407737|Санкт-Петербург психоневрология фәнни тикшеренү институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3537 | ''[[:d:Q93177047|Iuliia An]]'' | 2019-07 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3538 | ''[[:d:Q93241856|Bohdan Dziemidok]]'' | | [[фәлсәфәче]] | | data-sort-value="1933" | 1933 | [[Слоним]] | data-sort-value="2022" | 2022-08-09 | |- | style='text-align:right'| 3539 | ''[[:d:Q93386639|Thomas Mikosch]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>[[математик]] | ''[[:d:Q186285|Копенһаген университеты]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-09-21 | | | |- | style='text-align:right'| 3540 | ''[[:d:Q93429972|Burglind Jöricke]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | data-sort-value="1952" | 1952-10-24 | | | |- | style='text-align:right'| 3541 | ''[[:d:Q93681404|Donat Vladimirovich Naumov]]'' | | ''[[:d:Q5137366|cnidariologist]]'' | ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]''<br/>''[[:d:Q2025062|Zoological Museum of the Zoological Institute of the Russian Academy of Sciences]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-09-09 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1984" | 1984-02-20 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 3542 | ''[[:d:Q94355546|Nadezhda Grigorʹeva]]'' | 1998-06 | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>[[язучы]] | ''[[:d:Q153978|Түбинген университеты]]'' | data-sort-value="1973" | 1973 | | | |- | style='text-align:right'| 3543 | ''[[:d:Q94555962|Anastasia Musorina]]'' | 2002-12-31 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3544 | ''[[:d:Q94555964|Galina Poljanskaya]]'' | 1966 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3545 | ''[[:d:Q94583373|Larisa Leonova]]'' | 1983 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3546 | ''[[:d:Q94691835|Подолєва Олена Євгенівна]]'' | | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1075179|honorary consul]]'' | ''[[:d:Q4166273|Donetsk High Military Political School of Engineering and Communication Forces]]''<br/>''[[:d:Q4314795|Украина Президенты каршындагы Милли дәүләт идарәсе академиясе]]''<br/>''[[:d:Q12162056|Cambra de Comerç i Indústria d'Ucraïna]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-09-17 | | | |- | style='text-align:right'| 3547 | ''[[:d:Q94953957|Dmitry Leshchenko]]'' | 1902 | [[менеджер]] | ''[[:d:Q753932|Izvestia]]''<br/>''[[:d:Q2300372|РСФСР Мәгариф халык комиссариаты]]''<br/>''[[:d:Q1628690|Санкт-Петербург дәүләт аграр университеты]]'' | data-sort-value="1876" | 1876-10-25 | [[Николаев (Николаев өлкәсе)|Мыколаив]] | data-sort-value="1937" | 1937-11-09 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 3548 | ''[[:d:Q95108200|Ľubica Gabrišková]]'' | | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | data-sort-value="1954" | 1954-07-04 | [[Братислава]] | data-sort-value="2008" | 2008-02-12 | ''[[:d:Q123300518|hospic svatého Štěpána]]'' |- | style='text-align:right'| 3549 | ''[[:d:Q95212154|Ekaterina Makhotina]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q152171|Бонн университеты]]'' | data-sort-value="1982" | 1982 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 3550 | ''[[:d:Q95306606|Mishel R Markovski]]'' | 2022-06-14<br/>2020-08-31 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3551 | ''[[:d:Q95312037|Werner Scheltjens]]'' | 2000-07-15 | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[профессор]]<br/>[[галим]] | ''[[:d:Q707272|University of Bamberg]]''<br/>''[[:d:Q850730|Гронинген университеты]]''<br/>''[[:d:Q10159|École Normale Supérieure de Lyon]]''<br/>''[[:d:Q273536|Paris School of Economics]]'' | data-sort-value="1978" | 1978 | | | |- | style='text-align:right'| 3552 | ''[[:d:Q95519423|Nikolay Sergeyevich Krylov]]'' | 1941 | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1917" | 1917-08-10 | [[Устюжна]] | data-sort-value="1947" | 1947-06-21 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 3553 | ''[[:d:Q95729942|Alexey Gryakalov]]'' | | [[язучы]]<br/>[[фәлсәфәче]] | | data-sort-value="1948" | 1948-03-30 | | | |- | style='text-align:right'| 3554 | ''[[:d:Q95763441|Boris Pittel]]'' | | [[математик]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3555 | ''[[:d:Q95941775|Елена Шехова]]'' | 2011-12-01 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q1813751|Лейбниц исемендәге Табигый продуктлар һәм инфекцион процесслары биологиясе фәнни-тикшеренүләре институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3556 | ''[[:d:Q95952723|Irina Zhilinskaya]]'' | 1969 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q30296245|Россия Федерациясе сәламәтлек саклау министрлыгының грипп фәнни-тикшеренү институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3557 | ''[[:d:Q95967248|Dmitrii Nesterenko]]'' | 2013-10-01 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q578326|Йювяскюля университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3558 | ''[[:d:Q95978413|Aleksandr Obornev]]'' | 2010 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q52842937|Saint-Petersburg Research Institute of Phthisiopulmonology]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3559 | ''[[:d:Q95978599|Natalya Alexandrovna Smirnova]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3560 | ''[[:d:Q95980216|Alexey V Donets]]'' | 2017-01-10 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3561 | ''[[:d:Q95980290|Mohammad Hosseinpour Khanmiri]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 3562 | ''[[:d:Q95982871|Natalia Vdovichenko]]'' | 1996-08-01 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201829|Россия фәннәр академиясенең Иван Михайлович Сеченов исемендәге Эволюцион физиология һәм биохимия институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3563 | ''[[:d:Q95985366|Maria P Rychkova]]'' | 1973-07-31 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201829|Россия фәннәр академиясенең Иван Михайлович Сеченов исемендәге Эволюцион физиология һәм биохимия институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3564 | ''[[:d:Q95990548|Elena Bykova]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3565 | ''[[:d:Q96043517|Igor R Pozdnyakov]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q2025062|Zoological Museum of the Zoological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3566 | ''[[:d:Q96052447|Anton Gvozdetsky]]'' | 2019-07-01<br/>2016-07-01 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4407667|И. И. Мечников исемендәге Төньяк-Көнбатыш дәүләт медицина университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3567 | ''[[:d:Q96063363|Anton Nazarov]]'' | 2012-12-06 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3568 | ''[[:d:Q96086233|Dana D Abdulkarim]]'' | 2018 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q30199003|Almazov Centre]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3569 | ''[[:d:Q96103744|Natalia N Bezborodkina]]'' | 1997 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q2025062|Zoological Museum of the Zoological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3570 | ''[[:d:Q96105788|Hicham Zein Eddine]]'' | | [[профессор]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]'' | ''[[:d:Q975461|Lebanese University]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-03-15 | ''[[:d:Q12198618|Botme]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3571 | ''[[:d:Q96114264|Mohammad Al Farroukh]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 3572 | ''[[:d:Q96141706|Elina Bychkova]]'' | 2009-05-31 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3573 | ''[[:d:Q96173462|Anastasiia Shcherbitskaia]]'' | 2012-07-03 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q24935583|Д. О. Отт исемендәге акушерлык, гинекология һәм репродуктология фәнни-тикшеренү институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3574 | ''[[:d:Q96181314|Mikhail Mikhailovich Kiselev]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1964" | 1964-10-11 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 3575 | ''[[:d:Q96192812|Olga Lyubashina]]'' | 1991-06-19 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q1056886|Питырбур дәүләт медицина университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201793|И. П. Павлов ис. РФА Физиология институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3576 | ''[[:d:Q96196574|Valentina Simonova]]'' | 2016<br/>2014 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201829|Россия фәннәр академиясенең Иван Михайлович Сеченов исемендәге Эволюцион физиология һәм биохимия институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3577 | ''[[:d:Q96206933|Maria Arepeva]]'' | 2009-06-30 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q8064462|Zagreb Holding]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3578 | ''[[:d:Q96211425|Jerzy Sokołow]]'' | | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q10873124|шахматчы]]'' | | data-sort-value="1896" | 1896-02-11 | [[Днипро]] | data-sort-value="1976" | 1976-12-11 | [[Варшава]] |- | style='text-align:right'| 3579 | ''[[:d:Q96220286|Mariia A Bauman]]'' | 2011-06-20 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q590643|Маями үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q895457|Bowling Green State University]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3580 | ''[[:d:Q96252001|Sergey V Chermnykh]]'' | 1984-05-31<br/>1987-12-01 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 3581 | ''[[:d:Q96259649|Antoni Stachowski]]'' | | ''[[:d:Q599151|вазыйфаи зат]]'' | | data-sort-value="1835" | 1835 | [[Могилев губернасы|Мәгилү гөбернәсе]] | data-sort-value="1898" | 1898-05-07 | [[Варшава]] |- | style='text-align:right'| 3582 | ''[[:d:Q96276490|Tatiana Ivkovich]]'' | 2016-06 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3583 | ''[[:d:Q96280182|Mikhail N Polyanskiy]]'' | 2000-02-29<br/>1997-06-30 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q585777|Brookhaven National Laboratory]]''<br/>''[[:d:Q21120876|Samsung SDI]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3584 | ''[[:d:Q96436884|Mikhail Konashev]]'' | 1977 | ''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]'' | ''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы һәм техника институты]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-01-10 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 3585 | ''[[:d:Q96471872|Eugenii Shustin]]'' | | [[математик]]<br/>[[профессор]] | ''[[:d:Q319239|Тел-Әвив университеты]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-08-15 | [[Калининград]] | | |- | style='text-align:right'| 3586 | ''[[:d:Q96474258|Boris Vasilyevich Moiseev]]'' | | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1935" | 1935-11-24 | [[Луга]] | | |- | style='text-align:right'| 3587 | ''[[:d:Q96695260|Aleksandr Sergeyenkov]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1955" | 1955-06-28 | [[Рославль]] | | |- | style='text-align:right'| 3588 | ''[[:d:Q96742721|Viktor Talanov]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1951" | 1951-05-01 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2025" | 2025-05-06 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 3589 | ''[[:d:Q96949671|Andrey Bakulin]]'' | 1996-12-01 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q679322|Saudi Aramco]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3590 | ''[[:d:Q96951728|Allan Phillip Mustard]]'' | | ''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 3591 | ''[[:d:Q96953484|Antonina A Kiseleva]]'' | 2013-07-03 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201822|Institute of Cytology and Genetics]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3592 | ''[[:d:Q96973272|Михаил Артёмович Фельдман]]'' | | [[шагыйрь]]<br/>[[укытучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]] | | data-sort-value="1952" | 1952-01-09 | [[Каменка (Пинзә өлкәсе)|Каменка]] | data-sort-value="1988" | 1988-08-16 | ''[[:d:Q4242641|Aurora train disaster]]'' |- | style='text-align:right'| 3593 | ''[[:d:Q97007739|Pyotr Nilovich Tarasenkov]]'' | 1954 | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q4351497|Академик Дмитрий Николаевич Прянишников исемендәге Пермь дәүләт авыл хуҗалыгы академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4351496|Академик Е. А. Вагнер исемендәге Пермь дәүләт медицина университеты]]''<br/>''[[:d:Q689800|Пермь илкүләм тикшеренү политехника университеты]]'' | data-sort-value="1916" | 1916-01-12 | ''[[:d:Q4322292|Новая Рудня (Хіславіцкі раён)]]'' | data-sort-value="1985" | 1985-02-13 | [[Пермь]] |- | style='text-align:right'| 3594 | ''[[:d:Q97074189|Liza Prentice]]'' | 2013-06-30 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q27265|Зальцбург үнивирситите]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3595 | ''[[:d:Q97136939|Zinaida Kulczycka-Gorizdro]]'' | | ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q35380338|гидрогеолог]]'' | ''[[:d:Q1954543|Museum of the Earth of Polish Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''<br/>''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]'' | data-sort-value="1884" | 1884-08-05 | [[Ташкент]] | data-sort-value="1949" | 1949-04-05 | |- | style='text-align:right'| 3596 | ''[[:d:Q97166631|Roman Zbigniew Lewicki]]'' | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | ''[[:d:Q1613719|Maria Curie-Skłodowska University]]'' | data-sort-value="1953" | 1953 | | | |- | style='text-align:right'| 3597 | [[Татьяна Гинецинская]] | | ''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1917" | 1917-12-24 | [[Вологда]] | data-sort-value="2009" | 2009-09-28 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 3598 | ''[[:d:Q97174722|Куніцин Олексій Васильович]]'' | 1834 | [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]'' | data-sort-value="1807" | 1807 | | data-sort-value="1883" | 1883-02-07 | |- | style='text-align:right'| 3599 | ''[[:d:Q97181415|Матора, Иван Максимович]]'' | | [[галим]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q259517|Берләшкән атом-төш тикшеренүләр институты]]'' | data-sort-value="1922" | 1922-03-14 | ''[[:d:Q1997033|Semenivka Raion]]'' | data-sort-value="2013" | 2013-10-06 | |- | style='text-align:right'| 3600 | ''[[:d:Q97204392|Афанасьев, Владимир Георгиевич]]'' | | | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]] | data-sort-value="1941" | 1941-10-05 | | | |- | style='text-align:right'| 3601 | ''[[:d:Q97209813|Tatiana Arapova]]'' | | ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q15255771|синолог]]'' | ''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-11-17 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 3602 | ''[[:d:Q97210058|Anatoly Vaskov]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | [[Федерация Советы]] | data-sort-value="1943" | 1943-09-15 | ''[[:d:Q2545989|Brasovsky District]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3603 | ''[[:d:Q97213637|August Marland]]'' | | ''[[:d:Q126368762|agricultural scientist]]''<br/>''[[:d:Q3746192|phytopathologist]]'' | | data-sort-value="1904" | 1904-05-13 | [[Нарва]] | data-sort-value="1973" | 1973-03-04 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 3604 | ''[[:d:Q97276945|Левченко, Елена Васильевна]]'' | | | [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]] | data-sort-value="1955" | 1955 | ''[[:d:Q1653028|Lebedyansky District]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3605 | ''[[:d:Q97280298|Пахомова, Надежда Викторовна]]'' | | | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 3606 | ''[[:d:Q97314782|Vasily Kuleshov]]'' | | ''[[:d:Q4991371|солдат]]'' | | data-sort-value="1895" | 1895-03-02 | ''[[:d:Q24684785|Истобное]]'' | data-sort-value="1971" | 1971 | [[Бөре (шәһәр)|Бөре]] |- | style='text-align:right'| 3607 | ''[[:d:Q97315459|Boris Vladimirovich Sukachev]]'' | | | | data-sort-value="1874" | 1874-07-12 | [[Киев]] | data-sort-value="1934" | 1934-05-14 | [[Париж]] |- | style='text-align:right'| 3608 | ''[[:d:Q97315673|Нейхардт, Александра Александровна]]'' | | | ''[[:d:Q4407711|РФА Санкт-Петербург тарих институты]]'' | data-sort-value="1920" | 1920-08-01 | [[Ырынбур]] | data-sort-value="2007" | 2007-04-24 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 3609 | ''[[:d:Q97316020|Студенецкая, Евгения Николаевна]]'' | | | ''[[:d:Q211043|Russian Museum]]'' | data-sort-value="1908" | 1908-04-06 | [[Вологда]] | data-sort-value="1988" | 1988-11-29 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 3610 | ''[[:d:Q97352734|Svetlana Aleksandrovna Gerasimova]]'' | 1973 | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q4453262|Tver City Museum]]'' | data-sort-value="1951" | 1951 | ''[[:d:Q1970038|Selizharovo]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3611 | ''[[:d:Q97575531|Natalʹi︠a︡ Vitalʹevna Kozlovskai︠a︡]]'' | 1950 | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>[[галим]] | ''[[:d:Q17043284|V. F. Kuprevich Institute of Experimental Botany]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-08-08 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1991" | 1991-06-30<br/>1991 | |- | style='text-align:right'| 3612 | ''[[:d:Q97666460|Valeriy Myrskiy]]'' | | [[Jurnalist|журналист]] | ''[[:d:Q2010547|Professional Football League of Ukraine]]''<br/>''[[:d:Q4229126|Komanda]]''<br/>[[Dinamo Kiev futbol taqımı|Дынамо]] | data-sort-value="1938" | 1938-12-18 | [[Киев]] | data-sort-value="2023" | 2023-08-25 | [[Киев]] |- | style='text-align:right'| 3613 | ''[[:d:Q97677851|Elena A Andreeva]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201632|Vavilov Institute of General Genetics]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3614 | ''[[:d:Q97680908|Valeri Khartanovich]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Кунсткамера]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3615 | ''[[:d:Q97897677|Daria A Malygina]]'' | 2019-06<br/>2017-06 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 3616 | ''[[:d:Q98034086|Oswaldo Lezama]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | data-sort-value="1956" | 1956 | [[Букараманга]] | | |- | style='text-align:right'| 3617 | ''[[:d:Q98069803|Сусанна Міхайлаўна Самбук]]'' | 1949 | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q15097244|Museum of Political History of Russia]]''<br/>''[[:d:Q4201526|Institute of History of the National Academy of Sciences of Belarus]]'' | data-sort-value="1924" | 1924-12-13 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2012" | 2012-06-15 | |- | style='text-align:right'| 3618 | ''[[:d:Q98087871|Уладзілен Аляксандравіч Кузняцоў]]'' | 1955 | | ''[[:d:Q63188585|Беларускі навукова-даследчы геолагаразведачны інстытут]]''<br/>''[[:d:Q17043277|Institute of Geological Sciences of the National Academy of Sciences of Belarus]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-02-20 | [[Псков]] | data-sort-value="2008" | 2008-01-31 | |- | style='text-align:right'| 3619 | ''[[:d:Q98094065|Boris Joffe]]'' | | ''[[:d:Q27497422|гельминтолог]]'' | | data-sort-value="1953" | 1953-03-01 | | | |- | style='text-align:right'| 3620 | ''[[:d:Q98174386|Aelita Pervunina]]'' | 1991-05-31 | ''[[:d:Q520549|геолог]]'' | ''[[:d:Q4214946|Karelian Research Centre of RAS]]''<br/>''[[:d:Q4361461|Петрозаводск дәүләт университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3621 | ''[[:d:Q98226637|Dmitrii M Nikolaev]]'' | 2015-07-15 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 3622 | ''[[:d:Q98228356|Ekaterina Malevanaya]]'' | 2014-04-14 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4407667|И. И. Мечников исемендәге Төньяк-Көнбатыш дәүләт медицина университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3623 | ''[[:d:Q98389147|Ivan Alekseev]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1968068|Arctic and Antarctic Research Institute]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3624 | ''[[:d:Q98468215|Ekaterina Koshevaya]]'' | 2015<br/>2017 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q50036559|State Scientific Center of the Russian Federation - Federal Medical Biophysical Center named after A.I. Burnazyan]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3625 | [[Григорий Белов]] | | ''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q47090899|музей эшлеклесе]]'' | ''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]'' | data-sort-value="1898" | 1898-03-25 | ''[[:d:Q4105396|Вахонькино]]'' | data-sort-value="1979" | 1979 | |- | style='text-align:right'| 3626 | [[Александр Карасёв]] | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]'' | ''[[:d:Q4201536|Institute for the History of Material Culture]]'' | data-sort-value="1902" | 1902 | | data-sort-value="1972" | 1972-06-29 | |- | style='text-align:right'| 3627 | ''[[:d:Q98669413|Liliya Vlasova]]'' | | [[адвокат]] | | data-sort-value="1953" | 1953-05-26 | | | |- | style='text-align:right'| 3628 | ''[[:d:Q98791691|Гольцман, Фёдор Маркович]]'' | | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1924" | 1924-07-24 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1999" | 1999-01-25 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 3629 | ''[[:d:Q98950817|Diana A Alaverdian]]'' | 2017 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4145416|City hospital No 40, Saint Petersburg, Russia]]''<br/>''[[:d:Q3803623|Istituto Italiano di Tecnologia]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3630 | ''[[:d:Q98992116|Вәлиуллин Ринат Риф улы]]'' | | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1969" | 1969-11-29 | [[Салават (шәһәр)|Салават]] | | |- | style='text-align:right'| 3631 | ''[[:d:Q99204525|Elena Borodina]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 3632 | ''[[:d:Q99215433|Elena E Pakhomova]]'' | 2017-08 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 3633 | ''[[:d:Q99242819|Sergey G Lushnikov]]'' | 1985-03-15 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3634 | ''[[:d:Q99372858|Yuriy Sergeevich Minichev]]'' | | ''[[:d:Q16271261|malacologist]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201723|Institute of Systematics and Ecology of Animals]]''<br/>''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]'' | data-sort-value="1935" | 1935 | | data-sort-value="1997" | 1997-07 | |- | style='text-align:right'| 3635 | ''[[:d:Q99412338|Ilya V Smolensky]]'' | 2013-06-18 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201829|Россия фәннәр академиясенең Иван Михайлович Сеченов исемендәге Эволюцион физиология һәм биохимия институты]]''<br/>''[[:d:Q4201793|И. П. Павлов ис. РФА Физиология институты]]''<br/>''[[:d:Q36188|Фрибур университеты]]''<br/>''[[:d:Q372608|Базел университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3636 | ''[[:d:Q99461792|Адамов, Моисей Наумович]]'' | | | | data-sort-value="1920" | 1920-04-18 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2005" | 2005-02-12 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 3637 | ''[[:d:Q99553535|Anna Malyutina]]'' | 2013-06-01 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201536|Institute for the History of Material Culture]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3638 | ''[[:d:Q99564214|Филоненко, Виктор Иосифович]]'' | | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q1517401|Таврия милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q12828800|Әҗинияз исемендәге Нөкес дәүләт педагогика институты]]''<br/>[[Х. М. Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты|Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4385796|Пятигорск дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1884" | 1884-11-19 | [[Тула]] | data-sort-value="1977" | 1977-09-30 | [[Биштау|Пятигорск]] |- | style='text-align:right'| 3639 | ''[[:d:Q99605017|Yulia A Nasykhova]]'' | 2008-12 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 3640 | ''[[:d:Q99684912|Vlada Baranova]]'' | | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | ''[[:d:Q4201561|РФА телбелем тикшеренүләре институты]]''<br/>[[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q929378|Санкт-Петербургтагы Европа университеты]]''<br/>''[[:d:Q28695|Хельсинки университеты]]'' | data-sort-value="1980" | 1980-08-03 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 3641 | ''[[:d:Q99756642|Ayya V. Bazai]]'' | 1988 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]'' | ''[[:d:Q16636179|Geological Institute KSC RAS]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3642 | ''[[:d:Q99945300|Isidor Mikhaĭlovich Lurʹe]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4304086|Мәскәү дәүләт өлкә университеты]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-12-03 | [[Минск]] | data-sort-value="1958" | 1958-01-26 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 3643 | ''[[:d:Q100255678|Aurélien Mas]]'' | | ''[[:d:Q3104508|cultural manager]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 3644 | ''[[:d:Q100263973|Boris Ivanovič Koplan]]'' | | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>[[шагыйрь]] | | data-sort-value="1898" | 1898-07-22 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1941" | 1941-12-29 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 3645 | ''[[:d:Q100271525|Georgy Shvittau]]'' | 1902 | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | data-sort-value="1875" | 1875-04-24 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1950" | 1950-11-01 | [[Ярославль]] |- | style='text-align:right'| 3646 | ''[[:d:Q100272120|Vladimir Toropygin]]'' | | [[язучы]] | | data-sort-value="1928" | 1928-03-20 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1980" | 1980-05-17 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 3647 | ''[[:d:Q100280128|Michael Ginsburg]]'' | | | ''[[:d:Q209842|Париж университеты]]''<br/>''[[:d:Q1353679|Небраска-Линкольн университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1079140|Блумиңтондагы Индиана үнивирситите]]'' | data-sort-value="1900" | 1900-09-01<br/>1902-09-01 | | data-sort-value="1982" | 1982-10-18 | |- | style='text-align:right'| 3648 | ''[[:d:Q100360497|Zhanna Vokueva]]'' | | ''[[:d:Q12803959|runner]]'' | | data-sort-value="1987" | 1987-01-14 | [[Нарьян-Мар]] | | |- | style='text-align:right'| 3649 | ''[[:d:Q100392917|Elena Nikitina]]'' | 1992-06-01 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201829|Россия фәннәр академиясенең Иван Михайлович Сеченов исемендәге Эволюцион физиология һәм биохимия институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3650 | ''[[:d:Q100424020|Anastasiia O Kosolapova]]'' | 2020-07-07<br/>2018-07-04 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q262760|Лозанна федераль политехника мәктәбе]]''<br/>''[[:d:Q30263709|Россия авыл хуҗалыгы фәннәре академиясенең Бөтенроссия авыл хуҗалыгы микробиологиясе фәнни тикшеренү институты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3651 | ''[[:d:Q100736052|Alexander Morin]]'' | 2013 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q7369000|Roskamp Institute]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3652 | ''[[:d:Q100883967|Julia Grandi]]'' | | ''[[:d:Q488111|порнография актёры]]''<br/>''[[:d:Q17456111|pornographic film producer]]''<br/>''[[:d:Q17456089|pornographic film director]]'' | | data-sort-value="1987" | 1987-08-19 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 3653 | ''[[:d:Q100909759|Аляксандар Пятровіч Гладкі]]'' | 1939 | [[галим]] | ''[[:d:Q3533388|Тверь дәүләт медицина университеты]]'' | data-sort-value="1909" | 1909 | [[Ленина (Слуцкий районы)|Ленина]] | | |- | style='text-align:right'| 3654 | ''[[:d:Q101109434|Janina Wurbs]]'' | | ''[[:d:Q48282|укучы]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[укытучы]] | ''[[:d:Q1537723|Moses Mendelssohn Center for European Jewish Studies]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3655 | ''[[:d:Q101113072|Dimitri Bratkin]]'' | | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | data-sort-value="1978" | 1978-07-15 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 3656 | ''[[:d:Q101222143|Ksenia J Zueva]]'' | 2010-12 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 3657 | ''[[:d:Q101244265|Мірза Масэсавіч Авакаў]]'' | 1950 | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q5279909|Россия Федерациясе Чит ил эшләре министрлыгының Дипломатия академиясе]]''<br/>''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q2628140|Беларус дәүләт техника университеты]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-07-12 | [[Биштау|Пятигорск]] | data-sort-value="1987" | 1987-01-18 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 3658 | ''[[:d:Q101244382|Пётр Александрович Фролов]]'' | | [[язучы]] | | data-sort-value="1828" | 1828 | | data-sort-value="1867" | 1867-03-29 | |- | style='text-align:right'| 3659 | ''[[:d:Q101274009|Ghamar Mahmoud]]'' | | ''[[:d:Q6625963|язучы-романист]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]'' | | data-sort-value="1980" | 1980-06-15 | ''[[:d:Q131301|Хомс]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3660 | ''[[:d:Q101385746|Mikhail Y Markovets]]'' | 1988 | ''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1225716|орнитолог]]'' | | data-sort-value="1963" | 1963-03-28 | | | |- | style='text-align:right'| 3661 | ''[[:d:Q101525364|Зорькин, Вячеслав Алексеевич]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1949" | 1949-02-15 | ''[[:d:Q394872|Selizharovsky District]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3662 | ''[[:d:Q101575843|Mariia M Efremova]]'' | 2017 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3663 | ''[[:d:Q102078262|Frieder Kuhnert]]'' | | [[математик]] | | data-sort-value="1938" | 1938 | | | |- | style='text-align:right'| 3664 | ''[[:d:Q102087331|Andrei Roiter]]'' | | [[математик]] | | data-sort-value="1937" | 1937-11-30 | [[Днипро]] | data-sort-value="2006" | 2006-07-26 | [[Рига]] |- | style='text-align:right'| 3665 | ''[[:d:Q102109565|László Czách]]'' | 1955 | [[математик]] | | data-sort-value="1929" | 1929 | No/unknown value | data-sort-value="2021" | 2021-08-18 | |- | style='text-align:right'| 3666 | ''[[:d:Q102112419|Michael Baron]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2732142|статистик]]'' | ''[[:d:Q168000|American University]]''<br/>''[[:d:Q1781394|Дәластагы Техас университеты]]'' | data-sort-value="1968" | 1968 | | | |- | style='text-align:right'| 3667 | ''[[:d:Q102116312|Michael Z. Solomyak]]'' | 1953 | [[математик]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4182|Вейцман институты]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-05-16 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2016" | 2016-07-31 | |- | style='text-align:right'| 3668 | ''[[:d:Q102116501|Pavel Petrovich Kargaev]]'' | | [[математик]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3669 | ''[[:d:Q102116651|Lev Kapitanski]]'' | | [[математик]] | ''[[:d:Q738258|Маями университеты]]''<br/>''[[:d:Q31249|Кәнзас штаты үнивирситите]]'' | data-sort-value="1953" | 1953 | | | |- | style='text-align:right'| 3670 | ''[[:d:Q102119199|Leonid Vladimirovich Osipov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3671 | ''[[:d:Q102121407|Evgeny Dantsin]]'' | | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]'' | ''[[:d:Q2124886|Roosevelt University]]''<br/>[[Уппсала университеты]]<br/>''[[:d:Q867530|Victoria University of Manchester]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3672 | ''[[:d:Q102121431|Victor Pavlovich Skitovich]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3673 | ''[[:d:Q102131069|Alexander D Kazakov]]'' | 2017-06-30 | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201454|Institute of Macromolecular Compounds]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3674 | ''[[:d:Q102137446|Vladimir I. Oliker]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3675 | ''[[:d:Q102137449|Yurii Aleksandrovich Volkov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3676 | ''[[:d:Q102139924|Nikita Alexeev]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''<br/>''[[:d:Q432637|Джордж Вашингтон университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3677 | ''[[:d:Q102150753|Sergei Nefedov]]'' | 1983 | ''[[:d:Q2599593|гирманис]]'' | ''[[:d:Q96732465|Vestnik of Saint Petersburg University Language and Literature]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3678 | ''[[:d:Q102164297|Sergei A. Yuzvinsky]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q766145|Орегон университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3679 | ''[[:d:Q102165605|Mustafa Mazhar Rannen]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3680 | ''[[:d:Q102165606|Valery Borisovich Nevzorov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3681 | ''[[:d:Q102168317|Boris Kharlamov]]'' | 1966 | ''[[:d:Q17305523|optical engineer]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201744|Institute for Spectroscopy Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q3156887|JDSU]]''<br/>''[[:d:Q28222763|VIAVI Solutions]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3682 | ''[[:d:Q102170333|Andrei Aleksandrovich Lodkin]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3683 | ''[[:d:Q102171390|Pavel Kurasov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3684 | ''[[:d:Q102179458|Werner Wolf]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3685 | ''[[:d:Q102179910|Boris M. Solomyak]]'' | 1981 | [[математик]] | ''[[:d:Q1124657|Bar-Ilan University]]''<br/>''[[:d:Q219563|Вашиңтон университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3686 | ''[[:d:Q102181402|Kurt Rosenbaum]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3687 | ''[[:d:Q102181798|Elena Cherkaev]]'' | 1988 | ''[[:d:Q72271334|professor of mathematics]]'' | ''[[:d:Q168515|Юта университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3688 | ''[[:d:Q102188771|Alexei Miasnikov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3689 | ''[[:d:Q102203344|Natalia Tsilevich]]'' | | [[математик]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3690 | ''[[:d:Q102204617|Wolfgang Temel't]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3691 | ''[[:d:Q102204622|Alexandr Livshic]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3692 | ''[[:d:Q102204625|Sergei Kerov]]'' | 1969 | [[математик]] | ''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q4407705|Профессор М. А. Бонч-Бруевич исемендәге Санкт-Петербург дәүләт телекоммуникацияләр университеты]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-06-12 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2000" | 2000-07-28 | |- | style='text-align:right'| 3693 | ''[[:d:Q102204628|Vadim Adol'fovich Kaimanovich]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3694 | ''[[:d:Q102204631|Vladimir Gershkovic]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3695 | ''[[:d:Q102204635|Piotr Sporyshev]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3696 | ''[[:d:Q102204637|Nikita Sidorov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3697 | ''[[:d:Q102204640|Victor Arzumanian]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | data-sort-value="1948" | 1948-06-02 | [[Бакы]] | data-sort-value="2019" | 2019-04-08 | [[Ереван]] |- | style='text-align:right'| 3698 | ''[[:d:Q102204643|Sergei Karpushev]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3699 | ''[[:d:Q102204645|Uri Balde]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3700 | ''[[:d:Q102204647|Ol'ga Granichina]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3701 | ''[[:d:Q102205413|Yuri Aleksandrovich Abramovich]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3702 | ''[[:d:Q102212110|Alexander Koldobsky]]'' | | [[математик]] | ''[[:d:Q579968|Миссури университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3703 | ''[[:d:Q102212113|Aleksandr Isaakovich Plotkin]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3704 | ''[[:d:Q102217349|Mati Tombak]]'' | | ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]'' | | data-sort-value="1942" | 1942-01-25 | | | |- | style='text-align:right'| 3705 | ''[[:d:Q102218118|Mikhail Lifshits]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | data-sort-value="1956" | 1956-07-21 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 3706 | ''[[:d:Q102218119|Youri Davydov]]'' | | [[математик]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3707 | ''[[:d:Q102219253|Yakov Nikitin]]'' | | [[математик]]<br/>[[шагыйрь]] | | data-sort-value="1947" | 1947-01-10 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2020" | 2020-06-22 | |- | style='text-align:right'| 3708 | ''[[:d:Q102219317|Marina Petrova]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3709 | ''[[:d:Q102219319|Galina Martynova]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3710 | ''[[:d:Q102219324|Viktor Shakh]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3711 | ''[[:d:Q102219327|Victor Gorodetskii]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3712 | ''[[:d:Q102219331|Mikhail I. Gordin]]'' | 1966 | [[математик]] | ''[[:d:Q581272|St. Petersburg Department of Steklov Institute of Mathematics of Russian Academy of Sciences]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-09-09 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2015" | 2015-03-17 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 3713 | ''[[:d:Q102219334|Valentin Solev]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3714 | ''[[:d:Q102219337|Nikolai Lyashenko]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3715 | ''[[:d:Q102219341|Leon Pesochinskii]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3716 | ''[[:d:Q102219343|Boris Yamrom]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3717 | ''[[:d:Q102219345|Sergei Vallander]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3718 | ''[[:d:Q102219348|Sergei Gusev]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3719 | ''[[:d:Q102219352|Ivan Linnik]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3720 | ''[[:d:Q102219357|Irina Eliseenko]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3721 | ''[[:d:Q102219361|Vadim Abbakumov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3722 | ''[[:d:Q102219364|Saidou Barry]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3723 | ''[[:d:Q102219367|Rostislav Leontiev]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3724 | ''[[:d:Q102219369|Alexandra Pankrashova]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3725 | ''[[:d:Q102219405|Sun Xian Kuo]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3726 | ''[[:d:Q102219407|Aleksei Baushev]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3727 | ''[[:d:Q102219408|Oleg Rusakov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3728 | ''[[:d:Q102219411|Ekaterina Evgen'evna Zhukova]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 3729 | ''[[:d:Q102219415|Olga Podkorytova]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3730 | ''[[:d:Q102219418|Eugeny Vladimirovich Ponikarov]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]'' | | data-sort-value="1970" | 1970-12-18 | | | |- | style='text-align:right'| 3731 | ''[[:d:Q102219421|Natalia Stepanova]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3732 | ''[[:d:Q102220138|Natalia Smorodina]]'' | | [[математик]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3733 | ''[[:d:Q102221843|Shoukri Elkham]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3734 | ''[[:d:Q102221844|Christoph Bauer]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3735 | ''[[:d:Q102221846|Svetlana Ekisheva]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3736 | ''[[:d:Q102225305|Nikolai Babayan]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3737 | ''[[:d:Q102226495|Marina Vital'evna Lagunova]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3738 | ''[[:d:Q102228257|Arina Alekseevna Arkhipova]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 3739 | ''[[:d:Q102228259|Darya Evgen'evna Apushkinskaya]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3740 | ''[[:d:Q102228260|Tamara Nikolaevna Rozhkovskaya]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3741 | ''[[:d:Q102228262|Irina Vladimirovna Denisova]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3742 | ''[[:d:Q102228490|Ilia Mogilevski]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3743 | ''[[:d:Q102228616|Vladimir V. Peller]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3744 | ''[[:d:Q102229651|Aleksander Mikhailovich Budylin]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3745 | ''[[:d:Q102229652|Mahir Gasanov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3746 | ''[[:d:Q102229653|Mikhail Goganov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3747 | ''[[:d:Q102230742|Martin Richard Weber]]'' | | [[математик]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3748 | ''[[:d:Q102231056|Ljudmila A. Bordag]]'' | 1975 | [[математик]] | ''[[:d:Q1622147|Zittau/Görlitz University of Applied Sciences]]''<br/>''[[:d:Q502842|Halmstad University College]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-11-16 | [[Коркино]] | | |- | style='text-align:right'| 3749 | ''[[:d:Q102231057|Mikhail Vasil'evich Babich]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3750 | ''[[:d:Q102231059|Alexander Vladimirovich Kitaev]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3751 | ''[[:d:Q102231060|Galina Perel'man]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3752 | ''[[:d:Q102232319|José Antonio Repilado Ramírez]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3753 | ''[[:d:Q102232699|Michail Zakharevich]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3754 | ''[[:d:Q102232700|Yuri Yakubovich]]'' | | [[математик]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3755 | ''[[:d:Q102232701|Grigorii Pushkarev]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3756 | ''[[:d:Q102232705|Sergey Mikhailovich Finashin]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3757 | ''[[:d:Q102235775|Sergei Yur'evich Pilyugin]]'' | | [[математик]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3758 | ''[[:d:Q102235786|Alexander Leopoldovich Fel'shtyn]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3759 | ''[[:d:Q102239522|Alexander Ivanovich Martikainen]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3760 | ''[[:d:Q102239819|Fedor Smirnov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3761 | ''[[:d:Q102240395|Nikolai Anatolievich Krylov]]'' | | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[математик]] | ''[[:d:Q768054|Siena College]]''<br/>''[[:d:Q59114|Jacobs University Bremen]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3762 | ''[[:d:Q102240785|Natalia Nikolaevna Amosova]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 3763 | ''[[:d:Q102243400|Malik Sheboul]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3764 | ''[[:d:Q102247834|Lilia Krivodonova]]'' | | ''[[:d:Q102038373|гамәли математик]]'' | ''[[:d:Q1049470|Ватерлоо университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3765 | ''[[:d:Q102252404|Alisher Umarov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3766 | ''[[:d:Q102256565|Alexander I. Generalov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3767 | ''[[:d:Q102256898|Nikita E. Barabanov]]'' | | [[математик]] | | data-sort-value="1954" | 1954-10-25 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 3768 | ''[[:d:Q102257092|Nikolay Ivanovich Chernykh]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3769 | ''[[:d:Q102257564|Lyudmila Dmitrieva]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3770 | ''[[:d:Q102257818|Gregory Bomash]]'' | 1981 | ''[[:d:Q179985|актывари]]'' | ''[[:d:Q270222|Мичиган штаты үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q3118789|Guardian Life Insurance Company of America]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3771 | ''[[:d:Q102258493|Liudmila A. Nazarova]]'' | | [[математик]] | | data-sort-value="1938" | 1938-05-14 | [[Вологда]] | | |- | style='text-align:right'| 3772 | ''[[:d:Q102260795|Iliya Yakovlevich Bakelman]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3773 | ''[[:d:Q102260870|Vladimir Alexeevich Egorov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3774 | ''[[:d:Q102261030|Andrei Nikolaevich Frolov]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 3775 | ''[[:d:Q102261184|Iliya Samuilovich Sominskii]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3776 | ''[[:d:Q102261185|Kirill Konstantinovich Billevich]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3777 | ''[[:d:Q102261210|Yurii Fedorovich Borisov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3778 | ''[[:d:Q102261286|Alexander Grigorash]]'' | 1996 | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3779 | ''[[:d:Q102261293|Grigory Garkusha]]'' | | ''[[:d:Q23900107|algebraist]]'' | ''[[:d:Q1420500|Swansea University]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3780 | ''[[:d:Q102261556|Alexei Yurievich Uteshev]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3781 | ''[[:d:Q102262964|Tamar Datuashvili]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3782 | ''[[:d:Q102266264|Li Hoang Tu]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3783 | ''[[:d:Q102266265|Abram Zinger]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3784 | ''[[:d:Q102266529|Tatiana Vladimirovna Nikitenko]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3785 | ''[[:d:Q102266530|Konstantin Nikolaevich Belyaev]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3786 | ''[[:d:Q102266531|Vera Meister]]'' | | | ''[[:d:Q1391182|University of Applied Sciences in Brandenburg]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3787 | ''[[:d:Q102266532|Irina Victorovna Khruscheva]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3788 | ''[[:d:Q102266562|I Pergel]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3789 | ''[[:d:Q102266566|Leonid Victorovich Rozovsky]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3790 | ''[[:d:Q102266567|Vladimir Vladimirovich Shergin]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3791 | ''[[:d:Q102266568|Frunze Galstyan]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3792 | ''[[:d:Q102266569|Pavel Inzhevitov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3793 | ''[[:d:Q102266570|Boris Skovoroda]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3794 | ''[[:d:Q102266571|Sergei Mikhailovich Ananievskii]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3795 | ''[[:d:Q102266621|Vladimir Pozdnyakov]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]'' | ''[[:d:Q49206|Коннектикут университеты]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3796 | ''[[:d:Q102266624|Oleg Victorovich Shalaevsky]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3797 | ''[[:d:Q102266625|Kamil Aziz Ogly Dzhafarov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3798 | ''[[:d:Q102266629|Nadezhda Victorovna Gribkova]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3799 | ''[[:d:Q102266954|Yuri Kochetkov]]'' | | [[математик]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3800 | ''[[:d:Q102267074|A. A. Serov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3801 | ''[[:d:Q102267432|Nikolai L. Gordeev]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3802 | ''[[:d:Q102267529|Alexander Lisitskij]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3803 | ''[[:d:Q102267588|Evgenii Polikarpovich Sen'kin]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3804 | ''[[:d:Q102268230|Valentin Blumenfeld]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3805 | ''[[:d:Q102268231|Lidia Anatol'evna Zolotukhina]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3806 | ''[[:d:Q102268351|Alexander Wolpert]]'' | | | ''[[:d:Q2124886|Roosevelt University]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3807 | ''[[:d:Q102270117|Nadejda Alexandrovna Liskova]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3808 | ''[[:d:Q102270717|Anatoly B. Korchagin]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3809 | ''[[:d:Q102270992|Artemi Berlinkov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3810 | ''[[:d:Q102271097|Nikolai Alexandrovich Bodin]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3811 | ''[[:d:Q102271098|Nina Mifantyevna Mitrofanova]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3812 | ''[[:d:Q102271416|Irina Vagurina]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3813 | ''[[:d:Q102271420|Ilham S. Akhundov]]'' | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 3814 | ''[[:d:Q102271449|Elena Shmileva]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3815 | ''[[:d:Q102271450|Igor Chulanovsky]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3816 | ''[[:d:Q102271451|Lyudmila Mamay]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3817 | ''[[:d:Q102271453|Irina Romanovskaya]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3818 | ''[[:d:Q102271455|Wolfgang Richter]]'' | | [[математик]] | ''[[:d:Q154561|Ена үнивирситите]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3819 | ''[[:d:Q102271463|Nikolai Rozkov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3820 | ''[[:d:Q102271685|Anna Abramovna Zilberberg]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3821 | ''[[:d:Q102271713|Vladimir Kornikov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3822 | ''[[:d:Q102271714|Olga Aksjanova]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3823 | ''[[:d:Q102271715|Veronika Aratskaja]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3824 | ''[[:d:Q102271716|Vitalij Dovgal']]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3825 | ''[[:d:Q102271717|Igor Korsakov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3826 | ''[[:d:Q102271732|Victoria Litvinova]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3827 | ''[[:d:Q102273023|Alexander Alimov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3828 | ''[[:d:Q102273024|Elena Rybakina]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3829 | ''[[:d:Q102273025|Vladimir Sukhanov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3830 | ''[[:d:Q102273026|Valerii Chernenko]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3831 | ''[[:d:Q102273027|Nikolai Kaliteevskii]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3832 | ''[[:d:Q102273029|Alexander Fedotov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3833 | ''[[:d:Q102273030|Ekaterina Grinina]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3834 | ''[[:d:Q102273031|Alexei Pozharskii]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3835 | ''[[:d:Q102273119|Alexander Ananjev]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3836 | ''[[:d:Q102273120|Kirill Dahl]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3837 | ''[[:d:Q102273121|Zajnitdin Mahmudov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3838 | ''[[:d:Q102273122|Igor Seregin]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3839 | ''[[:d:Q102273240|Boris Harlamov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3840 | ''[[:d:Q102273743|Gennady Maloletkin]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3841 | ''[[:d:Q102276292|Efim D. Gluskin]]'' | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q649120|Argonne National Laboratory]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3842 | ''[[:d:Q102276460|Gisela Wittwer]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3843 | ''[[:d:Q102276735|Andrej V Cherkaev]]'' | 1988 | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q168515|Юта университеты]]'' | data-sort-value="1950" | 1950 | | | |- | style='text-align:right'| 3844 | ''[[:d:Q102277519|Sergey Leonidovich Yakovlev]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3845 | ''[[:d:Q102278321|Sergei Nemnyugin]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3846 | ''[[:d:Q102278429|Leonid B. Freidovich]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3847 | ''[[:d:Q102278501|Leonid Andreevich Kurdachenko]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | data-sort-value="1949" | 1949 | [[Днипро]] | | |- | style='text-align:right'| 3848 | ''[[:d:Q102278649|Victor Ivanovich Derguzov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3849 | ''[[:d:Q102279516|Frank Kutzschebauch]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Берн университеты]]<br/>''[[:d:Q1940803|Mid Sweden University]]''<br/>[[Уппсала университеты]]<br/>''[[:d:Q372608|Базел университеты]]'' | data-sort-value="1965" | 1965 | | | |- | style='text-align:right'| 3850 | ''[[:d:Q102280830|Valerii Yakovlevich Rivkind]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3851 | ''[[:d:Q102282574|Grigorii Yakovlevich Lozanovsky]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3852 | ''[[:d:Q102284180|Vladimir Aleksandrovich Bulavsky]]'' | 1955 | [[математик]] | ''[[:d:Q4504389|РФА Үзәк икътисад-математика институты]]''<br/>''[[:d:Q4201572|РФА СБ математика институты]]'' | data-sort-value="1932" | 1932 | | data-sort-value="2015" | 2015-11-03 | [[Новосибирск]] |- | style='text-align:right'| 3853 | ''[[:d:Q102284586|Aleksandr Moiseevich Rubinov]]'' | | [[математик]] | | data-sort-value="1940" | 1940 | | data-sort-value="2006" | 2006-09-09 | |- | style='text-align:right'| 3854 | ''[[:d:Q102289369|Yuliia Karpeshina]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3855 | ''[[:d:Q102291096|Tamara Nikiforovna Smirnova]]'' | | [[математик]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3856 | ''[[:d:Q102291103|Nikita Karpenko]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3857 | ''[[:d:Q102291718|Andrei Borissovitch Utkin]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3858 | ''[[:d:Q102292791|Kestutis Karciauskas]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3859 | ''[[:d:Q102292855|Anna Tchirina]]'' | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 3860 | ''[[:d:Q102293135|Alexandre V. Megretski]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3861 | ''[[:d:Q102295236|Arkagy Gelig]]'' | | [[математик]] | | data-sort-value="1931" | 1931-10-12 | | data-sort-value="2021" | 2021-10-06 | |- | style='text-align:right'| 3862 | ''[[:d:Q102297849|Yurii Nikolaevich Blagoveschenskii]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3863 | ''[[:d:Q102298146|Joseph Soso Gubeladze]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3864 | ''[[:d:Q102299163|Andrey A. Solynin]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3865 | ''[[:d:Q102299598|Kirill Kapitonovicn Golovkin]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3866 | ''[[:d:Q102299599|L. Stupyalis]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3867 | ''[[:d:Q102301677|Alexander Konstantinovich Motovilov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3868 | ''[[:d:Q102303110|Arkady K. Kitover]]'' | | [[математик]] | ''[[:d:Q2989707|Community College of Philadelphia]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3869 | ''[[:d:Q102303112|Evsei Mordukhovich Dyn'kin]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3870 | ''[[:d:Q102303114|S. A. Apresyan]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3871 | ''[[:d:Q102303115|Ashot È. Dzhrbashyan]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3872 | ''[[:d:Q102303116|Dmitry V. Yakubovich]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3873 | ''[[:d:Q102303119|Andrey L. Gromov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3874 | ''[[:d:Q102304702|I. M. Burkin]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3875 | ''[[:d:Q102304703|A. L. Likhtarnikov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3876 | ''[[:d:Q102305164|Igor Borisovich Zhukov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3877 | ''[[:d:Q102305803|Alexander Vitalievich Prasolov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3878 | ''[[:d:Q102306158|Piotr W. Gawron]]'' | | [[математик]] | ''[[:d:Q1424978|Silesian University of Technology]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 3879 | ''[[:d:Q102306700|Rimma Sergeevna Petropavlovskaya]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3880 | ''[[:d:Q102306703|David Izrailevich Fuks-Rabinovich]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3881 | ''[[:d:Q102309787|Boris Mikhailovich Makarov]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3882 | ''[[:d:Q102310375|Iosif Romanovsky]]'' | | [[математик]] | | data-sort-value="1935" | 1935-12-10 | | data-sort-value="2021" | 2021-02-24 | |- | style='text-align:right'| 3883 | ''[[:d:Q102312568|Igor Nikolaevich Filikhin]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3884 | ''[[:d:Q102312590|Vladimir Aleksandrovich Roudnev]]'' | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 3885 | ''[[:d:Q102314227|Vladimir Koibaev]]'' | | | | | | | |} {{Wikidata list end}} == Моны да карагыз == {{Портал|Шәхесләр|Мәгариф|Россия}} * [[Санкт-Петербург политехник университетын тәмамлаучылар исемлеге]] * [[Казан университетын тәмамлаучылар исемлеге]] [[Төркем:Санкт-Петербург дәүләт университетын тәмамлаучылар]] [[Төркем:Исемлекләр:Югары уку йортлары буенча шәхесләр]] pv6bwrahly8k0ci2s54e028qbcwvi1x 2 1390844 5963064 5792917 2026-06-13T15:38:54Z Blackisnewyellow 44652 5963064 wikitext text/x-wiki {{Cite web|url=https://ridero.ru/books/hroniki_itrevolyucii/|title=Хроники ИТ-революции - Батыр Каррыев - Ridero|publisher=ridero.ru|accessdate=2016-03-01|archivedate=2017-07-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170720101425/https://ridero.ru/books/hroniki_itrevolyucii/}} {{Cite web/комлык|url=https://ridero.ru/books/hroniki_itrevolyucii/|title=Хроники ИТ-революции - Батыр Каррыев - Ridero|publisher=ridero.ru|accessdate=2016-03-01|archivedate=2017-07-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170720101425/https://ridero.ru/books/hroniki_itrevolyucii/}} <ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref> tiwi5vmsggo339pmx3ndlgk21wsk0fe 5963065 5963064 2026-06-13T15:39:52Z Blackisnewyellow 44652 5963065 wikitext text/x-wiki {{Cite web|url=https://ridero.ru/books/hroniki_itrevolyucii/|title=Хроники ИТ-революции - Батыр Каррыев - Ridero|publisher=ridero.ru|accessdate=2016-03-01|archivedate=2017-07-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170720101425/https://ridero.ru/books/hroniki_itrevolyucii/}} {{Cite web/комлык|url=https://ridero.ru/books/hroniki_itrevolyucii/|title=Хроники ИТ-революции - Батыр Каррыев - Ridero|publisher=ridero.ru|accessdate=2016-03-01|archivedate=2017-07-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170720101425/https://ridero.ru/books/hroniki_itrevolyucii/}} <ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref> ki0507twrb1im2x8xde5drs93zjx46v 0 1391809 5963043 5866505 2026-06-13T13:06:10Z BlackisnewBot 45862 clean up, added [[CAT:O|orphan]] tag using [[Project:AWB|AWB]] 5963043 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июнь 2026}} {{ТП-Мексика}} '''15 де Октубре''' — [[Мексика]]ның [[Синалоа]] штатында урнашкан торак пункт. {{АДБ}} [[Мексика муниципалитетлары|муниципалитеты]] составына керә.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref> == Географиясе == 15 де Октубре Мексиканың көнбатыш өлешендә урнашкан. == Климаты == {{Климатограмма|15 де Октубре |12 |29 |14 <!-- Enero --> |13 |29 |14 <!-- Febrero --> |14 |31 |3 <!-- Marzo --> |16 |34 |1 <!-- Abril --> |20 |36 |1 <!-- Mayo --> |24 |37 |18 <!-- Junio --> |25 |37 |151 <!-- Julio --> |24 |36 |216 <!-- Agosto --> |24 |35 |188 <!-- Septiembre --> |22 |35 |43 <!-- Octubre --> |17 |33 |22 <!-- Noviembre --> |13 |29 |16 <!-- Diciembre --> |float=right |clear=right |units=metric }} Биредә еллык явым-төшем күләме 600 мм (24 дюйм) артык булуга карамастан, югары температуралар һәм көчле парга әйләнү аркасында эссе ярым коры климат урнашкан. Җәй бик эссе һәм дымлы, күләгәдәге температура 45&nbsp;°C-ка (113&nbsp;°F) кадәр җитәргә мөмкин, ә югары дымлылык эсселек индексын 50&nbsp;°C-тан (122&nbsp;°F) 55&nbsp;°C-ка (131&nbsp;°F) кадәр китереп чыгарырга мөмкин, шул ук вакытта көчсезләнә барган тропик циклоннардан көчле яңгырлар яву куркынычы бар. Кышлар күпкә йомшаграк, дымлылык азрак һәм уртача максималь температура 27&nbsp;°C, төннәр җылы.<ref name = DWD>{{cite web| url = http://www.dwd.de/DWD/klima/beratung/ak/ak_764120_kt.pdf| title = Klimatafel von Culiacán, Sinaloa / Mexiko| work = Baseline climate means (1961–1990) from stations all over the world| publisher = Deutscher Wetterdienst| language = de| access-date = 24 January 2016| archive-date = 24 February 2020| archive-url = https://web.archive.org/web/20200224181429/https://www.dwd.de/DWD/klima/beratung/ak/ak_764120_kt.pdf| url-status = live}}</ref> == Тарихы == Мезоамериканың төньяк чигендә урнашкан. Төньякта Фуэрте елгасы Аридоамерика дип аталган регионны билгели, ул Төньяк Мексика һәм көньяк-көнбатыш Кушма Штатларның чүлләрен һәм коры районнарын үз эченә ала. Европалылар белән элемтәгә кергәнче бу территориядә кахитас, тауэс, акахеес, ксихимес, тоторамес, ачирес һәм гуасавес кебек халык төркемнәре яшәгән.<ref name=:0G>{{cite book |title=Breve historia de Sinaloa|last=Ortega Noriega|first=Sergio|publisher=Colegio de México, Fideicomiso Historia de las Américas|date=1999|isbn=968-16-5378-5|oclc=42398419}}</ref> 1531 елда Нуньо Бельтран де Гусман 10 000 нән артык кешелек гаскәр белән Сан-Мигель-де-Кулиаканда испан һәм союздаш индеецлар форпостына нигез сала. Киләсе унъеллык дәвамында халык саны кимүдән, европалылар китергән чәчәк һәм башка авырулардан нык зыян күргән. Бәйсезлек өчен Мексика сугышыннан соң яңа оешкан Көнбатыш штат составына керә.<ref name=Nakayama>{{Cite book|edition=Third |title=Sinaloa: un bosquejo de su historia|url=https://www.worldcat.org/oclc/37813710|publisher=Universidad Autónoma de Sinaloa|date=1996|access-date=2025-10-12|isbn=968-6063-98-6|oclc=37813710|first=Antonio|last=Nakayama}}</ref> 1830 елның 14 октябреннән Көнбатыш штаттан бүленеп чыккан Синалоа штаты составында.<ref>{{cite news | title=Las Diputaciones Provinciales| url =https://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf|page=15 |language =es}}</ref> == Халкы == {{Wikidata/Population}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} [[Төркем:Мексика торак пунктлары]] [[Төркем:Синалоа торак пунктлары]] [[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]] {{Mexico-geo-stub}} 23jlcqgw82c0xwamirxljcmdunmxluf 0 1391810 5963045 5866506 2026-06-13T13:06:30Z BlackisnewBot 45862 clean up, added [[CAT:O|orphan]] tag using [[Project:AWB|AWB]] 5963045 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июнь 2026}} {{ТП-Мексика}} '''18 де Дисьембре''' — [[Мексика]]ның [[Синалоа]] штатында урнашкан торак пункт. {{АДБ}} [[Мексика муниципалитетлары|муниципалитеты]] составына керә.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref> == Географиясе == 18 де Дисьембре Мексиканың көнбатыш өлешендә урнашкан. == Климаты == {{Климатограмма|18 де Дисьембре |12 |29 |14 <!-- Enero --> |13 |29 |14 <!-- Febrero --> |14 |31 |3 <!-- Marzo --> |16 |34 |1 <!-- Abril --> |20 |36 |1 <!-- Mayo --> |24 |37 |18 <!-- Junio --> |25 |37 |151 <!-- Julio --> |24 |36 |216 <!-- Agosto --> |24 |35 |188 <!-- Septiembre --> |22 |35 |43 <!-- Octubre --> |17 |33 |22 <!-- Noviembre --> |13 |29 |16 <!-- Diciembre --> |float=right |clear=right |units=metric }} Биредә еллык явым-төшем күләме 600 мм (24 дюйм) артык булуга карамастан, югары температуралар һәм көчле парга әйләнү аркасында эссе ярым коры климат урнашкан. Җәй бик эссе һәм дымлы, күләгәдәге температура 45&nbsp;°C-ка (113&nbsp;°F) кадәр җитәргә мөмкин, ә югары дымлылык эсселек индексын 50&nbsp;°C-тан (122&nbsp;°F) 55&nbsp;°C-ка (131&nbsp;°F) кадәр китереп чыгарырга мөмкин, шул ук вакытта көчсезләнә барган тропик циклоннардан көчле яңгырлар яву куркынычы бар. Кышлар күпкә йомшаграк, дымлылык азрак һәм уртача максималь температура 27&nbsp;°C, төннәр җылы.<ref name = DWD>{{cite web| url = http://www.dwd.de/DWD/klima/beratung/ak/ak_764120_kt.pdf| title = Klimatafel von Culiacán, Sinaloa / Mexiko| work = Baseline climate means (1961–1990) from stations all over the world| publisher = Deutscher Wetterdienst| language = de| access-date = 24 January 2016| archive-date = 24 February 2020| archive-url = https://web.archive.org/web/20200224181429/https://www.dwd.de/DWD/klima/beratung/ak/ak_764120_kt.pdf| url-status = live}}</ref> == Тарихы == Мезоамериканың төньяк чигендә урнашкан. Төньякта Фуэрте елгасы Аридоамерика дип аталган регионны билгели, ул Төньяк Мексика һәм көньяк-көнбатыш Кушма Штатларның чүлләрен һәм коры районнарын үз эченә ала. Европалылар белән элемтәгә кергәнче бу территориядә кахитас, тауэс, акахеес, ксихимес, тоторамес, ачирес һәм гуасавес кебек халык төркемнәре яшәгән.<ref name=:0G>{{cite book |title=Breve historia de Sinaloa|last=Ortega Noriega|first=Sergio|publisher=Colegio de México, Fideicomiso Historia de las Américas|date=1999|isbn=968-16-5378-5|oclc=42398419}}</ref> 1531 елда Нуньо Бельтран де Гусман 10 000 нән артык кешелек гаскәр белән Сан-Мигель-де-Кулиаканда испан һәм союздаш индеецлар форпостына нигез сала. Киләсе унъеллык дәвамында халык саны кимүдән, европалылар китергән чәчәк һәм башка авырулардан нык зыян күргән. Бәйсезлек өчен Мексика сугышыннан соң яңа оешкан Көнбатыш штат составына керә.<ref name=Nakayama>{{Cite book|edition=Third |title=Sinaloa: un bosquejo de su historia|url=https://www.worldcat.org/oclc/37813710|publisher=Universidad Autónoma de Sinaloa|date=1996|access-date=2025-10-12|isbn=968-6063-98-6|oclc=37813710|first=Antonio|last=Nakayama}}</ref> 1830 елның 14 октябреннән Көнбатыш штаттан бүленеп чыккан Синалоа штаты составында.<ref>{{cite news | title=Las Diputaciones Provinciales| url =https://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf|page=15 |language =es}}</ref> == Халкы == {{Wikidata/Population}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} [[Төркем:Мексика торак пунктлары]] [[Төркем:Синалоа торак пунктлары]] [[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]] {{Mexico-geo-stub}} en435pmtav1e47vyb0qo1ypc2jvwpbm 0 1470651 5963040 5833978 2026-06-13T13:05:45Z BlackisnewBot 45862 clean up, added [[CAT:O|orphan]] tag using [[Project:AWB|AWB]] 5963040 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июнь 2026}} {{ТП-Мексика}} '''12 де Октубре, Бреча 124 ентре Сур 86 и Сур 88''' — [[Мексика]]ның [[Тамаулипас]] штатында урнашкан торак пункт. {{АДБ}} [[Мексика муниципалитетлары|муниципалитеты]] составына керә.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref> == Географиясе == 12 де Октубре, Бреча 124 ентре Сур 86 и Сур 88 Мексиканың төньяк-көнчыгыш өлешендә урнашкан.<ref name=mediofisico>{{cite web |url=http://www.e-local.gob.mx/wb2/ELOCAL/EMM_sonora |title=Medio Físico |year=2010 |work=Enciclopedia de Los Municipios y Delegaciones de México Estado de Sonora |publisher=Instituto para el Federalismo y el Desarrollo Municipal |location=Mexico |language=es |trans-title=Geography |access-date=February 15, 2011 |archive-date=December 1, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081201232501/http://www.e-local.gob.mx/wb2/ELOCAL/EMM_sonora }}</ref> == Климаты == {{Климатограмма|12 де Октубре, Бреча 124 ентре Сур 86 и Сур 88 |10 |23 |19 <!-- Enero --> |11 |25 |14 <!-- Febrero --> |15 |29 |22 <!-- Marzo --> |18 |32 |27 <!-- Abril --> |20 |34 |79 <!-- Mayo --> |22 |35 |125 <!-- Junio --> |22 |35 |74 <!-- Julio --> |21 |35 |96 <!-- Agosto --> |20 |33 |173 <!-- Septiembre --> |17 |30 |71 <!-- Octubre --> |14 |26 |21 <!-- Noviembre --> |11 |23 |18 <!-- Diciembre --> |float=right |clear=right |units=metric }} Тропик саванна климаты өстенлек итә. Монда уртача еллык температура якынча 23,5&nbsp;°C (74,3&nbsp;°F), ә уртача еллык явым — төшем саны-780 мм (31 дюйм), аларның күп өлеше июньнән сентябрьгә кадәр чорда ява.<ref name=clima1>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/tam/territorio/clima.aspx?tema=me&e=28 |title=Clima |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Climate |archive-url=https://web.archive.org/web/20190617163820/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/tam/territorio/clima.aspx?tema=me&e=28 |url-status=dead |archive-date=17 June 2019 |access-date=17 June 2019 |accessdate=2026-04-02 |archivedate=2019-06-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190617163820/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/tam/territorio/clima.aspx?tema=me&e=28 }}</ref> == Тарихы == Территориядә ким дигәндә 8000 ел элек үк кешеләр яши башлаган. Бу вакыт эчендә биредә төрле культуралар алмашынып торган. Баштарак күчмә чичимек кабиләләре һәм утрак уастеклар, шулай ук чичимек кабиләсенә кермәгән аучы-җыючы һәм балыкчы кабиләләре яшәгән.<ref>{{cite book|title=Cartografía histórica de Tamaulipas| isbn=9789686361162 |url=https://books.google.com/books?id=dOASAQAAIAAJ&q=Cartograf%C3%ADa+hist%C3%B3rica+de+Tamaulipas|access-date=July 7, 2022| last1=Vayssade | first1=Martín Reyes | last2=Cultura | first2=Instituto Tamaulipeco de | year=1990 | publisher=Instituto Tamaulipeco de Cultura }}</ref><ref>{{cite book|title=Guadalajara y Sevilla: dos ciudades hermanadas en el reino de Nueva Galicia| year=2004 | publisher=Fundación El Monte | isbn=9788484551058 |url=https://books.google.com/books?id=mFMlAQAAIAAJ&q=Guadalajara+y+Sevilla:+dos+ciudades+hermanadas+en+el+reino+de+Nueva+Galicia|access-date=July 7, 2022}}</ref> XVI һәм XVII гасырларда Испаниягә акрынлап җирле халыкны буйсындыру процессы таләп ителә. Бу районда беренче даими испан авыллары 1554 елда нигезләнә. Алга таба францискан миссионерлары күченә; испаннарның мөгезле эре терлек һәм сарыкларны киң үрчетүе төбәкнең икътисадын ныгыта, шул ук вакытта җирле халыкны үзләренең борынгы җирләрен ташлап китәргә мәҗбүр итә. Җирле халыкның кабатлана торган баш күтәрүләре төбәктәге тотрыксызлыкны хуплаган һәм колониаль мәнфәгатьләрне көчсезләндергән. 1824 елда, Испаниядән бәйсезлек өчен Мексика сугышыннан соң һәм Мексика империясе җимерелгәч, бу җирләр яңа Кушма Мексика Штатларына керә.<ref>McPherson, James M. ''Battle Cry of Freedom: The Civil War Era''. Oxford University Press, 2003. p.105</ref> 1824 елның 7 февраленнән Тамаулипас штаты составында.<ref>{{cite news | title=Las Diputaciones Provinciales| url =https://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf|page=15 |language =es}}</ref> == Халкы == {{Wikidata/Population}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Әдәбият == * Cartron, Jean-Luc E; Ceballos, Gerardo; Felger, Richard Stephen (2005). Biodiversity, Ecosystems, and Conservation in Northern Mexico. Cary, NC, USA: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-515672-0. [[Төркем:Мексика торак пунктлары]] [[Төркем:Тамаулипас торак пунктлары]] [[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]] {{Mexico-geo-stub}} l0qki6qpqkovfljam4yi4y4ckwou9ll 0 1470654 5963041 5833979 2026-06-13T13:05:54Z BlackisnewBot 45862 clean up, added [[CAT:O|orphan]] tag using [[Project:AWB|AWB]] 5963041 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июнь 2026}} {{ТП-Мексика}} '''12 де Октубре, Бреча 126 ентре Сур 85 и Сур 88''' — [[Мексика]]ның [[Тамаулипас]] штатында урнашкан торак пункт. {{АДБ}} [[Мексика муниципалитетлары|муниципалитеты]] составына керә.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref> == Географиясе == 12 де Октубре, Бреча 126 ентре Сур 85 и Сур 88 Мексиканың төньяк-көнчыгыш өлешендә урнашкан.<ref name=mediofisico>{{cite web |url=http://www.e-local.gob.mx/wb2/ELOCAL/EMM_sonora |title=Medio Físico |year=2010 |work=Enciclopedia de Los Municipios y Delegaciones de México Estado de Sonora |publisher=Instituto para el Federalismo y el Desarrollo Municipal |location=Mexico |language=es |trans-title=Geography |access-date=February 15, 2011 |archive-date=December 1, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081201232501/http://www.e-local.gob.mx/wb2/ELOCAL/EMM_sonora }}</ref> == Климаты == {{Климатограмма|12 де Октубре, Бреча 126 ентре Сур 85 и Сур 88 |10 |23 |19 <!-- Enero --> |11 |25 |14 <!-- Febrero --> |15 |29 |22 <!-- Marzo --> |18 |32 |27 <!-- Abril --> |20 |34 |79 <!-- Mayo --> |22 |35 |125 <!-- Junio --> |22 |35 |74 <!-- Julio --> |21 |35 |96 <!-- Agosto --> |20 |33 |173 <!-- Septiembre --> |17 |30 |71 <!-- Octubre --> |14 |26 |21 <!-- Noviembre --> |11 |23 |18 <!-- Diciembre --> |float=right |clear=right |units=metric }} Тропик саванна климаты өстенлек итә. Монда уртача еллык температура якынча 23,5&nbsp;°C (74,3&nbsp;°F), ә уртача еллык явым — төшем саны-780 мм (31 дюйм), аларның күп өлеше июньнән сентябрьгә кадәр чорда ява.<ref name=clima1>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/tam/territorio/clima.aspx?tema=me&e=28 |title=Clima |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Climate |archive-url=https://web.archive.org/web/20190617163820/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/tam/territorio/clima.aspx?tema=me&e=28 |url-status=dead |archive-date=17 June 2019 |access-date=17 June 2019 |accessdate=2026-04-02 |archivedate=2019-06-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190617163820/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/tam/territorio/clima.aspx?tema=me&e=28 }}</ref> == Тарихы == Территориядә ким дигәндә 8000 ел элек үк кешеләр яши башлаган. Бу вакыт эчендә биредә төрле культуралар алмашынып торган. Баштарак күчмә чичимек кабиләләре һәм утрак уастеклар, шулай ук чичимек кабиләсенә кермәгән аучы-җыючы һәм балыкчы кабиләләре яшәгән.<ref>{{cite book|title=Cartografía histórica de Tamaulipas| isbn=9789686361162 |url=https://books.google.com/books?id=dOASAQAAIAAJ&q=Cartograf%C3%ADa+hist%C3%B3rica+de+Tamaulipas|access-date=July 7, 2022| last1=Vayssade | first1=Martín Reyes | last2=Cultura | first2=Instituto Tamaulipeco de | year=1990 | publisher=Instituto Tamaulipeco de Cultura }}</ref><ref>{{cite book|title=Guadalajara y Sevilla: dos ciudades hermanadas en el reino de Nueva Galicia| year=2004 | publisher=Fundación El Monte | isbn=9788484551058 |url=https://books.google.com/books?id=mFMlAQAAIAAJ&q=Guadalajara+y+Sevilla:+dos+ciudades+hermanadas+en+el+reino+de+Nueva+Galicia|access-date=July 7, 2022}}</ref> XVI һәм XVII гасырларда Испаниягә акрынлап җирле халыкны буйсындыру процессы таләп ителә. Бу районда беренче даими испан авыллары 1554 елда нигезләнә. Алга таба францискан миссионерлары күченә; испаннарның мөгезле эре терлек һәм сарыкларны киң үрчетүе төбәкнең икътисадын ныгыта, шул ук вакытта җирле халыкны үзләренең борынгы җирләрен ташлап китәргә мәҗбүр итә. Җирле халыкның кабатлана торган баш күтәрүләре төбәктәге тотрыксызлыкны хуплаган һәм колониаль мәнфәгатьләрне көчсезләндергән. 1824 елда, Испаниядән бәйсезлек өчен Мексика сугышыннан соң һәм Мексика империясе җимерелгәч, бу җирләр яңа Кушма Мексика Штатларына керә.<ref>McPherson, James M. ''Battle Cry of Freedom: The Civil War Era''. Oxford University Press, 2003. p.105</ref> 1824 елның 7 февраленнән Тамаулипас штаты составында.<ref>{{cite news | title=Las Diputaciones Provinciales| url =https://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf|page=15 |language =es}}</ref> == Халкы == {{Wikidata/Population}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Әдәбият == * Cartron, Jean-Luc E; Ceballos, Gerardo; Felger, Richard Stephen (2005). Biodiversity, Ecosystems, and Conservation in Northern Mexico. Cary, NC, USA: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-515672-0. [[Төркем:Мексика торак пунктлары]] [[Төркем:Тамаулипас торак пунктлары]] [[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]] {{Mexico-geo-stub}} j621j0utwst8hmcnaan2sqxj3419c7p 0 1470656 5963042 5833981 2026-06-13T13:06:02Z BlackisnewBot 45862 clean up, added [[CAT:O|orphan]] tag using [[Project:AWB|AWB]] 5963042 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июнь 2026}} {{ТП-Мексика}} '''14 де Новьембре''' — [[Мексика]]ның [[Тамаулипас]] штатында урнашкан торак пункт. {{АДБ}} [[Мексика муниципалитетлары|муниципалитеты]] составына керә.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref> == Географиясе == 14 де Новьембре Мексиканың төньяк-көнчыгыш өлешендә урнашкан.<ref name=mediofisico>{{cite web |url=http://www.e-local.gob.mx/wb2/ELOCAL/EMM_sonora |title=Medio Físico |year=2010 |work=Enciclopedia de Los Municipios y Delegaciones de México Estado de Sonora |publisher=Instituto para el Federalismo y el Desarrollo Municipal |location=Mexico |language=es |trans-title=Geography |access-date=February 15, 2011 |archive-date=December 1, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081201232501/http://www.e-local.gob.mx/wb2/ELOCAL/EMM_sonora }}</ref> == Климаты == {{Климатограмма|14 де Новьембре |10 |23 |19 <!-- Enero --> |11 |25 |14 <!-- Febrero --> |15 |29 |22 <!-- Marzo --> |18 |32 |27 <!-- Abril --> |20 |34 |79 <!-- Mayo --> |22 |35 |125 <!-- Junio --> |22 |35 |74 <!-- Julio --> |21 |35 |96 <!-- Agosto --> |20 |33 |173 <!-- Septiembre --> |17 |30 |71 <!-- Octubre --> |14 |26 |21 <!-- Noviembre --> |11 |23 |18 <!-- Diciembre --> |float=right |clear=right |units=metric }} Тропик саванна климаты өстенлек итә. Монда уртача еллык температура якынча 23,5&nbsp;°C (74,3&nbsp;°F), ә уртача еллык явым — төшем саны-780 мм (31 дюйм), аларның күп өлеше июньнән сентябрьгә кадәр чорда ява.<ref name=clima1>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/tam/territorio/clima.aspx?tema=me&e=28 |title=Clima |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Climate |archive-url=https://web.archive.org/web/20190617163820/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/tam/territorio/clima.aspx?tema=me&e=28 |url-status=dead |archive-date=17 June 2019 |access-date=17 June 2019 |accessdate=2026-04-02 |archivedate=2019-06-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190617163820/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/tam/territorio/clima.aspx?tema=me&e=28 }}</ref> == Тарихы == Территориядә ким дигәндә 8000 ел элек үк кешеләр яши башлаган. Бу вакыт эчендә биредә төрле культуралар алмашынып торган. Баштарак күчмә чичимек кабиләләре һәм утрак уастеклар, шулай ук чичимек кабиләсенә кермәгән аучы-җыючы һәм балыкчы кабиләләре яшәгән.<ref>{{cite book|title=Cartografía histórica de Tamaulipas| isbn=9789686361162 |url=https://books.google.com/books?id=dOASAQAAIAAJ&q=Cartograf%C3%ADa+hist%C3%B3rica+de+Tamaulipas|access-date=July 7, 2022| last1=Vayssade | first1=Martín Reyes | last2=Cultura | first2=Instituto Tamaulipeco de | year=1990 | publisher=Instituto Tamaulipeco de Cultura }}</ref><ref>{{cite book|title=Guadalajara y Sevilla: dos ciudades hermanadas en el reino de Nueva Galicia| year=2004 | publisher=Fundación El Monte | isbn=9788484551058 |url=https://books.google.com/books?id=mFMlAQAAIAAJ&q=Guadalajara+y+Sevilla:+dos+ciudades+hermanadas+en+el+reino+de+Nueva+Galicia|access-date=July 7, 2022}}</ref> XVI һәм XVII гасырларда Испаниягә акрынлап җирле халыкны буйсындыру процессы таләп ителә. Бу районда беренче даими испан авыллары 1554 елда нигезләнә. Алга таба францискан миссионерлары күченә; испаннарның мөгезле эре терлек һәм сарыкларны киң үрчетүе төбәкнең икътисадын ныгыта, шул ук вакытта җирле халыкны үзләренең борынгы җирләрен ташлап китәргә мәҗбүр итә. Җирле халыкның кабатлана торган баш күтәрүләре төбәктәге тотрыксызлыкны хуплаган һәм колониаль мәнфәгатьләрне көчсезләндергән. 1824 елда, Испаниядән бәйсезлек өчен Мексика сугышыннан соң һәм Мексика империясе җимерелгәч, бу җирләр яңа Кушма Мексика Штатларына керә.<ref>McPherson, James M. ''Battle Cry of Freedom: The Civil War Era''. Oxford University Press, 2003. p.105</ref> 1824 елның 7 февраленнән Тамаулипас штаты составында.<ref>{{cite news | title=Las Diputaciones Provinciales| url =https://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf|page=15 |language =es}}</ref> == Халкы == {{Wikidata/Population}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Әдәбият == * Cartron, Jean-Luc E; Ceballos, Gerardo; Felger, Richard Stephen (2005). Biodiversity, Ecosystems, and Conservation in Northern Mexico. Cary, NC, USA: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-515672-0. [[Төркем:Мексика торак пунктлары]] [[Төркем:Тамаулипас торак пунктлары]] [[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]] {{Mexico-geo-stub}} 7brh62eh5lymbuzyonem3vsuk6fdznb 0 1470659 5963044 5834003 2026-06-13T13:06:22Z BlackisnewBot 45862 clean up, added [[CAT:O|orphan]] tag using [[Project:AWB|AWB]] 5963044 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июнь 2026}} {{ТП-Мексика}} '''16 де Септьембре, Бреча 126 де Сур 91 а Сур 93''' — [[Мексика]]ның [[Тамаулипас]] штатында урнашкан торак пункт. {{АДБ}} [[Мексика муниципалитетлары|муниципалитеты]] составына керә.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref> == Географиясе == 16 де Септьембре, Бреча 126 де Сур 91 а Сур 93 Мексиканың төньяк-көнчыгыш өлешендә урнашкан.<ref name=mediofisico>{{cite web |url=http://www.e-local.gob.mx/wb2/ELOCAL/EMM_sonora |title=Medio Físico |year=2010 |work=Enciclopedia de Los Municipios y Delegaciones de México Estado de Sonora |publisher=Instituto para el Federalismo y el Desarrollo Municipal |location=Mexico |language=es |trans-title=Geography |access-date=February 15, 2011 |archive-date=December 1, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081201232501/http://www.e-local.gob.mx/wb2/ELOCAL/EMM_sonora }}</ref> == Климаты == {{Климатограмма|16 де Септьембре, Бреча 126 де Сур 91 а Сур 93 |10 |23 |19 <!-- Enero --> |11 |25 |14 <!-- Febrero --> |15 |29 |22 <!-- Marzo --> |18 |32 |27 <!-- Abril --> |20 |34 |79 <!-- Mayo --> |22 |35 |125 <!-- Junio --> |22 |35 |74 <!-- Julio --> |21 |35 |96 <!-- Agosto --> |20 |33 |173 <!-- Septiembre --> |17 |30 |71 <!-- Octubre --> |14 |26 |21 <!-- Noviembre --> |11 |23 |18 <!-- Diciembre --> |float=right |clear=right |units=metric }} Тропик саванна климаты өстенлек итә. Монда уртача еллык температура якынча 23,5&nbsp;°C (74,3&nbsp;°F), ә уртача еллык явым — төшем саны-780 мм (31 дюйм), аларның күп өлеше июньнән сентябрьгә кадәр чорда ява.<ref name=clima1>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/tam/territorio/clima.aspx?tema=me&e=28 |title=Clima |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Climate |archive-url=https://web.archive.org/web/20190617163820/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/tam/territorio/clima.aspx?tema=me&e=28 |url-status=dead |archive-date=17 June 2019 |access-date=17 June 2019 |accessdate=2026-04-02 |archivedate=2019-06-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190617163820/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/tam/territorio/clima.aspx?tema=me&e=28 }}</ref> == Тарихы == Территориядә ким дигәндә 8000 ел элек үк кешеләр яши башлаган. Бу вакыт эчендә биредә төрле культуралар алмашынып торган. Баштарак күчмә чичимек кабиләләре һәм утрак уастеклар, шулай ук чичимек кабиләсенә кермәгән аучы-җыючы һәм балыкчы кабиләләре яшәгән.<ref>{{cite book|title=Cartografía histórica de Tamaulipas| isbn=9789686361162 |url=https://books.google.com/books?id=dOASAQAAIAAJ&q=Cartograf%C3%ADa+hist%C3%B3rica+de+Tamaulipas|access-date=July 7, 2022| last1=Vayssade | first1=Martín Reyes | last2=Cultura | first2=Instituto Tamaulipeco de | year=1990 | publisher=Instituto Tamaulipeco de Cultura }}</ref><ref>{{cite book|title=Guadalajara y Sevilla: dos ciudades hermanadas en el reino de Nueva Galicia| year=2004 | publisher=Fundación El Monte | isbn=9788484551058 |url=https://books.google.com/books?id=mFMlAQAAIAAJ&q=Guadalajara+y+Sevilla:+dos+ciudades+hermanadas+en+el+reino+de+Nueva+Galicia|access-date=July 7, 2022}}</ref> XVI һәм XVII гасырларда Испаниягә акрынлап җирле халыкны буйсындыру процессы таләп ителә. Бу районда беренче даими испан авыллары 1554 елда нигезләнә. Алга таба францискан миссионерлары күченә; испаннарның мөгезле эре терлек һәм сарыкларны киң үрчетүе төбәкнең икътисадын ныгыта, шул ук вакытта җирле халыкны үзләренең борынгы җирләрен ташлап китәргә мәҗбүр итә. Җирле халыкның кабатлана торган баш күтәрүләре төбәктәге тотрыксызлыкны хуплаган һәм колониаль мәнфәгатьләрне көчсезләндергән. 1824 елда, Испаниядән бәйсезлек өчен Мексика сугышыннан соң һәм Мексика империясе җимерелгәч, бу җирләр яңа Кушма Мексика Штатларына керә.<ref>McPherson, James M. ''Battle Cry of Freedom: The Civil War Era''. Oxford University Press, 2003. p.105</ref> 1824 елның 7 февраленнән Тамаулипас штаты составында.<ref>{{cite news | title=Las Diputaciones Provinciales| url =https://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf|page=15 |language =es}}</ref> == Халкы == {{Wikidata/Population}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Әдәбият == * Cartron, Jean-Luc E; Ceballos, Gerardo; Felger, Richard Stephen (2005). Biodiversity, Ecosystems, and Conservation in Northern Mexico. Cary, NC, USA: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-515672-0. [[Төркем:Мексика торак пунктлары]] [[Төркем:Тамаулипас торак пунктлары]] [[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]] {{Mexico-geo-stub}} efcs6fmbmapwqv0eokhns58m6kitcae 0 1470661 5963046 5834041 2026-06-13T13:06:38Z BlackisnewBot 45862 clean up, added [[CAT:O|orphan]] tag using [[Project:AWB|AWB]] 5963046 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июнь 2026}} {{ТП-Мексика}} '''18 де Марзо Амплиясион, Бреча 16 Сур 73 и Сур 82''' — [[Мексика]]ның [[Тамаулипас]] штатында урнашкан торак пункт. {{АДБ}} [[Мексика муниципалитетлары|муниципалитеты]] составына керә.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref> == Географиясе == 18 де Марзо Амплиясион, Бреча 16 Сур 73 и Сур 82 Мексиканың төньяк-көнчыгыш өлешендә урнашкан.<ref name=mediofisico>{{cite web |url=http://www.e-local.gob.mx/wb2/ELOCAL/EMM_sonora |title=Medio Físico |year=2010 |work=Enciclopedia de Los Municipios y Delegaciones de México Estado de Sonora |publisher=Instituto para el Federalismo y el Desarrollo Municipal |location=Mexico |language=es |trans-title=Geography |access-date=February 15, 2011 |archive-date=December 1, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081201232501/http://www.e-local.gob.mx/wb2/ELOCAL/EMM_sonora }}</ref> == Климаты == {{Климатограмма|18 де Марзо Амплиясион, Бреча 16 Сур 73 и Сур 82 |10 |23 |19 <!-- Enero --> |11 |25 |14 <!-- Febrero --> |15 |29 |22 <!-- Marzo --> |18 |32 |27 <!-- Abril --> |20 |34 |79 <!-- Mayo --> |22 |35 |125 <!-- Junio --> |22 |35 |74 <!-- Julio --> |21 |35 |96 <!-- Agosto --> |20 |33 |173 <!-- Septiembre --> |17 |30 |71 <!-- Octubre --> |14 |26 |21 <!-- Noviembre --> |11 |23 |18 <!-- Diciembre --> |float=right |clear=right |units=metric }} Тропик саванна климаты өстенлек итә. Монда уртача еллык температура якынча 23,5&nbsp;°C (74,3&nbsp;°F), ә уртача еллык явым — төшем саны-780 мм (31 дюйм), аларның күп өлеше июньнән сентябрьгә кадәр чорда ява.<ref name=clima1>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/tam/territorio/clima.aspx?tema=me&e=28 |title=Clima |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Climate |archive-url=https://web.archive.org/web/20190617163820/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/tam/territorio/clima.aspx?tema=me&e=28 |url-status=dead |archive-date=17 June 2019 |access-date=17 June 2019 |accessdate=2026-04-02 |archivedate=2019-06-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190617163820/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/tam/territorio/clima.aspx?tema=me&e=28 }}</ref> == Тарихы == Территориядә ким дигәндә 8000 ел элек үк кешеләр яши башлаган. Бу вакыт эчендә биредә төрле культуралар алмашынып торган. Баштарак күчмә чичимек кабиләләре һәм утрак уастеклар, шулай ук чичимек кабиләсенә кермәгән аучы-җыючы һәм балыкчы кабиләләре яшәгән.<ref>{{cite book|title=Cartografía histórica de Tamaulipas| isbn=9789686361162 |url=https://books.google.com/books?id=dOASAQAAIAAJ&q=Cartograf%C3%ADa+hist%C3%B3rica+de+Tamaulipas|access-date=July 7, 2022| last1=Vayssade | first1=Martín Reyes | last2=Cultura | first2=Instituto Tamaulipeco de | year=1990 | publisher=Instituto Tamaulipeco de Cultura }}</ref><ref>{{cite book|title=Guadalajara y Sevilla: dos ciudades hermanadas en el reino de Nueva Galicia| year=2004 | publisher=Fundación El Monte | isbn=9788484551058 |url=https://books.google.com/books?id=mFMlAQAAIAAJ&q=Guadalajara+y+Sevilla:+dos+ciudades+hermanadas+en+el+reino+de+Nueva+Galicia|access-date=July 7, 2022}}</ref> XVI һәм XVII гасырларда Испаниягә акрынлап җирле халыкны буйсындыру процессы таләп ителә. Бу районда беренче даими испан авыллары 1554 елда нигезләнә. Алга таба францискан миссионерлары күченә; испаннарның мөгезле эре терлек һәм сарыкларны киң үрчетүе төбәкнең икътисадын ныгыта, шул ук вакытта җирле халыкны үзләренең борынгы җирләрен ташлап китәргә мәҗбүр итә. Җирле халыкның кабатлана торган баш күтәрүләре төбәктәге тотрыксызлыкны хуплаган һәм колониаль мәнфәгатьләрне көчсезләндергән. 1824 елда, Испаниядән бәйсезлек өчен Мексика сугышыннан соң һәм Мексика империясе җимерелгәч, бу җирләр яңа Кушма Мексика Штатларына керә.<ref>McPherson, James M. ''Battle Cry of Freedom: The Civil War Era''. Oxford University Press, 2003. p.105</ref> 1824 елның 7 февраленнән Тамаулипас штаты составында.<ref>{{cite news | title=Las Diputaciones Provinciales| url =https://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf|page=15 |language =es}}</ref> == Халкы == {{Wikidata/Population}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Әдәбият == * Cartron, Jean-Luc E; Ceballos, Gerardo; Felger, Richard Stephen (2005). Biodiversity, Ecosystems, and Conservation in Northern Mexico. Cary, NC, USA: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-515672-0. [[Төркем:Мексика торак пунктлары]] [[Төркем:Тамаулипас торак пунктлары]] [[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]] {{Mexico-geo-stub}} fu42ra8le1m91x9pmdi87z3ipjee3gz 0 1470665 5963047 5834009 2026-06-13T13:06:45Z BlackisnewBot 45862 clean up, added [[CAT:O|orphan]] tag using [[Project:AWB|AWB]] 5963047 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июнь 2026}} {{ТП-Мексика}} '''18 де Марзо, Б-14 ентре Сур 86 и Сур 86.6''' — [[Мексика]]ның [[Тамаулипас]] штатында урнашкан торак пункт. {{АДБ}} [[Мексика муниципалитетлары|муниципалитеты]] составына керә.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref> == Географиясе == 18 де Марзо, Б-14 ентре Сур 86 и Сур 86.6 Мексиканың төньяк-көнчыгыш өлешендә урнашкан.<ref name=mediofisico>{{cite web |url=http://www.e-local.gob.mx/wb2/ELOCAL/EMM_sonora |title=Medio Físico |year=2010 |work=Enciclopedia de Los Municipios y Delegaciones de México Estado de Sonora |publisher=Instituto para el Federalismo y el Desarrollo Municipal |location=Mexico |language=es |trans-title=Geography |access-date=February 15, 2011 |archive-date=December 1, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081201232501/http://www.e-local.gob.mx/wb2/ELOCAL/EMM_sonora }}</ref> == Климаты == {{Климатограмма|18 де Марзо, Б-14 ентре Сур 86 и Сур 86.6 |10 |23 |19 <!-- Enero --> |11 |25 |14 <!-- Febrero --> |15 |29 |22 <!-- Marzo --> |18 |32 |27 <!-- Abril --> |20 |34 |79 <!-- Mayo --> |22 |35 |125 <!-- Junio --> |22 |35 |74 <!-- Julio --> |21 |35 |96 <!-- Agosto --> |20 |33 |173 <!-- Septiembre --> |17 |30 |71 <!-- Octubre --> |14 |26 |21 <!-- Noviembre --> |11 |23 |18 <!-- Diciembre --> |float=right |clear=right |units=metric }} Тропик саванна климаты өстенлек итә. Монда уртача еллык температура якынча 23,5&nbsp;°C (74,3&nbsp;°F), ә уртача еллык явым — төшем саны-780 мм (31 дюйм), аларның күп өлеше июньнән сентябрьгә кадәр чорда ява.<ref name=clima1>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/tam/territorio/clima.aspx?tema=me&e=28 |title=Clima |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Climate |archive-url=https://web.archive.org/web/20190617163820/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/tam/territorio/clima.aspx?tema=me&e=28 |url-status=dead |archive-date=17 June 2019 |access-date=17 June 2019 |accessdate=2026-04-02 |archivedate=2019-06-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190617163820/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/tam/territorio/clima.aspx?tema=me&e=28 }}</ref> == Тарихы == Территориядә ким дигәндә 8000 ел элек үк кешеләр яши башлаган. Бу вакыт эчендә биредә төрле культуралар алмашынып торган. Баштарак күчмә чичимек кабиләләре һәм утрак уастеклар, шулай ук чичимек кабиләсенә кермәгән аучы-җыючы һәм балыкчы кабиләләре яшәгән.<ref>{{cite book|title=Cartografía histórica de Tamaulipas| isbn=9789686361162 |url=https://books.google.com/books?id=dOASAQAAIAAJ&q=Cartograf%C3%ADa+hist%C3%B3rica+de+Tamaulipas|access-date=July 7, 2022| last1=Vayssade | first1=Martín Reyes | last2=Cultura | first2=Instituto Tamaulipeco de | year=1990 | publisher=Instituto Tamaulipeco de Cultura }}</ref><ref>{{cite book|title=Guadalajara y Sevilla: dos ciudades hermanadas en el reino de Nueva Galicia| year=2004 | publisher=Fundación El Monte | isbn=9788484551058 |url=https://books.google.com/books?id=mFMlAQAAIAAJ&q=Guadalajara+y+Sevilla:+dos+ciudades+hermanadas+en+el+reino+de+Nueva+Galicia|access-date=July 7, 2022}}</ref> XVI һәм XVII гасырларда Испаниягә акрынлап җирле халыкны буйсындыру процессы таләп ителә. Бу районда беренче даими испан авыллары 1554 елда нигезләнә. Алга таба францискан миссионерлары күченә; испаннарның мөгезле эре терлек һәм сарыкларны киң үрчетүе төбәкнең икътисадын ныгыта, шул ук вакытта җирле халыкны үзләренең борынгы җирләрен ташлап китәргә мәҗбүр итә. Җирле халыкның кабатлана торган баш күтәрүләре төбәктәге тотрыксызлыкны хуплаган һәм колониаль мәнфәгатьләрне көчсезләндергән. 1824 елда, Испаниядән бәйсезлек өчен Мексика сугышыннан соң һәм Мексика империясе җимерелгәч, бу җирләр яңа Кушма Мексика Штатларына керә.<ref>McPherson, James M. ''Battle Cry of Freedom: The Civil War Era''. Oxford University Press, 2003. p.105</ref> 1824 елның 7 февраленнән Тамаулипас штаты составында.<ref>{{cite news | title=Las Diputaciones Provinciales| url =https://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf|page=15 |language =es}}</ref> == Халкы == {{Wikidata/Population}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Әдәбият == * Cartron, Jean-Luc E; Ceballos, Gerardo; Felger, Richard Stephen (2005). Biodiversity, Ecosystems, and Conservation in Northern Mexico. Cary, NC, USA: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-515672-0. [[Төркем:Мексика торак пунктлары]] [[Төркем:Тамаулипас торак пунктлары]] [[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]] {{Mexico-geo-stub}} l92c0d1dgwbxh4dyfetifmjq8t4c4ri 0 1470668 5963067 5834010 2026-06-13T16:42:19Z BlackisnewBot 45862 clean up, added [[CAT:O|orphan]] tag using [[Project:AWB|AWB]] 5963067 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июнь 2026}} {{ТП-Мексика}} '''18 де Марзо, Б-16 ентре Сур 87 и Сур 88''' — [[Мексика]]ның [[Тамаулипас]] штатында урнашкан торак пункт. {{АДБ}} [[Мексика муниципалитетлары|муниципалитеты]] составына керә.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref> == Географиясе == 18 де Марзо, Б-16 ентре Сур 87 и Сур 88 Мексиканың төньяк-көнчыгыш өлешендә урнашкан.<ref name=mediofisico>{{cite web |url=http://www.e-local.gob.mx/wb2/ELOCAL/EMM_sonora |title=Medio Físico |year=2010 |work=Enciclopedia de Los Municipios y Delegaciones de México Estado de Sonora |publisher=Instituto para el Federalismo y el Desarrollo Municipal |location=Mexico |language=es |trans-title=Geography |access-date=February 15, 2011 |archive-date=December 1, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081201232501/http://www.e-local.gob.mx/wb2/ELOCAL/EMM_sonora }}</ref> == Климаты == {{Климатограмма|18 де Марзо, Б-16 ентре Сур 87 и Сур 88 |10 |23 |19 <!-- Enero --> |11 |25 |14 <!-- Febrero --> |15 |29 |22 <!-- Marzo --> |18 |32 |27 <!-- Abril --> |20 |34 |79 <!-- Mayo --> |22 |35 |125 <!-- Junio --> |22 |35 |74 <!-- Julio --> |21 |35 |96 <!-- Agosto --> |20 |33 |173 <!-- Septiembre --> |17 |30 |71 <!-- Octubre --> |14 |26 |21 <!-- Noviembre --> |11 |23 |18 <!-- Diciembre --> |float=right |clear=right |units=metric }} Тропик саванна климаты өстенлек итә. Монда уртача еллык температура якынча 23,5&nbsp;°C (74,3&nbsp;°F), ә уртача еллык явым — төшем саны-780 мм (31 дюйм), аларның күп өлеше июньнән сентябрьгә кадәр чорда ява.<ref name=clima1>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/tam/territorio/clima.aspx?tema=me&e=28 |title=Clima |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Climate |archive-url=https://web.archive.org/web/20190617163820/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/tam/territorio/clima.aspx?tema=me&e=28 |url-status=dead |archive-date=17 June 2019 |access-date=17 June 2019 |accessdate=2026-04-02 |archivedate=2019-06-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190617163820/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/tam/territorio/clima.aspx?tema=me&e=28 }}</ref> == Тарихы == Территориядә ким дигәндә 8000 ел элек үк кешеләр яши башлаган. Бу вакыт эчендә биредә төрле культуралар алмашынып торган. Баштарак күчмә чичимек кабиләләре һәм утрак уастеклар, шулай ук чичимек кабиләсенә кермәгән аучы-җыючы һәм балыкчы кабиләләре яшәгән.<ref>{{cite book|title=Cartografía histórica de Tamaulipas| isbn=9789686361162 |url=https://books.google.com/books?id=dOASAQAAIAAJ&q=Cartograf%C3%ADa+hist%C3%B3rica+de+Tamaulipas|access-date=July 7, 2022| last1=Vayssade | first1=Martín Reyes | last2=Cultura | first2=Instituto Tamaulipeco de | year=1990 | publisher=Instituto Tamaulipeco de Cultura }}</ref><ref>{{cite book|title=Guadalajara y Sevilla: dos ciudades hermanadas en el reino de Nueva Galicia| year=2004 | publisher=Fundación El Monte | isbn=9788484551058 |url=https://books.google.com/books?id=mFMlAQAAIAAJ&q=Guadalajara+y+Sevilla:+dos+ciudades+hermanadas+en+el+reino+de+Nueva+Galicia|access-date=July 7, 2022}}</ref> XVI һәм XVII гасырларда Испаниягә акрынлап җирле халыкны буйсындыру процессы таләп ителә. Бу районда беренче даими испан авыллары 1554 елда нигезләнә. Алга таба францискан миссионерлары күченә; испаннарның мөгезле эре терлек һәм сарыкларны киң үрчетүе төбәкнең икътисадын ныгыта, шул ук вакытта җирле халыкны үзләренең борынгы җирләрен ташлап китәргә мәҗбүр итә. Җирле халыкның кабатлана торган баш күтәрүләре төбәктәге тотрыксызлыкны хуплаган һәм колониаль мәнфәгатьләрне көчсезләндергән. 1824 елда, Испаниядән бәйсезлек өчен Мексика сугышыннан соң һәм Мексика империясе җимерелгәч, бу җирләр яңа Кушма Мексика Штатларына керә.<ref>McPherson, James M. ''Battle Cry of Freedom: The Civil War Era''. Oxford University Press, 2003. p.105</ref> 1824 елның 7 февраленнән Тамаулипас штаты составында.<ref>{{cite news | title=Las Diputaciones Provinciales| url =https://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf|page=15 |language =es}}</ref> == Халкы == {{Wikidata/Population}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Әдәбият == * Cartron, Jean-Luc E; Ceballos, Gerardo; Felger, Richard Stephen (2005). Biodiversity, Ecosystems, and Conservation in Northern Mexico. Cary, NC, USA: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-515672-0. [[Төркем:Мексика торак пунктлары]] [[Төркем:Тамаулипас торак пунктлары]] [[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]] {{Mexico-geo-stub}} jfo0nr1w7mu3chln58xm9q0sjxrcosa 0 1470670 5963068 5834011 2026-06-13T16:42:29Z BlackisnewBot 45862 clean up, added [[CAT:O|orphan]] tag using [[Project:AWB|AWB]] 5963068 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июнь 2026}} {{ТП-Мексика}} '''18 де Марзо, Б-16 ентре Сур 95 и Сур 96''' — [[Мексика]]ның [[Тамаулипас]] штатында урнашкан торак пункт. {{АДБ}} [[Мексика муниципалитетлары|муниципалитеты]] составына керә.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref> == Географиясе == 18 де Марзо, Б-16 ентре Сур 95 и Сур 96 Мексиканың төньяк-көнчыгыш өлешендә урнашкан.<ref name=mediofisico>{{cite web |url=http://www.e-local.gob.mx/wb2/ELOCAL/EMM_sonora |title=Medio Físico |year=2010 |work=Enciclopedia de Los Municipios y Delegaciones de México Estado de Sonora |publisher=Instituto para el Federalismo y el Desarrollo Municipal |location=Mexico |language=es |trans-title=Geography |access-date=February 15, 2011 |archive-date=December 1, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081201232501/http://www.e-local.gob.mx/wb2/ELOCAL/EMM_sonora }}</ref> == Климаты == {{Климатограмма|18 де Марзо, Б-16 ентре Сур 95 и Сур 96 |10 |23 |19 <!-- Enero --> |11 |25 |14 <!-- Febrero --> |15 |29 |22 <!-- Marzo --> |18 |32 |27 <!-- Abril --> |20 |34 |79 <!-- Mayo --> |22 |35 |125 <!-- Junio --> |22 |35 |74 <!-- Julio --> |21 |35 |96 <!-- Agosto --> |20 |33 |173 <!-- Septiembre --> |17 |30 |71 <!-- Octubre --> |14 |26 |21 <!-- Noviembre --> |11 |23 |18 <!-- Diciembre --> |float=right |clear=right |units=metric }} Тропик саванна климаты өстенлек итә. Монда уртача еллык температура якынча 23,5&nbsp;°C (74,3&nbsp;°F), ә уртача еллык явым — төшем саны-780 мм (31 дюйм), аларның күп өлеше июньнән сентябрьгә кадәр чорда ява.<ref name=clima1>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/tam/territorio/clima.aspx?tema=me&e=28 |title=Clima |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Climate |archive-url=https://web.archive.org/web/20190617163820/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/tam/territorio/clima.aspx?tema=me&e=28 |url-status=dead |archive-date=17 June 2019 |access-date=17 June 2019 |accessdate=2026-04-02 |archivedate=2019-06-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190617163820/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/tam/territorio/clima.aspx?tema=me&e=28 }}</ref> == Тарихы == Территориядә ким дигәндә 8000 ел элек үк кешеләр яши башлаган. Бу вакыт эчендә биредә төрле культуралар алмашынып торган. Баштарак күчмә чичимек кабиләләре һәм утрак уастеклар, шулай ук чичимек кабиләсенә кермәгән аучы-җыючы һәм балыкчы кабиләләре яшәгән.<ref>{{cite book|title=Cartografía histórica de Tamaulipas| isbn=9789686361162 |url=https://books.google.com/books?id=dOASAQAAIAAJ&q=Cartograf%C3%ADa+hist%C3%B3rica+de+Tamaulipas|access-date=July 7, 2022| last1=Vayssade | first1=Martín Reyes | last2=Cultura | first2=Instituto Tamaulipeco de | year=1990 | publisher=Instituto Tamaulipeco de Cultura }}</ref><ref>{{cite book|title=Guadalajara y Sevilla: dos ciudades hermanadas en el reino de Nueva Galicia| year=2004 | publisher=Fundación El Monte | isbn=9788484551058 |url=https://books.google.com/books?id=mFMlAQAAIAAJ&q=Guadalajara+y+Sevilla:+dos+ciudades+hermanadas+en+el+reino+de+Nueva+Galicia|access-date=July 7, 2022}}</ref> XVI һәм XVII гасырларда Испаниягә акрынлап җирле халыкны буйсындыру процессы таләп ителә. Бу районда беренче даими испан авыллары 1554 елда нигезләнә. Алга таба францискан миссионерлары күченә; испаннарның мөгезле эре терлек һәм сарыкларны киң үрчетүе төбәкнең икътисадын ныгыта, шул ук вакытта җирле халыкны үзләренең борынгы җирләрен ташлап китәргә мәҗбүр итә. Җирле халыкның кабатлана торган баш күтәрүләре төбәктәге тотрыксызлыкны хуплаган һәм колониаль мәнфәгатьләрне көчсезләндергән. 1824 елда, Испаниядән бәйсезлек өчен Мексика сугышыннан соң һәм Мексика империясе җимерелгәч, бу җирләр яңа Кушма Мексика Штатларына керә.<ref>McPherson, James M. ''Battle Cry of Freedom: The Civil War Era''. Oxford University Press, 2003. p.105</ref> 1824 елның 7 февраленнән Тамаулипас штаты составында.<ref>{{cite news | title=Las Diputaciones Provinciales| url =https://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf|page=15 |language =es}}</ref> == Халкы == {{Wikidata/Population}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Әдәбият == * Cartron, Jean-Luc E; Ceballos, Gerardo; Felger, Richard Stephen (2005). Biodiversity, Ecosystems, and Conservation in Northern Mexico. Cary, NC, USA: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-515672-0. [[Төркем:Мексика торак пунктлары]] [[Төркем:Тамаулипас торак пунктлары]] [[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]] {{Mexico-geo-stub}} 71ww3i01qn3ykamqwz7hqpjq7fmt29p 0 1470673 5963069 5834012 2026-06-13T16:42:40Z BlackisnewBot 45862 clean up, added [[CAT:O|orphan]] tag using [[Project:AWB|AWB]] 5963069 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июнь 2026}} {{ТП-Мексика}} '''18 де Марзо, Бреча 10 ентре Сур 76 и Сур 82''' — [[Мексика]]ның [[Тамаулипас]] штатында урнашкан торак пункт. {{АДБ}} [[Мексика муниципалитетлары|муниципалитеты]] составына керә.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref> == Географиясе == 18 де Марзо, Бреча 10 ентре Сур 76 и Сур 82 Мексиканың төньяк-көнчыгыш өлешендә урнашкан.<ref name=mediofisico>{{cite web |url=http://www.e-local.gob.mx/wb2/ELOCAL/EMM_sonora |title=Medio Físico |year=2010 |work=Enciclopedia de Los Municipios y Delegaciones de México Estado de Sonora |publisher=Instituto para el Federalismo y el Desarrollo Municipal |location=Mexico |language=es |trans-title=Geography |access-date=February 15, 2011 |archive-date=December 1, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081201232501/http://www.e-local.gob.mx/wb2/ELOCAL/EMM_sonora }}</ref> == Климаты == {{Климатограмма|18 де Марзо, Бреча 10 ентре Сур 76 и Сур 82 |10 |23 |19 <!-- Enero --> |11 |25 |14 <!-- Febrero --> |15 |29 |22 <!-- Marzo --> |18 |32 |27 <!-- Abril --> |20 |34 |79 <!-- Mayo --> |22 |35 |125 <!-- Junio --> |22 |35 |74 <!-- Julio --> |21 |35 |96 <!-- Agosto --> |20 |33 |173 <!-- Septiembre --> |17 |30 |71 <!-- Octubre --> |14 |26 |21 <!-- Noviembre --> |11 |23 |18 <!-- Diciembre --> |float=right |clear=right |units=metric }} Тропик саванна климаты өстенлек итә. Монда уртача еллык температура якынча 23,5&nbsp;°C (74,3&nbsp;°F), ә уртача еллык явым — төшем саны-780 мм (31 дюйм), аларның күп өлеше июньнән сентябрьгә кадәр чорда ява.<ref name=clima1>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/tam/territorio/clima.aspx?tema=me&e=28 |title=Clima |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Climate |archive-url=https://web.archive.org/web/20190617163820/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/tam/territorio/clima.aspx?tema=me&e=28 |url-status=dead |archive-date=17 June 2019 |access-date=17 June 2019 |accessdate=2026-04-02 |archivedate=2019-06-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190617163820/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/tam/territorio/clima.aspx?tema=me&e=28 }}</ref> == Тарихы == Территориядә ким дигәндә 8000 ел элек үк кешеләр яши башлаган. Бу вакыт эчендә биредә төрле культуралар алмашынып торган. Баштарак күчмә чичимек кабиләләре һәм утрак уастеклар, шулай ук чичимек кабиләсенә кермәгән аучы-җыючы һәм балыкчы кабиләләре яшәгән.<ref>{{cite book|title=Cartografía histórica de Tamaulipas| isbn=9789686361162 |url=https://books.google.com/books?id=dOASAQAAIAAJ&q=Cartograf%C3%ADa+hist%C3%B3rica+de+Tamaulipas|access-date=July 7, 2022| last1=Vayssade | first1=Martín Reyes | last2=Cultura | first2=Instituto Tamaulipeco de | year=1990 | publisher=Instituto Tamaulipeco de Cultura }}</ref><ref>{{cite book|title=Guadalajara y Sevilla: dos ciudades hermanadas en el reino de Nueva Galicia| year=2004 | publisher=Fundación El Monte | isbn=9788484551058 |url=https://books.google.com/books?id=mFMlAQAAIAAJ&q=Guadalajara+y+Sevilla:+dos+ciudades+hermanadas+en+el+reino+de+Nueva+Galicia|access-date=July 7, 2022}}</ref> XVI һәм XVII гасырларда Испаниягә акрынлап җирле халыкны буйсындыру процессы таләп ителә. Бу районда беренче даими испан авыллары 1554 елда нигезләнә. Алга таба францискан миссионерлары күченә; испаннарның мөгезле эре терлек һәм сарыкларны киң үрчетүе төбәкнең икътисадын ныгыта, шул ук вакытта җирле халыкны үзләренең борынгы җирләрен ташлап китәргә мәҗбүр итә. Җирле халыкның кабатлана торган баш күтәрүләре төбәктәге тотрыксызлыкны хуплаган һәм колониаль мәнфәгатьләрне көчсезләндергән. 1824 елда, Испаниядән бәйсезлек өчен Мексика сугышыннан соң һәм Мексика империясе җимерелгәч, бу җирләр яңа Кушма Мексика Штатларына керә.<ref>McPherson, James M. ''Battle Cry of Freedom: The Civil War Era''. Oxford University Press, 2003. p.105</ref> 1824 елның 7 февраленнән Тамаулипас штаты составында.<ref>{{cite news | title=Las Diputaciones Provinciales| url =https://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf|page=15 |language =es}}</ref> == Халкы == {{Wikidata/Population}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Әдәбият == * Cartron, Jean-Luc E; Ceballos, Gerardo; Felger, Richard Stephen (2005). Biodiversity, Ecosystems, and Conservation in Northern Mexico. Cary, NC, USA: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-515672-0. [[Төркем:Мексика торак пунктлары]] [[Төркем:Тамаулипас торак пунктлары]] [[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]] {{Mexico-geo-stub}} os1mdhss270jaeff5000q1rurc5cb5i 0 1488961 5963076 5963031 2026-06-13T17:43:51Z LiebSinger 60321 5963076 wikitext text/x-wiki == '''Дөнья белән бергә җырлыйбыз!''' == '''Татар телендә дә җырланырлык дәүләт, милләт, төбәк һәм оешмалар гимннары, алфавит тәртибендә. Википедиядәге аудио-видео сылтамаларын АЕРЫМ БЕР БИТТӘ ачып уйнатырга кирәк, югыйсә, алар югалырга мөмкин. Сылтамалар татар теленә тәрҗемә алдыннан бирелә.'''<br> Мәгънәсез антиреклама https://rutube.ru/ сайтында бетерелгән.<br> === '''АБХАЗИЯ''' === Шәнеибац, шәнеибац,<br> Аԥсуаа рыҷкәынцәа!<br> Аԥсны азыҳәан ашьа казҭәаз,<br> Аԥсуаа рыҷкәынцәа!<br> Ахақәиҭраз ашьа казҭәаз,<br> Аԥсуаа рыҷкәынцәа!<br> О-ҳо-ҳо-о-ҳо-о-Рада<br> О-ҳо-ҳо-о-ҳо-Раида-ра!<br> Ажәҩан мрадоуп, еҵәадоуп<br> Уара уда, Аԥсынра!<br> Еҵәа-бырлаш Аԥсынтәыла,<br> Улԥха згәаҵақәа ирҭыԥхо,<br> Геи-шьхеи рыԥшӡара зыԥшнылаз<br> Жәлар ламысла иҳаракхоит.<br> Рада, Раида, Рарира!<br> Рада, Рерама, Рерашьа!<br> Нарҭаа риира-зиироу<br> Афырхацәа Ран-Гәашьа<br> Аԥсынтәыла-иԥшьоу атәыла,<br> Ихы здиныҳәалаз Анцәа!<br> Зқьышықәсала имҩасхьо гылан,<br> Рыжәҩа еибырҭоиҭ уԥацәа!<br> Шәнеибац, Аԥсныжәлар!<br> Аишьцәа, шәнеибац!<br> Нхыҵ-аахыҵ ҳаицуп!<br> Ҳазшаз илаԥш<br> Ҳхыуп иаҳхымшәо<br> Ԥеиԥш лаша ҳзыԥшуп!<br> Шәнеибац, Аԥсныжәлар,<br> Игылеит ҳамра,<br> Иақәым ҭашәара!<br> Урылагәырӷьа,<br> Анра-ахшара,<br> Шьардаамҭа, Аԥсынра!<br> https://rutube.ru/video/514d0fd95123fab433f1a6dc653aeeb9/ https://ru.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Abkhazia_–_Aiaaira_(Аиааира)_(orchestral_instrumental_version).ogg https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_Abkhazia_–_Aiaaira_(Аиааира)_(orchestral_vocal_version)_(short_version).ogg === '''АВСТРАЛИЯ БЕРЛЕГЕ''' === (дәүләт гимнының рәсми өлеше)<br> '''''English'''''<br> Australians all let us rejoice<br> For we are one and free;<br> We’ve golden soil and wealth for toil,<br> Our home is girt by sea;<br> Our land abounds in nature’s gifts,<br> Of beauty rich and rare;<br> In history’s page let every stage,<br> Advance Australia Fair!<br> In joyful strains then let us sing:<br> “Advance Australia Fair!”<br> Beneath our radiant southern Cross,<br> We’ll toil with hearts and hands;<br> To make this Commonwealth of ours<br> Renowned of all the lands;<br> For those who’ve come across the seas<br> We’ve boundless plains to share;<br> With courage let us all combine<br> To advance Australia fair.<br> In joyful strains then let us sing<br> «Advance Australia fair!»<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:U.S._Navy_Band,_Advance_Australia_Fair_(instrumental).ogg https://rutube.ru/video/e293433ffd307b26e83149f735b479d3/ https://wikiway.com/australia/gimn/ '''''Татарча'''''<br> Австралиялеләр бәхетле,<br> Без яшь һәм ирекле,<br> Хезмәт куеп, алтын җирне<br> Иттек без күрекле.<br> Җир-суларың – затлы бүләк,<br> Табигатең – шифа,<br> Атла, тарихыңны әйдәп,<br> Австралия, алга!<br> Бездән сиңа изге теләк:<br> “Австралия, алга!”<br> Көньяк Хач балкышы астында<br> Берләште күп милләт.<br> Уңган Берлекне дөньяда<br> Таныды бар дәүләт.<br> Йөрәк дәртен һәм кул көчен<br> Хасладык Ватанга,<br> Австралия ирешсен, дип,<br> Яңа уңышларга.<br> Бездән илгә изге теләк:<br> “Австралия, алга!”<br> === '''АВСТРИЯ''' === '''''Deutsch'''''<br> '''Land der Berge, Land am Strome'''<br> Land der Berge, Land am Strome,<br> Land der Äcker, Land der Dome,<br> Land der Hämmer, zukunftreich:<br> Heimat grosser Töchter und Söhne,<br> Volk, begnadet für das Schöne,<br> Vielgerühmtes Österreich,<br> Vielgerühmtes Österreich.<br> Heiss umfehdet, wild umstritten,<br> Liegst dem Erdteil du inmitten,<br> Einem starken Herzen gleich.<br> Hast seit frühen Ahnentagen<br> Hoher Sendung Last getragen,<br> Vielgeprüftes Österreich,<br> Vielgeprüftes Österreich.<br> Mutig in die neuen Zeiten,<br> Frei und gläubig sieh uns schreiten,<br> Arbeitsfroh und hoffnungsreich!<br> Einig laß in Jubelchören,<br> Vaterland, dir Treue schwören,<br> Vielgeliebtes Österreich,<br> Vielgeliebtes Österreich!<br> https://rutube.ru/video/1d4441afe16017ebf12b785f777569ed/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Land_der_Berge_Land_am_Strome_instrumental.ogg https://wikiway.com/austria/gimn/ '''''Татарча'''''<br> '''Таулар һәм дәрьялар иле'''<br> Таулар һәм дәрьялар иле,<br> Чиркәү, чүкеч, кырлар иле,<br> Килер көнгә мәдхия;<br> Олы шәхесләр Ватаны,<br> Гүзәлгә гашыйк гавамы,<br> Дан-шөһрәтле Австрия,<br> Дан-шөһрәтле Австрия.<br> Дәгъва-яуларны күп күргән,<br> Урыны кыйтга түреннән –<br> Куәтле йөрәк гүя;<br> Ул борынгы заманнардан<br> Бөек максатка юлланган –<br> Күп сыналган Австрия,<br> Күп сыналган Австрия.<br> Яңа чорга кыю атлый,<br> Иреккә инабәт саклый<br> Һәм хезмәткә баш ия!<br> Туганнар бердәмлегендә,<br> Безнең тугрылык гаһдендә –<br> Сөекле ил Австрия,<br> Сөекле ил Австрия!<br> === '''АЗӘРБАЙҖАН''' === '''''Azərbaycan dilində'''''<br> Azәrbaycan! Azәrbaycan! <br> Äy, qaharman ullarıña şanlı Watan! <br> Səndən ötrü can verməyə cümlə äzerbez! <br> Səndən ötrü qan tökməyə cümlə qadirbez! <br> Üç rəngli bayrağınla məsud yaşa! <br> Üç rəngli bayrağınla məsud yaşa! <br> Minlərlə can qurban oldu, <br> Sinən hərbə meydan oldu! <br> Hüququndan keçən əsgər! <br> Hərə bir qəhrəman oldu! <br> Sən olasan gülüstan, <br> Sənə hər an can qurban! <br> Sənə min bir məhəbbət <br> Sinəmdə tutmuş məkan!<br> Namusunu hifz etməyə, <br> Bayrağını yüksəltməyə, <br> Namusunu hifz etməyə, <br> Cümlə gənclər müştaqdır! <br> Şanlı Vətən! Şanlı Vətən! <br> Azərbaycan! Azərbaycan!<br> Azərbaycan! Azərbaycan!<br> https://rutube.ru/video/384c5483e25b917683bb51cf308cbb02/ https://wikiway.com/azerbaijan/gimn/ https://rutube.ru/video/037912880030760df1cd3b321641ab74/ '''''Татар телендә'''''<br> Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!<br> Әй, батыр улларыңа данлы Ватан!<br> Синең өчен җан бирергә җөмлә әзер без!<br> Синең өчен кан түгәргә җөмлә кадир без!<br> Өч төс байрак астында бәхетле яшә!<br> Өч төс байрак астында бәхетле яшә!<br> Җирең хәрби мәйдан булды,<br> Меңләгәннәр корбан булды!<br> Синең хаклыгыңны яклап,<br> Барчасы каһарман булды!<br> Син булсын дип гөлстан,<br> Сиңа һәрбер җан корбан!<br> Мең бер мәхәббәт, Ватан,<br> Йөрәктә тотам мәкян!<br> Намусыңны керләмәскә,<br> Байрагыңны кимсетмәскә,<br> Намусыңны керләмәскә<br> Барча яшьләр җан аткан!<br> Шанлы Ватан! Шанлы Ватан!<br> Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!<br> Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!<br> === '''АЛБАНИЯ''' === (рәсми өлеше)<br> '''''Në shqip'''''<br> '''Himni i Flamurit'''<br> Rreth flamurit të përbashkuar<br> Me një dëshir’ e një qëllim,<br> Të gjith’ atje duke u betuar<br> Të lidhim besën për shpëtim.<br> Chorus (2):<br> Prej lufte veç ai largohet<br> Që është lindur tradhëtor,<br> Kush është burrë nuk frikësohet,<br> Po vdes, po vdes si një dëshmor!<br> https://rutube.ru/video/c9ce55b7b978d77a3f618dea331847ac/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymni_i_Flamurit_instrumental.ogg '''''Татарча'''''<br> '''Байрак гимны'''<br> Байрак астында без берләштек<br> Уртак теләкләр-максатларда,<br> Ант иттек без, көрәшергә дип<br> Азатлыгыбызны якларга.<br> Кушымта (2):<br> Читләшер бу изге көрәштән<br> Сатлык булып туган гына,<br> Ир-егет бирешмәс ул куркуга,<br> Шәһит булыр ил хакына.<br> === '''АЛМАНИЯ ДЕМОКРАТИК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Deutsch'''''<br> '''Auferstanden aus Ruinen...'''<br> Auferstanden aus Ruinen<br> und der Zukunft zugewandt,<br> laßt uns Dir zum Guten dienen,<br> Deutschland, einig Vaterland.<br> Alte Not gilt es zu zwingen,<br> und wir zwingen sie vereint,<br> denn es muß uns doch gelingen,<br> daß die Sonne schön wie nie<br> über Deutschland scheint,<br> über Deutschland scheint.<br> Glück und Friede sei beschieden<br> Deutschland, unserm Vaterland,<br> alle Welt sehnt sich nach Frieden,<br> reicht den Völkern eure Hand.<br> Wenn wir brüderlich uns einen,<br> schlagen wir des Volkes Feind,<br> laßt das Licht des Friedens scheinen,<br> daß nie eine Mutter mehr<br> ihren Sohn beweint,<br> ihren Sohn beweint.<br> Laßt uns pflügen, laßt uns bauen,<br> lernt und schafft wie nie zuvor,<br> und der eig’nen Kraft vertrauend<br> steigt ein frei Geschlecht empor.<br> Deutsche Jugend, bestes Streben<br> unsres Volks in dir vereint,<br> wirst du Deutschlands neues Leben.<br> Und die Sonne schön wie nie<br> über Deutschland scheint,<br> über Deutschland scheint.<br> https://rutube.ru/video/954d694e9372f0bb9d20f431a7cfffda/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Auferstanden_Aus_Ruinen_(Instrumental).ogg '''''Татарча'''''<br> '''Хәрабәдән күтәрелгән...'''<br> Хәрабәдән күтәрелеп,<br> киләчәккә юл тоткан,<br> без Сиңа итик игелек,<br> Алмания, бердәм Ватан.<br> Бердәм булгач, барча киртә<br> юкка чыга бүген дә, –<br> һәм безнең кулдан бу килә;<br> кояш мулдан нур сибә<br> алман күгендә,<br> алман күгендә.<br> Ураз-бәхет насыйп булсын<br> алманнар Ватанына,<br> дуслык кулларын ул сузсын<br> дөнья халыкларына.<br> Туганнарча бердәмлектә<br> җиңеп халык дошманын,<br> яшик хөрлек-иминлектә, –<br> ана, улын югалтып,<br> һич еламасын,<br> һич еламасын.<br> Иҗат итеп, белем алып,<br> йортлар салыйк, җир сөрик,<br> үз көчебезгә таянып,<br> яңа буын үстерик.<br> Алман яшьләре, гавамның<br> омтылышлары – сездә,<br> сез – киләчәге Ватанның.<br> Кояш мулдан нур сибә<br> алман күгендә,<br> алман күгендә.<br> === '''АЛМАНИЯ ФЕДЕРАТИВ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Deutsch'''''<br> '''Einigkeit und Recht und Freiheit'''<br> Einigkeit und Recht und Freiheit<br> Für das deutsche Vaterland.<br> Danach laßt uns alle streben<br> Brüderlich mit Herz und Hand.<br> Einigkeit und Recht und Freiheit<br> Sind des Glückes Unterpfand.<br> Blüh‘ im Glanze dieses Glückes,<br> Blühe, deutsches Vaterland!<br> Blüh’ im Glanze dieses Glückes,<br> Blühe, deutsches Vaterland!<br> https://rutube.ru/video/4e7ff3d5cd368e8f2855dc1268262d80/ https://rutube.ru/video/ebe574a376ae9359bf09803dc92df718/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:German_national_anthem_performed_by_the_US_Navy_Band.ogg '''''Татарча'''''<br> '''Бердәмлек, хокук, хөррият'''<br> Бердәмлек, Хокук, Хөррият –<br> Алман җирендә хаким.<br> Изге туганлык хисләрен<br> Йөртсен күңeлендә һәркем.<br> Бердәмлек, Хокук, Хөррият –<br> Безнең бәхет солтаны.<br> Шул бәхеттә чәчәк ат син<br> Мәңге, Алман Ватаны!<br> Шул бәхеттә чәчәк ат син<br> Мәңге, Алман Ватаны!<br> === '''АЛТАЙ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Алтай тилиде'''''<br> Кӧк теҥери јылдыстар,<br> Улу, јайым Кан-Алтай.<br> Ӱч-сӱмер, ыйык тайгалар –<br> Агару, јебрен Алтай.<br> Ӱч толыкту Кан-Алтай,<br> Јыҥкыс эдер јаҥы јок.<br> Ӱргӱлји кӱйген одыбыс<br> Ӧчӱп калар учуры јок.<br> Алтай – ӧскӧн кабайыс,<br> Алтай – мӧҥкӱ кудайыс.<br> Элен чактарга корула,<br> Россияла бис јажына.<br> Алтай!<br> https://rutube.ru/video/339cb8c2835c89052f0ba8743b3706d9/ https://my.mail.ru/music/search/Гимн%20Республики%20Алтай https://en.wikipedia.org/wiki/File:Гимн_Республики_Алтай_(2001).ogg Аудиода ике куплеты гына уйнатылган.<br> '''''Татар телендә'''''<br> Күк йөзендә йолдызлар,<br> Олы, бәйсез Хан-Алтай.<br> Өчтүбә, урманлы таулар –<br> Борынгы, изге Алтай.<br> Өч түбәле Хан-Алтай,<br> Юк янтык булган чагы.<br> Мәңгелек ут янган җирнең<br> Юк сүрелер учагы.<br> Алтай – без үскән төбәк,<br> Алтай – мәңгелек терәк.<br> Гомерлек бу язмышыбыз,<br> Русиядә тормышыбыз.<br> Алтай!<br> === '''АМЕРИКА КУШМА ШТАТЛАРЫ''' === '''''English'''''<br> '''The Star-Spangled Banner'''<br> Oh, say, can you see, the dawn’s early light<br> What so proudly we hailed at the twilight’s last gleaming?<br> Whose broad stripes and bright stars, thro’ the perilous fight,<br> O’er the ramparts we watched were so gallantly streaming. <br> And the rocket’s red glare, the bomb’s bursting in air, <br> Gave proof through the night that our flag was still there. <br> Oh, say, does that Star-spangled Banner yet wave <br> O’er the land of the free and the home of the brave? <br> On the shore dimly seen, thro’ the mists of the deep, <br> Where the foe’s haughty host in dread silence reposes, <br> What is that which the breeze, o’er the towering steep, <br> As it fitfully blows, half conceals, half discloses? <br> Now it catches the gleam of the morning’s first beam, <br> In fully glory reflected, now shines on the stream: <br> ‘This the star-spangled banner: oh, long may it wave <br> O’er the land of the free and the home of the brave. <br> And where is that band who so vauntingly swore <br> That the havoc of war and the battle’s confusion <br> A home and a country should leave us no more! <br> Their blood has vanished out their foul footsteps’ pollution. <br> No refuge could save the hireling and slave <br> From the terror of flight, or the gloom of the grave: <br> And the Star-Spangled Banner in triumph doth wave <br> O’er the land of the free and the home of the brave!<br> Oh, thus be it ever when freemen shall stand. <br> Between their loved home and the war’s desolation: <br> Blest with vict’ry and peace, may the heav’n-rescued land <br> Praise the Power that has made and preserved us a nation. <br> Then conquer we must, when our cause it is just. <br> And this be our motto: “In God is our trust”. <br> And the Star - Spangled Banner in triumph shall wave <br> O’er the land of the free and the home of the brave.<br> https://rutube.ru/video/27c1ab2898f2ac17900e3861b85b62fb/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Star_Spangled_Banner_instrumental.ogg '''''Татарча'''''<br> '''Йолдызлы буй-буй байрак'''<br> Әйт әле, күрәмсең алсу таң атканда, –<br> Без аны данладык кич кояш батканда?<br> Зәңгәр күк, йолдызлар – ак-кызыл иңендә, –<br> Җилфердиме ул байрак кирмәннәр түрендә?<br> Ракеталар янды, бомбалар шартлады, –<br> Ә байрак төн буе безнең сафта калды.<br> Әйт әле, балкыймы ул байрак бүген дә –<br> Кыюлар җирендә, азатлар илендә?<br> Тәкәбберләр, посып куе томаннарга,<br> Дөм караңгылыкта яткан текә ярда –<br> Капыл җил байрактан куркуны басармы,<br> Әллә бер яшереп, яңадан ачармы?<br> Горур балкый анда, шәфәкъ нурларында,<br> Сурәте чагыла агымсу-алкында, –<br> Йолдызлы байрак ул, җилфердәсен көн дә <br> Кыюлар җирендә, азатлар илендә.<br> Кайда соң киберле ант эчкән өерләр? –<br> Юкка чыкты алар, тар-мар ителделәр,<br> Канлы эзләрен дә каплый кара туфрак...<br> Һәм Ил-Ватан безгә гомерлеккә уртак!<br> Урын юк сыенырга ялчыга һәм колга –<br> Куркып качса качсын кабер шомлыгына.<br> Йолдызлы байрак ул – дан-шөһрәт иңендә,<br> Кыюлар җирендә, азатлар илендә!<br> Азатлар барында мәңге шулай булсын.<br> Сөекле йортыбыз сугыштан арынсын:<br> Мәдхия – юнәлтеп җиңүле солыхка,<br> Милләт итеп безне, ярлыкаучы Хакка.<br> Уңышка омтылыш, гамәлдә ышаныч,<br> Безнең шигаребез: “Аллага таяныч”.<br> Буй-буй байрак балкыр – дан-шөһрәт иңендә,<br> Кыюлар җирендә, азатлар илендә!<br> === '''АНГОЛА''' === === '''АНДОРРА КЕНӘЗЛЕГЕ''' === '''''En català'''''<br> '''El Gran Carlemany'''<br> El gran Carlemany, mon pare,<br> dels alarbs em deslliurà,<br> I del cel vida em donà,<br> de Meritxell, la gran Mare.<br> Princesa nasquí i Pubilla<br> entre dues nacions, neutral;<br> sols resto l'única filla,<br> de l'imperi Carlemany.<br> Creient i lliure onze segles,<br> creient i lliure vull ser.<br> Siguin els furs mos tutors<br> i mos Prínceps defensors!<br> I mos Prínceps defensors!<br> https://rutube.ru/video/2bf7a136d89852ff06af65a8c860b9a4/ https://wikiway.com/andorra/gimn/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:El_Gran_Carlemany.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Бөек Карл'''<br> Гарәпләрдән азат иткән<br> Бөек Карл, газиз атам,<br> Һәм күктән бүләк иңдергән<br> Меричель, изге анам.<br> Кыйрал кызы булып тудым –<br> Ике халыкка бердән;<br> Ялгыз варис булып калдым<br> Бөек Карл дәүләтеннән.<br> Азат, диндар унбер гасыр,<br> Шул халәттә калсамчы.<br> Кануннар булсын яклаучым,<br> Һәм Кенәзләр – саклаучым!<br> Һәм Кенәзләр – саклаучым!<br> === '''АНТИГУА-БАРБУДА''' === '''Fair Antigua and Barbuda!'''<br> We thy sons and daughters stand<br> Strong and firm in<br> Peace or danger<br> To safe-guard our Native Land<br> We commit ourselves to building<br> A true nation brave and free;<br> Ever striving, ever seeking,<br> Dwell in love and unity<br> Raise the standard! Raise it boldly!<br> Answer now to duty’s call<br> To the service of thy country,<br> Sparing nothing, giving all;<br> Gird your loins and join the battle<br> ‘Gainst fear, hate and poverty,<br> Each endeavouring, all achieving,<br> Live in peace where man is free.<br> God of nations, let Thy blessings<br> Fall upon this land of ours;<br> Rain and sunshine ever sending,<br> Fill her fields with crops and flowers;<br> We her children do implore Thee,<br> Give us strength, faith, loyalty,<br> Never failing, all enduring<br> To defend her liberty.<br> https://rutube.ru/video/dc46677134a3a1c85ae3a68c0ebb41d2/ === '''АРГЕНТИНА''' === '''''En español'''''<br> '''¡Oid mortales!'''<br> ¡Oid mortales! el grito sagrado:<br> ¡Libertad, Libertad, Libertad!<br> Oid el ruido de rotas cadenas:<br> Ved en trono a la noble Igualdad.<br> ¡Ya su trono dignísimo abrieron<br> Las provincias unidas del Sud!<br> Y los libres del mundo responden:<br> ¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br> ¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br> Y los libres del mundo responden:<br> ¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br> Y los libres del mundo responden:<br> ¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br> '''''Refren''''':<br> Sean eternos los laureles<br> Que supimos conseguir,<br> Que supimos conseguir.<br> Coronados de gloria vivamos<br> O juremos con gloria morir,<br> O juremos con gloria morir,<br> O juremos con gloria morir!<br> https://rutube.ru/video/0016b272cf56bccdf72421061a969577/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_Argentino_instrumental.ogg '''''Татар телендә (рәсми җыелма куплет, башта 40 секундка якын оркестр гимнның увертюрасын уйный)'''''<br> '''Әй, фани бәндәләр, тыңлагыз!'''<br> Әй, фани бәндәләр, тыңлагыз оранны:<br> “Азатлык! Азатлык! Һәм Ирек!”<br> Тыңлагыз богаулар гөрселдәп сынганны!<br> Күрегез: тәхеттә — Тигезлек,<br> Көньякта тәхеткә ирештерде аны<br> Берләшкән Төбәкләр, биреп ямь!<br> Һәм безне котлады ирекле Җир шары:<br> “Аргентина халкына сәлам!”<br> “Аргентина халкына сәлам!”<br> Һәм безне котлады ирекле Җир шары:<br> “Аргентина халкына сәлам!”<br> Һәм безне котлады ирекле Җир шары:<br> “Аргентина халкына сәлам!”<br> '''''Кушымтасы''''':<br> Уңышларга ирешәбез,<br> Булсын ил мәңгелектә,<br> Булсын ил мәңгелектә.<br> Дан-шөһрәткә тәкъдир ителгәнбез,<br> Әҗәлебез булыр шөһрәттә,<br> Әҗәлебез булыр шөһрәттә,<br> Әҗәлебез булыр шөһрәттә!<br> === '''ӘЛ-ҖӘЗАИР''' === '''QASAMAN'''<br> (гарәп тексты транскрипциясе)<br> I. Qasaman bi-n-nāzilāti l-māḥiqāt<br> Wa-d-dimāʾi z-zākiyāti ṭ-ṭāhirāt<br> Wa-l-bunūdi l-lāmiʿāti l-khāfiqāt<br> Fi-l-jibāli sh-shāmikhāti sh-shāhiqāt<br> Naḥnu thurnā fa-ḥayātun ʾaw mamāt<br> Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br> Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br> II. Naḥnu jundun fi sabīli l-ḥaqqi thurnā<br> Wa ʾila stiqlālinā bi-l-ḥarbi qumnā<br> Lam yakun yuṣğā lanā lamā naṭaqnā<br> Fa-ttakhadhnā rannata l-bārūdi waznā.<br> Wa-ʿazafnā nağmata r-rashshāshi laḥnā<br> Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br> Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br> III. Yā Firansā, qad maḍā waqtu l-ʿitāb<br> Wa-ṭawaynāhu kamā yuṭwā l-kitāb<br> Yā Firansā ʾinna dhā yawmu l-ḥisāb<br> Fa-staʿiddī wa-khudhī minnā l-jawāb<br> ʾInna fī thawratinā faṣlu l-khiṭāb<br> Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br> Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br> IV. Naḥnu min ʾabṭālinā nadfaʿu jundā<br> Wa-ʿala ʾashlaʾinā naṣnaʿu majdā.<br> Wa-ʿala ʾarwāḥinā naṣʿadu khuldā.<br> Wa-ʿala hāmātinā narfaʿu bandā.<br> Jabhatu t-Taḥrīri ʾaʿṭaynāki ʿahdā.<br> Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br> Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br> V. Ṣarkhatu l-ʾawṭāni min sāḥi l-fidā<br> Ismaʿūhā wa-stajībū li-n-nidā<br> Wa-ktubūhā bi-dimāʾi sh-shuhadāʾ<br> Wa-qraʾūhā li-banī l-jayli ğadā.<br> Qad madadnā laka yā majdu yadā<br> Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br> Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br> https://rutube.ru/video/07971eb6358051f8de3bc6f501281297/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kassaman_instrumental.ogg https://wikiway.com/algeria/gimn/ '''АНТ ИТӘБЕЗ!'''<br> Барысын да юк итүче яшен белән,<br> Без түккән кан һәм керсез күз яше белән,<br> Таулар өстендәге байрак төсе белән –<br> Ант итәбез, Әлҗәзаир яшәр, дип,<br> Һәркем, кабат яшәү яки үлү өчен,<br> Каберләрдән торып, сафка басар, дип.<br> Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br> Үз хокукларыбыз өчен көрәшәбез,<br> Бәйсезлек өчен сугышка керешәбез.<br> Таләпләребезне һич ишетмәсәгез,<br> Алар туплар телендә әйтеләчәк,<br> Һәм пулемётлар аңлатып бирәчәк,<br> Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br> Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br> Әй Франция! Сафсата сатулар үтте,<br> Коллык китабын яптык – укылып бетте.<br> Әй Франция! Хисап тотар вакыт җитте!<br> Инкыйлаб хөкем карарын әйтәчәк,<br> Әзер бул! – Менә безнең җавабыбыз!<br> Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br> Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br> Батырларыбыз төзер батальоннар,<br> Җәсәдебез киләчәк данын хаклар,<br> Шәһит киткәннәр үлемсезлеккә атлар,<br> Исәннәр горур байрак күтәрәчәк,<br> “Азатлык фронты”на турылыклы<br> Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br> Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br> Яу кырлары Ватан өчен күтәрелә,<br> Тыңлагыз һәм буйсыныгыз өннәренә!<br> Язып куегыз шәһитләр каны белән!<br> Яңа буыннар да үзләштерәчәк!<br> Сиңа, дан, кулларыбызны сузабыз,<br> Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br> Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br> '''Гадәттә беренче куплеты гына башкарыла һәм аның беренче ике юлы кабатлана. Оркестр гына уйнаганда ике юллык кереш өлеше була.'''<br> === '''ӘРДЕЙ''' === '''ERDELY HIMNUSZ'''<br> 1. Ki tudja merre, merre visz a végzet:<br> Göröngyös úton, sötét éjjelen.<br> Vezesd még egyszer, győzelemre néped,<br> Csaba királyfi, csillagösvényen!<br> '''''Refrén (2):'''''<br> Maroknyi székely porlik, mint a szikla,<br> Népek harcának zajló tengerén.<br> Fejünk az ár jaj, százszor elborítja,<br> Ne hagyd elveszni Erdélyt, Istenünk!<br> 2. Ameddig élünk, magyar ajkú népek,<br> Megtörni lelkünk nem lehet soha!<br> Szülessünk bárhol, földünk bármely pontján,<br> Lenne a sorsunk jó vagy mostoha.<br> '''''Refrén:'''''<br> Maroknyi székely porlik, mint a szikla,<br> Népek harcának zajló tengerén.<br> Fejünk az ár jaj, százszor elborítja,<br> Ne hagyd elveszni Erdélyt, Istenünk!<br> https://archive.org/details/youtube-TUAimioBMoQ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Székely_himnusz_Vocal.ogg '''ӘРДЕЙ ГИМНЫ'''<br> Язмышлар безне йөртми кайда гына<br> Караңгы төндә, сикәлтә-урда.<br> Чаба шаһзадә, кайт кабат халкыңа,<br> Алып чык аны йолдызлы юлга.<br> '''''Кушымтасы (2):'''''<br> Ялгыз кыя күк, сикәй басып тора<br> Халыклар явы барган диңгездә,<br> Йөз кат калды ул дулкыннар астында;<br> Яшәү насыйп ит, Ходай, Әрдейгә.<br> Маҗар телле кавемнәр арасында<br> Мәңге сынмас безнең көч-рухыбыз,<br> Тусак та дөньяның кайсы урынында,<br> Нинди булса да юл-язмышыбыз.<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Ялгыз кыя күк, сикәй басып тора<br> Халыклар явы барган диңгездә,<br> Кат-кат калды ул дулкыннар астында;<br> Яшәү насыйп ит, Ходай, Әрдейгә.<br> '''Әрдей – бүгенге Румыйниянең уртасында калган маҗар телле Трансильвания төбәгенең маҗарча исеме. Гимнның рәсми статуста булмаган тагын өч куплеты бар.'''<br> === '''ӘРМӘНСТАН''' === '''''Հայերենով'''''<br> '''Մեր Հայրենիք'''<br> Մեր Հայրենիք, ազատ անկախ,<br> Որ ապրել է դարեդար<br> Յուր որդիքը արդ կանչում են<br> Ազատ, անկախ Հայաստան։<br> Ահա եղբայր քեզ մի դրոշ,<br> Որ իմ ձեռքով գործեցի<br> Գիշերները ես քուն չեղայ,<br> Արտասուքով լվացի։<br> Նայիր նրան՝ երեք գոյնով,<br> Նուիրական մեր նշան<br> Թող փողփողի թշնամու դեմ<br> Թող միշտ պանծայ Հայաստան։<br> Ամենայն տեղ մահը մի է<br> Մարդ մի անգամ պիտ մեռնի,<br> Բայց երանի՝ որ յուրր ազգի<br> Ազատության կը զոհվի։<br> https://rutube.ru/video/969d684fdc0f224fb32e80120e0bde6e/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mer_Hayrenik_instrumental.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Безнең Ватаныбыз'''<br> Безнең азат Ватаныбыз –<br> Яшьтәш ул гасырларга,<br> Балаларын чакыра бүген<br> Ирекле Әрмәнстанга.<br> Менә сиңа байрак, абый,<br> Үз кулым белән тектем,<br> Төннәр буена йокламый,<br> Күз яшьләремне түктем.<br> Кара әле өч төс туга –<br> Безнең изге тамгабыз,<br> Балкып торсын бар дошманга<br> Мәңге Әрмәнстаныбыз!<br> Юктыр узмыш язмышлардан,<br> Кеше үлә бер генә,<br> Халкына җан фида булган –<br> Изгелектә мәңгегә.<br> === '''ӘФГАНСТАН (2006-2021)''' === '''ملی سرود‎'''<br> دا وطن افغانستان دى<br> دا عزت د هر افغان دى<br> كور د سولې، كور د تورې<br> هر بچى يې قهرمان دى<br> دا وطن د ټولو كور دى<br> د بلوڅو، د ازبكو<br> د پښتون او هزارهوو<br> د تركمنو، د تاجكو<br> ور سره عرب، ګوجر دي<br> پاميريان، نورستانيان<br> براهوي دي، قزلباش دي<br> هم ايماق، هم پشايان<br> دا هيواد به تل ځلېږي<br> لكه لمر پر شنه آسمان<br> په سينې كې د آسيا به<br> لكه زړه وي جاويدان<br> نوم د حق مو دى رهبر<br> وايو الله اكبر<br> وايو الله اكبر<br> وايو الله اكبر<br> Укылышы:<br> '''Milli surud'''<br> Dā watan Afgānistān dai,<br> dā izat də har Afgān dai<br> Kor də sor, kor də ture,<br> har bačai ye qahramān dai<br> Dā watan də ttolo kor dai,<br> də Baločo, də Uzbəko<br> də Pax̌tun aw Hazārawo,<br> də Turkməno, də Tāǰəko<br> Wər sara Arəb, Guǰər di,<br> Pāmiryān, Nuristānyān<br> Brāhuwi di, Qizilbāsh di,<br> ham Aymāq, ham Pašāyān<br> Dā hiwād ba təl dzaleγ̌i,<br> ləka lmar pər šnə āsmān<br> Pə sine ke də Āsyā ba,<br> ləka zrrə wi ǰāwidān<br> Num də haq mo dai rahbar,<br> Wāyu Allāhu Akbar,<br> Wāyu Allāhu Akbar,<br> Wāyu Allāhu Akbar<br> https://wikiway.com/afganistan/gimn/ https://rutube.ru/video/f188db3867fbaf68e2d404a43f7ceb97/ '''Милли суруд'''<br> Бу ил — безнең Әфганстан,<br> Һәр илдәшкә гыйззәт вә шан;<br> Солых җире, кылыч җире,<br> Һәр улы аның каһарман.<br> Күп кавем илгә ватандар:<br> Һәм бәлүҗләр, һәм үзбәкләр,<br> Һәм пуштуннар, һазаралар,<br> Һәм таҗиклар, һәм төркмәннәр.<br> Бердәй гарәпләр, гүҗҗарлар,<br> Памирлылар, нурстанлылар,<br> Кызылбашлар, браһүиләр,<br> Дүрт аймак һәм пәшәиләр.<br> Балкыр ил дөнья күгендә<br> Галәмдәге Кояш кебек,<br> Азиянең иң түрендә<br> Ватаныбыз — ул мәңгелек!<br> Әйт: “Илаһым — Хак вә Рәһбәр;<br> Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!<br> Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!<br> Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!”<br> === '''ӘФГАНСТАН (2021-...)''' === '''دا د باتورانو کور'''<br> ساتو يې پۀ سرو وينو، دا د شهيدانو کور<br> 𝄇 دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br> کورس:<br> ساتو يې پۀ سرو وينو، دا د شهيدانو کور<br> 𝄇 دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br> ۱<br> ستا کاڼي او بوټي ټول، مونږه ته لعلونه دي<br> 𝄇 ستا کاڼي او بوټي ټول، مونږه ته لعلونه دي 𝄆<br> وينه پرې توی شوې ده، سرۀ لکه گلونه دي<br> 𝄇 وينه پرې توی شوې ده، سرۀ لکه گلونه دي 𝄆<br> 𝄇 کله يې څوک نيولای شي؟ دا دی د زمريانو کور<br> دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br> کورس<br> ۲<br> تا به تل آزاد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ<br> 𝄇 تا به تل آزاد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ 𝄆<br> ستا تاريخ به ياد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ<br> 𝄇 ستا تاريخ به ياد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ 𝄆<br> 𝄇 دې کښې به بازان اوسي، دا دی د بازانو کور<br> دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br> کورس<br> ۳<br> ای گرانه وطن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ<br> 𝄇 ای گرانه وطن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ 𝄆<br> ای ښايسته چمن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ<br> 𝄇 ای ښايسته چمن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ 𝄆<br> 𝄇 خلاص که لۀ انگرېز نه وو، شو د اورسانو گور<br> دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br> کورس<br> ۴<br> ډېرۍ ککرۍ گوره، پاتي د روسانو شوې<br> 𝄇 ډېرۍ ککرۍ گوره، پاتي د روسانو شوې 𝄆<br> شنډېدۀ هر يو دښمن، واړۀ ارزوگانې شوې<br> 𝄇 شنډېدۀ هر يو دښمن، واړۀ ارزوگانې شوې 𝄆<br> 𝄇 هرچا ته معلوم شولو، دا د افغانانو کور<br> دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br> 𝄇 کورس 𝄆<br> 𝄇 دا د باتورانو کور... 𝄆<br> https://yandex.ru/video/preview/16943774437745064169 '''БУ — КЫЮЛАР ВАТАНЫ'''<br> Кушымтасы:<br> Кан коеп саклыйк аны, бу — шәһитләр Ватаны!<br> Бу — кыюлар Ватаны, бу — батырлар Ватаны!<br> I<br> Гүя кызыл якутлар — тау-ташлар һәм куаклар.<br> Гүя кызыл якутлар — тау-ташлар һәм куаклар.<br> Чәчәкләргә тамган ул — Ватан уллары каны.<br> Чәчәкләргә тамган ул — Ватан уллары каны.<br> Арысланнар Ватаны — аны җиңеп буламы?<br> Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br> Кушымтасы.<br> II<br> Гомеребез барында — без азатлык сагында!<br> Гомеребез барында — без азатлык сагында!<br> Гомеребез барында — ил-тарих кочагында!<br> Гомеребез барында — ил-тарих кочагында!<br> Бөркетләр тота аны, бу — бөркетләр Ватаны!<br> Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br> Кушымтасы.<br> III<br> Минем газиз Ватаным, аңарга фида җаным!<br> Минем газиз Ватаным, аңарга фида җаным!<br> Гүзәл болын-кырларым, барысына фида җаным!<br> Гүзәл болын-кырларым, барысына фида җаным!<br> Инглиздән иттек азат, урыска кордык зират!<br> Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br> Кушымтасы.<br> IV<br> Урыс калдырган, күрче, — баш сөякләре күче!<br> Урыс калдырган, күрче, — баш сөякләре күче!<br> Барча дошман җиңелгән, өметләре өзелгән!<br> Барча дошман җиңелгән, өметләре өзелгән!<br> Барысының хәтер-аңы: бу — әфганнар Ватаны!<br> Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br> Кушымтасы:<br> Кан коеп саклыйк аны, бу — шәһитләр Ватаны!<br> Бу — кыюлар Ватаны, бу — батырлар Ватаны!<br> Бу — кыюлар Ватаны...<br> === '''БАЙАР ИЛЕ (БАВАРИЯ)''' === '''''Deutsch'''''<br> 1. Gott mit dir, du Land der Bayern,<br> deutsche Erde, Vaterland!<br> Über deinen weiten Gauen<br> ruhe Seine Segenshand!<br> ||:Er behüte deine Fluren,<br> schirme deiner Städte Bau<br> Und erhalte dir die Farben<br> Seines Himmels, weiß und blau!:||<br> 2. Gott mit dir, dem Bayernvolke,<br> dass wir, uns’rer Väter wert,<br> fest in Eintracht und in Frieden<br> bauen uns’res Glückes Herd!<br> ||:Dass mit Deutschlands Bruderstämmen<br> einig uns ein jeder schau<br> und den alten Ruhm bewähre<br> unser Banner, weiß und blau!:||<br> https://rutube.ru/video/3e4c1ca4a98b3e9517d2c396603775df/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Für_Bayern_(Bayernhymne).ogg '''''Татарча (дүрт куплетның гадәттә башкарыла торганнары)'''''<br> Ходай Байар илен яклый,<br> Алман нәселе Ватанын,<br> Киң җирләребез сагында –<br> Аның кодрәт калканы!<br> ||:Иминлектә ил-көнебез,<br> Шәһәрләр төзелеше,<br> Безнең ак-зәңгәр байракта –<br> Изге күкләрнең төсе.:||<br> Ходай Байар халкын саклый,<br> Без – бабалар мирасын,<br> Бердәмлектә, татулыкта<br> Корып бәхет оясын.<br> ||:Байар халкы, алман нәселе!<br> Ходай биргән байлыгың:<br> Борынгы даның сурәте – <br> Ак-зәңгәр төс байрагың!:||<br> === '''БАНГЛАДЕШ''' === === '''БАСКЛАР ИЛЕ''' (рәсми) === '''''Euskeraz'''''<br> '''Euzko Abendaren Ereserikia'''<br> Gora ta Gora Euzkadi,<br> aintza ta aintza<br> bere goiko Jaun Onari.<br> Areitz bat Bizkaian da<br> Zar sendo sindo<br> bera ta bere lagia lakua.<br> Areitz gainean dogu<br> gurutza deuna<br> beti geure goi buru.<br> Abestu gora Euzkadi<br> aintza ta aintza<br> bere goiko Jaun Onari!<br> https://rutube.ru/video/bee4f9a485fffea6791fdd48ae94955c/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Basque_Country_Vocal.ogg<br> (икесендә дә вокал, башта гимнның увертюрасы уйнала)<br> '''''Баск телендә'''''<br> '''Баск халкы гимны'''<br> Күтәрел, әй, Басклар Иле,<br> мактау-дан бөек<br> Кодрәт иясе Аллага!<br> Бискайяда, яр буенда,<br> изге Синдо күле янында<br> имән — борынгы, нык.<br> Бу имәндә нурлар сибеп<br> изге хач балкый —<br> өметебез символы.<br> Җырлыйк: “Күтәрел, Басклар Иле,<br> мактау һәм дан<br> кодрәт иясе Аллага!”<br> === '''БАСКЛАР ИЛЕ (милли)''' === '''''Euskeraz'''''<br> '''Gernikako Arbola'''<br> 1. Gernikako arbola da bedeinkatua,<br> Euskaldunen artean guztiz maitatua.<br> Eman ta zabal zazu munduan frutua<br> adoratzen zaitugu arbola santua.<br> Mila urte inguru da esaten dutela<br> Jainkoak jarri zuela Gernikako arbola.<br> Zaude bada zutikan orain da denbora<br> eroritzen bazera arras galdu gera.<br> 2. Ez zera eroriko arbola maitea<br> baldin portatzen bada Bizkaiko Juntia.<br> Laurok hartuko degu zurekin partea<br> pakian bizi dedin euskaldun jendia.<br> Betiko bizi dedin Jaunari eskatzeko<br> jarri gaitezen danok laister belauniko.<br> Eta bihotzetikan eskatu ezkero<br> arbola biziko da orain eta gero.<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Gernikako_Arbola._Iparragirre,_1853.ogg<br> Гимн текстының һәр ике юлы башкарганда икешәр тапкыр кабатлана)<br> '''''Баск телендә'''''<br> '''Герника Агачы'''<br> ''(гомуммилли баск гимнның гадәттә башкарыла торган куплетлары)''<br> 1. Әй, бәхет китерүче Герника агачы,<br> Баск Иле кешеләре сине бик ярата.<br> Җимешләреңне бөтен дөньяга таратчы,<br> халык сине кадерли, изге дип җан ата.<br> Хак Тәгалә сине, диләр, мең еллар элек<br> Герника туфрагында үсмәккә бар кылган.<br> Төз басып тор бүген дә, имән, үс кинәнеп,<br> син авып китсәң, халкың килер пыран-заран.<br> 2. Син аумассың, кадерле милләт имәнебез,<br> Бискайя хакимнәре үзен дөрес тотса.<br> Дүрт провинция – бер ил булып берләшербез,<br> басклар кавеме яшәр имин тынычлыкта.<br> Әйдәгез, барыбыз да сорыйк Тәңребездән:<br> Герника агачыбыз – ул яшәсен мәңге.<br> Сорыйк ихлас күңелдән, баш иеп йөзтүбән,<br> итәр Алла мәңгелек милләтне, имәнне.<br> === '''БАҺАМА УТРАУЛАРЫ''' === Lift up your head to the rising sun, Bahamaland;<br> March on to glory, your bright banners waving high.<br> See how the world marks the manner of your bearing!<br> Pledge to excel through love and unity.<br> Pressing onward, march together<br> to a common loftier goal;<br> Steady sunward, tho’ the weather<br> hide the wide and treachrous shoal.<br> Lift up your head to the rising sun, Bahamaland,<br> ‘Til the road you’ve trod lead unto your God,<br> March on, Bahamaland.<br> https://flag-gimn.ru/hymns/bahamas/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_the_Bahamas.oga === '''БАШКОРТСТАН''' === '''''башкорт телендә'''<br> Башҡортостан, hин hөйөклө ғәзиз йер,<br> Халҡыбыҙҙың изге Ватаны,<br> Сал Уралдан ҡалҡа бар тарафҡа<br> Тыуған илдең тыныс ал таңы.<br> Дан hиңә, Башҡортостан!<br> Илен hөйгән азат халҡыңа дан!<br> Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә<br> Сәскә ат, Башҡортостан!<br> Башҡортостан, hин хөрмәтле, данлы ил,<br> Еңеү яулап алға бараhың.<br> Киләсәккә яҡты нур-моң сәсә<br> Һинең ғорур рухлы байрағың.<br> Дан hиңә, Башҡортостан!<br> Илен hөйгән азат халҡыңа дан!<br> Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә<br> Сәскә ат, Башҡортостан!<br> Республикам, йондоҙ булып балҡы hин,<br> Күҡрәп йәшә, гүзәл илебеҙ.<br> Тыуған йерҙә hүнмәҫ усағыбыҙ,<br> Туған телдә тынмаҫ йырыбыҙ.<br> Дан hиңә, Башҡортостан!<br> Илен hөйгән азат халҡыңа дан!<br> Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә<br> Сәскә ат, Башҡортостан!<br> https://rutube.ru/video/0f47f1cd4753aac6200911208bada1b8/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Bashkortostan.ogg '''''татар телендә'''''<br> Башкортстан, син сөекле газиз җир,<br> Халкыбызның изге Ватаны,<br> Чал Уралдан калка бар тарафка<br> Туган илнең тыныч ал таңы.<br> Дан сиңа, Башкортстан!<br> Илен сөйгән азат халкыңа дан<br>! Рәсәй белән бөек бердәмлектә<br> Чәчәк ат, Башкортстан!<br> Башкортстан, син хөрмәтле, данлы ил,<br> Җиңү яулап алга барасың. <br> Киләчәккә якты нур-моң чәчә<br> Синең горур рухлы байрагың.<br> Дан сиңа, Башкортстан!<br> Илен сөйгән азат халкыңа дан!<br> Рәсәй белән бөек бердәмлектә<br> Чәчәк ат, Башкортстан!<br> Республикам, йолдыз булып балкы син,<br> Күкрәп яшә, гүзәл илебез.<br> Туган җирдә сүнмәс учагыбыз,<br> Туган телдә тынмас җырыбыз.<br> Дан сиңа, Башкортстан!<br> Илен сөйгән азат халкыңа дан!<br> Рәсәй белән бөек бердәмлектә<br> Чәчәк ат, Башкортстан!<br> === '''БӘРӘҢГЕ (район гимны)''' === '''''Татар телендә'''''<br> <u>'''Тәбрис Фәйзрахманов көе һәм шигыре'''</u><br> Илләтсу башланган урманнар,<br> Ир, Нәлә буйлары, тугайлар,<br> Сабан-туй гөрләгән мәйданнар —<br> Зур бүләк якташлар, туганнар!<br> '''''Кушымта:'''''<br> Бердәмлек, тигезлек төбәге,<br> Халыклар дуслыгы терәге,<br> Чәчәк ат, ирекле бул мәңге<br> Кадерле, гүзәл җир — Бәрәңге!<br> Иделгә ашкына суларың.<br> Дөньяга танылган улларың.<br> Киң юллар, мул уңыш — байлыгың,<br> Иң тәмле икмәкле районым.<br> '''''Кушымта.'''''<br> Таң ата, уяна туган як.<br> Яңгырый иртәнге моң-азан.<br> Бу җирне яраткан изге зат.<br> Мең шөкер сиңа! Дан сиңа! Дан!<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''''Олыкмарий йылмеште'''''<br> <u>'''Татьяна Очееван кусарымыже'''</u><br> Чодыра дене ялым эртен,<br> Ший Элнет шыргыкта йывертен.<br> Сабантуй ден Пеледыш пайрем<br> Шергылтеш, калыкнам чумырен.<br> '''''Припев:'''''<br> Ик еш семын келшен илена.<br> Ойго ден куаннам пайлена.<br> Куш, чаплане, шумбел мландына,<br> Чон шепка — Параньга кундымна!<br> Шочмо Эл чын шочшетым пала,<br> Рвезе тукым шарналын ила.<br> Перкем налше киндетым акла,<br> Родо-влакшем эн порын сийла.<br> '''''Припев.'''''<br> Эр кынелын, пашаш каена,<br> Торшымаш ден лумет нолтена.<br> Ко вер-шӧржым сакла, йората —<br> Шочмо мланде тудлан таушта.<br> '''''Припев.'''''<br> '''''На русском языке'''''<br> <u>'''перевод Татьяны Очеевой'''</u><br> Обнимая деревни, поля<br> Протекает Илеть и Ноля.<br> Край родной, в этих дивных местах<br> Развернул Сабантуй торжества.<br> '''''Припев:'''''<br> Братской дружбой единой сильна<br> Ты для славы великой дана.<br> Будь всех краше, богаче, мила,<br> Параньгинская наша земля!<br> Сыновей, дочерей имена<br> Помнит с гордостью, знает страна<br> С чудным вкусом ржаные хлеба -<br> Угощаешь соседей любя.<br> '''''Припев.'''''<br> Над землей встала зорька светла,<br> Ждут нас свершенья, дела.<br> Всем, кому мать-земля так мила,<br> Благодарность, почет и хвала.<br> '''''Припев.'''''<br> === '''БӘХРӘЙН''' === https://wikiway.com/bahrain/gimn/ === '''БЕЛАРУСЬ (дәүләт гимны)''' === '''''На беларускай мове'''''<br> '''Мы, беларусы'''<br> Мы, беларусы – мірныя людзі,<br> Сэрцам адданыя роднай зямлі,<br> Шчыра сябруем, сілы гартуем<br> Мы ў працавітай, вольнай сям’і.<br> Прыпеў:<br> Слаўся, зямлі нашай светлае імя,<br> Слаўся, народаў братэрскі саюз!<br> Наша любімая маці-Радзіма,<br> Вечна жыві і квітней, Беларус!<br> Наша любімая маці-Радзіма,<br> Вечна жыві і квітней, Беларус!<br> Разам з братамі мужна вякамі<br> Мы баранілі родны парог,<br> У бітвах за волю, бітвах за долю<br> Свой здабывалі сцяг перамог!<br> Прыпеў.<br> Дружба народаў — сіла народаў,<br> Наш запаветны, сонечны шлях.<br> Горда ж узвіся ў ясныя высі,<br> Сцяг пераможны — радасці сцяг!<br> Прыпеў.<br> https://rutube.ru/video/60e9e151b19f50b4a12e6c221b9eb3b4/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:My_Belarusy.ogg<br> (оркестр беренче ике куплетын кушымталары белән бергә башкара)<br> '''''Татар телендә'''''<br> '''Без, белоруслар'''<br> Без, белоруслар, тыныч халыкбыз,<br> Туган җиргә күңелләр бирелгән,<br> Дустанә яшибез һәм көч туплыйбыз<br> Хезмәт сөючән, ирекле илдә.<br> Кушымтасы:<br> Саф-пакь җирне данлап танытабыз,<br> Халыклар бердәмлеген хаклыйбыз!<br> Безнең сөекле Ватан-Анабыз,<br> Мәңге яшә, чәчәк ат, Беларусь!<br> Безнең сөекле Ватан-Анабыз,<br> Мәңге яшә, чәчәк ат, Беларусь!<br> Туганнар белән гасырлар буе<br> Ватаныбызны бергә сакладык,<br> Азатлык, бәхет хакына кан коеп,<br> Уртак Җиңү байрагын яуладык!<br> Кушымтасы.<br> Халыклар дуслыгы — көч-куәт ил-көнгә,<br> Безнең кояшлы, изге юлыбыз.<br> Горур җилфердә илебез күгендә,<br> Җиңүләргә илткән байрагыбыз!<br> Кушымтасы.<br> === '''БЕЛАРУСЬ (халык гимны)''' === '''''На беларускай мове'''''<br> '''Магутны Божа'''<br> Магутны Божа! Ўладар сусветаў,<br> Вялiкiх сонцаў i сэрц малых,<br> Над Беларусяй, цiхай i ветлай,<br> Рассып праменьнi свае хвалы.<br> Дай спор у працы, будзённай, шэрай,<br> На хлеб штодзённы, на родны край.<br> Павагу, сiлу i велiч веры<br> Ў нашу праўду, у прышласць дай.<br> Дай урадлiвасць жытнёвым нiвам,<br> Учынкам нашым пашлi ўмалот.<br> Зрабi свабоднай, зрабi шчасьлiвай<br> Краiну нашу i наш народ!<br> https://rutube.ru/video/216fd7e02c17758b2d0b3875fb40e99c/ https://yandex.ru/video/preview/15966320363866296026 '''''Татар телендә'''''<br> '''Кодрәтле Алла'''<br> Кодрәтле Алла! Бар дөньябызның,<br> Күкләр, йөрәкләрнең Хакиме,<br> Тыныч һәм якты Беларусебызны —<br> Ярлыкагыл, Ходай, безнең илне.<br> Биргел хезмәттә көндәлек уңыш,<br> Икмәк насыйп ит һәр төбәккә,<br> Хөрмәт, кодрәт һәм бөек ышаныч<br> Безнең хаклыкка, киләчәккә.<br> Уңдырышлы кыл кырларыбызны,<br> Булсын балалар игелекле.<br> Әйлә Ватаныбызны, халкыбызны<br> Ирекле, куәтле һәм бәхетле!<br> === '''БЕЛЬГИЯ''' === https://wikiway.com/belgium/gimn/ === '''БЕЛИЗ''' === === '''БЕНИН''' === === '''БОЛГАРИЯ''' === '''''на български'''''<br> '''Мила Родино'''<br> Горда Стара Планина,<br> до ней Дунава синей,<br> сълнце Тракия огрява,<br> над Пирина пламеней.<br> Припев (2):<br> О мило!<br> Мила Родино,<br> ти си земен рай,<br> твойта хубост, твойта прелест,<br> ах, те нямат край.<br> https://rutube.ru/video/7016f65a3b7d3cc4203d783a2f3357aa/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mila_Rodino_instrumental.ogg<br> (биредә – элеккеге язмалар, икенче куплетлары гамәлдән чыгарылды инде)<br> '''''татар телендә'''''<br> '''Сөекле Ватаным'''<br> Горур Иске Планина,<br> Ага зәңгәрсу Дунай,<br> Кояш Фракияне нурлый,<br> Пирин өстендә балкый.<br> Кушымтасы (2):<br> Сөеклем!<br> Сөекле Ватан,<br> Син – җир җәннәте,<br> Күркәмлегең, гүзәллегең –<br> Бакый халәтең.<br> === '''БОЛИВИЯ''' === '''''Espaňol'''''<br> '''Himno Nacional de Bolivia'''<br> 1. Bolivianos: el hado propicio<br> coronó nuestros votos y anhelos.<br> Es ya libre, ya libre este suelo,<br> ya cesó su servil condición.<br> Al estruendo marcial que ayer fuera<br> y al clamor de la guerra horroroso,<br> siguen hoy, en contraste armonioso,<br> dulces himnos de paz y de unión.<br> Siguen hoy, en contraste armonioso,<br> dulces himnos de paz y de unión.<br> '''''Chorus:'''''<br> De la Patria, el alto nombre,<br> en glorioso esplendor conservemos.<br> Y en sus aras de nuevo juremos:<br> ¡Morir antes que esclavos vivir!<br> ¡Morir antes que esclavos vivir!<br> ¡Morir antes que esclavos vivir!<br> 2. Loor eterno a los bravos guerreros,<br> cuyo heroico valor y firmeza,<br> conquistaron las glorias que empieza<br> hoy Bolivia feliz a gozar.<br> Que sus nombres, en mármol y en bronce,<br> a remotas edades transmitan,<br> y en sonoros cantares repitan:<br> ¡Libertad, Libertad, Libertad!<br> Y en sonoros cantares repitan:<br> ¡Libertad, Libertad, Libertad!<br> '''''Chorus.'''''<br> 3. Aquí alzó la justicia su trono<br> que la vil opresión desconoce,<br> y en su timbre glorioso legose<br> Libertad, Libertad, Libertad.<br> Esta tierra inocente y hermosa<br> que ha debido a Bolívar su nombre<br> es la patria feliz donde el hombre<br> goza el bien de la dicha y la paz.<br> Es la patria feliz donde el hombre<br> goza el bien de la dicha y la paz.<br> '''''Chorus.'''''<br> 4. Si extranjero poder alqún día<br> sojuzgar a Bolivia intentare,<br> al destino fatal se prepare<br> que amenaza a soberbio invasor.<br> Que los hijos del grande Bolívar<br> hayan mil y mil veces jurado:<br> morir antes que ver humillado<br> de la Patria el augusto pendón.<br> Morir antes que ver humillado<br> de la Patria el augusto pendón.<br> '''''Chorus.'''''<br> https://rutube.ru/video/12b662fa6800ab2e85504c86fe874d06/ https://wikiway.com/bolivia/gimn/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_de_Bolivia_instrumental.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Боливия милли гимны'''<br> Боливарлар, хәерхаһлы тәкъдир<br> Безнең өмет-догаларга таҗ кылды:<br> Азат Ватаныбыз, ирекле җир,<br> Көрәшеп коллыктан котылды.<br> Үткән көннәр быргы тавышын,<br> Сугышның коточкыч даулашын<br> Алмаштырсын көннең татлы моңнары —<br> Тынычлык, бердәмлек гимннары,<br> Алмаштырсын көннең татлы моңнары —<br> Тынычлык, бердәмлек гимннары.<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Без исемен бөек тотканда,<br> Дан һаләсендә хозурланыр Ватан.<br> Ант итәбез Аллаһ каршында:<br> Үлем хәерлерәк коллыктан!<br> Үлем хәерлерәк коллыктан!<br> Үлем хәерлерәк коллыктан!<br> Мәңгелек дан батырларыбызга,<br> Каһарманнар кыюлыгы-дәһшәте<br> Ирек яулады Ватаныбызга,<br> Боливиягә — бәхет ләззәте.<br> Исемнәрен мәрмәр-бронзаларга<br> Уеп гасырларга озатыйк,<br> Һәм куәтле җырларда без кабатлыйк:<br> “Азатлык! Азатлык! Азатлык!”<br> Һәм куәтле җырларда без кабатлыйк:<br> “Азатлык! Азатлык! Азатлык!”<br> '''''Кушымтасы.'''''<br> Гадәләтлек илдә тәхет корды,<br> Явыз җәберләүне санга сукмады,<br> Аның данлы мөһерендә — шатлык:<br> “Азатлык! Азатлык! Азатлык!”<br> Бу керсез һәм гүзәл илебезгә<br> Боливарның исеме куелган.<br> Мәңгегә син бәхетле бул, әй Ватан,<br> Лаеклы язмышта хозурлан,<br> Мәңгегә син бәхетле бул, әй Ватан,<br> Лаеклы язмышта хозурлан.<br> '''''Кушымтасы.'''''<br> Чит-ят беркөн әгәр дә талпынса<br> Боливияне буйсындырырга,<br> Туры килер тәкәббер баскынга<br> Хурлыклы язмышын татырга:<br> Бөек Боливарның торыннары<br> Шәһит китүдән һич тайчынмас,<br> Ләкин Ватанының затлы байрагы<br> Кимсетелүенә юл куймас,<br> Ләкин Ватанының затлы байрагы<br> Кимсетелүенә юл куймас.<br> '''''Кушымтасы.'''''<br> === '''БОСНИЯ-ҺЕРЦЕГОВИНА''' === https://rutube.ru/video/d810ba34c9dca389c278389c216d2381/ https://wikiway.com/bosniya-i-gertsegovina/gimn/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bosnia_and_Herzegovina%27s_national_anthem.ogg '''Intermezzo''' ('''Intermeco''') — Босния-Һерцеговинаның милли гимны. 1999 елның 25 июнендә, элеккеге "Jedna si jedina" исемлесе гамәлдән чыгарылгач, кабул ителде. Соңгысының текстын илнең серб һәм һорват җәмгыятьләре үткәрмәде. Шул сәбәпле "Интермеццо" да бүгенгә кадәр тексттан мәхрүм.<br> === '''БОТСВАНА''' === Сетсвана телендә<br> '''Fatshe leno la rona'''<br> '''I.''' Fatshe leno la rona<br> Ke mpho ya Modimo,<br> Ke boswa jwa borraetsho;<br> a le nne ka kagiso.<br> '''''Chorus:'''''<br> Tsogang, tsogang! Banna, tsogang!<br> Emang, basadi, emang, tlhagafalang!<br> Re kopanele go direla<br> Lefatshe la rona.<br> '''II.''' 'Ina lentle la tumo<br> la tšhaba ya Botswana,<br> Ka kutlwano le kagisano,<br> e bopagantswe mmogo.<br> 𝄆 '''''Chorus.''''' 𝄇<br> Инглиз телендә<br> '''This Land of Ours'''<br> '''I.''' Blessed be this noble land,<br> Gift to us from God's strong hand,<br> Heritage our fathers left to us.<br> May it always be at peace.<br> '''''Chorus:'''''<br> Awake, awake, O men, awake!<br> And women close beside them stand,<br> Together we'll work and serve<br> This land, this happy land!<br> '''II.''' Word of beauty and of fame,<br> The name Botswana to us came.<br> Through our unity and harmony,<br> We'll remain at peace as one.<br> '''''Chorus.'''''<br> https://rutube.ru/video/3a6ae0dd6eef98449ffe73a1fdd4980b/ https://wikiway.com/botsvana/gimn/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Fatshe_leno_la_rona.ogg '''БУ – БЕЗНЕҢ ИЛЕБЕЗ'''<br> ........................... === '''БӨЕКБРИТАНИЯ''' === '''''English'''''<br> '''God save the King''' *<br> God save our gracious King!<br> Long live our noble King!<br> God save the King!<br> Send him victorious,<br> Happy and glorious,<br> Long to reign over us:<br> God save the King!<br> https://rutube.ru/video/40ec7e8ded886c6056411cc591f3e590/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_God_Save_the_Queen.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Алла, сакла патшаны'''<br> Алла, сакла аны,<br> Күрекле патшаны,<br> Алла, сакла!<br> Җиңүләр бүләк ит,<br> Данлы, бәхетле ит,<br> Хакимебез дип хакла,<br> Алла, сакла!<br> * Дәүләт башлыгы хатын-кыз булган очракта, '''King''' (кыйрал) урынына '''Queen''' (Кыйралбикә) дип җырлана. Рәсми чараларда гадәттә шушы беренче куплеты гына башкарыла. Тагын ике куплеты бар.<br> === '''БРАЗИЛИЯ''' === '''''Em português'''''<br> Ouviram do Ipiranga as margens plácidas,<br> de um povo heroico o brado retumbante.<br> E o sol da Liberdade em raios fúlgidos,<br> brilhou no céu da Pátria nesse instante.<br> Se o penhor dessa igualdade,<br> conseguimos conquistar com braço forte!<br> Em teu seio, ó Liberdade,<br> desafia o nosso peito a própria morte!<br> Ó Pátria amada,<br> idolatrada,<br> salve, salve!<br> Brasil, um sonho intenso, um raio vívido,<br> de amor e de esperança à terra desce.<br> Se em teu formoso céu, risonho e límpido,<br> a imagem do Cruzeiro resplandece.<br> Gigante pela própria natureza<br> És belo, és forte, impávido colosso<br> E o teu futuro espelha essa grandeza<br> Coro:<br> Terra adorada<br> Entre outras mil<br> és tu, Brasil,<br> ó Pátria amada<br> Dos filhos deste solo és mãe gentil<br> Pátria amada,<br> Brasil! Brasil! Brasil!<br> https://rutube.ru/video/ee7431706dc7629ac0421187af03b030/ Ике куплеты бергә. Һәр куплет алдыннан ярты минутлык увертюра уйнала.<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hino_Nacional_Brasileiro_instrumental.ogg<br> '''''Рәсми беренче куплеты. Башта ярты минутлык увертюра уйнала.''''' '''''Татар телендә'''''<br> Ишеттеләр Ипиранга-елга ярлары<br> Батырларның күк күкрәүдәй өннәрен,<br> Һәм азатлык кояшы мул сипте нурларын,<br> Яктыртты ул Ватаныбыз күкләрен.<br> Без тигезлек дәлил-сәбәбен<br> Бу куәтле куллар белән казандык,<br> Каршы алырбыз үлем сәгатен<br> Синең кочагыңда, изге Азатлык!<br> Сөекле Ватан,<br> Кодрәт ал Хактан,<br> Имин бул син!<br> Бразил — бөек хыялыбыз, сибә нурлар<br> Күк такымы — Көньяк Хач җиребезгә,<br> Сөю, өмет таратып балкый йолдызлар<br> Гүзәл, аяз, шатлык тулы күгебездә.<br> Табигать үзе тудырган гигантсың;<br> Мәһабәт, көчле, кыю син, беләгеңдә<br> Алдагы бөеклегеңне туплагансың!<br> Кушымтасы:<br> Меңнәр арасыннан<br> Өзелеп яраткан ил,<br> Әй сөекле Ватан,<br> Син ул, Бразил!<br> Ул-кызыңа изге ана күк ил,<br> Әй сөекле Бразил!<br> Бразил! Бразил!<br> === '''БРУНЕЙ''' === === '''БУРКИНА ФАСО''' === === '''БУРУНДИ''' === === '''БУРЯТИЯ''' === Үнгын дайдаар, хангай тайгаар нэмжыгшэ<br> Үлзы Буряад — манай нангин үлгы.<br> Сэлмэг сарюун, сэнхир номин шарайшни<br> Сэдьхэлдэмнай хэзээдэшье зулгы.<br> Эрхим хангал санзай шэнги агаарташ<br> Эршэ хүсөөр элсүүлэнгүй яалайб!<br> Эмтэй домтой мүнхын уһан аршаандаш<br> Эльгэ зүрхөө хүртүүлэнгүй яалайб!<br> Холын замда эхын ёһоор юрөөжэ,<br> Хүмүүн зондо хэтын жаргал хүсөөш.<br> Саяан хадын сэлгеэн амяар арюудхан,<br> Байгал далайн гэгээн долгёор сүршөөш.<br> Шэрүүн сагай ерээшье һаа дэлхэйдэ,<br> Шинии заяан замһаа хадуурхагүйл.<br> Эбтэй дорюун бүлын ёһоор жаргыш даа,<br> Энхэ Буряад — манай нангин үлгы.<br> Эхэ нютаг!<br> https://rutube.ru/video/28ab9b9219843a27baf44e5222ea81d6/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Буряад_Уласай_түрын_дуулал.ogg Тайгалы, күлләр белән, далалы,<br> Изге кояш нуры белән син тулы.<br> Чиктән чиге кадәр гөрләп торган,<br> Бәхетле бул, туган ягым!<br> ............................... === '''БУТАН''' === === '''ВЬЕТНАМ''' === '''''Bằng tiếng Việt'''''<br> '''Tiến quân ca'''<br> Đoàn quân Việt Nam đi chung lòng cứu quốc<br> Bước chân dồn vang trên đường gập ghềnh xa<br> Cờ in máu chiến thắng vang hồn nước,<br> Súng ngoài xa chen khúc quân hành ca.<br> Đường vinh quang xây xác quân thù,<br> Thắng gian lao cùng nhau lập chiến khu.<br> Vì nhân dân chiến đấu không ngừng,<br> Tiến mau ra sa trường,<br> Tiến lên, cùng tiến lên.<br> Nước non Việt Nam ta vững bền.<br> Đoàn quân Việt Nam đi sao vàng phấp phới<br> Dắt giống nòi quê hương qua nơi lầm than<br> Cùng chung sức phấn đấu xây đời mới,<br> Đứng đều lên gông xích ta đập tan.<br> Từ bao lâu ta nuốt căm hờn,<br> Quyết hy sinh đời ta tươi thắm hơn.<br> Vì nhân dân chiến đấu không ngừng,<br> Tiến mau ra sa trường,<br> Tiến lên, cùng tiến lên.<br> Nước non Việt Nam ta vững bền.<br> https://rutube.ru/video/5e84a5392251a0bded2e865d403204ae/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Vietnam.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Алга баручы гаскәр җыры'''<br> Вьет гаскәре алга, илне сакларга,<br> Бара озын, тар сукмакларда.<br> Ил рухы – канлы байракта,<br> Туп гөрселдәве – җырларда.<br> Юл буйлап – дошман сөяге,<br> Күңелдә – җиңү теләге.<br> Халкыбыз дип сафка бастык.<br> Алга, яуларга,<br> Бергә – гел алга!<br> Вьетнам мәңгелек һәм нык.<br> Вьет гаскәре, алга, алтын йолдызга<br> Карап ил чыга олы юлга,<br> Күмәкләшеп – яңа тормышка,<br> Богауларны өзеп – уңышка.<br> Озак булдык михнәт-кайгыда,<br> Ватан өчен җаннар фида,<br> Халкыбыз дип сафка бастык.<br> Алга, яуларга,<br> Бергә – гел алга!<br> Вьетнам мәңгелек һәм нык.<br> === '''ГАГАУЗИЯ''' === '''Tarafım'''<br> Tarafım, san tarafım,<br> Ne gözelsin, korafım:<br> Çok comerţin sän, topraam,<br> Gagauz Yerim, Bucaam!<br> Refren:<br> Gagauziya – hoşluum,<br> Çok sevin, koru dostluu,<br> Bayraanı üüsek kaldır,<br> Sän benim paalı halkım!<br> İIk adım sendi yaptık,<br> Hem ana da biz dedik,<br> Kaușu sevdik dinmäz,<br> «Oglanı» çaldık bitmäz.<br> Refren.<br> Gagauziya, mutlu yerim,<br> Vatanımsın sän benim,<br> Pek işçidir insanın,<br> Yelleri keser altın.<br> Refren.<br> Ne zorluk seni kırdı,<br> Ne zaman dolaştırdı.<br> Allahım, koru topraa:<br> Gagauz Yeri, Bucaa!<br> Refren.<br> https://rutube.ru/video/56e9481f5a49d01e2753681fd49d4c75/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Gagauz_Yerin_Gimnı.ogg '''Тарафым'''<br> === '''ГАУДЕАМУС (Шәкертләр гимны)''' === '''''Латинча'''''<br> '''Gaudeamus igitur!'''<br> I. Gaudeamus igitur<br> Juvenes dum sumus,<br> Gaudeamus igitur<br> Juvenes dum sumus!<br> Post jucundam juventutem<br> Post molestam senectutem<br> Nos habebit humus,<br> Nos habebit humus.<br> II. Ubi sunt qui ante nos<br> In mundo fuere?<br> Ubi sunt qui ante nos<br> In mundo fuere?<br> Ade as a inferos<br> Transe as a superos<br> Hos si vis videre,<br> Hos si vis videre.<br> III. Vita nostra brevis est<br> Brevi finietur,<br> Vita nostra brevis est<br> Brevi finietur.<br> Venit mors velociter<br> Rapit nos atrociter<br> Nemini parcetur,<br> Nemini parcetur.<br> IV. Vivat academia,<br> Vivant professores,<br> Vivat academia,<br> Vivant professores!<br> Vivat membrum quodlibet,<br> Vivat membra quaelibet,<br> Semper sint in flore,<br> Semper sint in flore.<br> V. Vivant omnes virgines,<br> Faciles, formosae,<br> Vivant omnes virgines,<br> Faciles, formosae.<br> Vivant et mulieres,<br> Tenerae amabiles,<br> Bonae laboriosae,<br> Bonae laboriosae.<br> VI. Vivant et republica<br> et qui illam regit,<br> Vivant et republica<br> et qui illam regit.<br> Vivat nostra civitas,<br> Maecenatum caritas,<br> Quae nos hic protegit,<br> Quae nos hic protegit.<br> VII. Pereat tristitia,<br> Pereant osores,<br> Pereat tristitia,<br> Pereant osores.<br> Pereat diabolus,<br> Qui vis antiburschius,<br> Atque irrisores,<br> Atque irrisores.<br> https://upload.wikimedia.org/score/0/m/0moe4h1ey0lo6b55p8ouwddb1e30elb/0moe4h1e.mp3 https://rutube.ru/video/cbf30cb993a91b0983f493a99577a999/ '''Әйдәгез, күңелләник!'''<br> I. Әйдәгез, күңелләник –<br> Яшьлек шуңа форсат,<br> Әйдәгез, күңелләник –<br> Яшьлек шуңа форсат!<br> Яшь гомерләр үтеп китәр,<br> Тынгысыз картлык та җитәр –<br> Алыр безне туфрак,<br> Алыр безне туфрак.<br> II. Безнең гомер бик кыска<br> Фанилык иңендә,<br> Безнең гомер бик кыска<br> Фанилык иңендә.<br> Әҗәл тиз килеп җитә,<br> Дөньядан алып китә,<br> Аяу юк һичкемгә,<br> Аяу юк һичкемгә.<br> III. Моңарчы яшәгәннәр –<br> Кайда алар бүген?<br> Моңарчы яшәгәннәр –<br> Кайда алар бүген?<br> Күкләргә менеп эзлә,<br> Ахирәттә дә күзлә –<br> Очратырлык түгел,<br> Очратырлык түгел.<br> IV. Яшә, академия,<br> Яшәсен остазлар,<br> Яшә, академия,<br> Яшәсен остазлар!<br> Яшәсен һәркайсысы,<br> Яшәсен һәрбарчасы<br> Һәм чәчәк атсыннар,<br> Һәм чәчәк атсыннар!<br> V. Яшәсен безнең кызлар –<br> Сөйкемле, гүзәлләр,<br> Яшәсен безнең кызлар –<br> Сөйкемле, гүзәлләр!<br> Яшәсеннәр ханымнар –<br> Ягымлылар, назлылар,<br> Хезмәт сөючәннәр,<br> Хезмәт сөючәннәр!<br> VI. Яшәсен дәүләтебез,<br> Яшәсен хакимнәр,<br> Яшәсен дәүләтебез,<br> Яшәсен хакимнәр!<br> Яшәсен шәһәребез,<br> Иганәчеләребез –<br> Химая иткәннәр,<br> Химая иткәннәр.<br> VII. Булмасын кайгы-хәсрәт,<br> Бетсен көнләшкәннәр,<br> Булмасын кайгы-хәсрәт,<br> Бетсен көнләшкәннәр!<br> Олаксын шайтаны да,<br> Шәкертләр дошманы да –<br> Гыйлемнән көлгәннәр,<br> Гыйлемнән көлгәннәр!<br> === '''ГВАТЕМАЛА''' === '''''Español'''''<br> '''¡Guatemala feliz...!'''<br> ¡Guatemala feliz...! que tus aras<br> no profane jamás el verdugo;<br> ni haya esclavos que laman el yugo<br> ni tiranos que escupan tu faz.<br> Si mañana tu suelo sagrado<br> lo amenaza invasión extranjera,<br> libre al viento tu hermosa bandera<br> a vencer o a morir llamará.<br> '''''Coro I'''''<br> Libre al viento tu hermosa bandera<br> a vencer o a morir llamará;<br> que tu pueblo con ánima fiera<br> antes muerto que esclavo será.<br> De tus viejas y duras cadenas<br> tú forjaste con mano iracunda,<br> el arado que el suelo fecunda<br> y la espada que salva el honor.<br> Nuestros padres lucharon un día<br> encendidos en patrio ardimiento,<br> y lograron sin choque sangriento<br> colocarte en un trono de amor.<br> '''''Coro II'''''<br> Y lograron sin choque sangriento<br> colocarte en un trono de amor,<br> que de patria en enérgico acento<br> dieron vida al ideal redentor. <br> https://rutube.ru/video/d6dc9d8a9ac02cce08f980af4ea733df/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Guatemala,_by_the_U.S._Navy_Band.oga '''''Испан телендә'''''<br> '''Гватемала – бәхетле!..'''*<br> Гватемала – бәхетле!... Михрабың <br> Һичкайчан мәсхәрә ителмәс;<br> Юк коллар, ялаучы богавын,<br> Һәм залим йөзеңә төкермәс.<br> Һәм әгәр бу изге туфрагың<br> Нәҗесләп тапталса иртәгә,<br> Чакырыр азатлык байрагың –<br> Җиңәргә йә шәһит китәргә.<br> '''''Беренче кушымта:'''''<br> Чакырыр азатлык байрагың<br> Җиңүгә йә шәһит китәргә.<br> Кол булмас һич горур улларың,<br> Ителсә дә дучар үләргә.<br> Күптәнге һәм авыр богауны<br> Онытып, алырсың кулларга<br> Бәрәкәт бирүче суканы<br> Һәм кылыч – намусың сакларга.<br> Милли хис ялкынында янган<br> Бабалар тапкан үз бәхетен:<br> Кан коймый, азатлык яулаган<br> Һәм корган мәхәббәт тәхетен.<br> '''''Икенче кушымта:'''''<br> Кан коймый азатлык яулаган<br> Һәм корган мәхәббәт тәхетен,<br> Куәтле булсын дип Ил-Ватан,<br> Тергезгән идеал-өметен.<br> * Гимнның өченче-дүртенче куплетлары илнең җирле үзенчәлекләренә багышланган, рәсми чараларда алар гадәттә башкарылмый. Беренче рәсми куплеты гына башкарылганда, кушымтасы кабатлана.<br> === '''ГОМАН''' === '''''Гарәп телендә'''''<br> يا ربنا احفظ لنا جلالة السلطان<br> والشعب بالأوطان<br> بالعز والإيمان<br> وليدم مؤيدا<br> عاهلا ممجدا<br> بالنفوس يفتدى<br> وليدم مؤيدا<br> عاهلا ممجدا<br> بالنفوس يفتدى<br> يا عمان نحن من عهد النبي<br> أوفياء من كرام العرب<br> أبشري قابوس جاء<br> فلتباركه السماء<br> واسعدي والتقيه بالدعاء<br> https://rutube.ru/video/3b3791ac515cb88a7140c6765148ac1c/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Peace_to_the_Sultan_(نشيد_السلام_السلطاني).ogg Йа Илаһ, солтан галиҗәнапне данла һәм ярлыка,<br> халкын, Ватанын сакла,<br> гыйззәт-иманын хакла!<br> Яшә, солтаныбыз,<br> данлы юлбашчыбыз,<br> синең өчен җан фида.<br> Яшә, солтаныбыз,<br> данлы юлбашчыбыз,<br> синең өчен җан фида.<br> Гоман, нәби гаһеденнән тәкъва,<br> без — тугры, кәрамәтле гарәп.<br> Кабуска догаң хаслап,<br> хатиб рухына баглап,<br> шатландыр аны, мөбарәкләп.<br> === '''ГӨРҖИСТАН''' === ქართულად<br> '''თავისუფლება'''<br> ჩემი ხატია სამშობლო,<br> სახატე მთელი ქვეყანა,<br> განათებული მთა-ბარი,<br> წილნაყარია ღმერთთანა.<br> თავისუფლება დღეს ჩვენი<br> მომავალს უმღერს დიდებას,<br> ცისკრის ვარსკვლავი ამოდის<br> და ორ ზღვას შუა ბრწყინდება,<br> და დიდება თავისუფლებას,<br> თავისუფლებას დიდება.<br> https://rutube.ru/video/3b6b3ac76bfb78a37b9a485da54c07e2/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tavisupleba_instrumental.ogg '''''Гөрҗи телендә'''''<br> '''Азатлык'''<br> Ватаным – изге иконам,<br> Дөнья җирләре түрендә,<br> Тау-үзәннәре Алладан<br> Без туганнарга бирелгән.<br> Киләчәгебезне данлап<br> Азатлык-ирек яулыйбыз,<br> Ике диңгез арасында<br> Балкыр таңда Чулпан йолдызыбыз,<br> Җырлыйбыз ирекне без мактап,<br> Азатлыкка дан җырлыйбыз!<br> === '''ГРЕНЛАНДИЯ''' === '''''Kalaallisut'''''<br> 1. Nunarput, utoqqarsuanngoravit<br> niaqqut ulissimavoq qiinik.<br> Qitornatit kissumiaannarpatit<br> tunillugit sineriavit piinik.<br> 5. Taqilluni naami atunngiveqaaq,<br> kalaallit siumut makigitsi.<br> Inuttut inuuneq pigiuminaqaaq,<br> saperasi isumaqaleritsi.<br> https://rutube.ru/video/87d8e32fb75ee1335087ccdd3ba8ac91/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Nunarput.ogg '''''Гренланд телендә'''''<br> 1. Син, борынгы Ватаныбыз, тау-бозлы,<br> Күкрәгеңдә назлана ул-кызларың.<br> Чал чәчләрдәй кар каплаган башыңны,<br> Байлык-муллыкта океан ярларың.<br> 5. Кол басынкылыгы — түгел һич язмыш,<br> Алга, Калааллит, без синең сагыңда.<br> Уалучан булса да безнең тормыш,<br> Инаныгыз, булдырырбыз барын да!<br> '''Гимн текстындагы биш куплетның беренчесе һәм соңгысы гына рәсми рәвештә башкарыла.'''<br> === '''ГРЕЦИЯ (ЮНАНСТАН)''' === '''''Στα ελληνικά'''''<br> '''Ἐλευθεριά'''<br> Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν κόψι<br> Τοῦ σπαθιοῦ τὴν τρομερή,<br> Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν ὄψι,<br> Ποὺ μὲ βία μετράει τὴν γῆ.<br> Ἀπ’ τὰ κόκκαλα βγαλμένη<br> τῶν Ἑλλήνων τὰ ἱερά,<br> καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br> χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br> καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br> χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br> καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br> χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br> https://rutube.ru/video/8ad80831c39f5c43a56280dadc8ae903/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymn_to_liberty_instrumental.oga '''''Грек (юнан) телендә'''''<br> '''Азатлык'''<br> Таныш миңа, газиз илем,<br> Иң үткен кылычларың,<br> Таныш үткен күз карашың —<br> Колачлый ул Җир шарын.<br> Затлы Юнан тамырыннан<br> Үсеп чыккан бер аклык, —<br> Борынгыдай көчле рухлы,<br> Котлы булсын Азатлык,<br> Борынгыдай көчле рухлы,<br> Котлы булсын Азатлык,<br> Борынгыдай көчле рухлы,<br> Котлы булсын Азатлык!<br> '''Барлыгы 254 куплеты булган текстның бердәнбер рәсми башкарыла торганы.'''<br> === '''ГЫЙРАК''' === '''باللغة العربية'''<br> '''مَوْطِنِيْ'''<br> مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br> اَلْجَلَالُ وَالْجَمَالُ وَالسَّنَاءُ وَالْبَهَاءُ<br> فِيْ رُبَاكْ فِيْ رُبَاكْ<br> وَالْحَيَاةُ وَالنَّجَاةُ وَالْهَنَاءُ وَالرَّجَاءُ<br> فِيْ هَوَاكْ فِيْ هَوَاكْ<br> هَلْ أَرَاكْ هَلْ أَرَاكْ<br> سَالِماً مُنَعَّماً وَ غَانِماً مُكَرَّماً<br> سَالِماً مُنَعَّماً وَ غَانِماً مُكَرَّماً<br> هَلْ أَرَاكْ فِيْ عُلَاكْ<br> تَبْلُغُ السِّمَاكْ تَبْلُغُ السِّمَاكْ<br> مَوْطِنِي مَوْطِنِيْ<br> مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br> اَلشَّبَابُ لَنْ يَّكِلَّ هَمُّهُ أنْ يَّسْتَقِلَّ<br> أَوْ يَبِيْد أَوْ يَبِيْد<br> نَسْتَقِيْ مِنَ الرَّدَى وَلَنْ نَّكُوْنَ لِلْعِدَى<br> كَالْعَبِيْد كَالْعَبِيْد<br> لَا نُرِيْد لَا نُرِيْد<br> ذُلَّنَا الْمُؤَبَّدَا وَعَيْشَنَا الْمُنَكَّدَا<br> لَا نُرِيْد بَلْ نُعِيْد<br> مَجْدَنَا التَّلِيْد مَجْدَنَا التَّلِيْد<br> مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br> مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br> اَلْحُسَامُ وَ الْيَرَاعُ لَا الْكَلَامُ وَالنِّزَاعُ<br> رَمْزُنَا رَمْزُنَا<br> مَجْدُنَا وَ عَهْدُنَا وَوَاجِبٌ مِّنَ الْوَفَاء<br> يَهُزُّنَا يَهُزُّنَا<br> عِزُّنَا عِزُّنَا<br> غَايَةٌ تُشَرِّفُ وَ رَايَةٌ تُرَفْرِفُ<br> يَا هَنَاكْ فِيْ عُلَاكْ<br> قَاهِراً عِدَاكْ قَاهِراً عِدَاكْ<br> مَوْطِنِيْ مَوطِنِيْ<br> https://rutube.ru/video/36bfaa3e552fb97403063f05b18e40c1/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Mawtini.ogg '''''татарча'''''<br> '''Ватаным'''<br> Ватаным, Ватаным,<br> Гүзәллегең, бөеклегең, дан-шөһрәтең һәм зиннәтең —<br> Тауларда, тауларда,<br> Тормыш-хәят һәм ирегең, куанычың һәм өметең<br> Һаваңда, һаваңда —<br> Насыйпмы бу миңа?<br> Хозурың хәвефсезлектә, хөрмәтең иминлектә,<br> Хозурың хәвефсезлектә, хөрмәтең иминлектә —<br> Насыйпмы? Бу намың<br> Тәблигъ булсын күктә,<br> Тәблигъ булсын күктә,<br> Ватаным, Ватаным!<br> Ватаным, Ватаным,<br> Армый-талмый әзер яшьләр азатлык дип җан атарга<br> Йә шәһит булмакка,<br> Үлем суын эчсәләр дә, буйсынмаслар дошманнарга,<br> Түнмәсләр коллыкка —<br> Мәңгелек хурлыкка.<br> Рухсызланмам, риза булмам аяныч яшәмәккә,<br> Рухсызланмам, риза булмам аяныч яшәмәккә.<br> Иҗтиһад кылганым —<br> Даның тергезмәккә, даның тергезмәккә,<br> Ватаным, Ватаным.<br> Ватаным, Ватаным,<br> Үткен кылыч, очлы каләм, сафсата һәм бәхәс түгел, —<br> Байрагым һәм туграм.<br> Намусым дип, иманым дип, бурыч дип атлыга күңел —<br> Гомерлек вазифам.<br> Безнең дан, безнең дан —<br> Без кадерләгән максатта, күк бизәгән байракта,<br> Без кадерләгән максатта, күк бизәгән байракта.<br> Куәтле рух-җаның,<br> Дошманны җиңеп атла, дошманны җиңеп атла,<br> Ватаным, Ватаным.<br> '''Гыйракның "Маутыйни" (Ватаным) исемле дәүләт гимны гарәпләрнең гомуми максатларын һәм омтылышларын да чагылдыра. Шул сәбәпле ул берничә гарәп илендә халык гимны булып киткән.''' === '''ДАНИЯ''' === '''''På dansk'''''<br> '''''Дания телендә'''''<br> Der er et yndigt land<br> Der er et yndigt land,<br> det står med brede bøge<br> nær salten østerstrand,<br> nær salten østerstrand.<br> Det bugter sig i bakke dal,<br> det hedder gamle Danmark,<br> og det er Frejas sal,<br> og det er Frejas sal!<br> Vort gamle Danmark skal bestå<br> så længe bøgen spejler,<br> sin top i bølgen blå,<br> sin top i bølgen blå.<br> https://rutube.ru/video/a378796d75472ac903f75f9e630368b6/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Der_er_et_yndigt_land.ogg '''Әй, сөекле Ватан!'''<br> Әй, сөекле Ватан!<br> Тозлы диңгез ярында<br> бүкләрең тезелеп баскан,<br> тезелеп баскан.<br> Борынгы Данмарк илен,<br> диңгездән искән җилен<br> Фрайя яраткан,<br> Фрайя яраткан!<br> Мәңге яшә, урманнар күк,<br> кодрәт алып, даннар иле,<br> зәңгәр дулкыннардан,<br> зәңгәр дулкыннардан.<br> '''Гимнның җыелма рәсми куплеты.'''<br> === '''ДОМИНИКАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Español'''''<br> '''Quisqueyanos valientes'''<br> I. Quisqueyanos valientes, alcemos<br> Nuestro canto con viva emoción,<br> Y del mundo a la faz ostentemos<br> Nuestro invicto glorioso pendón. <br> ¡Salve el pueblo que intrépido y fuerte, <br> A la guerra a morir se lanzó <br> Cuando en bélico reto de muerte<br> Sus cadenas de esclavo rompió. <br> '''''(+acompañamiento)'''''<br> Ningun pueblo ser libre merece <br> Si es esclavo indolente y servil; <br> Si en su pecho la llama no crece<br> Que templó el heroismo viril.<br> Mas Quisqueya la indómita y brava <br> Siempre altiva la frente alzará: <br> Que si fuere mil veces esclava<br> Otras tantas ser libre sabrá.<br> https://rutube.ru/video/a5fcaf7da09058288d46838b627c352c/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Dominican_Republic_National_Anthem.ogg<br> (башта ике юллык кереш уйнала)<br> '''''Татар телендә'''''<br> '''Кискейя кыюлары'''<br> 1. Җырлыйбыз, Кискейя кыюлары,<br> Дәртләнеп хисле җырыбызны,<br> Соклансын күреп бар Җир шары<br> Җиңелмәс данлыклы туыбызны.<br> Дан батыр йөрәкле халыкка —<br> Аяусыз көрәшкә атлады,<br> Җан фида кылып һәр сугышта,<br> Богауларны ватып ташлады!<br> '''''(+аккомпанемент)'''''<br> Һичкайчан булалмас хөр-азат<br> Ихтыярсыз бер кол, ярамсак,<br> Күкрәгендә ялкынланмаса<br> Гайрәте кабызган бер учак.<br> Ә Кискейя кыю, бирешмәс, —<br> Коллыкка төшсә дә мең кабат,<br> Горур тотар үзен, килешмәс,<br> Булыр ул яңадан хөр-азат.<br> === '''ЕВРОПА БЕРЛЕГЕ''' === '''ODE AN DIE FREUDE'''<br> Freude, schöner Götterfunken,<br> Tochter aus Elysium,<br> Wir betreten feuertrunken,<br> Himmlische, dein Heiligtum!<br> Deine Zauber binden wieder<br> Was die Mode streng geteilt;<br> Alle Menschen werden Brüder,<br> Wo dein sanfter Flügel weilt.<br> Seid umschlungen, Millionen!<br> Diesen Kuß der ganzen Welt!<br> Brüder, über‘m Sternenzelt<br> Muß ein lieber Vater wohnen.<br> Wem der große Wurf gelungen,<br> eines Freundes Freund zu sein;<br> wer ein holdes Weib errungen,<br> mische seinen Jubel ein!<br> Ja, wer auch nur eine Seele<br> Sein nennt auf dem Erdenrund!<br> Und wer’s nie gekonnt, der stehle<br> Weinend sich aus diesem Bund!<br> https://rutube.ru/video/287ed23850bb5fc1bd7c399bbb1fd99e/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Anthem_of_Europe_(US_Navy_instrumental_long_version).ogg '''ШАТЛЫККА МӘДХИЯ'''<br> Күңелләргә иңә шатлык<br> Илаһият нурында,<br> Низагтан туеп сыендык<br> Тәңребез хозурына!<br> Берләшә рухи нигездә<br> Элек аерылганнар,<br> Ходай канат җәйгән җирдә<br> Без бәндәләр – туганнар.<br> Миллионнар, иң куеп иңгә,<br> Шатлыкка җирне күмсен!<br> Туганнар Галәм түрендә<br> Әл-Вәдүд барын белсен!<br> Тормышта туры юл тоткан,<br> Иңдәшен дус дип тойган,<br> Гомер юлдашын яраткан –<br> Булсын ул безнең туган!<br> Тәкәбберлеккә бирелгән,<br> Башканы күреп түбән,<br> Дуслык кадерен белмәгән –<br> Китсен безнең берлектән!<br> '''Гимн Европа Берлегенә кергән дәүләтләр телләренә тәрҗемә ителгән. Аерым илләрдәге чараларда ул җирле дәүләт телләрендә башкарылырга мөмкин. Гомумевропа күләмендә аны оркестр гына башкара, шул рәвешчә кыйтгадагы бер генә телгә дә өстенлек бирелми. Гимнга нигез итеп Фридрих Шиллерның 1785 елда язылган шигыре алынган. Соңрак аңа Лүдвиг ван Бетһовен көй иҗат иткән. Бу музыка көйязарның Тугызынчы симфониясенә кертелгән.'''<br> '''Биредә гимнның иң популяр варианты тәрҗемә ителгән. Соңгы дүрт юлы сирәк уйнала. Беренче куплеты гына даими башкарыла, кайвакыт аны азакта кабатлыйлар да.'''<br> === '''ҖИБУТИ''' === '''''Сомали телендә'''''<br> Hinjinne u sara kaca,<br> Calankaan harraad iyo<br> Haydaar u mudateen!<br> Haydaar u mudateen!<br> Hir cagaarku qariyayiyo.<br> Habkay samadu tahayoo;<br> Xiddig dhi igleh hoorshoo,<br> Caddaan lagu hadheeyaay.<br> ||: Maxaa haybad kugu yaal!<br> Maxaa haybad kugu yaal! :||<br> https://rutube.ru/video/c790a5f891ae816940c1c0a5d68eaae9/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:The_Djiboutian_anthem.ogg '''''Афар телендә'''''<br> Doogehiik inkih solaa,<br> Simbiliiy kah ningicle<br> Bakaarat kah sugunne!<br> Bakaarat kah sugunne!<br> Bulci kaak qaran sido,<br> Gubi kak way anxar lusa;<br> Cutukti caxte caydu,<br> Qidi wagri silaalo.<br> ||: Maysooy heebati kumuu!<br> Maysooy heebati kumuu! :||<br> https://rutube.ru/video/666957111ce1ef02b75475d6715b72ba/ https://wikiway.com/djibouti/gimn/ Күтәрел, байрагыбыз,<br> Дәррәү торып басыгыз!<br> Алдык аны яу итеп,<br> Әрнүләр, сусау үтеп.<br> Безнең мәңгелек төсләр:<br> Җирләр — яшел, күкләр — зәңгәр;<br> Ак төс — иминлек хасы,<br> Канлы йолдыз — уртасы.<br> ||: Байрак — безнең горурлык!<br> Байрак — безнең хозурлык! :||<br> === '''ИРАН ИСЛАМ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''به فارسی'''<br> سر زد از افق مهر خاوران<br> فروغ دیده‌ی حق‌باوران<br> بهمن فر ایمان ماست<br> پیامت ای امام، استقلال<br> آزادی، نقش جان ماست<br> شهیدان، پیچیده در گوش زمان فریادتان<br> پاینده مانی و جاودان<br> جمهوری اسلامی ایران<br> https://rutube.ru/video/df5a1726583c76eec62736f2b1cebf71/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sorud-e_Mellí-e_Yomhurí-e_Eslamí-e_Irán_(instrumental).oga<br> (башта кыска гына кереш уйнала)<br> '''''Татар телендә'''''<br> Офыкта Шәрекъ Кояшы балкый,<br> Хак мөселман күңелен ул назлый,<br> Баһман – иман йөзек кашы.<br> Синең вәгазьләрең, әй, Имам,<br> Азатлык, ирек тоткасы.<br> Шәһитләр!<br> Сезнең ялвару – заман колагында чаң:<br> “Ул яши һәм мәңге булачак –<br> Ислам Җөмһүрияте Иран!”<br> === '''ИРЛАНДИЯ (дәүләт гимны)''' === '''''I nGaeilge'''''<br> '''Amhrán na bhFiann'''<br> Seo dhibh a chairde duan Óglaigh,<br> Cathréimeach briomhar ceolmhar,<br> Ár dtinte cnámh go buacach táid,<br> ‘S an spéir go min réaltogach<br> Is fonnmhar faobhrach sinn chun gleo<br> ‘S go tiúnmhar glé roimh thíocht don ló<br> Fé chiúnas chaomh na hoiche ar seol:<br> Seo libh canaídh Amhrán na bhFiann.<br> '''''Refrain:'''''<br> Sinne Fianna Fáil<br> Atá faoi gheall ag Éirinn,<br> Buíon dár slua<br> Thar toinn do ráinig chugainn,<br> Faoi mhóid bheith saor.<br> Seantír ár sinsir feasta<br> Ní fhagfar faoin tíorán ná faoin tráil<br> Anocht a théam sa bhearna bhaoil,<br> Le gean ar Ghaeil chun báis nó saoil<br> Le gunna scréach faoi lámhach na bpiléar<br> Seo libh canaídh Amhrán na bhFiann.<br> '''''English'''''<br> '''The soldier’s song'''<br> We’ll sing a song, a soldier’s song,<br> With cheering rousing chorus,<br> As round our blazing fires we throng,<br> The starry heavens o’er us;<br> Impatient for the coming fight,<br> And as we wait the morning’s light,<br> Here in the silence of the night,<br> We’ll chant a soldier’s song.<br> Chorus:<br> Soldiers are we<br> whose lives are pledged to Ireland;<br> Some have come from a land beyond the wave.<br> Sworn to be free,<br> No more our ancient sire land<br> Shall shelter the despot or the slave.<br> Tonight we man the gap of danger<br> In Erin’s cause, come woe or weal<br> ‘Mid cannons’ roar and rifles peal,<br> We’ll chant a soldier’s song.<br> https://rutube.ru/video/90b1d912555afa0dfb85c4f6b882017f/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Amhrán_na_bhFiann.ogg<br> (бу аудиода гимнның "компакт варианты" – кушымтасы гына уйнала)<br> https://zvyki.com/song/78387993/Gimn_Irlandii_-_Amhr_n_na_bhFiann/{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<br> (вокал, биредә гимн тулысынча һәм ирланд телендә генә җырланган)<br> '''''Татар телендә'''''<br> '''Яугирләр җыры'''<br> Җырлыйк әле яугир җырын,<br> Басып байраклар астына.<br> Йолдызлар һәм учак уты<br> Төнлә күздә чагыла;<br> Безнең күңел ярсыр яуга,<br> Иртән кояш сипсә нурын,<br> Ә хәзер бу төнге тынлыкта<br> Җырлыйк яугир җырын.<br> Кушымтасы:<br> Без яугирләр,<br> Ирландия рухы йөрәктә,<br> Без ант иттек,<br> кайда туып үссәк тә:<br> Булмас һич безнең изге утарлар<br> Залим белән кол сыеныр урын.<br> Чәлпәрәмә килер зынҗырлар,<br> Сибәр кояш илгә нурын,<br> Үкерсә дә үлем чәчеп туплар,<br> Җырларбыз яугир җырын.<br> '''Гимн текстының рәсми башкарыла торган беренче куплетлары.'''<br> === '''ИСЛАНДИЯ''' === '''''Á íslensku'''''<br> Ó, guð vors lands! Ó, land vors guðs,<br> vér lofum þitt heilaga, heilaga nafn,<br> úr sólkerfum himnanna hnýta þér krans<br> þínir herskarar, tímanna safn.<br> Fyrir þér er einn dagur sem þúsund ár<br> og þúsund ár dagur, ei meir:<br> eitt eilífðar smáblóm með titrandi tár,<br> sem tilbiður guð sinn og deyr.<br> Íslands þúsund ár,<br> Íslands þúsund ár,<br> eitt eilífðar smáblóm með titrandi tár,<br> sem tilbiður guð sinn og deyr.<br> https://rutube.ru/video/0a1dc4ee853df3662c56563317923367/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lofsöngur.ogg '''''Татар телендә'''''<br> Ил Алласы! Аллалы ил!<br> Мактаулар Синең мөкатдәс намыңа.<br> Кояш, Галәм – Синең чәчәк бәйләме<br> Бакый гаскәрең тарафына.<br> Хозурыңда бер көн — мең еллар тиңдәше,<br> Мең еллар бер көндәй уза:<br> Мәңгелек – чәчәктән тамган күз яше,<br> Гыйбадәт кыла һәм сула.<br> Исландиягә мең ел,<br> Исландиягә мең ел,<br> Мәңгелек – чәчәктән тамган күз яше,<br> Гыйбадәт кыла һәм сула.<br> === '''ИСРАИЛ ДӘҮЛӘТЕ''' === '''בעברית'''<br> '''הַתִּקְוָה'''<br> כֹּל עוֹד בַּלֵּבָב פְּנִימָה<br> נֶפֶשׁ יְהוּדִי הוֹמִיָּה,<br> וּלְפַאֲתֵי מִזְרָח קָדִימָה,<br> עַיִן לְצִיּוֹן צוֹפִיָּה;<br> עוֹד לֹא אָבְדָה תִקְוָתֵנוּ,<br> הַתִּקְוָה בַּת שְׁנוֹת אַלְפַּיִם,<br> לִהְיוֹת עַם חָפְשִׁי בְּאַרְצֵנוּ, 𝄇<br> 𝄆 אֶרֶץ צִיּוֹן וִירוּשָׁלַיִם.<br> '''''Укылышы''''':<br> Kol ‘od balevav p’nimah –<br> Nefesh Yehudi homiyah<br> Ulfa’ati mizrakh kadimah<br> ‘ayin LeTsion tsofiyah –<br> ‘od lo avdah tikvatenu<br> Hatikvah bat sh’not alpayim:<br> Lihyot ‘am khofshi be’artzenu –<br> Erets Tsiyon vi’rushalayim.<br> Lihyot ‘am khofshi be’artzenu –<br> Erets Tsiyon vi’rushalayim.<br> https://rutube.ru/video/d5dc0d3980deb51088393013ef5c6bb6/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hatikvah_instrumental.ogg '''''Татар телендә'''''<br> Тынгысыз җаныбыз кушканга,<br> Хыял яши, йөрәктә ут яна,<br> Төбәп күзләрне гел Сионга,<br> Атларбыз алга, шәрыккә таба.<br> Сүнмәс өмет безнең күңелдә,<br> Ике мең ел аны сакладык,<br> Сион, Иерусалим илендә<br> Азатлыгыбызны хакладык,<br> Сион, Иерусалим илендә<br> Азатлыгыбызны хакладык.<br> === '''ИТАЛИЯ''' === '''''In italiano'''''<br> '''Fratelli d’Italia'''<br> Fratelli d’Italia,<br> L’Italia s’è desta,<br> Dell’elmo di Scipio<br> S’è cinta la testa.<br> Dove’è la Vittoria?<br> Le porga la chioma;<br> Chè schiava di Roma<br> Iddio la creò.<br> Fratelli d’Italia,<br> L’Italia s’è desta,<br> Dell’elmo di Scipio<br> S’è cinta la testa.<br> Dove’è la Vittoria?<br> Le porga la chioma;<br> Chè schiava di Roma<br> Iddio la creò.<br> '''''Coro''''':<br> Stringiamoci a coorte,<br> Siam pronti alla morte<br> Siam pronti alla morte:<br> Italia chiamò! Italia chiamò!<br> Si!!!<br> https://rutube.ru/video/068f53c26d70ee28ae1d6c1e3e82be76/ https://rutube.ru/video/95cb7a96b0e44bf7be5a182ff2fcccb4/ '''''Татар телендә'''''<br> '''Италия туганнары'''<br> Әй, туганнар, итальяннар,<br> Италия уянды,<br> Шипионың данлы очламын<br> Таҗ итеп ул киеп алды.<br> Олы җиңү – кайда соң ул?<br> Ул бит безгә баш иде:<br> Рум коллары торыннары<br> Ил хуҗасы булсын, диде.<br> Әй, итальяннар,<br> Италия уянды,<br> Шипио очламын<br> Таҗ итеп ул алды.<br> Олы җиңү – кайда?<br> Ул безгә баш иде:<br> Рум оныклары<br> Хуҗа булсын, дип.<br> '''''Кушымтасы''''':<br> “Бер тарафка, – дип, – әйдә, берләшик,<br> Җан фида кылып, бергә без көрәшик,<br> Җан фида кылып, бергә без көрәшик”, –<br> Италия дәшә! Италия дәшә!<br> Һәй!!!<br> '''Гимн текстының рәсми башкарыла торган беренче куплеты. Тагын ике "азатлык куплеты" һәм ике "тарихи куплеты" бар.'''<br> === '''ИЧКЕРИЯ ЧЕЧЕН ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Нохчийн маттахь'''''<br> '''Ӏожалла я маршо'''<br> Буьйсанна борз ехкаш дуьненчу девлла тхо,<br> ‘уьйранна лом уг’уш тхан ц’ераш техкина.<br> Лаилаха иллАллах.<br> Аьрзонийн баннашкахь наноша дакхийна,<br> Тархаш т’ехь дой хьийзо дайша ‘амийна.<br> Лаилаха иллАллах.<br> Халкъана, махкана наноша кхоьллина,<br> Цаьршинна эшначохь, майра д’ах’иттина.<br> Лаилаха иллАллах.<br> Ламанан лечарчий маршонехь кхиийна,<br> Халонех, бохамех курра чекхдийлина.<br> Лаилаха иллАллах.<br> Мокхаза ламанаш даш хилла лаларах,<br> Дахарехь, къийсамехь яхь оха д’алур яц.<br> Лаилаха иллАллах.<br> Бос ‘аьржа ва латта молханах лелхарах,<br> Тхешан сий доьхкина, тхо лаьтта доьрзур дац.<br> Лаилаха иллАллах.<br> Тхо цкъа а цхьанненна къарделла совцур дац,<br> ‘ожалла, я маршо — шиннех цхьаъ йоккхур ю?<br> Лаилаха иллАллах.<br> Йижараша тхан чевнаш эшаршца ерзайо,<br> Хьомсарчу б’аьргаша хьнаршна г’иттадо.<br> Лаилаха иллАллах.<br> Мацалло хьовзадахь, орамаш дуур ду,<br> Хьогалло тхаш б’арздахь, бецан тхин мийра ду.<br> Лаилаха иллАллах.<br> Буьйсанна борз ехкаш дуьненчу девлла ду,<br> Халкъана, махкана, Далла а муьт’ахь ду.<br> Лаилаха иллАллах.<br> https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Гимн_Чеченской_Республики_Ичкерия.ogg<br> (берничә куплеты яңадан кабатлана)<br> '''''Татар телендә'''''<br> '''Йә үлем, йә азатлык'''<br> Ана бүре баласын тапкан төндә туганбыз,<br> Арыслан үкергәндә без исемнәр алганбыз.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Бөркет ояларында үстергәндер анабыз,<br> Ат йөгәнләтеп безне өйрәткәндер атабыз.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Халык һәм Ватан өчен үстергәндер анабыз,<br> Әнкәйләр чакырганда, кабат сафка басабыз.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Тау бөркетләре белән без бергә очып үстек,<br> Киртәләр-михнәтләрне горур атлап без кичтек.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Мәрмәр кыялар тизрәк, эрерләр гүя кургаш, —<br> Ләкин дошманнар безне һич тезләндерә алмас.'''<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Җир-туфрак әйләнсә дә ут кабып күмерләргә,<br> Намусыбыз югалтып, кермәбез каберләргә.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Безне буйсындыралмас һичберкайчан һәм һичкем,<br> Икесенең берседер — йә азатлык, йә үлем.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Дәваларлар сеңелләр җырлашып тән ярасын,<br> Өндәр каһарманлыкка сөйгән ярның карашы.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Тамырлар кимерербез, битәрли калса ачлык,<br> Сусавыбызны басар үләннәрдән тамган чык.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Ана бүре баласын тапкан төндә туганбыз,<br> Алла, Халык һәм Ватан — мөкатдәстер кыйблабыз.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> === '''ЙӘМӘН''' === '''باللغة العربية'''<br> رَدِّدِيْ أَيَّتُهَا الدُّنْيَا نَشِيْدِيْ<br> رَدِّدِيْهِ وَأَعِيْدِيْ وَأَعِيْدِيْ<br> وَاذْكُرِيْ فِيْ فَرْحَتِيْ كُلَّ شَهِيْدِ<br> وَامْنَحِيْهِ حُلَلاً مِّنْ ضَوْءِ عِيْدِيْ:|<br> |: رَدِّدِيْ أَيَتُهَا الدُّنْيَا نَشِيْدِيْ <br> وَحْدَتِيْ، وَحْدَتِيْ<br> يَا نَشِيْداً رَائِعاً يَمْلَاُ نَفْسِيْ<br> أَنْتِ عَهْدٌ عَالِقٌ فِيْ كُلِّ ذِمَّة<br> رَايَتِيْ، رَايَتِيْ<br> يَا نَسِيْجاً حِكْتُهُ مِنْ كُلِّ شَمْسِ<br> أُخْلُدِيْ خَافِقَةً فِيْ كُلِّ قِمَّة<br> أُمَّتِيْ، أُمَّتِيْ<br> اِمْنَحِيْنِي الْبَأسَ يَامَصْدَرَ بَأسِيْ<br> وَاذْخُرِيْنِيْ لَكِ يَا أَكْرَمَ أُمَّة<br> عِشْتُ إِيْمَانِيْ وَحُبِّيْ سَرْمَدِيَّا<br> وَمَسِيْرِيْ فَوْقَ دَرْبِيْ عَرَبِيَّا<br> وَسَيَبْقٰى نَبْضُ قَلْبِيْ يَمَنِيَّا<br> لَنْ تَرَى الدُّنْيَا عَلٰى أَرْضِيْ وَصِيَّا<br> https://rutube.ru/video/18fc6c8a7dc61cd3475944def2171c3b/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_United_Republic.ogg '''''Татар телендә'''''<br> Кабатла, дөнья, кабатла бу көемне,<br> Кабатла син нәшидемне, гаһедемне.<br> Искә төшер исемнәрен шәһидләрнең.<br> Ки син затлы киемнәрен бәйрәмнәрнең.<br> |: Кабатла, дөнья, кабатла нәшидемне. :|<br> Берлегем, Берлегем,<br> Рухлана бу ягымлы җырдан күңелем,<br> Һәр халәткә бәйләнешле ул гаһедем.<br> Байрагым, байрагым,<br> Кояшның син үзеннән иңгән комачым,<br> Мәңге балкы һәм бизәп тор һәр тау башын.<br> Өммәтем, өммәтем,<br> Вакыйг ит син үз көчеңне, куәтеңне,<br> Затлылардан итәр өчен дәүләтеңне.<br> Иманлы һәм сөюле мин җир йөзендә,<br> Һәм гомерем үтәр гарәп кавемендә.<br> Йәмәнемне йөртермен йөрәк түрендә,<br> Һичбер чит-ят хаким булмас дәүләтемдә.<br> === '''КАБО ВЕРДЕ''' === https://rutube.ru/video/c717f83a9e25b73b5b4d1a885116d12d/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Cântico_da_Liberdade_(instrumental).ogg === '''КАЗАКЪСТАН''' === '''''Қазақ тілінде'''''<br> '''Менің Қазақстаным'''<br> Алтын күн аспаны,<br> Алтын дән даласы,<br> Ерліктің дастаны —<br> Еліме қарашы!<br> Ежелден ер деген,<br> Даңқымыз шықты ғой,<br> Намысын бермеген,<br> Қазағым мықты ғой!<br> '''''Қайырмасы:'''''<br> Менің елім, менің елім,<br> Гүлің болып егілемін,<br> Жырың болып төгілемін, елім!<br> Туған жерім менің —<br> Қазақстаным!<br> Ұрпаққа жол ашқан,<br> Кең байтақ жерім бар.<br> Бірлігі жарасқан,<br> Тәуелсіз елім бар.<br> Қарсы алған уақытты,<br> Мәңгілік досындай.<br> Біздің ел бақытты,<br> Біздің ел осындай!<br> '''''Қайырмасы.'''''<br> https://rutube.ru/video/d80fefc5ce5b1cda2113bdb39dcd92c1/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kazakhstan_National_Anthem_2012.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Минем Казакъстаным'''<br> Алтын көн асманы,<br> Мул ашлык даласы,<br> Батырлык дастаны —<br> Илемә карачы!<br> Күптәннән ир дигән<br> Даныбыз кодрәте,<br> Намусын бирмәгән<br> Казагым куәте!<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Минем илем, минем илем,<br> Гөлең булып сибеләмен,<br> Җырың булып түгеләмен, илем!<br> Туган җирем минем —<br> Казакъстаным!<br> Килергә юл ачкан<br> Чиксез киң җирем бар,<br> Берлеге ярашкан<br> Ирекле илем бар.<br> Каршылый вакытны<br> Мәңгелек дустыдай,<br> Безнең ил — бәхетле,<br> Безнең ил — шушындый!<br> '''''Кушымтасы.'''''<br> === '''КАЛМЫКСТАН''' === '''''Хальмг келн'''''<br> '''Хальмг Таңһчин Частр'''<br> Сарул сәәхн Хальмг Таңһч<br> Сансн тоотан күцәнә,<br> Авта җирһлин бат җолаг<br> Алдр һартан атхна.<br> '''''Давтвр:'''''<br> Улан залата хальмг улс,<br> Улата теегән кеерүлий!<br> Төрскн нутгтан күчән нерәдәд,<br> Толһа менд җирһий!<br> Олн келн-әмтнлә хамдан<br> Уралан Таңһчин зүткнә<br> Иньгллтин залин өндр герлд<br> Иргч мана батрна.<br> '''''Давтвр.'''''<br> Баатр-чиирг үрдәр туурад,<br> Буурл теемг өснә.<br> Сурһуль-номдан килмҗән өдәг,<br> Сул нерән дуудулна.<br> '''''Давтвр.''''' https://rutube.ru/video/4a0fb2e5bbd2bed3ad8dd41a232c2e4d/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kalmykia_anthem_(short_instrumental).ogg<br> Оркестр башкаруында гимнның компакт варианты. Бер куплеты; кушымтасының соңгы ике юлы кабатлана.<br> '''''Татар телендә'''''<br> '''Калмыкстан җыры'''<br> Гүзәл туган Калмык Иле<br> Бар даланы яктырта,<br> Төзек тормыш дилбегәсен<br> Көчле кулында тота.<br> '''''Кушымта''''':<br> Калмык халкы, алсу төскә<br> Иркен даланы бизә!<br> Туган йортка куәт өстәп,<br> Имин бул син мәңгегә!<br> Төрле телле кешеләре<br> Алга әйди Ватанны.<br> Дуслык нурында киләчәк<br> Ышанычлы һәм данлы.<br> '''''Кушымта'''''.<br> Батыр-чыдам балаларың<br> Чал даланы үстерә,<br> Тырышлыкта гыйлем эстәп,<br> Азат исемен күтәрә.<br> '''''Кушымта'''''.<br> === '''КАМБОДЖА''' === '''ជាភាសាខ្មែរ'''<br> '''បទនគររាជ'''<br> សូមពួកទេវត្តា រក្សាមហាក្សត្រយើង<br> អោយបានរុងរឿង ដោយជ័យមង្គល សិរីសួស្តី<br> យើងខ្ញុំព្រះអង្គ សូមជ្រកក្រោមម្លប់ ព្រះបារមី<br> នៃព្រះនរបតី វង្សក្សត្រាដែលសាងប្រាសាទថ្ម<br> គ្រប់គ្រងដែនខ្មែរ បុរាណថ្កើងថ្កាន ។<br> ប្រាសាទសីលា កំបាំងកណ្តាលព្រៃ<br> គួរអោយស្រមៃ នឹកដល់យសស័ក្តិ មហានគរ<br> ជាតិខ្មែរដូចថ្ម គង់វង្សនៅល្អ រឹងប៉ឹងជំហរ<br> យើងសង្ឃឹមពរ ភ័ព្វព្រេងសំណាងរបស់កម្ពុជា<br> មហារដ្ឋកើតមាន យូរអង្វែងហើយ ។<br> គ្រប់វត្តអារាម ឮតែសូរស័ព្ទធម៌<br> សូត្រដោយអំណរ រំឮកគុណពុទ្ធសាសនា<br> ចូរយើងជាអ្នក ជឿជាក់ស្មោះស្ម័គ្រតាមបែបដូនតា<br> គង់តែទេវត្តានឹង ជួយជ្រោមជ្រែង ផ្គត់ផ្គង់ប្រយោជន៍ឱយ<br> ដល់ប្រទេសខ្មែរ ជាមហានគរ ។<br> '''''Françaıse'''''<br> '''Le Chant Royal'''<br> 1. Que le ciel protège notre Roi<br> Et lui dispense le bonheur et la gloire.<br> Qu'il règne sur nos coeurs et sur nos destinées,<br> Celui qui, héritier des Souverains bâtisseurs,<br> Gouverne le fier et vieux Royaume.<br> 2. Les temples dorment dans la forêt,<br> Rappelant la grandeur du Moha Nokor.<br> Comme le roc, la race khmère est éternelle,<br> Ayons cofiance dans le sort du Campuchéa,<br> L'Empire qui défie les années.<br> 3. Les chants montent dans les pagodes<br> A la gloire de la Sainte foi Bouddhique.<br> Soyons fidèles aux croyances de nos pères.<br> Ainsi le ciel prodiguera-t-il tous ses bienfaits<br> Au vieux pays khmer, le Moha Nokor.<br> https://rutube.ru/video/4921e0ef4a1133b7c72e77aad1974a23/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Nokoreach.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Мәһабәт Кыйраллык'''<br> 1. Күкләр булсын Патшабыз сакчысы,<br> Насыйп булсын аңарга сәгадәт һәм дан.<br> Хаким ул халык йөрәгеннән, язмыштан, —<br> Борынгыдан горур мәмләкәтләр тоткан<br> Шәрәфле нәсел варисы.<br> 2. Пагодалар сыенган урманга,<br> Шаһит алар Моһа Ноко кодрәтенә.<br> Кһмер милләте яратылган ул мәңгегә,<br> Тормышыбыз хасланган Кампучиягә,<br> Тиңдәш булсын ил заманга.<br> 3. Багышлаек догалар-җыруны,<br> Мәдхия укып, изге Будда исеменә.<br> Тугры булсак бабалар әманәтенә,<br> Күкләр ирештерерләр бәрәкәтенә<br> Кһмер иле Моһа Ноконы.<br> === '''КАМӘР УТРАУЛАРЫ''' === '''''Shikomori'''''<br> 1. Beramu isi pepeza,<br> I nadi ukombozi piya;<br> Ye daula ivenuha,<br> Tasibabu yahe dini voya<br> tsangaya hunu Komoriya.<br> Narikeni yamahaba ya<br> huvendza ya masiwa.<br> Yatru...<br> 2. Wasiwa Komori damu ndzima,<br> Wasiwa Komori dini ndzima.<br> Ya masiwa razaliwa,<br> Ya masiwa yarileya,<br> Mola nde yari sayidiya;<br> Narike niya ndzima,<br> Rivendze uwatwaniya,<br> Mahaba ya dini na duniya.<br> 3. Beramu isi pepeza,<br> Rangu mwezi sita wa Zuiye,<br> Ye daula ivenuha,<br> Zisiwa zatru zi katruha:<br> Maoré na Ndzuani, Mwali na Ngazidja.<br> 4. Tasibabu yahe dini voya<br> Tsangaya hunu Komoriya.<br> Narikeni yamahaba ya,<br> Ya huvendza, ya masiwa.<br> https://rutube.ru/video/5c8b8c4b8562edb753664e292f5c6c35/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Comoros_by_US_Navy_Band.ogg<br> (дүртенче куплеты уйналмаган)<br> '''''Татар телендә'''''<br> 1. Җилферди ил байрагыбыз,<br> Тулы бәйсезлек белгертеп;<br> Күтәрелә Ватаныбыз,<br> Динебезне терәк, көч-куәт итеп,<br> Камәр илен бердәм дәүләт итеп.<br> Яшик шушы ямьле урында<br> Туганлык, сөю хозурында.<br> Яшик...<br> 2. Камәрлеләр, уртактыр каныбыз,<br> Камәрлеләр, камил иманыбыз.<br> Бу утрауларда туганбыз,<br> Монда тәрбия алганбыз,<br> Ярдәм насыйп итә, Аллабыз;<br> Кыю, тәвәккәл булыйк,<br> Ватан диеп җан атыйк,<br> Динне, дөньяны без яратыйк!<br> 3. Җилферди ил байрагыбыз<br> Алтынчы Июльдән башлап,<br> Күтәрелә Ватаныбыз,<br> Утраулары баскан тигез сафка:<br> Маоре һәм Ндзуани, Мвали һәм Ңазидҗа.<br> 4. Динебезне терәк, көч-куәт итеп,<br> Камәр илен бердәм дәүләт итеп, –<br> Яшик шушы ямьле урында,<br> Сөю, туганлык хозурында.<br> '''Гимн тексты, камәри теленнән тыш, Камәр утрауларындагы ике рәсми телгә – гарәп һәм француз телләренә дә тәрҗемә ителгән.''' === '''КАМЕРУН''' === '''CHANT DE RALLIEMENT'''<br> I. Ô Cameroun berceau de nos ancêtres,<br> Va debout et jaloux de ta liberté.<br> Comme un soleil ton drapeau fier doit être<br> Un symbole ardent de foi et d'unité.<br> Que tous tes enfants du nord au sud,<br> de l'est à l'ouest soient tout amour,<br> Te servir que ce soit leur seul but,<br> Pour remplir leur devoir toujours.<br> '''''Refrain:'''''<br> Chère patrie, terre chérie,<br> Tu es notre seul et vrai bonheur,<br> notre joie et notre vie,<br> À toi l'amour et le grand honneur<br> II. Tu es la tombe où dorment nos pères,<br> Le jardin que nos aïeux ont cultivé.<br> Nous travaillons pour te rendre prospère,<br> Un beau jour enfin nous serons arrivés.<br> De l'Afrique sois fidèle enfant<br> Et progresse toujours en paix,<br> Espérant que tes jeunes enfants<br> T'aimeront sans bornes à jamais.<br> '''''Refrain.'''''<br> '''RALLYING SONG'''<br> I. O Cameroon, Thou Cradle of our Fathers,<br> Holy Shrine where in our midst they now repose,<br> Their tears and blood and sweat thy soil did water,<br> On thy hills and valleys once their tillage rose.<br> Dear Fatherland, thy worth no tongue can tell!<br> How can we ever pay thy due?<br> Thy welfare we will win in toil and love and peace,<br> Will be to thy name ever true!<br> '''''Chorus:'''''<br> Land of Promise, land of Glory!<br> Thou, of life and joy, our only store!<br> Thine be honour, thine devotion,<br> And deep endearment, for evermore.<br> II. From Shari, from where the Mungo meanders<br> From along the banks of lowly Boumba Stream,<br> Muster thy sons in union close around thee,<br> Mighty as the Buea Mountain be their team;<br> Instil in them the love of gentle ways,<br> Regret for errors of the past;<br> Foster, for Mother Africa, a loyalty<br> That true shall remain to the last.<br> '''''Chorus.'''''<br> https://rutube.ru/video/e795d0512496afa843219c7466762df4/ https://wikiway.com/cameroon/gimn/ '''КҮМӘКЛЕК ҖЫРЫ'''<br> === '''КАНАДА''' === '''''Françaıse'''''<br> '''Ô Canada!'''<br> Ô Canada! Terre de nos aïeux,<br> Ton front est ceint de fleurons glorieux!<br> Car ton bras sait porter l’epée,<br> Il sait porter la croix!<br> Ton histoire est une epopée<br> Des plus brillants exploits,<br> Et ta valeur, de foi trempée,<br> Protégera nos foyers et nos droits,<br> Protégera nos foyers et nos droits.<br> https://wikiway.com/canada/gimn/ https://yandex.ru/video/preview/15109167227211971633 '''Татар телендә'''<br> '''Әй, Канада!'''<br> Әй, Канада! Ата-баба җире,<br> Дан чәчәкләре бизиләр сине!<br> Кулларың кылыч тотарга оста,<br> Тота белер хачны!<br> Синең тарихың – үзе бер дастан, –<br> Җиңүләреңне колачлый.<br> Кыю холкың, ныклы рухың, –<br> Саклар йортыбызны, хокукларны,<br> Саклар йортыбызны, хокукларны.<br> '''''English'''''<br> '''O Canada!'''<br> O Canada! Our home and native land!<br> True patriot-love in all thy sons command.<br> With glowing hearts we see thee rise,<br> The True North, strong and free,<br> And stand on guard, O Canada,<br> We stand on guard for thee.<br> O Canada, glorious and free!<br> We stand on guard, we stand on guard for thee.<br> O Canada, we stand on guard for thee!<br> https://rutube.ru/video/c27340fb75a88ef7ae7aaf59918a5126/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_O_Canada.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Әй, Канада!'''<br> Әй, Канада! Туган ил-йортыбыз!<br> Сине сөя бар ватандашыбыз.<br> Безнең бәхет – уңышларыңда,<br> Тугры Төньяк – нык, азат!<br> Без синең сагыңда, Канада,<br> Торырбыз сине хаклап.<br> Әй Канада, азат бул һәм данла!<br> Әй Канада! Без синең сагыңда!<br> Әй Канада! Без синең сагыңда!<br> '''Гимн тексты башта француз телендә язылган булган. Инглиз теленә ул бераз үзгәртелеп тәрҗемә ителгән.'''<br> === '''КАРАКАЛПАКСТАН''' === '''''Қарақалпақ тилинде'''''<br> Жайхун жағасында өскен байтерек,<br> Түби бир шақасы мың болар демек,<br> Сен сондай саялы қуяшлы елсең,<br> Тынышлық ҳәм ығбал сендеги тилек.<br> '''''Нақораты:'''''<br> Дийхан баба нәпеси бар жеринде,<br> Жуўсан аңқып, кийик қашар шөлинде,<br> Қарақалпақстан,<br> “Қарақалпақстан” деген атыңды,<br> Әўладлар әдиўлер жүрек төринде.<br> Айдын келешекке шақырар заман,<br> Мәртлик мийнет, билим жетизер оған,<br> Халқың бар азамат, дос ҳәм мийирбан,<br> Еркин жайнап-жаснап, мәңги бол аман.<br> '''''Нақораты:'''''<br> Дийхан баба нәпеси бар жеринде,<br> Жуўсан аңқып, кийик қашар шөлинде,<br> Қарақалпақстан,<br> “Қарақалпақстан” деген атыңды,<br> Әўладлар әдиўлер жүрек төринде.<br> https://rutube.ru/video/a0b3cf0ae90052456ad9cb805887d924/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Karakalpakstan.ogg '''''Татар телендә'''''<br> 1. Җәйхун ярларында үскән байтирәк,<br> Тамырларыңа меңләп еллар, димәк, –<br> Син күләгәле, кояшлы төбәк,<br> Тынычлык һәм бәхет – синең ул теләк.<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Диһкян баба тыны сеңгән җиреңә,<br> Сайгак йөгерә әрем исле чүлеңдә,<br> Каракалпакстан,<br> “Каракалпакстан” дигән атыңны<br> Яшь буын кадерли йөрәк түрендә.<br> 2. Якты киләчәккә чакыра заман,<br> Батырлык, зирәклек ирешкән таман,<br> Дустанә халкыңа хастыр миһербан,<br> Иректә чәчәк ат, мәңге бул аман.<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Диһкян баба тыны сеңгән җиреңә,<br> Сайгак йөгерә әрем исле чүлеңдә,<br> Каракалпакстан,<br> “Каракалпакстан” дигән атыңны<br> Яшь буын кадерли йөрәк түрендә.<br> === '''КАРАТАУ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''На црногорском (вуковица)'''''<br> '''Ој свијетла мајска зоро'''<br> 1. Ој свијетла мајска зоро,<br> Ој свијетла мајска зоро,<br> Мајко наша Црна Горо,<br> Мајко наша Црна Горо,<br> Синови смо твог стијења,<br> Синови смо твог стијења,<br> И чувари твог поштења,<br> И чувари твог поштења,<br> Волимо вас, брда тврда,<br> И стравичне ваше кланце<br> Који никад не познаше<br> Срамотнога ропства ланце.<br> Мајко наша Црна Горо,<br> Мајко наша Црна Горо.<br> 2. Ој свијетла мајска зоро,<br> Ој свијетла мајска зоро,<br> Мајко наша Црна Горо,<br> Мајко наша Црна Горо,<br> Док ловћенској нашој мисли<br> Наша слога даје крила,<br> Биће горда, биће славна<br> Домовина наша мила.<br> Ријека ће наших вала<br> Ускачући у два мора,<br> Глас носити океану:<br> Да је вјечна Црна Гора.<br> Глас носити океану:<br> Да је вјечна Црна Гора,<br> Да је вјечна Црна Гора.<br> https://rutube.ru/video/d224c8acdb22066ea75f87f58dbf739f/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Montenegro.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Әй, якты май ае таңы'''<br> 1. Әй, якты май ае таңы,<br> Әй, якты май ае таңы,<br> Ил-Анам Каратау ягы,<br> Ил-Анам Каратау ягы!<br> Без тау-кыялар уллары,<br> Без тау-кыялар уллары,<br> Синең намусыңның сагы,<br> Синең намусыңның сагы.<br> Дәһшәтле тау-кыяларың<br> Халкым сөйгән, кадерләгән,<br> Хурлыклы коллык богавын<br> Илем һичкайчан кимәгән.<br> Ил-Анам Каратау ягы,<br> Ил-Анам Каратау ягы!<br> 2. Әй, якты май ае таңы,<br> Әй, якты май ае таңы,<br> Ил-Анам Каратау ягы,<br> Ил-Анам Каратау ягы!<br> Ловчен фикерләрен, эшен,<br> Дәвамлап канатланырбыз,<br> Горур, данлы булсын өчен,<br> Син сөекле Ватаныбыз.<br> Илнең дулкынлы елгасы —<br> Ике диңгезгә ул коя,<br> Шавын океан тыңласын:<br> “Каратау — мәңгелек кыя!”<br> Шавын океан тыңласын:<br> “Каратау — мәңгелек кыя!<br> Каратау — мәңгелек кыя!”<br> '''''Na crnogorskom (gajevica)'''''<br> '''Oj svijetla majska zoro'''<br> 1. Oj svijetla majska zoro,<br> Oj svijetla majska zoro,<br> Majko naša Crna Goro,<br> Majko naša Crna Goro,<br> Sinovi smo tvog stijenja,<br> Sinovi smo tvog stijenja,<br> I čuvari tvog poštenja,<br> I čuvari tvog poštenja.<br> Volimo vas, brda tvrda,<br> I stravične vaše klance<br> Koji nikad ne poznaše<br> Sramotnoga ropstva lance.<br> Majko naša Crna Goro,<br> Majko naša Crna Goro.<br> 2. Oj svijetla majska zoro,<br> Oj svijetla majska zoro,<br> Majko naša Crna Goro,<br> Majko naša Crna Goro,<br> Dok lovćenskoj našoj misli<br> Naša sloga daje krila,<br> Bit će gorda, bit će slavna<br> Domovina naša mila.<br> Rijeka će naših vala<br> Uskačući u dva mora<br> Glas nositi okeanu:<br> Da je vječna Crna Gora.<br> Glas nositi okeanu:<br> Da je vječna Crna Gora,<br> Da je vječna Crna Gora.<br> === '''КАРЕЛИЯ''' === '''''Karjalaksi'''''<br> '''Kodirandu – Karjalu!'''<br> Kodirandu – Karjalu!<br> Igäine kaunis meijän mua.<br> Heimokanzat yhteh suat,<br> Karjalu!<br> Tuo kuunnelkua järvet dai mečät, suot<br> Kui sydämeh oma mua pajuo tuou.<br> Se mäin piälpäi selvembi nähtä voi –<br> Vie parembi kaikkii mua meijän roih.<br> Kodirandu – Karjalu!<br> Ozan kel elä igä kai.<br> ||: Ryndähis meijän yksi vai –<br> Karjalu! :||<br> Tiä runoloin rohkiembat poijat vie<br> Kai eletäh salolois, järvien ies.<br> Pajo lennä, kandeleh helkieh lyö,<br> Kiitä Karjalua kaikkie muadu myö.<br> Kodirandu – Karjalu!<br> Runot dai pajot elos piet.<br> Nägyy tiä päivännouzu vies,<br> Karjalu!<br> Päiväzen nouzu nägyy vies,<br> Karjalu!<br> Kotimaamme Karjala!<br> Ikivanha kaunis maa.<br> Veljeskansat yhteen saa<br> Karjala!<br> '''''Suomeksi'''''<br> '''Kotimaamme Karjala!'''<br> Kotimaamme Karjala!<br> Ikivanha laulumaa.<br> Työllään etsii kunniaa<br> Karjala!<br> Nuo järvet ja vaarat ja hongikot –<br> ne huomisen kutsua kuunnelkoot!<br> Seisoin vaaran harjalla paljain päin<br> ja suljin syliini mitä näin.<br> Kotimaamme Karjala!<br> Ikivanha laulumaa.<br> ||: Työllään etsii kunniaa<br> Karjala! :||<br> Ne urhot ja sankarit laulujen –<br> ne asuvat täällä entiselleen.<br> Soita, soma kantele, jatku, työ!<br> Soi, laulu, sydämen liekki, lyö.<br> Kotimaamme Karjala!<br> Rahvas rehti, ahkera<br> töin ja lauluin ikuistaa<br> Karjala!<br> Töin ja lauluin ylistää<br> Karjala!<br> https://en.wikipedia.org/wiki/File:Гимн_Республики_Карелия.ogg https://rutube.ru/video/b71a6f0ee1404c05b6c8bd83df06f3b3/ '''''Tatar telendä'''''<br> '''Tuğan yağım – Karyala!'''<br> Tuğan yağım – Karyala!<br> Ğömerlek yazmış miña.<br> Yäşä, il, ğasırlarda,<br> Karyala!<br> Cırlasın tayğa, yañğırasın küllär!<br> Qäderle miña bu güzäl cirlär. <br> Menäm biekkä, taw-qıyalarğa –<br> Sine, tuğan yaq, cırda danlarğa.<br> Tuğan yağım – Karyala!<br> Ğömerlek yazmış miña.<br> ||: Yäşä, il, ğasırlarda,<br> Karyala! :||<br> Borınğılıqtan küçep zamanğa,<br> Yäşi batırlar taw-urmannarda.<br> Kantele qılı ğorur çıñlasın,<br> Möqätdäs karel ciren xaqlasın!<br> Karyala – tuğan yağım!<br> Run-riwayät moñnarım.<br> Cır häm xezmät uçağım,<br> Karyala!<br> Küräm nurlı tañnarıñ,<br> Karyala!<br> === '''КАТАЛОНИЯ''' === '''''Català'''''<br> '''Catalunya triomfant'''<br> 1. Catalunya triomfant,<br> tornarà a ser rica i plena.<br> Endarrera aquesta gent<br> tan ufana i tan superba.<br> '''''Chorus:'''''<br> Bon colp de falç,<br> Bon colp de falç,<br> Defensors de la terra!<br> Bon colp de falç!<br> 2. Ara és hora, segadors.<br> Ara és hora d'estar alerta.<br> Per quan vingui un altre juny<br> esmolem ben bé les eines.<br> '''''Chorus:'''''<br> Bon colp de falç,<br> Bon colp de falç,<br> Defensors de la terra,<br> Bon colp de falç!<br> 3. Que tremoli l'enemic<br> en veient la nostra ensenya.<br> Com fem caure espigues d'or,<br> quan convé seguem cadenes.<br> '''''Chorus:'''''<br> Bon colp de falç,<br> Bon colp de falç,<br> Defensors de la terra!<br> Bon colp de falç!<br> https://rutube.ru/video/594f1d3d8cb9aabccc417afac54a1288/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Els_Segadors.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Җиңүчән Каталония'''<br> 1. Каталония, җиңүчән,<br> Кайтырсың мул тормышыңа.<br> Таян батыр улларыңа,<br> Алар горур, тәвәккәл.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Ипләп кенә<br> Урак белән ипләп,<br> Җир сакчылары!<br> Ипләп кенә!<br> 2. Сәгать сукты, уракчы,<br> Килде урыр, орыр көннәр,<br> Киләсе июньгә кадәр<br> Янә кайрап куйсаңчы.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Ипләп кенә<br> Урак белән ипләп,<br> Җир сакчылары!<br> Ипләп кенә!<br> 3. Калтырансын дошманнар —<br> Горур җилфердәсен байрак.<br> Урылган күк алтын башак,<br> Коелып төшәр богаулар.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Ипләп кенә<br> Урак белән ипләп,<br> Җир сакчылары!<br> Ипләп кенә!<br> === '''КВЕБЕК''' === '''''Françaıse'''''<br> '''Gens du pays'''<br> Le temps qu’ on a pris pour dire: je t’aime,<br> C’est le seul qui reste au bout de nos jours.<br> Les vœux que l’on fait, les fleurs que l’on sème<br> Chacun les récolte en soi-même<br> Aux beaux jardin du temps qui court.<br> '''''Chorus:'''''<br> Gens du pays, c’est votre tour<br> De vous laisser parler d’amour,<br> Gens du pays, c’est votre tour<br> De vous laisser parler d’amour.<br> Le temps de s’aimer, le jour de le dire<br> Fond comme la neige aux doigts du printemps.<br> Fêtons de nos joies, fêtons de nos rires<br> Ces yeux où nos regards se mirent,<br> C’est demain que j’avais vingt ans.<br> '''''Chorus.'''''<br> Le ruisseau des jours aujourd’hui s’arrête<br> Et forme un étang ou chacun peut voir<br> Comme en un miroir l’amour qu’il reflète.<br> Pour ces coeurs à qui je souhaite<br> Le temps de vivre nos espoirs.<br> '''''Chorus (2).'''''<br> https://rutube.ru/video/bd5d0b06443f94eb0907368e2c77ee6c/ Жиль Виньо башкаруында https://my.mail.ru/music/songs/gilles-vigneault-gens-du-pays-27c4fb588ac2bf849573ef1c0dfc4d7d '''''Татар телендә'''''<br> '''Әй, ватандаш!'''<br> “Яратам!” — диеп, назла күңелемне,<br> Үтә дә китә бит безнең тормыш.<br> Үтәлгән вәгъдә, үстергән гөлләр<br> Китерер лаеклы уңыш —<br> Гадел хөкемдар бу язмыш.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Әй, ватандаш, күңел назлап,<br> “Яратам!” — дип, әйтче кабат.<br> Әй, ватандаш, күңел назлап,<br> “Яратам!” — дип, әйтче кабат.<br> Яратыр көннәр, ялкынлы хисләр,<br> Язгы кар сыман, югала эреп;<br> Тәүге сагышның, назлы карашның<br> Яшик, дуслар, кадерен белеп — <br> Унсигез яшьтәге кебек.<br> '''''Кушымта.'''''<br> Гомер кизләве, юлын эзләр ул,<br> Туктап калыр да, җәелеп, күл булыр.<br> Күреп кал берүк: көзгедәге күк, <br> Саф мәхәббәтең чагылыр —<br> Кадер-хөрмәтең шул булыр.<br> '''''Кушымта (2)'''''.<br> === '''КИПР (грек өлеше)''' === '''''Στα ελληνικά'''''<br> '''Ἐλευθεριά'''<br> Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν κόψι<br> Τοῦ σπαθιοῦ τὴν τρομερή,<br> Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν ὄψι,<br> Ποὺ μὲ βία μετράει τὴν γῆ.<br> Ἀπ’ τὰ κόκκαλα βγαλμένη<br> τῶν Ἑλλήνων τὰ ἱερά,<br> καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br> χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br> καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br> χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br> καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br> χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br> https://rutube.ru/video/8ad80831c39f5c43a56280dadc8ae903/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymn_to_liberty_instrumental.oga '''''Грек (юнан) телендә'''''<br> '''Азатлык'''<br> Таныш миңа, газиз илем,<br> Иң үткен кылычларың,<br> Таныш үткен күз карашың —<br> Колачлый ул Җир шарын.<br> Затлы Юнан тамырыннан<br> Үсеп чыккан бер аклык, —<br> Борынгыдай көчле рухлы,<br> Котлы булсын Азатлык,<br> Борынгыдай көчле рухлы,<br> Котлы булсын Азатлык,<br> Борынгыдай көчле рухлы,<br> Котлы булсын Азатлык!<br> '''Кипрның греклар яшәгән өлеше, мөстәкыйль дәүләт булса да, Греция (Юнанстан) гимнын куллана.'''<br> === '''КИРИБАТИ''' === '''''In Kiribati language'''''<br> '''Kunan Kiribati – Teirake Kaini Kiribati'''<br> Teirake kaaini Kiribati,<br> Anene ma te kakatonga,<br> Tauraoi nakon te mwioko,<br> Ma ni buokia aomata.<br> ||: Tauaninne nte raoiroi,<br> Tangiria aomata nako. :||<br> Reken te kabaia ma te rau,<br> Ibuakoia kaain abara,<br> Bon reken te nano ae banin,<br> Ma te i-tangitangiri naba.<br> ||: Ma ni wakina te kabaia,<br> Ma n neboa i eta abara. :||<br> Ti butiko ngkoe Atuara,<br> Kawakinira ao kairira,<br> Nakon taai aika i maira,<br> Buokira ni baim ae akoi.<br> ||: Kakabaia ara Tautaeka,<br> Ma ake a makuri iai. :||<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kiribati_Anthem_Performed_by_US_Navy_Band.oga https://wikiway.com/kiribati/gimn/ '''''Татар телендә'''''<br> '''Кирибати җыры – Бас, Кирибати, аягүрә!'''<br> Бас, Кирибати, аягүрә!<br> Кушыл рухланып безнең җырга,<br> Җаваплы бул, бурычың үтә<br> Һәм әзер тор ярдәм кылырга!<br> ||: Хаклыкта нык, бул игелекле,<br> Сөй милләтеңне, кешелекне! :||<br> Яшәү өчен канәгатьлектә,<br> Тынычлыкка өмет-ниятләр, —<br> Чынга ашыр барча теләк тә,<br> Бергә типсә безнең йөрәкләр.<br> ||: Хөрмәт итик бер-беребезне,<br> Бердәм үстерик бәх(е)тебезне! :||<br> Ялварабыз Сиңа, Тәңребез,<br> Туры юлга юнәлт халкыңны,<br> Имин булсын киләчәгебез,<br> Суз сөюле ярдәм кулыңны.<br> ||: Ярлыкагыл хакимиятне,<br> Бөтен кешене һәм милләтне! :||<br> '''Сүзлекләр һәм белешмәләр булмау сәбәпле, инглиз телендәге текст тәрҗемә ителде.'''<br> === '''КОМИ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Комиӧн'''''<br> '''Варыш поз'''<br> Ылын-ылын Войвылын<br> Джуджыд парма сулалö.<br> Парма шöрын варыш поз<br> Кыпыд горöн шыалö.<br> Лэбзьöй, повтöм варышъяс,<br> Вына бордъяс шеныштлöй,<br> Веськыд туйöд нуöдöй,<br> Коми мусö югдöдöй!<br> Веськыд туйöд нуöдöй,<br> Коми мусö югдöдöй!<br> https://rutube.ru/video/e59083eaad39efe6a1544a017b1fade4/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Regional_anthem_of_Komi_vocal.oga '''''Татар телендә'''''<br> '''Лачын оясы'''<br> Бик еракта Төньякта,<br> Тауда чыршылык тора,<br> Кыю лачын ояда<br> Яңгыратып кычкыра.<br> Как канатың, гаярем,<br> Көчле урман лачыны,<br> Нурландыр Коми җирен,<br> Сайла син туры юлны,<br> Нурландыр Коми җирен,<br> Сайла син туры юлны!<br> '''''Удмурт кылын'''''<br> '''Тылобурдо кар'''<br> Кыдёкын-кыдёкын уйпалан<br> Жужыд парма сылэ.<br> Парма шорын тылобурдо кар,<br> Шулдыр гур силё.<br> Лобе, кышкасьтэм бурдоос,<br> Кужмо бурдъёсыныды шоналэ,<br> Выль сюресъёсти нуэ,<br> Коми муэз югдытэ!<br> Выль сюресъёсти нуэ,<br> Коми муэз югдытэ!<br> === '''КОРЕЯ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''한국어로''' (Hangug-eolo)<br> '''애국가''' (Aegukga)<br> 1. 동해 물과 백두산이 마르고 닳도록 –<br> 하느님이 보우하사 우리 나라 만세 – !<br> 무궁화 삼천리 화려 강산 –<br> 대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br> 2. 남산 위에 저 소나무 철갑을 두른 듯 –<br> 바람 서리 불변함은 우리 기상일세 – !<br> 무궁화 삼천리 화려 강산 –<br> 대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br> 3. 가을 하늘 공활한데 높고 구름 없이 –<br> 밝은 달은 우리 가슴, 일편 단심일세 – !<br> 무궁화 삼천리 화려 강산 –<br> 대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br> 4. 이 기상과 이 맘으로 충성을 다하여 –<br> 괴로우나 즐거우나 나라 사랑하세 – !<br> 무궁화 삼천리 화려 강산 –<br> 대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br> https://rutube.ru/video/0f336ec3e6762918174dba90c5b86d42/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:South_Korean_national_anthem.wav '''''Татар телендә'''''<br> '''Ватанпәрвәрлек җыры'''<br> 1. Шәрык диңгезе кибегеп, Пәктусан уалып<br> Беткәнче хакла, Тәңребез, безнең милләтне.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br> Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br> Йөзләп еллар Намсан-тауда җилләр-давылларга<br> Бирешмәгән наратлар күк, без дә куәтле.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br> Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br> Биек аяз көзге күкләр һәм ай сипкән нурлар<br> Һидаятькә өнди безнең чыдам йөрәкне.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br> Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br> Рәхәттә дә, михнәттә дә тугрыбыз Ватанга,<br> Безнең халык көчле рухлы, батыр йөрәкле.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br> Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br> === '''КОРЕЯ ХАЛЫК-ДЕМОКРАТИК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''애국가''' (Aegukka)<br> 1. 아침은 빛나라 이 강산<br> 은금에 자원도 가득한<br> 이 세상 아름다운 내 조국<br> 반만년 오랜 력사에<br> ||: 찬란한 문화로 자라난<br> 슬기론 인민의 이 영광<br> 몸과 맘 다 바쳐 이 조선<br> 길이 받드세 :||<br> 2. 백두산 기상을 다 안고<br> 근로의 정신은 깃들어<br> 진리로 뭉쳐진 억센 뜻<br> 온 세계 앞서 나가리<br> ||: 솟는 힘 노도도 내밀어<br> 인민의 뜻으로 선 나라<br> 한없이 부강하는 이 조선<br> 길이 빛내세 :||<br> https://rutube.ru/video/b5bedababbdb4f0cf7fa8facfd62b414/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Aegukka_-_National_Anthem_of_North_Korea.wav '''Ватанпәрвәрлек җыры'''<br> 1. Өч мең ли җир табигый байлык,<br> Алтын-көмеш таң нурларында,<br> Гүзәл Ватаныбыз, зирәк халык,<br> Биш мең ел данлы тарихында<br> ||: Саф күңелен биреп һәрбер эшкә,<br> Бөек мәдәнияткә ирешкән.<br> Әйдәгез, җан-тән фида кылып,<br> Саклыйк шул изге Чосонны. :||<br> 2. Ихтыяр көчебез – хаклыкта,<br> Ватан – тырыш хезмәт учагы,<br> Пәкту тавы рухын колачлап,<br> Дөньялыкта алгарган чагы –<br> ||: Халык үзе тудырган илдә,<br> Шашкын давылларны йөгәнләп.<br> Әйдәгез, данлыйк илебезне,<br> Чиксез бай, куәтле җирне. :||<br> === '''КОСТА-РИКА''' === '''''Español'''''<br> '''Noble Patria'''<br> Noble Patria, tu hermosa bandera, <br> Expresión de tu vida nos da: <br> Bajo el límpido azul de tu cielo <br> Blanca y pura descansa la paz.<br> En la lucha tenaz de fecunda labor<br> Que enrojece del hombre la faz,<br> Conquistaron tus hijos, labriegos sencillos,<br> Eterno prestigio, estima y honor, <br> Eterno prestigio, estima y honor. <br> ¡Salve oh tierra gentil! <br> ¡Salve oh madre de amor!<br> Cuando alguno pretenda tu gloria manchar, <br> Verás a tu pueblo, valiente y viril, <br> La tosca herramienta en arma trocar.<br> ¡Salve Patria! tu pródigo suelo<br> Dulce abrigo y sustento nos da.<br> Bajo el límpido azul de tu cielo<br> ¡Vivan siempre el trabajo y la paz!<br> https://wikiway.com/kosta-rika/gimn/ https://de.wikipedia.org/wiki/Datei:Costa_Rica_National_Anthem.ogg<br> (башта дүрт юллык кереш өлеше уйнала)<br> '''''Татар телендә'''''<br> '''Затлы Ватан'''<br> Затлы Ватан, гүзәл байрагыңда —<br> Тиңдәшсез сурәтең хаклыгы:<br> Аяз, зәңгәр асманың астында —<br> Тыныч тормыш аклык-сафлыгы.<br> Иҗтиһат һәм ныклык, көндәлек тырышлык —<br> Йөзләргә ямь бирә алсулык,<br> Игенче улларың, хезмәтчән кызларың —<br> Илебез абруе һәм даны,<br> Илебез абруе, хөрмәте һәм даны.<br> Имин бул, затлы җир,<br> Мәхәббәт мәкяны!<br> Кемнәрдер ымсынса даныңны тапларга,<br> Күрерсең гайрәтле халкыңны —<br> Алмашыр китмәнен ул хәрби коралга.<br> Сәлам, Ватан! Мул җир-туфрагыңда —<br> Нигъмәткә җитешлек, иркенлек.<br> Аяз, зәңгәр асманың астында<br> Мәңге булсын хезмәт, иминлек!<br> === '''КОТ Д’ИВУАР''' === '''''Françaıse'''''<br> '''L'Abidjanaise'''<br> '''''Premier couplet:'''''<br> 1. Salut ô terre d’espérance,<br> Pays de l’hospitalité!<br> Tes légions remplies de vaillance,<br> Ont relevé ta dignité.<br> Tes fils, chère Côte d’Ivoire, <br> Fiers artisans de ta grandeur,<br> Tous rassemblés et pour ta gloire,<br> Te bâtiront dans le bonheur.<br> '''''Premier refrain:'''''<br> Fiers ivoiriens, le pays nous appelle.<br> Si nous avons, dans la paix, ramené la liberté,<br> Notre devoir sera d’être un modèle<br> De l’espérance promise à l’humanité<br> En forgeant, unis dans la foi nouvelle,<br> La patrie de la vraie fraternité.<br> '''''Deuxième couplet:'''''<br> 2. À toi noble Côte d'Ivoire,<br> Ô grand pays des bonnes gens !<br> Nous apportons dans la victoire,<br> L’hommage de nos cœurs ardents.<br> Dans l’amitié des peuples frères,<br> Dieu guide nous vers l’idéal,<br> Soumise à la devise chère :<br> Union, discipline, travail.<br> '''''Deuxième Refrain:'''''<br> Pour ta grandeur, riche et noble patrie,<br> Nous marcherons de l’avant, pleins d’amour et pleins de foi.<br> De cœurs unis, au cours de notre vie,<br> Nous œuvrerons dans l’honneur pour le juste droit,<br> De cœurs unis au cours de notre vie,<br> À tes appels nous serons tous présents.<br> https://rutube.ru/video/228bcbb1b10e9daf1450ad66164c0dfd/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Côte_D%27Ivoire_%22L%27Abidjanaise%22.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Абидҗан җыры'''<br> '''''Беренче куплет:'''''<br> Сәлам, өмет-ышаныч яры,<br> Әй олы җанлы, кунакчыл ил!<br> Синең гайрәтле легионнарың<br> Мәртәбәңне иттеләр дәлил.<br> Синең, Кот д’Ивуар, улларың<br> Горур бөеклегең сагында,<br> Үстерә үз Ватаны данын<br> Җиң сызганып алар тагын да.<br> '''''Беренче кушымта:'''''<br> Кыю ивуарлылар, ил чакыра.<br> Бәйсезлекне тыныч юлда кабат кайтардык,<br> Һиммәтебез үрнәк булып тора —<br> Бар кешелек аңа өмет багларлык.<br> Без берләштек яңа инануда<br> Һәм чын кардәшлеккә нигез салдык.<br> '''''Икенче куплет:'''''<br> Сиңа, намуслы Кот д’Ивуар,<br> Игелекле кешеләр иле!<br> Бер гаилә, барыбыз туганнар,<br> Кайнар йөрәк кадерли сине.<br> Бер нәселдән тудык, дуслыкка,<br> Идеалга Алла бара әйдәп,<br> Юнәлгәнбез бер үк максатка:<br> Берлек, аңлы тәртип һәм хезмәт.<br> '''''Икенче кушымта:'''''<br> Бөек, бай, затлы Ватан хакына<br> Ярат һәм инан, атла гел алга.<br> Йөрәкләр бердәм тормыш уңында,<br> Таян намуска һәм кануннарга,<br> Йөрәкләр бердәм тормыш уңында,<br> Без әзер иңне иңгә куярга.<br> === '''КӨНЧЫГЫШ ТИМОР''' === Pátria, Pátria, Timor-Leste, nossa Nação.<br> Glória ao povo e aos heróis da nossa libertação.<br> Pátria, Pátria, Timor-Leste, nossa Nação.<br> Glória ao povo e aos heróis da nossa libertação.<br> Vencemos o colonialismo, gritamos:<br> abaixo o imperialismo.<br> Terra livre, povo livre,<br> não, não, não à exploração.<br> Avante unidos firmes e decididos.<br> Na luta contra o imperialismo<br> o inimigo dos povos, até à vitória final.<br> Pelo caminho da revolução.<br> === '''КӨНЧЫГЫШ ТӨРКИСТАН''' === Қуртулуш йолида судәк<br> ақти бизниң қанимиз,<br> Сән үчүн, әй юртимиз,<br> болсун пида бу җанимиз.<br> Қан кичип, һәм җан бирип,<br> ахир қутулдурдуқ сини,<br> Қәлбимиздә қутқулушқа<br> бар иди иманимиз.<br> Юртумиз биз йүз-көзүңни<br> қан билән пакизлидуқ<br> Өрлиген ялқун билән<br> пакланди белки намимиз.<br> Яр-и һәмдәм болди бизниң<br> һиммәтимиз сән үчүн.<br> Шавну шөһрәтлик иди<br> һиммәт билән әҗдадимиз.<br> Атиларниң җәңләри<br> өчмәйду тарих бетидин.<br> Нәсли қалди җәңгивар<br> биз униң әвлади биз.<br> Ақти қан һәм чиқти җан<br> дүшмәндин болсун әл аман.<br> Яшисун, миң яшисун,<br> парлансун истиқбалимиз!<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Qurtulush_Yolida.webm '''''Татар телендә'''''<br> '''Котылу юлында'''<br> Азатлык юлында су күк<br> акты безнең каныбыз,<br> Синең өчен, ил-йортыбыз,<br> булсын фида җаныбыз.<br> Без кан түгеп һәм җан биреп,<br> коткарып калдык сине,<br> Кальбебездә котылуга<br> иманыбыз бар иде.<br> Кан белән йөзең-күзеңне<br> сафландырдык, йортыбыз,<br> Үрләгән ут-ялкын белән<br> пакьләнгәндер намыбыз.<br> Һиммәтебез — синең өчен<br> сөю-кайгыртуыбыз.<br> Шанлы һәм шөһрәтле булды<br> һиммәт белән элгәрләр,<br> Тарихтан һич җуелмады<br> ирешелгән җинүләр.<br> Җиңүчән бер нәсел калды,<br> без – дәвам итүчеләр.<br> Акты кан һәм чыкты җан,<br> дошманнарга әл-әман.<br> Яшә син, мең яшә син,<br> Киләчәгебез, нурлан!<br> === '''КӨНЬЯК АФРИКА ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''КАҖ телләрендә:'''''<br> ('''''коса һәм зулу''''')<br> Nkosi sikelel’ iAfrika<br> Maluphakanyisw’ uphondo lwayo,<br> Yizwa imithandazo yethu,<br> Nkosi sikelela, thina lusapho lwayo.<br> ('''''сото-суто''''')<br> Morena Boloka setjhaba sa heso,<br> O fedise dintwa la matshwenyeho,<br> O se Boloke,<br> O se Boloke setjhaba sa heso,<br> Setjhaba sa South Afrika.<br> South Afrika!<br> ('''''африкаанс''''')<br> Uit die blou van onse hemel,<br> Uit die diepte van ons see,<br> Oor ons ewige gebergtes<br> Waar die kranse antwoord gee,<br> ('''''инглиз''''')<br> Sounds the call to come together,<br> And united we shall stand,<br> Let us live and strive for freedom,<br> In South Africa our land!<br> https://rutube.ru/video/0154b968926bbd8a6189bc081e143677/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:South_Africa_National_Anthem.ogg '''''Татар телендә'''''<br> Йа Илаһ, ярлыка Африканы,<br> Арттыр аның данын, арттыр данын,<br> Кабул ит безнең догаларны,<br> Ярлыкагыл, Илаһ, балаларыңны.<br> Тәңребез, саклагыл безнең халыкларны,<br> Юкка чыгар Син барча низагларны.<br> Йа Илаһыбыз,<br> Йа Илаһыбыз, ярлыкагыл безне,<br> Ярлыка Көньяк Африканы.<br> Көньяк Африка!<br> Күкләрнең зәңгәрлегеннән,<br> Диңгез тирәнлегеннән,<br> Кыя-тау мәңгелегеннән<br> Илгә бер өндәү иңә:<br> “Бүген без иңгә-иң бастык,<br> Уртак җырларыбыз да,<br> Тату-тыныч тормыш корыйк<br> Көньяк Африкабызда!”<br> === '''КӨНЬЯК ОСЕТИЯ''' === https://rutube.ru/video/60dc9fd8c46b6002629d1cb93b5e3c7b/ === '''КӨНЬЯК СУДАН''' === https://rutube.ru/video/0fe430768e17dd0304c30e7a803f0090/ https://wikiway.com/yuzhnyy-sudan/gimn/ === '''КУБА''' === '''''Español'''''<br> '''La Bayamesa'''<br> Al combate corred bayameses<br> que la Patria os contempla orgullosa,<br> no temáis una muerte gloriosa<br> que morir por la Patria es vivir.<br> '''''Coro (2)''''':<br> En cadenas vivir es morir,<br> en afrenta y oprobio sumidos,<br> del clarín escuchad el sonido<br> a las armas valientes corred.<br> https://rutube.ru/video/80c33f661761d9496ec4c17cbfc60d9c/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Cuban_national_anthem_(abridged_version),_performed_by_the_U.S._Navy_Band.oga<br> (ике тапкыр кабатлана торган кыска гына увертюрадан башлана)<br> '''''Татар телендә'''''<br> '''Байамо җыры'''<br> Байамолылар, алга, көрәшкә –<br> Горур Ватаннан сезгә гозер.<br> Данлы үлем – юл үлемсезлеккә,<br> Шәһит китү – тагын бер гомер.<br> '''''Кушымтасы (2)''''':<br> Богауда яшәү – үлемнән хәтәр,<br> Хурлыклы бер җан асрау бары.<br> Быргы авазы сугышка әйдәр,<br> Алга, Ватан каһарманнары!<br> === '''КҮВӘЙТ''' === '''وَطَنِي الْكُوَيْتَ'''<br> وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ<br> وَعَلٰى جَبِيْنِكَ طَالِعُ السَّعْدِ<br> جوقة:<br> وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ<br> وَعَلٰى جَبِيْنِكَ طَالِعُ السَّعْدِ<br> وَطَنِي الْكُوَيْتَ وَطَنِي الْكُوَيْتَ<br> وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ<br> ١<br> يَا مَهْدَ آبَاءِ الْأُوْلٰى كَتَبُوْا<br> سِفْرَ الْخُلُوْدِ فَنَادَتِ الشُّهُبُ<br> اَللّٰهُ أَكْبَرُ إِنَّهُمْ عَرَبُ<br> طَلَعَتْ كَوَاكِبُ جَنَّةِ الْخُلْدِ<br> جوقة<br> ۲<br> بُوْرِكْتَ يَا وَطَنِي الْكُوَيْتَ لَنَا<br> سَكَنًا وَعِشْتَ عَلِى الْمَدٰى وَطَنَا<br> يَفْدِيْكَ حُرٌّ فِيْ حِمَاكَ بَنٰى<br> صَرْحَ الْحَيَاةِ بِأَكْرَمِ الْأَيْدِيْ<br> جوقة<br> ٣<br> نَحْمِيْكَ يَا وَطَنِيْ وَشَاهِدُنَا<br> شَرْعُ الْهُدٰى وَالْحَقُّ رَائِدُنَا<br> وَأَمِيْرُنَا لِلْعِزِّ قَائِدُنَا<br> رَبُّ الْحَمِيَّةِ صَادِقُ الْوَعْدِ<br> جوقة<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Kuwait_(instrumental).ogg<br> (оркестр башкаруында гына уйнала торган компакт варианты)<br> https://my.mail.ru/music/songs/гимн-государства-кувейт-с-1978-г-национальный-гимн-a45cb98d745fb1d63d6ac9aafea90f0e (вокал һәм хор башкаруында, тулы тексты) '''Ватаным Күвәйт'''<br> '''''Кушымта:'''''<br> Ватаным Күвәйт, насыйбың – шөһрәт-дан,<br> Имин язмышыңнан мәңге хозурлан.<br> Ватаным Күвәйт, Ватаным Күвәйт,<br> Ватаным Күвәйт, насыйбың – шөһрәт-дан.<br> '''I'''<br> Иңдерелгән ата-баба чорында,<br> Мәңгелек Китабы дип Галәм атый, –<br> Аллаһ әкбәр, Коръән гарәп халкында<br> Сүнмәс оҗмах йолдызы кебек балкый.<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''II'''<br> Мөбарәк бул, Күвәйт, безне, Ватаным,<br> Имин яшәтергә дип җан атасың,<br> Булдыруга ихлас итеп сакладың<br> Игелек кораллы тормыш бинасын.<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''III'''<br> Без Ватанны сакларга шәһадәтле,<br> Өстен тотып кануннарны, хаклыкны.<br> Һәм юлбашчы Әмиребез – куәтле,<br> Максат-вәгъдәсенә ул турылыклы.<br> '''''Кушымта.'''''<br> === '''КҮРАСАО''' === '''''Папьяменто телендә'''''<br> '''Himno di Kòrsou'''<br> '''I.''' Lantá nos bos ban kanta<br> grandesa di Kòrsou;<br> Kòrsou, isla chikitu,<br> baranka den laman!<br> Kòrsou, nos ta stima bo<br> ariba tur nashon.<br> Bo gloria nos ta kanta<br> di henter nos kurason.<br> '''II.''' Nos pueblo tin su lucha,<br> ma semper nos tin fe<br> di logra den tur tempu<br> viktoria ku trabou!<br> Ban duna di nos parti<br> p'e isla prosperá.<br> Laga nos uni forsa<br> p'asina triumfá.<br> '''III.''' Nos patria nos ta demonstrá<br> onor i lealdat,<br> meskos na e bandera<br> union di nos nashon.<br> Nos bida lo ta poko<br> pa duna nos pais,<br> luchando uní pa libertat,<br> amor i komprenshon.<br> '''IV.''' I ora nos ta leu fo'i kas<br> nos tur ta rekordá<br> Kòrsou, su solo i playanan,<br> orguyo di nos tur.<br> Laga nos gloria Kreador<br> tur tempu i sin fin,<br> k'El a hasi nos digno<br> di ta yu di Kòrsou!<br> https://rutube.ru/video/63ed113a7bebeea9134a5d18fb8c5163/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Curacaoanthem.ogg === '''КЫРГЫЗСТАН''' === '''''Кыргыз тилинде'''''<br> Ак мөңгүлүү аска зоолор, талаалар,<br> Элибиздин жаны менен барабар.<br> Сансыз кылым Ала-Тоосун мекендеп,<br> Сактап келди биздин ата-бабалар.<br> '''''Кайырма:'''''<br> Алгалай бер, Кыргыз Эл,<br> Азаттыктын жолунда.<br> Өркүндөй бер, өсө бер,<br> Өз тагдырың колуңда.<br> Аткарылып элдин үмүт, тилеги,<br> Желбиреди эркиндиктин желеги.<br> Бизге жеткен ата салтын, мурасын,<br> Ыйык сактап урпактарга берели.<br> '''''Кайырма.'''''<br> https://rutube.ru/video/3e27177bf200635dc7870680008a63e5/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Kyrgyzstan.ogg '''''Татар телендә'''''<br> Ак түбәле таулар, үзән-далалар<br> Ватаныбыз җаны белән бәрабәр,<br> Ала-Тауның итәгендә ил тотып,<br> Саклап килгән сине ата-бабалар!<br> '''''Кушымта:'''''<br> Алга атла, Кыргыз Иле,<br> Азат тормыш юлында,<br> Иркенәя, үсә бир син,<br> Тәкъдирең үз кулыңда!<br> Илебезнең изге өмет, теләге —<br> Җилфердәсен иркенлекнең байрагы;<br> Ата-бабалардан җиткән мирасны<br> Саклап калып яшь буынга бирәсе!<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''Кыргызстан гимны 1992 елның декабрендә өч куплетлы буларак кыргыз һәм урыс телләрендә кабул ителгән иде. Егерме ел үткәч, халыклар дуслыгына багышланган икенче куплеты гамәлдән чыгарылды.'''<br> === '''КЫРЫМ (татар)''' === '''''Кырымтатар телендә'''''<br> '''Ant etkenmen'''<br> Ant etkenmen, milletimniñ yarasını sarmağa,<br> Nasıl olsun bu zavallı qardaşlarım çürüsin?<br> Onlar içün ökünmesem, muğaymasam, yaşasam,<br> Yüregimde qara qanlar qaynamasın, qurusın.<br> Ant etkenmen, şu qaranğı yurtqa şavle sepmege,<br> Nasıl olsun eki qardaş bir-birini körmesin?<br> Bunı körip usanmasam, muğaymasam, yanmasam,<br> Közlerimden aqqan yaşlar derya-deñiz qan olsun.<br> Ant etkenmen, söz bergenmen millet içün ölmege,<br> Bilip, körip milletimniñ köz yaşını silmege.<br> Bilmey, körmey biñ yaşasam, Qurultayğa han olsam,<br> Kene bir kün mezarcılar kelir meni kömmege.<br> https://rutube.ru/video/4b625b2e9cb444bfcfd8ef568a59467f/ https://yandex.ru/video/preview/7042695736743048209 '''''Татар телендә'''''<br> '''Ант иттем мин'''<br> Ант иттем мин, милләтемнең ярасын дәваларга,<br> Күпме тиеш тере килеш череп яту аңарга?<br> Милләт өчен җан атмасам, күрми-сизми аһ-зарын,<br> Йөрәгем укмашып бетсен, коеп кара каннарын.<br> Ант иттем, якты йортыма кара шәүлә һич төшмәс.<br> Ике кардәш бер-бересен нилектән якын итмәс?<br> Кардәшемә юл ачмасам, аның өчен янмасам,<br> Күзләремнән аккан яшьләр булсын дәрья-диңгез кан.<br> Ант иттем мин, сүз бирдем мин милләт өчен үләргә,<br> Аның күз яшьләрен сөртми, ни хаҗәт соң яшәргә?<br> Белми-күрми мең яшәп тә Корылтайда хан булып –<br> Кыямәт көн җавап тотмак, милләткә дошман булып.<br> '''Куплетларның һәр юлы икешәр тапкыр кабатлана.''' === '''КЫТАЙ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Путуңһуа язылышы'''''<br> 三民主義，吾黨所宗，<br> 以建民國，以進大同。<br> 咨爾多士，為民前鋒；<br> 夙夜匪懈，主義是從。<br> 矢勤矢勇，必信必忠；<br> 一心一德，貫徹始終。<br> '''''Җирле кытай сөйләшендә укылышы'''''<br> Sānmín zhǔyì, wú dǎng suǒ zōng,<br> Yǐ jiàn mínguó, yǐ jìn dàtóng.<br> Zī ěr duō shì, wèimín qiánfēng;<br> Sùyè fěi xiè, zhǔyì shì cóng.<br> Shǐ qín shǐ yǒng, bì xìn bì zhōng;<br> Yīxīn yī dé, guànchè shǐzhōng.<br> https://rutube.ru/video/da3176508ee030a09664fc0f8ae93b9b/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_the_Republic_of_China_(Taiwan)_中華民國國歌(演奏版).ogg '''''Татар телендә'''''<br> “Сәнмин чуи”* – безнең терәк:<br> Ирекле илдә – хөррият;<br> Һәрбарчабыз – якын туган,<br> Каһарманнар иңен куйган;<br> Бер фикердә, бер терәктә,<br> Уртак максат – һәр йөрәктә.<br> * '''“Сәнмин чуи” – халыкның өч рухи тоткасы.'''<br> === '''КЫТАЙ ХАЛЫК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Путуңһуа тексты'''''<br> 起来!不愿作奴隶的人们,<br> 把我们血肉筑成我们的新的长城<br> 中华民族到了危险的时候,<br> 每个人被迫着发出最后的吼声<br> 起来!起来!起来!<br> 我们万众一心冒着敌人的炮火<br> 前进!前进!前进!进!<br> '''''Пинйин транскрипциясе'''''<br> Qǐlái! Búyuàn zuò núlì de rénmen!<br> Bǎ wǒmen de xuèròu,<br> zhùchéng wǒmen xīnde chángchéng!<br> Zhōnghuá Mínzú dào le zùi wēixiǎnde shíhòu,<br> Měige rén bèipòzhe fāchū zùihòude hǒushēng.<br> Qǐlái! Qǐlái! Qǐlái! Wǒmen wànzhòngyīxīn,<br> Màozhe dírén de pàohuǒ, Qiánjìn!<br> Màozhe dírén de pàohuǒ, Qiánjìn!<br> Qiánjìn! Qiánjìn! Jìn!<br> https://rutube.ru/video/c0940cd5f5cf10c7743bbaa7be1e915c/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:March_of_the_Volunteers_instrumental.ogg '''''Татар телендә'''''<br> Күтәрел, кол булмаска теләсәң!<br> Үз гәүдәләребездән Бөек Дивар төзербез.<br> Халык язмышының дәһшәтле чагы,<br> Күкрәкләребездән сугышчан аваз ыргыла:<br> “Күтәрел! Күтәрел! Күтәрел!”<br> Без бит миллионнар,<br> Җаннарыбыз бердәй,<br> Алга! Җаннарыбыз бердәй,<br> Алга! Алга! Алга! Цзин!*<br> '''* Цзин (进) — ике иҗекле “алга атлау” мәгънәсендәге “цән цзин” төшенчәсенең юнәлеш күрсәтүче өлеше; беренчесе (“цән”) – гомумән хәрәкәт итү күрсәткече.'''<br> === '''ЛАТВИЯ''' === https://en.wikipedia.org/wiki/File:Latvian_National_Anthem.ogg https://rutube.ru/video/efc1f20db91c703f0cb786896c837682/ === '''ЛИТВА''' === '''TAUTIŠKA GIESMĖ'''<br> Lietuva, Tėvyne mūsų<br> Tu didvyrių žeme,<br> Iš praeities Tavo sūnūs<br> Te stiprybę semia.<br> Tegul Tavo vaikai eina<br> Vien takais dorybės,<br> Tegul dirba Tavo naudai<br> Ir žmonių gėrybei.<br> Tegul saulė Lietuvoj<br> Tamsumas prašalina,<br> Ir šviesa, ir tiesa<br> Mūs žingsnius telydi.<br> Tegul meilė Lietuvos<br> Dega mūsų širdyse,<br> Vardan tos Lietuvos<br> Vienybė težydi!<br> https://rutube.ru/video/812a7c445aeea675ab54cd4b883f7fe1/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tautiška_giesme_instumental.ogg '''МИЛЛӘТ ҖЫРЫ'''<br> Литва, безнең Ватаныбыз,<br> Бөек угланнар җире,<br> Без илһам, кодрәт алабыз<br> Үткәннәреңнән синең.<br> Синең балаларың бассын<br> Гел әхлак юлларына,<br> Игелек кылсыннар сиңа,<br> Кешеләр файдасына.<br> Литва күгендәге кояш<br> Юк итсен бар золымны,<br> Гаделлеккә, нурга күмеп,<br> Яктыртсын безнең юлны.<br> Литваны сөю дөрләсен<br> Ялкын булып йөрәктә,<br> Литваның олы бәхете –<br> Ул безнең бердәмлектә!<br> === '''ЛИХТЕНШТАЙН''' === 1. Oben am jungen Rhein<br> Lehnet sich Liechtenstein<br> An Alpenhöh’n.<br> Dies liebe Heimatland,<br> Das teure Vaterland,<br> Hat Gottes weise Hand<br> Für uns erseh’n.<br> Dies liebe Heimatland,<br> Das teure Vaterland,<br> Hat Gottes weise Hand<br> Für uns erseh’n.<br> 5. Hoch lebe Liechtenstein,<br> Blühend am jungen Rhein,<br> Glücklich und treu.<br> Hoch leb’ der Fürst vom Land,<br> Hoch unser Vaterland,<br> Durch Bruderliebe Band<br> Vereint und frei,<br> Hoch leb’ der Fürst vom Land,<br> Hoch unser Vaterland,<br> Durch Bruderliebe Band<br> Vereint und frei.<br> https://rutube.ru/video/8298618f71b18727c46f2f9e4203fffa/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Oben_am_jungen_Rhein,_by_the_U.S._Navy_Band.ogg https://wikiway.com/liechtenstein/gimn/ 1. Ур(ы)н алган Лихтенштейн<br> Рейн башланган җирдән,<br> Альп түреннән.<br> Ата-бабаларның<br> Кадерле Ватанын<br> Әл-Хәким безләргә<br> Насыйп иткән.<br> Ата-бабаларның<br> Сөекле Ватанын<br> Хак Тәгалә безгә<br> Насыйп иткән.<br> 5. Лихтенштейн, мең яшә,<br> Рейннан бәхет өстә,<br> Гел чәчәк ат.<br> Яшә ил Кенәзе,<br> Син дәүләт терәге —<br> Булсын туганлыкта<br> Бердәм, азат.<br> Яшә ил Кенәзе,<br> Син дәүләт терәге —<br> Булсын туганлыкта<br> Бердәм, азат.<br> === '''ЛӨБНАН''' === '''كلنا للوطن للعلى للعلم'''<br> كلنا للوطن للعلى للعلم<br> ملء عين الزّمن سيفنا والقلم<br> سهلنا والجبل منبت للرجال<br> قولنا والعمل في سبيل الكمال<br> كلنا للوطن للعلى للعلم<br> كلّنا للوطن<br> شيخنا والفتى عند صوت الوطن<br> أسد غاب متى ساورتنا الفتن<br> شرقنا قلبه أبداً لبنان<br> صانه ربه لمدى الأزمان<br> كلنا للوطن للعلى للعلم<br> كلنا للوطن<br> بحره برّه درّة الشرقين<br> رِفدُهّ برّهُ مالئ القطبين<br> إسمه عزّه منذ كان الجدود<br> مجدُهُ أرزُهُ رمزُهُ للخلود<br> كلّنا للوطن للعلى للعلم<br> كلّنا للوطن<br> https://rutube.ru/video/7ce85ac7a29f1db9fcac458363b71871/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Lebanon.ogg '''Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга'''<br> Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br> Кылычлар уйганга, каләмнәр язганга.<br> Батырлар үстерә таулар һәм үзәннәр,<br> Камиллек юлында сүзләр һәм гамәлләр.<br> Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br> Тугрыбыз Ватанга.<br> Яше-карты бергә, чакырса Ил-Ватан,<br> Яу-фетнә килгәндә һәрберсе – арыслан.<br> Шәрекънең йөрәге береккән Лөбнанга,<br> Имин кыл, Раббыбыз, беткәнче замана.<br> Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br> Тугрыбыз Ватанга.<br> Җирләре, диңгезе – Шәрекъләр энҗесе,<br> Бар дөнья мирасы – гамәлләр өлгесе.<br> Исеме гыйззәтле, замана башыннан,<br> Һәм эрбет агачы – мәңге тамгасыннан.<br> Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br> Тугрыбыз Ватанга.<br> === '''ЛЮКСЕМБУРГ''' === '''ONS HEMECHT'''<br> '''1.''' Wou d’Uelzécht durech d’Wisen zéit,<br> Duurch d’Fielsen d’Sauer brécht,<br> Wou d’Rief laanscht d’Musel dofteg bléit,<br> Den Himmel Wäin ons mécht:<br> Dat as onst Land, fir dat mer géif<br> Heinidden alles won,<br> Ons Hemechtsland dat mir so déif<br> An onsen Hierzer dron.<br> Ons Hemechtsland dat mir so déif<br> An onsen Hierzer dron.<br> '''2.''' An sengem donkle Bëscherkranz,<br> Vum Fridde stëll bewaacht,<br> Sou ouni Pronk an deire Glanz<br> Gemittlech léif et laacht;<br> Säi Vollek frou sech soë kann,<br> An 't si keng eidel Dreem:<br> Wéi wunnt et sech sou heemlech dran,<br> Wéi as 't sou gutt doheem!<br> '''3.''' Gesank, Gesank vu Bierg an Dall<br> Der Äärd, déi äis gedron;<br> D’Léift huet en treie Widderhall<br> A jidder Broscht gedon;<br> Fir, d’Hemecht ass keng Weis ze schéin;<br> All Wuert, dat vun er klénkt,<br> Gräift äis an d' Séil wéi Himmelstéin<br> An d’A wéi Feier blénkt<br> '''4.''' O Du do uewen, deem séng Hand<br> Duurch d’Welt d’Natioune leet,<br> Behitt du d’Lëtzebuerger Land<br> Vum frieme Joch a Leed;<br> Du hues ons all als Kanner schon<br> De fräie Geescht jo ginn,<br> Looss viru blénken d’Fräiheetssonn,<br> Déi mir so laang gesinn!<br> Looss viru blénken d’Fräiheetssonn,<br> Déi mir so laang gesinn!<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Luxembourg_National_Anthem.ogg https://alexbruni.ru/afx/noise/cl_muzyka-v-ispolnenii--919 https://zvyki.com/song/93201095/Jean-Antoine_Zinnen_-_Ons_H_m_cht_Gimn_Lyuksemburga/{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} '''БЕЗНЕҢ ВАТАНЫБЫЗ'''<br> '''1.''' Альзет ага болын буйлап,<br> Зауэр – таулар иңләп,<br> Мозель йөземнәрен нурлап,<br> Күк иңдерә ширбәт.<br> Илемнең иминлегенә<br> Жәл түгел һич корбан,<br> Йөрәк түрендә хәзинә –<br> Син, тиңдәшсез Ватан.<br> Йөрәк түрендә хәзинә –<br> Син, тиңдәшсез Ватан.<br> '''2.''' Иминлекне өстен күрә,<br> Яшеллектә урыны,<br> Купшылыктан йөз чөерә –<br> Илем шуңа нурлы.<br> Буш сүзле булмастыр халкы,<br> Без бәхетле, диеп.<br> Илдә тормыш бигрәк җайлы, –<br> Яшибез сөенеп.<br> '''3.''' Тарала җыр яңгыравы<br> Тауга, үзәнлеккә,<br> Сөю, тугрылык шаңдавы,<br> Иңә һәр күкрәккә.<br> Артык булмас һич Ватанга<br> Мәдхия көй-сүзләр;<br> Күк авазы сеңә җанга,<br> Балкып тора күзләр.<br> '''4.''' Ходай, йөртә безне Синең<br> Кулың туры юлдан,<br> Саклагыл Люксембург җирен<br> Золым-газаплардан!<br> Азатлык бүләгең, Тәңре,<br> Улларың күңелендә,<br> Ирек кояшын Син мәңге<br> Балкыт ил күгендә!<br> Ирек кояшын Син мәңге<br> Балкыт ил күгендә!<br> '''Альзет, Зауэр, Мозель – Люксембургтагы елгалар. Гимнның беренче һәм дүртенче куплетларын рәсми рәвештә башкаралар. Тексты Люксембургта дәүләт телләре булган алман һәм француз телләренә дә тулысынча тәңгәл китереп тәрҗемә ителгән.'''<br> === '''МАҖАРСТАН''' === '''HIMNUSZ'''<br> 1. Isten, áldd meg a magyart<br> Jó kedvvel, bőséggel,<br> Nyújts feléje védő kart,<br> Ha küzd ellenséggel;<br> Bal sors akit régen tép,<br> Hozz rá víg esztendőt,<br> Megbűnhődte már e nép<br> A múltat s jövendőt!<br> 2. Őseinket felhozád<br> Kárpát szent bércére,<br> Általad nyert szép hazát<br> Bendegúznak vére.<br> S merre zúgnak habjai<br> Tiszának, Dunának,<br> Árpád hős magzatjai<br> Felvirágozának.<br> 3. Értünk Kunság mezein<br> Ért kalászt lengettél,<br> Tokaj szőlővesszein<br> Nektárt csepegtettél.<br> Zászlónk gyakran plántálád<br> Vad török sáncára,<br> S nyögte Mátyás bús hadát<br> Bécsnek büszke vára.<br> 4. Hajh, de bűneink miatt<br> Gyúlt harag kebledben,<br> S elsújtád villámidat<br> Dörgő fellegedben,<br> Most rabló mongol nyilát<br> Zúgattad felettünk,<br> Majd töröktől rabigát<br> Vállainkra vettünk.<br> 5. Hányszor zengett ajkain<br> Ozman vad népének<br> Vert hadunk csonthalmain<br> Győzedelmi ének!<br> Hányszor támadt tenfiad<br> Szép hazám, kebledre,<br> S lettél magzatod miatt<br> Magzatod hamvvedre!<br> 6. Bújt az üldözött, s felé<br> Kard nyúlt barlangjában,<br> Szerte nézett s nem lelé<br> Honját e hazában,<br> Bércre hág és völgybe száll,<br> Bú s kétség mellette,<br> Vérözön lábainál,<br> S lángtenger fölette.<br> 7. Vár állott, most kőhalom,<br> Kedv s öröm röpkedtek,<br> Halálhörgés, siralom<br> Zajlik már helyettek.<br> S ah, szabadság nem virul<br> A holtnak véréből,<br> Kínzó rabság könnye hull<br> Árvák hő szeméből!<br> 8. Szánd meg Isten a magyart<br> Kit vészek hányának,<br> Nyújts feléje védő kart<br> Tengerén kínjának.<br> Bal sors akit régen tép,<br> Hozz rá víg esztendőt,<br> Megbűnhődte már e nép<br> A múltat s jövendőt!<br> https://rutube.ru/video/2a83856f036109764567c00c17807b1a/ https://wikiway.com/hungary/gimn/ (кереш өлеше бар, бер куплетлы җыйнак вариант)<br> '''ГИМН'''<br> 1. Йа Ходаем, маҗарны<br> Саклагыл, ярлыкагыл,<br> Суз ярдәмчел кулыңны,<br> Дошманнарын гаҗиз кыл.<br> Язмыш, өз золым көчен,<br> Бәхетле ит барчасын,<br> Үткән һәм алдагы өчен<br> Күрде халык казасын.<br> 2. Юл сыздың Карпат аша<br> Маҗар бабаларына,<br> Бирдең Ватан-гөлбакча<br> Бәндәгуз улларына.<br> Тиса, Дунай сулары<br> Үтә тауларны урап, –<br> Батыр Арпад уллары<br> Анда мул тормыш кора.<br> 3. Кун иле җирләрендә<br> Чайкала тук башаклар,<br> Токай тәлгәшләреннән<br> Тама татлы шәраблар.<br> Безнең ту еш балкыган<br> Төрек кирмәннәрендә,<br> Матьяш явы сыкраткан<br> Вена түрәләрен дә.<br> 4. Гөнаһларыбыз үче<br> Кысты Синең күкрәкне:<br> Аттың болыттан яшен,<br> Күкрәттең безнең күкне.<br> Баскын монголлар угы<br> Очты баш өстебездә,<br> Аннан төрек коллыгы<br> Йөк булды җилкәбездә.<br> 5. Күпме торды яңгырап<br> Кыргый госман гаугасы,<br> Яугир җәсәден таптап<br> Җиңүләр тантанасы!<br> Күпме сине улларың,<br> Гүзәл ил, күкрәгеңә<br> Басып изде, кыйнады,<br> Әйләндереп кабергә!<br> 6. Эзәрләүдән капланып<br> Утырмасын кай өндә,<br> Сыеныр җир тапмады<br> Үз Ватанында бәндә.<br> Менсә тау түбәсенә –<br> Ут диңгезе өстендә,<br> Һәркайда кайгы-хәсрәт,<br> Кан үзәне бар җирдә.<br> 7. Кирмән иде – таш өеме,<br> Хозур, бәхет югалган, <br> Афәт, үлем сөреме<br> Ватанны чолгап алган.<br> Аһ, мәетләр каныннан<br> Азатлык чәчәк атмый,<br> Илсезләр елавыннан<br> Шатлык күз яше акмый.<br> 8. Кызган, Ходай, маҗарны<br> Дөнья михнәтләрендә,<br> Суз ярдәмчел кулыңны<br> Газаплар диңгезендә.<br> Язмыш, өз золым көчен,<br> Бәхетле ит барчасын,<br> Үткән һәм алдагы өчен<br> Күрде халык казасын.<br> === '''МАЛАВИ''' === https://rutube.ru/video/ea94f879ee93c6040a66cafff88755d2/ === '''МАЛАЙЗИЯ''' === '''NEGARAKU'''<br> Negaraku tanah tumpahnia darahku,<br> Rakiat hidup bersatu dan maju,<br> Rahmat bahagia tuhan kurniahkan,<br> Raja kita selamat bertahta,<br> Rahmat bahagia tuhan kurniakan,<br> Raja kita selamat bertahta.<br> https://rutube.ru/video/0d77dc75e571a9ee9ccb61c0c26ab3ed/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Negaraku_instrumental.ogg '''МИНЕМ ИЛЕМ'''<br> Илем минем, җиреңә каным түгелгән,<br> Бердәмлектә алгарыш — Аллаһтан;<br> Аның рәхмәт-мәрхәмәте белән<br> Сау-сәламәт, хаким булсын солтан,<br> Аллаһ рәхмәт-мәрхәмәте белән<br> Сау-сәламәт, хаким булсын солтан.<br> '''МОЯ СТРАНА'''<br> Страна моя, судьбы твоей знамéние:<br> Единство и прогресс наградой дан;<br> Да одарит нас Бог благословением,<br> Во здравии пусть правит наш султан,<br> Да одарит нас Бог благословением,<br> Во здравии пусть правит наш султан.<br> === '''МАЛЬТА''' === Lil din l-art ħelwa, l-Omm li tatna isimha,<br> Ħares, Mulej, kif dejjem Int ħarist:<br> Ftakar li lilha bil-oħla dawl libbist.<br> Agħti, kbir Alla, id-dehen lil min jaħkimha,<br> Rodd il-ħniena lis-sid, saħħa 'l-ħaddiem:<br> Seddaq il-għaqda fil-Maltin u s-sliem.<br> https://yandex.ru/video/preview/12756916363707776647 https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Malta_National_Anthem.ogg Элек саклагандай сакла, Аллаһ, аны –<br> Безнең исемдәге бу Ватан-Ананы!<br> Күз уңыңда тот – һәрвакыт тоткан кебек!<br> Зирәк булсын – Үзең бар иткән күк элек.<br> Аллаһыбыз, ярлыкауларың кодрәтле,<br> Арттыр безнең бердәм һәм тату куәтне.<br> === '''МАРИЙ ЭЛ''' === '''''Болын мари телендә'''''<br> '''1.''' Марий Эл тый улат<br> Авай гай кажнылан.<br> Шке сурт гай тый кÿлат<br> Чыла мÿндыр марийлан.<br> Ме таче, чон пуэн,<br> Марий мландым моктена.<br> Вийнам иктыш чумырен,<br> Пиалан илышым чоҥена.<br> '''2.''' Сакла чот кугешнен<br> Шке сынжым калыкна.<br> Йомартле улмыж ден<br> Эре тудо чаплана.<br> Ме таче, чон пуэн,<br> Марий мландым моктена.<br> Вийнам иктыш чумырен,<br> Пиалан илышым чоҥена.<br> '''''Тау мари телендә'''''<br> '''1.''' Марий Эл, ӓвӓ гань<br> Ылат каждойланок.<br> Келӓт шачмы пӧрт гань<br> Цилӓ мӹндӹр йыхланок.<br> Кымылын, ӹвӹртӓл,<br> Мары млӓндӹм мактенӓ.<br> Силам иктӹш цымырал,<br> Соты цӓшнӓм ӹшкеок чангенӓ.<br> '''2.''' Лӱктӓ кӱш лӹмжӹмӓт<br> Мары халык соок.<br> Веселӓжӹ, сӹржӓт<br> Лӹмлештӓлтеш йӹрвӓшок.<br> Кымылын, ӹвӹртӓл,<br> Мары млӓндӹм мактенӓ.<br> Силам иктӹш цымырал,<br> Соты цӓшнӓм ӹшкеок чангенӓ.<br> '''''Урыс телендә'''''<br> '''1.''' Марий Эл, ты – как мать<br> Для каждого в судьбе.<br> Где бы ни был – вспоминать<br> Твой сын будет о тебе.<br> Славься, наш край родной,<br> Цвети в счастье и в труде.<br> Гордимся всегда тобой <br> И поём, Марий Эл, о тебе!<br> '''2.''' Свою честь сохранит <br> Народ наш на века, <br> И дружба, как гранит, –<br> Всегда с братьями крепка.<br> Славься, наш край родной,<br> Цвети в счастье и в труде.<br> Гордимся всегда тобой <br> И поём, Марий Эл, о тебе!<br> https://rutube.ru/video/ac86d65747a884390c5c6beccc359b7b/ https://yandex.ru/video/preview/9653579334705561161 '''''Татар теленә тәрҗемә'''''<br> '''1.''' Мари Ил – ана күк,<br> Һәркем тәкъдирендә.<br> Кайларда йөрсәм дә,<br> Ул минем күңелемдә.<br> Мари Ил җырларда,<br> Мөкатдәс илебез,<br> Бәхетле тормышны<br> Бергәләп төзибез.<br> '''2.''' Намусын саклар ул –<br> Халкым үз җирендә.<br> Тугандаш халыклар<br> Дуслыгы мәңгегә.<br> Мари Ил җырларда,<br> Мөкатдәс илебез,<br> Бәхетле тормышны<br> Бергәләп төзибез.<br> === '''МАУРИТАНИЯ''' === '''<u>بِلَادَ الْأُبَاةِ الْهُدَاةِ الْكِرَامْ</u>'''<br> بِلَادَ الْأُبَاةِ الْهُدَاةِ الْكِرَامْ<br> وَحِصْنَ الْكِتَابِ الَّذِيْ لَا يُضَامْ<br> أَيَا مُوْرِيْتَانِ رَبِيْعَ الْوُئامْ<br> وَرُكْنَ السَّمَاحَةِ ثَغْرَ السَّلَامْ<br> '''كورال:'''<br> سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ<br> وَنَكْسُوْ رُبَاكِ بِلَوْنِ الْأَمَلْ<br> وَعِنْدَ نِدَاكِ نُلَبِّيْ أَجَلْ<br> بُدُوْرُ سَمَائِكِ لَمْ تُحْجَبِ<br> وَشَمْسُ جَبِيْنِكِ لَمْ تَغْرُبِ<br> نَمَاكِ الْأَمَاجِدُ مِن يَّعْرُبِ<br> لِإِفْرِيْقِيَّا الْمَنْبَعِ الأَعْذَبِ<br> '''كورال'''<br> رَضَعْنَا لِبَانَ النَّدَى وَالْإِبَا<br> سَجَايَا حَمَلْنَ جَنًى طَيِّبَا<br> وَمَرْعًى خَصِيْباً، وَإنْ أجْدَبَا<br> سَمَوْنَا، فَكَانَ لَنَا أَرْحَبَا<br> '''كورال'''<br> سَقَيْنَا عَدُوَّكِ صَاباً وَمُرًّا<br> فَمَا نالَ نُزْلًا وَلَا مُسْتَقَرَّا<br> نُقَاوِمُهُ حَيْثُ جَاسَ وَمُرَّا<br> نُرَتِّلُ إِنَّ مَعَ العُسْرِ يُسْرَا<br> '''كورال'''<br> قَفَوْنَا الرَّسُوْلَ بِنَهْجٍ سَمَا<br> إلى سِدْرَةِ الْمَجْدِ فَوْقَ السَّمَا<br> حَجَزْنَا الثُّرَيَّا لَنَا سُلَّمَا<br> رَسَمْنَا هُنَالِكَ حَدَّ الْحِمٰى<br> '''كورال'''<br> أَخَذْنَاكِ عَهْدًا حَمَلْنَاكِ وَعْدًا<br> ونُهْدِيْكِ سَعْداً لِجِيْلٍ أطَلْ<br> '''كورال النهائي:'''<br> سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ<br> وَنَكْسُوْ رُبَاكِ بِلَوْنِ الْأَمَلْ<br> سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ<br> وَعِنْدَ نِدَاكِ نُلَبِّي أجَلْ<br> https://yandex.ru/video/preview/3129444462381017345 https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Bilāda_l-ʾubāti_l-hudāti_l-kirām.ogg '''Кәрамлылар җитәкләгән мәгърур ил'''<br> '''I.''' Горур кәрамлылар җитәкләгән ил,<br> Һәм Изге Китаптан ныклык иңгән ил,<br> Әйа Мауритания, аһәң учагы,<br> Хуш-имин күңелнең хозур почмагы.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Фида җаннарыбыз гел синең сакта,<br> Ком тауларың буйыйк өмет-аклыкка;<br> Кайчан чакырсаң да, басарбыз сафка.<br> '''II.''' Күгеңдә ярымай мәңге сүрелмәс,<br> Йөзеңдә балкыган кояшың сүнмәс,<br> Гарәп бабаларың сине үстергән,<br> Африка җирендә – синең саф чишмәң.<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''III.''' Горурлык үз сөтен безгә эчерде,<br> Ул биргән табигать уңыш китерде.<br> Уңдырышлы туфрак, корып кипсә дә,<br> Көч өсти ул безгә, алга этәрә.<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''IV.''' Дошманга эчердек ачы яңгырсу,<br> Тынычлана алмас һәм ял итмәс ул,<br> Кая тайпылса да, каршылык күрер.<br> Авырлыклардан соң җиңеллек килер.<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''V. (ил бәйсезлеге көнендә генә башкарыла)'''<br> Рәсүлгә ияреп һәм туры юлдан<br> Атларбыз – йолдызлар баскычлар корган.<br> Галәмнең мәңгелек агачы безне<br> Рухландырып торыр, күрсәтеп эзне.<br> '''Кушымта.'''<br> '''VI.''' Ант итәбез сиңа, безнең вәгъдәбез:<br> Киләчәк буынга сине бирәбез.<br> '''''Соңгы кушымта:'''''<br> Фида җаннарыбыз гел синең сакта,<br> Ком тауларың буйыйк өмет-аклыкка.<br> Фида җаннарыбыз гел синең сакта,<br> Кайчан чакырсаң да, басарбыз сафка.<br> === '''МЕКСИКА''' === '''Himno Nacional Mexicano'''<br> '''''Coro:'''''<br> Mexicanos, al grito de guerra<br> El acero aprestad y el bridón; <br> Y retiemble en sus centros la tierra<br> Al sonoro rugir del canón,<br> Y retiemble en sus centros la tierra<br> Al sonoro rugir del canón.<br> I. Ciña oh Patria! tus sienes de olivo<br> De la Paz el arcangel divino,<br> Que en el cielo tu eterno destino<br> Por el dedo de Dios se escríbio. <br> Mas si osare un extrano enemigo <br> Profanar con su planta tu suelo, <br> Piensa-oh Patria querida! que el cielo<br> Un soldado en cada hijo te dio,<br> Un soldado en cada hijo te dio.<br> '''''Coro:'''''<br> Mexicanos, al grito de guerra<br> El acero aprestad y el bridón; <br> Y retiemble en sus centros la tierra<br> Al sonoro rugir del canón,<br> Y retiemble en sus centros la tierra<br> Al sonoro rugir del canón.<br> https://rutube.ru/video/5ee9453116eb849cc6f275528d0ba01f/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_Mexicano_instrumental.ogg https://wikiway.com/mexico/gimn/ '''Мексика дәүләт гимны'''<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Мексикалы, сугыш аваз салса,<br> Әзерлә ат, кылыч һәм ияр.<br> Туплар атуыннан калтырансын<br> Җир шары – үзәгенә кадәр,<br> Туплар атуыннан калтырансын<br> Җир шары – үзәгенә кадәр.<br> 1. Зәйтүн чәчәгеннән таҗ үреп ки –<br> Җәбраил әмере бу, Ватан,<br> Синең тәкъдир Ходай хозурында<br> “Мәңгелеккә!” диеп язылган.<br> Керсез бу туфрагың нәҗесләнсә,<br> Дошман аяк басса, яу җитеп,<br> Исеңдә тот, Ватан, Күк иңдерә<br> Һәр улыңны сугышчы итеп,<br> Һәр улыңны сугышчы итеп.<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Мексикалы, сугыш аваз салса,<br> Әзерләп куй кылыч һәм ияр.<br> Туплар атуыннан калтырансын<br> Җир шары – үзәгенә кадәр,<br> Туплар атуыннан калтырансын<br> Җир шары – үзәгенә кадәр.<br> '''Хәзерге заман гимнының рәсми башкарыла торган өлеше. Барлыгы 10 куплеттан тора.'''<br> === '''МИКРОНЕЗИЯ ФЕДЕРАТИВ ШТАТЛАРЫ''' === '''Patriots of Micronesia'''<br> Tis here we are pledging, with heart and with hand,<br> Full measure of devotion to thee, our native land,<br> Full measure of devotion to thee, our native land.<br> Now all join the chorus, let union abide.<br> Across all Micronesia join hands on every side,<br> Across all Micronesia join hands on every side.<br> We all work together, with hearts, voice and hand,<br> Till we have made these islands another promised land,<br> Till we have made these islands another promised land.<br> https://rutube.ru/video/993737fecd02d1c93f5d0805644ee063/ https://wikiway.com/federativnye-shtaty-mikronezii/gimn/ '''Микронезия ватанпәрвәрләре'''<br> === '''МИСЫР''' === '''بلادي بلادي بلادي'''<br> بلادي بلادي بلادي<br> لكِ حبي و فؤادي<br> بلادي بلادي بلادي<br> لك حبي و فؤادي<br> مصر يا أم البلاد<br> انت غايتي والمراد<br> وعلى كل العباد<br> كم لنيلك من اياد<br> بلادي بلادي بلادي<br> لكِ حبي و فؤادي<br> https://rutube.ru/video/3c29e47cbe74831ddec94f6451f8c044/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Bilady,_Bilady,_Bilady.ogg https://wikiway.com/egypt/gimn/ '''Ватаным, Ватаным, Ватаным!'''<br> Ватаным, Ватаным, Ватаным,<br> Мәхәббәтем сиңа һәм җаным, Ватаным!<br> Олылыйм Аллаһны, Ватанны,<br> Багышлап иң изге догамны, догамны.<br> Морадым, гамәлем багышлыйм тик сиңа,<br> Көч куеп, тир түгеп тапканым – тик сиңа,<br> Илләрнең борынгы анасы, Ватаным,<br> Кадерли сине ил баласы, Ватаным.<br> Нил кебек куәтле һәм ямьле,<br> Әй, Мисыр, имин бул син мәңге, бул мәңге.<br> Ватаным, Ватаным, Ватаным,<br> Мәхәббәтем сиңа һәм җаным, Ватаным!<br> '''Рәсми башкарыла торган беренче куплет. Тагын икесе бар.'''<br> === '''МОЗАМБИК''' === '''Pátria Amada'''<br> Na memória de África e do Mundo<br> Pátria bela dos que ousaram lutar.<br> Moçambique, o teu nome é liberdade,<br> O Sol de Junho para sempre brilhará.<br> '''''Coro:'''''<br> ||: Moçambique nossa terra gloriosa,<br> Pedra a pedra construindo um novo dia.<br> Milhões de braços, uma só força,<br> Oh pátria amada, vamos vencer. :||<br> Povo unido do Rovuma ao Maputo<br> Colhe os frutos do combate pela paz,<br> Cresce o sonho ondulando na bandeira<br> E vai lavrando na certeza do amanhã.<br> '''''Coro (2)'''''.<br> Flores brotando do chão do teu suor,<br> Pelos montes, pelos rios, pelo mar,<br> Nós juramos por ti, oh Moçambique,<br> Nenhum tirano nos irá escravizar!<br> '''''Coro (2).'''''<br> https://rutube.ru/video/6e4d1a389256044d1d16b866ace91999/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mozambican_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.wav https://wikiway.com/mozambique/gimn/ '''Сөекле Ватан'''<br> Африканың, бар дөньяның хәтерендә<br> Көрәшкә басканнар гүзәл Ватаны.<br> Мозамбикның азатлыгы – исемендә,<br> Июнь кояшының мәңге балкыр даны.<br> '''''Кушымта:'''''<br> ||: Мозамбик, син безнең шөһрәтле җиребез,<br> Ташка таш куеп, яңа көнне төзибез.<br> Миллионлаган кул – бердәм көч-куәт,<br> Сөекле Ватан, җиңүгә юнәлт! :||<br> Рувумадан Мапутуга кадәр күрә<br> Бердәм халык көрәшнең җимешләрен,<br> Байрагындагы хыялын ул үстерә,<br> Тергезә инабәтле киләчәген.<br> '''''Кушымта (2).'''''<br> Тир сугарган җиреңдә үскән гөлләр,<br> Тауларың, елгаларың, диңгез белән –<br> Ант итәбез, әй Мозамбик, залимнәр<br> Төшералмас безне коллыкка бүтән!<br> '''''Кушымта (2).'''''<br> === '''МОЛДОВА''' === '''Limba noastră'''<br> Limba noastră-i o comoară<br> În adîncuri înfundată<br> Un şirag de piatră rară<br> Pe moşie revărsată.<br> Limba noastră-i foc ce arde<br> Într-un neam, ce fără veste<br> S-a trezit din somn de moarte<br> Ca viteazul din poveste.<br> Limba noastră-i numai cîntec,<br> Doina dorurilor noastre,<br> Roi de fulgere, ce spintec<br> Nouri negri, zări albastre.<br> Limba noastră-i graiul pîinii,<br> Cînd de vînt se mişcă vara;<br> In rostirea ei bătrînii<br> Cu sudori sfinţit-au ţara.<br> Limba noastră-i frunză verde,<br> Zbuciumul din codrii veşnici,<br> Nistrul lin, ce-n valuri pierde<br> Ai luceferilor sfeşnici.<br> Nu veţi plînge-atunci amarnic,<br> Că vi-i limba prea săracă,<br> Şi-ţi vedea, cît îi de darnic<br> Graiul ţării noastre dragă.<br> Limba noastră-i vechi izvoade.<br> Povestiri din alte vremuri;<br> Şi citindu-le 'nşirate, –<br> Te-nfiori adînc şi tremuri.<br> Limba noastră îi aleasă<br> Să ridice slava-n ceruri,<br> Să ne spiue-n hram şi-acasă<br> Veşnicele adevăruri.<br> Limba noastra-i limbă sfîntă,<br> Limba vechilor cazanii,<br> Care o plîng şi care o cîntă<br> Pe la vatra lor ţăranii.<br> Înviaţi-vă dar graiul,<br> Ruginit de multă vreme,<br> Stergeţi slinul, mucegaiul<br> Al uitării 'n care geme.<br> Strîngeţi piatra lucitoare<br> Ce din soare se aprinde –<br> Şi-ţi avea în revărsare<br> Un potop nou de cuvinte.<br> Răsări-va o comoară<br> În adîncuri înfundată,<br> Un şirag de piatră rară<br> Pe moşie revărsată.<br> https://rutube.ru/video/fe2188973e8de93e105e0e8622b6440d/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Imnul_Republicii_Moldova_US_NAVY.ogg https://wikiway.com/moldova/gimn/ '''Безнең телебез'''<br> Безнең тел – бакый хәзинә,<br> Бик тирәндә тамырлары,<br> Җиребез буйлап сибелгән<br> Энҗеләр, асылташлары.<br> Безнең тел – дөрләгән учак:<br> Халкым үлем йокысыннан<br> Уянсын тормышка сусап –<br> Әкияттәге батыр сыман.<br> Безнең телебез җырлары,<br> Дойналардагы сагышлар<br> Ача якты офыкларны,<br> Тарала кара болытлар.<br> Безнең тел – ул икмәк теле,<br> Җәен җилләр сызгырганы,<br> Бабалар, җиргә тир түгеп,<br> Мөбарәк иткәннәр аны.<br> Безнең тел – ул яшел яфрак,<br> Кодру урманнары шавы.<br> Нистру бормалары качыра<br> Йолдызлар яктысы явын.<br> Һич ачынып зарланмагыз,<br> Ярлы дип телегез бигрәк,<br> Сайланган тел ул, аңлагыз, –<br> Тора илебезне бизәп.<br> Безнең тел – ул тарихи тел,<br> Борынгы хәлләр дастаны.<br> Өйрән аны һәм танып бел<br> Хакыйкатьнең ни булганын.<br> Безнең тел ул билгеләнгән<br> Күкләрне мактау йөзеннән –<br> Өйдә, чиркәүдә бәндәләр<br> Тайпылмас дип Хак сүзеннән.<br> Безнең тел – изгелек нуры,<br> Аңарда ата-бабалар<br> Елый-елый, җырлый-җырлый<br> Өйдә гыйбадәт кылганнар.<br> Чыгарыйк телне хәяткә,<br> Коткарып заман явыннан,<br> Пакьлик пычрак-күгәректән,<br> Онытылу аһ-зарыннан.<br> Җыйыйк кояш нурларыннан<br> Очкын алган чакматашын, –<br> Ургылыр тел байлыгыннан<br> Яңа сүзләр булып ташкын.<br> Яшәячәк бу хәзинә,<br> Бик тирәндә тамырлары,<br> Җиребез буйлап сибелгән<br> Энҗеләр, асылташлары.<br> '''Рәсми чараларда гимнның беренче, икенче, бишенче, тугызынчы һәм уникенче куплетлары кулланыла.'''<br> === '''МОНГОЛИЯ''' === '''Монгол Улсын Төрийн дуулал'''<br> '''1.''' Дархан манай тусгаар улс<br> Даяар монголын ариун голомт<br> Далай их дээдсийн гэгээн үйлс<br> Дандаа энхжин үүрд мөнхжинө.<br> Хамаг дэлхийн шударга улстай<br> Хамтран нэгдсэн эвээ бэхжүүлж<br> Хатан зориг, бүхий л чадлаараа<br> Хайртай Монгол орноо мандуулъя.<br> '''2.''' Өндөр төрийн минь сүлд ивээж<br> Өргөн түмний минь заяа түшиж<br> Үндэс язгуур, хэл соёлоо<br> Үрийн үрдээ өвлөн бадраая.<br> Эрэлхэг Монголын золтой ардууд<br> Эрх чөлөө жаргалыг эдлэв<br> Жаргалын түлхүүр, хөгжлийн тулгуур<br> Жавхлант манай орон мандтугай.<br> https://rutube.ru/video/d04aaa41b14155522b96a819f0131dd1/ https://zvukitop.com/skachat-gimn-mongolii/ https://yandex.ru/video/preview/15086678055865714389 '''Монгол Иленең дәүләт җыры'''<br> '''1.''' Инкыйлаби Ватаныбыз —<br> Монголның саф учагы,<br> Һичкем аны җиңә алмас,<br> Мәңгегә үскән чагы.<br> Дөньяның гадел илләре<br> Белән бердәмлек өчен,<br> Үстерик Ватанны биреп<br> Йөрәк дәртен, кул көчен.<br> '''2.''' Милли тел, мәдәниятне<br> Мирас итеп тапшырыйк,<br> Эшчән, кыю Монгол илен<br> Бәхет-уңышка юллыйк.<br> Хөрмәт итеп ил туграсын,<br> Ил язмышына таян.<br> Алгарышта чәчәк атсын,<br> Яшәсен бөек Ватан!<br> === '''МОРДОВИЯ''' === '''Ши валда, Мордовия!'''<br> '''1.''' Ши валда, Мордовия, седистот сай,<br> Ши валда, Мордовия, сельмосот палы, юрнай,<br> Россиять мяшться мокшень сияста сюлгам,<br> Россиять карксэземса эрзянь зырняста пулай.<br> '''''Морзюлма-мороютко:'''''<br> Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br> Гайняк! Гайняк, Мордовия!<br> Кельгома краеньке – най панжи маеньке,<br> Мокшэрзянь шачема-касома крае!<br> Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br> Морак! Морак, Мордовия!<br> Павазу эряфсь катк тонь эрь кудозт сувай!<br> Ульхть шумбра, ульхть шумбра,<br> Кода сонць Сияжарсь, ульхть шумбра!<br> '''2.''' Тон ютыть, Мордовия, стака кить-янт,<br> Тон молить, Мордовия, витьстэ,<br> верьга кандыть прят.<br> Вий макснесть келей Мокшась ды бойка Сурась,<br> Секс течис тон седейс ды оймес –<br> прок ванькс лисьмапрят.<br> '''''Мороютко-морзюлма:'''''<br> Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br> Гайняк! Гайняк, Мордовия!<br> Кельгома краеньке – най панжи маеньке,<br> Мокшэрзянь шачема-касома крае!<br> Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br> Морак! Морак, Мордовия!<br> Павазу эряфсь катк тонь эрь кудозт сувай!<br> Ульхть шумбра, ульхть шумбра,<br> Кода сонць Сияжарсь, ульхть шумбра!<br> https://rutube.ru/video/1bf85fe270665f092a358c3bf6d3ec9e/ https://yandex.ru/video/preview/10948984705911750187 '''Имин бул, Мордовия!'''<br> '''1.''' Хәерле көн, Мордовия, ихлас күңелдән,<br> Хәерле көн, Мордовия, нур сибелә күзләреңнән,<br> Балкый ил күгендә мокша йолдызлары,<br> Яктырта туган илебезне эрзя таңнары.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Исәнме, Мордовия!<br> Куанып яшә, Мордовия!<br> Туган-үскән җирем, чәчәкле язларың,<br> Мокша-эрзя халкының сөекле Ватаны!<br> Имин бул син, Мордовия!<br> Җырла, җырла, Мордовия!<br> Бәхетле тормыш килсен өйләреңә!<br> Мәңге яшә, мәңге яшә,<br> Кояш үзе кебек мәңге яшә!<br> '''2.''' Авыр юллар үттең син, Мордовия,<br> Башыңны югары, горур тоттың, Мордовия,<br> Көч бирде сиңа киң Мокша, җитез Сура,<br> Шуңа бүген җаның керсез, чишмәдәй саф, чиста.<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''3.''' Ты трудной дорогой, Мордовия, шла,<br> России держалась и голову гордо несла.<br> Давали силы вольные Мокша, Сура,<br> Ты духом была и осталась сильна и добра.<br> '''''Припев.'''''<br> '''Гимнның беренче дүртьюллык куплеты мокша телендә язылган, икенчесе – эрзя телендә, өченчесе – урыс телендә. Өч куплетның да кушымталары – катнаш мокша-эрзя телендә.'''<br> === '''НЕПАЛ''' === '''''नेपालीमा (nepālima – непал телендә)'''''<br> '''सयौं थुँगा फूलका'''<br> सयौं थुँगा फूलका हामी, एउटै माला नेपाली<br> सार्वभौम भई फैलिएका, मेची-महाकाली।<br> सयौं थुँगा फूलका हामी, एउटै माला नेपाली<br> सार्वभौम भई फैलिएका, मेची-महाकाली।<br> प्रकृतिका कोटी-कोटी सम्पदाको आंचल<br> वीरहरूका रगतले, स्वतन्त्र र अटल।<br> ज्ञानभूमि, शान्तिभूमि तराई, पहाड, हिमाल<br> अखण्ड यो प्यारो हाम्रो मातृभूमि नेपाल।<br> बहुल जाति, भाषा, धर्म, संस्कृति छन् विशाल<br> अग्रगामी राष्ट्र हाम्रो, जय जय नेपाल।<br> '''''Укылышы'''''<br> '''Sayaű thűgā phūlkā'''<br> Sayaű thűgā phūlkā hāmī, euṭai mālā Nepālī <br> Sārwabhaum bhai phailiekā, Mechi-Mahākālī <br> Sayaű thűgā phūlkā hāmī, euṭai mālā nepālī <br> Sārwabhaum bhai phailiekā, Mechi-Mahākālī <br> Prakritikā kotī-kotī sampadāko ā̃chal(a), <br> Vīrharūkā ragata le, swatantra ra aṭala) <br> Gyānabhūmi, śhāntibhūmi Tarāī, pahād, himāl(a) <br> Akhaṇḍa yo pyāro hāmro mātṛibhūmi Nepāl(a) <br> Bahul jāti, bhāṣhā, dharma, sãnskṛti chan biśhāl(a) <br> Agragāmī rāṣhṭra hāmro, jaya jaya Nepāl(a)<br> https://rutube.ru/video/ff3ab41ca38da63019f580c0eb3d06f4/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sayaun_Thunga_Phool_Ka_(instrumental).ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Без – меңләгән гөл-чәчәк'''<br> Без – меңләгән гөл-чәчәк бу Непал дигән бәйләмдә,<br> Мечидән Маһакалигә сузылган бәйсез илдә.<br> Без – меңләгән гөл-чәчәк бу Непал дигән бәйләмдә,<br> Мечидән Маһакалигә сузылган бәйсез илдә.<br> Мул табигать байлыклары – гүзәл илебез даны, <br> Кан түгеп, батырларыбыз какшамас итте аны.<br> Гыйлем, тынлык хөкем сөрә Тераида, тауларда,<br> Уртак, бүленмәс, сөекле Ватаныбыз Непалда.<br> Төрле раса, телләр, диннәр мирасын саклап калдың, <br> Алгарышлы ил-дәүләтем, мәңге яшә, Непалым!<br> === '''НИГЕР''' === '''L’honneur de la patrie'''<br> Des rives du Niger aux confins du Ténéré<br> Frères et sœurs nous sommes<br> Enfants d’une même Patrie le Niger<br> Nourris de la sève des mêmes idéaux<br> Pour un Niger de paix libre fort et uni<br> Pour un Niger prospère le Pays de nos rêves<br> Pour l’honneur de la Patrie<br> Incarnons la vaillance et la persévérance<br> Et toutes les vertus de nos dignes aïeux<br> Guerriers intrépides déterminés et fiers<br> Défendons la patrie au prix de notre sang<br> Faisons du Niger symbole de dignité<br> Emblème et flambeau de l’Afrique qui avance<br> Pour ces nobles idéaux debout et en avant<br> En avant pour le travail en avant pour le combat<br> Nous demeurons debout<br> Portant haut le drapeau de notre cher Pays<br> Dans le ciel d’Afrique et dans tout l’Univers<br> Pour construire ensemble<br> Un monde de justice de paix et de progrès<br> Et pour faire du Niger la fierté de l’Afrique.<br> '''Don darajar Uban'''<br> Daga Bankunan Nijar zuwa kan iyakokin Ténéré<br> Yan’uwa mune<br> ‘Ya’yan kasar uba daya Nijar<br> Rarraba da ruwan ‘ya’yan itace iri ɗaya<br> Domin kasar Nijar mai karfi da hadin kai mai zaman lafiya<br> Ga kasar Nijar mai albarka kasar burinmu<br> Don darajar Uban<br> Haɗa ƙarfin hali da juriya<br> Da dukkan kyawawan halaye na magabata na kwarai<br> Jarumai marasa tsoro sun ƙudura da girman kai<br> Kare kasar nan akan kudin jininmu<br> Mu sanya Nijar ta zama alamar mutunci<br> Tambari da fitilar ciyar da Afirka gaba<br> Don waɗannan maɗaukakin maɗaukaki tsaya ku tafi<br> Gaba don aikin gaba don yaƙin<br> Mun tsaya a tsaye<br> Dauke tutar kasarmu mai daraja<br> A cikin sararin samaniyar Afirka da ko’ina cikin Duniya<br> Don gina tare<br> Duniyar adalci, zaman lafiya da ci gaba<br> Da kuma sanya Nijar ta zama abin alfaharin Afirka.<br> https://zvukitop.com/gimn-nigera-skachat/ https://rutube.ru/video/dabaf9794d7ebacc7d4ad84c14447496/ '''Ватан горурлыгы'''<br> Нигер ярларыннан Тенерега кадәр<br> Без туганнар, кардәшләр,<br> Бер үк Ватан – Нигер балалары,<br> Уртак барчабыз идеаллары.<br> Булсын бердәм, тыныч, куәтле, ирекле,<br> Чәчәк атсын Нигер, хыялыбыз иле.<br> Ватан даны иңендә<br> Гәүдәләнсен илдә батырлык, сабырлык,<br> Лаеклы бабалар мирасы – тырышлык.<br> Куркусыз, тәвәккәл һәм горур яугирләр,<br> Аямый һич үзен, илне имин итәр,<br> Булыр Нигерыбыз мәртәбә үрнәге,<br> Африка омтылышларының терәге.<br> Бу күркәм идеаллар – барчабыз теләге.<br> Алга – тырыш хезмәткә, алга – кыю көрәшкә<br> Бердәм күтәреләбез.<br> Җилфердәсен байрак мәһабәт бу илдә,<br> Африка күгендә, дөнья киңлегендә.<br> Бергә үсә бездә<br> Гаделлек, тынычлык, алгарыш орлыгы –<br> Булсын диеп Нигер кыйтга горурлыгы.<br> '''Күпмилләтле һәм күптелле Нигер дәүләтенең француз телендә язылган яңа гимны 2023 елда расланды. Аның тексты шулай ук җирле һауса теленә дә тәрҗемә ителгән. Гимнның халыкчан рухлы көен шартлы рәвештә “дини булмаган нәшид” жанрына кертеп булыр иде.'''<br> === '''НИДЕРЛАНД''' === '''Het Wilhelmus'''<br> '''1.''' Wilhelmus van Nassouwe<br> ben ik, van Duitsen bloed,<br> den vaderland getrouwe<br> blijf ik tot in den dood.<br> Een Prinse van Oranje<br> ben ik, vrij onverveerd,<br> den Koning van Hispanje<br> heb ik altijd geёerd.<br> '''6.''' Mijn schild ende betrouwen<br> zijt Gij, o God mijn Heer,<br> op U zo wil ik bouwen,<br> verlaat mij nimmermeer.<br> Dat ik doch vroom mag blijven,<br> uw dienaar t’aller stond,<br> de tirannie verdrijven<br> die mij mijn hart doorwondt.<br> https://rutube.ru/video/ce27930d766fd5fc69e8ebacc643ba26/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Het_Wilhelmus_(tempo_corrected).ogg Ясалма Интеллект "җырлый"<br> https://wikiway.com/netherlands/gimn/ '''Вилһелм җыры'''<br> '''1.''' Вилһелмус ван Нассаумын,<br> Халкым каны калебемдә,<br> Ватаныма биргән анттан<br> Ваз кичмәм гомеремдә.<br> Асыл зат Оран угланы,<br> Тугрымын намусыма,<br> Испан кыйралына бары<br> Хөрмәт кылам гына.<br> '''6.''' Калканым, рухи терәгем,<br> Кодрәтле, газиз Аллам.<br> Гаҗиз итмә мине, Тәңрем,<br> Сиңа гына таянам.<br> Хак тарафыңда булырмын<br> Мәңге Синең колың:<br> Бетсен йөрәгемне, халкымны<br> Телгәләгән золым.<br> '''Гимнның рәсми башкарыла торган бер варианты. Алтынчы куплет урынына кайвакыт икенчесен куялар. Акрошигырь рәвешендә язылган текст 15 куплеттан тора: сигезьюллык куплетларның беренче хәрефләрен бергә кушсаң, “Willem van Nassov” (хәзерге замандагы язылышы – Wilhelmus van Nassauwe) сүзләре барлыкка килә. Вилһелм ван Нассау – XVII гасырда Нидерландта Испаниядән азатлыкка ирешү хәрәкәтен җитәкләгән шәхес. Ул Оран провинциясенең кенәзе булган. Гимн тексты аның исеменнән язылган.'''<br> === '''НОРВЕГИЯ''' === '''Ja, vi elsker dette landet'''<br> '''1.''' Ja, vi elsker dette landet,<br> som det stiger frem,<br> furet, værbitt over vannet,<br> med de tusen hjem.<br> Elsker, elsker det og tenker<br> på vår far og mor<br> og den saganatt som senker<br> drømme på vår jord,<br> og den saganatt som senker,<br> senker drømme på vår jord.<br> '''7.''' Norske mann i hus og hytte,<br> takk din store Gud!<br> Landet ville han beskytte,<br> skjønt det mørkt så ud.<br> Alt hvad fedrene har kjempet,<br> mødrene har grett,<br> har den Herre stille lempet,<br> så vi vant vår rett,<br> har den Herre stille lempet,<br> så vi vant, vi vant vår rett.<br> '''8.''' Ja, vi elsker dette landet,<br> som det stiger frem,<br> furet, værbitt over vannet,<br> med de tusen hjem.<br> Og som fedres kamp har hevet<br> det av nød til seir,<br> også vi, når det blir krevet,<br> for dets fred slår leir,<br> også vi, når det blir krevet,<br> for dets fred, dets fred slår leir!<br> https://rutube.ru/video/760024b2c9af3e8b0cc792391ef8023d/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Norway_(National_Anthem).ogg https://wikiway.com/norway/gimn/ '''Туган илне яратабыз'''<br> '''1.''' Туган илне яратабыз,<br> Урман-тауларын,<br> Чал диңгезен, туң җилләрен,<br> Мең-мең йортларын.<br> Туган учак – ул сөекле<br> Ата-анабыз:<br> Суыгында, кояшында<br> Хозурланабыз,<br> Суыгында, кояшында<br> Аның хозурланабыз.<br> '''7.''' Данла, илем, язмышыңны:<br> Шомлы көнеңдә<br> Тәңре сине ярлыкады<br> Җир итәгендә.<br> Канлы корбан биреп кенә,<br> Керми сугышка,<br> Ирештең үз ирегеңә,<br> Тыныч тормышка,<br> Ирештең үз ирегеңә,<br> Тыныч һәм мул тормышка.<br> '''8.''' Туган илне яратабыз,<br> урман-тауларын,<br> чал диңгезен, туң җилләрен,<br> ак болытларын.<br> Ата-баба көрәшкән күк,<br> без дә дауларбыз,<br> мәңге иминлек хакына<br> җиңү яуларбыз,<br> мәңге иминлек хакына<br> яңа җиңү яуларбыз!<br> '''Гимнның рәсми башкарыла торган куплетлары.'''<br> === '''ПАКИСТАН ИСЛАМ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''پاک سرزمین شاد باد'''<br> پاک سرزمین شاد باد<br> كشور حسين شاد باد <br> تو نشان عزم علیشان <br> ! ارض پاکستان <br> مرکز یقین شاد باد <br> پاک سرزمین کا نظام <br> قوت اخوت عوام <br> قوم ، ملک ، سلطنت <br> پائندہ تابندہ باد <br> شاد باد منزل مراد <br> پرچم ستارہ و ہلال <br> رہبر ترقی و کمال <br> ترجمان ماضی شان حال <br> ! جان استقبال <br> سایۂ خدائے ذوالجلال<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Pakistan.OGG https://rutube.ru/video/3217e83b06c201b894ee8d9280e79f42/ https://wikiway.com/pakistan/gimn/ '''Саф-пакь җирем, шатлан'''<br> Саф-пакь җирем, шатлан,<br> Гүзәллек илем, шатлан,<br> Син бөек ихтыярга нишан,<br> Әйа, Пакистан!<br> Тугры мәркәзе, шатлан!<br> Саф-пакь җиреңдә низам,<br> Куәтле вә егәрле гавам,<br> Ил, милләт, дәүләт, –<br> Мәңге балкып чәчәк ат!<br> Шатлан изге морадыңа,<br> Айлы-йолдызлы байрагыңа.<br> Барган юлың – тәрәккый-кәмаль,<br> Үткәнең – бөек, бүгенгең – хәләл,<br> Җаның – истикъбаль!<br> Күләгә иңдергән Зүл-Җәләл.<br> '''Зүл-Җәләли үәл-Икрам – “Бөеклек һәм Юмартлык хуҗасы”, Аллаһы Тәгалә исемнәренең берсе.'''<br> === '''ПАПУА-ЯҢА ГВИНЕЯ''' === '''O Arise, All You Sons'''<br> O arise all you sons of this land,<br> Let us sing of our joy to be free,<br> Praising God and rejoicing to be<br> Papua New Guinea.<br> Shout our name from the mountains to seas<br> Papua New Guinea;<br> Let us raise our voices and proclaim<br> Papua New Guinea.<br> Now give thanks to the good Lord above<br> For His kindness, His wisdom and love,<br> For this land of our fathers so free,<br> Papua New Guinea.<br> Shout again for the whole world to hear<br> Papua New Guinea;<br> We're independent and we're free<br> Papua New Guinea.<br> https://rutube.ru/video/4f6b7fca8fa42025dda6d46f86179af5/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:O_Arise,_All_You_Sons_(instrumental).ogg https://wikiway.com/papua-novaya-gvineya/gimn/ '''Күтәрелегез, ил уллары!'''<br> Күтәрелегез, ил уллары,<br> Яңгыратыйк азатлык җырларын,<br> Рәхмәтле Алланы мактарга —<br> Папуа-Яңа Гвинея.<br> Исемең диңгездә-тауларда —<br> Папуа-Яңа Гвинея;<br> Рухланыйк без сине хакларга —<br> Папуа-Яңа Гвинея.<br> Кодрәтле Алладан бәрәкәт —<br> Игелек, зирәклек, мәхәббәт,<br> Бабалар Ватаны, син азат —<br> Папуа-Яңа Гвинея.<br> Бар дөнья тыңласын, җыр яңгырат —<br> Папуа-Яңа Гвинея;<br> Без бәйсез, ирекле, күңел шат —<br> Папуа-Яңа Гвинея.<br> '''Элек Бөекбритания колониясе булган Папуа-Яңа Гвинея 1906-1975 елларда Австралия протектораты астында яшәде. Күптелле илдә инглиз теленә рәсми һәм милләтара аралашу статусы бирелгән.'''<br> === '''ПАРАГВАЙ''' === '''Paraguayos, República o Muerte'''<br> I. A los pueblos de América, infausto<br> tres centurias un cetro oprimió,<br> mas un día soberbia surgiendo,<br> "¡Basta!" — dijo, y el cetro rompió.<br> Nuestros padres, lidiando grandiosos,<br> ilustraron su gloria marcial;<br> 𝄆 y trozada la augusta diadema,<br> enalzaron el gorro triunfal. 𝄇<br> '''''Coro:'''''<br> ¡Paraguayos, República o muerte!<br> Nuestro brío nos dío libertad:<br> Ni opresores, ni siervos, alientan,<br> Donde reinan unión, e igualdad.<br> Ni opresores, ni siervos, alientan,<br> Donde reinan unión e igualdad,<br> unión e igualdad, unión e igualdad.<br> https://rutube.ru/video/999170ec6148ad079ee12c1cabf3cfb8/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Paraguayan_National_Anthem.oga '''Парагвайлылар, йә җөмһүрият, йә үлем'''<br> ...............................<br> Гимнның икенче исеме — '''Himno Nacional Paraguayo''' (Парагвай милли гимны). Кушымталы җиде куплеттан тора, беренчесе рәсми рәвештә башкарыла.<br> === '''ПЕРУ''' === '''¡Somos libres, seámoslo siempre!'''<br> '''''Coro:'''''<br> Somos libres, seámoslo<br> siempre, seámoslo siempre.<br> Y antes niegue sus luces,<br> sus luces, sus luces el sol,<br> Que faltemos al voto solemne<br> Que la Patria al Eterno elevó,<br> Que faltemos al voto solemne<br> Que la Patria al Eterno elevó,<br> Que faltemos al voto solemne<br> Que la Patria al Eterno elevó.<br> '''6.''' En su cima los Andes sostengan<br> la bandera o pendón bicolor,<br> Que a los siglos anuncie el esfuerzo<br> que ser libre, que ser libre,<br> que ser libre, por siempre nos dió.<br> A su sombra vivamos tranquilos,<br> y al nacer por sus cumbres el sol,<br> Renovemos el gran juramento<br> que rendimos, que rendimos,<br> que rendimos al Dios de Jacob,<br> que rendimos al Dios de Jacob,<br> Al Dios de Jacob!<br> '''Coro:'''<br> Somos libres, seámoslo<br> siempre, seámoslo siempre.<br> Y antes niegue sus luces,<br> sus luces, sus luces el sol,<br> Que faltemos al voto solemne<br> Que la Patria al Eterno elevó,<br> Que faltemos al voto solemne<br> Que la Patria al Eterno elevó,<br> Que faltemos al voto solemne<br> Que la Patria al Eterno elevó.<br> '''Viva El Peru!'''<br> https://rutube.ru/video/6d14fa9682160d8c64ca5e1291b747f2/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Marcha_Nacional_del_Perú.ogg '''Без азат, мәңге азат булырбыз!'''<br> '''''Кушымта:'''''<br> Без азатбыз, азатбыз,<br> мәңгелек кыйблабыз ул ирек.<br> Изге анттан дүнмәбез,<br> антыбыздан дүнмәбез:<br> Кояш нурлары сүрелгәнче<br> үстерербез Ватанны сөеп,<br> Кояш нурлары сүрелгәнче<br> үстерербез Ватанны сөеп,<br> Кояш нурлары сүрелгәнче<br> үстерербез Ватанны сөеп.<br> '''6.''' Андның иң түренә, югарыга<br> ике төс байрак беркетелгән,<br> Безгә — әйтсен иҗтиһат дөньяга —<br> Мәңгелеккә, мәңгелеккә<br> Мәңгелеккә ирек бирелгән.<br> Байрак белән имин тормышта без, —<br> Кояш менгәч күк капусына,<br> Яңартылсын илаһи догабыз,<br> һәм буйсыныйк, һәм буйсыныйк,<br> буйсыныйк Ягъкуб Раббысына,<br> буйсыныйк Ягъкуб Раббысына,<br> Ягъкуб Раббысына!<br> '''''Кушымта:'''''<br> Без азатбыз, азатбыз,<br> мәңгелек кыйблабыз ул ирек<br> Изге анттан дүнмәбез,<br> антыбыздан дүнмәбез,<br> Кояш нурлары сүрелгәнче,<br> үстерербез Ватанны сөеп,<br> Кояш нурлары сүрелгәнче,<br> үстерербез Ватанны сөеп,<br> Кояш нурлары сүрелгәнче,<br> үстерербез Ватанны сөеп.<br> '''Яшәсен Перу!''' '''Гимн тексты алты куплеттан тора. 2010 елга кадәр аның беренчесе рәсми дип санала иде, хәзер – алтынчысы. Кушымтасы башында да, азагында да башкарыла. Дәүләт кануннары буенча башлап җырлаучы гимнны Viva El Peru! (Яшәсен Перу!) дип тәмамларга тиеш.<br>''' === '''ПОЛЬША''' === '''Jeszcze Polska nie zginęła'''<br> '''1.''' Jeszcze Polska nie zginęła,<br> Kiedy my żyjemy,<br> Co nam obca przemoc wzięła,<br> Szablą odbierzemy.<br> '''''Refren (2):'''''<br> Marsz, marsz Dąbrowski,<br> Z ziemi włoskiej do Polski,<br> Za Twoim przewodem<br> Złączym się z narodem.<br> '''2.''' Przejdziem Wisłę, przejdziem Wartę,<br> Będziem Polakami,<br> Dał nam przykład Bonaparte,<br> Jak zwyciężać mamy.<br> '''''Refren (2).'''''<br> '''3.''' Jak Czarniecki do Poznania<br> Po szwedzkim zaborze,<br> Dla Ojczyzny ratowania<br> Wrócim się przez morze.<br> '''''Refren (2).'''''<br> '''4.''' Mówił ojciec do swej Basi,<br> Cały zapłakany:<br> “Słuchaj jeno, pono nasi<br> Biją w tarabany!”<br> '''''Refren (2).'''''<br> https://rutube.ru/video/c19252133d99c78374cc5a5c83b6c1cc/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mazurek_Dabrowskiego.ogg '''Польша әле җуелмас'''<br> '''1.''' Польша әле ул җуелмас,<br> Без исән булганда,<br> Таланганны кайтарырбыз –<br> Кылычлар кулларда.<br> '''''Кушымта (2):'''''<br> Кайтчы, Домбровский,<br> Румнан – үз җиреңә:<br> Бердәмлек – халкыңа,<br> Азатлык – илеңә.<br> '''2.''' Үтик Висланы, Вартаны,<br> Поляк булып калыйк,<br> Һәм җиңүчән Бонапарттан<br> Без дә үрнәк алыйк.<br> '''''Кушымта (2).'''''<br> '''3.''' Чернецкий Познаньга кайткан,<br> Швед богавын ташлап,<br> Ватаныбыз исән булыр,<br> Без әйләнеп кайтсак.<br> '''''Кушымта (2).'''''<br> '''4.''' Күз яшьләре аша безгә<br> Әйтер ватандашлар:<br> “Безнекеләр өйгә кайта,<br> Кага барабаннар!”<br> '''''Кушымта (2).'''''<br> === '''ПОРТУГАЛИЯ''' === '''Heróis do mar'''<br> '''1.''' Heróis do mar, nobre povo,<br> Nação valente e imortal,<br> Levantai hoje de novo<br> O esplendor de Portugal!<br> Entre as brumas da memória,<br> Ó Pátria, sente-se a voz<br> Dos teus egrégios avós,<br> Que há-de guiar-te à vitória!<br> '''''Corus:'''''<br> Às armas, às armas!<br> Sobre a terra, sobre o mar,<br> Às armas, às armas!<br> Pela Pátria lutar!<br> Contra os canhões marchar, marchar!<br> '''2.''' Desfralda a invicta Bandeira,<br> À luz viva do teu céu!<br> Brade a Europa à terra inteira:<br> Portugal não pereceu!<br> Beija o solo teu jucundo<br> O Oceano, a rugir d’amor;<br> E teu braço vencedor<br> Deu mundos novos ao Mundo!<br> '''''Corus.'''''<br> '''3.''' Saudai o Sol que desponta<br> Sobre um ridente porvir;<br> Seja o eco de uma afronta<br> O sinal do ressurgir.<br> Raios dessa aurora forte<br> São como beijos de mãe,<br> Que nos guardam, nos sustêm,<br> Contra as injúrias da sorte.<br> '''''Corus.'''''<br> https://rutube.ru/video/1509b7571d4fbd431c719065bed17a41/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:A_Portuguesa.ogg '''Диңгезләрдә гаярь'''<br> '''1.''' Диңгезләрдә гаярь, шанлы,<br> Затлы һәм үлемсез милләтем,<br> Кайтар үзең яулаганны,<br> Португалиянең зиннәтен!<br> Горур тавышын, Ватан, шәйлә,<br> Аерып хәтер томаннарын,<br> Мөхтәрәм ата-бабаңның –<br> Илтсен ул яңа җиңүләргә!<br> '''''Кушымта:'''''<br> Ал кулыңа коралыңны!<br> Суда, җирдә сынатма,<br> Ал кулыңа коралыңны!<br> Көрәш, Ватанны хакла!<br> Һәм тупларга каршы атла!<br> '''2.''' Күтәр байрагың – җиңелмәс,<br> Җилфердәр ул якты күгеңдә!<br> Җиткер дөньяга: бирешмәс<br> Португалиябез үлемгә!<br> Ярсып давылланган океан<br> Изге туфрагыңны үбә;<br> Һәм кулларың итте бүләк<br> Кешелеккә яңа бер мәйдан!<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''3.''' Сәлам бирегез кояшка –<br> Киләчәкнең көлемсәр шавы;<br> Һәм өндәсен яңарышка<br> Кимсетелүләрнең шаңдавы.<br> Көч-кодрәтле таң нурларыннан<br> Ватан-Ана гүя назлый,<br> Ул көч бирә безгә, саклый<br> Язмыш кагу-сугуларыннан.<br> '''''Кушымта.'''''<br> === '''ПУЭРТО-РИКО''' === === '''РУАНДА''' === '''''Kinyarwanda'''''<br> '''Rwanda nziza'''<br> Rwanda nziza Gihugu cyacu<br> Wuje imisozi, ibiyaga n’ibirunga<br> Ngobyi iduhetse gahorane ishya<br> Reka tukurate tukuvuge ibigwi<br> Wowe utubumbiye hamwe twese<br> Abanyarwanda uko watubyaye<br> Berwa, sugira, singizwa iteka.<br> https://rutube.ru/video/9dc8e9395cc71eec9e15968e7a325230/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymne_National_du_Rwanda.ogg '''''Татарча'''''<br> '''Гүзәл Руанда'''<br> Гүзәл Руанда, сөекле илебез,<br> Бизи сине таулар, күлләр, вулканнарың,<br> Ватаныбыз, бул бәхет бишеге;<br> Куансыннар, әйдә, синең балаларың,<br> Дан җырлыйк күркәм гамәлләреңә,<br> Сыенып бергә синең итәгеңә;<br> Чәчәк атсын мәңге тарафларың.<br> '''Гимн текстындагы дүрт куплетның рәсми чараларда башкарыла торган беренчесе.'''<br> === '''РУМЫЙНИЯ''' === '''Deșteaptă-te, române!'''<br> Deşteaptă-te, române, din somnul cel de moarte,<br> În care te-adînciră barbarii de tirani,<br> barbarii de tirani!<br> Acum ori niciodată croieşte-ţi altă soartă,<br> La care să se-nchine şi cruzii tăi dusmani,<br> şi cruzii tăi duşmani!<br> Acum ori niciodată croieşte-ţi altă soartă,<br> La care să se-nchine şi cruzii tăi dusmani,<br> şi cruzii tăi duşmani!<br> https://rutube.ru/video/2b40abbe8bc4476d9129df230d2c0edf/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Desteapta-te,_romane!.ogg '''Уян, румын!'''<br> 1. Уян, румыйн, уян инде гомерлек бу йокыңнан,<br> Коллык богавы салган сиңа кыргый тиран,<br> богау салган тиран!<br> Бүген булмаса – кайчан үзгәртерсең язмышыңны?<br> Хөрмәт итсен сине дөнья, калтырансын дошман,<br> калтырансын дошман!<br> Бүген булмаса – кайчан үзгәртерсең язмышыңны?<br> Хөрмәт итсен сине дөнья, калтырансын дошман,<br> калтырансын дошман!<br> '''Тексттагы 11 куплетның тышкы рәсми чараларда башкарыла торган беренчесе. Эчке тантаналарда тагын бер-ике куплеты өстәлергә мөмкин.'''<br> === '''РУСИЯ ФЕДЕРАЦИЯСЕ''' === Россия — священная наша держава,<br> Россия — любимая наша страна.<br> Могучая воля, великая слава —<br> Твоё достоянье на все времена!<br> '''''Припев''''':<br> Славься, Отечество наше свободное,<br> Братских народов союз вековой,<br> Предками данная мудрость народная!<br> Славься, страна! Мы гордимся тобой!<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Russian_Anthem_chorus.ogg https://rutube.ru/video/3f955dce00bf642a856b22a4f8289e58/ (Ясалма Интеллект "башкаруы")<br> Русия – безнең изге мәмләкәтебез,<br> Русия – безнең сөекле илебез,<br> Кодрәтле рухыңны, сүрелмәс шаныңны<br> Мәңгелек мирас-әманәт иттек без!<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Дан сиңа, дан сиңа, ирекле Ватаныбыз,<br> Тугандаш халыкларның бердәмлеге,<br> Ата-бабаларның акыл-зирәклеге,<br> Дан сиңа, ил! Син – күңел күреге!<br> === '''САЛЬВАДОР''' === === '''САМОА''' === === '''САХА-ЯКУТИЯ''' === '''''Сахалыы'''''<br> Сахам сирэ дьоллоох тускуга<br> Саһарҕалыы ыҥыра ыллыыр,<br> Илинтэн арҕаа ол кустуга<br> Алмаас таас курдук сандаара сырдыыр.<br> '''''Хос ырыата:'''''<br> Барҕа быйаҥнаах Сахам дойдута<br> Модун Россия киэн туттуута,<br> Өркөн-өрөгөй тойугун туойдун,<br> Үүнэр үйэҕэ үрдүү туруохтун!<br> Үллэр үөстээх Өлүөнэ Эбэ<br> Өлбөт-мэҥэ угуттуур уулаах.<br> Элбэх омукка эрчим эбэр,<br> Или-эйэни олохтуур уохтаах.<br> '''''Хос ырыата.'''''<br> Ааспыт кэммит айхаллаах суола<br> Арчылыыр аар алгыһын биэрдэ,<br> Сахабыт сирэ дьоһун дуолан<br> Сайдыы аартыгар түөрэҕэ түстэ.<br> '''''Хос ырыата.'''''<br> https://rutube.ru/video/12228cfeac3f623bb23c54d0756e655f/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_the_Sakha_Republic.ogg '''''Татарча'''''<br> 1. Сахам җире, шәрык нурларында<br> иминлек һәм бәхет яулыйсың,<br> җиңүләргә әйдәп баруыңда<br> мәгъриб алмазы күк балкыйсың...<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Көч җый һәм үс, Сахам җире, ныгы,<br> Изге Ватан, дан-шөһрәтләр тупла.<br> Илебезнең күрке-горурлыгы,<br> Синдәй иркен, юмарт Җирдә юк ла! 2. Күп тармаклы Лена ярларында –<br> Терек суы, бәрәкәт тулы:<br> Гүя дуслык-куәт алкынында<br> Халыкларга тынычлык юлы.<br> '''''Кушымтасы.'''''<br> 3. Саха җире, кодрәт иңгән нурың<br> Гасырлардан безгә юл сала.<br> Дәвам иттек ата-баба юлын,<br> Тугры булып калыйк без аңа.<br> '''''Кушымтасы.'''''<br> === '''СЕНЕГАЛ''' === '''Pincez tous vos koras, frappez les balafons !'''<br> Pincez tous vos koras,<br> Frappez les balafons !<br> Le lion rouge a rugi.<br> Le dompteur de la brousse<br> D'un bond s'est élancé,<br> Dissipant les ténèbres.<br> Soleil sur nos terreurs,<br> Soleil sur notre espoir.<br> Debout, frères,<br> Voici l'Afrique rassemblée.<br> '''''Refrain:'''''<br> Fibres de mon cœur vert.<br> Épaule contre épaule,<br> Mes plus que frères,<br> O Sénégalais, debout !<br> Unissons la mer et les sources,<br> Unissons la steppe et la forêt !<br> Salut Afrique mère !<br> https://wikiway.com/senegal/gimn/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Senegal.ogg '''Чиерт, дус, корага, сук балафонга!'''<br> Чиерт, дус, корага,<br> Сук балафонга!<br> Арыслан ырлады,<br> Тик килеп ул капты<br> Сунарчы кулына,<br> Һәм аучы чик куйды<br> Гасырлар золымына.<br> Язмышын ил кора.<br> Күтәрел, туганым, –<br> Африка чакыра!<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Саф-пакь минем җаным.<br> Күтәрел, туганым,<br> Куеп иңгә иңне,<br> Үстерик без илне,<br> Җир-диңгез байлыкларын туплап,<br> Урманнар-кырларны колачлап!<br> Сәлам, Африка-ана!<br> '''Ущипни, друг, кора и бей в балафон!'''<br> Ущипни, друг, кора<br> И бей в балафон!<br> Красный лев зарычал,<br> Охотник из кустов <br> Прыжком его достал,<br> Рассеяв мрак веков.<br> Просторам нашим — свет,<br> Надеждам нашим — взлёт,<br> Вставайте, братья, все —<br> Нас Африка зовёт!<br> '''''Припев:'''''<br> Душа моя чиста.<br> Плечом ко плечу<br> Вставай, сердечный друг,<br> Ты больше мне, чем брат!<br> Объединим недра и моря,<br> Объединим леса и поля!<br> Привет, Африка-мать!<br> '''Сенегал милли гимны “Кызыл арыслан” (Le lion rouge) дип тә атала. Аның чын Африка халыклары рухындагы көен этнолог һәм шагыйрь Һерберт Пеппер (Herbert Pepper) 1960 нчы “Африка бәйсезлеге еллары”нда француз телендә язып калдырган. Биш куплетлы текстын бәйсез илнең беренче президенты Леопольд Седар Сенгор (Léopold Sédar Senghor) иҗат иткән. Француз теле – Сенегалның рәсми дәүләт һәм милләтара аралашу теле. Кора һәм балафон – милли музыка кораллары.'''<br> '''Беренче рәсми куплеты татар һәм урыс телләренә берьюлы тәрҗемә ителде.'''<br> === '''СЕНТ-МАРТИН''' === Where over the world, say where,<br> You find an island there,<br> So lovely small with nations free<br> With people French and Dutch,<br> Though talking English much,<br> As the Saint Martin in the sea.<br> Chorus:<br> O sweet my Fatherland,<br> So bright by beach and strand,<br> With sailors on the sea and harbors free,<br> Where the chains of mountains green,<br> Variously in sunlight sheen.<br> ||: Oh, I love thy Paradise,<br> Nature beauty fairly nice. :||<br> How pretty between all green<br> Flamboyants beaming gleam<br> Of flowers red by sunlight set.<br> Thy cows and sheep and goats<br> In meadows or on the roads<br> Thy donkeys keen I can't forget<br> Chorus.<br> Saint Martin, I like thy name,<br> In which Columbus fame<br> And memories of old are closed.<br> For me a great delight<br> Thy Southern Cross the night<br> May God the Lord protect thy coast!<br> Chorus.<br> https://yandex.ru/video/preview/11512207198392480916 https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sint_Maarten_National_Anthem_(Instrumental)_Oh_Sweet_Sint_Maarten_Land.ogg Дөнья түренә син бак,<br> Бер утрауны шунда тап,<br> Тыңла азат французлар сүзен,<br> Нидерландча кыл син гәп,<br> Сөйләш инглизчә күбрәк –<br> Һәм күрерсең Сент-Мартин йөзен.<br> '''Кушымта:'''<br> Минем гүзәл Ватаным,<br> Иркен комлы ярларың,<br> Яңгырый азат диңгезче җыры,<br> Яшел таулар чылбырын<br> Яктырта кояш нуры.<br> ||: Сөям бу җир җәннәтен<br> һәм ямьле табигатен. :||<br> Күңелле яшеллегең,<br> Балкышлы якты күгең,<br> Кызыл гөлләрең нурга чумган.<br> Куй-кәҗә, сыерларың,<br> Болыннарың, юлларың,<br> Ишәкләрең күңелемә уңган.<br> Кушымта.<br> Сөям Сент-Мартин исемең –<br> Саклый ул Колумб җисемен,<br> Үткән заманнар фатихасын.<br> Күңелем шатлыкка тулгач,<br> Төнлә балкый Көньяк Хач;<br> Ярларыңны Хак ярлыкасын!<br> Кушымта.<br> '''Атлантик океандагы Сент-Мартин (французча Сен-Мартен, нидерландча Синт-Мартин) Христофор Колумб XVI гасырда Американы “ачканда” очраткан беренче утрау дип санала. Соңрак аның көньяк өлешен французлар, төньягын нидерландлылар басып алган. Баскынчыларның телләре бүген дә сакланып калган әле, ләкин ике диаспораның бер-берсе белән аралашу лөгате – инглиз теле. Утрауның уртак гимны булып киткән күңелле җыр да шул телдә язылган.'''<br> === '''СЕРБИЯ''' === '''Боже правде (Bože pravde)'''<br> Боже правде, ти што спасе<br> од пропасти досад нас,<br> чуј и одсад наше гласе<br> и од сад нам буди спас.<br> Моћном руком води, брани<br> будућности српске брод!<br> ||: Боже спаси Боже храни,<br> српске земље, српски род! :||<br> Сложи српску браћу драгу<br> на свак’ дичан славан рад,<br> слога биће пораз врагу<br> а најјачи српству град.<br> Нек’ на српској блиста грани<br> братске слоге златан плод,<br> ||: Боже спаси, Боже храни,<br> српске земље, српски род! :||<br> Нек’ на српско ведро чело<br> твог не падне гнева гром!<br> Благослови Србу село<br> поље, њиву, град и дом!<br> Кад наступе борбе дани<br> к’ победи ти води ход.<br> ||: Боже спаси, Боже храни,<br> српске земље, српски род! :||<br> Из мрачнога сину гроба<br> српске слоге нови сјај,<br> настало је ново доба,<br> нову срећу, Боже дај!<br> Отаџбину српску брани,<br> петвековне борбе плод!<br> ||: Боже спаси, Боже храни,<br> моли ти се српски род! :||<br> https://rutube.ru/video/9c0e67870bb3eca677e0d1e97328cc59/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Serbian_National_Anthem_instrumental.ogg https://wikiway.com/serbia/gimn/ '''Хак Тәгалә'''<br> Хак Тәгалә, Коткаручы<br> Афәтләрдән, үлемнән,<br> Догабызны кабул кылчы,<br> Йолып ал бәлаләрдән.<br> Кодрәтең белән тәкъдир ит<br> Киләчәген сербларның!<br> Сакла, Алла, һәм имин ит<br> Серб җирләрен, серб халкын!<br> Туплачы серб оланнарын,<br> Данлы эштә һади бул,<br> Арала бар дошманнарын,<br> Күрсәт сербка туры юл.<br> Серб туганлыгын камил ит,<br> Бердәмлегебез алтын,<br> Сакла, Алла, һәм имин ит<br> Серб җирләрен, серб халкын!<br> Серб башына яшен булып<br> Төшмәсен һич каһәрең.<br> Хакла серб шәһәр-авылын,<br> Кыр-басуын, өйләрен!<br> Чирү килсә сугыш җитеп,<br> Серблар җиңү яуласын.<br> Сакла, Алла, имин итеп<br> Серб җирләрен, серб халкын!<br> Серблар даны каберләрдән<br> Калкып янә балкыр ул,<br> Ходай, яңа дәверләрдә<br> яңа бәхет насыйп кыл!<br> Без, серблар, Ватанны яклап<br> көрәштек биш гасырлар.<br> Имин итче, Алла, сакла,<br> Дип дога кыла серблар!<br> === '''СИНГАПУР''' === '''Majulah Singapura!'''<br> Mari kita rakyat Singapura,<br> Sama-sama menuju bahagia,<br> Cita-cita kita yang mulia.<br> Berjaya Singapura!<br> ||: Marilah kita bersatu,<br> Dengan semangat yang baru,<br> Semua kita berseru:<br> Majulah Singapura,<br> Majulah Singapura! :||<br> https://rutube.ru/video/65d5f06c60ef4fa5b1aab4cb01f8fc9f/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Majulah_Singapura.ogg '''Сингапур, алга атла!'''<br> Сингапурның ватандашлары без<br> Һәм бәхетле тормышка атлыйбыз,<br> Шәрәфәтле омтылышларыбыз.<br> Сингапур, уңышларга!<br> ||: Бердәмлектә без булыйк,<br> Бу халәттә рухланыйк.<br> Өндәмәбез шул хакта:<br> “Сингапур, алга атла,<br> Сингапур, алга атла!” :||<br> === '''СЛОВАКИЯ''' === '''Nad Tatrou sa blýska'''<br> Nad Tatrou sa blýska,<br> Hromy divo bijú,<br> Nad Tatrou sa blýska,<br> Hromy divo bijú.<br> Zastavme ich, bratia,<br> Ved’ sa ony stratia,<br> Slováci ožijú.<br> Zastavme ich, bratia,<br> Ved’ sa ony stratia,<br> Slováci ožijú.<br> To Slovensko naše<br> Posial' tvrdo spalo,<br> To Slovensko naše<br> Posial' tvrdo spalo.<br> Ale blesky hromu<br> Vzbudzujú ho k tomu,<br> Aby sa prebralo.<br> Ale blesky hromu<br> Vzbudzujú ho k tomu,<br> Aby sa prebralo.<br> https://rutube.ru/video/f64ebcc735f5b3d55a8df6a6bd994ca9/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Slovakia,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.ogg '''Татра өстендә яшен яшьни'''<br> Күк күкри Татрада,<br> Яшен каты суга.<br> Күк күкри Татрада,<br> Яшен каты суга.<br> Аларны туктатыйк,<br> Эзләрен югалтыйк —<br> Словаклар уянсынга.<br> Аларны туктатыйк,<br> Эзләрен югалтыйк —<br> Словаклар уянсынга.<br> Безнең Словак иле<br> Нык йоклаган иде,<br> Безнең Словак иле<br> Нык йоклаган иде.<br> Күкрәүләр, яшеннәр<br> Безне тетрәттеләр,<br> Аңга килсеннәр диеп,<br> Күкрәүләр, яшеннәр<br> Безне тетрәттеләр,<br> Аңга килсеннәр диеп.<br> '''Словакия гимнына нигез булып киткән бу җыр 1844 елда, словак шагыйре һәм җәмәгать эшлеклесе Людовит Штур (Ľudovít Štúr) Австрия-Маҗарстан империясе жандармнары тарафыннан кулга алынгач, яшьләрнең моңа ризасызлыгы йөзеннән барлыкка килгән. Сүзләрен словак шагыйре Янко Матушка (Janko Matúška) язган. Беренче тапкыр җырны Братиславаның евангелист лютеран лицее шәкертләре Словакиянең көнчыгышындагы Левоча (Levoča) шәһәрчегенә барганда җырлаганнар.'''<br> === '''СЛОВЕНИЯ''' === '''Zdravljica'''<br> Žive vsi narodi,<br> ki hrepéne dočakat’ dan:<br> Da, koder sonce hodi,<br> prepir iz sveta bo pregnan,<br> Da rojak prost bo vs’ak,<br> Ne vrag, le sosed bo mejak,<br> Da rojak prost bo vs’ak,<br> Ne vrag, le sosed bo,<br> Ne vrag, le sosed bo mejak.<br> https://rutube.ru/video/a4c442aa9d70d596d2d4f49af96d50be/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Slovenia's_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga '''Исәнлек тосты'''<br> Имин булсын, дөнья көтеп<br> яши торган барча халык.<br> “Булсын!” диеп, тырыш хезмәт<br> куйган милләт кенә — алып!<br> Бетсен җирдә сугыш,<br> һәрбарчага булсын ирек,<br> яшик, күршеләрне,<br> дошман түгел, дус-иш күреп,<br> күршеләрне якын күреп!<br> '''Тугыз куплетлык гимн тектының җиденче, бердәнбер рәсми куплеты.''' === '''СОГУД ГАРӘБСТАНЫ''' === '''عاش الملك'''<br> سَارِعِي لِلْمَجْدِ وَٱلْعَلْيَاءِ<br> مَجِّدِي لِخَالِقِ ٱلسَّمَاءِ<br> وَٱرْفَعِي ٱلْخَفَّاقَ أَخْضَرَ<br> يَحْمِلُ ٱلنُّورَ ٱلْمُسَطَّرِ<br> رَدِّدِ ٱللَّٰهُ أَكْبَرُ يَامَوطِنِي<br> مَوطِنِي عِشْتَ فَخْرَ ٱلْمُسْلِمِينَ<br> عِاشَ ٱلْمَلِكِ لِلْعَلَمِ وِٱلْوَطَنِ<br> https://rutube.ru/video/647c1b264906bedff043d375d5825e0a/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Saudi_Arabian_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga '''Яшәсен Мәлик!'''<br> Табигың юнәлт бөек Күккә,<br> Мәдхия кылгыл Әл-Мәҗидкә.<br> Яшел байрак җилфердәсен,<br> Шәһадәткә юл әйләсен.<br> “Аллаһы әкбәр! — дип кабатла, йә, илем!<br> Ватаным! Яшәдең мөэминне хаклап.<br> Яшә, Мәлик, — ил байрагын данлап!”<br> === '''СОМАЛИ''' === '''''Госмания язуында'''''<br> '''𐒎𐒙𐒐𐒙𐒁𐒛'''<br> '''''Chorus:'''''<br> ||: 𐒎𐒙𐒐𐒙𐒁𐒛 𐒋𐒖𐒐𐒖𐒒𐒏𐒜𐒆𐒚,<br> 𐒓𐒛 𐒋𐒗𐒕𐒒𐒝, :||<br> 𐒘𐒒𐒒𐒖𐒌𐒖 𐒏𐒜𐒒𐒚 𐒓𐒛,<br> 𐒋𐒘𐒇𐒏𐒝 𐒏𐒖𐒐𐒗 𐒜,<br> 𐒛𐒒 𐒋𐒛𐒆𐒒𐒖 𐒐𐒖𐒔𐒖𐒕𐒒𐒝,<br> 𐒜 𐒋𐒛𐒉𐒖𐒎𐒖 𐒜.<br> I. ||: 𐒄𐒘𐒆𐒘𐒌𐒕𐒖𐒔𐒖𐒌 𐒋𐒖𐒆𐒆𐒘 𐒓𐒛𐒆,<br> 𐒒𐒛 𐒋𐒕𐒆𐒖𐒑𐒘𐒈𐒜, :||<br> 𐒋𐒖𐒇𐒇𐒖𐒆𐒛 𐒏𐒖𐒐𐒌𐒛<br> 𐒛𐒆𐒘𐒌𐒖 𐒚 𐒋𐒚𐒇𐒖𐒆 𐒜<br> 𐒋𐒖𐒆𐒋𐒜𐒆𐒖 𐒈𐒘𐒆𐒜𐒆𐒖<br> 𐒐𐒖 𐒋𐒛𐒒 𐒒𐒙𐒎𐒙 𐒜𐒕<br> '''''Chorus.'''''<br> II. ||: 𐒋𐒘𐒉𐒖𐒆𐒛𐒆 𐒊𐒖𐒐𐒖𐒂𐒛𐒆<br> 𐒋𐒖𐒐𐒝𐒉𐒖𐒕𐒆𐒕 :||<br> 𐒈𐒘𐒆𐒕 𐒋𐒚𐒐𐒖𐒕𐒌𐒕<br> 𐒋𐒘𐒆𐒛𐒆 𐒑𐒖𐒇𐒘𐒈𐒜<br> 𐒔𐒖 𐒏𐒚 𐒋𐒗𐒐𐒘𐒒<br> 𐒋𐒖𐒓𐒙𐒕 𐒊𐒖𐒔𐒗 𐒜<br> '''''Chorus.'''''<br> III. ||: 𐒉𐒔𐒖𐒒𐒂𐒜𐒒𐒖 𐒋𐒚𐒆𐒚𐒆𐒝𐒆<br> 𐒋𐒖𐒆𐒏𐒕 𐒏𐒖 𐒑𐒖𐒎𐒒𐒛 :||<br> 𐒛𐒆𐒙𐒓 𐒋𐒗𐒐𐒘𐒕𐒙𐒓<br> 𐒒𐒖𐒋𐒛𐒓𐒘𐒑𐒖𐒕𐒜<br> 𐒓𐒛 𐒋𐒖𐒐𐒖𐒍 𐒋𐒘𐒑𐒇𐒘𐒌𐒚<br> 𐒙𐒈𐒏𐒚 𐒏𐒜𐒒 𐒈𐒘𐒑𐒖𐒕𐒜<br> '''''Chorus.'''''<br> '''''Латин язуында (укылышы)'''''<br> '''QOLOBAA CALANKEED'''<br> '''''Chorus:'''''<br> ||: Qolobaa calankeedu,<br> waa ceynoo, :||<br> Innaga keenu waa,<br> Cirkoo kala ee,<br> aan caadna lahayn,<br> Ee caashaqaye.<br> I. ||: Xiddigyahay caddi waad,<br> Naa ciidamisee, :||<br> Carradaa keligaa<br> adow curadee,<br> cadceedda sideeda,<br> caan noqo ee!<br> '''''Chorus.'''''<br> II. ||: Cashadaad dhalataa<br> caloosheennee, :||<br> Sidii culaygii<br> cidaad marisee,<br> Allow ha ku celin,<br> "Cawooy!" dhahe ee<br> '''''Chorus.'''''<br> III. ||: Shanteena cududood<br> Cadkii ka maqnaa :||<br> Adow celiyow<br> Nacaawimayee<br> Waa calaf cimrigu<br> Isku keen simayee<br> '''''Chorus.'''''<br> https://rutube.ru/video/509fd97d8bc9d5e1f064abb13855728e/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Somali_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga '''ҺӘР ИЛНЕҢ ҮЗ ӘЛӘМЕ'''<br> '''''Кушымта:'''''<br> ||: Һәр илнең, һәр милләтнең — үз әләме, төсләре. :||<br> Безнең байрак — зәңгәр күк, юк бер болыт әсәре<br> Аңарда, сөя аны картлары һәм яшьләре.<br> ||: Гүзәл ак йолдызыбыз, без синең һиммәтеңдә, :||<br> Югарыда урының илнең һәр төбәгендә;<br> Нурлан, йолдыз, кояштай һәрбарчабыз күңелендә!<br> '''''Кушымта.'''''<br> II. ||: Йолдыз күккә менгәндә без дә илһамланабыз, :||<br> Пакьләнә йөрәгебез! Хакка, әләм-туграбыз<br> Керләнмичә саклансын, диеп дога кылабыз.<br> '''''Кушымта.'''''<br> III. ||: Биш очыннан йолдызның биш көч-куәт алабыз; :||<br> Язмышлардан узмыш юк, Аллага ялварабыз:<br> “Синнән иңгәнбез, Синең хозурыңа кайтабыз”.<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''Сомали гимны кушымтадан башлана һәм тәмамлана, гадәттә аның беренче ике куплеты башкарыла.'''<br> === '''СОМАЛИЛЕНД''' === '''SAMO KU WAAR'''<br> ||: Samo ku waar, samo ku waar :||<br> Sarreeye calanka sudhan bilay dhulkiisa<br> Samo ku waariyoo, iyo bogaadin sugan<br> ||: Hanbalyo suuban kugu salaannee, samo ku waar :||<br> ||: Geesiyaashii naftooda u sadqeeyay,<br> qarannimada Soomaaliland :||<br> ||: Xuskooda dhowrsan kugu salaannee, samo ku waar :||<br> ||: Guulside xanbaarsan, Soo noqoshadiisa :||<br> Kalsooniduu mutaystayee dastuurka<br> Dastuurka kugu salaan, kugu salaannee<br> ||: Midnimo walaalnimo Goobanimo :||<br> ||: Islaanimo kugu salaanee samow samidiyo :||<br> ||: Samo ku waar, samo ku waar, Soomaaliland,<br> Samo ku waar samo ku waar Soomaaliland. :||<br> https://yandex.ru/video/preview/13692513805179601836 https://zvukion.com/413-gimn-somalilenda.html '''МӘҢГЕ ЯШӘ ТЫНЫЧЛЫКТА'''<br> ||: Мәңге яшә тынычлыкта :||<br> Җилфердәгән байрак астында, матурлыкта<br> Куанып яшә, ил, мәңге тынычлыкта, <br> ||: Сәлам сиңа, мәңге яшә тынычлыкта. :||<br> ||: Кадерлибез фидаи батырларың —<br> тоталар сине туганлыкта. :||<br> ||: Сәлам ихлас күңелдән, яшә тынычлыкта :||<br> ||: Ачылсын юл яңа казанышларыңа, :||<br> Гәүдәләнеш булсын яңарышыңа,<br> Ышанычлы дәүләт кануннарыңа.<br> ||: Сәлам синең бердәмлегең-туганлыгыңа. :||<br> ||: Яшәсен бәйсезлегең һәм Ислам динебез. :||<br> ||: Мәңге яшә, Сомалиленд, бердәмлектә,<br> Мәңге яшә, Сомалиленд, иминлектә :||<br> '''Сомалиленд – сомали телле зур илнең элек Бөекбритания колониясе булган өлеше. Ул 1991 елда элек Италия колониясе булган һәм хәзер Сомали Федераль Җөмһүрияте дип аталган таркаулыктан, тәртипсезлектән һәм хокуксызлыктан бәйсез дәүләт буларак аерылып чыкты.'''<br> === '''СӨЛӘЙМАН УТРАУЛАРЫ''' === === '''СУДАН''' === https://rutube.ru/video/931e2beee72d9018b74970795f4eda8d/ === '''СУРИНАМ''' === '''''Сранан-тонго телендәге өлеше'''''<br> 1. '''OPO KONDREMAN'''<br> Opo kondreman oen opo <br> Sranan gron e kari oen <br> Wans ope tata komopo <br> Wi moes seti kondre boen <br> Stre de f'stre wi no sa freed <br> Gado de wi fesi man <br> Heri libi te na dede <br> Wi sa feti gi Sranan.<br> '''''Нидерланд телендәге өлеше'''''<br> 2. '''GOD ZIJ MET ONS SURINAME'''<br> God zij met ons Suriname <br> Hij verheff’ons heerlijk land <br> Hoe wij hier ook samen kwamen <br> Aan zijn grond zijn wij verpand <br> Werkend houden w’in gedachten <br> Recht en waarheid maken vrij<br> Al wat goed is te betrachten <br> Dat geeft aan ons land waardij.<br> https://rutube.ru/video/4b9af74edd08873e6304ca520fbcecbd/ Ясалма Интеллект "башкаруы" https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Surinamese_national_anthem,_performed_by_the_U.S._Navy_Band.ogg '''''Тәрҗемәләре:'''''<br> 1. '''Күтәрел, ил кешесе!'''<br> Күтәрел, әйдә, ватандаш,<br> Сранан чакыруына,<br> Ил мохтаҗ, син кем булсаң да,<br> Гамең-кайгыртуыңа.<br> Без көрәштән курыкмыйбыз,<br> Рәһбәребез – бер Алла,<br> Гомеребезне багышлыйбыз<br> Ватаныбыз Срананга!<br> 2. '''Раббыбыз Суринам белән'''<br> Раббыбыз Суринам белән,<br> Күтәрә Ул дәүләтне.<br> Бу гүзәл илдә яшәгән –<br> Аллаһыга әҗәтле.<br> Хокук, Хаклык хөкем сөрсә,<br> Ирекле була һәркем,<br> Һәр игелек гел үстерә<br> Безнең илнең кыйммәтен<br> '''Рәһбәр – юл күрсәтүче, Аллаһы Тәгалә исемнәренең берсе.'''<br> === '''СҮРИЯ''' === '''حُـماةَ الـدِّيارِ'''<br> حُـماةَ الـدِّيارِ عليكمْ سـلامْ<br> ّأبَتْ أنْ تـذِلَّ النفـوسُ الكرامّ<br> عـرينُ العروبةِ بيتٌ حَـرام<br> وعرشُ الشّموسِ حِمَىً لا يُضَامْ<br> ربوعُ الشّـآمِ بـروجُ العَـلا<br> تُحاكي السّـماءَ بعـالي السَّـنا<br> ربوعُ الشّـآمِ بـروجُ العَـلا<br> تُحاكي السّـماءَ بعـالي السَّـنا<br> فأرضٌ زهتْ بالشّموسِ الوِضَا<br> سَـماءٌ لَعَمـرُكَ أو كالسَّـما<br> رفيـفُ الأماني وخَفـقُ الفؤادْ<br> عـلى عَـلَمٍ ضَمَّ شَـمْلَ البلادْ<br> أما فيهِ منْ كُـلِّ عـينٍ سَـوادْ<br> ومِـن دمِ كـلِّ شَـهيدٍ مِـدادْ؟<br> نفـوسٌ أبـاةٌ ومـاضٍ مجيـدْ<br> وروحُ الأضاحي رقيبٌ عَـتيدْ <br> نفـوسٌ أبـاةٌ ومـاضٍ مجيـدْ<br> وروحُ الأضاحي رقيبٌ عَـتيدْ<br> فمِـنّا الوليـدُ و مِـنّا الرّشـيدْ<br> فلـمْ لا نَسُـودُ ولِمْ لا نشيد؟<br> https://rutube.ru/video/0813fe298f15848d22056b72b16563ae/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Syria.ogg '''ВАТАН САКЧЫЛАРЫ'''<br> Ватан сакчылары, сәлам сезләргә!<br> Горур җан юл куймас кимсетүләргә.<br> Гарәпчелекнең бу изге оясы,<br> Кояш тәхете — гел азат буласы.<br> Биек манаралар — Шам түбәләре,<br> Җиде кат күк белән әңгәмәләре.<br> Биек манаралар — Шам түбәләре,<br> Җиде кат күк белән әңгәмәләре.<br> Юнәлткән гүзәл йөзен ул кояшка,<br> Безнең ил охшаш күктәге оҗмахка.<br> Байрагыбыз — илне бердәм итүче,<br> Өметләр бишеге, йөрәк тибеше,<br> Түгелме аңарда күзләрнең бәбәге,<br> Түгелме шәһит канының мидәде?<br> Бабалар мирасы — шанлы юлыбыз,<br> Дәһшәтле сакчыбыз — кодрәт-рухыбыз.<br> Бабалар мирасы — шанлы юлыбыз,<br> Дәһшәтле сакчыбыз — кодрәт-рухыбыз.<br> Бездән — Әл-Вәлид, һәм бездән — Әр-Рәшид.<br> Нигә хөр яшәүгә илтмәсен бу нәшид?<br> === '''СЬЕРРА-ЛЕОНЕ ''' === '''HIGH WE EXALT THEE, REALM OF THE FREE'''<br> High we exalt thee, realm of the free;<br> Great is the love we have for thee;<br> Firmly united ever we stand,<br> Singing thy praise, O native land.<br> We raise up our hearts and our voices on high,<br> The hills and the valleys re-echo our cry;<br> Blessing and peace be ever thine own,<br> Land that we love, our Sierra Leone.<br> One with a faith that wisdom inspires,<br> One with a zeal that never tires;<br> Ever we seek to honour thy name,<br> Ours is the labour, thine the fame.<br> We pray that no harm on thy children may fall,<br> That blessing and peace may descend on us all;<br> So may we serve thee ever alone,<br> Land that we love, our Sierra Leone.<br> Knowledge and truth our forefathers spread,<br> Mighty the nations whom they led;<br> Mighty they made thee, so too may we<br> Show forth the good that is ever in thee.<br> We pledge our devotion, our strength and our might,<br> Thy cause to defend and to stand for thy right;<br> All that we have be ever thine own,<br> Land that we love, our Sierra Leone.<br> https://wikiway.com/sierra-leone/gimn/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sierra_Leone's_national_anthem.ogg '''БӨЕКЛЕКТӘ ИРЕК ЧИШМӘБЕЗ'''<br> Бөеклектә ирек чишмәбез,<br> Бердәмлектә гомер итәбез;<br> Сөюебез бөек һәм камил,<br> Мактау җырлыйк сиңа, туган ил.<br> Күтәренке рухлы тавышларыбыз,<br> Ярлыкаулы, имин бул, Ватаныбыз!<br> Тау-үзәндә яңгырый өнебез:<br> “Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!”<br> Иман рухландырган зирәклек<br> Һәм иҗтиһад – мәңге сүнмәслек;<br> Күңел түребездә синең нам,<br> Бездән хезмәт – сиңа шөһрәт-дан.<br> Имин балалар, дип дога кылабыз,<br> Фатихалы булсын, дип, һәрбарчабыз;<br> Тырышлыкта бар ил-көнебез,<br> Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!<br> Гыйлем-хаклык – баба мирасы,<br> Көчле аның өндәү-нидасы;<br> Без булганда син дә куәтле,<br> Күрсәт үзеңдәге гыйззәтне.<br> Без булырбыз иҗтиһадта алымлы,<br> Саклап хокукларың, хаклап юлыңны;<br> Бар булганны сиңа тиңлибез,<br> Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!<br> === '''ТАҖИКСТАН''' === '''СУРУДИ МИЛЛИИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН'''<br> Диёри арҷманди мо,<br> Ба бахти мо сари азизи ту баланд бод,<br> Саодати ту, давлати ту бегазанд бод.<br> Зи дурии замонаҳо расидаем,<br> Ба зери парчами ту саф кашидаем,<br> Кашидаем.<br> Зинда бош, эй Ватан,<br> Тоҷикистони озоди ман!<br> Барои ному нанги мо<br> Ту аз умеди рафтагони мо нишонаӣ,<br> Ту баҳри ворисон ҷаҳони ҷовидонаӣ,<br> Ҳазон намерасад ба навбаҳори ту,<br> Ки мазраи вафо бувад канори ту,<br> Канори ту.<br> Зинда бош, эй Ватан,<br> Тоҷикистони озоди ман!<br> Ту модари ягонаӣ,<br> Бақои ту бувад бақои хонадони мо,<br> Мароми ту бувад мароми ҷисму ҷони мо,<br> Зи ту саодати абад насиби мост,<br> Ту ҳастиву ҳама ҷаҳон ҳабиби мост,<br> Ҳабиби мост.<br> Зинда бош, эй Ватан,<br> Тоҷикистони озоди ман!<br> https://rutube.ru/video/f5c41bbb64174d40d3c06a1aee710407/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tajikistan_anthem.ogg '''ТАҖИКСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ МИЛЛИ ГИМНЫ'''<br> Әй, кадерле туган җирем,<br> Синең югары дәрәҗәң куандырсын,<br> Сәгадәтең һәм дәүләтең мәңге булсын.<br> Яңа офык ачар заманга ирештек,<br> Синең байрагың астында тезелештек,<br> Тезелештек.<br> Имин бул, Ватаным,<br> Минем азат Таҗикстаным!<br> Безнең борынгы намыбыз –<br> Горурлыгы син халыкның һәм нишаны,<br> Варисларыңның гомерлек бер җиһаны,<br> Мең язларыңның булалмас һич ахыры,<br> Камил булса улларыңның тугрылыгы,<br> Тугрылыгы.<br> Имин бул, Ватаным,<br> Минем азат Таҗикстаным!<br> Син – бердәнбер ил-анабыз,<br> Бакыйлыгың – бакыйлыгыбыз форсаты,<br> Синең максат – җан-тәннәребез максаты,<br> Сәгадәтең – барчабызга әбәд насыйп,<br> Син булганга җиһан безгә күркәм-хәбиб,<br> Күркәм-хәбиб.<br> Имин бул, Ватаным,<br> Минем азат Таҗикстаным!<br> === '''ТАИЛАНД''' === === '''ТАИТИ''' === '''TAHEITI NUI'''<br> ’Ua rahu te atua (i) to’u ’ai’a,<br> Hono no’ano’a o te motu rau,<br> Heihei i te pua ri’i au é,<br> E firi nape morohi ‘ore.<br> ’O ta’u ia e fa’ateniteni nei.<br> ’Ua rahu te atua (i) to’u ’ai’a,<br> Hono no’ano’a o te motu rau,<br> Heihei i te pua ri’i au é,<br> E firi nape morohi ‘ore.<br> ’O ta’u ia e fa’ateniteni nei.<br> Te Tuoro nei te reo here,<br> O te hui’a ’a hi’i to aroha,<br> ’Ia ora o Taheiti Nui é.<br> Te Tuoro nei te reo here,<br> O te hui’a ’a hi’i to aroha,<br> ’Ia ora o Taheiti Nui é.<br> '''TAHEITI NUI'''<br> Mon pays est né de Dieu,<br> Collier d’îles multiples<br> Aux délicates senteurs<br> Reliées d’une tresse immortelle.<br> Aujourd’hui je te loue.<br> Mon pays est né de Dieu,<br> Collier d’îles multiples<br> Aux délicates senteurs<br> Reliées d’une tresse immortelle.<br> Aujourd’hui je te loue.<br> Voici que s’élève la voix de tes enfants:<br> “Répands ton amour<br> Pour que vive Taheiti Nui”.<br> Voici que s’élève la voix de tes enfants:<br> “Répands ton amour<br> Pour que vive Taheiti Nui”.<br> https://wikiway.com/frantsuzskaya-polineziya/gimn/ https://yandex.ru/video/preview/2124185597209512599 '''БӨЕК ТАИТИ'''<br> Тәңрем минем илемне барлыкка китергән,<br> Гүзәл утрауларны Ул бәйләмләп үргән,<br> Мәңгелеккә дип, боҗра әйләгән,<br> Гөлләргә күмеп, хуш ис бөркегән.<br> Илкәемне мин бүген данлыйм һәм мактыйм.<br> Тәңрем минем илемне барлыкка китергән,<br> Гүзәл утрауларны Ул бәйләмләп үргән,<br> Мәңгелеккә дип, боҗра әйләгән,<br> Гөлләргә күмеп, хуш ис бөркегән.<br> Илкәемне мин бүген данлыйм һәм мактыйм.<br> Һәм балаларның гозерен тыңлыйм:<br> “Мәхәббәтең синең җирләргә сеңсен,<br> Бөек Таити мәңге яшәсен өчен!”<br> Һәм балаларның гозерен тыңлыйм:<br> “Мәхәббәтең синең җирләргә сеңсен,<br> Бөек Таити мәңге яшәсен өчен!”<br> === '''ТАНЗАНИЯ''' === === '''ТАТАРСТАН''' === https://rutube.ru/video/0559ece20cdd2df4ce6236e6571a7b31/ https://rutube.ru/video/a9a16cf1bd1fb701c535db8f0dc710d5/ === '''ТОГО''' === === '''ТӨНЬЯК ИРЛАНДИЯ ''' === '''A LONDONDERRY AIR'''<br> Would God, I were the tender apple blossom,<br> That floats and falls from off the twisted bough,<br> To lie and faint within your silken bosom,<br> Within your silken bosom as that does now.<br> Or would I were a little burnish'd apple<br> For you to pluck me, gliding by so cold,<br> While sun and shade your robe of lawn will dapple,<br> Your robe of lawn, and your hair's spun gold.<br> Yea, would to God, I were among the roses,<br> That lean to kiss you as you float between<br> While on the lowest branch a bud uncloses<br> A bud uncloses, to touch you, my queen.<br> Nay, since you will not love, would I were growing<br> A happy daisy, in the garden path<br> That so your silver foot might press me going,<br> Might press me going even unto death,<br> Might press me going even unto death.<br> https://rutube.ru/video/53aff0cdf0617a82d2fd995a1691c55d/ https://box.hitplayer.ru/?s=londonderry%20air '''ЛОНДОНДЕРРИ ХЫЯЛАРЫ'''<br> Ходай кушса, мин алма чәчәге булып<br> Үсәр идем агач итәгендә,<br> Синең, мәхәббәтем, иңбашыңа кунып,<br> Шиңәр өчен ефәк күкрәгеңдә.<br> Җимеш булып кызарып таңнар атканда,<br> Төшәр идем аяк табаныңа,<br> Кояш нуры бәдәнеңне назлаганда,<br> Алтын чәчең төшкәч үлән кочагына. <br> Бастыр, Ходам, гөлчәчәкләр арасына,<br> Салыйм, күз карашы сөйкемендә,<br> Бу җавапсыз татлы сөю сусавыма<br> Соң кат бәлзәм салыйм гомеремдә.<br> Акбаш чәчәгедәй үсеп юл буенда,<br> Бәхет сукмагыма бер ятыймчы,<br> Сөеклемнең көмеш үкчәсе астында<br> Әҗәлемне бер карусыз каршылыймчы.<br> Зарыгып көткән әҗәлемне каршылыймчы…<br> '''ГРЁЗЫ ЛОНДОНДЕРРИ'''<br> Будь воля Бога, яблоневым цветом<br> Я распустился б нежно на ветви,<br> К тебе, любовь моя, прильнул бы летом,<br> Чтоб увядать на шёлковой груди.<br> Быть может, плодом стал бы я безгласым,<br> К ногам твоим упал бы на заре,<br> Когда теплом лучей твой стан обласкан<br> И прядь волос твоих златая на траве.<br> Позволь, Господь, смиренно встану я средь роз,<br> Чтоб наслаждаться взором милых глаз,<br> И жажду безответных сладких грёз<br> Я утолю последний в жизни раз.<br> Счастливой маргариткой у дорожки<br> Взрасту и лягу на земную твердь,<br> И под её серебряною ножкой<br> Покорно обрету желанную мной смерть,<br> Покорно обрету желанную мной смерть...<br> '''Төньяк Ирландиянең популяр халык көенә берничә мәхәббәт шигыре язылган. Бөекбританиядә “Danny boy” (Бәләкәч Денни) тексты күбрәк кулланыла, ә мөһаҗирлектә яшәүче ирландиялеләр, туган илләрен сагынып җырлаганда, “A Londonderry Air” (Лондондерри хыяллары) исемле шигырьне үз итәләр икән. Читтә үткәрелгән сораштырулар шуны күрсәткән. Соңгысы берьюлы татар һәм урыс телләренә тәрҗемә ителде (Википедиядә дә безнең тәрҗемә урнаштырылган).'''<br> === '''ТӨНЬЯК ОСЕТИЯ''' === https://rutube.ru/video/53870924b9abf80967cd0890fe3b813f/ === '''ТӨРКИЯ''' === '''İSTİKLÂL MARŞI'''<br> Korkma! Sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak,<br> Sönmeden yurdumun üstünde tüten en son ocak.<br> O benim milletimin yıldızıdır, parlayacak;<br> O benimdir, o benim milletimindir ancak.<br> Çatma, kurban olayım, çehreni ey nazlı hilal!<br> Kahraman ırkıma bir gül; ne bu şiddet, bu celal?<br> Sana olmaz dökülen kanlarımız sonra helal…<br> Hakkıdır, Hakk’a tapan milletimin istiklal.<br> https://rutube.ru/video/be308eaf6560b205eb5c75e811df3530/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Istiklâl_Marsi_instrumetal.ogg '''БӘЙСЕЗЛЕК МАРШЫ'''<br> Курыкма, сүнмәс бу шәфәкъ нурларында ал байрак,<br> Исән-имин илем өстендә янган иң соңгы учак,<br> Ул минем милләтемнең йолдызыдыр — балкыячак,<br> Ул минем милләтемә, милләтемә анчак.<br> Чытма йөзеңне, зинһар өчен, әй, назлы һилал,<br> Каһарман халкыма гөл сыман бу шиддәт һәм бу җәләл.<br> Юкса, синең өчен түккән каныбыз булмас хәләл;<br> Хактыр, Хакка табынган милләтемә истикълал!<br> '''Гадәттә Төркия гимнының беренче ике куплеты гына уйнала. Биредә тәрҗемә ителгәннәрдән кала, тагын 8 куплеты бар. Төркия гимны Кипр утравының төрекләр яшәгән өлешендә дә гамәлдә.'''<br> === '''ТӨРКМӘНСТАН''' === '''TÜRKMENISTAN RESPUBLIKASYNYŇ DÖWLET GIMNI'''<br> Janym gurban saňa, erkana ýurdum,<br> Mert pederleň ruhy bardyr köňülde.<br> Bitarap, garaşsyz topragyň nurdur,<br> Baýdagyň belentdir dünýäň öňünde.<br> Gaýtalama:<br> Halkyň guran Baky beýik binasy,<br> Berkarar döwletim, jigerim-janym.<br> Başlaryň täji sen, diller senasy,<br> Dünýä dursun, sen dur, Türkmenistanym!<br> Gardaşdyr tireler, amandyr iller,<br> Owal-ahyr birdir biziň ganymyz.<br> Harasatlar almaz, syndyrmaz siller,<br> Nesiller döş gerip gorar şanymyz.<br> Gaýtalama:<br> Halkyň guran Baky beýik binasy,<br> Berkarar döwletim, jigerim-janym.<br> Başlaryň täji sen, diller senasy,<br> Dünýä dursun, sen dur, Türkmenistanym!<br> https://rutube.ru/video/2c38158019d95a1154c5413ebdf40744/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:US_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Turkmenistan.ogg '''ТӨРКМӘНСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕНЕҢ ДӘҮЛӘТ ГИМНЫ'''<br> Җаным корбан сиңа, әй, туган йортым,<br> Бабалар рухы яши күңелемдә.<br> Бәйсез, тарафсыз, туфрагың нурлыдыр,<br> Горур байрагың – дөньяның түрендә.<br> Кушымта:<br> Халык корган бөек һәм бакый бина –<br> Егәрем-җаным, кадерле Ватаным.<br> Күңелемнең нуры син, рухым җыры,<br> Дөнья белән яшә, Төрекмәнстаным!<br> Бердәм минем халкым, иминдер илем,<br> Бабалар каны – безнең ул каныбыз.<br> Давыллар имәс һәм сындырмас җилләр,<br> Күмсен илебезне шөһрәт-даныбыз.<br> Кушымта:<br> Халык корган бөек һәм бакый бина –<br> Егәрем-җаным, кадерле Ватаным.<br> Күңелемнең нуры син, рухым җыры,<br> Дөнья белән яшә, Төрекмәнстаным!<br> '''ГОСУДАРСТВЕННЫЙ ГИМН РЕСПУБЛИКИ ТУРКМЕНИСТАН'''<br> Жизнь отдать я готов за родимый очаг, –<br> Духом предков отважных славны сыны,<br> Земля моя свята. В мире реет мой флаг –<br> Символ великой нейтральной страны!<br> Припев:<br> Великая, навеки созданная народом<br> Держава родная, суверенный край,<br> Туркменистан – светоч и песня души,<br> Во веки веков ты живи, процветай!<br> Един мой народ, и по жилам племён<br> Течёт предков кровь – нетленная весть,<br> Не страшны нам бури, невзгоды времён,<br> Сохраним и умножим славу и честь!<br> Припев:<br> Великая, навеки созданная народом<br> Держава родная, суверенный край,<br> Туркменистан – светоч и песня души,<br> Во веки веков ты живи, процветай!<br> Төркмәнстан Җөмһүриятенең дәүләт гимнының беренчел тексты 1996 елда төркмән һәм урыс телләрендә кабул ителде. Ул вакытта гимн кушымтадан башлана иде. Гимнның тагын бер атамасы – “Бәйсез һәм тарафсыз Төрекмәнстанның дәүләт гимны” (төрекмәнчә – '''Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň Döwlet Gimni''').<br> === '''ТРИНИДАД-ТОБАГО''' === === '''ТУВАЛУ''' === === '''ТЫВА''' === '''Мен – тыва мен'''<br> Арт-арттың оваазынга<br> дажын салып чалбарган,<br> Таңды, Саян ыдыынга<br> Агын өргээн тыва мен.<br> Мен – тыва мен,<br> Мөңге харлыг дагның оглу мен.<br> Мен – тыва мен,<br> Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.<br> Өгбелерим чуртунда<br> Өлчей тарып иженген,<br> Өткүт хөөмей ырынга<br> Өөрүп талаан тыва мен.<br> Мен – тыва мен,<br> Мөңге харлыг дагның оглу мен.<br> Мен – тыва мен,<br> Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.<br> Аймак чоннар бүлези<br> Акы-дуңма найыралдыг,<br> Депшилгеже чүткүлдүг<br> Демниг чурттуг тыва мен.<br> Мен – тыва мен,<br> Мөңге харлыг дагның оглу мен.<br> Мен – тыва мен,<br> Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.<br> Мен – тыва мен!<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mentyvamenvocal.ogg https://rutube.ru/video/d1c6d8f5730ee157308bb2bd2cc7577e/ '''Мин – тывалы'''<br> Изге үткел оваасына<br> Таш салганда догалы –<br> Таңды, Саян тауларына<br> Аклык өргән тывалы.<br> Мин – тывалы,<br> Мәңгелек кар яткан тау улы,<br> Мин – тывалы,<br> Көмеш сулар аккан ил кызы.<br> Ата-баба Ватанында<br> Үз бәхетенә юл салып,<br> Дәртле хөмәй җырларына<br> Сокланам мин – тывалы.<br> Мин – тывалы,<br> Мәңгелек кар яткан тау улы,<br> Мин – тывалы,<br> Көмеш сулар аккан ил кызы.<br> Хөр гаиләдә халыклар<br> Бер-берсенең туганы;<br> Алгарышка юл тоткан<br> Бердәм илле тывалы.<br> Мин – тывалы,<br> Мәңгелек кар яткан тау улы,<br> Мин – тывалы,<br> Көмеш сулар аккан ил кызы.<br> Мин – тывалы!<br> Бу куәтле, җырлаучының һәм тыңлаучының аңына һәм бөтен күзәнәкләренә үтеп керә торган гимн 2011 елның 11 августында рәсми рәвештә кабул ителде. 2011 елның 13 августында кичкырын Тыва Җөмһүриятенең яңа гимны төбәк хөкүмәтенең тынлы оркестры һәм хоры башкаруында киң җәмәгатьчелеккә дә тәкъдим ителде. Тыва Җөмһүриятенең атказанган сәнгать эшлеклесе '''Аяна Монгуш''' дирижёрлык итте. Төн уртасына таба гимнның видеоязмасы Интернетта пәйда булды. Сүзлекләр актара-актара төн утырып чыккач, аның тексты иртә белән татар теленә дә тәрҗемә ителгән иде инде.<br> Моңа кадәр рәсми чараларда '''“Тооруктуг долгай таңдым”''' (“Урманнарымда йөргәндә”) дип аталган тыва халык җырының көе генә уйнала иде. Ул җыр текстының эчтәлеге... чит кешегә гимн буларак җырлап күрсәтерлек түгел иде. Аның юлга-юл тәрҗемәсе:<br> ''“Мин һәрвакыт канәгатьмен урманнарымда йөргәндә: урманнарым бай бит минем – һәрнәрсәгә, җәнлекләргә. Тау-кыялар һәм урманнар арасында туып үстем, шуңа күрә мин куәтле, һәм мин баеп та китәрмен. Тугыз төрле терлек-туар – көтү көтеп тукландырсам, үзем кебек тәрбия кылсам, һичшиксез, баеп китәрмен”.''<br> === '''УГАНДА''' === === '''УДМУРТИЯ''' === Удмурт телендә (рәсми)<br> '''Удмурт Элькунлэн Кункрезез'''<br> 1. Шунды сиос ӝуато палэзез,<br> Юг ӟардон вуэ музъемам.<br> Оскон тӧлпо — милемлы Куншетэд,<br> Дан тыныд, Доре мынам!<br> Югдыты, Быдӟым Инмаре,<br> Кыдёкысь инвисъёсмес,<br> Кыдаты выль шудбурмес,<br> Эрико, йӧн бурдъёсмес!<br> 2. Тон кадь мусо вань меда дуннеос,<br> Кужымед пыӵа ёзвиям.<br> Ӟеч ивордэ гурлало туриос,<br> Дан тыныд, Доре мынам!<br> Югдыты, Быдӟым Инмаре,<br> Кыдёкысь инвисъёсмес,<br> Кыдаты выль шудбурмес,<br> Эрико, йӧн бурдъёсмес!<br> 3. Дун ошмес ву жильыртэ шуръёсын,<br> Волга-Кам — пачыл вирсэрам.<br> Россиен ӵош кайгуын но данын<br> Тон, Удмуртие мынам!<br> Югдыты, Быдӟым Инмаре,<br> Кыдёкысь инвисъёсмес,<br> Кыдаты выль шудбурмес,<br> Эрико, йӧн бурдъёсмес!<br> Рус телендә (рәсми)<br> '''Гимн Удмуртской Республики'''<br> 1. Солнце горит в алых гроздьях рябин,<br> Новый день встречает земля,<br> Реет твой Флаг над простором равнин,<br> О Удмуртия моя!<br> Воссияй, Отчизна моя,<br> Счастьем путь нам озаряй!<br> Да хранит Господь тебя,<br> Расцветай, любимый край!<br> 2. Краше тебя нет на свете земли,<br> Широки леса и поля,<br> Весть о тебе вдаль несут журавли,<br> Славься, Родина моя!<br> Воссияй, Отчизна моя,<br> Счастьем путь нам озаряй!<br> Да хранит Господь тебя,<br> Расцветай, любимый край!<br> 3. Каму и Волгу питала века<br> Родников живая вода,<br> В горе и славе с Россией всегда<br> Ты, Удмуртия моя!<br> Воссияй, Отчизна моя,<br> Счастьем путь нам озаряй!<br> Да хранит Господь тебя,<br> Расцветай, любимый край!<br> https://rutube.ru/video/a4bb07bb9070a7523d4f1cc996e86813/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Шунды_сиос_ӝуато_палэзез~.ogg Удмурт тексты тәрҗемәсе<br> '''Удмурт җɵмһүрᴎяте гимны'''<br> 1. Кояш нурлый миләш тәлгәшләрен,<br> Җир-суны назлый ил таңы,<br> Рух терәге — җилферди Байрагың,<br> Дан сиңа, дан, Ватаным!<br> Ярлыка, Бөек Аллабыз,<br> Нурга күм офыкларны!<br> Насыйп ит бәхет, азатлык,<br> Куәтлә канатларны!<br> 2. Юк синең күк сөйкемле дөньяда,<br> Төкәнмәс егәр-дәрманың,<br> Сине мактап каңгылдый торналар,<br> Дан сиңа, дан, Ватаным!<br> Ярлыка, Бөек Аллабыз,<br> Нурга күм офыкларны!<br> Насыйп ит бәхет, азатлык,<br> Куәтлә канатларны!<br> 3. Туендыра Чулман-Иделләрен<br> Саф сулы елгаң һәм чишмәң.<br> Уртак синең шатлык-кайгы, гамең<br> Ил белән, Удмуртиям!<br> Ярлыка, Бөек Аллабыз,<br> Нурга күм офыкларны!<br> Насыйп ит бәхет, азатлык,<br> Куәтлә канатларны!<br> === '''УКРАИНА''' === '''''Українська мова'''''<br> Ще не вмерли України і слава, і воля,<br> Ще нам, браття українці, усміхнеться доля.<br> Згинуть наші воріженькi, як роса на сонці,<br> Запануєм і ми, браття, у своїй сторонці.<br> Душу й тіло ми положим за нашу свободу,<br> І покажем, що ми, браття, козацького роду.<br> Душу й тіло ми положим за нашу свободу,<br> І покажем, що ми, браття, козацького роду.<br> https://rutube.ru/video/3ce5095cedeaa7e6839563167f33cdf7/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Ukraine,_instrumental.oga https://rutube.ru/video/64685dd80af36b9a5a0936ab015720a6/ '''''Үзебезнең тәрҗемә'''''<br> Бар әле Украинаның ихтыяры һәм даны,<br> Язмыш ярлыкар әле без украин туганнарны.<br> Кояш нуры төшкән чыктай, юк булырлар дошманнар,<br> Туган ягыбызда без дә булырбыз әле паннар.<br> Азатлыгыбыз хакына булсын җан һәм тән фида,<br> Көч-куәтне күрсәтербез казак нәселе рухында.<br> Азатлыгыбыз хакына булсын җан һәм тән фида,<br> Көч-куәтне күрсәтербез казак нәселе рухында.<br> '''''Украина татарлары тәрҗемәсе'''''<br> И данлыклы, и ирекле Украина илебез,<br> Елмаеп карап торабыз, язмышларыбыз тигез.<br> Дошманнарыбыз кояшта чык сыман югалырлар,<br> Туганнар кебек яшәрләр илебездә халыклар.<br> Җаныбыз-тәнебез кебек кадерле ирегебез,<br> Казак нәселе куәтен дөньяга күрсәтербез.<br> Җаныбыз-тәнебез кебек кадерле ирегебез,<br> Казак нәселе куәтен дөньяга күрсәтербез.<br> === '''УРУГВАЙ''' === '''ORIENTALES, LA PATRIA O LA TUMBA!'''<br> '''''Мурга (эчке бәйрәм тантанасы) версиясе'''''<br> Orientales, la Patria o la Tumba!<br> Libertad o con gloria morir!<br> Orientales, la Patria o la Tumba!<br> Libertad o con gloria morir!<br> Es el voto que el alma pronuncia,<br> Y que heroicos sabremos cumplir!<br> Es el voto que el alma pronuncia,<br> Y que heroicos sabremos cumplir!<br> Que sabremos cumplir!<br> Es el voto que el alma pronuncia,<br> Y que heroicos sabremos cumplir!<br> Que sabremos cumplir!<br> Sabremos cumplir!<br> Sabremos cumplir!<br> Sabremos cumplir!<br> Libertad, libertad, Orientales!<br> Ese grito a la Patria salvó<br> Que a sus bravos en fieras batallas<br> De entusiasmo sublime inflamó.<br> Libertad, libertad, Orientales!<br> Ese grito a la Patria salvó<br> Que a sus bravos en fieras batallas<br> De entusiasmo sublime inflamó.<br> De este don sacrosanto la gloria<br> Merecimos tiranos temblad!<br> Tiranos temblad!<br> Tiranos temblad!<br> Oh! Libertad en la lid clamaremos,<br> Y muriendo, también libertad!<br> Libertad en la lid clamaremos,<br> Y muriendo, también libertad!<br> Y muriendo, también libertad!<br> También libertad!<br> También libertad!<br> Orientales, la Patria o la Tumba!<br> Libertad o con gloria morir!<br> Orientales, la Patria o la Tumba!<br> Libertad o con gloria morir!<br> Es el voto que el alma pronuncia,<br> Y que heroicos sabremos cumplir!<br> Es el voto que el alma pronuncia,<br> Y que heroicos sabremos cumplir!<br> Que sabremos cumplir!<br> Es el voto que el alma pronuncia,<br> Y que heroicos sabremos cumplir!<br> Que sabremos cumplir!<br> Que sabremos cumplir!<br> Que sabremos cumplir!<br> https://zvyki.com/song/97399165/Gimn_-_Urugvaya/{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} https://wikiway.com/uruguay/gimn/ '''ВАТАНДАШЛАР, ТУГАН ИЛ ЙӘ ҮЛЕМ'''<br> Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br> Йә азатлык өчен шәһадәт!<br> Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br> Йә азатлык өчен шәһадәт! ─<br> Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br> Азатлык яуларбыз бергәләп!<br> Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br> Азатлык яуларбыз бергәләп!<br> Яуларбыз бергәләп!<br> Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br> Азатлык яуларбыз бергәләп!<br> Яуларбыз бергәләп!<br> Яулыйк бергәләп!<br> Яулыйк бергәләп!<br> Яулыйк бергәләп!<br> Азатлык, азатлык, ватандашлар! ─<br> Бу аваз Ватанны коткарды,<br> Аяусыз сугышларда батырлар<br> Аңардан көч-куәт, рух алды.<br> Азатлык, азатлык, ватандашлар! ─<br> Бу аваз Ватанны коткарды,<br> Аяусыз сугышларда батырлар<br> Аңардан көч-куәт, рух алды.<br> Бу олы җиңүгә без лаеклы,<br> Без лаеклы, залим, калтыран!<br> Залим, калтыран!<br> Залим, калтыран!<br> Һәй! Җаннарыбыз азатлык дип ярсый,<br> Гомерлеккә азат булыйк без!<br> Җаннарыбыз азатлык дип ярсый,<br> Гомерлеккә азат булыйк без!<br> Гомерлеккә азат булыйк без!<br> Мәңгегә азат!<br> Мәңгегә азат!<br> Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br> Йә азатлык өчен шәһадәт!<br> Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br> Йә азатлык өчен шәһадәт! ─<br> Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br> Азатлык яуларбыз бергәләп!<br> Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br> Азатлык яуларбыз бергәләп!<br> Яуларбыз бергәләп!<br> Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br> Азатлык яуларбыз бергәләп!<br> Яуларбыз бергәләп!<br> Яуларбыз бергәләп!<br> Яуларбыз бергәләп!<br> '''Халыкара мәйданда 11 куплетлы Уругвай дәүләт гимнының иң кыска, җыйнак варианты гына кулланыла. Ә илнең үзендә гимнның “Мурга версиясе” дип аталган 4 минутлык башкарылышы гамәлдә. Биредә ил халкының XIX гасырдагы азатлык көрәше чагылыш тапкан.'''<br> === '''УЭЛЬС''' === Вализ телендә<br> '''HEN WLAD FY NHADAU'''<br> 1. Mae hen wlad fy nhadau yn annwyl i mi,<br> Gwlad beirdd a chantorion, enwogion o fri;<br> Ei gwrol ryfelwyr, gwladgarwyr tra mâd,<br> Tros ryddid gollasant eu gwaed.<br> Cytgan:<br> Gwlad, gwlad, pleidiol wyf i'm gwlad.<br> Tra mor yn fur i'r bur hoff bau,<br> O bydded i'r hen iaith barhau.<br> 2. Hen Cymru fynyddig, paradwys y bardd,<br> Pob dyffryn, pob clogwyn, i'm golwg sydd hardd;<br> Trwy deimlad gwladgarol, mor swynol yw si<br> Ei nentydd, afonydd, i mi.<br> Cytgan.<br> 3. Os treisiodd y gelyn fy ngwlad tan ei droed,<br> Mae hen iaith y Cymry mor fyw ag erioed,<br> Ni luddiwyd yr awen gan erchyll law brad,<br> Na thelyn berseiniol fy ngwlad.<br> Cytgan.<br> https://rutube.ru/video/a9af111fde0838d69793fb97fa700f69/ https://yandex.ru/video/preview/8950171051893717078 https://vk.com/video-38514064_456250360 '''АТА-БАБАМ ИЛЕ'''<br> 1. Ата-бабам иле миңа кадерле.<br> Бардлар, җырчылар данлыклы иле;<br> Кыю көрәшче, затлы ватандарлар<br> Ирек өчен кан койганнар.<br> Кушымта:<br> Илем, турылыклы мин аңа;<br> Саф-пакь диңгез Ватан сагында –<br> Борынгы тел яшәр тагын да.<br> 2. Бу үзән-таулар – оҗмах бардларына,<br> Күмелгән ил халкымның моңнарына,<br> Чишмә чылтыравы, дулкыннар шавы –<br> Һәр җырда алар шаңдавы.<br> Кушымта.<br> 3. Күпме дошман җиреңне таптап изгән,<br> Ә борынгы Кымру телебез исән;<br> Сатлык җан аңа һич комачау булмас,<br> Илемнең арфасы тынмас.<br> Кушымта.<br> Инглиз телендә<br> '''THE LAND OF MY FATHERS'''*<br> 1. The land of my fathers is dear unto me,<br> Old land where the minstrels are honored and free;<br> Its warring defenders so gallant and brave,<br> For freedom their life’s blood they gave.<br> Refrain:<br> Home, home, true am I to home,<br> While seas secure the land so pure,<br> O may the old language endure.<br> * '''Инглиз телендә гадәттә гимнның беренче куплеты гына башкарыла.'''<br> === '''ҮЗӘК АФРИКА ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === Француз телендә<br> '''LA RENAISSANCE'''<br> O Central Afrique, ô berceau des Bantous!<br> Reprends ton droit au respect, à la vie!<br> Longtemps soumis, longtemps brimé partous,<br> Mais de ce jour brisant la tyrannie.<br> Dans le travail, l'ordre et la dignité,<br> Tu reconquiers ton droit, ton unité,<br> Et pour franchir cette étape nouvelle,<br> De nos ancêtres la voix nous appelle.<br> Chorus:<br> Au travail! dans l'ordre et la dignité,<br> Dans le respect du droit dans l'unité,<br> Brisant la misère et la tyrannie,<br> Brandissant l’étendard de la Patrie.<br> Санго телендә<br> '''E ZINGO'''<br> Bêafrîka, mbeso tî âBantu<br> Kîri mo gbû gîgî tî mo-mvenî<br> Mo bâa pâsi na gbe tî âzo kûê<br> Me fadësô, mo ke na kürü gô<br> Mo sö benda, mo bûngbi kûê ôko<br> Na kusâra ngâ na nëngö-terê<br> Tî tö ndâ tî finî dutï tî ë sô<br> E mä gbegô tî-âkötarä tî ë<br> Chorus:<br> E gbû kua nzönî na nëngö-terê<br> E kpë ndiä nzönî na mängö-terê<br> E kinda wasïöbê, ë tomba pâsi<br> E yâa bandêra tî ködrö tî ë!<br> https://wikiway.com/car/gimn/ https://yandex.ru/video/preview/5774219819091910386 '''ЯҢАРЫШ'''<br> Үзәк Африка, банту бишеге!<br> Шәрәфле тормыш – бу ихтыярың!<br> Күптән көлкегә калган, изелеп,<br> Золым богавын ватып ташладың.<br> Хезмәт һәм тәртип аша – мәртәбә,<br> Хокуклар яулап, бердәм буласы.<br> Бу яңа авыр юлны үтәргә! –<br> Ата-бабаның гозер-нидасы.<br> Кушымта:<br> Бердәмлек белән тырыш хезмәттә<br> Яула хокуклар, иреш хөрмәткә;<br> Бетсен фәкыйрьлек, золым һәр җирдә,<br> Ватан байрагы, горур җилфердә!<br> === '''ҮЗБӘКСТАН''' === '''ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ДАВЛАТ МАДҲИЯСИ'''<br> 1. Серқуёш ҳур улкам, элга бахт, нажот,<br> Сен ўзинг дўстларга йўлдош, меҳрибон,<br> Меҳрибон!<br> Яшнагай то абад илму фан, ижод,<br> Шуҳратинг порласин токи бор жаҳон!<br> Хор:<br> Олтин бу водийлар — жон Ўзбекистон,<br> Аждодлар мардона руҳи сенга ёр!<br> Улуғ халқ қудрати жўш урган замон,<br> Оламни маҳлиё айлаган диёр!<br> 2. Бағри кенг ўзбекнинг ўчмас иймони,<br> Эркин, ёш авлодлар сенга зўр қанот,<br> Зўр қанот!<br> Истиқлол машъали, тинчлик посбони,<br> Ҳақсевар, она юрт, мангу бўл обод!<br> Хор.<br> https://rutube.ru/video/82b2bb82acaa431a44b77acb249903df/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Uzbekistan_anthem.ogg '''ҮЗБӘКСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ ДӘҮЛӘТ ГИМНЫ'''<br> 1. Кояшлы хөр илем, сиңа бәхет, нәҗат,<br> Син үзең дусларга юлдаш, миһербан,<br> Миһербан!<br> Гөрләп үссен мәңге гыйлем, фән, иҗат,<br> Шөһрәтең нурлансын, яктырсын бар җиһан!<br> Кушымта:<br> Алтын бу үзәннәр — җан Үзбәкстан,<br> Мирасың, рухың — бабалар мәрданы!<br> Бөеклек кодрәте ирешкән заман,<br> Бар галәм соклангыч сиңа, Ватаным!<br> 2. Ихласлы үзбәкнең үлемсез иманы,<br> Ирекле яшь буын — сиңа зур канат,<br> Зур канат!<br> Бәйсезлек мәшгале* саклар дөньяны,<br> Намуслы ана йорт, мәңге бул, чәчәк ат!<br> Кушымта. * '''Мәшгаль''' — факел.<br> '''Гимнның тарихы'''<br> Советлар Берлеге таркалгач, Үзбәкстан (Беларусь һәм Таҗикстан белән беррәттән) союздаш республика чорындагы гимнның көен саклап калды. Ә '''иске гимн''' “Сәлам сиңа, рус халкы, өлкән туганыбыз” дигән сүзләр белән башлана һәм аңарда шул замандагы рәсми идеология тулысынча чагыла иде.<br> Гимнга үзбәк телендәге яңа сүзләрнең ахыргы варианты 2006 елда расланды. Урыс теле Үзбәкстанда рәсми тел булып саналмаса да, 2019 елда гимнның әдәби тәрҗемәсе дә пәйда булды. Дәүләт җырының дүрт варианты яздырылган, алар шартлы рәвештә '''“Катгый”''', '''“Гадәти”''', '''“Яшьләр өчен”''' һәм '''“Сүзсез”''' дип атала. Гимнның икенче атамасы — '''Серқуёш ҳур улкам''' (Кояшлы хөр илем).<br> === '''ҮРДҮН''' === === '''ФАРЕР УТРАУЛАРЫ''' === '''TÚ ALFAGRA LAND MÍTT'''<br> I. Tú alfagra land mítt, mín dýrasta ogn!<br> á vetri so randhvítt, á sumri við logn,<br> tú tekur meg at tær so tætt í tín favn.<br> Tit oyggjar so mætar, Guð signi tað navn,<br> sum menn tykkum góvu, tá teir tykkum sóu.<br> Ja, Guð signi Føroyar, mítt land!<br> II. Hin roðin, sum skínur á sumri í líð,<br> hin ódnin, sum týnir mangt lív vetrartíð,<br> og myrkrið, sum fjalir mær bjartasta mál,<br> og ljósið, sum spælir mær sigur í sál:<br> alt streingir, ið tóna, sum vága og vóna,<br> at eg verji Føroyar, mítt land.<br> III. Eg nígi tí niður í bøn til tín, Guð:<br> Hin heilagi friður mær falli í lut!<br> Lat sál mína tváa sær í tíni dýrd!<br> So torir hon vága - av Gudi væl skírd -<br> at bera tað merkið, sum eyðkennir verkið,<br> ið varðveitir Føroyar, mítt land!<br> https://rutube.ru/video/c2e2119508c9749d50bbbd93d4aa4ba9/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Tú_alfagra_land_mítt.ogg === '''ФИДЖИ''' === Инглиз телендә<br> '''God bless Fiji!'''<br> '''I.''' Blessing grant, oh God of nations, on the isles of Fiji,<br> As we stand united under noble banner blue.<br> And we honour and defend the cause of freedom ever,<br> Onward march together,<br> God bless Fiji!<br> '''''Chorus:'''''<br> For Fiji, ever Fiji, let our voices ring with pride,<br> For Fiji, ever Fiji, her name hail far and wide,<br> A land of freedom, hope and glory to endure what ever befall.<br> May God bless Fiji, forevermore!<br> '''II.''' Blessing grant, oh God of nations, on the isles of Fiji,<br> Shores of golden sand and sunshine, happiness and song.<br> Stand united, we of Fiji, fame and glory ever<br> Onward march together, God bless Fiji.<br> '''''Chorus.'''''<br> Фиджи телендә<br> '''Meda Dau Doka'''<br> '''I.''' Meda dau doka ka vinakata na vanua<br> E ra sa dau tiko kina na savasava<br> Rawa tu na gauna ni sautu na veilomani<br> Biu na i tovo tawa savasava<br> '''''Chorus:'''''<br> Me bula ga ko Viti ka me toro ga ki liu<br> Me ra turaga vinaka ko ira na i liuliu<br> Me ra liutaki na tamata e na veika vinaka<br> Me oti kina na i tovo ca<br> '''II.''' Bale ga vei kemuni na cauravou e Viti<br> Ni yavala me savasava na vanua<br> Ni kakua ni vosota na dukadukali<br> Ka me da sa qai biuta vakadua<br> '''''Chorus.'''''<br> https://rutube.ru/video/ab42f472f1c7483b1e759836c4c36b3d/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Fiji_National_Anthem.ogg === '''ФИЛИППИН''' === Пилипино телендә '''LUPANG HINIRANG'''<br> Bayang magiliw, perlas ng silanganan,<br> Alab ng puso, sa dibdib moy buhay<br> Lupang hinirang, duyan ka ng magiting<br> Sa manlulupig, di ka pasisiil.<br> Sa dagat at bundok,<br> Sa simoy at sa langit mong bughaw,<br> May dilag ang tula<br> At awit sa paglayang minamahal.<br> Ang kislap ng watawat moy<br> Tagumpay na nagniningning.<br> Ang bituin at araw niya<br> Kailan pa may di magdidilim<br> Lupa ng araw, ng luwalhatit pagsinta,<br> Buhay ay langit sa piling mo.<br> Aming ligaya na pag may mang-aapi,<br> Ang mamatay nang dahil sa iyo.<br> https://rutube.ru/video/0f4b8fb19219d148d3cabdc72dda113c/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lupang_Hinirang_instrumental.ogg '''КҮҢЕЛ ТАРТКАН ИЛ'''<br> Сөекле Ватан, Шәрык энҗе бөртеге,<br> Дөрләп янучы йөрәгең бакыйлык.<br> Күңел тарткан ил, син кыюлар бишеге,<br> Илбасарларга бирелмәслек алып.<br> Диңгез дә, таулар да<br> Һәм һава да, һәм биек күкләр дә<br> Дан җырлыйлар сиңа,<br> Азатлыкка мәдхия-шигырьләрдә.<br> Синең байрагыңның очкыннары —<br> Бөек җиңүләрдән,<br> Ай-кояшы аның, йолдызлары —<br> Мәңгелек сүнмәс ямь.<br> Күмелгәнсең, Ватан, шәфәкъ нурларына,<br> Синең куеныңда тормыш — җәннәт;<br> Дошман аяк басса әгәр туфрагыңа,<br> Синең өчен үлем — мең ләззәт.<br> === '''ФИНЛЯНДИЯ''' === '''MAAMME'''<br> Oi maamme, Suomi, synnyinmaa,<br> soi, sana kultainen!<br> Ei laaksoa, ei kukkulaa,<br> ei vettä, rantaa rakkaampaa,<br> kuin kotimaa tää pohjoinen,<br> maa kallis isien.<br> Ei laaksoa, ei kukkulaa,<br> ei vettä, rantaa rakkaampaa,<br> kuin kotimaa tää pohjoinen,<br> maa kallis isien.<br> '''VÅRT LAND'''<br> Vårt land, vårt land, vårt fosterland,<br> ljud högt, o dyra ord!<br> Ej lyfts en höjd mot himlens rand,<br> ej sänks en dal, ej sköljs en strand,<br> mer älskad än vår bygd i nord,<br> än våra fäders jord!<br> Ej lyfts en höjd mot himlens rand,<br> ej sänks en dal, ej sköljs en strand,<br> mer älskad än vår bygd i nord,<br> än våra fäders jord!<br> https://rutube.ru/video/35ad5057d3cae595e07af2de5532dd5c/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Maamme.ogg '''ТУГАН ЯГЫМ'''<br> Әй, Суоми, туган ягым,<br> Горур яңгырый атың!<br> Түбәләре күккә ашкан таулар,<br> Диңгез дулкыннары каккан ярлар –<br> Кайларда гына бар тагын,<br> Синдәгедәй якын!<br> Түбәләре күккә ашкан таулар,<br> Диңгез дулкыннары каккан ярлар –<br> Кайларда гына бар тагын,<br> Синдәгедәй якын!<br> '''НАШ КРАЙ РОДНОЙ'''<br> (''перевод Александра Блока'')<br> Наш край, наш край, наш край родной, —<br> О, звук, всех громче слов!<br> Чей кряж, растущий над землёй,<br> Чей брег, встающий над водой,<br> Любимей гор и берегов<br> Родной земли отцов?<br> Чей кряж, растущий над землёй,<br> Чей брег, встающий над водой,<br> Любимей гор и берегов<br> Родной земли отцов?<br> Финляндиянең һәрдаим кулланышта булган гимны башта швед телендә язылган булган. Аның тагын 10 куплеты бар. Шведлар халык санының биш процентын гына тәшкил итсәләр дә, швед теле Финляндиядә икенче дәүләт теле булып санала. Гимн бүгенгә кадәр дәүләт парламенты тарафыннан рәсми рәвештә расланмаган.<br> === '''ФРАНЦИЯ''' === '''LA MARSEILLAISE'''<br> Allons, enfants de la Patrie,<br> Le jour de gloire est arrivé,<br> Contre nous de la tyrannie<br> L’étendard sanglant est levé,<br> L’étendard sanglant est levé!<br> Entendez vous dans nos campagnes<br> Mugir ces féroces soldats?<br> Ils viennent jusque dans vos bras,<br> Égorger nos fils, nos compagnes!<br> Refrain:<br> ||: Aux armes citoyens!<br> Formez vos bataillons!<br> Marchons, marchons,<br> Qu’ un sang impur<br> Abreuve nos sillons. :||<br> https://rutube.ru/video/e1b71c870b43347417729879853978e4/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:La_Marseillaise.ogg '''МАРСЕЛЬЕЗА'''<br> Әйдәгез, Ил-Ватан уллары,<br> Данлы көннәр якынлашты,<br> Безгә каршы явыз тирания<br> Канлы байракларын асты,<br> Канлы байракларын асты!<br> Күрәсезме, безнең авылларда<br> Тупас солдатлар ни кыра? —<br> Безнең кул җиткәнне көтеп,<br> Йорт-җирләребездә узына!<br> Кушымта:<br> ||: Корал тотып кулга,<br> Басыгыз сафларга!<br> Алга, яуга —<br> Дошман каны<br> Аксын басуларга! :||<br> Гимнның тагын алты куплеты бар. Тәрҗемә иткәндә шигырьдәге бер гыйбарәне “йомшартырга” туры килде. Чынбарлыкта исә “...йорт-җирләребездә узына” дигән юлны “...җәмәгатебезне бугазлый” дип күчерәсе иде безнең телгә. Шигырьнең җиденче куплеты “балаларныкы” дип атала.<br> === '''ХӘБӘШСТАН''' === Амһара теле язуындагы текст<br> '''የዜግነት ክብር'''<br> የዜግነት ክብር በኢትዮጵያችን ፀንቶ<br> ታየ ህዝባዊነት ዳር እስከዳር በርቶ<br> ለሰላም ለፍትህ ለህዝቦች ነፃነት<br> በእኩልነት በፍቅር ቆመናል ባንድነት<br> መሰረተ ፅኑ ሰብዕናን ያልሻርን<br> ህዝቦች ነን ለስራ በስራ የኖርን<br> ድንቅ የባህል መድረክ ያኩሪ ቅርስ ባለቤት<br> የተፈጥሮ ፀጋ የጀግና ህዝብ እናት<br> እንጠብቅሻለን አለብን አደራ<br> ኢትዮጵያችን ኑሪ እኛም ባንቺ እንኩራ።<br> Латин транскрипциясе<br> '''YÄZÊGENNÄT KEBER'''<br> Yäzêgennät Keber Bä-Ityoppyachen Sänto<br> Tayyä Hezbawinnät Dar Eskädar Bärto.<br> Läsälam Läfeteh Lähezboch Näsannat;<br> Bäekkulennat Bäfeqer Qomänal Bäandennat.<br> Mäsärätä Senu Säbeenan Yalsharen;<br> Hezboch Nän Läsera Bäsera Yänoren.<br> Denq Yäbahel Mädräk Yäahuri Qers Baläbet;<br> Yätäfätro Sägga Yäakuri Qers Baläbet;<br> Ennetäbbeqeshallän Alläbben Adära;<br> Ityoppyachchen nuri Eññam Banchi Ennekura!<br> https://rutube.ru/video/443a1bc4465352f1c409e7cab1112285/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Wedefit_Gesgeshi_Widd_Innat_Ittyoppya.ogg Тәрҗемәсе<br> '''ВАТАНДАШЛЫКНЫ ХАКЛАУ'''<br> Без хаклыйбыз Хәбәшстанның ватандашларын,<br> Милли горурлык балкыта ил тарафларын. <br> Тату илдә хөкем сөрә гаделлек, ирек,<br> Тигезлектә, туганлыкта – безнең бердәмлек.<br> Бездә җәмгыять нигезе – кеше кадере,<br> Тырыш хезмәттә көн күрә илдә һәрбере;<br> Буыннан буынга күчә баба мирасы.<br> Саф табигать, күркәм халык Ватан-анасы,<br> Күз карасы күк саклау сине – бурычыбыз,<br> Мәңге яшә, Хәбәшстан, горурлыгыбыз!<br> '''Хәбәшстан (Эфиопия) – узган гасырлардагы колониализм чорында да үз бәйсезлеген саклап кала алган бердәнбер Африка иле.'''<br> Гимнның икенче исеме – '''Алга атла, сөекле Хәбәшстан-анабыз''' (амһара телендә – '''ወደፊት ገስግሺ ውድ እናት ኢትዮጵያ''', транскрипциясе – '''Wodefit Gesgeshi, Widd Innat Ityopp’ya'''.<br> === '''ҺИНДОНЕЗИЯ''' === === '''ҺИНДСТАН''' === '''जनगणमन-अधिनायक (Jana-gaṇa-mana adhināyaka)'''<br> जनगणमन-अधिनायक जय हे<br> भारतभाग्यविधाता!<br> पंजाब सिन्ध गुजरात मराठा<br> द्राविड़ उत्कल बंग<br> विन्ध्य हिमाचल यमुना गंगा<br> उच्छलजलधितरंग<br> तव शुभ नामे जागे,<br> तव शुभ आशिष मागे<br> गाहे तव जयगाथा।<br> जनगणमंगलदायक जय हे<br> भारतभाग्यविधाता!<br> जय हे, जय हे, जय हे,<br> जय जय जय जय हे।।<br> '''''Укылышы:'''''<br> Jana-gaṇa-mana adhināyaka jaya hē<br> Bhārata-bhāgya-vidhātā.<br> Pañjāba-Sindha-Gujarāta-Marāṭhā,<br> Drāviṛa-Utkala Baṅga<br> Vindhya Himācala Yamunā Gaṅgā,<br> Ucchala jaladhi taraṅga<br> Tava śubha nāmē jāgē,<br> tava śubhāśīṣa māṅgē<br> gāhē tava jaya gāthā.<br> Jana gaṇa maṅgala-dāyaka jaya hē,<br> Bhārata bhāgya vidhātā.<br> Jaya hē, jaya hē, jaya hē,<br> jaya jaya jaya jaya hē.<br> https://rutube.ru/video/c14cec680a4f3167a2e0dd49fee0c304/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Jana_Gana_Mana_instrumental.ogg Дан сиңа, дан, халык уй-хыялын беркетүче,<br> Бһарат язмышын хәл итүче,<br> Пәнҗаб, Синдһа, Гөҗарат, Маратһа илһамы,<br> Дравид, Одиша, Бенгал җаны.<br> Исемең Виндһья, Һималай тауларында,<br> Ямуна һәм Ганг моңнарында,<br> Һәм тәкрарлый рухланып аны,<br> Дулкын кагып, Һинд океаны.<br> Син иминлек, өмет бирүче,<br> Дан сиңа, дан, халыкны бәхеткә илтүче,<br> Бһарат язмышын хәл итүче.<br> Дан сиңа, дан сиңа, шөһрәт-дан,<br> Дан сиңа, дан сиңа, Һиндстан!<br> '''“Халык уй-хыялын беркетүче”: мәгънәсе шулай аңлатыла торган “Jana gaṇa mana adhināẏaka” (जनगणमन-अधिनायक ) җыры — олы һәм күпхалыклы, күпмилләтле Һиндстанның дәүләт гимны. Аның көен һәм сүзләрен 1861-1941 елларда яшәгән язучы, шагыйрь, көйязар, рәссам һәм җырчы Рабиндранат Тагор һинди һәм бенгал телләрендә иҗат итеп калдырган (биредә текст – һинди телендә). Автор гимн текстын үзе үк инглиз теленә дә күчергән. Хәзерге заманда шигырь аңарда аталган төбәкләр һәм башка халыклар телләренә дә тәрҗемә ителгән.'''<br> === '''ҺОРВАТИЯ''' === '''Lijepa naša domovino'''<br> Lijepa naša domovino,<br> Oj, junačka zemljo mila,<br> Stare slave djedovino,<br> Da bi vazda sretna bila!<br> Mila kano si nam slavna,<br> Mila si nam ti jedina,<br> Mila kuda si nam ravna,<br> Mila kuda si planina!<br> Teci, Dravo, Savo, teci,<br> Nit' ti, Dunav, silu gubi,<br> Sinje more, svijetu reci<br> Da svoj narod Hrvat ljubi<br> Dok mu njive sunce grije,<br> Dok mu hrašće bura vije,<br> Dok mu mrtve grobak krije,<br> Dok mu živo srce bije!<br> https://rutube.ru/video/85c26af6f75f3e7abf217fd527511767/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lijepa_nasa_domovino_instrumental.ogg '''Безнең гүзәл Ватаныбыз'''<br> Безнең гүзәл Ватаныбыз,<br> Әй, каһарман, сөекле ил,<br> Ата-бабадан даныбыз,<br> Мәңгелеккә бул син имин.<br> Газиз синең данлы чагың,<br> Газиз синең бердәмлегең,<br> Газиз мәһабәт тауларың,<br> Газиз ямьле үзәнлегең.<br> Драва ага, Сава ага,<br> Дунай-елга көче арта,<br> Күк диңгез сөйли дөньяга:<br> Һорват Ватанын ярата —<br> Кояш җирне җылытканда,<br> Имәннәрне җил бөккәндә,<br> Адәм зат гүргә ашканда,<br> Йөрәк күкрәктә типкәндә.<br> === '''ЧАД''' === '''''Француз телендә'''''<br> '''La Tchadienne'''<br> '''''Refrain:'''''<br> Peuple Tchadien, debout et à l'ouvrage !<br> Tu as conquis ta terre et ton droit ;<br> Ta liberté naîtra de ton courage.<br> Lève les yeux, l'avenir est à Toi.<br> Ô mon Pays, que Dieu te prenne en garde,<br> Que tes voisins admirent tes enfants.<br> Joyeux, pacifique, avance en chantant,<br> Fidèle à tes anciens qui te regardent.<br> '''''Refrain.'''''<br> https://rutube.ru/video/185958eca0cca0bace02ba9e7dc5f890/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:La_Tchadienne_(instrumental).ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Чадлылар җыры'''<br> '''''Кушымта:'''''<br> Әй, Чад халкы, кузгал, кереш хезмәткә!<br> Хаклы хуҗа син үз җиреңә;<br> Азатлыгың туа синең җөрьәттән.<br> Ач күзләрең киләчәгеңә.<br> Илем, Аллаһ үзе синең сагыңда,<br> Таң калдырсын Җирне балаларың.<br> Күңелең күтәр, җырлап атла алга,<br> Сиңа карап, сөенсен картларың.<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''Рәсми башкарыла торган беренче куплет, гимнның идеологик-рухландыргыч өлеше. Кушымтадан башлана, кушымта белән тәмамлана. Тагын өчесе бар. Болары илнең табигый һәм кеше хезмәте аша барлыкка килә торган байлыкларына, уңган кешеләренә, оста һөнәр ияләренә багышланган. Илнең төньягында утлап йөргән көтүләр, көньягындагы уңдырышлы кырлар-басулар, көтүчеләр, балыкчылар, сәүдәгәрләр, мөһәндисләр, галимнәр, шәкертләр һәм хәтта тауменәрләр дә телгә алына. Французча текст гарәп теленә тәрҗемә ителгән.'''<br> === '''ЧЕХ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Čeština'''''<br> '''Kde domov můj?'''<br> Kde domov můj? Kde domov můj? <br> Voda hučí po lučinách, <br> bory šumí po skalinách, <br> v sadě skví se jara květ, <br> zemský ráj to na pohled! <br> A to jest ta krásná země, <br> země česká, domov můj,<br> země česká, domov můj!<br> https://rutube.ru/video/2eada0ff6675f34e1f45ce520cafbfd7/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Czech_anthem.ogg '''''Tatarça-Zamanälif 2012'''''<br> Кайда минем туган йортым?<br> Qayda minem tuğan yortım?<br> Sular ağa bolınnarda,<br> Urman şawlıy taw-qıyada,<br> Şaw çäçäktä ul yazın –<br> Ocmaxlar qayda tağın!<br> Güzällektä tuğan yortım,<br> Çex cirendä uçağım,<br> Çex cirendä uçağım. <br> '''''Deutsch'''''<br> '''Wo ist mein Heim?'''<br> Wo ist mein Heim, mein Vaterland? <br> Wo durch Wiesen Bäche brausen, <br> Wo auf Felsen Wälder rauschen, <br> Wo ein Eden uns entzückt, <br> Wenn der Lenz die Fluren schmückt, <br> Dieses Land, so schön vor allen, <br> Böhmen ist mein Heimatland, <br> Böhmen ist mein Heimatland!<br> '''''Русский перевод'''''<br> '''Где он, мой дом?'''<br> Где он, мой дом, где он, дом мой?<br> Вода журчит там на лугах, <br> Боры шумят там на скалах<br> И сады цветут весной –<br> На поверку, рай земной! <br> Вот прекрасная Отчизна –<br> Земля чешская, дом мой,<br> Земля чешская, дом мой.<br> === '''ЧИЛИ''' === '''Himno nacional de Chile'''<br> Puro, Chile, es tu cielo azulado<br> Puras brisas te cruzan también.<br> Y tu campo de flores bordado<br> Es la copia feliz del Edén.<br> Majestuosa es la blanca montaña<br> Que te dio por baluarte el Señor<br> Que te dio por baluarte el Señor,<br> Y ese mar que tranquilo te baña<br> Te promete un futuro esplendor<br> Y ese mar que tranquilo te baña<br> Te promete un futuro esplendor.<br> '''''Coro:'''''<br> Dulce Patria, recibe los votos<br> Con que Chile en tus aras juró:<br> Que o la tumba serás de los libres<br> O el asilo contra la opresión<br> Que o la tumba serás de los libres<br> O el asilo contra la opresión<br> Que o la tumba serás de los libres<br> O el asilo contra la opresión<br> O el asilo contra la opresión<br> O el asilo contra la opresión.<br> https://rutube.ru/video/05d37ea9b6326509a72686eb83d5a08f/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Chile.ogg '''Чили милли гимны'''<br> Саф-пакь Чили, синең күгең якты, зәңгәр,<br> Болыннарың чәчәк-чәчәк каймада,<br> Бөтерелә диңгездән искән җилләр —<br> Бар соң мондый оҗмах өлгесе кайда!<br> Ак түбәле бу мәһабәт тауларны —<br> Сагың итеп Хак иңдергән аларны,<br> Сак итеп Ходай иңдергән аларны.<br> Ярларыңа каккан тыныч дулкыннар<br> Вәгъдә итә мәңгелек гүзәл еллар,<br> Ярларыңа каккан тыныч дулкыннар<br> Вәгъдә итә мәңгелек гүзәл еллар.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Изге Ватан, Чили дога-антын<br> Кабул ит, багышлый кыз-улың:<br> “Йә булырсың азатлар зираты,<br> Йә золымнан сыеныр урын,<br> Йә булырсың азатлар зираты,<br> Йә золымнан сыеныр урын,<br> Йә булырсың азатлар зираты,<br> Йә золымнан сыеныр урын,<br> Йә золымнан сыеныр урын,<br> Йә золымнан сыеныр урын”.<br> '''Рәсми башкарыла торган рәвештәге җыелма өлеше. Гимн текстында җәмгысы алты куплет бар.'''<br> === '''ЧУАШСТАН''' === '''ТӐВAН ҪӖРШЫВ'''<br> Ҫурхи тӗнче вӑраннӑ чух,<br> Хаваслӑ кун шӑраннӑ чух,<br> Чун савӑнать: чӗре сикет,<br> Ҫӗршывӑм ҫинчен юрлас килет.<br> Хушса юрламалли:<br> Тӑван ҫӗршыв, тӑван ҫӗршыв,<br> Асран кайми юратнӑ ҫӗршыв.<br> Тӑван ҫӗршыв, тӑван ҫӗршыв,<br> Мухтав сана ҫуралнӑ ҫӗршыв.<br> Яшсем–херсем вылянӑ чух,<br> Атте–анне ӑс панӑ чух,<br> Чун савӑнать, чӗре сикет,<br> Татах та нумай пурнас килет.<br> Хушса юрламалли<br> Тӑвансемпе пӗрлешнӗ чух,<br> Чӑваш тӗнчи ҫӗкленнӗ чух,<br> Чун савӑнать: чӗре сикет,<br> Татах та хастар пулас килет.<br> Хушса юрламалли<br> https://rutube.ru/video/7d03d506bb9c8a2849c97b4f56f90fc7/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Chuvashia.ogg '''ТУГАН ҖИР'''<br> 1. Язгы дөнья уянган чак,<br> Һәвәс көннәр җылынган чак,<br> Җан сөенә, йөрәк җилкенә,<br> Ил турында җырлыйсы килә.<br> Кушымта:<br> Туган җирем, туган ягым,<br> Сөйгән илем, изге Анам.<br> Туган җирем, туган ягым,<br> Мактау сиңа, дан сиңа, дан!<br> 2. Яшь-җилкенчәк уйный-көлә,<br> Ата-ана үгет бирә,<br> Җан сөенә, йөрәк җилкенә,<br> Әле озак яшисе килә.<br> Кушымта.<br> 3. Туган-кардәш берләшкән чак,<br> Чуашлар күмәкләшкән чак,<br> Җан сөенә, йөрәк җилкенә,<br> Эшчән-уңган буласы килә.<br> Кушымта.<br> === '''ШВЕЙЦАРИЯ''' === '''Schweizerpsalm'''<br> Trittst im Morgenrot daher,<br> Seh’ ich dich im Strahlenmeer, <br> Dich, du Hocherhabener, Herrlicher! <br> Wenn der Alpen Firn sich rötet,<br> Betet, freie Schweizer betet.<br> Eure fromme Seele ahnt,<br> Eure fromme Seele ahnt –<br> Gott im hehren Vaterland!<br> Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! <br> Kommst im Abendglühn daher,<br> Find’ ich Dich im Sternenheer,<br> Dich, du Menschenfreundlicher, Liebender!<br> In des Himmels lichten Räumen<br> Kann ich froh und selig träumen;<br> Denn die fromme Seele ahnt,<br> Denn die fromme Seele ahnt –<br> Gott im hehren Vaterland!<br> Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! <br> Ziehst im Nebelflor daher,<br> Such’ ich Dich im Wolkenmeer,<br> Dich, du Unergründlicher, Ewiger!<br> Aus dem grauen Luftgebilde<br> Bricht die Sonne klar und milde,<br> Und die fromme Seele ahnt,<br> Und die fromme Seele ahnt –<br> Gott im hehren Vaterland!<br> Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! <br> Fährst im wilden Sturm daher,<br> Bist Du selbst uns Hort und Wehr,<br> Du, allmächtig Waltender, Rettender!<br> In Gewitternacht und Grauen<br> Laßt uns kindlich Ihm vertrauen! <br> Ja, die fromme Seele ahnt,<br> Ja, die fromme Seele ahnt –<br> Gott im hehren Vaterland!<br> Gott, den Herrn, im hehren Vaterland!<br> https://rutube.ru/video/8d215123ab75bce82a03a5ff144fa9b4/ https://rutube.ru/video/ecab53f5f40024008ae29d95276eb8ba/ Алман тексты тәрҗемәсе<br> '''Швейцария догасы'''<br> Килсәң таң шәфәгындә,<br> Күрәм нур диңгезендә,<br> Тәңрем, Сине – Кодрәт иясен! <br> Альп карлары алсулана,<br> Азат бәндәләр догада,<br> Һәм тәкъва җан инана,<br> Һәм тәкъва җан инана:<br> Ходай – изге Ватанда!<br> Хак Тәгалә – изге Ватанда! <br> Кичке эңгер-меңгердә<br> Табам күкләр түрендә<br> Сине, Ярлыкаучы, Сөюче!<br> Хыялларда күккә ашып,<br> Шат күңелле уйга батып,<br> Тәкъва җаннар инана,<br> Тәкъва җаннар инана:<br> Ходай – изге Ватанда!<br> Хак Тәгалә – изге Ватанда! <br> Күк өртелсә томанга,<br> Эзлим Сине болытта,<br> Акыл ирешмәслек, Бакый зат!<br> Соры пәрдәләрне ертып,<br> Ягымлы нур сипсә кояш,<br> Тәкъва җаннар инана,<br> Тәкъва җаннар инана:<br> Ходай – изге Ватанда!<br> Хак Тәгалә – изге Ватанда! <br> Бураннар кар ураса,<br> Безгә терәк-ышаныч,<br> И Яралтучы, Коткаручы!<br> Яшен яшьнәп күк күкрәсә, <br> Сиңа гына сыгынабыз!<br> Һәм тәкъва җан инана,<br> Һәм тәкъва җан инана:<br> Ходай – изге Ватанда!<br> Хак Тәгалә – изге Ватанда!<br> '''Cantique suisse'''<br> Sur nos monts, quand le soleil<br> Annonce un brillant réveil,<br> Et prédit d’un plus beau jour Le retour,<br> Les beautés de la Patrie<br> Parlent à l’âme attendrie:<br> Au ciel montent plus joyeux,<br> Au ciel montent plus joyeux<br> Les accents d’un cœur pieux,<br> Les accents émus d’un cœur pieux.<br> Lorsqu’un doux rayon du soir<br> Joue encore dans le bois noir,<br> Le cœur se sent plus heureux près de Dieu.<br> Loin des vains bruits de la plaine<br> L’âme en paix est plus sereine;<br> Au ciel montent plus joyeux,<br> Au ciel montent plus joyeux<br> Les accents d’un cœur pieux,<br> Les accents émus d’un cœur pieux. <br> Lorsque dans la sombre nuit<br> La foudre éclate avec bruit,<br> Notre cœur pressent encore le Dieu fort.<br> Dans l’orage et la détresse, <br> Il est notre forteresse.<br> Offrons-Lui de cœurs pieux,<br> Offrons-Lui de cœurs pieux,<br> Dieu nous bénira des cieux,<br> Dieu nous bénira du hauts des cieux.<br> Des grands monts vient le secours,<br> Suisse! espère en Dieu toujours!<br> Garde la foi des aïeux, vis comme eux! <br> Sur l’autel de la partrie<br> Met tes biens, ton cœurs, ta vie! <br> C’est le trésor précieux, <br> C’est le trésor précieux<br> Que Dieu nous bénira des cieux,<br> Que Dieu nous bénira du hauts des cieux.<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Swiss_Psalm.ogg<br> https://yandex.ru/video/preview/5091516978263507943 Француз тексты тәрҗемәсе<br> '''Кояш таулар өстендә'''<br> Уяныгыз! дигәндә,<br> Мәсих кабат җиргә иңәр диеп,<br> Ватаныбыз күркәмлеге<br> Тәкъва җанга бирә хәбәр.<br> Һәм кабат күккә аша,<br> Һәм кабат күккә аша<br> Ихлас күңел догабыз,<br> Ихлас күңел түре догабыз.<br> Кичен шәфәкъ нурлары<br> Урманнарны яктыртса,<br> Тәңре хозурында без бәхетле.<br> Ыгы-зыгысыз үзәндә<br> Тыныч җаннар да борчусыз;<br> Һәм кабат күккә аша,<br> Һәм кабат күккә аша<br> Ихлас күңел догасы,<br> Ихлас күңел түре догасы.<br> Яшен яшьнәсә төнлә,<br> Күк күкрәсә, җил купса,<br> Йөрәк тоя Тәңре кодрәтен.<br> Ул, авырлыклар килгәндә,<br> Ышанычлы терәгебез.<br> Ачыйк тәкъва җанны Аңа,<br> Ачыйк тәкъва җанны Аңа,<br> Ярлыкагыл, диеп, Алла,<br> Ярлыкагыл, диеп, безне Алла.<br> Безнең иминлек – Күктән,<br> Илһам алыйк Тәңредән!<br> Ата-баба күк сакла динне!<br> Ватанга багышла җаның,<br> Тапкан малың, хезмәтеңне!<br> Бу – тиңдәшсез хәзинә,<br> Бу – тиңдәшсез хәзинә:<br> Бәхет Алладан иңә,<br> Безнең бәхет Алладан иңә.<br> Итальян телендәге текст '''Salmo svizzero''' дип атала.<br> Романш телендәге текст '''Psalm svizzer''' дип атала.<br> === '''ШВЕЦИЯ (дәүләт гимны)''' === '''Du Gamla Du Fria'''<br> Du gamla, du fria, du fjällhöga nord<br> Du tysta, du glädjerika sköna!<br> Jag hälsar dig, vänaste land uppå jord,<br> Din sol, din himmel, dina ängder gröna,<br> Din sol, din himmel, dina ängder gröna.<br> Du tronar på minnen från fornstora dar,<br> då ärat ditt namn flög över jorden.<br> Jag vet att du är och du blir vad du var.<br> Ja, jag vill leva jag vill dö i Norden,<br> Ja, jag vill leva jag vill dö i Norden.<br> https://rutube.ru/video/f2e644afbb38c128d45914c910fca2cf/ https://my.mail.ru/music/search/Гимн%20Швеции%20 https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Sweden.ogg '''Борынгы азат илем'''<br> Котып түрендә – борынгы үрләрең,<br> Тыныч иркенлектә җиһан гүзәле!<br> Сәлам, Ватаным, урман-күлләреңә,<br> Күгең, кояшың һәм үзәннәреңә,<br> Күгең, кояшың һәм үзәннәреңә.<br> Хәтер түрендә – ил булып үскәнең,<br> Даның танытып, җир гизеп үткәнең.<br> Изге теләгем: кодрәтле бул, илем!<br> Котып түрендә – яшәвем, үлемем,<br> Котып түрендә – яшәвем, үлемем.<br> === '''ШВЕЦИЯ (кыйрал гимны)''' === '''Kungssången'''<br> 1. Ur svenska hjärtans djup en gång<br> en samfälld och en enkel sång,<br> som går till konungen fram!<br> Var honom trofast och hans ätt,<br> gör kronan på hans hjässa lätt,<br> och all din tro till honom sätt,<br> du folk av frejdad stam!<br> 5. Du himlens Herre, med oss var,<br> som förr du med oss varit har,<br> och liva på vår strand<br> det gamla lynnets art igen<br> hos sveakungen och hans män.<br> Och låt din ande vila än<br> utöver nordanland!<br> https://yandex.ru/video/preview/5773466526456716945 '''Кыйрал җыры'''<br> 1. Шведлар йөрәге түреннән<br> гади генә бер җыр иңгән,<br> яд итеп кыйралын!<br> Бул син кыйралыңа тугры,<br> булсын аның таҗы нурлы,<br> аның нәселе данлыклы,<br> әй, ирекле кавем!<br> 5. Ашкач та күкләргә җаның,<br> газиз булсын сиңа халкың, —<br> һәм Свея җирендә<br> тормыш янә кабатлансын,<br> борынгы рух гел саклансын.<br> Синең җаның хозурлансын<br> Төньяк иле өстендә.<br> '''Королевская песня'''<br> ('''''Игорь Крайнюков тәрҗемәсе''''')<br> 1. В сердцах у шведов как-то раз<br> Родился гимн без пышных фраз,<br> Пусть к королю придёт.<br> Ему ты верностью плати,<br> Короны тяжесть сократи,<br> И с верою в него цвети,<br> Прославленный народ!<br> 5. И после смерти с нами будь,<br> Как прежде, укажи нам путь,<br> Едины мы с тобой.<br> Дух древний в нас с тобой сидит,<br> О свеях память он хранит…<br> Пускай душа твоя парит<br> Над северной землёй.<br> === '''ШОТЛАНДИЯ''' === Шотланд (гэль) телендә<br> '''FHLÙR NA H-ALBANN'''<br> O Fhlùr na h-Albann,<br> cuin a chì sinn<br> an seòrsa laoich<br> a sheas gu bàs 'son<br> am bileag feòir is fraoich,<br> a sheas an aghaidh<br> feachd uailleil Iomhair<br> 's a ruaig e dhachaidh<br> air chaochladh smaoin?<br> Na cnuic tha lomnochd<br> ‘s tha duilleach Foghair mar bhrat air làr,<br> am fearann caillte<br> dan tug na seòid ud gràdh,<br> a sheas an aghaidh<br> feachd uailleil Iomhair<br> 's a ruaig e dhachaigh<br> air chaochladh smaoin.<br> Tha 'n eachdraidh dùinte<br> ach air dìochuimhne chan fheum i bhith,<br> is faodaidh sinn èirigh<br> gu bhith nar Rìoghachd a-rìs<br> a sheas an aghaidh<br> feachd uailleil Iomhair<br> 's a ruaig e dhachaidh<br> air chaochladh smaoin<br> Инглиз телендә<br> '''FLOWER OF SCOTLAND'''<br> O flower of Scotland<br> When will we see<br> Your like again<br> That fought and died for<br> Your wee bit hill and glen<br> And stood against him<br> Proud Edward's army<br> And sent him homeward<br> Tae think again<br> The hills are bare now<br> And autumn leaves lie thick and still<br> O'er land that is lost now<br> Which those so dearly held<br> And stood against him<br> Proud Edward's army<br> And sent him homeward<br> Tae think again<br> Those days are passed now<br> And in the past they must remain<br> But we can still rise now<br> And be the nation again<br> And stood against him<br> Proud Edward's army<br> And sent him homeward<br> Tae think again<br> https://rutube.ru/video/bf509d6043c02ee4d023a7ad0ae554c0/ https://muz.zvukofon.com/track/1325741351-navan-o-fhluir-na-h-albann-o-flower-of-scotland{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} https://yandex.ru/video/preview/17505676802856677467 '''ШОТЛАНД ЧӘЧӘГЕ'''<br> Шотланд Чәчәге,<br> кайчан кабат<br> күрербез илнең,<br> җан фида кылып,<br> Эдвардны җиңгән<br> Һилл-Гленн кебек булганын?<br> Баскынны ул куып<br> кире кайтарган, –<br> уйлансын дип.<br> Бу калкулыклар<br> шыр ялангач,<br> яфрак коела,<br> кайчандыр көзен<br> Эдвардны җиңеп,<br> югалган ил өстенә.<br> Баскынны ул куып<br> кире кайтарган, –<br> уйлансын дип.<br> Ул көннәр – күптән<br> үткән заман,<br> без әле кабат<br> күтәрелә алабыз –<br> Эдвардны җиңгән<br> шул кыю милләт булып.<br> Баскынны ул куып<br> кире кайтарган, –<br> уйлансын дип<br> '''ЭДВАРД II''' – XIV гасыр башында Шотландияне басып алырга дип сугыш башлаган һәм хәлиткеч яуда тар-мар ителгән инглиз кыйралы.<br> '''ҺИЛЛ-ГЛЕНН''' – Шотландиянең таулы һәм тигезлекле өлешләренең гомуми атамасы, халыкта Шотландия синонимы буларак та кулланыла.<br> === '''ШРИ ЛАНКА''' === Синһал телендә<br> ශ්‍රී ලංකා මාතා අප ශ්‍රී ලංකා<br> නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා<br> සුන්දර සිරිබරිනී<br> සුරැඳි අති ශෝභමාන ලංකා<br> ධාන්‍ය ධනය නෙක<br> මල් පලතුරු පිරි ජය භුමිය රම්‍යා<br> අප හට සැප සිරි සෙත සදනා<br> ජීවනයේ මාතා<br> පිළිගනු මැන අප භක්තී පූජා<br> නමෝ නමෝ මාතා අප ශ්‍රී ලංකා<br> නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා<br> ඔබ වේ අප විද්‍යා<br> ඔබ මය අප සත්‍යා<br> ඔබ වේ අප ශක්ති<br> අප හද තුළ භක්තී<br> ඔබ අප ආලෝකේ<br> අපගේ අනුප්‍රාණේ<br> ඔබ අප ජීවන වේ<br> අප මුක්තිය ඔබ වේ<br> නව ජීවන දෙමිනේ<br> නිතින අප පුබුදු කරන් මාතා<br> ඥාන වීර්ය වඩවමින රැගෙන<br> යනු මැන ජය භූමී කරා<br> එක මවකගෙ දරු කැල බැවිනා<br> යමු යමු වී නොපමා<br> ප්‍රේම වඩා සැම භේද දුරැර දා<br> නමෝ නමෝ මාතා අප ශ්‍රී ලංකා<br> නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා<br> Укылышы:<br> Śrī laṁkā mātā, apa Śrī laṁkā<br> Namō namō namō namō mātā<br> Sundara siribarinī<br> Suræn̆di ati shōbhamāna laṁkā<br> Dhānya dhanaya neka<br> Mal palaturu piri jaya bhumiya ramyā<br> Apa haṭa sæpa siri seta sadanā<br> Jīvanayē mātā<br> Piḷiganu mæna apa bhaktī pūjā<br> Namō namō mātā,<br> apa Śrī laṁkā<br> Namō namō namō namō mātā<br> Oba vē apa vidyā<br> Oba maya apa satyā<br> Oba vē apa shakti<br> Apa hada tuḷa bhaktī<br> Oba apa ālōkē<br> Apagē anuprāṇē<br> Oba apa jīvana vē<br> Apa muktiya oba vē<br> Nava jīvana demine<br> Nitina apa pubudu karan mātā<br> Gnāna vīrya vaḍavamina rægena<br> Yanu mæna jaya bhūmī karā<br> Eka mavakage daru kæla bævinā<br> Yamu yamu vī nopamā<br> Prēma vaḍā sæma bhēda duræra dā<br> Namō namō mātā, Apa Śrī laṁkā<br> Namō namō namō namō mātā<br> https://wikiway.com/sri-lanka/gimn/ https://rutube.ru/video/827057bc2f76af2803257956805de8e6/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sri_Lankan_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band_(2003).oga Дан-шөһрәт яула, Шри Ланка ана!<br> Сәлам сиңа, Анам, сәлам сиңа!<br> ................................ === '''ЭКВАДОР''' === '''¡SALVE, OH PATRIA!'''<br> Coro:<br> ¡Salve, oh Patria, mil veces!<br> ¡Oh Patria! ¡gloria a ti, gloria a ti!<br> Ya tu pecho, tu pecho, reboza<br> Gozo y paz ya tu pecho reboza;<br> Y tu frente, tu frente radiosa<br> Más que el sol contemplamos lucir,<br> Y tu frente, tu frente radiosa<br> Más que el sol contemplamos lucir.<br> 2. Los primeros los hijos del suelo<br> Que soberbio, el Pichincha decora<br> Te aclamaron por siempre señora<br> Y vertieron su sangre por ti.<br> Dios miró y a septó el holocausto<br> Y esa sangre fue germen fecundo<br> De otros héroes que atónito el mundo<br> Vió en tu torno a millares surgir,<br> a millares surgir, a millares surgir.<br> Coro:<br> ¡Salve, oh Patria, mil veces!<br> ¡Oh Patria! ¡gloria a ti, gloria a ti!<br> Ya tu pecho, tu pecho, reboza<br> Gozo y paz ya tu pecho reboza;<br> Y tu frente, tu frente radiosa<br> Más que el sol contemplamos lucir,<br> Y tu frente, tu frente radiosa<br> Más que el sol contemplamos lucir.<br> https://rutube.ru/video/ca28070b4983f2f40cf3090e3d08cc5c/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Ecuador.ogg https://my.mail.ru/music/songs/гимн-республики-эквадор-с-1948-г-salve-oh-patria-3cef9729f8c79858a78d43bccaa03ba3 '''''Алты куплетлы гимнның халыкара шартларда башкару өчен рәсмиләштерелгән өлеше. Кушымтадан башлана һәм кушымта белән тәмамлана. Ярты минутлык увертюрасы бар.'''''<br> '''МЕҢ ЯШӘ, ВАТАН!'''<br> Кушымта:<br> Әй Ватан, мең яшә, әй Ватан!<br> Дан сиңа, сиңа дан!<br> Синең күкрәгеңдә, күкрәгеңдә —<br> Тынычлык һәм шатлык ил-көнгә;<br> Һәм синең балкышлы йөзеңнән<br> Кояштан күбрәк нур сибелә,<br> Һәм синең балкышлы йөзеңнән<br> Кояштан күбрәк нур сибелә.<br> 2. Җиребезнең тәүге азатлары,<br> Пичинчаның* мәшһүр уллары —<br> Синең өчен алар кан койган,<br> Сине хаким итеп таныткан.<br> Алла кабул иткән бу корбанны,<br> Кальбеңә яралгы булганны,<br> Дөньяны алар гаҗәпләндергән,<br> Көрәшкә меңнәрне күтәргән,<br> Меңнәрне күтәргән, меңнәрне күтәргән.<br> Кушымта.<br> * '''Пичинча''' — Эквадорда азатлык өчен күтәрелеш башланган провинция.<br> === '''ЭКВАТОР ГВИНЕЯСЫ''' === https://flag-gimn.ru/hymns/equatorial-guinea/ === '''ЭРИТРЕЯ''' === '''''Тигринья телендә'''''<br> ||: ኤርትራ ኤርትራ ኤርትራ፡<br> በዓል ደማ እናልቀሰ ተደምሲሱ፡<br> መስዋእታ ብሓርነት ተደቢሱ። :||<br> መዋእል ነኺሳ ኣብ ዕላማ፡<br> ትእምርቲ ጽንዓት ኰይኑ ስማ፡<br> ኤርትራ'ዛ ሓበን ውጹዓት፡<br> ኣመስኪራ ሓቂ ክምትዕወት።<br> ኤርትራ ኤርትራ፡<br> ኣብ ዓለም ጨቢጣቶ ግቡእ ክብራ።<br> ናጽነት ዘምጽኣ ልዑል ኒሕ፡<br> ንህንጻ ንልምዓት ክሰርሕ፡<br> ስልጣነ ከነልብሳ ግርማ፡<br> ሕድሪ'ለና ግምጃ ክንስልማ።<br> ||: ኤርትራ ኤርትራ፡<br> ኣብ ዓለም ጨቢጣቶ ግቡእ ክብራ። :||<br> '''''Гарәп телендә'''''<br> ||: إرتريا إرتريا إرتريا<br> قد دحرت بغيظهم أعداءها<br> وتوجت بالنصر تضحياتها :||<br> مع الأعداء قد مرت من عهود<br> غدا اسمها معجزة الصمود<br> فخر المكافحين في إرتريا<br> قد برهنت أن العلا لها<br> إرتريا إرتريا<br> تبوأت مكانها بين الأمم<br> بإصرارنا الذي جنى التحرير<br> سننجز البناء والتعمير<br> لتزدهر وتلبس الوقار<br> تعاهدنا أن تسمو إرتريا<br> ||: إرتريا إرتريا<br> تبوات مكانها بين الأمم :||<br> https://rutube.ru/video/02590c3f2d781252aaa4b5058918e486/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Eritrea_by_US_Navy_Band.ogg ||: Эритра, Эритра, Эритра,<br> Мәрхәмәтсез дошман тар-мар ителгән,<br> Һәм шәһадәт хөррият булып иңгән. :||<br> Һәрдаим тугры теләгенә,<br> Әйләнде ныклык үрнәгенә,<br> Горурлык терәге, Эритра<br> Хаклык өстенлеген раслап тора.<br> Эритра, Эритра,<br> Хак урынын Җир йөзендә ул кора.<br> Фидакарьлек илгә юл салды,<br> Ватан яңарышка юл алды,<br> Бурычы итеп алгарышын,<br> Уңган халык барысын булдыра.<br> ||: Эритра, Эритра,<br> Хак урынын Җир йөзендә ул кора. :||<br> === '''ЭСТОНИЯ''' === '''MU ISAMAA, MU ÕNN JA RÕÕM'''<br> Mu isamaa, mu õnn ja rõõm,<br> kui kaunis oled sa!<br> Ei leia mina iial teal<br> see suure, laia ilma peal,<br> mis mul nii armas oleks ka,<br> kui sa, mu isamaa!<br> Sa oled mind ju sünnitand<br> ja üles kasvatand;<br> sind tänan mina alati<br> ja jään sull’ truuiks surmani,<br> mul kõige armsam oled sa,<br> mu kallis isamaa!<br> Su üle Jumal valvaku,<br> mu armas isamaa!<br> Ta olgu sinu kaitseja<br> ja võtku rohkest õnnista,<br> mis iial ette võtad sa,<br> mu kallis isamaa!<br> https://rutube.ru/video/d1e3c09f9103115dae6e51b29b72dceb/ https://wikiway.com/estonia/gimn/ '''ИЛЕМ, БӘХЕТ-КУАНЫЧЫМ'''<br> Илем, бәхет-куанычым,<br> кадерлем, багалмам!<br> Дөнья гизеп эзләсәм дә,<br> Кая барып тезләнсәм дә,<br> синдәй гүзәлне табалмам,<br> әй сөекле Ватан!<br> Син тудырдың, син үстердең<br> анам кебек мине;<br> сиңа мәңге мин бурычлы,<br> гүргә кадәр турылыклы,<br> рәхмәт укып сөям сине,<br> газиз туган илем!<br> Нигъмәтеннән аермасын<br> Ходай сине, илем!<br> Хак Тәгалә ярлыкасын,<br> бөтен дөньяда хуплансын<br> һәр ниятең, изге эшең,<br> газиз туган илем!<br> === '''ЯМАЙКА''' === JAMAICA, LAND WE LOVE<br> '''I.''' Eternal Father, bless our land<br> Guard us with Thy mighty hand<br> Keep us free from evil powers<br> Be our light through countless hours<br> To our leaders, Great Defender,<br> Grant true wisdom from above<br> Justice, truth be ours forever<br> Jamaica, land we love<br> Jamaica, Jamaica,<br> Jamaica, land we love.<br> '''II.''' Teach us true respect for all<br> Stir response to duty's call<br> Strengthen us the weak to cherish<br> Give us vision lest we perish<br> Knowledge send us, Heavenly Father,<br> Grant true wisdom from above<br> Justice, truth be ours forever<br> Jamaica, land we love<br> Jamaica, Jamaica,<br> Jamaica, land we love.<br> https://rutube.ru/video/42ecb4f460c891d5e3cef506788d3114/ https://wikiway.com/jamaica/gimn/ https://ru.wikipedia.org/wiki/Файл:%22Jamaica,_Land_We_Love%22,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga === '''ЯҢА ЗЕЛАНДИЯ''' === '''''Маори телендә '''''<br> '''AOTEAROA'''<br> 1. E Ihoā Atua,<br> O ngā iwi mātou rā,<br> Āta whakarangona;<br> Me aroha noa.<br> Kia hua ko te pai;<br> Kia tau tō atawhai;<br> Manaakitia mai<br> Aotearoa.<br> '''''Инглиз телендә'''''<br> '''GOD DEFEND NEW ZEALAND'''<br> 1. God of nations! at Thy feet<br> In the bonds of love we meet,<br> Hear our voices, we entreat,<br> God defend our Free Land.<br> Guard Pacific's triple star,<br> From the shafts of strife and war,<br> Make her praises heard afar,<br> God defend New Zealand!<br> https://rutube.ru/video/5559eb22df9b7b79051fdcb238bcf146/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:New_Zealand_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.wav '''АОТЕАРОА'''<br> Әй Тәңребез, Аллабыз,<br> Тик Сиңа табынабыз,<br> Таң иле милләте без —<br> Сиңа мәхәббәтебез.<br> Илне муллыкта яшәт,<br> Кайгырт һәм ярдәм күрсәт,<br> Сакла гел иминлектә<br> Аотеароаны.<br> '''Беренче куплеты, рәсми башкарыла торганы. Тагын дүрт куплеты бар.'''<br> === '''ЯПОНИЯ''' === '''日本語で ''(Nihongo de)'''''<br> '''君が代 (Kimi gayo)'''<br> きみがよは (Kimi gayo wa)<br> ちよにやちよに (Čiyoni, yačiyoni)<br> さざれいしの (Sazare iśi-no)<br> いわおとなりて (Iwao to narite)<br> こけのむすまで (Koke-no musu made)<br> https://rutube.ru/video/caf89205dab6b7616c57e46f1915db75/ https://my.mail.ru/music/search/君が代 https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kimi_ga_Yo_instrumental.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Галиҗәнап хакимлеге'''<br> Мең еллар без бәхетле;<br> Нәселең булсын тәхетле<br> Вак ташлар<br> Кодрәтле тау-кыя булып киткәнче,<br> Итәкләрендә мүк үскәнче.<br> 24c6rfhullsxq56alssyyfn3ssz1qdi 5963077 5963076 2026-06-13T18:07:47Z LiebSinger 60321 /* АЛТАЙ ҖӨМҺҮРИЯТЕ */ 5963077 wikitext text/x-wiki == '''Дөнья белән бергә җырлыйбыз!''' == '''Татар телендә дә җырланырлык дәүләт, милләт, төбәк һәм оешмалар гимннары, алфавит тәртибендә. Википедиядәге аудио-видео сылтамаларын АЕРЫМ БЕР БИТТӘ ачып уйнатырга кирәк, югыйсә, алар югалырга мөмкин. Сылтамалар татар теленә тәрҗемә алдыннан бирелә.'''<br> Мәгънәсез антиреклама https://rutube.ru/ сайтында бетерелгән.<br> === '''АБХАЗИЯ''' === Шәнеибац, шәнеибац,<br> Аԥсуаа рыҷкәынцәа!<br> Аԥсны азыҳәан ашьа казҭәаз,<br> Аԥсуаа рыҷкәынцәа!<br> Ахақәиҭраз ашьа казҭәаз,<br> Аԥсуаа рыҷкәынцәа!<br> О-ҳо-ҳо-о-ҳо-о-Рада<br> О-ҳо-ҳо-о-ҳо-Раида-ра!<br> Ажәҩан мрадоуп, еҵәадоуп<br> Уара уда, Аԥсынра!<br> Еҵәа-бырлаш Аԥсынтәыла,<br> Улԥха згәаҵақәа ирҭыԥхо,<br> Геи-шьхеи рыԥшӡара зыԥшнылаз<br> Жәлар ламысла иҳаракхоит.<br> Рада, Раида, Рарира!<br> Рада, Рерама, Рерашьа!<br> Нарҭаа риира-зиироу<br> Афырхацәа Ран-Гәашьа<br> Аԥсынтәыла-иԥшьоу атәыла,<br> Ихы здиныҳәалаз Анцәа!<br> Зқьышықәсала имҩасхьо гылан,<br> Рыжәҩа еибырҭоиҭ уԥацәа!<br> Шәнеибац, Аԥсныжәлар!<br> Аишьцәа, шәнеибац!<br> Нхыҵ-аахыҵ ҳаицуп!<br> Ҳазшаз илаԥш<br> Ҳхыуп иаҳхымшәо<br> Ԥеиԥш лаша ҳзыԥшуп!<br> Шәнеибац, Аԥсныжәлар,<br> Игылеит ҳамра,<br> Иақәым ҭашәара!<br> Урылагәырӷьа,<br> Анра-ахшара,<br> Шьардаамҭа, Аԥсынра!<br> https://rutube.ru/video/514d0fd95123fab433f1a6dc653aeeb9/ https://ru.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Abkhazia_–_Aiaaira_(Аиааира)_(orchestral_instrumental_version).ogg https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_Abkhazia_–_Aiaaira_(Аиааира)_(orchestral_vocal_version)_(short_version).ogg === '''АВСТРАЛИЯ БЕРЛЕГЕ''' === (дәүләт гимнының рәсми өлеше)<br> '''''English'''''<br> Australians all let us rejoice<br> For we are one and free;<br> We’ve golden soil and wealth for toil,<br> Our home is girt by sea;<br> Our land abounds in nature’s gifts,<br> Of beauty rich and rare;<br> In history’s page let every stage,<br> Advance Australia Fair!<br> In joyful strains then let us sing:<br> “Advance Australia Fair!”<br> Beneath our radiant southern Cross,<br> We’ll toil with hearts and hands;<br> To make this Commonwealth of ours<br> Renowned of all the lands;<br> For those who’ve come across the seas<br> We’ve boundless plains to share;<br> With courage let us all combine<br> To advance Australia fair.<br> In joyful strains then let us sing<br> «Advance Australia fair!»<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:U.S._Navy_Band,_Advance_Australia_Fair_(instrumental).ogg https://rutube.ru/video/e293433ffd307b26e83149f735b479d3/ https://wikiway.com/australia/gimn/ '''''Татарча'''''<br> Австралиялеләр бәхетле,<br> Без яшь һәм ирекле,<br> Хезмәт куеп, алтын җирне<br> Иттек без күрекле.<br> Җир-суларың – затлы бүләк,<br> Табигатең – шифа,<br> Атла, тарихыңны әйдәп,<br> Австралия, алга!<br> Бездән сиңа изге теләк:<br> “Австралия, алга!”<br> Көньяк Хач балкышы астында<br> Берләште күп милләт.<br> Уңган Берлекне дөньяда<br> Таныды бар дәүләт.<br> Йөрәк дәртен һәм кул көчен<br> Хасладык Ватанга,<br> Австралия ирешсен, дип,<br> Яңа уңышларга.<br> Бездән илгә изге теләк:<br> “Австралия, алга!”<br> === '''АВСТРИЯ''' === '''''Deutsch'''''<br> '''Land der Berge, Land am Strome'''<br> Land der Berge, Land am Strome,<br> Land der Äcker, Land der Dome,<br> Land der Hämmer, zukunftreich:<br> Heimat grosser Töchter und Söhne,<br> Volk, begnadet für das Schöne,<br> Vielgerühmtes Österreich,<br> Vielgerühmtes Österreich.<br> Heiss umfehdet, wild umstritten,<br> Liegst dem Erdteil du inmitten,<br> Einem starken Herzen gleich.<br> Hast seit frühen Ahnentagen<br> Hoher Sendung Last getragen,<br> Vielgeprüftes Österreich,<br> Vielgeprüftes Österreich.<br> Mutig in die neuen Zeiten,<br> Frei und gläubig sieh uns schreiten,<br> Arbeitsfroh und hoffnungsreich!<br> Einig laß in Jubelchören,<br> Vaterland, dir Treue schwören,<br> Vielgeliebtes Österreich,<br> Vielgeliebtes Österreich!<br> https://rutube.ru/video/1d4441afe16017ebf12b785f777569ed/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Land_der_Berge_Land_am_Strome_instrumental.ogg https://wikiway.com/austria/gimn/ '''''Татарча'''''<br> '''Таулар һәм дәрьялар иле'''<br> Таулар һәм дәрьялар иле,<br> Чиркәү, чүкеч, кырлар иле,<br> Килер көнгә мәдхия;<br> Олы шәхесләр Ватаны,<br> Гүзәлгә гашыйк гавамы,<br> Дан-шөһрәтле Австрия,<br> Дан-шөһрәтле Австрия.<br> Дәгъва-яуларны күп күргән,<br> Урыны кыйтга түреннән –<br> Куәтле йөрәк гүя;<br> Ул борынгы заманнардан<br> Бөек максатка юлланган –<br> Күп сыналган Австрия,<br> Күп сыналган Австрия.<br> Яңа чорга кыю атлый,<br> Иреккә инабәт саклый<br> Һәм хезмәткә баш ия!<br> Туганнар бердәмлегендә,<br> Безнең тугрылык гаһдендә –<br> Сөекле ил Австрия,<br> Сөекле ил Австрия!<br> === '''АЗӘРБАЙҖАН''' === '''''Azərbaycan dilində'''''<br> Azәrbaycan! Azәrbaycan! <br> Äy, qaharman ullarıña şanlı Watan! <br> Səndən ötrü can verməyə cümlə äzerbez! <br> Səndən ötrü qan tökməyə cümlə qadirbez! <br> Üç rəngli bayrağınla məsud yaşa! <br> Üç rəngli bayrağınla məsud yaşa! <br> Minlərlə can qurban oldu, <br> Sinən hərbə meydan oldu! <br> Hüququndan keçən əsgər! <br> Hərə bir qəhrəman oldu! <br> Sən olasan gülüstan, <br> Sənə hər an can qurban! <br> Sənə min bir məhəbbət <br> Sinəmdə tutmuş məkan!<br> Namusunu hifz etməyə, <br> Bayrağını yüksəltməyə, <br> Namusunu hifz etməyə, <br> Cümlə gənclər müştaqdır! <br> Şanlı Vətən! Şanlı Vətən! <br> Azərbaycan! Azərbaycan!<br> Azərbaycan! Azərbaycan!<br> https://rutube.ru/video/384c5483e25b917683bb51cf308cbb02/ https://wikiway.com/azerbaijan/gimn/ https://rutube.ru/video/037912880030760df1cd3b321641ab74/ '''''Татар телендә'''''<br> Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!<br> Әй, батыр улларыңа данлы Ватан!<br> Синең өчен җан бирергә җөмлә әзер без!<br> Синең өчен кан түгәргә җөмлә кадир без!<br> Өч төс байрак астында бәхетле яшә!<br> Өч төс байрак астында бәхетле яшә!<br> Җирең хәрби мәйдан булды,<br> Меңләгәннәр корбан булды!<br> Синең хаклыгыңны яклап,<br> Барчасы каһарман булды!<br> Син булсын дип гөлстан,<br> Сиңа һәрбер җан корбан!<br> Мең бер мәхәббәт, Ватан,<br> Йөрәктә тотам мәкян!<br> Намусыңны керләмәскә,<br> Байрагыңны кимсетмәскә,<br> Намусыңны керләмәскә<br> Барча яшьләр җан аткан!<br> Шанлы Ватан! Шанлы Ватан!<br> Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!<br> Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!<br> === '''АЛБАНИЯ''' === (рәсми өлеше)<br> '''''Në shqip'''''<br> '''Himni i Flamurit'''<br> Rreth flamurit të përbashkuar<br> Me një dëshir’ e një qëllim,<br> Të gjith’ atje duke u betuar<br> Të lidhim besën për shpëtim.<br> Chorus (2):<br> Prej lufte veç ai largohet<br> Që është lindur tradhëtor,<br> Kush është burrë nuk frikësohet,<br> Po vdes, po vdes si një dëshmor!<br> https://rutube.ru/video/c9ce55b7b978d77a3f618dea331847ac/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymni_i_Flamurit_instrumental.ogg '''''Татарча'''''<br> '''Байрак гимны'''<br> Байрак астында без берләштек<br> Уртак теләкләр-максатларда,<br> Ант иттек без, көрәшергә дип<br> Азатлыгыбызны якларга.<br> Кушымта (2):<br> Читләшер бу изге көрәштән<br> Сатлык булып туган гына,<br> Ир-егет бирешмәс ул куркуга,<br> Шәһит булыр ил хакына.<br> === '''АЛМАНИЯ ДЕМОКРАТИК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Deutsch'''''<br> '''Auferstanden aus Ruinen...'''<br> Auferstanden aus Ruinen<br> und der Zukunft zugewandt,<br> laßt uns Dir zum Guten dienen,<br> Deutschland, einig Vaterland.<br> Alte Not gilt es zu zwingen,<br> und wir zwingen sie vereint,<br> denn es muß uns doch gelingen,<br> daß die Sonne schön wie nie<br> über Deutschland scheint,<br> über Deutschland scheint.<br> Glück und Friede sei beschieden<br> Deutschland, unserm Vaterland,<br> alle Welt sehnt sich nach Frieden,<br> reicht den Völkern eure Hand.<br> Wenn wir brüderlich uns einen,<br> schlagen wir des Volkes Feind,<br> laßt das Licht des Friedens scheinen,<br> daß nie eine Mutter mehr<br> ihren Sohn beweint,<br> ihren Sohn beweint.<br> Laßt uns pflügen, laßt uns bauen,<br> lernt und schafft wie nie zuvor,<br> und der eig’nen Kraft vertrauend<br> steigt ein frei Geschlecht empor.<br> Deutsche Jugend, bestes Streben<br> unsres Volks in dir vereint,<br> wirst du Deutschlands neues Leben.<br> Und die Sonne schön wie nie<br> über Deutschland scheint,<br> über Deutschland scheint.<br> https://rutube.ru/video/954d694e9372f0bb9d20f431a7cfffda/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Auferstanden_Aus_Ruinen_(Instrumental).ogg '''''Татарча'''''<br> '''Хәрабәдән күтәрелгән...'''<br> Хәрабәдән күтәрелеп,<br> киләчәккә юл тоткан,<br> без Сиңа итик игелек,<br> Алмания, бердәм Ватан.<br> Бердәм булгач, барча киртә<br> юкка чыга бүген дә, –<br> һәм безнең кулдан бу килә;<br> кояш мулдан нур сибә<br> алман күгендә,<br> алман күгендә.<br> Ураз-бәхет насыйп булсын<br> алманнар Ватанына,<br> дуслык кулларын ул сузсын<br> дөнья халыкларына.<br> Туганнарча бердәмлектә<br> җиңеп халык дошманын,<br> яшик хөрлек-иминлектә, –<br> ана, улын югалтып,<br> һич еламасын,<br> һич еламасын.<br> Иҗат итеп, белем алып,<br> йортлар салыйк, җир сөрик,<br> үз көчебезгә таянып,<br> яңа буын үстерик.<br> Алман яшьләре, гавамның<br> омтылышлары – сездә,<br> сез – киләчәге Ватанның.<br> Кояш мулдан нур сибә<br> алман күгендә,<br> алман күгендә.<br> === '''АЛМАНИЯ ФЕДЕРАТИВ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Deutsch'''''<br> '''Einigkeit und Recht und Freiheit'''<br> Einigkeit und Recht und Freiheit<br> Für das deutsche Vaterland.<br> Danach laßt uns alle streben<br> Brüderlich mit Herz und Hand.<br> Einigkeit und Recht und Freiheit<br> Sind des Glückes Unterpfand.<br> Blüh‘ im Glanze dieses Glückes,<br> Blühe, deutsches Vaterland!<br> Blüh’ im Glanze dieses Glückes,<br> Blühe, deutsches Vaterland!<br> https://rutube.ru/video/4e7ff3d5cd368e8f2855dc1268262d80/ https://rutube.ru/video/ebe574a376ae9359bf09803dc92df718/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:German_national_anthem_performed_by_the_US_Navy_Band.ogg '''''Татарча'''''<br> '''Бердәмлек, хокук, хөррият'''<br> Бердәмлек, Хокук, Хөррият –<br> Алман җирендә хаким.<br> Изге туганлык хисләрен<br> Йөртсен күңeлендә һәркем.<br> Бердәмлек, Хокук, Хөррият –<br> Безнең бәхет солтаны.<br> Шул бәхеттә чәчәк ат син<br> Мәңге, Алман Ватаны!<br> Шул бәхеттә чәчәк ат син<br> Мәңге, Алман Ватаны!<br> === '''АЛТАЙ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Алтай тилиде'''''<br> Кӧк теҥери јылдыстар,<br> Улу, јайым Кан-Алтай.<br> Ӱч-сӱмер, ыйык тайгалар –<br> Агару, јебрен Алтай.<br> Ӱч толыкту Кан-Алтай,<br> Јыҥкыс эдер јаҥы јок.<br> Ӱргӱлји кӱйген одыбыс<br> Ӧчӱп калар учуры јок.<br> Алтай – ӧскӧн кабайыс,<br> Алтай – мӧҥкӱ кудайыс.<br> Элен чактарга корула,<br> Россияла бис јажына.<br> Алтай!<br> https://rutube.ru/video/339cb8c2835c89052f0ba8743b3706d9/ https://my.mail.ru/music/search/Гимн%20Республики%20Алтай https://en.wikipedia.org/wiki/File:Гимн_Республики_Алтай_(2001).ogg Аудиода ике куплеты гына уйнатылган.<br> '''''Татар телендә'''''<br> Күк йөзендә йолдызлар,<br> Олы, бәйсез Хан-Алтай.<br> Өчтүбә, урманлы таулар –<br> Борынгы, изге Алтай.<br> Өч түбәле Хан-Алтай,<br> Юк янтык булган чагы.<br> Мәңгелек ут янган җирнең<br> Юк сүрелер учагы.<br> Алтай – без үскән төбәк,<br> Алтай – мәңгелек терәк.<br> Гомерлек бу язмышыбыз,<br> Русиядә тормышыбыз.<br> ........................ Хан-Алтай!<br> === '''АМЕРИКА КУШМА ШТАТЛАРЫ''' === '''''English'''''<br> '''The Star-Spangled Banner'''<br> Oh, say, can you see, the dawn’s early light<br> What so proudly we hailed at the twilight’s last gleaming?<br> Whose broad stripes and bright stars, thro’ the perilous fight,<br> O’er the ramparts we watched were so gallantly streaming. <br> And the rocket’s red glare, the bomb’s bursting in air, <br> Gave proof through the night that our flag was still there. <br> Oh, say, does that Star-spangled Banner yet wave <br> O’er the land of the free and the home of the brave? <br> On the shore dimly seen, thro’ the mists of the deep, <br> Where the foe’s haughty host in dread silence reposes, <br> What is that which the breeze, o’er the towering steep, <br> As it fitfully blows, half conceals, half discloses? <br> Now it catches the gleam of the morning’s first beam, <br> In fully glory reflected, now shines on the stream: <br> ‘This the star-spangled banner: oh, long may it wave <br> O’er the land of the free and the home of the brave. <br> And where is that band who so vauntingly swore <br> That the havoc of war and the battle’s confusion <br> A home and a country should leave us no more! <br> Their blood has vanished out their foul footsteps’ pollution. <br> No refuge could save the hireling and slave <br> From the terror of flight, or the gloom of the grave: <br> And the Star-Spangled Banner in triumph doth wave <br> O’er the land of the free and the home of the brave!<br> Oh, thus be it ever when freemen shall stand. <br> Between their loved home and the war’s desolation: <br> Blest with vict’ry and peace, may the heav’n-rescued land <br> Praise the Power that has made and preserved us a nation. <br> Then conquer we must, when our cause it is just. <br> And this be our motto: “In God is our trust”. <br> And the Star - Spangled Banner in triumph shall wave <br> O’er the land of the free and the home of the brave.<br> https://rutube.ru/video/27c1ab2898f2ac17900e3861b85b62fb/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Star_Spangled_Banner_instrumental.ogg '''''Татарча'''''<br> '''Йолдызлы буй-буй байрак'''<br> Әйт әле, күрәмсең алсу таң атканда, –<br> Без аны данладык кич кояш батканда?<br> Зәңгәр күк, йолдызлар – ак-кызыл иңендә, –<br> Җилфердиме ул байрак кирмәннәр түрендә?<br> Ракеталар янды, бомбалар шартлады, –<br> Ә байрак төн буе безнең сафта калды.<br> Әйт әле, балкыймы ул байрак бүген дә –<br> Кыюлар җирендә, азатлар илендә?<br> Тәкәбберләр, посып куе томаннарга,<br> Дөм караңгылыкта яткан текә ярда –<br> Капыл җил байрактан куркуны басармы,<br> Әллә бер яшереп, яңадан ачармы?<br> Горур балкый анда, шәфәкъ нурларында,<br> Сурәте чагыла агымсу-алкында, –<br> Йолдызлы байрак ул, җилфердәсен көн дә <br> Кыюлар җирендә, азатлар илендә.<br> Кайда соң киберле ант эчкән өерләр? –<br> Юкка чыкты алар, тар-мар ителделәр,<br> Канлы эзләрен дә каплый кара туфрак...<br> Һәм Ил-Ватан безгә гомерлеккә уртак!<br> Урын юк сыенырга ялчыга һәм колга –<br> Куркып качса качсын кабер шомлыгына.<br> Йолдызлы байрак ул – дан-шөһрәт иңендә,<br> Кыюлар җирендә, азатлар илендә!<br> Азатлар барында мәңге шулай булсын.<br> Сөекле йортыбыз сугыштан арынсын:<br> Мәдхия – юнәлтеп җиңүле солыхка,<br> Милләт итеп безне, ярлыкаучы Хакка.<br> Уңышка омтылыш, гамәлдә ышаныч,<br> Безнең шигаребез: “Аллага таяныч”.<br> Буй-буй байрак балкыр – дан-шөһрәт иңендә,<br> Кыюлар җирендә, азатлар илендә!<br> === '''АНГОЛА''' === === '''АНДОРРА КЕНӘЗЛЕГЕ''' === '''''En català'''''<br> '''El Gran Carlemany'''<br> El gran Carlemany, mon pare,<br> dels alarbs em deslliurà,<br> I del cel vida em donà,<br> de Meritxell, la gran Mare.<br> Princesa nasquí i Pubilla<br> entre dues nacions, neutral;<br> sols resto l'única filla,<br> de l'imperi Carlemany.<br> Creient i lliure onze segles,<br> creient i lliure vull ser.<br> Siguin els furs mos tutors<br> i mos Prínceps defensors!<br> I mos Prínceps defensors!<br> https://rutube.ru/video/2bf7a136d89852ff06af65a8c860b9a4/ https://wikiway.com/andorra/gimn/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:El_Gran_Carlemany.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Бөек Карл'''<br> Гарәпләрдән азат иткән<br> Бөек Карл, газиз атам,<br> Һәм күктән бүләк иңдергән<br> Меричель, изге анам.<br> Кыйрал кызы булып тудым –<br> Ике халыкка бердән;<br> Ялгыз варис булып калдым<br> Бөек Карл дәүләтеннән.<br> Азат, диндар унбер гасыр,<br> Шул халәттә калсамчы.<br> Кануннар булсын яклаучым,<br> Һәм Кенәзләр – саклаучым!<br> Һәм Кенәзләр – саклаучым!<br> === '''АНТИГУА-БАРБУДА''' === '''Fair Antigua and Barbuda!'''<br> We thy sons and daughters stand<br> Strong and firm in<br> Peace or danger<br> To safe-guard our Native Land<br> We commit ourselves to building<br> A true nation brave and free;<br> Ever striving, ever seeking,<br> Dwell in love and unity<br> Raise the standard! Raise it boldly!<br> Answer now to duty’s call<br> To the service of thy country,<br> Sparing nothing, giving all;<br> Gird your loins and join the battle<br> ‘Gainst fear, hate and poverty,<br> Each endeavouring, all achieving,<br> Live in peace where man is free.<br> God of nations, let Thy blessings<br> Fall upon this land of ours;<br> Rain and sunshine ever sending,<br> Fill her fields with crops and flowers;<br> We her children do implore Thee,<br> Give us strength, faith, loyalty,<br> Never failing, all enduring<br> To defend her liberty.<br> https://rutube.ru/video/dc46677134a3a1c85ae3a68c0ebb41d2/ === '''АРГЕНТИНА''' === '''''En español'''''<br> '''¡Oid mortales!'''<br> ¡Oid mortales! el grito sagrado:<br> ¡Libertad, Libertad, Libertad!<br> Oid el ruido de rotas cadenas:<br> Ved en trono a la noble Igualdad.<br> ¡Ya su trono dignísimo abrieron<br> Las provincias unidas del Sud!<br> Y los libres del mundo responden:<br> ¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br> ¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br> Y los libres del mundo responden:<br> ¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br> Y los libres del mundo responden:<br> ¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br> '''''Refren''''':<br> Sean eternos los laureles<br> Que supimos conseguir,<br> Que supimos conseguir.<br> Coronados de gloria vivamos<br> O juremos con gloria morir,<br> O juremos con gloria morir,<br> O juremos con gloria morir!<br> https://rutube.ru/video/0016b272cf56bccdf72421061a969577/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_Argentino_instrumental.ogg '''''Татар телендә (рәсми җыелма куплет, башта 40 секундка якын оркестр гимнның увертюрасын уйный)'''''<br> '''Әй, фани бәндәләр, тыңлагыз!'''<br> Әй, фани бәндәләр, тыңлагыз оранны:<br> “Азатлык! Азатлык! Һәм Ирек!”<br> Тыңлагыз богаулар гөрселдәп сынганны!<br> Күрегез: тәхеттә — Тигезлек,<br> Көньякта тәхеткә ирештерде аны<br> Берләшкән Төбәкләр, биреп ямь!<br> Һәм безне котлады ирекле Җир шары:<br> “Аргентина халкына сәлам!”<br> “Аргентина халкына сәлам!”<br> Һәм безне котлады ирекле Җир шары:<br> “Аргентина халкына сәлам!”<br> Һәм безне котлады ирекле Җир шары:<br> “Аргентина халкына сәлам!”<br> '''''Кушымтасы''''':<br> Уңышларга ирешәбез,<br> Булсын ил мәңгелектә,<br> Булсын ил мәңгелектә.<br> Дан-шөһрәткә тәкъдир ителгәнбез,<br> Әҗәлебез булыр шөһрәттә,<br> Әҗәлебез булыр шөһрәттә,<br> Әҗәлебез булыр шөһрәттә!<br> === '''ӘЛ-ҖӘЗАИР''' === '''QASAMAN'''<br> (гарәп тексты транскрипциясе)<br> I. Qasaman bi-n-nāzilāti l-māḥiqāt<br> Wa-d-dimāʾi z-zākiyāti ṭ-ṭāhirāt<br> Wa-l-bunūdi l-lāmiʿāti l-khāfiqāt<br> Fi-l-jibāli sh-shāmikhāti sh-shāhiqāt<br> Naḥnu thurnā fa-ḥayātun ʾaw mamāt<br> Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br> Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br> II. Naḥnu jundun fi sabīli l-ḥaqqi thurnā<br> Wa ʾila stiqlālinā bi-l-ḥarbi qumnā<br> Lam yakun yuṣğā lanā lamā naṭaqnā<br> Fa-ttakhadhnā rannata l-bārūdi waznā.<br> Wa-ʿazafnā nağmata r-rashshāshi laḥnā<br> Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br> Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br> III. Yā Firansā, qad maḍā waqtu l-ʿitāb<br> Wa-ṭawaynāhu kamā yuṭwā l-kitāb<br> Yā Firansā ʾinna dhā yawmu l-ḥisāb<br> Fa-staʿiddī wa-khudhī minnā l-jawāb<br> ʾInna fī thawratinā faṣlu l-khiṭāb<br> Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br> Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br> IV. Naḥnu min ʾabṭālinā nadfaʿu jundā<br> Wa-ʿala ʾashlaʾinā naṣnaʿu majdā.<br> Wa-ʿala ʾarwāḥinā naṣʿadu khuldā.<br> Wa-ʿala hāmātinā narfaʿu bandā.<br> Jabhatu t-Taḥrīri ʾaʿṭaynāki ʿahdā.<br> Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br> Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br> V. Ṣarkhatu l-ʾawṭāni min sāḥi l-fidā<br> Ismaʿūhā wa-stajībū li-n-nidā<br> Wa-ktubūhā bi-dimāʾi sh-shuhadāʾ<br> Wa-qraʾūhā li-banī l-jayli ğadā.<br> Qad madadnā laka yā majdu yadā<br> Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br> Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br> https://rutube.ru/video/07971eb6358051f8de3bc6f501281297/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kassaman_instrumental.ogg https://wikiway.com/algeria/gimn/ '''АНТ ИТӘБЕЗ!'''<br> Барысын да юк итүче яшен белән,<br> Без түккән кан һәм керсез күз яше белән,<br> Таулар өстендәге байрак төсе белән –<br> Ант итәбез, Әлҗәзаир яшәр, дип,<br> Һәркем, кабат яшәү яки үлү өчен,<br> Каберләрдән торып, сафка басар, дип.<br> Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br> Үз хокукларыбыз өчен көрәшәбез,<br> Бәйсезлек өчен сугышка керешәбез.<br> Таләпләребезне һич ишетмәсәгез,<br> Алар туплар телендә әйтеләчәк,<br> Һәм пулемётлар аңлатып бирәчәк,<br> Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br> Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br> Әй Франция! Сафсата сатулар үтте,<br> Коллык китабын яптык – укылып бетте.<br> Әй Франция! Хисап тотар вакыт җитте!<br> Инкыйлаб хөкем карарын әйтәчәк,<br> Әзер бул! – Менә безнең җавабыбыз!<br> Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br> Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br> Батырларыбыз төзер батальоннар,<br> Җәсәдебез киләчәк данын хаклар,<br> Шәһит киткәннәр үлемсезлеккә атлар,<br> Исәннәр горур байрак күтәрәчәк,<br> “Азатлык фронты”на турылыклы<br> Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br> Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br> Яу кырлары Ватан өчен күтәрелә,<br> Тыңлагыз һәм буйсыныгыз өннәренә!<br> Язып куегыз шәһитләр каны белән!<br> Яңа буыннар да үзләштерәчәк!<br> Сиңа, дан, кулларыбызны сузабыз,<br> Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br> Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br> '''Гадәттә беренче куплеты гына башкарыла һәм аның беренче ике юлы кабатлана. Оркестр гына уйнаганда ике юллык кереш өлеше була.'''<br> === '''ӘРДЕЙ''' === '''ERDELY HIMNUSZ'''<br> 1. Ki tudja merre, merre visz a végzet:<br> Göröngyös úton, sötét éjjelen.<br> Vezesd még egyszer, győzelemre néped,<br> Csaba királyfi, csillagösvényen!<br> '''''Refrén (2):'''''<br> Maroknyi székely porlik, mint a szikla,<br> Népek harcának zajló tengerén.<br> Fejünk az ár jaj, százszor elborítja,<br> Ne hagyd elveszni Erdélyt, Istenünk!<br> 2. Ameddig élünk, magyar ajkú népek,<br> Megtörni lelkünk nem lehet soha!<br> Szülessünk bárhol, földünk bármely pontján,<br> Lenne a sorsunk jó vagy mostoha.<br> '''''Refrén:'''''<br> Maroknyi székely porlik, mint a szikla,<br> Népek harcának zajló tengerén.<br> Fejünk az ár jaj, százszor elborítja,<br> Ne hagyd elveszni Erdélyt, Istenünk!<br> https://archive.org/details/youtube-TUAimioBMoQ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Székely_himnusz_Vocal.ogg '''ӘРДЕЙ ГИМНЫ'''<br> Язмышлар безне йөртми кайда гына<br> Караңгы төндә, сикәлтә-урда.<br> Чаба шаһзадә, кайт кабат халкыңа,<br> Алып чык аны йолдызлы юлга.<br> '''''Кушымтасы (2):'''''<br> Ялгыз кыя күк, сикәй басып тора<br> Халыклар явы барган диңгездә,<br> Йөз кат калды ул дулкыннар астында;<br> Яшәү насыйп ит, Ходай, Әрдейгә.<br> Маҗар телле кавемнәр арасында<br> Мәңге сынмас безнең көч-рухыбыз,<br> Тусак та дөньяның кайсы урынында,<br> Нинди булса да юл-язмышыбыз.<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Ялгыз кыя күк, сикәй басып тора<br> Халыклар явы барган диңгездә,<br> Кат-кат калды ул дулкыннар астында;<br> Яшәү насыйп ит, Ходай, Әрдейгә.<br> '''Әрдей – бүгенге Румыйниянең уртасында калган маҗар телле Трансильвания төбәгенең маҗарча исеме. Гимнның рәсми статуста булмаган тагын өч куплеты бар.'''<br> === '''ӘРМӘНСТАН''' === '''''Հայերենով'''''<br> '''Մեր Հայրենիք'''<br> Մեր Հայրենիք, ազատ անկախ,<br> Որ ապրել է դարեդար<br> Յուր որդիքը արդ կանչում են<br> Ազատ, անկախ Հայաստան։<br> Ահա եղբայր քեզ մի դրոշ,<br> Որ իմ ձեռքով գործեցի<br> Գիշերները ես քուն չեղայ,<br> Արտասուքով լվացի։<br> Նայիր նրան՝ երեք գոյնով,<br> Նուիրական մեր նշան<br> Թող փողփողի թշնամու դեմ<br> Թող միշտ պանծայ Հայաստան։<br> Ամենայն տեղ մահը մի է<br> Մարդ մի անգամ պիտ մեռնի,<br> Բայց երանի՝ որ յուրր ազգի<br> Ազատության կը զոհվի։<br> https://rutube.ru/video/969d684fdc0f224fb32e80120e0bde6e/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mer_Hayrenik_instrumental.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Безнең Ватаныбыз'''<br> Безнең азат Ватаныбыз –<br> Яшьтәш ул гасырларга,<br> Балаларын чакыра бүген<br> Ирекле Әрмәнстанга.<br> Менә сиңа байрак, абый,<br> Үз кулым белән тектем,<br> Төннәр буена йокламый,<br> Күз яшьләремне түктем.<br> Кара әле өч төс туга –<br> Безнең изге тамгабыз,<br> Балкып торсын бар дошманга<br> Мәңге Әрмәнстаныбыз!<br> Юктыр узмыш язмышлардан,<br> Кеше үлә бер генә,<br> Халкына җан фида булган –<br> Изгелектә мәңгегә.<br> === '''ӘФГАНСТАН (2006-2021)''' === '''ملی سرود‎'''<br> دا وطن افغانستان دى<br> دا عزت د هر افغان دى<br> كور د سولې، كور د تورې<br> هر بچى يې قهرمان دى<br> دا وطن د ټولو كور دى<br> د بلوڅو، د ازبكو<br> د پښتون او هزارهوو<br> د تركمنو، د تاجكو<br> ور سره عرب، ګوجر دي<br> پاميريان، نورستانيان<br> براهوي دي، قزلباش دي<br> هم ايماق، هم پشايان<br> دا هيواد به تل ځلېږي<br> لكه لمر پر شنه آسمان<br> په سينې كې د آسيا به<br> لكه زړه وي جاويدان<br> نوم د حق مو دى رهبر<br> وايو الله اكبر<br> وايو الله اكبر<br> وايو الله اكبر<br> Укылышы:<br> '''Milli surud'''<br> Dā watan Afgānistān dai,<br> dā izat də har Afgān dai<br> Kor də sor, kor də ture,<br> har bačai ye qahramān dai<br> Dā watan də ttolo kor dai,<br> də Baločo, də Uzbəko<br> də Pax̌tun aw Hazārawo,<br> də Turkməno, də Tāǰəko<br> Wər sara Arəb, Guǰər di,<br> Pāmiryān, Nuristānyān<br> Brāhuwi di, Qizilbāsh di,<br> ham Aymāq, ham Pašāyān<br> Dā hiwād ba təl dzaleγ̌i,<br> ləka lmar pər šnə āsmān<br> Pə sine ke də Āsyā ba,<br> ləka zrrə wi ǰāwidān<br> Num də haq mo dai rahbar,<br> Wāyu Allāhu Akbar,<br> Wāyu Allāhu Akbar,<br> Wāyu Allāhu Akbar<br> https://wikiway.com/afganistan/gimn/ https://rutube.ru/video/f188db3867fbaf68e2d404a43f7ceb97/ '''Милли суруд'''<br> Бу ил — безнең Әфганстан,<br> Һәр илдәшкә гыйззәт вә шан;<br> Солых җире, кылыч җире,<br> Һәр улы аның каһарман.<br> Күп кавем илгә ватандар:<br> Һәм бәлүҗләр, һәм үзбәкләр,<br> Һәм пуштуннар, һазаралар,<br> Һәм таҗиклар, һәм төркмәннәр.<br> Бердәй гарәпләр, гүҗҗарлар,<br> Памирлылар, нурстанлылар,<br> Кызылбашлар, браһүиләр,<br> Дүрт аймак һәм пәшәиләр.<br> Балкыр ил дөнья күгендә<br> Галәмдәге Кояш кебек,<br> Азиянең иң түрендә<br> Ватаныбыз — ул мәңгелек!<br> Әйт: “Илаһым — Хак вә Рәһбәр;<br> Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!<br> Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!<br> Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!”<br> === '''ӘФГАНСТАН (2021-...)''' === '''دا د باتورانو کور'''<br> ساتو يې پۀ سرو وينو، دا د شهيدانو کور<br> 𝄇 دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br> کورس:<br> ساتو يې پۀ سرو وينو، دا د شهيدانو کور<br> 𝄇 دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br> ۱<br> ستا کاڼي او بوټي ټول، مونږه ته لعلونه دي<br> 𝄇 ستا کاڼي او بوټي ټول، مونږه ته لعلونه دي 𝄆<br> وينه پرې توی شوې ده، سرۀ لکه گلونه دي<br> 𝄇 وينه پرې توی شوې ده، سرۀ لکه گلونه دي 𝄆<br> 𝄇 کله يې څوک نيولای شي؟ دا دی د زمريانو کور<br> دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br> کورس<br> ۲<br> تا به تل آزاد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ<br> 𝄇 تا به تل آزاد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ 𝄆<br> ستا تاريخ به ياد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ<br> 𝄇 ستا تاريخ به ياد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ 𝄆<br> 𝄇 دې کښې به بازان اوسي، دا دی د بازانو کور<br> دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br> کورس<br> ۳<br> ای گرانه وطن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ<br> 𝄇 ای گرانه وطن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ 𝄆<br> ای ښايسته چمن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ<br> 𝄇 ای ښايسته چمن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ 𝄆<br> 𝄇 خلاص که لۀ انگرېز نه وو، شو د اورسانو گور<br> دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br> کورس<br> ۴<br> ډېرۍ ککرۍ گوره، پاتي د روسانو شوې<br> 𝄇 ډېرۍ ککرۍ گوره، پاتي د روسانو شوې 𝄆<br> شنډېدۀ هر يو دښمن، واړۀ ارزوگانې شوې<br> 𝄇 شنډېدۀ هر يو دښمن، واړۀ ارزوگانې شوې 𝄆<br> 𝄇 هرچا ته معلوم شولو، دا د افغانانو کور<br> دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br> 𝄇 کورس 𝄆<br> 𝄇 دا د باتورانو کور... 𝄆<br> https://yandex.ru/video/preview/16943774437745064169 '''БУ — КЫЮЛАР ВАТАНЫ'''<br> Кушымтасы:<br> Кан коеп саклыйк аны, бу — шәһитләр Ватаны!<br> Бу — кыюлар Ватаны, бу — батырлар Ватаны!<br> I<br> Гүя кызыл якутлар — тау-ташлар һәм куаклар.<br> Гүя кызыл якутлар — тау-ташлар һәм куаклар.<br> Чәчәкләргә тамган ул — Ватан уллары каны.<br> Чәчәкләргә тамган ул — Ватан уллары каны.<br> Арысланнар Ватаны — аны җиңеп буламы?<br> Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br> Кушымтасы.<br> II<br> Гомеребез барында — без азатлык сагында!<br> Гомеребез барында — без азатлык сагында!<br> Гомеребез барында — ил-тарих кочагында!<br> Гомеребез барында — ил-тарих кочагында!<br> Бөркетләр тота аны, бу — бөркетләр Ватаны!<br> Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br> Кушымтасы.<br> III<br> Минем газиз Ватаным, аңарга фида җаным!<br> Минем газиз Ватаным, аңарга фида җаным!<br> Гүзәл болын-кырларым, барысына фида җаным!<br> Гүзәл болын-кырларым, барысына фида җаным!<br> Инглиздән иттек азат, урыска кордык зират!<br> Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br> Кушымтасы.<br> IV<br> Урыс калдырган, күрче, — баш сөякләре күче!<br> Урыс калдырган, күрче, — баш сөякләре күче!<br> Барча дошман җиңелгән, өметләре өзелгән!<br> Барча дошман җиңелгән, өметләре өзелгән!<br> Барысының хәтер-аңы: бу — әфганнар Ватаны!<br> Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br> Кушымтасы:<br> Кан коеп саклыйк аны, бу — шәһитләр Ватаны!<br> Бу — кыюлар Ватаны, бу — батырлар Ватаны!<br> Бу — кыюлар Ватаны...<br> === '''БАЙАР ИЛЕ (БАВАРИЯ)''' === '''''Deutsch'''''<br> 1. Gott mit dir, du Land der Bayern,<br> deutsche Erde, Vaterland!<br> Über deinen weiten Gauen<br> ruhe Seine Segenshand!<br> ||:Er behüte deine Fluren,<br> schirme deiner Städte Bau<br> Und erhalte dir die Farben<br> Seines Himmels, weiß und blau!:||<br> 2. Gott mit dir, dem Bayernvolke,<br> dass wir, uns’rer Väter wert,<br> fest in Eintracht und in Frieden<br> bauen uns’res Glückes Herd!<br> ||:Dass mit Deutschlands Bruderstämmen<br> einig uns ein jeder schau<br> und den alten Ruhm bewähre<br> unser Banner, weiß und blau!:||<br> https://rutube.ru/video/3e4c1ca4a98b3e9517d2c396603775df/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Für_Bayern_(Bayernhymne).ogg '''''Татарча (дүрт куплетның гадәттә башкарыла торганнары)'''''<br> Ходай Байар илен яклый,<br> Алман нәселе Ватанын,<br> Киң җирләребез сагында –<br> Аның кодрәт калканы!<br> ||:Иминлектә ил-көнебез,<br> Шәһәрләр төзелеше,<br> Безнең ак-зәңгәр байракта –<br> Изге күкләрнең төсе.:||<br> Ходай Байар халкын саклый,<br> Без – бабалар мирасын,<br> Бердәмлектә, татулыкта<br> Корып бәхет оясын.<br> ||:Байар халкы, алман нәселе!<br> Ходай биргән байлыгың:<br> Борынгы даның сурәте – <br> Ак-зәңгәр төс байрагың!:||<br> === '''БАНГЛАДЕШ''' === === '''БАСКЛАР ИЛЕ''' (рәсми) === '''''Euskeraz'''''<br> '''Euzko Abendaren Ereserikia'''<br> Gora ta Gora Euzkadi,<br> aintza ta aintza<br> bere goiko Jaun Onari.<br> Areitz bat Bizkaian da<br> Zar sendo sindo<br> bera ta bere lagia lakua.<br> Areitz gainean dogu<br> gurutza deuna<br> beti geure goi buru.<br> Abestu gora Euzkadi<br> aintza ta aintza<br> bere goiko Jaun Onari!<br> https://rutube.ru/video/bee4f9a485fffea6791fdd48ae94955c/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Basque_Country_Vocal.ogg<br> (икесендә дә вокал, башта гимнның увертюрасы уйнала)<br> '''''Баск телендә'''''<br> '''Баск халкы гимны'''<br> Күтәрел, әй, Басклар Иле,<br> мактау-дан бөек<br> Кодрәт иясе Аллага!<br> Бискайяда, яр буенда,<br> изге Синдо күле янында<br> имән — борынгы, нык.<br> Бу имәндә нурлар сибеп<br> изге хач балкый —<br> өметебез символы.<br> Җырлыйк: “Күтәрел, Басклар Иле,<br> мактау һәм дан<br> кодрәт иясе Аллага!”<br> === '''БАСКЛАР ИЛЕ (милли)''' === '''''Euskeraz'''''<br> '''Gernikako Arbola'''<br> 1. Gernikako arbola da bedeinkatua,<br> Euskaldunen artean guztiz maitatua.<br> Eman ta zabal zazu munduan frutua<br> adoratzen zaitugu arbola santua.<br> Mila urte inguru da esaten dutela<br> Jainkoak jarri zuela Gernikako arbola.<br> Zaude bada zutikan orain da denbora<br> eroritzen bazera arras galdu gera.<br> 2. Ez zera eroriko arbola maitea<br> baldin portatzen bada Bizkaiko Juntia.<br> Laurok hartuko degu zurekin partea<br> pakian bizi dedin euskaldun jendia.<br> Betiko bizi dedin Jaunari eskatzeko<br> jarri gaitezen danok laister belauniko.<br> Eta bihotzetikan eskatu ezkero<br> arbola biziko da orain eta gero.<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Gernikako_Arbola._Iparragirre,_1853.ogg<br> Гимн текстының һәр ике юлы башкарганда икешәр тапкыр кабатлана)<br> '''''Баск телендә'''''<br> '''Герника Агачы'''<br> ''(гомуммилли баск гимнның гадәттә башкарыла торган куплетлары)''<br> 1. Әй, бәхет китерүче Герника агачы,<br> Баск Иле кешеләре сине бик ярата.<br> Җимешләреңне бөтен дөньяга таратчы,<br> халык сине кадерли, изге дип җан ата.<br> Хак Тәгалә сине, диләр, мең еллар элек<br> Герника туфрагында үсмәккә бар кылган.<br> Төз басып тор бүген дә, имән, үс кинәнеп,<br> син авып китсәң, халкың килер пыран-заран.<br> 2. Син аумассың, кадерле милләт имәнебез,<br> Бискайя хакимнәре үзен дөрес тотса.<br> Дүрт провинция – бер ил булып берләшербез,<br> басклар кавеме яшәр имин тынычлыкта.<br> Әйдәгез, барыбыз да сорыйк Тәңребездән:<br> Герника агачыбыз – ул яшәсен мәңге.<br> Сорыйк ихлас күңелдән, баш иеп йөзтүбән,<br> итәр Алла мәңгелек милләтне, имәнне.<br> === '''БАҺАМА УТРАУЛАРЫ''' === Lift up your head to the rising sun, Bahamaland;<br> March on to glory, your bright banners waving high.<br> See how the world marks the manner of your bearing!<br> Pledge to excel through love and unity.<br> Pressing onward, march together<br> to a common loftier goal;<br> Steady sunward, tho’ the weather<br> hide the wide and treachrous shoal.<br> Lift up your head to the rising sun, Bahamaland,<br> ‘Til the road you’ve trod lead unto your God,<br> March on, Bahamaland.<br> https://flag-gimn.ru/hymns/bahamas/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_the_Bahamas.oga === '''БАШКОРТСТАН''' === '''''башкорт телендә'''<br> Башҡортостан, hин hөйөклө ғәзиз йер,<br> Халҡыбыҙҙың изге Ватаны,<br> Сал Уралдан ҡалҡа бар тарафҡа<br> Тыуған илдең тыныс ал таңы.<br> Дан hиңә, Башҡортостан!<br> Илен hөйгән азат халҡыңа дан!<br> Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә<br> Сәскә ат, Башҡортостан!<br> Башҡортостан, hин хөрмәтле, данлы ил,<br> Еңеү яулап алға бараhың.<br> Киләсәккә яҡты нур-моң сәсә<br> Һинең ғорур рухлы байрағың.<br> Дан hиңә, Башҡортостан!<br> Илен hөйгән азат халҡыңа дан!<br> Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә<br> Сәскә ат, Башҡортостан!<br> Республикам, йондоҙ булып балҡы hин,<br> Күҡрәп йәшә, гүзәл илебеҙ.<br> Тыуған йерҙә hүнмәҫ усағыбыҙ,<br> Туған телдә тынмаҫ йырыбыҙ.<br> Дан hиңә, Башҡортостан!<br> Илен hөйгән азат халҡыңа дан!<br> Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә<br> Сәскә ат, Башҡортостан!<br> https://rutube.ru/video/0f47f1cd4753aac6200911208bada1b8/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Bashkortostan.ogg '''''татар телендә'''''<br> Башкортстан, син сөекле газиз җир,<br> Халкыбызның изге Ватаны,<br> Чал Уралдан калка бар тарафка<br> Туган илнең тыныч ал таңы.<br> Дан сиңа, Башкортстан!<br> Илен сөйгән азат халкыңа дан<br>! Рәсәй белән бөек бердәмлектә<br> Чәчәк ат, Башкортстан!<br> Башкортстан, син хөрмәтле, данлы ил,<br> Җиңү яулап алга барасың. <br> Киләчәккә якты нур-моң чәчә<br> Синең горур рухлы байрагың.<br> Дан сиңа, Башкортстан!<br> Илен сөйгән азат халкыңа дан!<br> Рәсәй белән бөек бердәмлектә<br> Чәчәк ат, Башкортстан!<br> Республикам, йолдыз булып балкы син,<br> Күкрәп яшә, гүзәл илебез.<br> Туган җирдә сүнмәс учагыбыз,<br> Туган телдә тынмас җырыбыз.<br> Дан сиңа, Башкортстан!<br> Илен сөйгән азат халкыңа дан!<br> Рәсәй белән бөек бердәмлектә<br> Чәчәк ат, Башкортстан!<br> === '''БӘРӘҢГЕ (район гимны)''' === '''''Татар телендә'''''<br> <u>'''Тәбрис Фәйзрахманов көе һәм шигыре'''</u><br> Илләтсу башланган урманнар,<br> Ир, Нәлә буйлары, тугайлар,<br> Сабан-туй гөрләгән мәйданнар —<br> Зур бүләк якташлар, туганнар!<br> '''''Кушымта:'''''<br> Бердәмлек, тигезлек төбәге,<br> Халыклар дуслыгы терәге,<br> Чәчәк ат, ирекле бул мәңге<br> Кадерле, гүзәл җир — Бәрәңге!<br> Иделгә ашкына суларың.<br> Дөньяга танылган улларың.<br> Киң юллар, мул уңыш — байлыгың,<br> Иң тәмле икмәкле районым.<br> '''''Кушымта.'''''<br> Таң ата, уяна туган як.<br> Яңгырый иртәнге моң-азан.<br> Бу җирне яраткан изге зат.<br> Мең шөкер сиңа! Дан сиңа! Дан!<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''''Олыкмарий йылмеште'''''<br> <u>'''Татьяна Очееван кусарымыже'''</u><br> Чодыра дене ялым эртен,<br> Ший Элнет шыргыкта йывертен.<br> Сабантуй ден Пеледыш пайрем<br> Шергылтеш, калыкнам чумырен.<br> '''''Припев:'''''<br> Ик еш семын келшен илена.<br> Ойго ден куаннам пайлена.<br> Куш, чаплане, шумбел мландына,<br> Чон шепка — Параньга кундымна!<br> Шочмо Эл чын шочшетым пала,<br> Рвезе тукым шарналын ила.<br> Перкем налше киндетым акла,<br> Родо-влакшем эн порын сийла.<br> '''''Припев.'''''<br> Эр кынелын, пашаш каена,<br> Торшымаш ден лумет нолтена.<br> Ко вер-шӧржым сакла, йората —<br> Шочмо мланде тудлан таушта.<br> '''''Припев.'''''<br> '''''На русском языке'''''<br> <u>'''перевод Татьяны Очеевой'''</u><br> Обнимая деревни, поля<br> Протекает Илеть и Ноля.<br> Край родной, в этих дивных местах<br> Развернул Сабантуй торжества.<br> '''''Припев:'''''<br> Братской дружбой единой сильна<br> Ты для славы великой дана.<br> Будь всех краше, богаче, мила,<br> Параньгинская наша земля!<br> Сыновей, дочерей имена<br> Помнит с гордостью, знает страна<br> С чудным вкусом ржаные хлеба -<br> Угощаешь соседей любя.<br> '''''Припев.'''''<br> Над землей встала зорька светла,<br> Ждут нас свершенья, дела.<br> Всем, кому мать-земля так мила,<br> Благодарность, почет и хвала.<br> '''''Припев.'''''<br> === '''БӘХРӘЙН''' === https://wikiway.com/bahrain/gimn/ === '''БЕЛАРУСЬ (дәүләт гимны)''' === '''''На беларускай мове'''''<br> '''Мы, беларусы'''<br> Мы, беларусы – мірныя людзі,<br> Сэрцам адданыя роднай зямлі,<br> Шчыра сябруем, сілы гартуем<br> Мы ў працавітай, вольнай сям’і.<br> Прыпеў:<br> Слаўся, зямлі нашай светлае імя,<br> Слаўся, народаў братэрскі саюз!<br> Наша любімая маці-Радзіма,<br> Вечна жыві і квітней, Беларус!<br> Наша любімая маці-Радзіма,<br> Вечна жыві і квітней, Беларус!<br> Разам з братамі мужна вякамі<br> Мы баранілі родны парог,<br> У бітвах за волю, бітвах за долю<br> Свой здабывалі сцяг перамог!<br> Прыпеў.<br> Дружба народаў — сіла народаў,<br> Наш запаветны, сонечны шлях.<br> Горда ж узвіся ў ясныя высі,<br> Сцяг пераможны — радасці сцяг!<br> Прыпеў.<br> https://rutube.ru/video/60e9e151b19f50b4a12e6c221b9eb3b4/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:My_Belarusy.ogg<br> (оркестр беренче ике куплетын кушымталары белән бергә башкара)<br> '''''Татар телендә'''''<br> '''Без, белоруслар'''<br> Без, белоруслар, тыныч халыкбыз,<br> Туган җиргә күңелләр бирелгән,<br> Дустанә яшибез һәм көч туплыйбыз<br> Хезмәт сөючән, ирекле илдә.<br> Кушымтасы:<br> Саф-пакь җирне данлап танытабыз,<br> Халыклар бердәмлеген хаклыйбыз!<br> Безнең сөекле Ватан-Анабыз,<br> Мәңге яшә, чәчәк ат, Беларусь!<br> Безнең сөекле Ватан-Анабыз,<br> Мәңге яшә, чәчәк ат, Беларусь!<br> Туганнар белән гасырлар буе<br> Ватаныбызны бергә сакладык,<br> Азатлык, бәхет хакына кан коеп,<br> Уртак Җиңү байрагын яуладык!<br> Кушымтасы.<br> Халыклар дуслыгы — көч-куәт ил-көнгә,<br> Безнең кояшлы, изге юлыбыз.<br> Горур җилфердә илебез күгендә,<br> Җиңүләргә илткән байрагыбыз!<br> Кушымтасы.<br> === '''БЕЛАРУСЬ (халык гимны)''' === '''''На беларускай мове'''''<br> '''Магутны Божа'''<br> Магутны Божа! Ўладар сусветаў,<br> Вялiкiх сонцаў i сэрц малых,<br> Над Беларусяй, цiхай i ветлай,<br> Рассып праменьнi свае хвалы.<br> Дай спор у працы, будзённай, шэрай,<br> На хлеб штодзённы, на родны край.<br> Павагу, сiлу i велiч веры<br> Ў нашу праўду, у прышласць дай.<br> Дай урадлiвасць жытнёвым нiвам,<br> Учынкам нашым пашлi ўмалот.<br> Зрабi свабоднай, зрабi шчасьлiвай<br> Краiну нашу i наш народ!<br> https://rutube.ru/video/216fd7e02c17758b2d0b3875fb40e99c/ https://yandex.ru/video/preview/15966320363866296026 '''''Татар телендә'''''<br> '''Кодрәтле Алла'''<br> Кодрәтле Алла! Бар дөньябызның,<br> Күкләр, йөрәкләрнең Хакиме,<br> Тыныч һәм якты Беларусебызны —<br> Ярлыкагыл, Ходай, безнең илне.<br> Биргел хезмәттә көндәлек уңыш,<br> Икмәк насыйп ит һәр төбәккә,<br> Хөрмәт, кодрәт һәм бөек ышаныч<br> Безнең хаклыкка, киләчәккә.<br> Уңдырышлы кыл кырларыбызны,<br> Булсын балалар игелекле.<br> Әйлә Ватаныбызны, халкыбызны<br> Ирекле, куәтле һәм бәхетле!<br> === '''БЕЛЬГИЯ''' === https://wikiway.com/belgium/gimn/ === '''БЕЛИЗ''' === === '''БЕНИН''' === === '''БОЛГАРИЯ''' === '''''на български'''''<br> '''Мила Родино'''<br> Горда Стара Планина,<br> до ней Дунава синей,<br> сълнце Тракия огрява,<br> над Пирина пламеней.<br> Припев (2):<br> О мило!<br> Мила Родино,<br> ти си земен рай,<br> твойта хубост, твойта прелест,<br> ах, те нямат край.<br> https://rutube.ru/video/7016f65a3b7d3cc4203d783a2f3357aa/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mila_Rodino_instrumental.ogg<br> (биредә – элеккеге язмалар, икенче куплетлары гамәлдән чыгарылды инде)<br> '''''татар телендә'''''<br> '''Сөекле Ватаным'''<br> Горур Иске Планина,<br> Ага зәңгәрсу Дунай,<br> Кояш Фракияне нурлый,<br> Пирин өстендә балкый.<br> Кушымтасы (2):<br> Сөеклем!<br> Сөекле Ватан,<br> Син – җир җәннәте,<br> Күркәмлегең, гүзәллегең –<br> Бакый халәтең.<br> === '''БОЛИВИЯ''' === '''''Espaňol'''''<br> '''Himno Nacional de Bolivia'''<br> 1. Bolivianos: el hado propicio<br> coronó nuestros votos y anhelos.<br> Es ya libre, ya libre este suelo,<br> ya cesó su servil condición.<br> Al estruendo marcial que ayer fuera<br> y al clamor de la guerra horroroso,<br> siguen hoy, en contraste armonioso,<br> dulces himnos de paz y de unión.<br> Siguen hoy, en contraste armonioso,<br> dulces himnos de paz y de unión.<br> '''''Chorus:'''''<br> De la Patria, el alto nombre,<br> en glorioso esplendor conservemos.<br> Y en sus aras de nuevo juremos:<br> ¡Morir antes que esclavos vivir!<br> ¡Morir antes que esclavos vivir!<br> ¡Morir antes que esclavos vivir!<br> 2. Loor eterno a los bravos guerreros,<br> cuyo heroico valor y firmeza,<br> conquistaron las glorias que empieza<br> hoy Bolivia feliz a gozar.<br> Que sus nombres, en mármol y en bronce,<br> a remotas edades transmitan,<br> y en sonoros cantares repitan:<br> ¡Libertad, Libertad, Libertad!<br> Y en sonoros cantares repitan:<br> ¡Libertad, Libertad, Libertad!<br> '''''Chorus.'''''<br> 3. Aquí alzó la justicia su trono<br> que la vil opresión desconoce,<br> y en su timbre glorioso legose<br> Libertad, Libertad, Libertad.<br> Esta tierra inocente y hermosa<br> que ha debido a Bolívar su nombre<br> es la patria feliz donde el hombre<br> goza el bien de la dicha y la paz.<br> Es la patria feliz donde el hombre<br> goza el bien de la dicha y la paz.<br> '''''Chorus.'''''<br> 4. Si extranjero poder alqún día<br> sojuzgar a Bolivia intentare,<br> al destino fatal se prepare<br> que amenaza a soberbio invasor.<br> Que los hijos del grande Bolívar<br> hayan mil y mil veces jurado:<br> morir antes que ver humillado<br> de la Patria el augusto pendón.<br> Morir antes que ver humillado<br> de la Patria el augusto pendón.<br> '''''Chorus.'''''<br> https://rutube.ru/video/12b662fa6800ab2e85504c86fe874d06/ https://wikiway.com/bolivia/gimn/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_de_Bolivia_instrumental.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Боливия милли гимны'''<br> Боливарлар, хәерхаһлы тәкъдир<br> Безнең өмет-догаларга таҗ кылды:<br> Азат Ватаныбыз, ирекле җир,<br> Көрәшеп коллыктан котылды.<br> Үткән көннәр быргы тавышын,<br> Сугышның коточкыч даулашын<br> Алмаштырсын көннең татлы моңнары —<br> Тынычлык, бердәмлек гимннары,<br> Алмаштырсын көннең татлы моңнары —<br> Тынычлык, бердәмлек гимннары.<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Без исемен бөек тотканда,<br> Дан һаләсендә хозурланыр Ватан.<br> Ант итәбез Аллаһ каршында:<br> Үлем хәерлерәк коллыктан!<br> Үлем хәерлерәк коллыктан!<br> Үлем хәерлерәк коллыктан!<br> Мәңгелек дан батырларыбызга,<br> Каһарманнар кыюлыгы-дәһшәте<br> Ирек яулады Ватаныбызга,<br> Боливиягә — бәхет ләззәте.<br> Исемнәрен мәрмәр-бронзаларга<br> Уеп гасырларга озатыйк,<br> Һәм куәтле җырларда без кабатлыйк:<br> “Азатлык! Азатлык! Азатлык!”<br> Һәм куәтле җырларда без кабатлыйк:<br> “Азатлык! Азатлык! Азатлык!”<br> '''''Кушымтасы.'''''<br> Гадәләтлек илдә тәхет корды,<br> Явыз җәберләүне санга сукмады,<br> Аның данлы мөһерендә — шатлык:<br> “Азатлык! Азатлык! Азатлык!”<br> Бу керсез һәм гүзәл илебезгә<br> Боливарның исеме куелган.<br> Мәңгегә син бәхетле бул, әй Ватан,<br> Лаеклы язмышта хозурлан,<br> Мәңгегә син бәхетле бул, әй Ватан,<br> Лаеклы язмышта хозурлан.<br> '''''Кушымтасы.'''''<br> Чит-ят беркөн әгәр дә талпынса<br> Боливияне буйсындырырга,<br> Туры килер тәкәббер баскынга<br> Хурлыклы язмышын татырга:<br> Бөек Боливарның торыннары<br> Шәһит китүдән һич тайчынмас,<br> Ләкин Ватанының затлы байрагы<br> Кимсетелүенә юл куймас,<br> Ләкин Ватанының затлы байрагы<br> Кимсетелүенә юл куймас.<br> '''''Кушымтасы.'''''<br> === '''БОСНИЯ-ҺЕРЦЕГОВИНА''' === https://rutube.ru/video/d810ba34c9dca389c278389c216d2381/ https://wikiway.com/bosniya-i-gertsegovina/gimn/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bosnia_and_Herzegovina%27s_national_anthem.ogg '''Intermezzo''' ('''Intermeco''') — Босния-Һерцеговинаның милли гимны. 1999 елның 25 июнендә, элеккеге "Jedna si jedina" исемлесе гамәлдән чыгарылгач, кабул ителде. Соңгысының текстын илнең серб һәм һорват җәмгыятьләре үткәрмәде. Шул сәбәпле "Интермеццо" да бүгенгә кадәр тексттан мәхрүм.<br> === '''БОТСВАНА''' === Сетсвана телендә<br> '''Fatshe leno la rona'''<br> '''I.''' Fatshe leno la rona<br> Ke mpho ya Modimo,<br> Ke boswa jwa borraetsho;<br> a le nne ka kagiso.<br> '''''Chorus:'''''<br> Tsogang, tsogang! Banna, tsogang!<br> Emang, basadi, emang, tlhagafalang!<br> Re kopanele go direla<br> Lefatshe la rona.<br> '''II.''' 'Ina lentle la tumo<br> la tšhaba ya Botswana,<br> Ka kutlwano le kagisano,<br> e bopagantswe mmogo.<br> 𝄆 '''''Chorus.''''' 𝄇<br> Инглиз телендә<br> '''This Land of Ours'''<br> '''I.''' Blessed be this noble land,<br> Gift to us from God's strong hand,<br> Heritage our fathers left to us.<br> May it always be at peace.<br> '''''Chorus:'''''<br> Awake, awake, O men, awake!<br> And women close beside them stand,<br> Together we'll work and serve<br> This land, this happy land!<br> '''II.''' Word of beauty and of fame,<br> The name Botswana to us came.<br> Through our unity and harmony,<br> We'll remain at peace as one.<br> '''''Chorus.'''''<br> https://rutube.ru/video/3a6ae0dd6eef98449ffe73a1fdd4980b/ https://wikiway.com/botsvana/gimn/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Fatshe_leno_la_rona.ogg '''БУ – БЕЗНЕҢ ИЛЕБЕЗ'''<br> ........................... === '''БӨЕКБРИТАНИЯ''' === '''''English'''''<br> '''God save the King''' *<br> God save our gracious King!<br> Long live our noble King!<br> God save the King!<br> Send him victorious,<br> Happy and glorious,<br> Long to reign over us:<br> God save the King!<br> https://rutube.ru/video/40ec7e8ded886c6056411cc591f3e590/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_God_Save_the_Queen.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Алла, сакла патшаны'''<br> Алла, сакла аны,<br> Күрекле патшаны,<br> Алла, сакла!<br> Җиңүләр бүләк ит,<br> Данлы, бәхетле ит,<br> Хакимебез дип хакла,<br> Алла, сакла!<br> * Дәүләт башлыгы хатын-кыз булган очракта, '''King''' (кыйрал) урынына '''Queen''' (Кыйралбикә) дип җырлана. Рәсми чараларда гадәттә шушы беренче куплеты гына башкарыла. Тагын ике куплеты бар.<br> === '''БРАЗИЛИЯ''' === '''''Em português'''''<br> Ouviram do Ipiranga as margens plácidas,<br> de um povo heroico o brado retumbante.<br> E o sol da Liberdade em raios fúlgidos,<br> brilhou no céu da Pátria nesse instante.<br> Se o penhor dessa igualdade,<br> conseguimos conquistar com braço forte!<br> Em teu seio, ó Liberdade,<br> desafia o nosso peito a própria morte!<br> Ó Pátria amada,<br> idolatrada,<br> salve, salve!<br> Brasil, um sonho intenso, um raio vívido,<br> de amor e de esperança à terra desce.<br> Se em teu formoso céu, risonho e límpido,<br> a imagem do Cruzeiro resplandece.<br> Gigante pela própria natureza<br> És belo, és forte, impávido colosso<br> E o teu futuro espelha essa grandeza<br> Coro:<br> Terra adorada<br> Entre outras mil<br> és tu, Brasil,<br> ó Pátria amada<br> Dos filhos deste solo és mãe gentil<br> Pátria amada,<br> Brasil! Brasil! Brasil!<br> https://rutube.ru/video/ee7431706dc7629ac0421187af03b030/ Ике куплеты бергә. Һәр куплет алдыннан ярты минутлык увертюра уйнала.<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hino_Nacional_Brasileiro_instrumental.ogg<br> '''''Рәсми беренче куплеты. Башта ярты минутлык увертюра уйнала.''''' '''''Татар телендә'''''<br> Ишеттеләр Ипиранга-елга ярлары<br> Батырларның күк күкрәүдәй өннәрен,<br> Һәм азатлык кояшы мул сипте нурларын,<br> Яктыртты ул Ватаныбыз күкләрен.<br> Без тигезлек дәлил-сәбәбен<br> Бу куәтле куллар белән казандык,<br> Каршы алырбыз үлем сәгатен<br> Синең кочагыңда, изге Азатлык!<br> Сөекле Ватан,<br> Кодрәт ал Хактан,<br> Имин бул син!<br> Бразил — бөек хыялыбыз, сибә нурлар<br> Күк такымы — Көньяк Хач җиребезгә,<br> Сөю, өмет таратып балкый йолдызлар<br> Гүзәл, аяз, шатлык тулы күгебездә.<br> Табигать үзе тудырган гигантсың;<br> Мәһабәт, көчле, кыю син, беләгеңдә<br> Алдагы бөеклегеңне туплагансың!<br> Кушымтасы:<br> Меңнәр арасыннан<br> Өзелеп яраткан ил,<br> Әй сөекле Ватан,<br> Син ул, Бразил!<br> Ул-кызыңа изге ана күк ил,<br> Әй сөекле Бразил!<br> Бразил! Бразил!<br> === '''БРУНЕЙ''' === === '''БУРКИНА ФАСО''' === === '''БУРУНДИ''' === === '''БУРЯТИЯ''' === Үнгын дайдаар, хангай тайгаар нэмжыгшэ<br> Үлзы Буряад — манай нангин үлгы.<br> Сэлмэг сарюун, сэнхир номин шарайшни<br> Сэдьхэлдэмнай хэзээдэшье зулгы.<br> Эрхим хангал санзай шэнги агаарташ<br> Эршэ хүсөөр элсүүлэнгүй яалайб!<br> Эмтэй домтой мүнхын уһан аршаандаш<br> Эльгэ зүрхөө хүртүүлэнгүй яалайб!<br> Холын замда эхын ёһоор юрөөжэ,<br> Хүмүүн зондо хэтын жаргал хүсөөш.<br> Саяан хадын сэлгеэн амяар арюудхан,<br> Байгал далайн гэгээн долгёор сүршөөш.<br> Шэрүүн сагай ерээшье һаа дэлхэйдэ,<br> Шинии заяан замһаа хадуурхагүйл.<br> Эбтэй дорюун бүлын ёһоор жаргыш даа,<br> Энхэ Буряад — манай нангин үлгы.<br> Эхэ нютаг!<br> https://rutube.ru/video/28ab9b9219843a27baf44e5222ea81d6/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Буряад_Уласай_түрын_дуулал.ogg Тайгалы, күлләр белән, далалы,<br> Изге кояш нуры белән син тулы.<br> Чиктән чиге кадәр гөрләп торган,<br> Бәхетле бул, туган ягым!<br> ............................... === '''БУТАН''' === === '''ВЬЕТНАМ''' === '''''Bằng tiếng Việt'''''<br> '''Tiến quân ca'''<br> Đoàn quân Việt Nam đi chung lòng cứu quốc<br> Bước chân dồn vang trên đường gập ghềnh xa<br> Cờ in máu chiến thắng vang hồn nước,<br> Súng ngoài xa chen khúc quân hành ca.<br> Đường vinh quang xây xác quân thù,<br> Thắng gian lao cùng nhau lập chiến khu.<br> Vì nhân dân chiến đấu không ngừng,<br> Tiến mau ra sa trường,<br> Tiến lên, cùng tiến lên.<br> Nước non Việt Nam ta vững bền.<br> Đoàn quân Việt Nam đi sao vàng phấp phới<br> Dắt giống nòi quê hương qua nơi lầm than<br> Cùng chung sức phấn đấu xây đời mới,<br> Đứng đều lên gông xích ta đập tan.<br> Từ bao lâu ta nuốt căm hờn,<br> Quyết hy sinh đời ta tươi thắm hơn.<br> Vì nhân dân chiến đấu không ngừng,<br> Tiến mau ra sa trường,<br> Tiến lên, cùng tiến lên.<br> Nước non Việt Nam ta vững bền.<br> https://rutube.ru/video/5e84a5392251a0bded2e865d403204ae/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Vietnam.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Алга баручы гаскәр җыры'''<br> Вьет гаскәре алга, илне сакларга,<br> Бара озын, тар сукмакларда.<br> Ил рухы – канлы байракта,<br> Туп гөрселдәве – җырларда.<br> Юл буйлап – дошман сөяге,<br> Күңелдә – җиңү теләге.<br> Халкыбыз дип сафка бастык.<br> Алга, яуларга,<br> Бергә – гел алга!<br> Вьетнам мәңгелек һәм нык.<br> Вьет гаскәре, алга, алтын йолдызга<br> Карап ил чыга олы юлга,<br> Күмәкләшеп – яңа тормышка,<br> Богауларны өзеп – уңышка.<br> Озак булдык михнәт-кайгыда,<br> Ватан өчен җаннар фида,<br> Халкыбыз дип сафка бастык.<br> Алга, яуларга,<br> Бергә – гел алга!<br> Вьетнам мәңгелек һәм нык.<br> === '''ГАГАУЗИЯ''' === '''Tarafım'''<br> Tarafım, san tarafım,<br> Ne gözelsin, korafım:<br> Çok comerţin sän, topraam,<br> Gagauz Yerim, Bucaam!<br> Refren:<br> Gagauziya – hoşluum,<br> Çok sevin, koru dostluu,<br> Bayraanı üüsek kaldır,<br> Sän benim paalı halkım!<br> İIk adım sendi yaptık,<br> Hem ana da biz dedik,<br> Kaușu sevdik dinmäz,<br> «Oglanı» çaldık bitmäz.<br> Refren.<br> Gagauziya, mutlu yerim,<br> Vatanımsın sän benim,<br> Pek işçidir insanın,<br> Yelleri keser altın.<br> Refren.<br> Ne zorluk seni kırdı,<br> Ne zaman dolaştırdı.<br> Allahım, koru topraa:<br> Gagauz Yeri, Bucaa!<br> Refren.<br> https://rutube.ru/video/56e9481f5a49d01e2753681fd49d4c75/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Gagauz_Yerin_Gimnı.ogg '''Тарафым'''<br> === '''ГАУДЕАМУС (Шәкертләр гимны)''' === '''''Латинча'''''<br> '''Gaudeamus igitur!'''<br> I. Gaudeamus igitur<br> Juvenes dum sumus,<br> Gaudeamus igitur<br> Juvenes dum sumus!<br> Post jucundam juventutem<br> Post molestam senectutem<br> Nos habebit humus,<br> Nos habebit humus.<br> II. Ubi sunt qui ante nos<br> In mundo fuere?<br> Ubi sunt qui ante nos<br> In mundo fuere?<br> Ade as a inferos<br> Transe as a superos<br> Hos si vis videre,<br> Hos si vis videre.<br> III. Vita nostra brevis est<br> Brevi finietur,<br> Vita nostra brevis est<br> Brevi finietur.<br> Venit mors velociter<br> Rapit nos atrociter<br> Nemini parcetur,<br> Nemini parcetur.<br> IV. Vivat academia,<br> Vivant professores,<br> Vivat academia,<br> Vivant professores!<br> Vivat membrum quodlibet,<br> Vivat membra quaelibet,<br> Semper sint in flore,<br> Semper sint in flore.<br> V. Vivant omnes virgines,<br> Faciles, formosae,<br> Vivant omnes virgines,<br> Faciles, formosae.<br> Vivant et mulieres,<br> Tenerae amabiles,<br> Bonae laboriosae,<br> Bonae laboriosae.<br> VI. Vivant et republica<br> et qui illam regit,<br> Vivant et republica<br> et qui illam regit.<br> Vivat nostra civitas,<br> Maecenatum caritas,<br> Quae nos hic protegit,<br> Quae nos hic protegit.<br> VII. Pereat tristitia,<br> Pereant osores,<br> Pereat tristitia,<br> Pereant osores.<br> Pereat diabolus,<br> Qui vis antiburschius,<br> Atque irrisores,<br> Atque irrisores.<br> https://upload.wikimedia.org/score/0/m/0moe4h1ey0lo6b55p8ouwddb1e30elb/0moe4h1e.mp3 https://rutube.ru/video/cbf30cb993a91b0983f493a99577a999/ '''Әйдәгез, күңелләник!'''<br> I. Әйдәгез, күңелләник –<br> Яшьлек шуңа форсат,<br> Әйдәгез, күңелләник –<br> Яшьлек шуңа форсат!<br> Яшь гомерләр үтеп китәр,<br> Тынгысыз картлык та җитәр –<br> Алыр безне туфрак,<br> Алыр безне туфрак.<br> II. Безнең гомер бик кыска<br> Фанилык иңендә,<br> Безнең гомер бик кыска<br> Фанилык иңендә.<br> Әҗәл тиз килеп җитә,<br> Дөньядан алып китә,<br> Аяу юк һичкемгә,<br> Аяу юк һичкемгә.<br> III. Моңарчы яшәгәннәр –<br> Кайда алар бүген?<br> Моңарчы яшәгәннәр –<br> Кайда алар бүген?<br> Күкләргә менеп эзлә,<br> Ахирәттә дә күзлә –<br> Очратырлык түгел,<br> Очратырлык түгел.<br> IV. Яшә, академия,<br> Яшәсен остазлар,<br> Яшә, академия,<br> Яшәсен остазлар!<br> Яшәсен һәркайсысы,<br> Яшәсен һәрбарчасы<br> Һәм чәчәк атсыннар,<br> Һәм чәчәк атсыннар!<br> V. Яшәсен безнең кызлар –<br> Сөйкемле, гүзәлләр,<br> Яшәсен безнең кызлар –<br> Сөйкемле, гүзәлләр!<br> Яшәсеннәр ханымнар –<br> Ягымлылар, назлылар,<br> Хезмәт сөючәннәр,<br> Хезмәт сөючәннәр!<br> VI. Яшәсен дәүләтебез,<br> Яшәсен хакимнәр,<br> Яшәсен дәүләтебез,<br> Яшәсен хакимнәр!<br> Яшәсен шәһәребез,<br> Иганәчеләребез –<br> Химая иткәннәр,<br> Химая иткәннәр.<br> VII. Булмасын кайгы-хәсрәт,<br> Бетсен көнләшкәннәр,<br> Булмасын кайгы-хәсрәт,<br> Бетсен көнләшкәннәр!<br> Олаксын шайтаны да,<br> Шәкертләр дошманы да –<br> Гыйлемнән көлгәннәр,<br> Гыйлемнән көлгәннәр!<br> === '''ГВАТЕМАЛА''' === '''''Español'''''<br> '''¡Guatemala feliz...!'''<br> ¡Guatemala feliz...! que tus aras<br> no profane jamás el verdugo;<br> ni haya esclavos que laman el yugo<br> ni tiranos que escupan tu faz.<br> Si mañana tu suelo sagrado<br> lo amenaza invasión extranjera,<br> libre al viento tu hermosa bandera<br> a vencer o a morir llamará.<br> '''''Coro I'''''<br> Libre al viento tu hermosa bandera<br> a vencer o a morir llamará;<br> que tu pueblo con ánima fiera<br> antes muerto que esclavo será.<br> De tus viejas y duras cadenas<br> tú forjaste con mano iracunda,<br> el arado que el suelo fecunda<br> y la espada que salva el honor.<br> Nuestros padres lucharon un día<br> encendidos en patrio ardimiento,<br> y lograron sin choque sangriento<br> colocarte en un trono de amor.<br> '''''Coro II'''''<br> Y lograron sin choque sangriento<br> colocarte en un trono de amor,<br> que de patria en enérgico acento<br> dieron vida al ideal redentor. <br> https://rutube.ru/video/d6dc9d8a9ac02cce08f980af4ea733df/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Guatemala,_by_the_U.S._Navy_Band.oga '''''Испан телендә'''''<br> '''Гватемала – бәхетле!..'''*<br> Гватемала – бәхетле!... Михрабың <br> Һичкайчан мәсхәрә ителмәс;<br> Юк коллар, ялаучы богавын,<br> Һәм залим йөзеңә төкермәс.<br> Һәм әгәр бу изге туфрагың<br> Нәҗесләп тапталса иртәгә,<br> Чакырыр азатлык байрагың –<br> Җиңәргә йә шәһит китәргә.<br> '''''Беренче кушымта:'''''<br> Чакырыр азатлык байрагың<br> Җиңүгә йә шәһит китәргә.<br> Кол булмас һич горур улларың,<br> Ителсә дә дучар үләргә.<br> Күптәнге һәм авыр богауны<br> Онытып, алырсың кулларга<br> Бәрәкәт бирүче суканы<br> Һәм кылыч – намусың сакларга.<br> Милли хис ялкынында янган<br> Бабалар тапкан үз бәхетен:<br> Кан коймый, азатлык яулаган<br> Һәм корган мәхәббәт тәхетен.<br> '''''Икенче кушымта:'''''<br> Кан коймый азатлык яулаган<br> Һәм корган мәхәббәт тәхетен,<br> Куәтле булсын дип Ил-Ватан,<br> Тергезгән идеал-өметен.<br> * Гимнның өченче-дүртенче куплетлары илнең җирле үзенчәлекләренә багышланган, рәсми чараларда алар гадәттә башкарылмый. Беренче рәсми куплеты гына башкарылганда, кушымтасы кабатлана.<br> === '''ГОМАН''' === '''''Гарәп телендә'''''<br> يا ربنا احفظ لنا جلالة السلطان<br> والشعب بالأوطان<br> بالعز والإيمان<br> وليدم مؤيدا<br> عاهلا ممجدا<br> بالنفوس يفتدى<br> وليدم مؤيدا<br> عاهلا ممجدا<br> بالنفوس يفتدى<br> يا عمان نحن من عهد النبي<br> أوفياء من كرام العرب<br> أبشري قابوس جاء<br> فلتباركه السماء<br> واسعدي والتقيه بالدعاء<br> https://rutube.ru/video/3b3791ac515cb88a7140c6765148ac1c/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Peace_to_the_Sultan_(نشيد_السلام_السلطاني).ogg Йа Илаһ, солтан галиҗәнапне данла һәм ярлыка,<br> халкын, Ватанын сакла,<br> гыйззәт-иманын хакла!<br> Яшә, солтаныбыз,<br> данлы юлбашчыбыз,<br> синең өчен җан фида.<br> Яшә, солтаныбыз,<br> данлы юлбашчыбыз,<br> синең өчен җан фида.<br> Гоман, нәби гаһеденнән тәкъва,<br> без — тугры, кәрамәтле гарәп.<br> Кабуска догаң хаслап,<br> хатиб рухына баглап,<br> шатландыр аны, мөбарәкләп.<br> === '''ГӨРҖИСТАН''' === ქართულად<br> '''თავისუფლება'''<br> ჩემი ხატია სამშობლო,<br> სახატე მთელი ქვეყანა,<br> განათებული მთა-ბარი,<br> წილნაყარია ღმერთთანა.<br> თავისუფლება დღეს ჩვენი<br> მომავალს უმღერს დიდებას,<br> ცისკრის ვარსკვლავი ამოდის<br> და ორ ზღვას შუა ბრწყინდება,<br> და დიდება თავისუფლებას,<br> თავისუფლებას დიდება.<br> https://rutube.ru/video/3b6b3ac76bfb78a37b9a485da54c07e2/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tavisupleba_instrumental.ogg '''''Гөрҗи телендә'''''<br> '''Азатлык'''<br> Ватаным – изге иконам,<br> Дөнья җирләре түрендә,<br> Тау-үзәннәре Алладан<br> Без туганнарга бирелгән.<br> Киләчәгебезне данлап<br> Азатлык-ирек яулыйбыз,<br> Ике диңгез арасында<br> Балкыр таңда Чулпан йолдызыбыз,<br> Җырлыйбыз ирекне без мактап,<br> Азатлыкка дан җырлыйбыз!<br> === '''ГРЕНЛАНДИЯ''' === '''''Kalaallisut'''''<br> 1. Nunarput, utoqqarsuanngoravit<br> niaqqut ulissimavoq qiinik.<br> Qitornatit kissumiaannarpatit<br> tunillugit sineriavit piinik.<br> 5. Taqilluni naami atunngiveqaaq,<br> kalaallit siumut makigitsi.<br> Inuttut inuuneq pigiuminaqaaq,<br> saperasi isumaqaleritsi.<br> https://rutube.ru/video/87d8e32fb75ee1335087ccdd3ba8ac91/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Nunarput.ogg '''''Гренланд телендә'''''<br> 1. Син, борынгы Ватаныбыз, тау-бозлы,<br> Күкрәгеңдә назлана ул-кызларың.<br> Чал чәчләрдәй кар каплаган башыңны,<br> Байлык-муллыкта океан ярларың.<br> 5. Кол басынкылыгы — түгел һич язмыш,<br> Алга, Калааллит, без синең сагыңда.<br> Уалучан булса да безнең тормыш,<br> Инаныгыз, булдырырбыз барын да!<br> '''Гимн текстындагы биш куплетның беренчесе һәм соңгысы гына рәсми рәвештә башкарыла.'''<br> === '''ГРЕЦИЯ (ЮНАНСТАН)''' === '''''Στα ελληνικά'''''<br> '''Ἐλευθεριά'''<br> Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν κόψι<br> Τοῦ σπαθιοῦ τὴν τρομερή,<br> Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν ὄψι,<br> Ποὺ μὲ βία μετράει τὴν γῆ.<br> Ἀπ’ τὰ κόκκαλα βγαλμένη<br> τῶν Ἑλλήνων τὰ ἱερά,<br> καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br> χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br> καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br> χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br> καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br> χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br> https://rutube.ru/video/8ad80831c39f5c43a56280dadc8ae903/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymn_to_liberty_instrumental.oga '''''Грек (юнан) телендә'''''<br> '''Азатлык'''<br> Таныш миңа, газиз илем,<br> Иң үткен кылычларың,<br> Таныш үткен күз карашың —<br> Колачлый ул Җир шарын.<br> Затлы Юнан тамырыннан<br> Үсеп чыккан бер аклык, —<br> Борынгыдай көчле рухлы,<br> Котлы булсын Азатлык,<br> Борынгыдай көчле рухлы,<br> Котлы булсын Азатлык,<br> Борынгыдай көчле рухлы,<br> Котлы булсын Азатлык!<br> '''Барлыгы 254 куплеты булган текстның бердәнбер рәсми башкарыла торганы.'''<br> === '''ГЫЙРАК''' === '''باللغة العربية'''<br> '''مَوْطِنِيْ'''<br> مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br> اَلْجَلَالُ وَالْجَمَالُ وَالسَّنَاءُ وَالْبَهَاءُ<br> فِيْ رُبَاكْ فِيْ رُبَاكْ<br> وَالْحَيَاةُ وَالنَّجَاةُ وَالْهَنَاءُ وَالرَّجَاءُ<br> فِيْ هَوَاكْ فِيْ هَوَاكْ<br> هَلْ أَرَاكْ هَلْ أَرَاكْ<br> سَالِماً مُنَعَّماً وَ غَانِماً مُكَرَّماً<br> سَالِماً مُنَعَّماً وَ غَانِماً مُكَرَّماً<br> هَلْ أَرَاكْ فِيْ عُلَاكْ<br> تَبْلُغُ السِّمَاكْ تَبْلُغُ السِّمَاكْ<br> مَوْطِنِي مَوْطِنِيْ<br> مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br> اَلشَّبَابُ لَنْ يَّكِلَّ هَمُّهُ أنْ يَّسْتَقِلَّ<br> أَوْ يَبِيْد أَوْ يَبِيْد<br> نَسْتَقِيْ مِنَ الرَّدَى وَلَنْ نَّكُوْنَ لِلْعِدَى<br> كَالْعَبِيْد كَالْعَبِيْد<br> لَا نُرِيْد لَا نُرِيْد<br> ذُلَّنَا الْمُؤَبَّدَا وَعَيْشَنَا الْمُنَكَّدَا<br> لَا نُرِيْد بَلْ نُعِيْد<br> مَجْدَنَا التَّلِيْد مَجْدَنَا التَّلِيْد<br> مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br> مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br> اَلْحُسَامُ وَ الْيَرَاعُ لَا الْكَلَامُ وَالنِّزَاعُ<br> رَمْزُنَا رَمْزُنَا<br> مَجْدُنَا وَ عَهْدُنَا وَوَاجِبٌ مِّنَ الْوَفَاء<br> يَهُزُّنَا يَهُزُّنَا<br> عِزُّنَا عِزُّنَا<br> غَايَةٌ تُشَرِّفُ وَ رَايَةٌ تُرَفْرِفُ<br> يَا هَنَاكْ فِيْ عُلَاكْ<br> قَاهِراً عِدَاكْ قَاهِراً عِدَاكْ<br> مَوْطِنِيْ مَوطِنِيْ<br> https://rutube.ru/video/36bfaa3e552fb97403063f05b18e40c1/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Mawtini.ogg '''''татарча'''''<br> '''Ватаным'''<br> Ватаным, Ватаным,<br> Гүзәллегең, бөеклегең, дан-шөһрәтең һәм зиннәтең —<br> Тауларда, тауларда,<br> Тормыш-хәят һәм ирегең, куанычың һәм өметең<br> Һаваңда, һаваңда —<br> Насыйпмы бу миңа?<br> Хозурың хәвефсезлектә, хөрмәтең иминлектә,<br> Хозурың хәвефсезлектә, хөрмәтең иминлектә —<br> Насыйпмы? Бу намың<br> Тәблигъ булсын күктә,<br> Тәблигъ булсын күктә,<br> Ватаным, Ватаным!<br> Ватаным, Ватаным,<br> Армый-талмый әзер яшьләр азатлык дип җан атарга<br> Йә шәһит булмакка,<br> Үлем суын эчсәләр дә, буйсынмаслар дошманнарга,<br> Түнмәсләр коллыкка —<br> Мәңгелек хурлыкка.<br> Рухсызланмам, риза булмам аяныч яшәмәккә,<br> Рухсызланмам, риза булмам аяныч яшәмәккә.<br> Иҗтиһад кылганым —<br> Даның тергезмәккә, даның тергезмәккә,<br> Ватаным, Ватаным.<br> Ватаным, Ватаным,<br> Үткен кылыч, очлы каләм, сафсата һәм бәхәс түгел, —<br> Байрагым һәм туграм.<br> Намусым дип, иманым дип, бурыч дип атлыга күңел —<br> Гомерлек вазифам.<br> Безнең дан, безнең дан —<br> Без кадерләгән максатта, күк бизәгән байракта,<br> Без кадерләгән максатта, күк бизәгән байракта.<br> Куәтле рух-җаның,<br> Дошманны җиңеп атла, дошманны җиңеп атла,<br> Ватаным, Ватаным.<br> '''Гыйракның "Маутыйни" (Ватаным) исемле дәүләт гимны гарәпләрнең гомуми максатларын һәм омтылышларын да чагылдыра. Шул сәбәпле ул берничә гарәп илендә халык гимны булып киткән.''' === '''ДАНИЯ''' === '''''På dansk'''''<br> '''''Дания телендә'''''<br> Der er et yndigt land<br> Der er et yndigt land,<br> det står med brede bøge<br> nær salten østerstrand,<br> nær salten østerstrand.<br> Det bugter sig i bakke dal,<br> det hedder gamle Danmark,<br> og det er Frejas sal,<br> og det er Frejas sal!<br> Vort gamle Danmark skal bestå<br> så længe bøgen spejler,<br> sin top i bølgen blå,<br> sin top i bølgen blå.<br> https://rutube.ru/video/a378796d75472ac903f75f9e630368b6/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Der_er_et_yndigt_land.ogg '''Әй, сөекле Ватан!'''<br> Әй, сөекле Ватан!<br> Тозлы диңгез ярында<br> бүкләрең тезелеп баскан,<br> тезелеп баскан.<br> Борынгы Данмарк илен,<br> диңгездән искән җилен<br> Фрайя яраткан,<br> Фрайя яраткан!<br> Мәңге яшә, урманнар күк,<br> кодрәт алып, даннар иле,<br> зәңгәр дулкыннардан,<br> зәңгәр дулкыннардан.<br> '''Гимнның җыелма рәсми куплеты.'''<br> === '''ДОМИНИКАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Español'''''<br> '''Quisqueyanos valientes'''<br> I. Quisqueyanos valientes, alcemos<br> Nuestro canto con viva emoción,<br> Y del mundo a la faz ostentemos<br> Nuestro invicto glorioso pendón. <br> ¡Salve el pueblo que intrépido y fuerte, <br> A la guerra a morir se lanzó <br> Cuando en bélico reto de muerte<br> Sus cadenas de esclavo rompió. <br> '''''(+acompañamiento)'''''<br> Ningun pueblo ser libre merece <br> Si es esclavo indolente y servil; <br> Si en su pecho la llama no crece<br> Que templó el heroismo viril.<br> Mas Quisqueya la indómita y brava <br> Siempre altiva la frente alzará: <br> Que si fuere mil veces esclava<br> Otras tantas ser libre sabrá.<br> https://rutube.ru/video/a5fcaf7da09058288d46838b627c352c/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Dominican_Republic_National_Anthem.ogg<br> (башта ике юллык кереш уйнала)<br> '''''Татар телендә'''''<br> '''Кискейя кыюлары'''<br> 1. Җырлыйбыз, Кискейя кыюлары,<br> Дәртләнеп хисле җырыбызны,<br> Соклансын күреп бар Җир шары<br> Җиңелмәс данлыклы туыбызны.<br> Дан батыр йөрәкле халыкка —<br> Аяусыз көрәшкә атлады,<br> Җан фида кылып һәр сугышта,<br> Богауларны ватып ташлады!<br> '''''(+аккомпанемент)'''''<br> Һичкайчан булалмас хөр-азат<br> Ихтыярсыз бер кол, ярамсак,<br> Күкрәгендә ялкынланмаса<br> Гайрәте кабызган бер учак.<br> Ә Кискейя кыю, бирешмәс, —<br> Коллыкка төшсә дә мең кабат,<br> Горур тотар үзен, килешмәс,<br> Булыр ул яңадан хөр-азат.<br> === '''ЕВРОПА БЕРЛЕГЕ''' === '''ODE AN DIE FREUDE'''<br> Freude, schöner Götterfunken,<br> Tochter aus Elysium,<br> Wir betreten feuertrunken,<br> Himmlische, dein Heiligtum!<br> Deine Zauber binden wieder<br> Was die Mode streng geteilt;<br> Alle Menschen werden Brüder,<br> Wo dein sanfter Flügel weilt.<br> Seid umschlungen, Millionen!<br> Diesen Kuß der ganzen Welt!<br> Brüder, über‘m Sternenzelt<br> Muß ein lieber Vater wohnen.<br> Wem der große Wurf gelungen,<br> eines Freundes Freund zu sein;<br> wer ein holdes Weib errungen,<br> mische seinen Jubel ein!<br> Ja, wer auch nur eine Seele<br> Sein nennt auf dem Erdenrund!<br> Und wer’s nie gekonnt, der stehle<br> Weinend sich aus diesem Bund!<br> https://rutube.ru/video/287ed23850bb5fc1bd7c399bbb1fd99e/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Anthem_of_Europe_(US_Navy_instrumental_long_version).ogg '''ШАТЛЫККА МӘДХИЯ'''<br> Күңелләргә иңә шатлык<br> Илаһият нурында,<br> Низагтан туеп сыендык<br> Тәңребез хозурына!<br> Берләшә рухи нигездә<br> Элек аерылганнар,<br> Ходай канат җәйгән җирдә<br> Без бәндәләр – туганнар.<br> Миллионнар, иң куеп иңгә,<br> Шатлыкка җирне күмсен!<br> Туганнар Галәм түрендә<br> Әл-Вәдүд барын белсен!<br> Тормышта туры юл тоткан,<br> Иңдәшен дус дип тойган,<br> Гомер юлдашын яраткан –<br> Булсын ул безнең туган!<br> Тәкәбберлеккә бирелгән,<br> Башканы күреп түбән,<br> Дуслык кадерен белмәгән –<br> Китсен безнең берлектән!<br> '''Гимн Европа Берлегенә кергән дәүләтләр телләренә тәрҗемә ителгән. Аерым илләрдәге чараларда ул җирле дәүләт телләрендә башкарылырга мөмкин. Гомумевропа күләмендә аны оркестр гына башкара, шул рәвешчә кыйтгадагы бер генә телгә дә өстенлек бирелми. Гимнга нигез итеп Фридрих Шиллерның 1785 елда язылган шигыре алынган. Соңрак аңа Лүдвиг ван Бетһовен көй иҗат иткән. Бу музыка көйязарның Тугызынчы симфониясенә кертелгән.'''<br> '''Биредә гимнның иң популяр варианты тәрҗемә ителгән. Соңгы дүрт юлы сирәк уйнала. Беренче куплеты гына даими башкарыла, кайвакыт аны азакта кабатлыйлар да.'''<br> === '''ҖИБУТИ''' === '''''Сомали телендә'''''<br> Hinjinne u sara kaca,<br> Calankaan harraad iyo<br> Haydaar u mudateen!<br> Haydaar u mudateen!<br> Hir cagaarku qariyayiyo.<br> Habkay samadu tahayoo;<br> Xiddig dhi igleh hoorshoo,<br> Caddaan lagu hadheeyaay.<br> ||: Maxaa haybad kugu yaal!<br> Maxaa haybad kugu yaal! :||<br> https://rutube.ru/video/c790a5f891ae816940c1c0a5d68eaae9/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:The_Djiboutian_anthem.ogg '''''Афар телендә'''''<br> Doogehiik inkih solaa,<br> Simbiliiy kah ningicle<br> Bakaarat kah sugunne!<br> Bakaarat kah sugunne!<br> Bulci kaak qaran sido,<br> Gubi kak way anxar lusa;<br> Cutukti caxte caydu,<br> Qidi wagri silaalo.<br> ||: Maysooy heebati kumuu!<br> Maysooy heebati kumuu! :||<br> https://rutube.ru/video/666957111ce1ef02b75475d6715b72ba/ https://wikiway.com/djibouti/gimn/ Күтәрел, байрагыбыз,<br> Дәррәү торып басыгыз!<br> Алдык аны яу итеп,<br> Әрнүләр, сусау үтеп.<br> Безнең мәңгелек төсләр:<br> Җирләр — яшел, күкләр — зәңгәр;<br> Ак төс — иминлек хасы,<br> Канлы йолдыз — уртасы.<br> ||: Байрак — безнең горурлык!<br> Байрак — безнең хозурлык! :||<br> === '''ИРАН ИСЛАМ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''به فارسی'''<br> سر زد از افق مهر خاوران<br> فروغ دیده‌ی حق‌باوران<br> بهمن فر ایمان ماست<br> پیامت ای امام، استقلال<br> آزادی، نقش جان ماست<br> شهیدان، پیچیده در گوش زمان فریادتان<br> پاینده مانی و جاودان<br> جمهوری اسلامی ایران<br> https://rutube.ru/video/df5a1726583c76eec62736f2b1cebf71/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sorud-e_Mellí-e_Yomhurí-e_Eslamí-e_Irán_(instrumental).oga<br> (башта кыска гына кереш уйнала)<br> '''''Татар телендә'''''<br> Офыкта Шәрекъ Кояшы балкый,<br> Хак мөселман күңелен ул назлый,<br> Баһман – иман йөзек кашы.<br> Синең вәгазьләрең, әй, Имам,<br> Азатлык, ирек тоткасы.<br> Шәһитләр!<br> Сезнең ялвару – заман колагында чаң:<br> “Ул яши һәм мәңге булачак –<br> Ислам Җөмһүрияте Иран!”<br> === '''ИРЛАНДИЯ (дәүләт гимны)''' === '''''I nGaeilge'''''<br> '''Amhrán na bhFiann'''<br> Seo dhibh a chairde duan Óglaigh,<br> Cathréimeach briomhar ceolmhar,<br> Ár dtinte cnámh go buacach táid,<br> ‘S an spéir go min réaltogach<br> Is fonnmhar faobhrach sinn chun gleo<br> ‘S go tiúnmhar glé roimh thíocht don ló<br> Fé chiúnas chaomh na hoiche ar seol:<br> Seo libh canaídh Amhrán na bhFiann.<br> '''''Refrain:'''''<br> Sinne Fianna Fáil<br> Atá faoi gheall ag Éirinn,<br> Buíon dár slua<br> Thar toinn do ráinig chugainn,<br> Faoi mhóid bheith saor.<br> Seantír ár sinsir feasta<br> Ní fhagfar faoin tíorán ná faoin tráil<br> Anocht a théam sa bhearna bhaoil,<br> Le gean ar Ghaeil chun báis nó saoil<br> Le gunna scréach faoi lámhach na bpiléar<br> Seo libh canaídh Amhrán na bhFiann.<br> '''''English'''''<br> '''The soldier’s song'''<br> We’ll sing a song, a soldier’s song,<br> With cheering rousing chorus,<br> As round our blazing fires we throng,<br> The starry heavens o’er us;<br> Impatient for the coming fight,<br> And as we wait the morning’s light,<br> Here in the silence of the night,<br> We’ll chant a soldier’s song.<br> Chorus:<br> Soldiers are we<br> whose lives are pledged to Ireland;<br> Some have come from a land beyond the wave.<br> Sworn to be free,<br> No more our ancient sire land<br> Shall shelter the despot or the slave.<br> Tonight we man the gap of danger<br> In Erin’s cause, come woe or weal<br> ‘Mid cannons’ roar and rifles peal,<br> We’ll chant a soldier’s song.<br> https://rutube.ru/video/90b1d912555afa0dfb85c4f6b882017f/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Amhrán_na_bhFiann.ogg<br> (бу аудиода гимнның "компакт варианты" – кушымтасы гына уйнала)<br> https://zvyki.com/song/78387993/Gimn_Irlandii_-_Amhr_n_na_bhFiann/{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<br> (вокал, биредә гимн тулысынча һәм ирланд телендә генә җырланган)<br> '''''Татар телендә'''''<br> '''Яугирләр җыры'''<br> Җырлыйк әле яугир җырын,<br> Басып байраклар астына.<br> Йолдызлар һәм учак уты<br> Төнлә күздә чагыла;<br> Безнең күңел ярсыр яуга,<br> Иртән кояш сипсә нурын,<br> Ә хәзер бу төнге тынлыкта<br> Җырлыйк яугир җырын.<br> Кушымтасы:<br> Без яугирләр,<br> Ирландия рухы йөрәктә,<br> Без ант иттек,<br> кайда туып үссәк тә:<br> Булмас һич безнең изге утарлар<br> Залим белән кол сыеныр урын.<br> Чәлпәрәмә килер зынҗырлар,<br> Сибәр кояш илгә нурын,<br> Үкерсә дә үлем чәчеп туплар,<br> Җырларбыз яугир җырын.<br> '''Гимн текстының рәсми башкарыла торган беренче куплетлары.'''<br> === '''ИСЛАНДИЯ''' === '''''Á íslensku'''''<br> Ó, guð vors lands! Ó, land vors guðs,<br> vér lofum þitt heilaga, heilaga nafn,<br> úr sólkerfum himnanna hnýta þér krans<br> þínir herskarar, tímanna safn.<br> Fyrir þér er einn dagur sem þúsund ár<br> og þúsund ár dagur, ei meir:<br> eitt eilífðar smáblóm með titrandi tár,<br> sem tilbiður guð sinn og deyr.<br> Íslands þúsund ár,<br> Íslands þúsund ár,<br> eitt eilífðar smáblóm með titrandi tár,<br> sem tilbiður guð sinn og deyr.<br> https://rutube.ru/video/0a1dc4ee853df3662c56563317923367/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lofsöngur.ogg '''''Татар телендә'''''<br> Ил Алласы! Аллалы ил!<br> Мактаулар Синең мөкатдәс намыңа.<br> Кояш, Галәм – Синең чәчәк бәйләме<br> Бакый гаскәрең тарафына.<br> Хозурыңда бер көн — мең еллар тиңдәше,<br> Мең еллар бер көндәй уза:<br> Мәңгелек – чәчәктән тамган күз яше,<br> Гыйбадәт кыла һәм сула.<br> Исландиягә мең ел,<br> Исландиягә мең ел,<br> Мәңгелек – чәчәктән тамган күз яше,<br> Гыйбадәт кыла һәм сула.<br> === '''ИСРАИЛ ДӘҮЛӘТЕ''' === '''בעברית'''<br> '''הַתִּקְוָה'''<br> כֹּל עוֹד בַּלֵּבָב פְּנִימָה<br> נֶפֶשׁ יְהוּדִי הוֹמִיָּה,<br> וּלְפַאֲתֵי מִזְרָח קָדִימָה,<br> עַיִן לְצִיּוֹן צוֹפִיָּה;<br> עוֹד לֹא אָבְדָה תִקְוָתֵנוּ,<br> הַתִּקְוָה בַּת שְׁנוֹת אַלְפַּיִם,<br> לִהְיוֹת עַם חָפְשִׁי בְּאַרְצֵנוּ, 𝄇<br> 𝄆 אֶרֶץ צִיּוֹן וִירוּשָׁלַיִם.<br> '''''Укылышы''''':<br> Kol ‘od balevav p’nimah –<br> Nefesh Yehudi homiyah<br> Ulfa’ati mizrakh kadimah<br> ‘ayin LeTsion tsofiyah –<br> ‘od lo avdah tikvatenu<br> Hatikvah bat sh’not alpayim:<br> Lihyot ‘am khofshi be’artzenu –<br> Erets Tsiyon vi’rushalayim.<br> Lihyot ‘am khofshi be’artzenu –<br> Erets Tsiyon vi’rushalayim.<br> https://rutube.ru/video/d5dc0d3980deb51088393013ef5c6bb6/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hatikvah_instrumental.ogg '''''Татар телендә'''''<br> Тынгысыз җаныбыз кушканга,<br> Хыял яши, йөрәктә ут яна,<br> Төбәп күзләрне гел Сионга,<br> Атларбыз алга, шәрыккә таба.<br> Сүнмәс өмет безнең күңелдә,<br> Ике мең ел аны сакладык,<br> Сион, Иерусалим илендә<br> Азатлыгыбызны хакладык,<br> Сион, Иерусалим илендә<br> Азатлыгыбызны хакладык.<br> === '''ИТАЛИЯ''' === '''''In italiano'''''<br> '''Fratelli d’Italia'''<br> Fratelli d’Italia,<br> L’Italia s’è desta,<br> Dell’elmo di Scipio<br> S’è cinta la testa.<br> Dove’è la Vittoria?<br> Le porga la chioma;<br> Chè schiava di Roma<br> Iddio la creò.<br> Fratelli d’Italia,<br> L’Italia s’è desta,<br> Dell’elmo di Scipio<br> S’è cinta la testa.<br> Dove’è la Vittoria?<br> Le porga la chioma;<br> Chè schiava di Roma<br> Iddio la creò.<br> '''''Coro''''':<br> Stringiamoci a coorte,<br> Siam pronti alla morte<br> Siam pronti alla morte:<br> Italia chiamò! Italia chiamò!<br> Si!!!<br> https://rutube.ru/video/068f53c26d70ee28ae1d6c1e3e82be76/ https://rutube.ru/video/95cb7a96b0e44bf7be5a182ff2fcccb4/ '''''Татар телендә'''''<br> '''Италия туганнары'''<br> Әй, туганнар, итальяннар,<br> Италия уянды,<br> Шипионың данлы очламын<br> Таҗ итеп ул киеп алды.<br> Олы җиңү – кайда соң ул?<br> Ул бит безгә баш иде:<br> Рум коллары торыннары<br> Ил хуҗасы булсын, диде.<br> Әй, итальяннар,<br> Италия уянды,<br> Шипио очламын<br> Таҗ итеп ул алды.<br> Олы җиңү – кайда?<br> Ул безгә баш иде:<br> Рум оныклары<br> Хуҗа булсын, дип.<br> '''''Кушымтасы''''':<br> “Бер тарафка, – дип, – әйдә, берләшик,<br> Җан фида кылып, бергә без көрәшик,<br> Җан фида кылып, бергә без көрәшик”, –<br> Италия дәшә! Италия дәшә!<br> Һәй!!!<br> '''Гимн текстының рәсми башкарыла торган беренче куплеты. Тагын ике "азатлык куплеты" һәм ике "тарихи куплеты" бар.'''<br> === '''ИЧКЕРИЯ ЧЕЧЕН ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Нохчийн маттахь'''''<br> '''Ӏожалла я маршо'''<br> Буьйсанна борз ехкаш дуьненчу девлла тхо,<br> ‘уьйранна лом уг’уш тхан ц’ераш техкина.<br> Лаилаха иллАллах.<br> Аьрзонийн баннашкахь наноша дакхийна,<br> Тархаш т’ехь дой хьийзо дайша ‘амийна.<br> Лаилаха иллАллах.<br> Халкъана, махкана наноша кхоьллина,<br> Цаьршинна эшначохь, майра д’ах’иттина.<br> Лаилаха иллАллах.<br> Ламанан лечарчий маршонехь кхиийна,<br> Халонех, бохамех курра чекхдийлина.<br> Лаилаха иллАллах.<br> Мокхаза ламанаш даш хилла лаларах,<br> Дахарехь, къийсамехь яхь оха д’алур яц.<br> Лаилаха иллАллах.<br> Бос ‘аьржа ва латта молханах лелхарах,<br> Тхешан сий доьхкина, тхо лаьтта доьрзур дац.<br> Лаилаха иллАллах.<br> Тхо цкъа а цхьанненна къарделла совцур дац,<br> ‘ожалла, я маршо — шиннех цхьаъ йоккхур ю?<br> Лаилаха иллАллах.<br> Йижараша тхан чевнаш эшаршца ерзайо,<br> Хьомсарчу б’аьргаша хьнаршна г’иттадо.<br> Лаилаха иллАллах.<br> Мацалло хьовзадахь, орамаш дуур ду,<br> Хьогалло тхаш б’арздахь, бецан тхин мийра ду.<br> Лаилаха иллАллах.<br> Буьйсанна борз ехкаш дуьненчу девлла ду,<br> Халкъана, махкана, Далла а муьт’ахь ду.<br> Лаилаха иллАллах.<br> https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Гимн_Чеченской_Республики_Ичкерия.ogg<br> (берничә куплеты яңадан кабатлана)<br> '''''Татар телендә'''''<br> '''Йә үлем, йә азатлык'''<br> Ана бүре баласын тапкан төндә туганбыз,<br> Арыслан үкергәндә без исемнәр алганбыз.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Бөркет ояларында үстергәндер анабыз,<br> Ат йөгәнләтеп безне өйрәткәндер атабыз.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Халык һәм Ватан өчен үстергәндер анабыз,<br> Әнкәйләр чакырганда, кабат сафка басабыз.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Тау бөркетләре белән без бергә очып үстек,<br> Киртәләр-михнәтләрне горур атлап без кичтек.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Мәрмәр кыялар тизрәк, эрерләр гүя кургаш, —<br> Ләкин дошманнар безне һич тезләндерә алмас.'''<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Җир-туфрак әйләнсә дә ут кабып күмерләргә,<br> Намусыбыз югалтып, кермәбез каберләргә.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Безне буйсындыралмас һичберкайчан һәм һичкем,<br> Икесенең берседер — йә азатлык, йә үлем.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Дәваларлар сеңелләр җырлашып тән ярасын,<br> Өндәр каһарманлыкка сөйгән ярның карашы.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Тамырлар кимерербез, битәрли калса ачлык,<br> Сусавыбызны басар үләннәрдән тамган чык.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Ана бүре баласын тапкан төндә туганбыз,<br> Алла, Халык һәм Ватан — мөкатдәстер кыйблабыз.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> === '''ЙӘМӘН''' === '''باللغة العربية'''<br> رَدِّدِيْ أَيَّتُهَا الدُّنْيَا نَشِيْدِيْ<br> رَدِّدِيْهِ وَأَعِيْدِيْ وَأَعِيْدِيْ<br> وَاذْكُرِيْ فِيْ فَرْحَتِيْ كُلَّ شَهِيْدِ<br> وَامْنَحِيْهِ حُلَلاً مِّنْ ضَوْءِ عِيْدِيْ:|<br> |: رَدِّدِيْ أَيَتُهَا الدُّنْيَا نَشِيْدِيْ <br> وَحْدَتِيْ، وَحْدَتِيْ<br> يَا نَشِيْداً رَائِعاً يَمْلَاُ نَفْسِيْ<br> أَنْتِ عَهْدٌ عَالِقٌ فِيْ كُلِّ ذِمَّة<br> رَايَتِيْ، رَايَتِيْ<br> يَا نَسِيْجاً حِكْتُهُ مِنْ كُلِّ شَمْسِ<br> أُخْلُدِيْ خَافِقَةً فِيْ كُلِّ قِمَّة<br> أُمَّتِيْ، أُمَّتِيْ<br> اِمْنَحِيْنِي الْبَأسَ يَامَصْدَرَ بَأسِيْ<br> وَاذْخُرِيْنِيْ لَكِ يَا أَكْرَمَ أُمَّة<br> عِشْتُ إِيْمَانِيْ وَحُبِّيْ سَرْمَدِيَّا<br> وَمَسِيْرِيْ فَوْقَ دَرْبِيْ عَرَبِيَّا<br> وَسَيَبْقٰى نَبْضُ قَلْبِيْ يَمَنِيَّا<br> لَنْ تَرَى الدُّنْيَا عَلٰى أَرْضِيْ وَصِيَّا<br> https://rutube.ru/video/18fc6c8a7dc61cd3475944def2171c3b/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_United_Republic.ogg '''''Татар телендә'''''<br> Кабатла, дөнья, кабатла бу көемне,<br> Кабатла син нәшидемне, гаһедемне.<br> Искә төшер исемнәрен шәһидләрнең.<br> Ки син затлы киемнәрен бәйрәмнәрнең.<br> |: Кабатла, дөнья, кабатла нәшидемне. :|<br> Берлегем, Берлегем,<br> Рухлана бу ягымлы җырдан күңелем,<br> Һәр халәткә бәйләнешле ул гаһедем.<br> Байрагым, байрагым,<br> Кояшның син үзеннән иңгән комачым,<br> Мәңге балкы һәм бизәп тор һәр тау башын.<br> Өммәтем, өммәтем,<br> Вакыйг ит син үз көчеңне, куәтеңне,<br> Затлылардан итәр өчен дәүләтеңне.<br> Иманлы һәм сөюле мин җир йөзендә,<br> Һәм гомерем үтәр гарәп кавемендә.<br> Йәмәнемне йөртермен йөрәк түрендә,<br> Һичбер чит-ят хаким булмас дәүләтемдә.<br> === '''КАБО ВЕРДЕ''' === https://rutube.ru/video/c717f83a9e25b73b5b4d1a885116d12d/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Cântico_da_Liberdade_(instrumental).ogg === '''КАЗАКЪСТАН''' === '''''Қазақ тілінде'''''<br> '''Менің Қазақстаным'''<br> Алтын күн аспаны,<br> Алтын дән даласы,<br> Ерліктің дастаны —<br> Еліме қарашы!<br> Ежелден ер деген,<br> Даңқымыз шықты ғой,<br> Намысын бермеген,<br> Қазағым мықты ғой!<br> '''''Қайырмасы:'''''<br> Менің елім, менің елім,<br> Гүлің болып егілемін,<br> Жырың болып төгілемін, елім!<br> Туған жерім менің —<br> Қазақстаным!<br> Ұрпаққа жол ашқан,<br> Кең байтақ жерім бар.<br> Бірлігі жарасқан,<br> Тәуелсіз елім бар.<br> Қарсы алған уақытты,<br> Мәңгілік досындай.<br> Біздің ел бақытты,<br> Біздің ел осындай!<br> '''''Қайырмасы.'''''<br> https://rutube.ru/video/d80fefc5ce5b1cda2113bdb39dcd92c1/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kazakhstan_National_Anthem_2012.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Минем Казакъстаным'''<br> Алтын көн асманы,<br> Мул ашлык даласы,<br> Батырлык дастаны —<br> Илемә карачы!<br> Күптәннән ир дигән<br> Даныбыз кодрәте,<br> Намусын бирмәгән<br> Казагым куәте!<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Минем илем, минем илем,<br> Гөлең булып сибеләмен,<br> Җырың булып түгеләмен, илем!<br> Туган җирем минем —<br> Казакъстаным!<br> Килергә юл ачкан<br> Чиксез киң җирем бар,<br> Берлеге ярашкан<br> Ирекле илем бар.<br> Каршылый вакытны<br> Мәңгелек дустыдай,<br> Безнең ил — бәхетле,<br> Безнең ил — шушындый!<br> '''''Кушымтасы.'''''<br> === '''КАЛМЫКСТАН''' === '''''Хальмг келн'''''<br> '''Хальмг Таңһчин Частр'''<br> Сарул сәәхн Хальмг Таңһч<br> Сансн тоотан күцәнә,<br> Авта җирһлин бат җолаг<br> Алдр һартан атхна.<br> '''''Давтвр:'''''<br> Улан залата хальмг улс,<br> Улата теегән кеерүлий!<br> Төрскн нутгтан күчән нерәдәд,<br> Толһа менд җирһий!<br> Олн келн-әмтнлә хамдан<br> Уралан Таңһчин зүткнә<br> Иньгллтин залин өндр герлд<br> Иргч мана батрна.<br> '''''Давтвр.'''''<br> Баатр-чиирг үрдәр туурад,<br> Буурл теемг өснә.<br> Сурһуль-номдан килмҗән өдәг,<br> Сул нерән дуудулна.<br> '''''Давтвр.''''' https://rutube.ru/video/4a0fb2e5bbd2bed3ad8dd41a232c2e4d/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kalmykia_anthem_(short_instrumental).ogg<br> Оркестр башкаруында гимнның компакт варианты. Бер куплеты; кушымтасының соңгы ике юлы кабатлана.<br> '''''Татар телендә'''''<br> '''Калмыкстан җыры'''<br> Гүзәл туган Калмык Иле<br> Бар даланы яктырта,<br> Төзек тормыш дилбегәсен<br> Көчле кулында тота.<br> '''''Кушымта''''':<br> Калмык халкы, алсу төскә<br> Иркен даланы бизә!<br> Туган йортка куәт өстәп,<br> Имин бул син мәңгегә!<br> Төрле телле кешеләре<br> Алга әйди Ватанны.<br> Дуслык нурында киләчәк<br> Ышанычлы һәм данлы.<br> '''''Кушымта'''''.<br> Батыр-чыдам балаларың<br> Чал даланы үстерә,<br> Тырышлыкта гыйлем эстәп,<br> Азат исемен күтәрә.<br> '''''Кушымта'''''.<br> === '''КАМБОДЖА''' === '''ជាភាសាខ្មែរ'''<br> '''បទនគររាជ'''<br> សូមពួកទេវត្តា រក្សាមហាក្សត្រយើង<br> អោយបានរុងរឿង ដោយជ័យមង្គល សិរីសួស្តី<br> យើងខ្ញុំព្រះអង្គ សូមជ្រកក្រោមម្លប់ ព្រះបារមី<br> នៃព្រះនរបតី វង្សក្សត្រាដែលសាងប្រាសាទថ្ម<br> គ្រប់គ្រងដែនខ្មែរ បុរាណថ្កើងថ្កាន ។<br> ប្រាសាទសីលា កំបាំងកណ្តាលព្រៃ<br> គួរអោយស្រមៃ នឹកដល់យសស័ក្តិ មហានគរ<br> ជាតិខ្មែរដូចថ្ម គង់វង្សនៅល្អ រឹងប៉ឹងជំហរ<br> យើងសង្ឃឹមពរ ភ័ព្វព្រេងសំណាងរបស់កម្ពុជា<br> មហារដ្ឋកើតមាន យូរអង្វែងហើយ ។<br> គ្រប់វត្តអារាម ឮតែសូរស័ព្ទធម៌<br> សូត្រដោយអំណរ រំឮកគុណពុទ្ធសាសនា<br> ចូរយើងជាអ្នក ជឿជាក់ស្មោះស្ម័គ្រតាមបែបដូនតា<br> គង់តែទេវត្តានឹង ជួយជ្រោមជ្រែង ផ្គត់ផ្គង់ប្រយោជន៍ឱយ<br> ដល់ប្រទេសខ្មែរ ជាមហានគរ ។<br> '''''Françaıse'''''<br> '''Le Chant Royal'''<br> 1. Que le ciel protège notre Roi<br> Et lui dispense le bonheur et la gloire.<br> Qu'il règne sur nos coeurs et sur nos destinées,<br> Celui qui, héritier des Souverains bâtisseurs,<br> Gouverne le fier et vieux Royaume.<br> 2. Les temples dorment dans la forêt,<br> Rappelant la grandeur du Moha Nokor.<br> Comme le roc, la race khmère est éternelle,<br> Ayons cofiance dans le sort du Campuchéa,<br> L'Empire qui défie les années.<br> 3. Les chants montent dans les pagodes<br> A la gloire de la Sainte foi Bouddhique.<br> Soyons fidèles aux croyances de nos pères.<br> Ainsi le ciel prodiguera-t-il tous ses bienfaits<br> Au vieux pays khmer, le Moha Nokor.<br> https://rutube.ru/video/4921e0ef4a1133b7c72e77aad1974a23/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Nokoreach.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Мәһабәт Кыйраллык'''<br> 1. Күкләр булсын Патшабыз сакчысы,<br> Насыйп булсын аңарга сәгадәт һәм дан.<br> Хаким ул халык йөрәгеннән, язмыштан, —<br> Борынгыдан горур мәмләкәтләр тоткан<br> Шәрәфле нәсел варисы.<br> 2. Пагодалар сыенган урманга,<br> Шаһит алар Моһа Ноко кодрәтенә.<br> Кһмер милләте яратылган ул мәңгегә,<br> Тормышыбыз хасланган Кампучиягә,<br> Тиңдәш булсын ил заманга.<br> 3. Багышлаек догалар-җыруны,<br> Мәдхия укып, изге Будда исеменә.<br> Тугры булсак бабалар әманәтенә,<br> Күкләр ирештерерләр бәрәкәтенә<br> Кһмер иле Моһа Ноконы.<br> === '''КАМӘР УТРАУЛАРЫ''' === '''''Shikomori'''''<br> 1. Beramu isi pepeza,<br> I nadi ukombozi piya;<br> Ye daula ivenuha,<br> Tasibabu yahe dini voya<br> tsangaya hunu Komoriya.<br> Narikeni yamahaba ya<br> huvendza ya masiwa.<br> Yatru...<br> 2. Wasiwa Komori damu ndzima,<br> Wasiwa Komori dini ndzima.<br> Ya masiwa razaliwa,<br> Ya masiwa yarileya,<br> Mola nde yari sayidiya;<br> Narike niya ndzima,<br> Rivendze uwatwaniya,<br> Mahaba ya dini na duniya.<br> 3. Beramu isi pepeza,<br> Rangu mwezi sita wa Zuiye,<br> Ye daula ivenuha,<br> Zisiwa zatru zi katruha:<br> Maoré na Ndzuani, Mwali na Ngazidja.<br> 4. Tasibabu yahe dini voya<br> Tsangaya hunu Komoriya.<br> Narikeni yamahaba ya,<br> Ya huvendza, ya masiwa.<br> https://rutube.ru/video/5c8b8c4b8562edb753664e292f5c6c35/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Comoros_by_US_Navy_Band.ogg<br> (дүртенче куплеты уйналмаган)<br> '''''Татар телендә'''''<br> 1. Җилферди ил байрагыбыз,<br> Тулы бәйсезлек белгертеп;<br> Күтәрелә Ватаныбыз,<br> Динебезне терәк, көч-куәт итеп,<br> Камәр илен бердәм дәүләт итеп.<br> Яшик шушы ямьле урында<br> Туганлык, сөю хозурында.<br> Яшик...<br> 2. Камәрлеләр, уртактыр каныбыз,<br> Камәрлеләр, камил иманыбыз.<br> Бу утрауларда туганбыз,<br> Монда тәрбия алганбыз,<br> Ярдәм насыйп итә, Аллабыз;<br> Кыю, тәвәккәл булыйк,<br> Ватан диеп җан атыйк,<br> Динне, дөньяны без яратыйк!<br> 3. Җилферди ил байрагыбыз<br> Алтынчы Июльдән башлап,<br> Күтәрелә Ватаныбыз,<br> Утраулары баскан тигез сафка:<br> Маоре һәм Ндзуани, Мвали һәм Ңазидҗа.<br> 4. Динебезне терәк, көч-куәт итеп,<br> Камәр илен бердәм дәүләт итеп, –<br> Яшик шушы ямьле урында,<br> Сөю, туганлык хозурында.<br> '''Гимн тексты, камәри теленнән тыш, Камәр утрауларындагы ике рәсми телгә – гарәп һәм француз телләренә дә тәрҗемә ителгән.''' === '''КАМЕРУН''' === '''CHANT DE RALLIEMENT'''<br> I. Ô Cameroun berceau de nos ancêtres,<br> Va debout et jaloux de ta liberté.<br> Comme un soleil ton drapeau fier doit être<br> Un symbole ardent de foi et d'unité.<br> Que tous tes enfants du nord au sud,<br> de l'est à l'ouest soient tout amour,<br> Te servir que ce soit leur seul but,<br> Pour remplir leur devoir toujours.<br> '''''Refrain:'''''<br> Chère patrie, terre chérie,<br> Tu es notre seul et vrai bonheur,<br> notre joie et notre vie,<br> À toi l'amour et le grand honneur<br> II. Tu es la tombe où dorment nos pères,<br> Le jardin que nos aïeux ont cultivé.<br> Nous travaillons pour te rendre prospère,<br> Un beau jour enfin nous serons arrivés.<br> De l'Afrique sois fidèle enfant<br> Et progresse toujours en paix,<br> Espérant que tes jeunes enfants<br> T'aimeront sans bornes à jamais.<br> '''''Refrain.'''''<br> '''RALLYING SONG'''<br> I. O Cameroon, Thou Cradle of our Fathers,<br> Holy Shrine where in our midst they now repose,<br> Their tears and blood and sweat thy soil did water,<br> On thy hills and valleys once their tillage rose.<br> Dear Fatherland, thy worth no tongue can tell!<br> How can we ever pay thy due?<br> Thy welfare we will win in toil and love and peace,<br> Will be to thy name ever true!<br> '''''Chorus:'''''<br> Land of Promise, land of Glory!<br> Thou, of life and joy, our only store!<br> Thine be honour, thine devotion,<br> And deep endearment, for evermore.<br> II. From Shari, from where the Mungo meanders<br> From along the banks of lowly Boumba Stream,<br> Muster thy sons in union close around thee,<br> Mighty as the Buea Mountain be their team;<br> Instil in them the love of gentle ways,<br> Regret for errors of the past;<br> Foster, for Mother Africa, a loyalty<br> That true shall remain to the last.<br> '''''Chorus.'''''<br> https://rutube.ru/video/e795d0512496afa843219c7466762df4/ https://wikiway.com/cameroon/gimn/ '''КҮМӘКЛЕК ҖЫРЫ'''<br> === '''КАНАДА''' === '''''Françaıse'''''<br> '''Ô Canada!'''<br> Ô Canada! Terre de nos aïeux,<br> Ton front est ceint de fleurons glorieux!<br> Car ton bras sait porter l’epée,<br> Il sait porter la croix!<br> Ton histoire est une epopée<br> Des plus brillants exploits,<br> Et ta valeur, de foi trempée,<br> Protégera nos foyers et nos droits,<br> Protégera nos foyers et nos droits.<br> https://wikiway.com/canada/gimn/ https://yandex.ru/video/preview/15109167227211971633 '''Татар телендә'''<br> '''Әй, Канада!'''<br> Әй, Канада! Ата-баба җире,<br> Дан чәчәкләре бизиләр сине!<br> Кулларың кылыч тотарга оста,<br> Тота белер хачны!<br> Синең тарихың – үзе бер дастан, –<br> Җиңүләреңне колачлый.<br> Кыю холкың, ныклы рухың, –<br> Саклар йортыбызны, хокукларны,<br> Саклар йортыбызны, хокукларны.<br> '''''English'''''<br> '''O Canada!'''<br> O Canada! Our home and native land!<br> True patriot-love in all thy sons command.<br> With glowing hearts we see thee rise,<br> The True North, strong and free,<br> And stand on guard, O Canada,<br> We stand on guard for thee.<br> O Canada, glorious and free!<br> We stand on guard, we stand on guard for thee.<br> O Canada, we stand on guard for thee!<br> https://rutube.ru/video/c27340fb75a88ef7ae7aaf59918a5126/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_O_Canada.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Әй, Канада!'''<br> Әй, Канада! Туган ил-йортыбыз!<br> Сине сөя бар ватандашыбыз.<br> Безнең бәхет – уңышларыңда,<br> Тугры Төньяк – нык, азат!<br> Без синең сагыңда, Канада,<br> Торырбыз сине хаклап.<br> Әй Канада, азат бул һәм данла!<br> Әй Канада! Без синең сагыңда!<br> Әй Канада! Без синең сагыңда!<br> '''Гимн тексты башта француз телендә язылган булган. Инглиз теленә ул бераз үзгәртелеп тәрҗемә ителгән.'''<br> === '''КАРАКАЛПАКСТАН''' === '''''Қарақалпақ тилинде'''''<br> Жайхун жағасында өскен байтерек,<br> Түби бир шақасы мың болар демек,<br> Сен сондай саялы қуяшлы елсең,<br> Тынышлық ҳәм ығбал сендеги тилек.<br> '''''Нақораты:'''''<br> Дийхан баба нәпеси бар жеринде,<br> Жуўсан аңқып, кийик қашар шөлинде,<br> Қарақалпақстан,<br> “Қарақалпақстан” деген атыңды,<br> Әўладлар әдиўлер жүрек төринде.<br> Айдын келешекке шақырар заман,<br> Мәртлик мийнет, билим жетизер оған,<br> Халқың бар азамат, дос ҳәм мийирбан,<br> Еркин жайнап-жаснап, мәңги бол аман.<br> '''''Нақораты:'''''<br> Дийхан баба нәпеси бар жеринде,<br> Жуўсан аңқып, кийик қашар шөлинде,<br> Қарақалпақстан,<br> “Қарақалпақстан” деген атыңды,<br> Әўладлар әдиўлер жүрек төринде.<br> https://rutube.ru/video/a0b3cf0ae90052456ad9cb805887d924/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Karakalpakstan.ogg '''''Татар телендә'''''<br> 1. Җәйхун ярларында үскән байтирәк,<br> Тамырларыңа меңләп еллар, димәк, –<br> Син күләгәле, кояшлы төбәк,<br> Тынычлык һәм бәхет – синең ул теләк.<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Диһкян баба тыны сеңгән җиреңә,<br> Сайгак йөгерә әрем исле чүлеңдә,<br> Каракалпакстан,<br> “Каракалпакстан” дигән атыңны<br> Яшь буын кадерли йөрәк түрендә.<br> 2. Якты киләчәккә чакыра заман,<br> Батырлык, зирәклек ирешкән таман,<br> Дустанә халкыңа хастыр миһербан,<br> Иректә чәчәк ат, мәңге бул аман.<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Диһкян баба тыны сеңгән җиреңә,<br> Сайгак йөгерә әрем исле чүлеңдә,<br> Каракалпакстан,<br> “Каракалпакстан” дигән атыңны<br> Яшь буын кадерли йөрәк түрендә.<br> === '''КАРАТАУ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''На црногорском (вуковица)'''''<br> '''Ој свијетла мајска зоро'''<br> 1. Ој свијетла мајска зоро,<br> Ој свијетла мајска зоро,<br> Мајко наша Црна Горо,<br> Мајко наша Црна Горо,<br> Синови смо твог стијења,<br> Синови смо твог стијења,<br> И чувари твог поштења,<br> И чувари твог поштења,<br> Волимо вас, брда тврда,<br> И стравичне ваше кланце<br> Који никад не познаше<br> Срамотнога ропства ланце.<br> Мајко наша Црна Горо,<br> Мајко наша Црна Горо.<br> 2. Ој свијетла мајска зоро,<br> Ој свијетла мајска зоро,<br> Мајко наша Црна Горо,<br> Мајко наша Црна Горо,<br> Док ловћенској нашој мисли<br> Наша слога даје крила,<br> Биће горда, биће славна<br> Домовина наша мила.<br> Ријека ће наших вала<br> Ускачући у два мора,<br> Глас носити океану:<br> Да је вјечна Црна Гора.<br> Глас носити океану:<br> Да је вјечна Црна Гора,<br> Да је вјечна Црна Гора.<br> https://rutube.ru/video/d224c8acdb22066ea75f87f58dbf739f/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Montenegro.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Әй, якты май ае таңы'''<br> 1. Әй, якты май ае таңы,<br> Әй, якты май ае таңы,<br> Ил-Анам Каратау ягы,<br> Ил-Анам Каратау ягы!<br> Без тау-кыялар уллары,<br> Без тау-кыялар уллары,<br> Синең намусыңның сагы,<br> Синең намусыңның сагы.<br> Дәһшәтле тау-кыяларың<br> Халкым сөйгән, кадерләгән,<br> Хурлыклы коллык богавын<br> Илем һичкайчан кимәгән.<br> Ил-Анам Каратау ягы,<br> Ил-Анам Каратау ягы!<br> 2. Әй, якты май ае таңы,<br> Әй, якты май ае таңы,<br> Ил-Анам Каратау ягы,<br> Ил-Анам Каратау ягы!<br> Ловчен фикерләрен, эшен,<br> Дәвамлап канатланырбыз,<br> Горур, данлы булсын өчен,<br> Син сөекле Ватаныбыз.<br> Илнең дулкынлы елгасы —<br> Ике диңгезгә ул коя,<br> Шавын океан тыңласын:<br> “Каратау — мәңгелек кыя!”<br> Шавын океан тыңласын:<br> “Каратау — мәңгелек кыя!<br> Каратау — мәңгелек кыя!”<br> '''''Na crnogorskom (gajevica)'''''<br> '''Oj svijetla majska zoro'''<br> 1. Oj svijetla majska zoro,<br> Oj svijetla majska zoro,<br> Majko naša Crna Goro,<br> Majko naša Crna Goro,<br> Sinovi smo tvog stijenja,<br> Sinovi smo tvog stijenja,<br> I čuvari tvog poštenja,<br> I čuvari tvog poštenja.<br> Volimo vas, brda tvrda,<br> I stravične vaše klance<br> Koji nikad ne poznaše<br> Sramotnoga ropstva lance.<br> Majko naša Crna Goro,<br> Majko naša Crna Goro.<br> 2. Oj svijetla majska zoro,<br> Oj svijetla majska zoro,<br> Majko naša Crna Goro,<br> Majko naša Crna Goro,<br> Dok lovćenskoj našoj misli<br> Naša sloga daje krila,<br> Bit će gorda, bit će slavna<br> Domovina naša mila.<br> Rijeka će naših vala<br> Uskačući u dva mora<br> Glas nositi okeanu:<br> Da je vječna Crna Gora.<br> Glas nositi okeanu:<br> Da je vječna Crna Gora,<br> Da je vječna Crna Gora.<br> === '''КАРЕЛИЯ''' === '''''Karjalaksi'''''<br> '''Kodirandu – Karjalu!'''<br> Kodirandu – Karjalu!<br> Igäine kaunis meijän mua.<br> Heimokanzat yhteh suat,<br> Karjalu!<br> Tuo kuunnelkua järvet dai mečät, suot<br> Kui sydämeh oma mua pajuo tuou.<br> Se mäin piälpäi selvembi nähtä voi –<br> Vie parembi kaikkii mua meijän roih.<br> Kodirandu – Karjalu!<br> Ozan kel elä igä kai.<br> ||: Ryndähis meijän yksi vai –<br> Karjalu! :||<br> Tiä runoloin rohkiembat poijat vie<br> Kai eletäh salolois, järvien ies.<br> Pajo lennä, kandeleh helkieh lyö,<br> Kiitä Karjalua kaikkie muadu myö.<br> Kodirandu – Karjalu!<br> Runot dai pajot elos piet.<br> Nägyy tiä päivännouzu vies,<br> Karjalu!<br> Päiväzen nouzu nägyy vies,<br> Karjalu!<br> Kotimaamme Karjala!<br> Ikivanha kaunis maa.<br> Veljeskansat yhteen saa<br> Karjala!<br> '''''Suomeksi'''''<br> '''Kotimaamme Karjala!'''<br> Kotimaamme Karjala!<br> Ikivanha laulumaa.<br> Työllään etsii kunniaa<br> Karjala!<br> Nuo järvet ja vaarat ja hongikot –<br> ne huomisen kutsua kuunnelkoot!<br> Seisoin vaaran harjalla paljain päin<br> ja suljin syliini mitä näin.<br> Kotimaamme Karjala!<br> Ikivanha laulumaa.<br> ||: Työllään etsii kunniaa<br> Karjala! :||<br> Ne urhot ja sankarit laulujen –<br> ne asuvat täällä entiselleen.<br> Soita, soma kantele, jatku, työ!<br> Soi, laulu, sydämen liekki, lyö.<br> Kotimaamme Karjala!<br> Rahvas rehti, ahkera<br> töin ja lauluin ikuistaa<br> Karjala!<br> Töin ja lauluin ylistää<br> Karjala!<br> https://en.wikipedia.org/wiki/File:Гимн_Республики_Карелия.ogg https://rutube.ru/video/b71a6f0ee1404c05b6c8bd83df06f3b3/ '''''Tatar telendä'''''<br> '''Tuğan yağım – Karyala!'''<br> Tuğan yağım – Karyala!<br> Ğömerlek yazmış miña.<br> Yäşä, il, ğasırlarda,<br> Karyala!<br> Cırlasın tayğa, yañğırasın küllär!<br> Qäderle miña bu güzäl cirlär. <br> Menäm biekkä, taw-qıyalarğa –<br> Sine, tuğan yaq, cırda danlarğa.<br> Tuğan yağım – Karyala!<br> Ğömerlek yazmış miña.<br> ||: Yäşä, il, ğasırlarda,<br> Karyala! :||<br> Borınğılıqtan küçep zamanğa,<br> Yäşi batırlar taw-urmannarda.<br> Kantele qılı ğorur çıñlasın,<br> Möqätdäs karel ciren xaqlasın!<br> Karyala – tuğan yağım!<br> Run-riwayät moñnarım.<br> Cır häm xezmät uçağım,<br> Karyala!<br> Küräm nurlı tañnarıñ,<br> Karyala!<br> === '''КАТАЛОНИЯ''' === '''''Català'''''<br> '''Catalunya triomfant'''<br> 1. Catalunya triomfant,<br> tornarà a ser rica i plena.<br> Endarrera aquesta gent<br> tan ufana i tan superba.<br> '''''Chorus:'''''<br> Bon colp de falç,<br> Bon colp de falç,<br> Defensors de la terra!<br> Bon colp de falç!<br> 2. Ara és hora, segadors.<br> Ara és hora d'estar alerta.<br> Per quan vingui un altre juny<br> esmolem ben bé les eines.<br> '''''Chorus:'''''<br> Bon colp de falç,<br> Bon colp de falç,<br> Defensors de la terra,<br> Bon colp de falç!<br> 3. Que tremoli l'enemic<br> en veient la nostra ensenya.<br> Com fem caure espigues d'or,<br> quan convé seguem cadenes.<br> '''''Chorus:'''''<br> Bon colp de falç,<br> Bon colp de falç,<br> Defensors de la terra!<br> Bon colp de falç!<br> https://rutube.ru/video/594f1d3d8cb9aabccc417afac54a1288/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Els_Segadors.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Җиңүчән Каталония'''<br> 1. Каталония, җиңүчән,<br> Кайтырсың мул тормышыңа.<br> Таян батыр улларыңа,<br> Алар горур, тәвәккәл.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Ипләп кенә<br> Урак белән ипләп,<br> Җир сакчылары!<br> Ипләп кенә!<br> 2. Сәгать сукты, уракчы,<br> Килде урыр, орыр көннәр,<br> Киләсе июньгә кадәр<br> Янә кайрап куйсаңчы.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Ипләп кенә<br> Урак белән ипләп,<br> Җир сакчылары!<br> Ипләп кенә!<br> 3. Калтырансын дошманнар —<br> Горур җилфердәсен байрак.<br> Урылган күк алтын башак,<br> Коелып төшәр богаулар.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Ипләп кенә<br> Урак белән ипләп,<br> Җир сакчылары!<br> Ипләп кенә!<br> === '''КВЕБЕК''' === '''''Françaıse'''''<br> '''Gens du pays'''<br> Le temps qu’ on a pris pour dire: je t’aime,<br> C’est le seul qui reste au bout de nos jours.<br> Les vœux que l’on fait, les fleurs que l’on sème<br> Chacun les récolte en soi-même<br> Aux beaux jardin du temps qui court.<br> '''''Chorus:'''''<br> Gens du pays, c’est votre tour<br> De vous laisser parler d’amour,<br> Gens du pays, c’est votre tour<br> De vous laisser parler d’amour.<br> Le temps de s’aimer, le jour de le dire<br> Fond comme la neige aux doigts du printemps.<br> Fêtons de nos joies, fêtons de nos rires<br> Ces yeux où nos regards se mirent,<br> C’est demain que j’avais vingt ans.<br> '''''Chorus.'''''<br> Le ruisseau des jours aujourd’hui s’arrête<br> Et forme un étang ou chacun peut voir<br> Comme en un miroir l’amour qu’il reflète.<br> Pour ces coeurs à qui je souhaite<br> Le temps de vivre nos espoirs.<br> '''''Chorus (2).'''''<br> https://rutube.ru/video/bd5d0b06443f94eb0907368e2c77ee6c/ Жиль Виньо башкаруында https://my.mail.ru/music/songs/gilles-vigneault-gens-du-pays-27c4fb588ac2bf849573ef1c0dfc4d7d '''''Татар телендә'''''<br> '''Әй, ватандаш!'''<br> “Яратам!” — диеп, назла күңелемне,<br> Үтә дә китә бит безнең тормыш.<br> Үтәлгән вәгъдә, үстергән гөлләр<br> Китерер лаеклы уңыш —<br> Гадел хөкемдар бу язмыш.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Әй, ватандаш, күңел назлап,<br> “Яратам!” — дип, әйтче кабат.<br> Әй, ватандаш, күңел назлап,<br> “Яратам!” — дип, әйтче кабат.<br> Яратыр көннәр, ялкынлы хисләр,<br> Язгы кар сыман, югала эреп;<br> Тәүге сагышның, назлы карашның<br> Яшик, дуслар, кадерен белеп — <br> Унсигез яшьтәге кебек.<br> '''''Кушымта.'''''<br> Гомер кизләве, юлын эзләр ул,<br> Туктап калыр да, җәелеп, күл булыр.<br> Күреп кал берүк: көзгедәге күк, <br> Саф мәхәббәтең чагылыр —<br> Кадер-хөрмәтең шул булыр.<br> '''''Кушымта (2)'''''.<br> === '''КИПР (грек өлеше)''' === '''''Στα ελληνικά'''''<br> '''Ἐλευθεριά'''<br> Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν κόψι<br> Τοῦ σπαθιοῦ τὴν τρομερή,<br> Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν ὄψι,<br> Ποὺ μὲ βία μετράει τὴν γῆ.<br> Ἀπ’ τὰ κόκκαλα βγαλμένη<br> τῶν Ἑλλήνων τὰ ἱερά,<br> καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br> χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br> καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br> χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br> καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br> χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br> https://rutube.ru/video/8ad80831c39f5c43a56280dadc8ae903/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymn_to_liberty_instrumental.oga '''''Грек (юнан) телендә'''''<br> '''Азатлык'''<br> Таныш миңа, газиз илем,<br> Иң үткен кылычларың,<br> Таныш үткен күз карашың —<br> Колачлый ул Җир шарын.<br> Затлы Юнан тамырыннан<br> Үсеп чыккан бер аклык, —<br> Борынгыдай көчле рухлы,<br> Котлы булсын Азатлык,<br> Борынгыдай көчле рухлы,<br> Котлы булсын Азатлык,<br> Борынгыдай көчле рухлы,<br> Котлы булсын Азатлык!<br> '''Кипрның греклар яшәгән өлеше, мөстәкыйль дәүләт булса да, Греция (Юнанстан) гимнын куллана.'''<br> === '''КИРИБАТИ''' === '''''In Kiribati language'''''<br> '''Kunan Kiribati – Teirake Kaini Kiribati'''<br> Teirake kaaini Kiribati,<br> Anene ma te kakatonga,<br> Tauraoi nakon te mwioko,<br> Ma ni buokia aomata.<br> ||: Tauaninne nte raoiroi,<br> Tangiria aomata nako. :||<br> Reken te kabaia ma te rau,<br> Ibuakoia kaain abara,<br> Bon reken te nano ae banin,<br> Ma te i-tangitangiri naba.<br> ||: Ma ni wakina te kabaia,<br> Ma n neboa i eta abara. :||<br> Ti butiko ngkoe Atuara,<br> Kawakinira ao kairira,<br> Nakon taai aika i maira,<br> Buokira ni baim ae akoi.<br> ||: Kakabaia ara Tautaeka,<br> Ma ake a makuri iai. :||<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kiribati_Anthem_Performed_by_US_Navy_Band.oga https://wikiway.com/kiribati/gimn/ '''''Татар телендә'''''<br> '''Кирибати җыры – Бас, Кирибати, аягүрә!'''<br> Бас, Кирибати, аягүрә!<br> Кушыл рухланып безнең җырга,<br> Җаваплы бул, бурычың үтә<br> Һәм әзер тор ярдәм кылырга!<br> ||: Хаклыкта нык, бул игелекле,<br> Сөй милләтеңне, кешелекне! :||<br> Яшәү өчен канәгатьлектә,<br> Тынычлыкка өмет-ниятләр, —<br> Чынга ашыр барча теләк тә,<br> Бергә типсә безнең йөрәкләр.<br> ||: Хөрмәт итик бер-беребезне,<br> Бердәм үстерик бәх(е)тебезне! :||<br> Ялварабыз Сиңа, Тәңребез,<br> Туры юлга юнәлт халкыңны,<br> Имин булсын киләчәгебез,<br> Суз сөюле ярдәм кулыңны.<br> ||: Ярлыкагыл хакимиятне,<br> Бөтен кешене һәм милләтне! :||<br> '''Сүзлекләр һәм белешмәләр булмау сәбәпле, инглиз телендәге текст тәрҗемә ителде.'''<br> === '''КОМИ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Комиӧн'''''<br> '''Варыш поз'''<br> Ылын-ылын Войвылын<br> Джуджыд парма сулалö.<br> Парма шöрын варыш поз<br> Кыпыд горöн шыалö.<br> Лэбзьöй, повтöм варышъяс,<br> Вына бордъяс шеныштлöй,<br> Веськыд туйöд нуöдöй,<br> Коми мусö югдöдöй!<br> Веськыд туйöд нуöдöй,<br> Коми мусö югдöдöй!<br> https://rutube.ru/video/e59083eaad39efe6a1544a017b1fade4/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Regional_anthem_of_Komi_vocal.oga '''''Татар телендә'''''<br> '''Лачын оясы'''<br> Бик еракта Төньякта,<br> Тауда чыршылык тора,<br> Кыю лачын ояда<br> Яңгыратып кычкыра.<br> Как канатың, гаярем,<br> Көчле урман лачыны,<br> Нурландыр Коми җирен,<br> Сайла син туры юлны,<br> Нурландыр Коми җирен,<br> Сайла син туры юлны!<br> '''''Удмурт кылын'''''<br> '''Тылобурдо кар'''<br> Кыдёкын-кыдёкын уйпалан<br> Жужыд парма сылэ.<br> Парма шорын тылобурдо кар,<br> Шулдыр гур силё.<br> Лобе, кышкасьтэм бурдоос,<br> Кужмо бурдъёсыныды шоналэ,<br> Выль сюресъёсти нуэ,<br> Коми муэз югдытэ!<br> Выль сюресъёсти нуэ,<br> Коми муэз югдытэ!<br> === '''КОРЕЯ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''한국어로''' (Hangug-eolo)<br> '''애국가''' (Aegukga)<br> 1. 동해 물과 백두산이 마르고 닳도록 –<br> 하느님이 보우하사 우리 나라 만세 – !<br> 무궁화 삼천리 화려 강산 –<br> 대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br> 2. 남산 위에 저 소나무 철갑을 두른 듯 –<br> 바람 서리 불변함은 우리 기상일세 – !<br> 무궁화 삼천리 화려 강산 –<br> 대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br> 3. 가을 하늘 공활한데 높고 구름 없이 –<br> 밝은 달은 우리 가슴, 일편 단심일세 – !<br> 무궁화 삼천리 화려 강산 –<br> 대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br> 4. 이 기상과 이 맘으로 충성을 다하여 –<br> 괴로우나 즐거우나 나라 사랑하세 – !<br> 무궁화 삼천리 화려 강산 –<br> 대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br> https://rutube.ru/video/0f336ec3e6762918174dba90c5b86d42/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:South_Korean_national_anthem.wav '''''Татар телендә'''''<br> '''Ватанпәрвәрлек җыры'''<br> 1. Шәрык диңгезе кибегеп, Пәктусан уалып<br> Беткәнче хакла, Тәңребез, безнең милләтне.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br> Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br> Йөзләп еллар Намсан-тауда җилләр-давылларга<br> Бирешмәгән наратлар күк, без дә куәтле.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br> Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br> Биек аяз көзге күкләр һәм ай сипкән нурлар<br> Һидаятькә өнди безнең чыдам йөрәкне.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br> Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br> Рәхәттә дә, михнәттә дә тугрыбыз Ватанга,<br> Безнең халык көчле рухлы, батыр йөрәкле.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br> Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br> === '''КОРЕЯ ХАЛЫК-ДЕМОКРАТИК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''애국가''' (Aegukka)<br> 1. 아침은 빛나라 이 강산<br> 은금에 자원도 가득한<br> 이 세상 아름다운 내 조국<br> 반만년 오랜 력사에<br> ||: 찬란한 문화로 자라난<br> 슬기론 인민의 이 영광<br> 몸과 맘 다 바쳐 이 조선<br> 길이 받드세 :||<br> 2. 백두산 기상을 다 안고<br> 근로의 정신은 깃들어<br> 진리로 뭉쳐진 억센 뜻<br> 온 세계 앞서 나가리<br> ||: 솟는 힘 노도도 내밀어<br> 인민의 뜻으로 선 나라<br> 한없이 부강하는 이 조선<br> 길이 빛내세 :||<br> https://rutube.ru/video/b5bedababbdb4f0cf7fa8facfd62b414/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Aegukka_-_National_Anthem_of_North_Korea.wav '''Ватанпәрвәрлек җыры'''<br> 1. Өч мең ли җир табигый байлык,<br> Алтын-көмеш таң нурларында,<br> Гүзәл Ватаныбыз, зирәк халык,<br> Биш мең ел данлы тарихында<br> ||: Саф күңелен биреп һәрбер эшкә,<br> Бөек мәдәнияткә ирешкән.<br> Әйдәгез, җан-тән фида кылып,<br> Саклыйк шул изге Чосонны. :||<br> 2. Ихтыяр көчебез – хаклыкта,<br> Ватан – тырыш хезмәт учагы,<br> Пәкту тавы рухын колачлап,<br> Дөньялыкта алгарган чагы –<br> ||: Халык үзе тудырган илдә,<br> Шашкын давылларны йөгәнләп.<br> Әйдәгез, данлыйк илебезне,<br> Чиксез бай, куәтле җирне. :||<br> === '''КОСТА-РИКА''' === '''''Español'''''<br> '''Noble Patria'''<br> Noble Patria, tu hermosa bandera, <br> Expresión de tu vida nos da: <br> Bajo el límpido azul de tu cielo <br> Blanca y pura descansa la paz.<br> En la lucha tenaz de fecunda labor<br> Que enrojece del hombre la faz,<br> Conquistaron tus hijos, labriegos sencillos,<br> Eterno prestigio, estima y honor, <br> Eterno prestigio, estima y honor. <br> ¡Salve oh tierra gentil! <br> ¡Salve oh madre de amor!<br> Cuando alguno pretenda tu gloria manchar, <br> Verás a tu pueblo, valiente y viril, <br> La tosca herramienta en arma trocar.<br> ¡Salve Patria! tu pródigo suelo<br> Dulce abrigo y sustento nos da.<br> Bajo el límpido azul de tu cielo<br> ¡Vivan siempre el trabajo y la paz!<br> https://wikiway.com/kosta-rika/gimn/ https://de.wikipedia.org/wiki/Datei:Costa_Rica_National_Anthem.ogg<br> (башта дүрт юллык кереш өлеше уйнала)<br> '''''Татар телендә'''''<br> '''Затлы Ватан'''<br> Затлы Ватан, гүзәл байрагыңда —<br> Тиңдәшсез сурәтең хаклыгы:<br> Аяз, зәңгәр асманың астында —<br> Тыныч тормыш аклык-сафлыгы.<br> Иҗтиһат һәм ныклык, көндәлек тырышлык —<br> Йөзләргә ямь бирә алсулык,<br> Игенче улларың, хезмәтчән кызларың —<br> Илебез абруе һәм даны,<br> Илебез абруе, хөрмәте һәм даны.<br> Имин бул, затлы җир,<br> Мәхәббәт мәкяны!<br> Кемнәрдер ымсынса даныңны тапларга,<br> Күрерсең гайрәтле халкыңны —<br> Алмашыр китмәнен ул хәрби коралга.<br> Сәлам, Ватан! Мул җир-туфрагыңда —<br> Нигъмәткә җитешлек, иркенлек.<br> Аяз, зәңгәр асманың астында<br> Мәңге булсын хезмәт, иминлек!<br> === '''КОТ Д’ИВУАР''' === '''''Françaıse'''''<br> '''L'Abidjanaise'''<br> '''''Premier couplet:'''''<br> 1. Salut ô terre d’espérance,<br> Pays de l’hospitalité!<br> Tes légions remplies de vaillance,<br> Ont relevé ta dignité.<br> Tes fils, chère Côte d’Ivoire, <br> Fiers artisans de ta grandeur,<br> Tous rassemblés et pour ta gloire,<br> Te bâtiront dans le bonheur.<br> '''''Premier refrain:'''''<br> Fiers ivoiriens, le pays nous appelle.<br> Si nous avons, dans la paix, ramené la liberté,<br> Notre devoir sera d’être un modèle<br> De l’espérance promise à l’humanité<br> En forgeant, unis dans la foi nouvelle,<br> La patrie de la vraie fraternité.<br> '''''Deuxième couplet:'''''<br> 2. À toi noble Côte d'Ivoire,<br> Ô grand pays des bonnes gens !<br> Nous apportons dans la victoire,<br> L’hommage de nos cœurs ardents.<br> Dans l’amitié des peuples frères,<br> Dieu guide nous vers l’idéal,<br> Soumise à la devise chère :<br> Union, discipline, travail.<br> '''''Deuxième Refrain:'''''<br> Pour ta grandeur, riche et noble patrie,<br> Nous marcherons de l’avant, pleins d’amour et pleins de foi.<br> De cœurs unis, au cours de notre vie,<br> Nous œuvrerons dans l’honneur pour le juste droit,<br> De cœurs unis au cours de notre vie,<br> À tes appels nous serons tous présents.<br> https://rutube.ru/video/228bcbb1b10e9daf1450ad66164c0dfd/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Côte_D%27Ivoire_%22L%27Abidjanaise%22.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Абидҗан җыры'''<br> '''''Беренче куплет:'''''<br> Сәлам, өмет-ышаныч яры,<br> Әй олы җанлы, кунакчыл ил!<br> Синең гайрәтле легионнарың<br> Мәртәбәңне иттеләр дәлил.<br> Синең, Кот д’Ивуар, улларың<br> Горур бөеклегең сагында,<br> Үстерә үз Ватаны данын<br> Җиң сызганып алар тагын да.<br> '''''Беренче кушымта:'''''<br> Кыю ивуарлылар, ил чакыра.<br> Бәйсезлекне тыныч юлда кабат кайтардык,<br> Һиммәтебез үрнәк булып тора —<br> Бар кешелек аңа өмет багларлык.<br> Без берләштек яңа инануда<br> Һәм чын кардәшлеккә нигез салдык.<br> '''''Икенче куплет:'''''<br> Сиңа, намуслы Кот д’Ивуар,<br> Игелекле кешеләр иле!<br> Бер гаилә, барыбыз туганнар,<br> Кайнар йөрәк кадерли сине.<br> Бер нәселдән тудык, дуслыкка,<br> Идеалга Алла бара әйдәп,<br> Юнәлгәнбез бер үк максатка:<br> Берлек, аңлы тәртип һәм хезмәт.<br> '''''Икенче кушымта:'''''<br> Бөек, бай, затлы Ватан хакына<br> Ярат һәм инан, атла гел алга.<br> Йөрәкләр бердәм тормыш уңында,<br> Таян намуска һәм кануннарга,<br> Йөрәкләр бердәм тормыш уңында,<br> Без әзер иңне иңгә куярга.<br> === '''КӨНЧЫГЫШ ТИМОР''' === Pátria, Pátria, Timor-Leste, nossa Nação.<br> Glória ao povo e aos heróis da nossa libertação.<br> Pátria, Pátria, Timor-Leste, nossa Nação.<br> Glória ao povo e aos heróis da nossa libertação.<br> Vencemos o colonialismo, gritamos:<br> abaixo o imperialismo.<br> Terra livre, povo livre,<br> não, não, não à exploração.<br> Avante unidos firmes e decididos.<br> Na luta contra o imperialismo<br> o inimigo dos povos, até à vitória final.<br> Pelo caminho da revolução.<br> === '''КӨНЧЫГЫШ ТӨРКИСТАН''' === Қуртулуш йолида судәк<br> ақти бизниң қанимиз,<br> Сән үчүн, әй юртимиз,<br> болсун пида бу җанимиз.<br> Қан кичип, һәм җан бирип,<br> ахир қутулдурдуқ сини,<br> Қәлбимиздә қутқулушқа<br> бар иди иманимиз.<br> Юртумиз биз йүз-көзүңни<br> қан билән пакизлидуқ<br> Өрлиген ялқун билән<br> пакланди белки намимиз.<br> Яр-и һәмдәм болди бизниң<br> һиммәтимиз сән үчүн.<br> Шавну шөһрәтлик иди<br> һиммәт билән әҗдадимиз.<br> Атиларниң җәңләри<br> өчмәйду тарих бетидин.<br> Нәсли қалди җәңгивар<br> биз униң әвлади биз.<br> Ақти қан һәм чиқти җан<br> дүшмәндин болсун әл аман.<br> Яшисун, миң яшисун,<br> парлансун истиқбалимиз!<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Qurtulush_Yolida.webm '''''Татар телендә'''''<br> '''Котылу юлында'''<br> Азатлык юлында су күк<br> акты безнең каныбыз,<br> Синең өчен, ил-йортыбыз,<br> булсын фида җаныбыз.<br> Без кан түгеп һәм җан биреп,<br> коткарып калдык сине,<br> Кальбебездә котылуга<br> иманыбыз бар иде.<br> Кан белән йөзең-күзеңне<br> сафландырдык, йортыбыз,<br> Үрләгән ут-ялкын белән<br> пакьләнгәндер намыбыз.<br> Һиммәтебез — синең өчен<br> сөю-кайгыртуыбыз.<br> Шанлы һәм шөһрәтле булды<br> һиммәт белән элгәрләр,<br> Тарихтан һич җуелмады<br> ирешелгән җинүләр.<br> Җиңүчән бер нәсел калды,<br> без – дәвам итүчеләр.<br> Акты кан һәм чыкты җан,<br> дошманнарга әл-әман.<br> Яшә син, мең яшә син,<br> Киләчәгебез, нурлан!<br> === '''КӨНЬЯК АФРИКА ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''КАҖ телләрендә:'''''<br> ('''''коса һәм зулу''''')<br> Nkosi sikelel’ iAfrika<br> Maluphakanyisw’ uphondo lwayo,<br> Yizwa imithandazo yethu,<br> Nkosi sikelela, thina lusapho lwayo.<br> ('''''сото-суто''''')<br> Morena Boloka setjhaba sa heso,<br> O fedise dintwa la matshwenyeho,<br> O se Boloke,<br> O se Boloke setjhaba sa heso,<br> Setjhaba sa South Afrika.<br> South Afrika!<br> ('''''африкаанс''''')<br> Uit die blou van onse hemel,<br> Uit die diepte van ons see,<br> Oor ons ewige gebergtes<br> Waar die kranse antwoord gee,<br> ('''''инглиз''''')<br> Sounds the call to come together,<br> And united we shall stand,<br> Let us live and strive for freedom,<br> In South Africa our land!<br> https://rutube.ru/video/0154b968926bbd8a6189bc081e143677/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:South_Africa_National_Anthem.ogg '''''Татар телендә'''''<br> Йа Илаһ, ярлыка Африканы,<br> Арттыр аның данын, арттыр данын,<br> Кабул ит безнең догаларны,<br> Ярлыкагыл, Илаһ, балаларыңны.<br> Тәңребез, саклагыл безнең халыкларны,<br> Юкка чыгар Син барча низагларны.<br> Йа Илаһыбыз,<br> Йа Илаһыбыз, ярлыкагыл безне,<br> Ярлыка Көньяк Африканы.<br> Көньяк Африка!<br> Күкләрнең зәңгәрлегеннән,<br> Диңгез тирәнлегеннән,<br> Кыя-тау мәңгелегеннән<br> Илгә бер өндәү иңә:<br> “Бүген без иңгә-иң бастык,<br> Уртак җырларыбыз да,<br> Тату-тыныч тормыш корыйк<br> Көньяк Африкабызда!”<br> === '''КӨНЬЯК ОСЕТИЯ''' === https://rutube.ru/video/60dc9fd8c46b6002629d1cb93b5e3c7b/ === '''КӨНЬЯК СУДАН''' === https://rutube.ru/video/0fe430768e17dd0304c30e7a803f0090/ https://wikiway.com/yuzhnyy-sudan/gimn/ === '''КУБА''' === '''''Español'''''<br> '''La Bayamesa'''<br> Al combate corred bayameses<br> que la Patria os contempla orgullosa,<br> no temáis una muerte gloriosa<br> que morir por la Patria es vivir.<br> '''''Coro (2)''''':<br> En cadenas vivir es morir,<br> en afrenta y oprobio sumidos,<br> del clarín escuchad el sonido<br> a las armas valientes corred.<br> https://rutube.ru/video/80c33f661761d9496ec4c17cbfc60d9c/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Cuban_national_anthem_(abridged_version),_performed_by_the_U.S._Navy_Band.oga<br> (ике тапкыр кабатлана торган кыска гына увертюрадан башлана)<br> '''''Татар телендә'''''<br> '''Байамо җыры'''<br> Байамолылар, алга, көрәшкә –<br> Горур Ватаннан сезгә гозер.<br> Данлы үлем – юл үлемсезлеккә,<br> Шәһит китү – тагын бер гомер.<br> '''''Кушымтасы (2)''''':<br> Богауда яшәү – үлемнән хәтәр,<br> Хурлыклы бер җан асрау бары.<br> Быргы авазы сугышка әйдәр,<br> Алга, Ватан каһарманнары!<br> === '''КҮВӘЙТ''' === '''وَطَنِي الْكُوَيْتَ'''<br> وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ<br> وَعَلٰى جَبِيْنِكَ طَالِعُ السَّعْدِ<br> جوقة:<br> وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ<br> وَعَلٰى جَبِيْنِكَ طَالِعُ السَّعْدِ<br> وَطَنِي الْكُوَيْتَ وَطَنِي الْكُوَيْتَ<br> وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ<br> ١<br> يَا مَهْدَ آبَاءِ الْأُوْلٰى كَتَبُوْا<br> سِفْرَ الْخُلُوْدِ فَنَادَتِ الشُّهُبُ<br> اَللّٰهُ أَكْبَرُ إِنَّهُمْ عَرَبُ<br> طَلَعَتْ كَوَاكِبُ جَنَّةِ الْخُلْدِ<br> جوقة<br> ۲<br> بُوْرِكْتَ يَا وَطَنِي الْكُوَيْتَ لَنَا<br> سَكَنًا وَعِشْتَ عَلِى الْمَدٰى وَطَنَا<br> يَفْدِيْكَ حُرٌّ فِيْ حِمَاكَ بَنٰى<br> صَرْحَ الْحَيَاةِ بِأَكْرَمِ الْأَيْدِيْ<br> جوقة<br> ٣<br> نَحْمِيْكَ يَا وَطَنِيْ وَشَاهِدُنَا<br> شَرْعُ الْهُدٰى وَالْحَقُّ رَائِدُنَا<br> وَأَمِيْرُنَا لِلْعِزِّ قَائِدُنَا<br> رَبُّ الْحَمِيَّةِ صَادِقُ الْوَعْدِ<br> جوقة<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Kuwait_(instrumental).ogg<br> (оркестр башкаруында гына уйнала торган компакт варианты)<br> https://my.mail.ru/music/songs/гимн-государства-кувейт-с-1978-г-национальный-гимн-a45cb98d745fb1d63d6ac9aafea90f0e (вокал һәм хор башкаруында, тулы тексты) '''Ватаным Күвәйт'''<br> '''''Кушымта:'''''<br> Ватаным Күвәйт, насыйбың – шөһрәт-дан,<br> Имин язмышыңнан мәңге хозурлан.<br> Ватаным Күвәйт, Ватаным Күвәйт,<br> Ватаным Күвәйт, насыйбың – шөһрәт-дан.<br> '''I'''<br> Иңдерелгән ата-баба чорында,<br> Мәңгелек Китабы дип Галәм атый, –<br> Аллаһ әкбәр, Коръән гарәп халкында<br> Сүнмәс оҗмах йолдызы кебек балкый.<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''II'''<br> Мөбарәк бул, Күвәйт, безне, Ватаным,<br> Имин яшәтергә дип җан атасың,<br> Булдыруга ихлас итеп сакладың<br> Игелек кораллы тормыш бинасын.<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''III'''<br> Без Ватанны сакларга шәһадәтле,<br> Өстен тотып кануннарны, хаклыкны.<br> Һәм юлбашчы Әмиребез – куәтле,<br> Максат-вәгъдәсенә ул турылыклы.<br> '''''Кушымта.'''''<br> === '''КҮРАСАО''' === '''''Папьяменто телендә'''''<br> '''Himno di Kòrsou'''<br> '''I.''' Lantá nos bos ban kanta<br> grandesa di Kòrsou;<br> Kòrsou, isla chikitu,<br> baranka den laman!<br> Kòrsou, nos ta stima bo<br> ariba tur nashon.<br> Bo gloria nos ta kanta<br> di henter nos kurason.<br> '''II.''' Nos pueblo tin su lucha,<br> ma semper nos tin fe<br> di logra den tur tempu<br> viktoria ku trabou!<br> Ban duna di nos parti<br> p'e isla prosperá.<br> Laga nos uni forsa<br> p'asina triumfá.<br> '''III.''' Nos patria nos ta demonstrá<br> onor i lealdat,<br> meskos na e bandera<br> union di nos nashon.<br> Nos bida lo ta poko<br> pa duna nos pais,<br> luchando uní pa libertat,<br> amor i komprenshon.<br> '''IV.''' I ora nos ta leu fo'i kas<br> nos tur ta rekordá<br> Kòrsou, su solo i playanan,<br> orguyo di nos tur.<br> Laga nos gloria Kreador<br> tur tempu i sin fin,<br> k'El a hasi nos digno<br> di ta yu di Kòrsou!<br> https://rutube.ru/video/63ed113a7bebeea9134a5d18fb8c5163/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Curacaoanthem.ogg === '''КЫРГЫЗСТАН''' === '''''Кыргыз тилинде'''''<br> Ак мөңгүлүү аска зоолор, талаалар,<br> Элибиздин жаны менен барабар.<br> Сансыз кылым Ала-Тоосун мекендеп,<br> Сактап келди биздин ата-бабалар.<br> '''''Кайырма:'''''<br> Алгалай бер, Кыргыз Эл,<br> Азаттыктын жолунда.<br> Өркүндөй бер, өсө бер,<br> Өз тагдырың колуңда.<br> Аткарылып элдин үмүт, тилеги,<br> Желбиреди эркиндиктин желеги.<br> Бизге жеткен ата салтын, мурасын,<br> Ыйык сактап урпактарга берели.<br> '''''Кайырма.'''''<br> https://rutube.ru/video/3e27177bf200635dc7870680008a63e5/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Kyrgyzstan.ogg '''''Татар телендә'''''<br> Ак түбәле таулар, үзән-далалар<br> Ватаныбыз җаны белән бәрабәр,<br> Ала-Тауның итәгендә ил тотып,<br> Саклап килгән сине ата-бабалар!<br> '''''Кушымта:'''''<br> Алга атла, Кыргыз Иле,<br> Азат тормыш юлында,<br> Иркенәя, үсә бир син,<br> Тәкъдирең үз кулыңда!<br> Илебезнең изге өмет, теләге —<br> Җилфердәсен иркенлекнең байрагы;<br> Ата-бабалардан җиткән мирасны<br> Саклап калып яшь буынга бирәсе!<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''Кыргызстан гимны 1992 елның декабрендә өч куплетлы буларак кыргыз һәм урыс телләрендә кабул ителгән иде. Егерме ел үткәч, халыклар дуслыгына багышланган икенче куплеты гамәлдән чыгарылды.'''<br> === '''КЫРЫМ (татар)''' === '''''Кырымтатар телендә'''''<br> '''Ant etkenmen'''<br> Ant etkenmen, milletimniñ yarasını sarmağa,<br> Nasıl olsun bu zavallı qardaşlarım çürüsin?<br> Onlar içün ökünmesem, muğaymasam, yaşasam,<br> Yüregimde qara qanlar qaynamasın, qurusın.<br> Ant etkenmen, şu qaranğı yurtqa şavle sepmege,<br> Nasıl olsun eki qardaş bir-birini körmesin?<br> Bunı körip usanmasam, muğaymasam, yanmasam,<br> Közlerimden aqqan yaşlar derya-deñiz qan olsun.<br> Ant etkenmen, söz bergenmen millet içün ölmege,<br> Bilip, körip milletimniñ köz yaşını silmege.<br> Bilmey, körmey biñ yaşasam, Qurultayğa han olsam,<br> Kene bir kün mezarcılar kelir meni kömmege.<br> https://rutube.ru/video/4b625b2e9cb444bfcfd8ef568a59467f/ https://yandex.ru/video/preview/7042695736743048209 '''''Татар телендә'''''<br> '''Ант иттем мин'''<br> Ант иттем мин, милләтемнең ярасын дәваларга,<br> Күпме тиеш тере килеш череп яту аңарга?<br> Милләт өчен җан атмасам, күрми-сизми аһ-зарын,<br> Йөрәгем укмашып бетсен, коеп кара каннарын.<br> Ант иттем, якты йортыма кара шәүлә һич төшмәс.<br> Ике кардәш бер-бересен нилектән якын итмәс?<br> Кардәшемә юл ачмасам, аның өчен янмасам,<br> Күзләремнән аккан яшьләр булсын дәрья-диңгез кан.<br> Ант иттем мин, сүз бирдем мин милләт өчен үләргә,<br> Аның күз яшьләрен сөртми, ни хаҗәт соң яшәргә?<br> Белми-күрми мең яшәп тә Корылтайда хан булып –<br> Кыямәт көн җавап тотмак, милләткә дошман булып.<br> '''Куплетларның һәр юлы икешәр тапкыр кабатлана.''' === '''КЫТАЙ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Путуңһуа язылышы'''''<br> 三民主義，吾黨所宗，<br> 以建民國，以進大同。<br> 咨爾多士，為民前鋒；<br> 夙夜匪懈，主義是從。<br> 矢勤矢勇，必信必忠；<br> 一心一德，貫徹始終。<br> '''''Җирле кытай сөйләшендә укылышы'''''<br> Sānmín zhǔyì, wú dǎng suǒ zōng,<br> Yǐ jiàn mínguó, yǐ jìn dàtóng.<br> Zī ěr duō shì, wèimín qiánfēng;<br> Sùyè fěi xiè, zhǔyì shì cóng.<br> Shǐ qín shǐ yǒng, bì xìn bì zhōng;<br> Yīxīn yī dé, guànchè shǐzhōng.<br> https://rutube.ru/video/da3176508ee030a09664fc0f8ae93b9b/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_the_Republic_of_China_(Taiwan)_中華民國國歌(演奏版).ogg '''''Татар телендә'''''<br> “Сәнмин чуи”* – безнең терәк:<br> Ирекле илдә – хөррият;<br> Һәрбарчабыз – якын туган,<br> Каһарманнар иңен куйган;<br> Бер фикердә, бер терәктә,<br> Уртак максат – һәр йөрәктә.<br> * '''“Сәнмин чуи” – халыкның өч рухи тоткасы.'''<br> === '''КЫТАЙ ХАЛЫК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Путуңһуа тексты'''''<br> 起来!不愿作奴隶的人们,<br> 把我们血肉筑成我们的新的长城<br> 中华民族到了危险的时候,<br> 每个人被迫着发出最后的吼声<br> 起来!起来!起来!<br> 我们万众一心冒着敌人的炮火<br> 前进!前进!前进!进!<br> '''''Пинйин транскрипциясе'''''<br> Qǐlái! Búyuàn zuò núlì de rénmen!<br> Bǎ wǒmen de xuèròu,<br> zhùchéng wǒmen xīnde chángchéng!<br> Zhōnghuá Mínzú dào le zùi wēixiǎnde shíhòu,<br> Měige rén bèipòzhe fāchū zùihòude hǒushēng.<br> Qǐlái! Qǐlái! Qǐlái! Wǒmen wànzhòngyīxīn,<br> Màozhe dírén de pàohuǒ, Qiánjìn!<br> Màozhe dírén de pàohuǒ, Qiánjìn!<br> Qiánjìn! Qiánjìn! Jìn!<br> https://rutube.ru/video/c0940cd5f5cf10c7743bbaa7be1e915c/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:March_of_the_Volunteers_instrumental.ogg '''''Татар телендә'''''<br> Күтәрел, кол булмаска теләсәң!<br> Үз гәүдәләребездән Бөек Дивар төзербез.<br> Халык язмышының дәһшәтле чагы,<br> Күкрәкләребездән сугышчан аваз ыргыла:<br> “Күтәрел! Күтәрел! Күтәрел!”<br> Без бит миллионнар,<br> Җаннарыбыз бердәй,<br> Алга! Җаннарыбыз бердәй,<br> Алга! Алга! Алга! Цзин!*<br> '''* Цзин (进) — ике иҗекле “алга атлау” мәгънәсендәге “цән цзин” төшенчәсенең юнәлеш күрсәтүче өлеше; беренчесе (“цән”) – гомумән хәрәкәт итү күрсәткече.'''<br> === '''ЛАТВИЯ''' === https://en.wikipedia.org/wiki/File:Latvian_National_Anthem.ogg https://rutube.ru/video/efc1f20db91c703f0cb786896c837682/ === '''ЛИТВА''' === '''TAUTIŠKA GIESMĖ'''<br> Lietuva, Tėvyne mūsų<br> Tu didvyrių žeme,<br> Iš praeities Tavo sūnūs<br> Te stiprybę semia.<br> Tegul Tavo vaikai eina<br> Vien takais dorybės,<br> Tegul dirba Tavo naudai<br> Ir žmonių gėrybei.<br> Tegul saulė Lietuvoj<br> Tamsumas prašalina,<br> Ir šviesa, ir tiesa<br> Mūs žingsnius telydi.<br> Tegul meilė Lietuvos<br> Dega mūsų širdyse,<br> Vardan tos Lietuvos<br> Vienybė težydi!<br> https://rutube.ru/video/812a7c445aeea675ab54cd4b883f7fe1/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tautiška_giesme_instumental.ogg '''МИЛЛӘТ ҖЫРЫ'''<br> Литва, безнең Ватаныбыз,<br> Бөек угланнар җире,<br> Без илһам, кодрәт алабыз<br> Үткәннәреңнән синең.<br> Синең балаларың бассын<br> Гел әхлак юлларына,<br> Игелек кылсыннар сиңа,<br> Кешеләр файдасына.<br> Литва күгендәге кояш<br> Юк итсен бар золымны,<br> Гаделлеккә, нурга күмеп,<br> Яктыртсын безнең юлны.<br> Литваны сөю дөрләсен<br> Ялкын булып йөрәктә,<br> Литваның олы бәхете –<br> Ул безнең бердәмлектә!<br> === '''ЛИХТЕНШТАЙН''' === 1. Oben am jungen Rhein<br> Lehnet sich Liechtenstein<br> An Alpenhöh’n.<br> Dies liebe Heimatland,<br> Das teure Vaterland,<br> Hat Gottes weise Hand<br> Für uns erseh’n.<br> Dies liebe Heimatland,<br> Das teure Vaterland,<br> Hat Gottes weise Hand<br> Für uns erseh’n.<br> 5. Hoch lebe Liechtenstein,<br> Blühend am jungen Rhein,<br> Glücklich und treu.<br> Hoch leb’ der Fürst vom Land,<br> Hoch unser Vaterland,<br> Durch Bruderliebe Band<br> Vereint und frei,<br> Hoch leb’ der Fürst vom Land,<br> Hoch unser Vaterland,<br> Durch Bruderliebe Band<br> Vereint und frei.<br> https://rutube.ru/video/8298618f71b18727c46f2f9e4203fffa/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Oben_am_jungen_Rhein,_by_the_U.S._Navy_Band.ogg https://wikiway.com/liechtenstein/gimn/ 1. Ур(ы)н алган Лихтенштейн<br> Рейн башланган җирдән,<br> Альп түреннән.<br> Ата-бабаларның<br> Кадерле Ватанын<br> Әл-Хәким безләргә<br> Насыйп иткән.<br> Ата-бабаларның<br> Сөекле Ватанын<br> Хак Тәгалә безгә<br> Насыйп иткән.<br> 5. Лихтенштейн, мең яшә,<br> Рейннан бәхет өстә,<br> Гел чәчәк ат.<br> Яшә ил Кенәзе,<br> Син дәүләт терәге —<br> Булсын туганлыкта<br> Бердәм, азат.<br> Яшә ил Кенәзе,<br> Син дәүләт терәге —<br> Булсын туганлыкта<br> Бердәм, азат.<br> === '''ЛӨБНАН''' === '''كلنا للوطن للعلى للعلم'''<br> كلنا للوطن للعلى للعلم<br> ملء عين الزّمن سيفنا والقلم<br> سهلنا والجبل منبت للرجال<br> قولنا والعمل في سبيل الكمال<br> كلنا للوطن للعلى للعلم<br> كلّنا للوطن<br> شيخنا والفتى عند صوت الوطن<br> أسد غاب متى ساورتنا الفتن<br> شرقنا قلبه أبداً لبنان<br> صانه ربه لمدى الأزمان<br> كلنا للوطن للعلى للعلم<br> كلنا للوطن<br> بحره برّه درّة الشرقين<br> رِفدُهّ برّهُ مالئ القطبين<br> إسمه عزّه منذ كان الجدود<br> مجدُهُ أرزُهُ رمزُهُ للخلود<br> كلّنا للوطن للعلى للعلم<br> كلّنا للوطن<br> https://rutube.ru/video/7ce85ac7a29f1db9fcac458363b71871/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Lebanon.ogg '''Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга'''<br> Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br> Кылычлар уйганга, каләмнәр язганга.<br> Батырлар үстерә таулар һәм үзәннәр,<br> Камиллек юлында сүзләр һәм гамәлләр.<br> Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br> Тугрыбыз Ватанга.<br> Яше-карты бергә, чакырса Ил-Ватан,<br> Яу-фетнә килгәндә һәрберсе – арыслан.<br> Шәрекънең йөрәге береккән Лөбнанга,<br> Имин кыл, Раббыбыз, беткәнче замана.<br> Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br> Тугрыбыз Ватанга.<br> Җирләре, диңгезе – Шәрекъләр энҗесе,<br> Бар дөнья мирасы – гамәлләр өлгесе.<br> Исеме гыйззәтле, замана башыннан,<br> Һәм эрбет агачы – мәңге тамгасыннан.<br> Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br> Тугрыбыз Ватанга.<br> === '''ЛЮКСЕМБУРГ''' === '''ONS HEMECHT'''<br> '''1.''' Wou d’Uelzécht durech d’Wisen zéit,<br> Duurch d’Fielsen d’Sauer brécht,<br> Wou d’Rief laanscht d’Musel dofteg bléit,<br> Den Himmel Wäin ons mécht:<br> Dat as onst Land, fir dat mer géif<br> Heinidden alles won,<br> Ons Hemechtsland dat mir so déif<br> An onsen Hierzer dron.<br> Ons Hemechtsland dat mir so déif<br> An onsen Hierzer dron.<br> '''2.''' An sengem donkle Bëscherkranz,<br> Vum Fridde stëll bewaacht,<br> Sou ouni Pronk an deire Glanz<br> Gemittlech léif et laacht;<br> Säi Vollek frou sech soë kann,<br> An 't si keng eidel Dreem:<br> Wéi wunnt et sech sou heemlech dran,<br> Wéi as 't sou gutt doheem!<br> '''3.''' Gesank, Gesank vu Bierg an Dall<br> Der Äärd, déi äis gedron;<br> D’Léift huet en treie Widderhall<br> A jidder Broscht gedon;<br> Fir, d’Hemecht ass keng Weis ze schéin;<br> All Wuert, dat vun er klénkt,<br> Gräift äis an d' Séil wéi Himmelstéin<br> An d’A wéi Feier blénkt<br> '''4.''' O Du do uewen, deem séng Hand<br> Duurch d’Welt d’Natioune leet,<br> Behitt du d’Lëtzebuerger Land<br> Vum frieme Joch a Leed;<br> Du hues ons all als Kanner schon<br> De fräie Geescht jo ginn,<br> Looss viru blénken d’Fräiheetssonn,<br> Déi mir so laang gesinn!<br> Looss viru blénken d’Fräiheetssonn,<br> Déi mir so laang gesinn!<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Luxembourg_National_Anthem.ogg https://alexbruni.ru/afx/noise/cl_muzyka-v-ispolnenii--919 https://zvyki.com/song/93201095/Jean-Antoine_Zinnen_-_Ons_H_m_cht_Gimn_Lyuksemburga/{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} '''БЕЗНЕҢ ВАТАНЫБЫЗ'''<br> '''1.''' Альзет ага болын буйлап,<br> Зауэр – таулар иңләп,<br> Мозель йөземнәрен нурлап,<br> Күк иңдерә ширбәт.<br> Илемнең иминлегенә<br> Жәл түгел һич корбан,<br> Йөрәк түрендә хәзинә –<br> Син, тиңдәшсез Ватан.<br> Йөрәк түрендә хәзинә –<br> Син, тиңдәшсез Ватан.<br> '''2.''' Иминлекне өстен күрә,<br> Яшеллектә урыны,<br> Купшылыктан йөз чөерә –<br> Илем шуңа нурлы.<br> Буш сүзле булмастыр халкы,<br> Без бәхетле, диеп.<br> Илдә тормыш бигрәк җайлы, –<br> Яшибез сөенеп.<br> '''3.''' Тарала җыр яңгыравы<br> Тауга, үзәнлеккә,<br> Сөю, тугрылык шаңдавы,<br> Иңә һәр күкрәккә.<br> Артык булмас һич Ватанга<br> Мәдхия көй-сүзләр;<br> Күк авазы сеңә җанга,<br> Балкып тора күзләр.<br> '''4.''' Ходай, йөртә безне Синең<br> Кулың туры юлдан,<br> Саклагыл Люксембург җирен<br> Золым-газаплардан!<br> Азатлык бүләгең, Тәңре,<br> Улларың күңелендә,<br> Ирек кояшын Син мәңге<br> Балкыт ил күгендә!<br> Ирек кояшын Син мәңге<br> Балкыт ил күгендә!<br> '''Альзет, Зауэр, Мозель – Люксембургтагы елгалар. Гимнның беренче һәм дүртенче куплетларын рәсми рәвештә башкаралар. Тексты Люксембургта дәүләт телләре булган алман һәм француз телләренә дә тулысынча тәңгәл китереп тәрҗемә ителгән.'''<br> === '''МАҖАРСТАН''' === '''HIMNUSZ'''<br> 1. Isten, áldd meg a magyart<br> Jó kedvvel, bőséggel,<br> Nyújts feléje védő kart,<br> Ha küzd ellenséggel;<br> Bal sors akit régen tép,<br> Hozz rá víg esztendőt,<br> Megbűnhődte már e nép<br> A múltat s jövendőt!<br> 2. Őseinket felhozád<br> Kárpát szent bércére,<br> Általad nyert szép hazát<br> Bendegúznak vére.<br> S merre zúgnak habjai<br> Tiszának, Dunának,<br> Árpád hős magzatjai<br> Felvirágozának.<br> 3. Értünk Kunság mezein<br> Ért kalászt lengettél,<br> Tokaj szőlővesszein<br> Nektárt csepegtettél.<br> Zászlónk gyakran plántálád<br> Vad török sáncára,<br> S nyögte Mátyás bús hadát<br> Bécsnek büszke vára.<br> 4. Hajh, de bűneink miatt<br> Gyúlt harag kebledben,<br> S elsújtád villámidat<br> Dörgő fellegedben,<br> Most rabló mongol nyilát<br> Zúgattad felettünk,<br> Majd töröktől rabigát<br> Vállainkra vettünk.<br> 5. Hányszor zengett ajkain<br> Ozman vad népének<br> Vert hadunk csonthalmain<br> Győzedelmi ének!<br> Hányszor támadt tenfiad<br> Szép hazám, kebledre,<br> S lettél magzatod miatt<br> Magzatod hamvvedre!<br> 6. Bújt az üldözött, s felé<br> Kard nyúlt barlangjában,<br> Szerte nézett s nem lelé<br> Honját e hazában,<br> Bércre hág és völgybe száll,<br> Bú s kétség mellette,<br> Vérözön lábainál,<br> S lángtenger fölette.<br> 7. Vár állott, most kőhalom,<br> Kedv s öröm röpkedtek,<br> Halálhörgés, siralom<br> Zajlik már helyettek.<br> S ah, szabadság nem virul<br> A holtnak véréből,<br> Kínzó rabság könnye hull<br> Árvák hő szeméből!<br> 8. Szánd meg Isten a magyart<br> Kit vészek hányának,<br> Nyújts feléje védő kart<br> Tengerén kínjának.<br> Bal sors akit régen tép,<br> Hozz rá víg esztendőt,<br> Megbűnhődte már e nép<br> A múltat s jövendőt!<br> https://rutube.ru/video/2a83856f036109764567c00c17807b1a/ https://wikiway.com/hungary/gimn/ (кереш өлеше бар, бер куплетлы җыйнак вариант)<br> '''ГИМН'''<br> 1. Йа Ходаем, маҗарны<br> Саклагыл, ярлыкагыл,<br> Суз ярдәмчел кулыңны,<br> Дошманнарын гаҗиз кыл.<br> Язмыш, өз золым көчен,<br> Бәхетле ит барчасын,<br> Үткән һәм алдагы өчен<br> Күрде халык казасын.<br> 2. Юл сыздың Карпат аша<br> Маҗар бабаларына,<br> Бирдең Ватан-гөлбакча<br> Бәндәгуз улларына.<br> Тиса, Дунай сулары<br> Үтә тауларны урап, –<br> Батыр Арпад уллары<br> Анда мул тормыш кора.<br> 3. Кун иле җирләрендә<br> Чайкала тук башаклар,<br> Токай тәлгәшләреннән<br> Тама татлы шәраблар.<br> Безнең ту еш балкыган<br> Төрек кирмәннәрендә,<br> Матьяш явы сыкраткан<br> Вена түрәләрен дә.<br> 4. Гөнаһларыбыз үче<br> Кысты Синең күкрәкне:<br> Аттың болыттан яшен,<br> Күкрәттең безнең күкне.<br> Баскын монголлар угы<br> Очты баш өстебездә,<br> Аннан төрек коллыгы<br> Йөк булды җилкәбездә.<br> 5. Күпме торды яңгырап<br> Кыргый госман гаугасы,<br> Яугир җәсәден таптап<br> Җиңүләр тантанасы!<br> Күпме сине улларың,<br> Гүзәл ил, күкрәгеңә<br> Басып изде, кыйнады,<br> Әйләндереп кабергә!<br> 6. Эзәрләүдән капланып<br> Утырмасын кай өндә,<br> Сыеныр җир тапмады<br> Үз Ватанында бәндә.<br> Менсә тау түбәсенә –<br> Ут диңгезе өстендә,<br> Һәркайда кайгы-хәсрәт,<br> Кан үзәне бар җирдә.<br> 7. Кирмән иде – таш өеме,<br> Хозур, бәхет югалган, <br> Афәт, үлем сөреме<br> Ватанны чолгап алган.<br> Аһ, мәетләр каныннан<br> Азатлык чәчәк атмый,<br> Илсезләр елавыннан<br> Шатлык күз яше акмый.<br> 8. Кызган, Ходай, маҗарны<br> Дөнья михнәтләрендә,<br> Суз ярдәмчел кулыңны<br> Газаплар диңгезендә.<br> Язмыш, өз золым көчен,<br> Бәхетле ит барчасын,<br> Үткән һәм алдагы өчен<br> Күрде халык казасын.<br> === '''МАЛАВИ''' === https://rutube.ru/video/ea94f879ee93c6040a66cafff88755d2/ === '''МАЛАЙЗИЯ''' === '''NEGARAKU'''<br> Negaraku tanah tumpahnia darahku,<br> Rakiat hidup bersatu dan maju,<br> Rahmat bahagia tuhan kurniahkan,<br> Raja kita selamat bertahta,<br> Rahmat bahagia tuhan kurniakan,<br> Raja kita selamat bertahta.<br> https://rutube.ru/video/0d77dc75e571a9ee9ccb61c0c26ab3ed/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Negaraku_instrumental.ogg '''МИНЕМ ИЛЕМ'''<br> Илем минем, җиреңә каным түгелгән,<br> Бердәмлектә алгарыш — Аллаһтан;<br> Аның рәхмәт-мәрхәмәте белән<br> Сау-сәламәт, хаким булсын солтан,<br> Аллаһ рәхмәт-мәрхәмәте белән<br> Сау-сәламәт, хаким булсын солтан.<br> '''МОЯ СТРАНА'''<br> Страна моя, судьбы твоей знамéние:<br> Единство и прогресс наградой дан;<br> Да одарит нас Бог благословением,<br> Во здравии пусть правит наш султан,<br> Да одарит нас Бог благословением,<br> Во здравии пусть правит наш султан.<br> === '''МАЛЬТА''' === Lil din l-art ħelwa, l-Omm li tatna isimha,<br> Ħares, Mulej, kif dejjem Int ħarist:<br> Ftakar li lilha bil-oħla dawl libbist.<br> Agħti, kbir Alla, id-dehen lil min jaħkimha,<br> Rodd il-ħniena lis-sid, saħħa 'l-ħaddiem:<br> Seddaq il-għaqda fil-Maltin u s-sliem.<br> https://yandex.ru/video/preview/12756916363707776647 https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Malta_National_Anthem.ogg Элек саклагандай сакла, Аллаһ, аны –<br> Безнең исемдәге бу Ватан-Ананы!<br> Күз уңыңда тот – һәрвакыт тоткан кебек!<br> Зирәк булсын – Үзең бар иткән күк элек.<br> Аллаһыбыз, ярлыкауларың кодрәтле,<br> Арттыр безнең бердәм һәм тату куәтне.<br> === '''МАРИЙ ЭЛ''' === '''''Болын мари телендә'''''<br> '''1.''' Марий Эл тый улат<br> Авай гай кажнылан.<br> Шке сурт гай тый кÿлат<br> Чыла мÿндыр марийлан.<br> Ме таче, чон пуэн,<br> Марий мландым моктена.<br> Вийнам иктыш чумырен,<br> Пиалан илышым чоҥена.<br> '''2.''' Сакла чот кугешнен<br> Шке сынжым калыкна.<br> Йомартле улмыж ден<br> Эре тудо чаплана.<br> Ме таче, чон пуэн,<br> Марий мландым моктена.<br> Вийнам иктыш чумырен,<br> Пиалан илышым чоҥена.<br> '''''Тау мари телендә'''''<br> '''1.''' Марий Эл, ӓвӓ гань<br> Ылат каждойланок.<br> Келӓт шачмы пӧрт гань<br> Цилӓ мӹндӹр йыхланок.<br> Кымылын, ӹвӹртӓл,<br> Мары млӓндӹм мактенӓ.<br> Силам иктӹш цымырал,<br> Соты цӓшнӓм ӹшкеок чангенӓ.<br> '''2.''' Лӱктӓ кӱш лӹмжӹмӓт<br> Мары халык соок.<br> Веселӓжӹ, сӹржӓт<br> Лӹмлештӓлтеш йӹрвӓшок.<br> Кымылын, ӹвӹртӓл,<br> Мары млӓндӹм мактенӓ.<br> Силам иктӹш цымырал,<br> Соты цӓшнӓм ӹшкеок чангенӓ.<br> '''''Урыс телендә'''''<br> '''1.''' Марий Эл, ты – как мать<br> Для каждого в судьбе.<br> Где бы ни был – вспоминать<br> Твой сын будет о тебе.<br> Славься, наш край родной,<br> Цвети в счастье и в труде.<br> Гордимся всегда тобой <br> И поём, Марий Эл, о тебе!<br> '''2.''' Свою честь сохранит <br> Народ наш на века, <br> И дружба, как гранит, –<br> Всегда с братьями крепка.<br> Славься, наш край родной,<br> Цвети в счастье и в труде.<br> Гордимся всегда тобой <br> И поём, Марий Эл, о тебе!<br> https://rutube.ru/video/ac86d65747a884390c5c6beccc359b7b/ https://yandex.ru/video/preview/9653579334705561161 '''''Татар теленә тәрҗемә'''''<br> '''1.''' Мари Ил – ана күк,<br> Һәркем тәкъдирендә.<br> Кайларда йөрсәм дә,<br> Ул минем күңелемдә.<br> Мари Ил җырларда,<br> Мөкатдәс илебез,<br> Бәхетле тормышны<br> Бергәләп төзибез.<br> '''2.''' Намусын саклар ул –<br> Халкым үз җирендә.<br> Тугандаш халыклар<br> Дуслыгы мәңгегә.<br> Мари Ил җырларда,<br> Мөкатдәс илебез,<br> Бәхетле тормышны<br> Бергәләп төзибез.<br> === '''МАУРИТАНИЯ''' === '''<u>بِلَادَ الْأُبَاةِ الْهُدَاةِ الْكِرَامْ</u>'''<br> بِلَادَ الْأُبَاةِ الْهُدَاةِ الْكِرَامْ<br> وَحِصْنَ الْكِتَابِ الَّذِيْ لَا يُضَامْ<br> أَيَا مُوْرِيْتَانِ رَبِيْعَ الْوُئامْ<br> وَرُكْنَ السَّمَاحَةِ ثَغْرَ السَّلَامْ<br> '''كورال:'''<br> سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ<br> وَنَكْسُوْ رُبَاكِ بِلَوْنِ الْأَمَلْ<br> وَعِنْدَ نِدَاكِ نُلَبِّيْ أَجَلْ<br> بُدُوْرُ سَمَائِكِ لَمْ تُحْجَبِ<br> وَشَمْسُ جَبِيْنِكِ لَمْ تَغْرُبِ<br> نَمَاكِ الْأَمَاجِدُ مِن يَّعْرُبِ<br> لِإِفْرِيْقِيَّا الْمَنْبَعِ الأَعْذَبِ<br> '''كورال'''<br> رَضَعْنَا لِبَانَ النَّدَى وَالْإِبَا<br> سَجَايَا حَمَلْنَ جَنًى طَيِّبَا<br> وَمَرْعًى خَصِيْباً، وَإنْ أجْدَبَا<br> سَمَوْنَا، فَكَانَ لَنَا أَرْحَبَا<br> '''كورال'''<br> سَقَيْنَا عَدُوَّكِ صَاباً وَمُرًّا<br> فَمَا نالَ نُزْلًا وَلَا مُسْتَقَرَّا<br> نُقَاوِمُهُ حَيْثُ جَاسَ وَمُرَّا<br> نُرَتِّلُ إِنَّ مَعَ العُسْرِ يُسْرَا<br> '''كورال'''<br> قَفَوْنَا الرَّسُوْلَ بِنَهْجٍ سَمَا<br> إلى سِدْرَةِ الْمَجْدِ فَوْقَ السَّمَا<br> حَجَزْنَا الثُّرَيَّا لَنَا سُلَّمَا<br> رَسَمْنَا هُنَالِكَ حَدَّ الْحِمٰى<br> '''كورال'''<br> أَخَذْنَاكِ عَهْدًا حَمَلْنَاكِ وَعْدًا<br> ونُهْدِيْكِ سَعْداً لِجِيْلٍ أطَلْ<br> '''كورال النهائي:'''<br> سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ<br> وَنَكْسُوْ رُبَاكِ بِلَوْنِ الْأَمَلْ<br> سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ<br> وَعِنْدَ نِدَاكِ نُلَبِّي أجَلْ<br> https://yandex.ru/video/preview/3129444462381017345 https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Bilāda_l-ʾubāti_l-hudāti_l-kirām.ogg '''Кәрамлылар җитәкләгән мәгърур ил'''<br> '''I.''' Горур кәрамлылар җитәкләгән ил,<br> Һәм Изге Китаптан ныклык иңгән ил,<br> Әйа Мауритания, аһәң учагы,<br> Хуш-имин күңелнең хозур почмагы.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Фида җаннарыбыз гел синең сакта,<br> Ком тауларың буйыйк өмет-аклыкка;<br> Кайчан чакырсаң да, басарбыз сафка.<br> '''II.''' Күгеңдә ярымай мәңге сүрелмәс,<br> Йөзеңдә балкыган кояшың сүнмәс,<br> Гарәп бабаларың сине үстергән,<br> Африка җирендә – синең саф чишмәң.<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''III.''' Горурлык үз сөтен безгә эчерде,<br> Ул биргән табигать уңыш китерде.<br> Уңдырышлы туфрак, корып кипсә дә,<br> Көч өсти ул безгә, алга этәрә.<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''IV.''' Дошманга эчердек ачы яңгырсу,<br> Тынычлана алмас һәм ял итмәс ул,<br> Кая тайпылса да, каршылык күрер.<br> Авырлыклардан соң җиңеллек килер.<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''V. (ил бәйсезлеге көнендә генә башкарыла)'''<br> Рәсүлгә ияреп һәм туры юлдан<br> Атларбыз – йолдызлар баскычлар корган.<br> Галәмнең мәңгелек агачы безне<br> Рухландырып торыр, күрсәтеп эзне.<br> '''Кушымта.'''<br> '''VI.''' Ант итәбез сиңа, безнең вәгъдәбез:<br> Киләчәк буынга сине бирәбез.<br> '''''Соңгы кушымта:'''''<br> Фида җаннарыбыз гел синең сакта,<br> Ком тауларың буйыйк өмет-аклыкка.<br> Фида җаннарыбыз гел синең сакта,<br> Кайчан чакырсаң да, басарбыз сафка.<br> === '''МЕКСИКА''' === '''Himno Nacional Mexicano'''<br> '''''Coro:'''''<br> Mexicanos, al grito de guerra<br> El acero aprestad y el bridón; <br> Y retiemble en sus centros la tierra<br> Al sonoro rugir del canón,<br> Y retiemble en sus centros la tierra<br> Al sonoro rugir del canón.<br> I. Ciña oh Patria! tus sienes de olivo<br> De la Paz el arcangel divino,<br> Que en el cielo tu eterno destino<br> Por el dedo de Dios se escríbio. <br> Mas si osare un extrano enemigo <br> Profanar con su planta tu suelo, <br> Piensa-oh Patria querida! que el cielo<br> Un soldado en cada hijo te dio,<br> Un soldado en cada hijo te dio.<br> '''''Coro:'''''<br> Mexicanos, al grito de guerra<br> El acero aprestad y el bridón; <br> Y retiemble en sus centros la tierra<br> Al sonoro rugir del canón,<br> Y retiemble en sus centros la tierra<br> Al sonoro rugir del canón.<br> https://rutube.ru/video/5ee9453116eb849cc6f275528d0ba01f/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_Mexicano_instrumental.ogg https://wikiway.com/mexico/gimn/ '''Мексика дәүләт гимны'''<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Мексикалы, сугыш аваз салса,<br> Әзерлә ат, кылыч һәм ияр.<br> Туплар атуыннан калтырансын<br> Җир шары – үзәгенә кадәр,<br> Туплар атуыннан калтырансын<br> Җир шары – үзәгенә кадәр.<br> 1. Зәйтүн чәчәгеннән таҗ үреп ки –<br> Җәбраил әмере бу, Ватан,<br> Синең тәкъдир Ходай хозурында<br> “Мәңгелеккә!” диеп язылган.<br> Керсез бу туфрагың нәҗесләнсә,<br> Дошман аяк басса, яу җитеп,<br> Исеңдә тот, Ватан, Күк иңдерә<br> Һәр улыңны сугышчы итеп,<br> Һәр улыңны сугышчы итеп.<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Мексикалы, сугыш аваз салса,<br> Әзерләп куй кылыч һәм ияр.<br> Туплар атуыннан калтырансын<br> Җир шары – үзәгенә кадәр,<br> Туплар атуыннан калтырансын<br> Җир шары – үзәгенә кадәр.<br> '''Хәзерге заман гимнының рәсми башкарыла торган өлеше. Барлыгы 10 куплеттан тора.'''<br> === '''МИКРОНЕЗИЯ ФЕДЕРАТИВ ШТАТЛАРЫ''' === '''Patriots of Micronesia'''<br> Tis here we are pledging, with heart and with hand,<br> Full measure of devotion to thee, our native land,<br> Full measure of devotion to thee, our native land.<br> Now all join the chorus, let union abide.<br> Across all Micronesia join hands on every side,<br> Across all Micronesia join hands on every side.<br> We all work together, with hearts, voice and hand,<br> Till we have made these islands another promised land,<br> Till we have made these islands another promised land.<br> https://rutube.ru/video/993737fecd02d1c93f5d0805644ee063/ https://wikiway.com/federativnye-shtaty-mikronezii/gimn/ '''Микронезия ватанпәрвәрләре'''<br> === '''МИСЫР''' === '''بلادي بلادي بلادي'''<br> بلادي بلادي بلادي<br> لكِ حبي و فؤادي<br> بلادي بلادي بلادي<br> لك حبي و فؤادي<br> مصر يا أم البلاد<br> انت غايتي والمراد<br> وعلى كل العباد<br> كم لنيلك من اياد<br> بلادي بلادي بلادي<br> لكِ حبي و فؤادي<br> https://rutube.ru/video/3c29e47cbe74831ddec94f6451f8c044/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Bilady,_Bilady,_Bilady.ogg https://wikiway.com/egypt/gimn/ '''Ватаным, Ватаным, Ватаным!'''<br> Ватаным, Ватаным, Ватаным,<br> Мәхәббәтем сиңа һәм җаным, Ватаным!<br> Олылыйм Аллаһны, Ватанны,<br> Багышлап иң изге догамны, догамны.<br> Морадым, гамәлем багышлыйм тик сиңа,<br> Көч куеп, тир түгеп тапканым – тик сиңа,<br> Илләрнең борынгы анасы, Ватаным,<br> Кадерли сине ил баласы, Ватаным.<br> Нил кебек куәтле һәм ямьле,<br> Әй, Мисыр, имин бул син мәңге, бул мәңге.<br> Ватаным, Ватаным, Ватаным,<br> Мәхәббәтем сиңа һәм җаным, Ватаным!<br> '''Рәсми башкарыла торган беренче куплет. Тагын икесе бар.'''<br> === '''МОЗАМБИК''' === '''Pátria Amada'''<br> Na memória de África e do Mundo<br> Pátria bela dos que ousaram lutar.<br> Moçambique, o teu nome é liberdade,<br> O Sol de Junho para sempre brilhará.<br> '''''Coro:'''''<br> ||: Moçambique nossa terra gloriosa,<br> Pedra a pedra construindo um novo dia.<br> Milhões de braços, uma só força,<br> Oh pátria amada, vamos vencer. :||<br> Povo unido do Rovuma ao Maputo<br> Colhe os frutos do combate pela paz,<br> Cresce o sonho ondulando na bandeira<br> E vai lavrando na certeza do amanhã.<br> '''''Coro (2)'''''.<br> Flores brotando do chão do teu suor,<br> Pelos montes, pelos rios, pelo mar,<br> Nós juramos por ti, oh Moçambique,<br> Nenhum tirano nos irá escravizar!<br> '''''Coro (2).'''''<br> https://rutube.ru/video/6e4d1a389256044d1d16b866ace91999/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mozambican_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.wav https://wikiway.com/mozambique/gimn/ '''Сөекле Ватан'''<br> Африканың, бар дөньяның хәтерендә<br> Көрәшкә басканнар гүзәл Ватаны.<br> Мозамбикның азатлыгы – исемендә,<br> Июнь кояшының мәңге балкыр даны.<br> '''''Кушымта:'''''<br> ||: Мозамбик, син безнең шөһрәтле җиребез,<br> Ташка таш куеп, яңа көнне төзибез.<br> Миллионлаган кул – бердәм көч-куәт,<br> Сөекле Ватан, җиңүгә юнәлт! :||<br> Рувумадан Мапутуга кадәр күрә<br> Бердәм халык көрәшнең җимешләрен,<br> Байрагындагы хыялын ул үстерә,<br> Тергезә инабәтле киләчәген.<br> '''''Кушымта (2).'''''<br> Тир сугарган җиреңдә үскән гөлләр,<br> Тауларың, елгаларың, диңгез белән –<br> Ант итәбез, әй Мозамбик, залимнәр<br> Төшералмас безне коллыкка бүтән!<br> '''''Кушымта (2).'''''<br> === '''МОЛДОВА''' === '''Limba noastră'''<br> Limba noastră-i o comoară<br> În adîncuri înfundată<br> Un şirag de piatră rară<br> Pe moşie revărsată.<br> Limba noastră-i foc ce arde<br> Într-un neam, ce fără veste<br> S-a trezit din somn de moarte<br> Ca viteazul din poveste.<br> Limba noastră-i numai cîntec,<br> Doina dorurilor noastre,<br> Roi de fulgere, ce spintec<br> Nouri negri, zări albastre.<br> Limba noastră-i graiul pîinii,<br> Cînd de vînt se mişcă vara;<br> In rostirea ei bătrînii<br> Cu sudori sfinţit-au ţara.<br> Limba noastră-i frunză verde,<br> Zbuciumul din codrii veşnici,<br> Nistrul lin, ce-n valuri pierde<br> Ai luceferilor sfeşnici.<br> Nu veţi plînge-atunci amarnic,<br> Că vi-i limba prea săracă,<br> Şi-ţi vedea, cît îi de darnic<br> Graiul ţării noastre dragă.<br> Limba noastră-i vechi izvoade.<br> Povestiri din alte vremuri;<br> Şi citindu-le 'nşirate, –<br> Te-nfiori adînc şi tremuri.<br> Limba noastră îi aleasă<br> Să ridice slava-n ceruri,<br> Să ne spiue-n hram şi-acasă<br> Veşnicele adevăruri.<br> Limba noastra-i limbă sfîntă,<br> Limba vechilor cazanii,<br> Care o plîng şi care o cîntă<br> Pe la vatra lor ţăranii.<br> Înviaţi-vă dar graiul,<br> Ruginit de multă vreme,<br> Stergeţi slinul, mucegaiul<br> Al uitării 'n care geme.<br> Strîngeţi piatra lucitoare<br> Ce din soare se aprinde –<br> Şi-ţi avea în revărsare<br> Un potop nou de cuvinte.<br> Răsări-va o comoară<br> În adîncuri înfundată,<br> Un şirag de piatră rară<br> Pe moşie revărsată.<br> https://rutube.ru/video/fe2188973e8de93e105e0e8622b6440d/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Imnul_Republicii_Moldova_US_NAVY.ogg https://wikiway.com/moldova/gimn/ '''Безнең телебез'''<br> Безнең тел – бакый хәзинә,<br> Бик тирәндә тамырлары,<br> Җиребез буйлап сибелгән<br> Энҗеләр, асылташлары.<br> Безнең тел – дөрләгән учак:<br> Халкым үлем йокысыннан<br> Уянсын тормышка сусап –<br> Әкияттәге батыр сыман.<br> Безнең телебез җырлары,<br> Дойналардагы сагышлар<br> Ача якты офыкларны,<br> Тарала кара болытлар.<br> Безнең тел – ул икмәк теле,<br> Җәен җилләр сызгырганы,<br> Бабалар, җиргә тир түгеп,<br> Мөбарәк иткәннәр аны.<br> Безнең тел – ул яшел яфрак,<br> Кодру урманнары шавы.<br> Нистру бормалары качыра<br> Йолдызлар яктысы явын.<br> Һич ачынып зарланмагыз,<br> Ярлы дип телегез бигрәк,<br> Сайланган тел ул, аңлагыз, –<br> Тора илебезне бизәп.<br> Безнең тел – ул тарихи тел,<br> Борынгы хәлләр дастаны.<br> Өйрән аны һәм танып бел<br> Хакыйкатьнең ни булганын.<br> Безнең тел ул билгеләнгән<br> Күкләрне мактау йөзеннән –<br> Өйдә, чиркәүдә бәндәләр<br> Тайпылмас дип Хак сүзеннән.<br> Безнең тел – изгелек нуры,<br> Аңарда ата-бабалар<br> Елый-елый, җырлый-җырлый<br> Өйдә гыйбадәт кылганнар.<br> Чыгарыйк телне хәяткә,<br> Коткарып заман явыннан,<br> Пакьлик пычрак-күгәректән,<br> Онытылу аһ-зарыннан.<br> Җыйыйк кояш нурларыннан<br> Очкын алган чакматашын, –<br> Ургылыр тел байлыгыннан<br> Яңа сүзләр булып ташкын.<br> Яшәячәк бу хәзинә,<br> Бик тирәндә тамырлары,<br> Җиребез буйлап сибелгән<br> Энҗеләр, асылташлары.<br> '''Рәсми чараларда гимнның беренче, икенче, бишенче, тугызынчы һәм уникенче куплетлары кулланыла.'''<br> === '''МОНГОЛИЯ''' === '''Монгол Улсын Төрийн дуулал'''<br> '''1.''' Дархан манай тусгаар улс<br> Даяар монголын ариун голомт<br> Далай их дээдсийн гэгээн үйлс<br> Дандаа энхжин үүрд мөнхжинө.<br> Хамаг дэлхийн шударга улстай<br> Хамтран нэгдсэн эвээ бэхжүүлж<br> Хатан зориг, бүхий л чадлаараа<br> Хайртай Монгол орноо мандуулъя.<br> '''2.''' Өндөр төрийн минь сүлд ивээж<br> Өргөн түмний минь заяа түшиж<br> Үндэс язгуур, хэл соёлоо<br> Үрийн үрдээ өвлөн бадраая.<br> Эрэлхэг Монголын золтой ардууд<br> Эрх чөлөө жаргалыг эдлэв<br> Жаргалын түлхүүр, хөгжлийн тулгуур<br> Жавхлант манай орон мандтугай.<br> https://rutube.ru/video/d04aaa41b14155522b96a819f0131dd1/ https://zvukitop.com/skachat-gimn-mongolii/ https://yandex.ru/video/preview/15086678055865714389 '''Монгол Иленең дәүләт җыры'''<br> '''1.''' Инкыйлаби Ватаныбыз —<br> Монголның саф учагы,<br> Һичкем аны җиңә алмас,<br> Мәңгегә үскән чагы.<br> Дөньяның гадел илләре<br> Белән бердәмлек өчен,<br> Үстерик Ватанны биреп<br> Йөрәк дәртен, кул көчен.<br> '''2.''' Милли тел, мәдәниятне<br> Мирас итеп тапшырыйк,<br> Эшчән, кыю Монгол илен<br> Бәхет-уңышка юллыйк.<br> Хөрмәт итеп ил туграсын,<br> Ил язмышына таян.<br> Алгарышта чәчәк атсын,<br> Яшәсен бөек Ватан!<br> === '''МОРДОВИЯ''' === '''Ши валда, Мордовия!'''<br> '''1.''' Ши валда, Мордовия, седистот сай,<br> Ши валда, Мордовия, сельмосот палы, юрнай,<br> Россиять мяшться мокшень сияста сюлгам,<br> Россиять карксэземса эрзянь зырняста пулай.<br> '''''Морзюлма-мороютко:'''''<br> Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br> Гайняк! Гайняк, Мордовия!<br> Кельгома краеньке – най панжи маеньке,<br> Мокшэрзянь шачема-касома крае!<br> Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br> Морак! Морак, Мордовия!<br> Павазу эряфсь катк тонь эрь кудозт сувай!<br> Ульхть шумбра, ульхть шумбра,<br> Кода сонць Сияжарсь, ульхть шумбра!<br> '''2.''' Тон ютыть, Мордовия, стака кить-янт,<br> Тон молить, Мордовия, витьстэ,<br> верьга кандыть прят.<br> Вий макснесть келей Мокшась ды бойка Сурась,<br> Секс течис тон седейс ды оймес –<br> прок ванькс лисьмапрят.<br> '''''Мороютко-морзюлма:'''''<br> Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br> Гайняк! Гайняк, Мордовия!<br> Кельгома краеньке – най панжи маеньке,<br> Мокшэрзянь шачема-касома крае!<br> Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br> Морак! Морак, Мордовия!<br> Павазу эряфсь катк тонь эрь кудозт сувай!<br> Ульхть шумбра, ульхть шумбра,<br> Кода сонць Сияжарсь, ульхть шумбра!<br> https://rutube.ru/video/1bf85fe270665f092a358c3bf6d3ec9e/ https://yandex.ru/video/preview/10948984705911750187 '''Имин бул, Мордовия!'''<br> '''1.''' Хәерле көн, Мордовия, ихлас күңелдән,<br> Хәерле көн, Мордовия, нур сибелә күзләреңнән,<br> Балкый ил күгендә мокша йолдызлары,<br> Яктырта туган илебезне эрзя таңнары.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Исәнме, Мордовия!<br> Куанып яшә, Мордовия!<br> Туган-үскән җирем, чәчәкле язларың,<br> Мокша-эрзя халкының сөекле Ватаны!<br> Имин бул син, Мордовия!<br> Җырла, җырла, Мордовия!<br> Бәхетле тормыш килсен өйләреңә!<br> Мәңге яшә, мәңге яшә,<br> Кояш үзе кебек мәңге яшә!<br> '''2.''' Авыр юллар үттең син, Мордовия,<br> Башыңны югары, горур тоттың, Мордовия,<br> Көч бирде сиңа киң Мокша, җитез Сура,<br> Шуңа бүген җаның керсез, чишмәдәй саф, чиста.<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''3.''' Ты трудной дорогой, Мордовия, шла,<br> России держалась и голову гордо несла.<br> Давали силы вольные Мокша, Сура,<br> Ты духом была и осталась сильна и добра.<br> '''''Припев.'''''<br> '''Гимнның беренче дүртьюллык куплеты мокша телендә язылган, икенчесе – эрзя телендә, өченчесе – урыс телендә. Өч куплетның да кушымталары – катнаш мокша-эрзя телендә.'''<br> === '''НЕПАЛ''' === '''''नेपालीमा (nepālima – непал телендә)'''''<br> '''सयौं थुँगा फूलका'''<br> सयौं थुँगा फूलका हामी, एउटै माला नेपाली<br> सार्वभौम भई फैलिएका, मेची-महाकाली।<br> सयौं थुँगा फूलका हामी, एउटै माला नेपाली<br> सार्वभौम भई फैलिएका, मेची-महाकाली।<br> प्रकृतिका कोटी-कोटी सम्पदाको आंचल<br> वीरहरूका रगतले, स्वतन्त्र र अटल।<br> ज्ञानभूमि, शान्तिभूमि तराई, पहाड, हिमाल<br> अखण्ड यो प्यारो हाम्रो मातृभूमि नेपाल।<br> बहुल जाति, भाषा, धर्म, संस्कृति छन् विशाल<br> अग्रगामी राष्ट्र हाम्रो, जय जय नेपाल।<br> '''''Укылышы'''''<br> '''Sayaű thűgā phūlkā'''<br> Sayaű thűgā phūlkā hāmī, euṭai mālā Nepālī <br> Sārwabhaum bhai phailiekā, Mechi-Mahākālī <br> Sayaű thűgā phūlkā hāmī, euṭai mālā nepālī <br> Sārwabhaum bhai phailiekā, Mechi-Mahākālī <br> Prakritikā kotī-kotī sampadāko ā̃chal(a), <br> Vīrharūkā ragata le, swatantra ra aṭala) <br> Gyānabhūmi, śhāntibhūmi Tarāī, pahād, himāl(a) <br> Akhaṇḍa yo pyāro hāmro mātṛibhūmi Nepāl(a) <br> Bahul jāti, bhāṣhā, dharma, sãnskṛti chan biśhāl(a) <br> Agragāmī rāṣhṭra hāmro, jaya jaya Nepāl(a)<br> https://rutube.ru/video/ff3ab41ca38da63019f580c0eb3d06f4/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sayaun_Thunga_Phool_Ka_(instrumental).ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Без – меңләгән гөл-чәчәк'''<br> Без – меңләгән гөл-чәчәк бу Непал дигән бәйләмдә,<br> Мечидән Маһакалигә сузылган бәйсез илдә.<br> Без – меңләгән гөл-чәчәк бу Непал дигән бәйләмдә,<br> Мечидән Маһакалигә сузылган бәйсез илдә.<br> Мул табигать байлыклары – гүзәл илебез даны, <br> Кан түгеп, батырларыбыз какшамас итте аны.<br> Гыйлем, тынлык хөкем сөрә Тераида, тауларда,<br> Уртак, бүленмәс, сөекле Ватаныбыз Непалда.<br> Төрле раса, телләр, диннәр мирасын саклап калдың, <br> Алгарышлы ил-дәүләтем, мәңге яшә, Непалым!<br> === '''НИГЕР''' === '''L’honneur de la patrie'''<br> Des rives du Niger aux confins du Ténéré<br> Frères et sœurs nous sommes<br> Enfants d’une même Patrie le Niger<br> Nourris de la sève des mêmes idéaux<br> Pour un Niger de paix libre fort et uni<br> Pour un Niger prospère le Pays de nos rêves<br> Pour l’honneur de la Patrie<br> Incarnons la vaillance et la persévérance<br> Et toutes les vertus de nos dignes aïeux<br> Guerriers intrépides déterminés et fiers<br> Défendons la patrie au prix de notre sang<br> Faisons du Niger symbole de dignité<br> Emblème et flambeau de l’Afrique qui avance<br> Pour ces nobles idéaux debout et en avant<br> En avant pour le travail en avant pour le combat<br> Nous demeurons debout<br> Portant haut le drapeau de notre cher Pays<br> Dans le ciel d’Afrique et dans tout l’Univers<br> Pour construire ensemble<br> Un monde de justice de paix et de progrès<br> Et pour faire du Niger la fierté de l’Afrique.<br> '''Don darajar Uban'''<br> Daga Bankunan Nijar zuwa kan iyakokin Ténéré<br> Yan’uwa mune<br> ‘Ya’yan kasar uba daya Nijar<br> Rarraba da ruwan ‘ya’yan itace iri ɗaya<br> Domin kasar Nijar mai karfi da hadin kai mai zaman lafiya<br> Ga kasar Nijar mai albarka kasar burinmu<br> Don darajar Uban<br> Haɗa ƙarfin hali da juriya<br> Da dukkan kyawawan halaye na magabata na kwarai<br> Jarumai marasa tsoro sun ƙudura da girman kai<br> Kare kasar nan akan kudin jininmu<br> Mu sanya Nijar ta zama alamar mutunci<br> Tambari da fitilar ciyar da Afirka gaba<br> Don waɗannan maɗaukakin maɗaukaki tsaya ku tafi<br> Gaba don aikin gaba don yaƙin<br> Mun tsaya a tsaye<br> Dauke tutar kasarmu mai daraja<br> A cikin sararin samaniyar Afirka da ko’ina cikin Duniya<br> Don gina tare<br> Duniyar adalci, zaman lafiya da ci gaba<br> Da kuma sanya Nijar ta zama abin alfaharin Afirka.<br> https://zvukitop.com/gimn-nigera-skachat/ https://rutube.ru/video/dabaf9794d7ebacc7d4ad84c14447496/ '''Ватан горурлыгы'''<br> Нигер ярларыннан Тенерега кадәр<br> Без туганнар, кардәшләр,<br> Бер үк Ватан – Нигер балалары,<br> Уртак барчабыз идеаллары.<br> Булсын бердәм, тыныч, куәтле, ирекле,<br> Чәчәк атсын Нигер, хыялыбыз иле.<br> Ватан даны иңендә<br> Гәүдәләнсен илдә батырлык, сабырлык,<br> Лаеклы бабалар мирасы – тырышлык.<br> Куркусыз, тәвәккәл һәм горур яугирләр,<br> Аямый һич үзен, илне имин итәр,<br> Булыр Нигерыбыз мәртәбә үрнәге,<br> Африка омтылышларының терәге.<br> Бу күркәм идеаллар – барчабыз теләге.<br> Алга – тырыш хезмәткә, алга – кыю көрәшкә<br> Бердәм күтәреләбез.<br> Җилфердәсен байрак мәһабәт бу илдә,<br> Африка күгендә, дөнья киңлегендә.<br> Бергә үсә бездә<br> Гаделлек, тынычлык, алгарыш орлыгы –<br> Булсын диеп Нигер кыйтга горурлыгы.<br> '''Күпмилләтле һәм күптелле Нигер дәүләтенең француз телендә язылган яңа гимны 2023 елда расланды. Аның тексты шулай ук җирле һауса теленә дә тәрҗемә ителгән. Гимнның халыкчан рухлы көен шартлы рәвештә “дини булмаган нәшид” жанрына кертеп булыр иде.'''<br> === '''НИДЕРЛАНД''' === '''Het Wilhelmus'''<br> '''1.''' Wilhelmus van Nassouwe<br> ben ik, van Duitsen bloed,<br> den vaderland getrouwe<br> blijf ik tot in den dood.<br> Een Prinse van Oranje<br> ben ik, vrij onverveerd,<br> den Koning van Hispanje<br> heb ik altijd geёerd.<br> '''6.''' Mijn schild ende betrouwen<br> zijt Gij, o God mijn Heer,<br> op U zo wil ik bouwen,<br> verlaat mij nimmermeer.<br> Dat ik doch vroom mag blijven,<br> uw dienaar t’aller stond,<br> de tirannie verdrijven<br> die mij mijn hart doorwondt.<br> https://rutube.ru/video/ce27930d766fd5fc69e8ebacc643ba26/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Het_Wilhelmus_(tempo_corrected).ogg Ясалма Интеллект "җырлый"<br> https://wikiway.com/netherlands/gimn/ '''Вилһелм җыры'''<br> '''1.''' Вилһелмус ван Нассаумын,<br> Халкым каны калебемдә,<br> Ватаныма биргән анттан<br> Ваз кичмәм гомеремдә.<br> Асыл зат Оран угланы,<br> Тугрымын намусыма,<br> Испан кыйралына бары<br> Хөрмәт кылам гына.<br> '''6.''' Калканым, рухи терәгем,<br> Кодрәтле, газиз Аллам.<br> Гаҗиз итмә мине, Тәңрем,<br> Сиңа гына таянам.<br> Хак тарафыңда булырмын<br> Мәңге Синең колың:<br> Бетсен йөрәгемне, халкымны<br> Телгәләгән золым.<br> '''Гимнның рәсми башкарыла торган бер варианты. Алтынчы куплет урынына кайвакыт икенчесен куялар. Акрошигырь рәвешендә язылган текст 15 куплеттан тора: сигезьюллык куплетларның беренче хәрефләрен бергә кушсаң, “Willem van Nassov” (хәзерге замандагы язылышы – Wilhelmus van Nassauwe) сүзләре барлыкка килә. Вилһелм ван Нассау – XVII гасырда Нидерландта Испаниядән азатлыкка ирешү хәрәкәтен җитәкләгән шәхес. Ул Оран провинциясенең кенәзе булган. Гимн тексты аның исеменнән язылган.'''<br> === '''НОРВЕГИЯ''' === '''Ja, vi elsker dette landet'''<br> '''1.''' Ja, vi elsker dette landet,<br> som det stiger frem,<br> furet, værbitt over vannet,<br> med de tusen hjem.<br> Elsker, elsker det og tenker<br> på vår far og mor<br> og den saganatt som senker<br> drømme på vår jord,<br> og den saganatt som senker,<br> senker drømme på vår jord.<br> '''7.''' Norske mann i hus og hytte,<br> takk din store Gud!<br> Landet ville han beskytte,<br> skjønt det mørkt så ud.<br> Alt hvad fedrene har kjempet,<br> mødrene har grett,<br> har den Herre stille lempet,<br> så vi vant vår rett,<br> har den Herre stille lempet,<br> så vi vant, vi vant vår rett.<br> '''8.''' Ja, vi elsker dette landet,<br> som det stiger frem,<br> furet, værbitt over vannet,<br> med de tusen hjem.<br> Og som fedres kamp har hevet<br> det av nød til seir,<br> også vi, når det blir krevet,<br> for dets fred slår leir,<br> også vi, når det blir krevet,<br> for dets fred, dets fred slår leir!<br> https://rutube.ru/video/760024b2c9af3e8b0cc792391ef8023d/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Norway_(National_Anthem).ogg https://wikiway.com/norway/gimn/ '''Туган илне яратабыз'''<br> '''1.''' Туган илне яратабыз,<br> Урман-тауларын,<br> Чал диңгезен, туң җилләрен,<br> Мең-мең йортларын.<br> Туган учак – ул сөекле<br> Ата-анабыз:<br> Суыгында, кояшында<br> Хозурланабыз,<br> Суыгында, кояшында<br> Аның хозурланабыз.<br> '''7.''' Данла, илем, язмышыңны:<br> Шомлы көнеңдә<br> Тәңре сине ярлыкады<br> Җир итәгендә.<br> Канлы корбан биреп кенә,<br> Керми сугышка,<br> Ирештең үз ирегеңә,<br> Тыныч тормышка,<br> Ирештең үз ирегеңә,<br> Тыныч һәм мул тормышка.<br> '''8.''' Туган илне яратабыз,<br> урман-тауларын,<br> чал диңгезен, туң җилләрен,<br> ак болытларын.<br> Ата-баба көрәшкән күк,<br> без дә дауларбыз,<br> мәңге иминлек хакына<br> җиңү яуларбыз,<br> мәңге иминлек хакына<br> яңа җиңү яуларбыз!<br> '''Гимнның рәсми башкарыла торган куплетлары.'''<br> === '''ПАКИСТАН ИСЛАМ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''پاک سرزمین شاد باد'''<br> پاک سرزمین شاد باد<br> كشور حسين شاد باد <br> تو نشان عزم علیشان <br> ! ارض پاکستان <br> مرکز یقین شاد باد <br> پاک سرزمین کا نظام <br> قوت اخوت عوام <br> قوم ، ملک ، سلطنت <br> پائندہ تابندہ باد <br> شاد باد منزل مراد <br> پرچم ستارہ و ہلال <br> رہبر ترقی و کمال <br> ترجمان ماضی شان حال <br> ! جان استقبال <br> سایۂ خدائے ذوالجلال<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Pakistan.OGG https://rutube.ru/video/3217e83b06c201b894ee8d9280e79f42/ https://wikiway.com/pakistan/gimn/ '''Саф-пакь җирем, шатлан'''<br> Саф-пакь җирем, шатлан,<br> Гүзәллек илем, шатлан,<br> Син бөек ихтыярга нишан,<br> Әйа, Пакистан!<br> Тугры мәркәзе, шатлан!<br> Саф-пакь җиреңдә низам,<br> Куәтле вә егәрле гавам,<br> Ил, милләт, дәүләт, –<br> Мәңге балкып чәчәк ат!<br> Шатлан изге морадыңа,<br> Айлы-йолдызлы байрагыңа.<br> Барган юлың – тәрәккый-кәмаль,<br> Үткәнең – бөек, бүгенгең – хәләл,<br> Җаның – истикъбаль!<br> Күләгә иңдергән Зүл-Җәләл.<br> '''Зүл-Җәләли үәл-Икрам – “Бөеклек һәм Юмартлык хуҗасы”, Аллаһы Тәгалә исемнәренең берсе.'''<br> === '''ПАПУА-ЯҢА ГВИНЕЯ''' === '''O Arise, All You Sons'''<br> O arise all you sons of this land,<br> Let us sing of our joy to be free,<br> Praising God and rejoicing to be<br> Papua New Guinea.<br> Shout our name from the mountains to seas<br> Papua New Guinea;<br> Let us raise our voices and proclaim<br> Papua New Guinea.<br> Now give thanks to the good Lord above<br> For His kindness, His wisdom and love,<br> For this land of our fathers so free,<br> Papua New Guinea.<br> Shout again for the whole world to hear<br> Papua New Guinea;<br> We're independent and we're free<br> Papua New Guinea.<br> https://rutube.ru/video/4f6b7fca8fa42025dda6d46f86179af5/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:O_Arise,_All_You_Sons_(instrumental).ogg https://wikiway.com/papua-novaya-gvineya/gimn/ '''Күтәрелегез, ил уллары!'''<br> Күтәрелегез, ил уллары,<br> Яңгыратыйк азатлык җырларын,<br> Рәхмәтле Алланы мактарга —<br> Папуа-Яңа Гвинея.<br> Исемең диңгездә-тауларда —<br> Папуа-Яңа Гвинея;<br> Рухланыйк без сине хакларга —<br> Папуа-Яңа Гвинея.<br> Кодрәтле Алладан бәрәкәт —<br> Игелек, зирәклек, мәхәббәт,<br> Бабалар Ватаны, син азат —<br> Папуа-Яңа Гвинея.<br> Бар дөнья тыңласын, җыр яңгырат —<br> Папуа-Яңа Гвинея;<br> Без бәйсез, ирекле, күңел шат —<br> Папуа-Яңа Гвинея.<br> '''Элек Бөекбритания колониясе булган Папуа-Яңа Гвинея 1906-1975 елларда Австралия протектораты астында яшәде. Күптелле илдә инглиз теленә рәсми һәм милләтара аралашу статусы бирелгән.'''<br> === '''ПАРАГВАЙ''' === '''Paraguayos, República o Muerte'''<br> I. A los pueblos de América, infausto<br> tres centurias un cetro oprimió,<br> mas un día soberbia surgiendo,<br> "¡Basta!" — dijo, y el cetro rompió.<br> Nuestros padres, lidiando grandiosos,<br> ilustraron su gloria marcial;<br> 𝄆 y trozada la augusta diadema,<br> enalzaron el gorro triunfal. 𝄇<br> '''''Coro:'''''<br> ¡Paraguayos, República o muerte!<br> Nuestro brío nos dío libertad:<br> Ni opresores, ni siervos, alientan,<br> Donde reinan unión, e igualdad.<br> Ni opresores, ni siervos, alientan,<br> Donde reinan unión e igualdad,<br> unión e igualdad, unión e igualdad.<br> https://rutube.ru/video/999170ec6148ad079ee12c1cabf3cfb8/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Paraguayan_National_Anthem.oga '''Парагвайлылар, йә җөмһүрият, йә үлем'''<br> ...............................<br> Гимнның икенче исеме — '''Himno Nacional Paraguayo''' (Парагвай милли гимны). Кушымталы җиде куплеттан тора, беренчесе рәсми рәвештә башкарыла.<br> === '''ПЕРУ''' === '''¡Somos libres, seámoslo siempre!'''<br> '''''Coro:'''''<br> Somos libres, seámoslo<br> siempre, seámoslo siempre.<br> Y antes niegue sus luces,<br> sus luces, sus luces el sol,<br> Que faltemos al voto solemne<br> Que la Patria al Eterno elevó,<br> Que faltemos al voto solemne<br> Que la Patria al Eterno elevó,<br> Que faltemos al voto solemne<br> Que la Patria al Eterno elevó.<br> '''6.''' En su cima los Andes sostengan<br> la bandera o pendón bicolor,<br> Que a los siglos anuncie el esfuerzo<br> que ser libre, que ser libre,<br> que ser libre, por siempre nos dió.<br> A su sombra vivamos tranquilos,<br> y al nacer por sus cumbres el sol,<br> Renovemos el gran juramento<br> que rendimos, que rendimos,<br> que rendimos al Dios de Jacob,<br> que rendimos al Dios de Jacob,<br> Al Dios de Jacob!<br> '''Coro:'''<br> Somos libres, seámoslo<br> siempre, seámoslo siempre.<br> Y antes niegue sus luces,<br> sus luces, sus luces el sol,<br> Que faltemos al voto solemne<br> Que la Patria al Eterno elevó,<br> Que faltemos al voto solemne<br> Que la Patria al Eterno elevó,<br> Que faltemos al voto solemne<br> Que la Patria al Eterno elevó.<br> '''Viva El Peru!'''<br> https://rutube.ru/video/6d14fa9682160d8c64ca5e1291b747f2/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Marcha_Nacional_del_Perú.ogg '''Без азат, мәңге азат булырбыз!'''<br> '''''Кушымта:'''''<br> Без азатбыз, азатбыз,<br> мәңгелек кыйблабыз ул ирек.<br> Изге анттан дүнмәбез,<br> антыбыздан дүнмәбез:<br> Кояш нурлары сүрелгәнче<br> үстерербез Ватанны сөеп,<br> Кояш нурлары сүрелгәнче<br> үстерербез Ватанны сөеп,<br> Кояш нурлары сүрелгәнче<br> үстерербез Ватанны сөеп.<br> '''6.''' Андның иң түренә, югарыга<br> ике төс байрак беркетелгән,<br> Безгә — әйтсен иҗтиһат дөньяга —<br> Мәңгелеккә, мәңгелеккә<br> Мәңгелеккә ирек бирелгән.<br> Байрак белән имин тормышта без, —<br> Кояш менгәч күк капусына,<br> Яңартылсын илаһи догабыз,<br> һәм буйсыныйк, һәм буйсыныйк,<br> буйсыныйк Ягъкуб Раббысына,<br> буйсыныйк Ягъкуб Раббысына,<br> Ягъкуб Раббысына!<br> '''''Кушымта:'''''<br> Без азатбыз, азатбыз,<br> мәңгелек кыйблабыз ул ирек<br> Изге анттан дүнмәбез,<br> антыбыздан дүнмәбез,<br> Кояш нурлары сүрелгәнче,<br> үстерербез Ватанны сөеп,<br> Кояш нурлары сүрелгәнче,<br> үстерербез Ватанны сөеп,<br> Кояш нурлары сүрелгәнче,<br> үстерербез Ватанны сөеп.<br> '''Яшәсен Перу!''' '''Гимн тексты алты куплеттан тора. 2010 елга кадәр аның беренчесе рәсми дип санала иде, хәзер – алтынчысы. Кушымтасы башында да, азагында да башкарыла. Дәүләт кануннары буенча башлап җырлаучы гимнны Viva El Peru! (Яшәсен Перу!) дип тәмамларга тиеш.<br>''' === '''ПОЛЬША''' === '''Jeszcze Polska nie zginęła'''<br> '''1.''' Jeszcze Polska nie zginęła,<br> Kiedy my żyjemy,<br> Co nam obca przemoc wzięła,<br> Szablą odbierzemy.<br> '''''Refren (2):'''''<br> Marsz, marsz Dąbrowski,<br> Z ziemi włoskiej do Polski,<br> Za Twoim przewodem<br> Złączym się z narodem.<br> '''2.''' Przejdziem Wisłę, przejdziem Wartę,<br> Będziem Polakami,<br> Dał nam przykład Bonaparte,<br> Jak zwyciężać mamy.<br> '''''Refren (2).'''''<br> '''3.''' Jak Czarniecki do Poznania<br> Po szwedzkim zaborze,<br> Dla Ojczyzny ratowania<br> Wrócim się przez morze.<br> '''''Refren (2).'''''<br> '''4.''' Mówił ojciec do swej Basi,<br> Cały zapłakany:<br> “Słuchaj jeno, pono nasi<br> Biją w tarabany!”<br> '''''Refren (2).'''''<br> https://rutube.ru/video/c19252133d99c78374cc5a5c83b6c1cc/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mazurek_Dabrowskiego.ogg '''Польша әле җуелмас'''<br> '''1.''' Польша әле ул җуелмас,<br> Без исән булганда,<br> Таланганны кайтарырбыз –<br> Кылычлар кулларда.<br> '''''Кушымта (2):'''''<br> Кайтчы, Домбровский,<br> Румнан – үз җиреңә:<br> Бердәмлек – халкыңа,<br> Азатлык – илеңә.<br> '''2.''' Үтик Висланы, Вартаны,<br> Поляк булып калыйк,<br> Һәм җиңүчән Бонапарттан<br> Без дә үрнәк алыйк.<br> '''''Кушымта (2).'''''<br> '''3.''' Чернецкий Познаньга кайткан,<br> Швед богавын ташлап,<br> Ватаныбыз исән булыр,<br> Без әйләнеп кайтсак.<br> '''''Кушымта (2).'''''<br> '''4.''' Күз яшьләре аша безгә<br> Әйтер ватандашлар:<br> “Безнекеләр өйгә кайта,<br> Кага барабаннар!”<br> '''''Кушымта (2).'''''<br> === '''ПОРТУГАЛИЯ''' === '''Heróis do mar'''<br> '''1.''' Heróis do mar, nobre povo,<br> Nação valente e imortal,<br> Levantai hoje de novo<br> O esplendor de Portugal!<br> Entre as brumas da memória,<br> Ó Pátria, sente-se a voz<br> Dos teus egrégios avós,<br> Que há-de guiar-te à vitória!<br> '''''Corus:'''''<br> Às armas, às armas!<br> Sobre a terra, sobre o mar,<br> Às armas, às armas!<br> Pela Pátria lutar!<br> Contra os canhões marchar, marchar!<br> '''2.''' Desfralda a invicta Bandeira,<br> À luz viva do teu céu!<br> Brade a Europa à terra inteira:<br> Portugal não pereceu!<br> Beija o solo teu jucundo<br> O Oceano, a rugir d’amor;<br> E teu braço vencedor<br> Deu mundos novos ao Mundo!<br> '''''Corus.'''''<br> '''3.''' Saudai o Sol que desponta<br> Sobre um ridente porvir;<br> Seja o eco de uma afronta<br> O sinal do ressurgir.<br> Raios dessa aurora forte<br> São como beijos de mãe,<br> Que nos guardam, nos sustêm,<br> Contra as injúrias da sorte.<br> '''''Corus.'''''<br> https://rutube.ru/video/1509b7571d4fbd431c719065bed17a41/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:A_Portuguesa.ogg '''Диңгезләрдә гаярь'''<br> '''1.''' Диңгезләрдә гаярь, шанлы,<br> Затлы һәм үлемсез милләтем,<br> Кайтар үзең яулаганны,<br> Португалиянең зиннәтен!<br> Горур тавышын, Ватан, шәйлә,<br> Аерып хәтер томаннарын,<br> Мөхтәрәм ата-бабаңның –<br> Илтсен ул яңа җиңүләргә!<br> '''''Кушымта:'''''<br> Ал кулыңа коралыңны!<br> Суда, җирдә сынатма,<br> Ал кулыңа коралыңны!<br> Көрәш, Ватанны хакла!<br> Һәм тупларга каршы атла!<br> '''2.''' Күтәр байрагың – җиңелмәс,<br> Җилфердәр ул якты күгеңдә!<br> Җиткер дөньяга: бирешмәс<br> Португалиябез үлемгә!<br> Ярсып давылланган океан<br> Изге туфрагыңны үбә;<br> Һәм кулларың итте бүләк<br> Кешелеккә яңа бер мәйдан!<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''3.''' Сәлам бирегез кояшка –<br> Киләчәкнең көлемсәр шавы;<br> Һәм өндәсен яңарышка<br> Кимсетелүләрнең шаңдавы.<br> Көч-кодрәтле таң нурларыннан<br> Ватан-Ана гүя назлый,<br> Ул көч бирә безгә, саклый<br> Язмыш кагу-сугуларыннан.<br> '''''Кушымта.'''''<br> === '''ПУЭРТО-РИКО''' === === '''РУАНДА''' === '''''Kinyarwanda'''''<br> '''Rwanda nziza'''<br> Rwanda nziza Gihugu cyacu<br> Wuje imisozi, ibiyaga n’ibirunga<br> Ngobyi iduhetse gahorane ishya<br> Reka tukurate tukuvuge ibigwi<br> Wowe utubumbiye hamwe twese<br> Abanyarwanda uko watubyaye<br> Berwa, sugira, singizwa iteka.<br> https://rutube.ru/video/9dc8e9395cc71eec9e15968e7a325230/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymne_National_du_Rwanda.ogg '''''Татарча'''''<br> '''Гүзәл Руанда'''<br> Гүзәл Руанда, сөекле илебез,<br> Бизи сине таулар, күлләр, вулканнарың,<br> Ватаныбыз, бул бәхет бишеге;<br> Куансыннар, әйдә, синең балаларың,<br> Дан җырлыйк күркәм гамәлләреңә,<br> Сыенып бергә синең итәгеңә;<br> Чәчәк атсын мәңге тарафларың.<br> '''Гимн текстындагы дүрт куплетның рәсми чараларда башкарыла торган беренчесе.'''<br> === '''РУМЫЙНИЯ''' === '''Deșteaptă-te, române!'''<br> Deşteaptă-te, române, din somnul cel de moarte,<br> În care te-adînciră barbarii de tirani,<br> barbarii de tirani!<br> Acum ori niciodată croieşte-ţi altă soartă,<br> La care să se-nchine şi cruzii tăi dusmani,<br> şi cruzii tăi duşmani!<br> Acum ori niciodată croieşte-ţi altă soartă,<br> La care să se-nchine şi cruzii tăi dusmani,<br> şi cruzii tăi duşmani!<br> https://rutube.ru/video/2b40abbe8bc4476d9129df230d2c0edf/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Desteapta-te,_romane!.ogg '''Уян, румын!'''<br> 1. Уян, румыйн, уян инде гомерлек бу йокыңнан,<br> Коллык богавы салган сиңа кыргый тиран,<br> богау салган тиран!<br> Бүген булмаса – кайчан үзгәртерсең язмышыңны?<br> Хөрмәт итсен сине дөнья, калтырансын дошман,<br> калтырансын дошман!<br> Бүген булмаса – кайчан үзгәртерсең язмышыңны?<br> Хөрмәт итсен сине дөнья, калтырансын дошман,<br> калтырансын дошман!<br> '''Тексттагы 11 куплетның тышкы рәсми чараларда башкарыла торган беренчесе. Эчке тантаналарда тагын бер-ике куплеты өстәлергә мөмкин.'''<br> === '''РУСИЯ ФЕДЕРАЦИЯСЕ''' === Россия — священная наша держава,<br> Россия — любимая наша страна.<br> Могучая воля, великая слава —<br> Твоё достоянье на все времена!<br> '''''Припев''''':<br> Славься, Отечество наше свободное,<br> Братских народов союз вековой,<br> Предками данная мудрость народная!<br> Славься, страна! Мы гордимся тобой!<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Russian_Anthem_chorus.ogg https://rutube.ru/video/3f955dce00bf642a856b22a4f8289e58/ (Ясалма Интеллект "башкаруы")<br> Русия – безнең изге мәмләкәтебез,<br> Русия – безнең сөекле илебез,<br> Кодрәтле рухыңны, сүрелмәс шаныңны<br> Мәңгелек мирас-әманәт иттек без!<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Дан сиңа, дан сиңа, ирекле Ватаныбыз,<br> Тугандаш халыкларның бердәмлеге,<br> Ата-бабаларның акыл-зирәклеге,<br> Дан сиңа, ил! Син – күңел күреге!<br> === '''САЛЬВАДОР''' === === '''САМОА''' === === '''САХА-ЯКУТИЯ''' === '''''Сахалыы'''''<br> Сахам сирэ дьоллоох тускуга<br> Саһарҕалыы ыҥыра ыллыыр,<br> Илинтэн арҕаа ол кустуга<br> Алмаас таас курдук сандаара сырдыыр.<br> '''''Хос ырыата:'''''<br> Барҕа быйаҥнаах Сахам дойдута<br> Модун Россия киэн туттуута,<br> Өркөн-өрөгөй тойугун туойдун,<br> Үүнэр үйэҕэ үрдүү туруохтун!<br> Үллэр үөстээх Өлүөнэ Эбэ<br> Өлбөт-мэҥэ угуттуур уулаах.<br> Элбэх омукка эрчим эбэр,<br> Или-эйэни олохтуур уохтаах.<br> '''''Хос ырыата.'''''<br> Ааспыт кэммит айхаллаах суола<br> Арчылыыр аар алгыһын биэрдэ,<br> Сахабыт сирэ дьоһун дуолан<br> Сайдыы аартыгар түөрэҕэ түстэ.<br> '''''Хос ырыата.'''''<br> https://rutube.ru/video/12228cfeac3f623bb23c54d0756e655f/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_the_Sakha_Republic.ogg '''''Татарча'''''<br> 1. Сахам җире, шәрык нурларында<br> иминлек һәм бәхет яулыйсың,<br> җиңүләргә әйдәп баруыңда<br> мәгъриб алмазы күк балкыйсың...<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Көч җый һәм үс, Сахам җире, ныгы,<br> Изге Ватан, дан-шөһрәтләр тупла.<br> Илебезнең күрке-горурлыгы,<br> Синдәй иркен, юмарт Җирдә юк ла! 2. Күп тармаклы Лена ярларында –<br> Терек суы, бәрәкәт тулы:<br> Гүя дуслык-куәт алкынында<br> Халыкларга тынычлык юлы.<br> '''''Кушымтасы.'''''<br> 3. Саха җире, кодрәт иңгән нурың<br> Гасырлардан безгә юл сала.<br> Дәвам иттек ата-баба юлын,<br> Тугры булып калыйк без аңа.<br> '''''Кушымтасы.'''''<br> === '''СЕНЕГАЛ''' === '''Pincez tous vos koras, frappez les balafons !'''<br> Pincez tous vos koras,<br> Frappez les balafons !<br> Le lion rouge a rugi.<br> Le dompteur de la brousse<br> D'un bond s'est élancé,<br> Dissipant les ténèbres.<br> Soleil sur nos terreurs,<br> Soleil sur notre espoir.<br> Debout, frères,<br> Voici l'Afrique rassemblée.<br> '''''Refrain:'''''<br> Fibres de mon cœur vert.<br> Épaule contre épaule,<br> Mes plus que frères,<br> O Sénégalais, debout !<br> Unissons la mer et les sources,<br> Unissons la steppe et la forêt !<br> Salut Afrique mère !<br> https://wikiway.com/senegal/gimn/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Senegal.ogg '''Чиерт, дус, корага, сук балафонга!'''<br> Чиерт, дус, корага,<br> Сук балафонга!<br> Арыслан ырлады,<br> Тик килеп ул капты<br> Сунарчы кулына,<br> Һәм аучы чик куйды<br> Гасырлар золымына.<br> Язмышын ил кора.<br> Күтәрел, туганым, –<br> Африка чакыра!<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Саф-пакь минем җаным.<br> Күтәрел, туганым,<br> Куеп иңгә иңне,<br> Үстерик без илне,<br> Җир-диңгез байлыкларын туплап,<br> Урманнар-кырларны колачлап!<br> Сәлам, Африка-ана!<br> '''Ущипни, друг, кора и бей в балафон!'''<br> Ущипни, друг, кора<br> И бей в балафон!<br> Красный лев зарычал,<br> Охотник из кустов <br> Прыжком его достал,<br> Рассеяв мрак веков.<br> Просторам нашим — свет,<br> Надеждам нашим — взлёт,<br> Вставайте, братья, все —<br> Нас Африка зовёт!<br> '''''Припев:'''''<br> Душа моя чиста.<br> Плечом ко плечу<br> Вставай, сердечный друг,<br> Ты больше мне, чем брат!<br> Объединим недра и моря,<br> Объединим леса и поля!<br> Привет, Африка-мать!<br> '''Сенегал милли гимны “Кызыл арыслан” (Le lion rouge) дип тә атала. Аның чын Африка халыклары рухындагы көен этнолог һәм шагыйрь Һерберт Пеппер (Herbert Pepper) 1960 нчы “Африка бәйсезлеге еллары”нда француз телендә язып калдырган. Биш куплетлы текстын бәйсез илнең беренче президенты Леопольд Седар Сенгор (Léopold Sédar Senghor) иҗат иткән. Француз теле – Сенегалның рәсми дәүләт һәм милләтара аралашу теле. Кора һәм балафон – милли музыка кораллары.'''<br> '''Беренче рәсми куплеты татар һәм урыс телләренә берьюлы тәрҗемә ителде.'''<br> === '''СЕНТ-МАРТИН''' === Where over the world, say where,<br> You find an island there,<br> So lovely small with nations free<br> With people French and Dutch,<br> Though talking English much,<br> As the Saint Martin in the sea.<br> Chorus:<br> O sweet my Fatherland,<br> So bright by beach and strand,<br> With sailors on the sea and harbors free,<br> Where the chains of mountains green,<br> Variously in sunlight sheen.<br> ||: Oh, I love thy Paradise,<br> Nature beauty fairly nice. :||<br> How pretty between all green<br> Flamboyants beaming gleam<br> Of flowers red by sunlight set.<br> Thy cows and sheep and goats<br> In meadows or on the roads<br> Thy donkeys keen I can't forget<br> Chorus.<br> Saint Martin, I like thy name,<br> In which Columbus fame<br> And memories of old are closed.<br> For me a great delight<br> Thy Southern Cross the night<br> May God the Lord protect thy coast!<br> Chorus.<br> https://yandex.ru/video/preview/11512207198392480916 https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sint_Maarten_National_Anthem_(Instrumental)_Oh_Sweet_Sint_Maarten_Land.ogg Дөнья түренә син бак,<br> Бер утрауны шунда тап,<br> Тыңла азат французлар сүзен,<br> Нидерландча кыл син гәп,<br> Сөйләш инглизчә күбрәк –<br> Һәм күрерсең Сент-Мартин йөзен.<br> '''Кушымта:'''<br> Минем гүзәл Ватаным,<br> Иркен комлы ярларың,<br> Яңгырый азат диңгезче җыры,<br> Яшел таулар чылбырын<br> Яктырта кояш нуры.<br> ||: Сөям бу җир җәннәтен<br> һәм ямьле табигатен. :||<br> Күңелле яшеллегең,<br> Балкышлы якты күгең,<br> Кызыл гөлләрең нурга чумган.<br> Куй-кәҗә, сыерларың,<br> Болыннарың, юлларың,<br> Ишәкләрең күңелемә уңган.<br> Кушымта.<br> Сөям Сент-Мартин исемең –<br> Саклый ул Колумб җисемен,<br> Үткән заманнар фатихасын.<br> Күңелем шатлыкка тулгач,<br> Төнлә балкый Көньяк Хач;<br> Ярларыңны Хак ярлыкасын!<br> Кушымта.<br> '''Атлантик океандагы Сент-Мартин (французча Сен-Мартен, нидерландча Синт-Мартин) Христофор Колумб XVI гасырда Американы “ачканда” очраткан беренче утрау дип санала. Соңрак аның көньяк өлешен французлар, төньягын нидерландлылар басып алган. Баскынчыларның телләре бүген дә сакланып калган әле, ләкин ике диаспораның бер-берсе белән аралашу лөгате – инглиз теле. Утрауның уртак гимны булып киткән күңелле җыр да шул телдә язылган.'''<br> === '''СЕРБИЯ''' === '''Боже правде (Bože pravde)'''<br> Боже правде, ти што спасе<br> од пропасти досад нас,<br> чуј и одсад наше гласе<br> и од сад нам буди спас.<br> Моћном руком води, брани<br> будућности српске брод!<br> ||: Боже спаси Боже храни,<br> српске земље, српски род! :||<br> Сложи српску браћу драгу<br> на свак’ дичан славан рад,<br> слога биће пораз врагу<br> а најјачи српству град.<br> Нек’ на српској блиста грани<br> братске слоге златан плод,<br> ||: Боже спаси, Боже храни,<br> српске земље, српски род! :||<br> Нек’ на српско ведро чело<br> твог не падне гнева гром!<br> Благослови Србу село<br> поље, њиву, град и дом!<br> Кад наступе борбе дани<br> к’ победи ти води ход.<br> ||: Боже спаси, Боже храни,<br> српске земље, српски род! :||<br> Из мрачнога сину гроба<br> српске слоге нови сјај,<br> настало је ново доба,<br> нову срећу, Боже дај!<br> Отаџбину српску брани,<br> петвековне борбе плод!<br> ||: Боже спаси, Боже храни,<br> моли ти се српски род! :||<br> https://rutube.ru/video/9c0e67870bb3eca677e0d1e97328cc59/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Serbian_National_Anthem_instrumental.ogg https://wikiway.com/serbia/gimn/ '''Хак Тәгалә'''<br> Хак Тәгалә, Коткаручы<br> Афәтләрдән, үлемнән,<br> Догабызны кабул кылчы,<br> Йолып ал бәлаләрдән.<br> Кодрәтең белән тәкъдир ит<br> Киләчәген сербларның!<br> Сакла, Алла, һәм имин ит<br> Серб җирләрен, серб халкын!<br> Туплачы серб оланнарын,<br> Данлы эштә һади бул,<br> Арала бар дошманнарын,<br> Күрсәт сербка туры юл.<br> Серб туганлыгын камил ит,<br> Бердәмлегебез алтын,<br> Сакла, Алла, һәм имин ит<br> Серб җирләрен, серб халкын!<br> Серб башына яшен булып<br> Төшмәсен һич каһәрең.<br> Хакла серб шәһәр-авылын,<br> Кыр-басуын, өйләрен!<br> Чирү килсә сугыш җитеп,<br> Серблар җиңү яуласын.<br> Сакла, Алла, имин итеп<br> Серб җирләрен, серб халкын!<br> Серблар даны каберләрдән<br> Калкып янә балкыр ул,<br> Ходай, яңа дәверләрдә<br> яңа бәхет насыйп кыл!<br> Без, серблар, Ватанны яклап<br> көрәштек биш гасырлар.<br> Имин итче, Алла, сакла,<br> Дип дога кыла серблар!<br> === '''СИНГАПУР''' === '''Majulah Singapura!'''<br> Mari kita rakyat Singapura,<br> Sama-sama menuju bahagia,<br> Cita-cita kita yang mulia.<br> Berjaya Singapura!<br> ||: Marilah kita bersatu,<br> Dengan semangat yang baru,<br> Semua kita berseru:<br> Majulah Singapura,<br> Majulah Singapura! :||<br> https://rutube.ru/video/65d5f06c60ef4fa5b1aab4cb01f8fc9f/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Majulah_Singapura.ogg '''Сингапур, алга атла!'''<br> Сингапурның ватандашлары без<br> Һәм бәхетле тормышка атлыйбыз,<br> Шәрәфәтле омтылышларыбыз.<br> Сингапур, уңышларга!<br> ||: Бердәмлектә без булыйк,<br> Бу халәттә рухланыйк.<br> Өндәмәбез шул хакта:<br> “Сингапур, алга атла,<br> Сингапур, алга атла!” :||<br> === '''СЛОВАКИЯ''' === '''Nad Tatrou sa blýska'''<br> Nad Tatrou sa blýska,<br> Hromy divo bijú,<br> Nad Tatrou sa blýska,<br> Hromy divo bijú.<br> Zastavme ich, bratia,<br> Ved’ sa ony stratia,<br> Slováci ožijú.<br> Zastavme ich, bratia,<br> Ved’ sa ony stratia,<br> Slováci ožijú.<br> To Slovensko naše<br> Posial' tvrdo spalo,<br> To Slovensko naše<br> Posial' tvrdo spalo.<br> Ale blesky hromu<br> Vzbudzujú ho k tomu,<br> Aby sa prebralo.<br> Ale blesky hromu<br> Vzbudzujú ho k tomu,<br> Aby sa prebralo.<br> https://rutube.ru/video/f64ebcc735f5b3d55a8df6a6bd994ca9/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Slovakia,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.ogg '''Татра өстендә яшен яшьни'''<br> Күк күкри Татрада,<br> Яшен каты суга.<br> Күк күкри Татрада,<br> Яшен каты суга.<br> Аларны туктатыйк,<br> Эзләрен югалтыйк —<br> Словаклар уянсынга.<br> Аларны туктатыйк,<br> Эзләрен югалтыйк —<br> Словаклар уянсынга.<br> Безнең Словак иле<br> Нык йоклаган иде,<br> Безнең Словак иле<br> Нык йоклаган иде.<br> Күкрәүләр, яшеннәр<br> Безне тетрәттеләр,<br> Аңга килсеннәр диеп,<br> Күкрәүләр, яшеннәр<br> Безне тетрәттеләр,<br> Аңга килсеннәр диеп.<br> '''Словакия гимнына нигез булып киткән бу җыр 1844 елда, словак шагыйре һәм җәмәгать эшлеклесе Людовит Штур (Ľudovít Štúr) Австрия-Маҗарстан империясе жандармнары тарафыннан кулга алынгач, яшьләрнең моңа ризасызлыгы йөзеннән барлыкка килгән. Сүзләрен словак шагыйре Янко Матушка (Janko Matúška) язган. Беренче тапкыр җырны Братиславаның евангелист лютеран лицее шәкертләре Словакиянең көнчыгышындагы Левоча (Levoča) шәһәрчегенә барганда җырлаганнар.'''<br> === '''СЛОВЕНИЯ''' === '''Zdravljica'''<br> Žive vsi narodi,<br> ki hrepéne dočakat’ dan:<br> Da, koder sonce hodi,<br> prepir iz sveta bo pregnan,<br> Da rojak prost bo vs’ak,<br> Ne vrag, le sosed bo mejak,<br> Da rojak prost bo vs’ak,<br> Ne vrag, le sosed bo,<br> Ne vrag, le sosed bo mejak.<br> https://rutube.ru/video/a4c442aa9d70d596d2d4f49af96d50be/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Slovenia's_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga '''Исәнлек тосты'''<br> Имин булсын, дөнья көтеп<br> яши торган барча халык.<br> “Булсын!” диеп, тырыш хезмәт<br> куйган милләт кенә — алып!<br> Бетсен җирдә сугыш,<br> һәрбарчага булсын ирек,<br> яшик, күршеләрне,<br> дошман түгел, дус-иш күреп,<br> күршеләрне якын күреп!<br> '''Тугыз куплетлык гимн тектының җиденче, бердәнбер рәсми куплеты.''' === '''СОГУД ГАРӘБСТАНЫ''' === '''عاش الملك'''<br> سَارِعِي لِلْمَجْدِ وَٱلْعَلْيَاءِ<br> مَجِّدِي لِخَالِقِ ٱلسَّمَاءِ<br> وَٱرْفَعِي ٱلْخَفَّاقَ أَخْضَرَ<br> يَحْمِلُ ٱلنُّورَ ٱلْمُسَطَّرِ<br> رَدِّدِ ٱللَّٰهُ أَكْبَرُ يَامَوطِنِي<br> مَوطِنِي عِشْتَ فَخْرَ ٱلْمُسْلِمِينَ<br> عِاشَ ٱلْمَلِكِ لِلْعَلَمِ وِٱلْوَطَنِ<br> https://rutube.ru/video/647c1b264906bedff043d375d5825e0a/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Saudi_Arabian_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga '''Яшәсен Мәлик!'''<br> Табигың юнәлт бөек Күккә,<br> Мәдхия кылгыл Әл-Мәҗидкә.<br> Яшел байрак җилфердәсен,<br> Шәһадәткә юл әйләсен.<br> “Аллаһы әкбәр! — дип кабатла, йә, илем!<br> Ватаным! Яшәдең мөэминне хаклап.<br> Яшә, Мәлик, — ил байрагын данлап!”<br> === '''СОМАЛИ''' === '''''Госмания язуында'''''<br> '''𐒎𐒙𐒐𐒙𐒁𐒛'''<br> '''''Chorus:'''''<br> ||: 𐒎𐒙𐒐𐒙𐒁𐒛 𐒋𐒖𐒐𐒖𐒒𐒏𐒜𐒆𐒚,<br> 𐒓𐒛 𐒋𐒗𐒕𐒒𐒝, :||<br> 𐒘𐒒𐒒𐒖𐒌𐒖 𐒏𐒜𐒒𐒚 𐒓𐒛,<br> 𐒋𐒘𐒇𐒏𐒝 𐒏𐒖𐒐𐒗 𐒜,<br> 𐒛𐒒 𐒋𐒛𐒆𐒒𐒖 𐒐𐒖𐒔𐒖𐒕𐒒𐒝,<br> 𐒜 𐒋𐒛𐒉𐒖𐒎𐒖 𐒜.<br> I. ||: 𐒄𐒘𐒆𐒘𐒌𐒕𐒖𐒔𐒖𐒌 𐒋𐒖𐒆𐒆𐒘 𐒓𐒛𐒆,<br> 𐒒𐒛 𐒋𐒕𐒆𐒖𐒑𐒘𐒈𐒜, :||<br> 𐒋𐒖𐒇𐒇𐒖𐒆𐒛 𐒏𐒖𐒐𐒌𐒛<br> 𐒛𐒆𐒘𐒌𐒖 𐒚 𐒋𐒚𐒇𐒖𐒆 𐒜<br> 𐒋𐒖𐒆𐒋𐒜𐒆𐒖 𐒈𐒘𐒆𐒜𐒆𐒖<br> 𐒐𐒖 𐒋𐒛𐒒 𐒒𐒙𐒎𐒙 𐒜𐒕<br> '''''Chorus.'''''<br> II. ||: 𐒋𐒘𐒉𐒖𐒆𐒛𐒆 𐒊𐒖𐒐𐒖𐒂𐒛𐒆<br> 𐒋𐒖𐒐𐒝𐒉𐒖𐒕𐒆𐒕 :||<br> 𐒈𐒘𐒆𐒕 𐒋𐒚𐒐𐒖𐒕𐒌𐒕<br> 𐒋𐒘𐒆𐒛𐒆 𐒑𐒖𐒇𐒘𐒈𐒜<br> 𐒔𐒖 𐒏𐒚 𐒋𐒗𐒐𐒘𐒒<br> 𐒋𐒖𐒓𐒙𐒕 𐒊𐒖𐒔𐒗 𐒜<br> '''''Chorus.'''''<br> III. ||: 𐒉𐒔𐒖𐒒𐒂𐒜𐒒𐒖 𐒋𐒚𐒆𐒚𐒆𐒝𐒆<br> 𐒋𐒖𐒆𐒏𐒕 𐒏𐒖 𐒑𐒖𐒎𐒒𐒛 :||<br> 𐒛𐒆𐒙𐒓 𐒋𐒗𐒐𐒘𐒕𐒙𐒓<br> 𐒒𐒖𐒋𐒛𐒓𐒘𐒑𐒖𐒕𐒜<br> 𐒓𐒛 𐒋𐒖𐒐𐒖𐒍 𐒋𐒘𐒑𐒇𐒘𐒌𐒚<br> 𐒙𐒈𐒏𐒚 𐒏𐒜𐒒 𐒈𐒘𐒑𐒖𐒕𐒜<br> '''''Chorus.'''''<br> '''''Латин язуында (укылышы)'''''<br> '''QOLOBAA CALANKEED'''<br> '''''Chorus:'''''<br> ||: Qolobaa calankeedu,<br> waa ceynoo, :||<br> Innaga keenu waa,<br> Cirkoo kala ee,<br> aan caadna lahayn,<br> Ee caashaqaye.<br> I. ||: Xiddigyahay caddi waad,<br> Naa ciidamisee, :||<br> Carradaa keligaa<br> adow curadee,<br> cadceedda sideeda,<br> caan noqo ee!<br> '''''Chorus.'''''<br> II. ||: Cashadaad dhalataa<br> caloosheennee, :||<br> Sidii culaygii<br> cidaad marisee,<br> Allow ha ku celin,<br> "Cawooy!" dhahe ee<br> '''''Chorus.'''''<br> III. ||: Shanteena cududood<br> Cadkii ka maqnaa :||<br> Adow celiyow<br> Nacaawimayee<br> Waa calaf cimrigu<br> Isku keen simayee<br> '''''Chorus.'''''<br> https://rutube.ru/video/509fd97d8bc9d5e1f064abb13855728e/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Somali_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga '''ҺӘР ИЛНЕҢ ҮЗ ӘЛӘМЕ'''<br> '''''Кушымта:'''''<br> ||: Һәр илнең, һәр милләтнең — үз әләме, төсләре. :||<br> Безнең байрак — зәңгәр күк, юк бер болыт әсәре<br> Аңарда, сөя аны картлары һәм яшьләре.<br> ||: Гүзәл ак йолдызыбыз, без синең һиммәтеңдә, :||<br> Югарыда урының илнең һәр төбәгендә;<br> Нурлан, йолдыз, кояштай һәрбарчабыз күңелендә!<br> '''''Кушымта.'''''<br> II. ||: Йолдыз күккә менгәндә без дә илһамланабыз, :||<br> Пакьләнә йөрәгебез! Хакка, әләм-туграбыз<br> Керләнмичә саклансын, диеп дога кылабыз.<br> '''''Кушымта.'''''<br> III. ||: Биш очыннан йолдызның биш көч-куәт алабыз; :||<br> Язмышлардан узмыш юк, Аллага ялварабыз:<br> “Синнән иңгәнбез, Синең хозурыңа кайтабыз”.<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''Сомали гимны кушымтадан башлана һәм тәмамлана, гадәттә аның беренче ике куплеты башкарыла.'''<br> === '''СОМАЛИЛЕНД''' === '''SAMO KU WAAR'''<br> ||: Samo ku waar, samo ku waar :||<br> Sarreeye calanka sudhan bilay dhulkiisa<br> Samo ku waariyoo, iyo bogaadin sugan<br> ||: Hanbalyo suuban kugu salaannee, samo ku waar :||<br> ||: Geesiyaashii naftooda u sadqeeyay,<br> qarannimada Soomaaliland :||<br> ||: Xuskooda dhowrsan kugu salaannee, samo ku waar :||<br> ||: Guulside xanbaarsan, Soo noqoshadiisa :||<br> Kalsooniduu mutaystayee dastuurka<br> Dastuurka kugu salaan, kugu salaannee<br> ||: Midnimo walaalnimo Goobanimo :||<br> ||: Islaanimo kugu salaanee samow samidiyo :||<br> ||: Samo ku waar, samo ku waar, Soomaaliland,<br> Samo ku waar samo ku waar Soomaaliland. :||<br> https://yandex.ru/video/preview/13692513805179601836 https://zvukion.com/413-gimn-somalilenda.html '''МӘҢГЕ ЯШӘ ТЫНЫЧЛЫКТА'''<br> ||: Мәңге яшә тынычлыкта :||<br> Җилфердәгән байрак астында, матурлыкта<br> Куанып яшә, ил, мәңге тынычлыкта, <br> ||: Сәлам сиңа, мәңге яшә тынычлыкта. :||<br> ||: Кадерлибез фидаи батырларың —<br> тоталар сине туганлыкта. :||<br> ||: Сәлам ихлас күңелдән, яшә тынычлыкта :||<br> ||: Ачылсын юл яңа казанышларыңа, :||<br> Гәүдәләнеш булсын яңарышыңа,<br> Ышанычлы дәүләт кануннарыңа.<br> ||: Сәлам синең бердәмлегең-туганлыгыңа. :||<br> ||: Яшәсен бәйсезлегең һәм Ислам динебез. :||<br> ||: Мәңге яшә, Сомалиленд, бердәмлектә,<br> Мәңге яшә, Сомалиленд, иминлектә :||<br> '''Сомалиленд – сомали телле зур илнең элек Бөекбритания колониясе булган өлеше. Ул 1991 елда элек Италия колониясе булган һәм хәзер Сомали Федераль Җөмһүрияте дип аталган таркаулыктан, тәртипсезлектән һәм хокуксызлыктан бәйсез дәүләт буларак аерылып чыкты.'''<br> === '''СӨЛӘЙМАН УТРАУЛАРЫ''' === === '''СУДАН''' === https://rutube.ru/video/931e2beee72d9018b74970795f4eda8d/ === '''СУРИНАМ''' === '''''Сранан-тонго телендәге өлеше'''''<br> 1. '''OPO KONDREMAN'''<br> Opo kondreman oen opo <br> Sranan gron e kari oen <br> Wans ope tata komopo <br> Wi moes seti kondre boen <br> Stre de f'stre wi no sa freed <br> Gado de wi fesi man <br> Heri libi te na dede <br> Wi sa feti gi Sranan.<br> '''''Нидерланд телендәге өлеше'''''<br> 2. '''GOD ZIJ MET ONS SURINAME'''<br> God zij met ons Suriname <br> Hij verheff’ons heerlijk land <br> Hoe wij hier ook samen kwamen <br> Aan zijn grond zijn wij verpand <br> Werkend houden w’in gedachten <br> Recht en waarheid maken vrij<br> Al wat goed is te betrachten <br> Dat geeft aan ons land waardij.<br> https://rutube.ru/video/4b9af74edd08873e6304ca520fbcecbd/ Ясалма Интеллект "башкаруы" https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Surinamese_national_anthem,_performed_by_the_U.S._Navy_Band.ogg '''''Тәрҗемәләре:'''''<br> 1. '''Күтәрел, ил кешесе!'''<br> Күтәрел, әйдә, ватандаш,<br> Сранан чакыруына,<br> Ил мохтаҗ, син кем булсаң да,<br> Гамең-кайгыртуыңа.<br> Без көрәштән курыкмыйбыз,<br> Рәһбәребез – бер Алла,<br> Гомеребезне багышлыйбыз<br> Ватаныбыз Срананга!<br> 2. '''Раббыбыз Суринам белән'''<br> Раббыбыз Суринам белән,<br> Күтәрә Ул дәүләтне.<br> Бу гүзәл илдә яшәгән –<br> Аллаһыга әҗәтле.<br> Хокук, Хаклык хөкем сөрсә,<br> Ирекле була һәркем,<br> Һәр игелек гел үстерә<br> Безнең илнең кыйммәтен<br> '''Рәһбәр – юл күрсәтүче, Аллаһы Тәгалә исемнәренең берсе.'''<br> === '''СҮРИЯ''' === '''حُـماةَ الـدِّيارِ'''<br> حُـماةَ الـدِّيارِ عليكمْ سـلامْ<br> ّأبَتْ أنْ تـذِلَّ النفـوسُ الكرامّ<br> عـرينُ العروبةِ بيتٌ حَـرام<br> وعرشُ الشّموسِ حِمَىً لا يُضَامْ<br> ربوعُ الشّـآمِ بـروجُ العَـلا<br> تُحاكي السّـماءَ بعـالي السَّـنا<br> ربوعُ الشّـآمِ بـروجُ العَـلا<br> تُحاكي السّـماءَ بعـالي السَّـنا<br> فأرضٌ زهتْ بالشّموسِ الوِضَا<br> سَـماءٌ لَعَمـرُكَ أو كالسَّـما<br> رفيـفُ الأماني وخَفـقُ الفؤادْ<br> عـلى عَـلَمٍ ضَمَّ شَـمْلَ البلادْ<br> أما فيهِ منْ كُـلِّ عـينٍ سَـوادْ<br> ومِـن دمِ كـلِّ شَـهيدٍ مِـدادْ؟<br> نفـوسٌ أبـاةٌ ومـاضٍ مجيـدْ<br> وروحُ الأضاحي رقيبٌ عَـتيدْ <br> نفـوسٌ أبـاةٌ ومـاضٍ مجيـدْ<br> وروحُ الأضاحي رقيبٌ عَـتيدْ<br> فمِـنّا الوليـدُ و مِـنّا الرّشـيدْ<br> فلـمْ لا نَسُـودُ ولِمْ لا نشيد؟<br> https://rutube.ru/video/0813fe298f15848d22056b72b16563ae/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Syria.ogg '''ВАТАН САКЧЫЛАРЫ'''<br> Ватан сакчылары, сәлам сезләргә!<br> Горур җан юл куймас кимсетүләргә.<br> Гарәпчелекнең бу изге оясы,<br> Кояш тәхете — гел азат буласы.<br> Биек манаралар — Шам түбәләре,<br> Җиде кат күк белән әңгәмәләре.<br> Биек манаралар — Шам түбәләре,<br> Җиде кат күк белән әңгәмәләре.<br> Юнәлткән гүзәл йөзен ул кояшка,<br> Безнең ил охшаш күктәге оҗмахка.<br> Байрагыбыз — илне бердәм итүче,<br> Өметләр бишеге, йөрәк тибеше,<br> Түгелме аңарда күзләрнең бәбәге,<br> Түгелме шәһит канының мидәде?<br> Бабалар мирасы — шанлы юлыбыз,<br> Дәһшәтле сакчыбыз — кодрәт-рухыбыз.<br> Бабалар мирасы — шанлы юлыбыз,<br> Дәһшәтле сакчыбыз — кодрәт-рухыбыз.<br> Бездән — Әл-Вәлид, һәм бездән — Әр-Рәшид.<br> Нигә хөр яшәүгә илтмәсен бу нәшид?<br> === '''СЬЕРРА-ЛЕОНЕ ''' === '''HIGH WE EXALT THEE, REALM OF THE FREE'''<br> High we exalt thee, realm of the free;<br> Great is the love we have for thee;<br> Firmly united ever we stand,<br> Singing thy praise, O native land.<br> We raise up our hearts and our voices on high,<br> The hills and the valleys re-echo our cry;<br> Blessing and peace be ever thine own,<br> Land that we love, our Sierra Leone.<br> One with a faith that wisdom inspires,<br> One with a zeal that never tires;<br> Ever we seek to honour thy name,<br> Ours is the labour, thine the fame.<br> We pray that no harm on thy children may fall,<br> That blessing and peace may descend on us all;<br> So may we serve thee ever alone,<br> Land that we love, our Sierra Leone.<br> Knowledge and truth our forefathers spread,<br> Mighty the nations whom they led;<br> Mighty they made thee, so too may we<br> Show forth the good that is ever in thee.<br> We pledge our devotion, our strength and our might,<br> Thy cause to defend and to stand for thy right;<br> All that we have be ever thine own,<br> Land that we love, our Sierra Leone.<br> https://wikiway.com/sierra-leone/gimn/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sierra_Leone's_national_anthem.ogg '''БӨЕКЛЕКТӘ ИРЕК ЧИШМӘБЕЗ'''<br> Бөеклектә ирек чишмәбез,<br> Бердәмлектә гомер итәбез;<br> Сөюебез бөек һәм камил,<br> Мактау җырлыйк сиңа, туган ил.<br> Күтәренке рухлы тавышларыбыз,<br> Ярлыкаулы, имин бул, Ватаныбыз!<br> Тау-үзәндә яңгырый өнебез:<br> “Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!”<br> Иман рухландырган зирәклек<br> Һәм иҗтиһад – мәңге сүнмәслек;<br> Күңел түребездә синең нам,<br> Бездән хезмәт – сиңа шөһрәт-дан.<br> Имин балалар, дип дога кылабыз,<br> Фатихалы булсын, дип, һәрбарчабыз;<br> Тырышлыкта бар ил-көнебез,<br> Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!<br> Гыйлем-хаклык – баба мирасы,<br> Көчле аның өндәү-нидасы;<br> Без булганда син дә куәтле,<br> Күрсәт үзеңдәге гыйззәтне.<br> Без булырбыз иҗтиһадта алымлы,<br> Саклап хокукларың, хаклап юлыңны;<br> Бар булганны сиңа тиңлибез,<br> Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!<br> === '''ТАҖИКСТАН''' === '''СУРУДИ МИЛЛИИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН'''<br> Диёри арҷманди мо,<br> Ба бахти мо сари азизи ту баланд бод,<br> Саодати ту, давлати ту бегазанд бод.<br> Зи дурии замонаҳо расидаем,<br> Ба зери парчами ту саф кашидаем,<br> Кашидаем.<br> Зинда бош, эй Ватан,<br> Тоҷикистони озоди ман!<br> Барои ному нанги мо<br> Ту аз умеди рафтагони мо нишонаӣ,<br> Ту баҳри ворисон ҷаҳони ҷовидонаӣ,<br> Ҳазон намерасад ба навбаҳори ту,<br> Ки мазраи вафо бувад канори ту,<br> Канори ту.<br> Зинда бош, эй Ватан,<br> Тоҷикистони озоди ман!<br> Ту модари ягонаӣ,<br> Бақои ту бувад бақои хонадони мо,<br> Мароми ту бувад мароми ҷисму ҷони мо,<br> Зи ту саодати абад насиби мост,<br> Ту ҳастиву ҳама ҷаҳон ҳабиби мост,<br> Ҳабиби мост.<br> Зинда бош, эй Ватан,<br> Тоҷикистони озоди ман!<br> https://rutube.ru/video/f5c41bbb64174d40d3c06a1aee710407/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tajikistan_anthem.ogg '''ТАҖИКСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ МИЛЛИ ГИМНЫ'''<br> Әй, кадерле туган җирем,<br> Синең югары дәрәҗәң куандырсын,<br> Сәгадәтең һәм дәүләтең мәңге булсын.<br> Яңа офык ачар заманга ирештек,<br> Синең байрагың астында тезелештек,<br> Тезелештек.<br> Имин бул, Ватаным,<br> Минем азат Таҗикстаным!<br> Безнең борынгы намыбыз –<br> Горурлыгы син халыкның һәм нишаны,<br> Варисларыңның гомерлек бер җиһаны,<br> Мең язларыңның булалмас һич ахыры,<br> Камил булса улларыңның тугрылыгы,<br> Тугрылыгы.<br> Имин бул, Ватаным,<br> Минем азат Таҗикстаным!<br> Син – бердәнбер ил-анабыз,<br> Бакыйлыгың – бакыйлыгыбыз форсаты,<br> Синең максат – җан-тәннәребез максаты,<br> Сәгадәтең – барчабызга әбәд насыйп,<br> Син булганга җиһан безгә күркәм-хәбиб,<br> Күркәм-хәбиб.<br> Имин бул, Ватаным,<br> Минем азат Таҗикстаным!<br> === '''ТАИЛАНД''' === === '''ТАИТИ''' === '''TAHEITI NUI'''<br> ’Ua rahu te atua (i) to’u ’ai’a,<br> Hono no’ano’a o te motu rau,<br> Heihei i te pua ri’i au é,<br> E firi nape morohi ‘ore.<br> ’O ta’u ia e fa’ateniteni nei.<br> ’Ua rahu te atua (i) to’u ’ai’a,<br> Hono no’ano’a o te motu rau,<br> Heihei i te pua ri’i au é,<br> E firi nape morohi ‘ore.<br> ’O ta’u ia e fa’ateniteni nei.<br> Te Tuoro nei te reo here,<br> O te hui’a ’a hi’i to aroha,<br> ’Ia ora o Taheiti Nui é.<br> Te Tuoro nei te reo here,<br> O te hui’a ’a hi’i to aroha,<br> ’Ia ora o Taheiti Nui é.<br> '''TAHEITI NUI'''<br> Mon pays est né de Dieu,<br> Collier d’îles multiples<br> Aux délicates senteurs<br> Reliées d’une tresse immortelle.<br> Aujourd’hui je te loue.<br> Mon pays est né de Dieu,<br> Collier d’îles multiples<br> Aux délicates senteurs<br> Reliées d’une tresse immortelle.<br> Aujourd’hui je te loue.<br> Voici que s’élève la voix de tes enfants:<br> “Répands ton amour<br> Pour que vive Taheiti Nui”.<br> Voici que s’élève la voix de tes enfants:<br> “Répands ton amour<br> Pour que vive Taheiti Nui”.<br> https://wikiway.com/frantsuzskaya-polineziya/gimn/ https://yandex.ru/video/preview/2124185597209512599 '''БӨЕК ТАИТИ'''<br> Тәңрем минем илемне барлыкка китергән,<br> Гүзәл утрауларны Ул бәйләмләп үргән,<br> Мәңгелеккә дип, боҗра әйләгән,<br> Гөлләргә күмеп, хуш ис бөркегән.<br> Илкәемне мин бүген данлыйм һәм мактыйм.<br> Тәңрем минем илемне барлыкка китергән,<br> Гүзәл утрауларны Ул бәйләмләп үргән,<br> Мәңгелеккә дип, боҗра әйләгән,<br> Гөлләргә күмеп, хуш ис бөркегән.<br> Илкәемне мин бүген данлыйм һәм мактыйм.<br> Һәм балаларның гозерен тыңлыйм:<br> “Мәхәббәтең синең җирләргә сеңсен,<br> Бөек Таити мәңге яшәсен өчен!”<br> Һәм балаларның гозерен тыңлыйм:<br> “Мәхәббәтең синең җирләргә сеңсен,<br> Бөек Таити мәңге яшәсен өчен!”<br> === '''ТАНЗАНИЯ''' === === '''ТАТАРСТАН''' === https://rutube.ru/video/0559ece20cdd2df4ce6236e6571a7b31/ https://rutube.ru/video/a9a16cf1bd1fb701c535db8f0dc710d5/ === '''ТОГО''' === === '''ТӨНЬЯК ИРЛАНДИЯ ''' === '''A LONDONDERRY AIR'''<br> Would God, I were the tender apple blossom,<br> That floats and falls from off the twisted bough,<br> To lie and faint within your silken bosom,<br> Within your silken bosom as that does now.<br> Or would I were a little burnish'd apple<br> For you to pluck me, gliding by so cold,<br> While sun and shade your robe of lawn will dapple,<br> Your robe of lawn, and your hair's spun gold.<br> Yea, would to God, I were among the roses,<br> That lean to kiss you as you float between<br> While on the lowest branch a bud uncloses<br> A bud uncloses, to touch you, my queen.<br> Nay, since you will not love, would I were growing<br> A happy daisy, in the garden path<br> That so your silver foot might press me going,<br> Might press me going even unto death,<br> Might press me going even unto death.<br> https://rutube.ru/video/53aff0cdf0617a82d2fd995a1691c55d/ https://box.hitplayer.ru/?s=londonderry%20air '''ЛОНДОНДЕРРИ ХЫЯЛАРЫ'''<br> Ходай кушса, мин алма чәчәге булып<br> Үсәр идем агач итәгендә,<br> Синең, мәхәббәтем, иңбашыңа кунып,<br> Шиңәр өчен ефәк күкрәгеңдә.<br> Җимеш булып кызарып таңнар атканда,<br> Төшәр идем аяк табаныңа,<br> Кояш нуры бәдәнеңне назлаганда,<br> Алтын чәчең төшкәч үлән кочагына. <br> Бастыр, Ходам, гөлчәчәкләр арасына,<br> Салыйм, күз карашы сөйкемендә,<br> Бу җавапсыз татлы сөю сусавыма<br> Соң кат бәлзәм салыйм гомеремдә.<br> Акбаш чәчәгедәй үсеп юл буенда,<br> Бәхет сукмагыма бер ятыймчы,<br> Сөеклемнең көмеш үкчәсе астында<br> Әҗәлемне бер карусыз каршылыймчы.<br> Зарыгып көткән әҗәлемне каршылыймчы…<br> '''ГРЁЗЫ ЛОНДОНДЕРРИ'''<br> Будь воля Бога, яблоневым цветом<br> Я распустился б нежно на ветви,<br> К тебе, любовь моя, прильнул бы летом,<br> Чтоб увядать на шёлковой груди.<br> Быть может, плодом стал бы я безгласым,<br> К ногам твоим упал бы на заре,<br> Когда теплом лучей твой стан обласкан<br> И прядь волос твоих златая на траве.<br> Позволь, Господь, смиренно встану я средь роз,<br> Чтоб наслаждаться взором милых глаз,<br> И жажду безответных сладких грёз<br> Я утолю последний в жизни раз.<br> Счастливой маргариткой у дорожки<br> Взрасту и лягу на земную твердь,<br> И под её серебряною ножкой<br> Покорно обрету желанную мной смерть,<br> Покорно обрету желанную мной смерть...<br> '''Төньяк Ирландиянең популяр халык көенә берничә мәхәббәт шигыре язылган. Бөекбританиядә “Danny boy” (Бәләкәч Денни) тексты күбрәк кулланыла, ә мөһаҗирлектә яшәүче ирландиялеләр, туган илләрен сагынып җырлаганда, “A Londonderry Air” (Лондондерри хыяллары) исемле шигырьне үз итәләр икән. Читтә үткәрелгән сораштырулар шуны күрсәткән. Соңгысы берьюлы татар һәм урыс телләренә тәрҗемә ителде (Википедиядә дә безнең тәрҗемә урнаштырылган).'''<br> === '''ТӨНЬЯК ОСЕТИЯ''' === https://rutube.ru/video/53870924b9abf80967cd0890fe3b813f/ === '''ТӨРКИЯ''' === '''İSTİKLÂL MARŞI'''<br> Korkma! Sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak,<br> Sönmeden yurdumun üstünde tüten en son ocak.<br> O benim milletimin yıldızıdır, parlayacak;<br> O benimdir, o benim milletimindir ancak.<br> Çatma, kurban olayım, çehreni ey nazlı hilal!<br> Kahraman ırkıma bir gül; ne bu şiddet, bu celal?<br> Sana olmaz dökülen kanlarımız sonra helal…<br> Hakkıdır, Hakk’a tapan milletimin istiklal.<br> https://rutube.ru/video/be308eaf6560b205eb5c75e811df3530/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Istiklâl_Marsi_instrumetal.ogg '''БӘЙСЕЗЛЕК МАРШЫ'''<br> Курыкма, сүнмәс бу шәфәкъ нурларында ал байрак,<br> Исән-имин илем өстендә янган иң соңгы учак,<br> Ул минем милләтемнең йолдызыдыр — балкыячак,<br> Ул минем милләтемә, милләтемә анчак.<br> Чытма йөзеңне, зинһар өчен, әй, назлы һилал,<br> Каһарман халкыма гөл сыман бу шиддәт һәм бу җәләл.<br> Юкса, синең өчен түккән каныбыз булмас хәләл;<br> Хактыр, Хакка табынган милләтемә истикълал!<br> '''Гадәттә Төркия гимнының беренче ике куплеты гына уйнала. Биредә тәрҗемә ителгәннәрдән кала, тагын 8 куплеты бар. Төркия гимны Кипр утравының төрекләр яшәгән өлешендә дә гамәлдә.'''<br> === '''ТӨРКМӘНСТАН''' === '''TÜRKMENISTAN RESPUBLIKASYNYŇ DÖWLET GIMNI'''<br> Janym gurban saňa, erkana ýurdum,<br> Mert pederleň ruhy bardyr köňülde.<br> Bitarap, garaşsyz topragyň nurdur,<br> Baýdagyň belentdir dünýäň öňünde.<br> Gaýtalama:<br> Halkyň guran Baky beýik binasy,<br> Berkarar döwletim, jigerim-janym.<br> Başlaryň täji sen, diller senasy,<br> Dünýä dursun, sen dur, Türkmenistanym!<br> Gardaşdyr tireler, amandyr iller,<br> Owal-ahyr birdir biziň ganymyz.<br> Harasatlar almaz, syndyrmaz siller,<br> Nesiller döş gerip gorar şanymyz.<br> Gaýtalama:<br> Halkyň guran Baky beýik binasy,<br> Berkarar döwletim, jigerim-janym.<br> Başlaryň täji sen, diller senasy,<br> Dünýä dursun, sen dur, Türkmenistanym!<br> https://rutube.ru/video/2c38158019d95a1154c5413ebdf40744/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:US_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Turkmenistan.ogg '''ТӨРКМӘНСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕНЕҢ ДӘҮЛӘТ ГИМНЫ'''<br> Җаным корбан сиңа, әй, туган йортым,<br> Бабалар рухы яши күңелемдә.<br> Бәйсез, тарафсыз, туфрагың нурлыдыр,<br> Горур байрагың – дөньяның түрендә.<br> Кушымта:<br> Халык корган бөек һәм бакый бина –<br> Егәрем-җаным, кадерле Ватаным.<br> Күңелемнең нуры син, рухым җыры,<br> Дөнья белән яшә, Төрекмәнстаным!<br> Бердәм минем халкым, иминдер илем,<br> Бабалар каны – безнең ул каныбыз.<br> Давыллар имәс һәм сындырмас җилләр,<br> Күмсен илебезне шөһрәт-даныбыз.<br> Кушымта:<br> Халык корган бөек һәм бакый бина –<br> Егәрем-җаным, кадерле Ватаным.<br> Күңелемнең нуры син, рухым җыры,<br> Дөнья белән яшә, Төрекмәнстаным!<br> '''ГОСУДАРСТВЕННЫЙ ГИМН РЕСПУБЛИКИ ТУРКМЕНИСТАН'''<br> Жизнь отдать я готов за родимый очаг, –<br> Духом предков отважных славны сыны,<br> Земля моя свята. В мире реет мой флаг –<br> Символ великой нейтральной страны!<br> Припев:<br> Великая, навеки созданная народом<br> Держава родная, суверенный край,<br> Туркменистан – светоч и песня души,<br> Во веки веков ты живи, процветай!<br> Един мой народ, и по жилам племён<br> Течёт предков кровь – нетленная весть,<br> Не страшны нам бури, невзгоды времён,<br> Сохраним и умножим славу и честь!<br> Припев:<br> Великая, навеки созданная народом<br> Держава родная, суверенный край,<br> Туркменистан – светоч и песня души,<br> Во веки веков ты живи, процветай!<br> Төркмәнстан Җөмһүриятенең дәүләт гимнының беренчел тексты 1996 елда төркмән һәм урыс телләрендә кабул ителде. Ул вакытта гимн кушымтадан башлана иде. Гимнның тагын бер атамасы – “Бәйсез һәм тарафсыз Төрекмәнстанның дәүләт гимны” (төрекмәнчә – '''Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň Döwlet Gimni''').<br> === '''ТРИНИДАД-ТОБАГО''' === === '''ТУВАЛУ''' === === '''ТЫВА''' === '''Мен – тыва мен'''<br> Арт-арттың оваазынга<br> дажын салып чалбарган,<br> Таңды, Саян ыдыынга<br> Агын өргээн тыва мен.<br> Мен – тыва мен,<br> Мөңге харлыг дагның оглу мен.<br> Мен – тыва мен,<br> Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.<br> Өгбелерим чуртунда<br> Өлчей тарып иженген,<br> Өткүт хөөмей ырынга<br> Өөрүп талаан тыва мен.<br> Мен – тыва мен,<br> Мөңге харлыг дагның оглу мен.<br> Мен – тыва мен,<br> Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.<br> Аймак чоннар бүлези<br> Акы-дуңма найыралдыг,<br> Депшилгеже чүткүлдүг<br> Демниг чурттуг тыва мен.<br> Мен – тыва мен,<br> Мөңге харлыг дагның оглу мен.<br> Мен – тыва мен,<br> Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.<br> Мен – тыва мен!<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mentyvamenvocal.ogg https://rutube.ru/video/d1c6d8f5730ee157308bb2bd2cc7577e/ '''Мин – тывалы'''<br> Изге үткел оваасына<br> Таш салганда догалы –<br> Таңды, Саян тауларына<br> Аклык өргән тывалы.<br> Мин – тывалы,<br> Мәңгелек кар яткан тау улы,<br> Мин – тывалы,<br> Көмеш сулар аккан ил кызы.<br> Ата-баба Ватанында<br> Үз бәхетенә юл салып,<br> Дәртле хөмәй җырларына<br> Сокланам мин – тывалы.<br> Мин – тывалы,<br> Мәңгелек кар яткан тау улы,<br> Мин – тывалы,<br> Көмеш сулар аккан ил кызы.<br> Хөр гаиләдә халыклар<br> Бер-берсенең туганы;<br> Алгарышка юл тоткан<br> Бердәм илле тывалы.<br> Мин – тывалы,<br> Мәңгелек кар яткан тау улы,<br> Мин – тывалы,<br> Көмеш сулар аккан ил кызы.<br> Мин – тывалы!<br> Бу куәтле, җырлаучының һәм тыңлаучының аңына һәм бөтен күзәнәкләренә үтеп керә торган гимн 2011 елның 11 августында рәсми рәвештә кабул ителде. 2011 елның 13 августында кичкырын Тыва Җөмһүриятенең яңа гимны төбәк хөкүмәтенең тынлы оркестры һәм хоры башкаруында киң җәмәгатьчелеккә дә тәкъдим ителде. Тыва Җөмһүриятенең атказанган сәнгать эшлеклесе '''Аяна Монгуш''' дирижёрлык итте. Төн уртасына таба гимнның видеоязмасы Интернетта пәйда булды. Сүзлекләр актара-актара төн утырып чыккач, аның тексты иртә белән татар теленә дә тәрҗемә ителгән иде инде.<br> Моңа кадәр рәсми чараларда '''“Тооруктуг долгай таңдым”''' (“Урманнарымда йөргәндә”) дип аталган тыва халык җырының көе генә уйнала иде. Ул җыр текстының эчтәлеге... чит кешегә гимн буларак җырлап күрсәтерлек түгел иде. Аның юлга-юл тәрҗемәсе:<br> ''“Мин һәрвакыт канәгатьмен урманнарымда йөргәндә: урманнарым бай бит минем – һәрнәрсәгә, җәнлекләргә. Тау-кыялар һәм урманнар арасында туып үстем, шуңа күрә мин куәтле, һәм мин баеп та китәрмен. Тугыз төрле терлек-туар – көтү көтеп тукландырсам, үзем кебек тәрбия кылсам, һичшиксез, баеп китәрмен”.''<br> === '''УГАНДА''' === === '''УДМУРТИЯ''' === Удмурт телендә (рәсми)<br> '''Удмурт Элькунлэн Кункрезез'''<br> 1. Шунды сиос ӝуато палэзез,<br> Юг ӟардон вуэ музъемам.<br> Оскон тӧлпо — милемлы Куншетэд,<br> Дан тыныд, Доре мынам!<br> Югдыты, Быдӟым Инмаре,<br> Кыдёкысь инвисъёсмес,<br> Кыдаты выль шудбурмес,<br> Эрико, йӧн бурдъёсмес!<br> 2. Тон кадь мусо вань меда дуннеос,<br> Кужымед пыӵа ёзвиям.<br> Ӟеч ивордэ гурлало туриос,<br> Дан тыныд, Доре мынам!<br> Югдыты, Быдӟым Инмаре,<br> Кыдёкысь инвисъёсмес,<br> Кыдаты выль шудбурмес,<br> Эрико, йӧн бурдъёсмес!<br> 3. Дун ошмес ву жильыртэ шуръёсын,<br> Волга-Кам — пачыл вирсэрам.<br> Россиен ӵош кайгуын но данын<br> Тон, Удмуртие мынам!<br> Югдыты, Быдӟым Инмаре,<br> Кыдёкысь инвисъёсмес,<br> Кыдаты выль шудбурмес,<br> Эрико, йӧн бурдъёсмес!<br> Рус телендә (рәсми)<br> '''Гимн Удмуртской Республики'''<br> 1. Солнце горит в алых гроздьях рябин,<br> Новый день встречает земля,<br> Реет твой Флаг над простором равнин,<br> О Удмуртия моя!<br> Воссияй, Отчизна моя,<br> Счастьем путь нам озаряй!<br> Да хранит Господь тебя,<br> Расцветай, любимый край!<br> 2. Краше тебя нет на свете земли,<br> Широки леса и поля,<br> Весть о тебе вдаль несут журавли,<br> Славься, Родина моя!<br> Воссияй, Отчизна моя,<br> Счастьем путь нам озаряй!<br> Да хранит Господь тебя,<br> Расцветай, любимый край!<br> 3. Каму и Волгу питала века<br> Родников живая вода,<br> В горе и славе с Россией всегда<br> Ты, Удмуртия моя!<br> Воссияй, Отчизна моя,<br> Счастьем путь нам озаряй!<br> Да хранит Господь тебя,<br> Расцветай, любимый край!<br> https://rutube.ru/video/a4bb07bb9070a7523d4f1cc996e86813/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Шунды_сиос_ӝуато_палэзез~.ogg Удмурт тексты тәрҗемәсе<br> '''Удмурт җɵмһүрᴎяте гимны'''<br> 1. Кояш нурлый миләш тәлгәшләрен,<br> Җир-суны назлый ил таңы,<br> Рух терәге — җилферди Байрагың,<br> Дан сиңа, дан, Ватаным!<br> Ярлыка, Бөек Аллабыз,<br> Нурга күм офыкларны!<br> Насыйп ит бәхет, азатлык,<br> Куәтлә канатларны!<br> 2. Юк синең күк сөйкемле дөньяда,<br> Төкәнмәс егәр-дәрманың,<br> Сине мактап каңгылдый торналар,<br> Дан сиңа, дан, Ватаным!<br> Ярлыка, Бөек Аллабыз,<br> Нурга күм офыкларны!<br> Насыйп ит бәхет, азатлык,<br> Куәтлә канатларны!<br> 3. Туендыра Чулман-Иделләрен<br> Саф сулы елгаң һәм чишмәң.<br> Уртак синең шатлык-кайгы, гамең<br> Ил белән, Удмуртиям!<br> Ярлыка, Бөек Аллабыз,<br> Нурга күм офыкларны!<br> Насыйп ит бәхет, азатлык,<br> Куәтлә канатларны!<br> === '''УКРАИНА''' === '''''Українська мова'''''<br> Ще не вмерли України і слава, і воля,<br> Ще нам, браття українці, усміхнеться доля.<br> Згинуть наші воріженькi, як роса на сонці,<br> Запануєм і ми, браття, у своїй сторонці.<br> Душу й тіло ми положим за нашу свободу,<br> І покажем, що ми, браття, козацького роду.<br> Душу й тіло ми положим за нашу свободу,<br> І покажем, що ми, браття, козацького роду.<br> https://rutube.ru/video/3ce5095cedeaa7e6839563167f33cdf7/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Ukraine,_instrumental.oga https://rutube.ru/video/64685dd80af36b9a5a0936ab015720a6/ '''''Үзебезнең тәрҗемә'''''<br> Бар әле Украинаның ихтыяры һәм даны,<br> Язмыш ярлыкар әле без украин туганнарны.<br> Кояш нуры төшкән чыктай, юк булырлар дошманнар,<br> Туган ягыбызда без дә булырбыз әле паннар.<br> Азатлыгыбыз хакына булсын җан һәм тән фида,<br> Көч-куәтне күрсәтербез казак нәселе рухында.<br> Азатлыгыбыз хакына булсын җан һәм тән фида,<br> Көч-куәтне күрсәтербез казак нәселе рухында.<br> '''''Украина татарлары тәрҗемәсе'''''<br> И данлыклы, и ирекле Украина илебез,<br> Елмаеп карап торабыз, язмышларыбыз тигез.<br> Дошманнарыбыз кояшта чык сыман югалырлар,<br> Туганнар кебек яшәрләр илебездә халыклар.<br> Җаныбыз-тәнебез кебек кадерле ирегебез,<br> Казак нәселе куәтен дөньяга күрсәтербез.<br> Җаныбыз-тәнебез кебек кадерле ирегебез,<br> Казак нәселе куәтен дөньяга күрсәтербез.<br> === '''УРУГВАЙ''' === '''ORIENTALES, LA PATRIA O LA TUMBA!'''<br> '''''Мурга (эчке бәйрәм тантанасы) версиясе'''''<br> Orientales, la Patria o la Tumba!<br> Libertad o con gloria morir!<br> Orientales, la Patria o la Tumba!<br> Libertad o con gloria morir!<br> Es el voto que el alma pronuncia,<br> Y que heroicos sabremos cumplir!<br> Es el voto que el alma pronuncia,<br> Y que heroicos sabremos cumplir!<br> Que sabremos cumplir!<br> Es el voto que el alma pronuncia,<br> Y que heroicos sabremos cumplir!<br> Que sabremos cumplir!<br> Sabremos cumplir!<br> Sabremos cumplir!<br> Sabremos cumplir!<br> Libertad, libertad, Orientales!<br> Ese grito a la Patria salvó<br> Que a sus bravos en fieras batallas<br> De entusiasmo sublime inflamó.<br> Libertad, libertad, Orientales!<br> Ese grito a la Patria salvó<br> Que a sus bravos en fieras batallas<br> De entusiasmo sublime inflamó.<br> De este don sacrosanto la gloria<br> Merecimos tiranos temblad!<br> Tiranos temblad!<br> Tiranos temblad!<br> Oh! Libertad en la lid clamaremos,<br> Y muriendo, también libertad!<br> Libertad en la lid clamaremos,<br> Y muriendo, también libertad!<br> Y muriendo, también libertad!<br> También libertad!<br> También libertad!<br> Orientales, la Patria o la Tumba!<br> Libertad o con gloria morir!<br> Orientales, la Patria o la Tumba!<br> Libertad o con gloria morir!<br> Es el voto que el alma pronuncia,<br> Y que heroicos sabremos cumplir!<br> Es el voto que el alma pronuncia,<br> Y que heroicos sabremos cumplir!<br> Que sabremos cumplir!<br> Es el voto que el alma pronuncia,<br> Y que heroicos sabremos cumplir!<br> Que sabremos cumplir!<br> Que sabremos cumplir!<br> Que sabremos cumplir!<br> https://zvyki.com/song/97399165/Gimn_-_Urugvaya/{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} https://wikiway.com/uruguay/gimn/ '''ВАТАНДАШЛАР, ТУГАН ИЛ ЙӘ ҮЛЕМ'''<br> Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br> Йә азатлык өчен шәһадәт!<br> Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br> Йә азатлык өчен шәһадәт! ─<br> Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br> Азатлык яуларбыз бергәләп!<br> Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br> Азатлык яуларбыз бергәләп!<br> Яуларбыз бергәләп!<br> Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br> Азатлык яуларбыз бергәләп!<br> Яуларбыз бергәләп!<br> Яулыйк бергәләп!<br> Яулыйк бергәләп!<br> Яулыйк бергәләп!<br> Азатлык, азатлык, ватандашлар! ─<br> Бу аваз Ватанны коткарды,<br> Аяусыз сугышларда батырлар<br> Аңардан көч-куәт, рух алды.<br> Азатлык, азатлык, ватандашлар! ─<br> Бу аваз Ватанны коткарды,<br> Аяусыз сугышларда батырлар<br> Аңардан көч-куәт, рух алды.<br> Бу олы җиңүгә без лаеклы,<br> Без лаеклы, залим, калтыран!<br> Залим, калтыран!<br> Залим, калтыран!<br> Һәй! Җаннарыбыз азатлык дип ярсый,<br> Гомерлеккә азат булыйк без!<br> Җаннарыбыз азатлык дип ярсый,<br> Гомерлеккә азат булыйк без!<br> Гомерлеккә азат булыйк без!<br> Мәңгегә азат!<br> Мәңгегә азат!<br> Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br> Йә азатлык өчен шәһадәт!<br> Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br> Йә азатлык өчен шәһадәт! ─<br> Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br> Азатлык яуларбыз бергәләп!<br> Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br> Азатлык яуларбыз бергәләп!<br> Яуларбыз бергәләп!<br> Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br> Азатлык яуларбыз бергәләп!<br> Яуларбыз бергәләп!<br> Яуларбыз бергәләп!<br> Яуларбыз бергәләп!<br> '''Халыкара мәйданда 11 куплетлы Уругвай дәүләт гимнының иң кыска, җыйнак варианты гына кулланыла. Ә илнең үзендә гимнның “Мурга версиясе” дип аталган 4 минутлык башкарылышы гамәлдә. Биредә ил халкының XIX гасырдагы азатлык көрәше чагылыш тапкан.'''<br> === '''УЭЛЬС''' === Вализ телендә<br> '''HEN WLAD FY NHADAU'''<br> 1. Mae hen wlad fy nhadau yn annwyl i mi,<br> Gwlad beirdd a chantorion, enwogion o fri;<br> Ei gwrol ryfelwyr, gwladgarwyr tra mâd,<br> Tros ryddid gollasant eu gwaed.<br> Cytgan:<br> Gwlad, gwlad, pleidiol wyf i'm gwlad.<br> Tra mor yn fur i'r bur hoff bau,<br> O bydded i'r hen iaith barhau.<br> 2. Hen Cymru fynyddig, paradwys y bardd,<br> Pob dyffryn, pob clogwyn, i'm golwg sydd hardd;<br> Trwy deimlad gwladgarol, mor swynol yw si<br> Ei nentydd, afonydd, i mi.<br> Cytgan.<br> 3. Os treisiodd y gelyn fy ngwlad tan ei droed,<br> Mae hen iaith y Cymry mor fyw ag erioed,<br> Ni luddiwyd yr awen gan erchyll law brad,<br> Na thelyn berseiniol fy ngwlad.<br> Cytgan.<br> https://rutube.ru/video/a9af111fde0838d69793fb97fa700f69/ https://yandex.ru/video/preview/8950171051893717078 https://vk.com/video-38514064_456250360 '''АТА-БАБАМ ИЛЕ'''<br> 1. Ата-бабам иле миңа кадерле.<br> Бардлар, җырчылар данлыклы иле;<br> Кыю көрәшче, затлы ватандарлар<br> Ирек өчен кан койганнар.<br> Кушымта:<br> Илем, турылыклы мин аңа;<br> Саф-пакь диңгез Ватан сагында –<br> Борынгы тел яшәр тагын да.<br> 2. Бу үзән-таулар – оҗмах бардларына,<br> Күмелгән ил халкымның моңнарына,<br> Чишмә чылтыравы, дулкыннар шавы –<br> Һәр җырда алар шаңдавы.<br> Кушымта.<br> 3. Күпме дошман җиреңне таптап изгән,<br> Ә борынгы Кымру телебез исән;<br> Сатлык җан аңа һич комачау булмас,<br> Илемнең арфасы тынмас.<br> Кушымта.<br> Инглиз телендә<br> '''THE LAND OF MY FATHERS'''*<br> 1. The land of my fathers is dear unto me,<br> Old land where the minstrels are honored and free;<br> Its warring defenders so gallant and brave,<br> For freedom their life’s blood they gave.<br> Refrain:<br> Home, home, true am I to home,<br> While seas secure the land so pure,<br> O may the old language endure.<br> * '''Инглиз телендә гадәттә гимнның беренче куплеты гына башкарыла.'''<br> === '''ҮЗӘК АФРИКА ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === Француз телендә<br> '''LA RENAISSANCE'''<br> O Central Afrique, ô berceau des Bantous!<br> Reprends ton droit au respect, à la vie!<br> Longtemps soumis, longtemps brimé partous,<br> Mais de ce jour brisant la tyrannie.<br> Dans le travail, l'ordre et la dignité,<br> Tu reconquiers ton droit, ton unité,<br> Et pour franchir cette étape nouvelle,<br> De nos ancêtres la voix nous appelle.<br> Chorus:<br> Au travail! dans l'ordre et la dignité,<br> Dans le respect du droit dans l'unité,<br> Brisant la misère et la tyrannie,<br> Brandissant l’étendard de la Patrie.<br> Санго телендә<br> '''E ZINGO'''<br> Bêafrîka, mbeso tî âBantu<br> Kîri mo gbû gîgî tî mo-mvenî<br> Mo bâa pâsi na gbe tî âzo kûê<br> Me fadësô, mo ke na kürü gô<br> Mo sö benda, mo bûngbi kûê ôko<br> Na kusâra ngâ na nëngö-terê<br> Tî tö ndâ tî finî dutï tî ë sô<br> E mä gbegô tî-âkötarä tî ë<br> Chorus:<br> E gbû kua nzönî na nëngö-terê<br> E kpë ndiä nzönî na mängö-terê<br> E kinda wasïöbê, ë tomba pâsi<br> E yâa bandêra tî ködrö tî ë!<br> https://wikiway.com/car/gimn/ https://yandex.ru/video/preview/5774219819091910386 '''ЯҢАРЫШ'''<br> Үзәк Африка, банту бишеге!<br> Шәрәфле тормыш – бу ихтыярың!<br> Күптән көлкегә калган, изелеп,<br> Золым богавын ватып ташладың.<br> Хезмәт һәм тәртип аша – мәртәбә,<br> Хокуклар яулап, бердәм буласы.<br> Бу яңа авыр юлны үтәргә! –<br> Ата-бабаның гозер-нидасы.<br> Кушымта:<br> Бердәмлек белән тырыш хезмәттә<br> Яула хокуклар, иреш хөрмәткә;<br> Бетсен фәкыйрьлек, золым һәр җирдә,<br> Ватан байрагы, горур җилфердә!<br> === '''ҮЗБӘКСТАН''' === '''ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ДАВЛАТ МАДҲИЯСИ'''<br> 1. Серқуёш ҳур улкам, элга бахт, нажот,<br> Сен ўзинг дўстларга йўлдош, меҳрибон,<br> Меҳрибон!<br> Яшнагай то абад илму фан, ижод,<br> Шуҳратинг порласин токи бор жаҳон!<br> Хор:<br> Олтин бу водийлар — жон Ўзбекистон,<br> Аждодлар мардона руҳи сенга ёр!<br> Улуғ халқ қудрати жўш урган замон,<br> Оламни маҳлиё айлаган диёр!<br> 2. Бағри кенг ўзбекнинг ўчмас иймони,<br> Эркин, ёш авлодлар сенга зўр қанот,<br> Зўр қанот!<br> Истиқлол машъали, тинчлик посбони,<br> Ҳақсевар, она юрт, мангу бўл обод!<br> Хор.<br> https://rutube.ru/video/82b2bb82acaa431a44b77acb249903df/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Uzbekistan_anthem.ogg '''ҮЗБӘКСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ ДӘҮЛӘТ ГИМНЫ'''<br> 1. Кояшлы хөр илем, сиңа бәхет, нәҗат,<br> Син үзең дусларга юлдаш, миһербан,<br> Миһербан!<br> Гөрләп үссен мәңге гыйлем, фән, иҗат,<br> Шөһрәтең нурлансын, яктырсын бар җиһан!<br> Кушымта:<br> Алтын бу үзәннәр — җан Үзбәкстан,<br> Мирасың, рухың — бабалар мәрданы!<br> Бөеклек кодрәте ирешкән заман,<br> Бар галәм соклангыч сиңа, Ватаным!<br> 2. Ихласлы үзбәкнең үлемсез иманы,<br> Ирекле яшь буын — сиңа зур канат,<br> Зур канат!<br> Бәйсезлек мәшгале* саклар дөньяны,<br> Намуслы ана йорт, мәңге бул, чәчәк ат!<br> Кушымта. * '''Мәшгаль''' — факел.<br> '''Гимнның тарихы'''<br> Советлар Берлеге таркалгач, Үзбәкстан (Беларусь һәм Таҗикстан белән беррәттән) союздаш республика чорындагы гимнның көен саклап калды. Ә '''иске гимн''' “Сәлам сиңа, рус халкы, өлкән туганыбыз” дигән сүзләр белән башлана һәм аңарда шул замандагы рәсми идеология тулысынча чагыла иде.<br> Гимнга үзбәк телендәге яңа сүзләрнең ахыргы варианты 2006 елда расланды. Урыс теле Үзбәкстанда рәсми тел булып саналмаса да, 2019 елда гимнның әдәби тәрҗемәсе дә пәйда булды. Дәүләт җырының дүрт варианты яздырылган, алар шартлы рәвештә '''“Катгый”''', '''“Гадәти”''', '''“Яшьләр өчен”''' һәм '''“Сүзсез”''' дип атала. Гимнның икенче атамасы — '''Серқуёш ҳур улкам''' (Кояшлы хөр илем).<br> === '''ҮРДҮН''' === === '''ФАРЕР УТРАУЛАРЫ''' === '''TÚ ALFAGRA LAND MÍTT'''<br> I. Tú alfagra land mítt, mín dýrasta ogn!<br> á vetri so randhvítt, á sumri við logn,<br> tú tekur meg at tær so tætt í tín favn.<br> Tit oyggjar so mætar, Guð signi tað navn,<br> sum menn tykkum góvu, tá teir tykkum sóu.<br> Ja, Guð signi Føroyar, mítt land!<br> II. Hin roðin, sum skínur á sumri í líð,<br> hin ódnin, sum týnir mangt lív vetrartíð,<br> og myrkrið, sum fjalir mær bjartasta mál,<br> og ljósið, sum spælir mær sigur í sál:<br> alt streingir, ið tóna, sum vága og vóna,<br> at eg verji Føroyar, mítt land.<br> III. Eg nígi tí niður í bøn til tín, Guð:<br> Hin heilagi friður mær falli í lut!<br> Lat sál mína tváa sær í tíni dýrd!<br> So torir hon vága - av Gudi væl skírd -<br> at bera tað merkið, sum eyðkennir verkið,<br> ið varðveitir Føroyar, mítt land!<br> https://rutube.ru/video/c2e2119508c9749d50bbbd93d4aa4ba9/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Tú_alfagra_land_mítt.ogg === '''ФИДЖИ''' === Инглиз телендә<br> '''God bless Fiji!'''<br> '''I.''' Blessing grant, oh God of nations, on the isles of Fiji,<br> As we stand united under noble banner blue.<br> And we honour and defend the cause of freedom ever,<br> Onward march together,<br> God bless Fiji!<br> '''''Chorus:'''''<br> For Fiji, ever Fiji, let our voices ring with pride,<br> For Fiji, ever Fiji, her name hail far and wide,<br> A land of freedom, hope and glory to endure what ever befall.<br> May God bless Fiji, forevermore!<br> '''II.''' Blessing grant, oh God of nations, on the isles of Fiji,<br> Shores of golden sand and sunshine, happiness and song.<br> Stand united, we of Fiji, fame and glory ever<br> Onward march together, God bless Fiji.<br> '''''Chorus.'''''<br> Фиджи телендә<br> '''Meda Dau Doka'''<br> '''I.''' Meda dau doka ka vinakata na vanua<br> E ra sa dau tiko kina na savasava<br> Rawa tu na gauna ni sautu na veilomani<br> Biu na i tovo tawa savasava<br> '''''Chorus:'''''<br> Me bula ga ko Viti ka me toro ga ki liu<br> Me ra turaga vinaka ko ira na i liuliu<br> Me ra liutaki na tamata e na veika vinaka<br> Me oti kina na i tovo ca<br> '''II.''' Bale ga vei kemuni na cauravou e Viti<br> Ni yavala me savasava na vanua<br> Ni kakua ni vosota na dukadukali<br> Ka me da sa qai biuta vakadua<br> '''''Chorus.'''''<br> https://rutube.ru/video/ab42f472f1c7483b1e759836c4c36b3d/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Fiji_National_Anthem.ogg === '''ФИЛИППИН''' === Пилипино телендә '''LUPANG HINIRANG'''<br> Bayang magiliw, perlas ng silanganan,<br> Alab ng puso, sa dibdib moy buhay<br> Lupang hinirang, duyan ka ng magiting<br> Sa manlulupig, di ka pasisiil.<br> Sa dagat at bundok,<br> Sa simoy at sa langit mong bughaw,<br> May dilag ang tula<br> At awit sa paglayang minamahal.<br> Ang kislap ng watawat moy<br> Tagumpay na nagniningning.<br> Ang bituin at araw niya<br> Kailan pa may di magdidilim<br> Lupa ng araw, ng luwalhatit pagsinta,<br> Buhay ay langit sa piling mo.<br> Aming ligaya na pag may mang-aapi,<br> Ang mamatay nang dahil sa iyo.<br> https://rutube.ru/video/0f4b8fb19219d148d3cabdc72dda113c/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lupang_Hinirang_instrumental.ogg '''КҮҢЕЛ ТАРТКАН ИЛ'''<br> Сөекле Ватан, Шәрык энҗе бөртеге,<br> Дөрләп янучы йөрәгең бакыйлык.<br> Күңел тарткан ил, син кыюлар бишеге,<br> Илбасарларга бирелмәслек алып.<br> Диңгез дә, таулар да<br> Һәм һава да, һәм биек күкләр дә<br> Дан җырлыйлар сиңа,<br> Азатлыкка мәдхия-шигырьләрдә.<br> Синең байрагыңның очкыннары —<br> Бөек җиңүләрдән,<br> Ай-кояшы аның, йолдызлары —<br> Мәңгелек сүнмәс ямь.<br> Күмелгәнсең, Ватан, шәфәкъ нурларына,<br> Синең куеныңда тормыш — җәннәт;<br> Дошман аяк басса әгәр туфрагыңа,<br> Синең өчен үлем — мең ләззәт.<br> === '''ФИНЛЯНДИЯ''' === '''MAAMME'''<br> Oi maamme, Suomi, synnyinmaa,<br> soi, sana kultainen!<br> Ei laaksoa, ei kukkulaa,<br> ei vettä, rantaa rakkaampaa,<br> kuin kotimaa tää pohjoinen,<br> maa kallis isien.<br> Ei laaksoa, ei kukkulaa,<br> ei vettä, rantaa rakkaampaa,<br> kuin kotimaa tää pohjoinen,<br> maa kallis isien.<br> '''VÅRT LAND'''<br> Vårt land, vårt land, vårt fosterland,<br> ljud högt, o dyra ord!<br> Ej lyfts en höjd mot himlens rand,<br> ej sänks en dal, ej sköljs en strand,<br> mer älskad än vår bygd i nord,<br> än våra fäders jord!<br> Ej lyfts en höjd mot himlens rand,<br> ej sänks en dal, ej sköljs en strand,<br> mer älskad än vår bygd i nord,<br> än våra fäders jord!<br> https://rutube.ru/video/35ad5057d3cae595e07af2de5532dd5c/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Maamme.ogg '''ТУГАН ЯГЫМ'''<br> Әй, Суоми, туган ягым,<br> Горур яңгырый атың!<br> Түбәләре күккә ашкан таулар,<br> Диңгез дулкыннары каккан ярлар –<br> Кайларда гына бар тагын,<br> Синдәгедәй якын!<br> Түбәләре күккә ашкан таулар,<br> Диңгез дулкыннары каккан ярлар –<br> Кайларда гына бар тагын,<br> Синдәгедәй якын!<br> '''НАШ КРАЙ РОДНОЙ'''<br> (''перевод Александра Блока'')<br> Наш край, наш край, наш край родной, —<br> О, звук, всех громче слов!<br> Чей кряж, растущий над землёй,<br> Чей брег, встающий над водой,<br> Любимей гор и берегов<br> Родной земли отцов?<br> Чей кряж, растущий над землёй,<br> Чей брег, встающий над водой,<br> Любимей гор и берегов<br> Родной земли отцов?<br> Финляндиянең һәрдаим кулланышта булган гимны башта швед телендә язылган булган. Аның тагын 10 куплеты бар. Шведлар халык санының биш процентын гына тәшкил итсәләр дә, швед теле Финляндиядә икенче дәүләт теле булып санала. Гимн бүгенгә кадәр дәүләт парламенты тарафыннан рәсми рәвештә расланмаган.<br> === '''ФРАНЦИЯ''' === '''LA MARSEILLAISE'''<br> Allons, enfants de la Patrie,<br> Le jour de gloire est arrivé,<br> Contre nous de la tyrannie<br> L’étendard sanglant est levé,<br> L’étendard sanglant est levé!<br> Entendez vous dans nos campagnes<br> Mugir ces féroces soldats?<br> Ils viennent jusque dans vos bras,<br> Égorger nos fils, nos compagnes!<br> Refrain:<br> ||: Aux armes citoyens!<br> Formez vos bataillons!<br> Marchons, marchons,<br> Qu’ un sang impur<br> Abreuve nos sillons. :||<br> https://rutube.ru/video/e1b71c870b43347417729879853978e4/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:La_Marseillaise.ogg '''МАРСЕЛЬЕЗА'''<br> Әйдәгез, Ил-Ватан уллары,<br> Данлы көннәр якынлашты,<br> Безгә каршы явыз тирания<br> Канлы байракларын асты,<br> Канлы байракларын асты!<br> Күрәсезме, безнең авылларда<br> Тупас солдатлар ни кыра? —<br> Безнең кул җиткәнне көтеп,<br> Йорт-җирләребездә узына!<br> Кушымта:<br> ||: Корал тотып кулга,<br> Басыгыз сафларга!<br> Алга, яуга —<br> Дошман каны<br> Аксын басуларга! :||<br> Гимнның тагын алты куплеты бар. Тәрҗемә иткәндә шигырьдәге бер гыйбарәне “йомшартырга” туры килде. Чынбарлыкта исә “...йорт-җирләребездә узына” дигән юлны “...җәмәгатебезне бугазлый” дип күчерәсе иде безнең телгә. Шигырьнең җиденче куплеты “балаларныкы” дип атала.<br> === '''ХӘБӘШСТАН''' === Амһара теле язуындагы текст<br> '''የዜግነት ክብር'''<br> የዜግነት ክብር በኢትዮጵያችን ፀንቶ<br> ታየ ህዝባዊነት ዳር እስከዳር በርቶ<br> ለሰላም ለፍትህ ለህዝቦች ነፃነት<br> በእኩልነት በፍቅር ቆመናል ባንድነት<br> መሰረተ ፅኑ ሰብዕናን ያልሻርን<br> ህዝቦች ነን ለስራ በስራ የኖርን<br> ድንቅ የባህል መድረክ ያኩሪ ቅርስ ባለቤት<br> የተፈጥሮ ፀጋ የጀግና ህዝብ እናት<br> እንጠብቅሻለን አለብን አደራ<br> ኢትዮጵያችን ኑሪ እኛም ባንቺ እንኩራ።<br> Латин транскрипциясе<br> '''YÄZÊGENNÄT KEBER'''<br> Yäzêgennät Keber Bä-Ityoppyachen Sänto<br> Tayyä Hezbawinnät Dar Eskädar Bärto.<br> Läsälam Läfeteh Lähezboch Näsannat;<br> Bäekkulennat Bäfeqer Qomänal Bäandennat.<br> Mäsärätä Senu Säbeenan Yalsharen;<br> Hezboch Nän Läsera Bäsera Yänoren.<br> Denq Yäbahel Mädräk Yäahuri Qers Baläbet;<br> Yätäfätro Sägga Yäakuri Qers Baläbet;<br> Ennetäbbeqeshallän Alläbben Adära;<br> Ityoppyachchen nuri Eññam Banchi Ennekura!<br> https://rutube.ru/video/443a1bc4465352f1c409e7cab1112285/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Wedefit_Gesgeshi_Widd_Innat_Ittyoppya.ogg Тәрҗемәсе<br> '''ВАТАНДАШЛЫКНЫ ХАКЛАУ'''<br> Без хаклыйбыз Хәбәшстанның ватандашларын,<br> Милли горурлык балкыта ил тарафларын. <br> Тату илдә хөкем сөрә гаделлек, ирек,<br> Тигезлектә, туганлыкта – безнең бердәмлек.<br> Бездә җәмгыять нигезе – кеше кадере,<br> Тырыш хезмәттә көн күрә илдә һәрбере;<br> Буыннан буынга күчә баба мирасы.<br> Саф табигать, күркәм халык Ватан-анасы,<br> Күз карасы күк саклау сине – бурычыбыз,<br> Мәңге яшә, Хәбәшстан, горурлыгыбыз!<br> '''Хәбәшстан (Эфиопия) – узган гасырлардагы колониализм чорында да үз бәйсезлеген саклап кала алган бердәнбер Африка иле.'''<br> Гимнның икенче исеме – '''Алга атла, сөекле Хәбәшстан-анабыз''' (амһара телендә – '''ወደፊት ገስግሺ ውድ እናት ኢትዮጵያ''', транскрипциясе – '''Wodefit Gesgeshi, Widd Innat Ityopp’ya'''.<br> === '''ҺИНДОНЕЗИЯ''' === === '''ҺИНДСТАН''' === '''जनगणमन-अधिनायक (Jana-gaṇa-mana adhināyaka)'''<br> जनगणमन-अधिनायक जय हे<br> भारतभाग्यविधाता!<br> पंजाब सिन्ध गुजरात मराठा<br> द्राविड़ उत्कल बंग<br> विन्ध्य हिमाचल यमुना गंगा<br> उच्छलजलधितरंग<br> तव शुभ नामे जागे,<br> तव शुभ आशिष मागे<br> गाहे तव जयगाथा।<br> जनगणमंगलदायक जय हे<br> भारतभाग्यविधाता!<br> जय हे, जय हे, जय हे,<br> जय जय जय जय हे।।<br> '''''Укылышы:'''''<br> Jana-gaṇa-mana adhināyaka jaya hē<br> Bhārata-bhāgya-vidhātā.<br> Pañjāba-Sindha-Gujarāta-Marāṭhā,<br> Drāviṛa-Utkala Baṅga<br> Vindhya Himācala Yamunā Gaṅgā,<br> Ucchala jaladhi taraṅga<br> Tava śubha nāmē jāgē,<br> tava śubhāśīṣa māṅgē<br> gāhē tava jaya gāthā.<br> Jana gaṇa maṅgala-dāyaka jaya hē,<br> Bhārata bhāgya vidhātā.<br> Jaya hē, jaya hē, jaya hē,<br> jaya jaya jaya jaya hē.<br> https://rutube.ru/video/c14cec680a4f3167a2e0dd49fee0c304/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Jana_Gana_Mana_instrumental.ogg Дан сиңа, дан, халык уй-хыялын беркетүче,<br> Бһарат язмышын хәл итүче,<br> Пәнҗаб, Синдһа, Гөҗарат, Маратһа илһамы,<br> Дравид, Одиша, Бенгал җаны.<br> Исемең Виндһья, Һималай тауларында,<br> Ямуна һәм Ганг моңнарында,<br> Һәм тәкрарлый рухланып аны,<br> Дулкын кагып, Һинд океаны.<br> Син иминлек, өмет бирүче,<br> Дан сиңа, дан, халыкны бәхеткә илтүче,<br> Бһарат язмышын хәл итүче.<br> Дан сиңа, дан сиңа, шөһрәт-дан,<br> Дан сиңа, дан сиңа, Һиндстан!<br> '''“Халык уй-хыялын беркетүче”: мәгънәсе шулай аңлатыла торган “Jana gaṇa mana adhināẏaka” (जनगणमन-अधिनायक ) җыры — олы һәм күпхалыклы, күпмилләтле Һиндстанның дәүләт гимны. Аның көен һәм сүзләрен 1861-1941 елларда яшәгән язучы, шагыйрь, көйязар, рәссам һәм җырчы Рабиндранат Тагор һинди һәм бенгал телләрендә иҗат итеп калдырган (биредә текст – һинди телендә). Автор гимн текстын үзе үк инглиз теленә дә күчергән. Хәзерге заманда шигырь аңарда аталган төбәкләр һәм башка халыклар телләренә дә тәрҗемә ителгән.'''<br> === '''ҺОРВАТИЯ''' === '''Lijepa naša domovino'''<br> Lijepa naša domovino,<br> Oj, junačka zemljo mila,<br> Stare slave djedovino,<br> Da bi vazda sretna bila!<br> Mila kano si nam slavna,<br> Mila si nam ti jedina,<br> Mila kuda si nam ravna,<br> Mila kuda si planina!<br> Teci, Dravo, Savo, teci,<br> Nit' ti, Dunav, silu gubi,<br> Sinje more, svijetu reci<br> Da svoj narod Hrvat ljubi<br> Dok mu njive sunce grije,<br> Dok mu hrašće bura vije,<br> Dok mu mrtve grobak krije,<br> Dok mu živo srce bije!<br> https://rutube.ru/video/85c26af6f75f3e7abf217fd527511767/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lijepa_nasa_domovino_instrumental.ogg '''Безнең гүзәл Ватаныбыз'''<br> Безнең гүзәл Ватаныбыз,<br> Әй, каһарман, сөекле ил,<br> Ата-бабадан даныбыз,<br> Мәңгелеккә бул син имин.<br> Газиз синең данлы чагың,<br> Газиз синең бердәмлегең,<br> Газиз мәһабәт тауларың,<br> Газиз ямьле үзәнлегең.<br> Драва ага, Сава ага,<br> Дунай-елга көче арта,<br> Күк диңгез сөйли дөньяга:<br> Һорват Ватанын ярата —<br> Кояш җирне җылытканда,<br> Имәннәрне җил бөккәндә,<br> Адәм зат гүргә ашканда,<br> Йөрәк күкрәктә типкәндә.<br> === '''ЧАД''' === '''''Француз телендә'''''<br> '''La Tchadienne'''<br> '''''Refrain:'''''<br> Peuple Tchadien, debout et à l'ouvrage !<br> Tu as conquis ta terre et ton droit ;<br> Ta liberté naîtra de ton courage.<br> Lève les yeux, l'avenir est à Toi.<br> Ô mon Pays, que Dieu te prenne en garde,<br> Que tes voisins admirent tes enfants.<br> Joyeux, pacifique, avance en chantant,<br> Fidèle à tes anciens qui te regardent.<br> '''''Refrain.'''''<br> https://rutube.ru/video/185958eca0cca0bace02ba9e7dc5f890/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:La_Tchadienne_(instrumental).ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Чадлылар җыры'''<br> '''''Кушымта:'''''<br> Әй, Чад халкы, кузгал, кереш хезмәткә!<br> Хаклы хуҗа син үз җиреңә;<br> Азатлыгың туа синең җөрьәттән.<br> Ач күзләрең киләчәгеңә.<br> Илем, Аллаһ үзе синең сагыңда,<br> Таң калдырсын Җирне балаларың.<br> Күңелең күтәр, җырлап атла алга,<br> Сиңа карап, сөенсен картларың.<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''Рәсми башкарыла торган беренче куплет, гимнның идеологик-рухландыргыч өлеше. Кушымтадан башлана, кушымта белән тәмамлана. Тагын өчесе бар. Болары илнең табигый һәм кеше хезмәте аша барлыкка килә торган байлыкларына, уңган кешеләренә, оста һөнәр ияләренә багышланган. Илнең төньягында утлап йөргән көтүләр, көньягындагы уңдырышлы кырлар-басулар, көтүчеләр, балыкчылар, сәүдәгәрләр, мөһәндисләр, галимнәр, шәкертләр һәм хәтта тауменәрләр дә телгә алына. Французча текст гарәп теленә тәрҗемә ителгән.'''<br> === '''ЧЕХ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Čeština'''''<br> '''Kde domov můj?'''<br> Kde domov můj? Kde domov můj? <br> Voda hučí po lučinách, <br> bory šumí po skalinách, <br> v sadě skví se jara květ, <br> zemský ráj to na pohled! <br> A to jest ta krásná země, <br> země česká, domov můj,<br> země česká, domov můj!<br> https://rutube.ru/video/2eada0ff6675f34e1f45ce520cafbfd7/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Czech_anthem.ogg '''''Tatarça-Zamanälif 2012'''''<br> Кайда минем туган йортым?<br> Qayda minem tuğan yortım?<br> Sular ağa bolınnarda,<br> Urman şawlıy taw-qıyada,<br> Şaw çäçäktä ul yazın –<br> Ocmaxlar qayda tağın!<br> Güzällektä tuğan yortım,<br> Çex cirendä uçağım,<br> Çex cirendä uçağım. <br> '''''Deutsch'''''<br> '''Wo ist mein Heim?'''<br> Wo ist mein Heim, mein Vaterland? <br> Wo durch Wiesen Bäche brausen, <br> Wo auf Felsen Wälder rauschen, <br> Wo ein Eden uns entzückt, <br> Wenn der Lenz die Fluren schmückt, <br> Dieses Land, so schön vor allen, <br> Böhmen ist mein Heimatland, <br> Böhmen ist mein Heimatland!<br> '''''Русский перевод'''''<br> '''Где он, мой дом?'''<br> Где он, мой дом, где он, дом мой?<br> Вода журчит там на лугах, <br> Боры шумят там на скалах<br> И сады цветут весной –<br> На поверку, рай земной! <br> Вот прекрасная Отчизна –<br> Земля чешская, дом мой,<br> Земля чешская, дом мой.<br> === '''ЧИЛИ''' === '''Himno nacional de Chile'''<br> Puro, Chile, es tu cielo azulado<br> Puras brisas te cruzan también.<br> Y tu campo de flores bordado<br> Es la copia feliz del Edén.<br> Majestuosa es la blanca montaña<br> Que te dio por baluarte el Señor<br> Que te dio por baluarte el Señor,<br> Y ese mar que tranquilo te baña<br> Te promete un futuro esplendor<br> Y ese mar que tranquilo te baña<br> Te promete un futuro esplendor.<br> '''''Coro:'''''<br> Dulce Patria, recibe los votos<br> Con que Chile en tus aras juró:<br> Que o la tumba serás de los libres<br> O el asilo contra la opresión<br> Que o la tumba serás de los libres<br> O el asilo contra la opresión<br> Que o la tumba serás de los libres<br> O el asilo contra la opresión<br> O el asilo contra la opresión<br> O el asilo contra la opresión.<br> https://rutube.ru/video/05d37ea9b6326509a72686eb83d5a08f/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Chile.ogg '''Чили милли гимны'''<br> Саф-пакь Чили, синең күгең якты, зәңгәр,<br> Болыннарың чәчәк-чәчәк каймада,<br> Бөтерелә диңгездән искән җилләр —<br> Бар соң мондый оҗмах өлгесе кайда!<br> Ак түбәле бу мәһабәт тауларны —<br> Сагың итеп Хак иңдергән аларны,<br> Сак итеп Ходай иңдергән аларны.<br> Ярларыңа каккан тыныч дулкыннар<br> Вәгъдә итә мәңгелек гүзәл еллар,<br> Ярларыңа каккан тыныч дулкыннар<br> Вәгъдә итә мәңгелек гүзәл еллар.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Изге Ватан, Чили дога-антын<br> Кабул ит, багышлый кыз-улың:<br> “Йә булырсың азатлар зираты,<br> Йә золымнан сыеныр урын,<br> Йә булырсың азатлар зираты,<br> Йә золымнан сыеныр урын,<br> Йә булырсың азатлар зираты,<br> Йә золымнан сыеныр урын,<br> Йә золымнан сыеныр урын,<br> Йә золымнан сыеныр урын”.<br> '''Рәсми башкарыла торган рәвештәге җыелма өлеше. Гимн текстында җәмгысы алты куплет бар.'''<br> === '''ЧУАШСТАН''' === '''ТӐВAН ҪӖРШЫВ'''<br> Ҫурхи тӗнче вӑраннӑ чух,<br> Хаваслӑ кун шӑраннӑ чух,<br> Чун савӑнать: чӗре сикет,<br> Ҫӗршывӑм ҫинчен юрлас килет.<br> Хушса юрламалли:<br> Тӑван ҫӗршыв, тӑван ҫӗршыв,<br> Асран кайми юратнӑ ҫӗршыв.<br> Тӑван ҫӗршыв, тӑван ҫӗршыв,<br> Мухтав сана ҫуралнӑ ҫӗршыв.<br> Яшсем–херсем вылянӑ чух,<br> Атте–анне ӑс панӑ чух,<br> Чун савӑнать, чӗре сикет,<br> Татах та нумай пурнас килет.<br> Хушса юрламалли<br> Тӑвансемпе пӗрлешнӗ чух,<br> Чӑваш тӗнчи ҫӗкленнӗ чух,<br> Чун савӑнать: чӗре сикет,<br> Татах та хастар пулас килет.<br> Хушса юрламалли<br> https://rutube.ru/video/7d03d506bb9c8a2849c97b4f56f90fc7/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Chuvashia.ogg '''ТУГАН ҖИР'''<br> 1. Язгы дөнья уянган чак,<br> Һәвәс көннәр җылынган чак,<br> Җан сөенә, йөрәк җилкенә,<br> Ил турында җырлыйсы килә.<br> Кушымта:<br> Туган җирем, туган ягым,<br> Сөйгән илем, изге Анам.<br> Туган җирем, туган ягым,<br> Мактау сиңа, дан сиңа, дан!<br> 2. Яшь-җилкенчәк уйный-көлә,<br> Ата-ана үгет бирә,<br> Җан сөенә, йөрәк җилкенә,<br> Әле озак яшисе килә.<br> Кушымта.<br> 3. Туган-кардәш берләшкән чак,<br> Чуашлар күмәкләшкән чак,<br> Җан сөенә, йөрәк җилкенә,<br> Эшчән-уңган буласы килә.<br> Кушымта.<br> === '''ШВЕЙЦАРИЯ''' === '''Schweizerpsalm'''<br> Trittst im Morgenrot daher,<br> Seh’ ich dich im Strahlenmeer, <br> Dich, du Hocherhabener, Herrlicher! <br> Wenn der Alpen Firn sich rötet,<br> Betet, freie Schweizer betet.<br> Eure fromme Seele ahnt,<br> Eure fromme Seele ahnt –<br> Gott im hehren Vaterland!<br> Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! <br> Kommst im Abendglühn daher,<br> Find’ ich Dich im Sternenheer,<br> Dich, du Menschenfreundlicher, Liebender!<br> In des Himmels lichten Räumen<br> Kann ich froh und selig träumen;<br> Denn die fromme Seele ahnt,<br> Denn die fromme Seele ahnt –<br> Gott im hehren Vaterland!<br> Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! <br> Ziehst im Nebelflor daher,<br> Such’ ich Dich im Wolkenmeer,<br> Dich, du Unergründlicher, Ewiger!<br> Aus dem grauen Luftgebilde<br> Bricht die Sonne klar und milde,<br> Und die fromme Seele ahnt,<br> Und die fromme Seele ahnt –<br> Gott im hehren Vaterland!<br> Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! <br> Fährst im wilden Sturm daher,<br> Bist Du selbst uns Hort und Wehr,<br> Du, allmächtig Waltender, Rettender!<br> In Gewitternacht und Grauen<br> Laßt uns kindlich Ihm vertrauen! <br> Ja, die fromme Seele ahnt,<br> Ja, die fromme Seele ahnt –<br> Gott im hehren Vaterland!<br> Gott, den Herrn, im hehren Vaterland!<br> https://rutube.ru/video/8d215123ab75bce82a03a5ff144fa9b4/ https://rutube.ru/video/ecab53f5f40024008ae29d95276eb8ba/ Алман тексты тәрҗемәсе<br> '''Швейцария догасы'''<br> Килсәң таң шәфәгындә,<br> Күрәм нур диңгезендә,<br> Тәңрем, Сине – Кодрәт иясен! <br> Альп карлары алсулана,<br> Азат бәндәләр догада,<br> Һәм тәкъва җан инана,<br> Һәм тәкъва җан инана:<br> Ходай – изге Ватанда!<br> Хак Тәгалә – изге Ватанда! <br> Кичке эңгер-меңгердә<br> Табам күкләр түрендә<br> Сине, Ярлыкаучы, Сөюче!<br> Хыялларда күккә ашып,<br> Шат күңелле уйга батып,<br> Тәкъва җаннар инана,<br> Тәкъва җаннар инана:<br> Ходай – изге Ватанда!<br> Хак Тәгалә – изге Ватанда! <br> Күк өртелсә томанга,<br> Эзлим Сине болытта,<br> Акыл ирешмәслек, Бакый зат!<br> Соры пәрдәләрне ертып,<br> Ягымлы нур сипсә кояш,<br> Тәкъва җаннар инана,<br> Тәкъва җаннар инана:<br> Ходай – изге Ватанда!<br> Хак Тәгалә – изге Ватанда! <br> Бураннар кар ураса,<br> Безгә терәк-ышаныч,<br> И Яралтучы, Коткаручы!<br> Яшен яшьнәп күк күкрәсә, <br> Сиңа гына сыгынабыз!<br> Һәм тәкъва җан инана,<br> Һәм тәкъва җан инана:<br> Ходай – изге Ватанда!<br> Хак Тәгалә – изге Ватанда!<br> '''Cantique suisse'''<br> Sur nos monts, quand le soleil<br> Annonce un brillant réveil,<br> Et prédit d’un plus beau jour Le retour,<br> Les beautés de la Patrie<br> Parlent à l’âme attendrie:<br> Au ciel montent plus joyeux,<br> Au ciel montent plus joyeux<br> Les accents d’un cœur pieux,<br> Les accents émus d’un cœur pieux.<br> Lorsqu’un doux rayon du soir<br> Joue encore dans le bois noir,<br> Le cœur se sent plus heureux près de Dieu.<br> Loin des vains bruits de la plaine<br> L’âme en paix est plus sereine;<br> Au ciel montent plus joyeux,<br> Au ciel montent plus joyeux<br> Les accents d’un cœur pieux,<br> Les accents émus d’un cœur pieux. <br> Lorsque dans la sombre nuit<br> La foudre éclate avec bruit,<br> Notre cœur pressent encore le Dieu fort.<br> Dans l’orage et la détresse, <br> Il est notre forteresse.<br> Offrons-Lui de cœurs pieux,<br> Offrons-Lui de cœurs pieux,<br> Dieu nous bénira des cieux,<br> Dieu nous bénira du hauts des cieux.<br> Des grands monts vient le secours,<br> Suisse! espère en Dieu toujours!<br> Garde la foi des aïeux, vis comme eux! <br> Sur l’autel de la partrie<br> Met tes biens, ton cœurs, ta vie! <br> C’est le trésor précieux, <br> C’est le trésor précieux<br> Que Dieu nous bénira des cieux,<br> Que Dieu nous bénira du hauts des cieux.<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Swiss_Psalm.ogg<br> https://yandex.ru/video/preview/5091516978263507943 Француз тексты тәрҗемәсе<br> '''Кояш таулар өстендә'''<br> Уяныгыз! дигәндә,<br> Мәсих кабат җиргә иңәр диеп,<br> Ватаныбыз күркәмлеге<br> Тәкъва җанга бирә хәбәр.<br> Һәм кабат күккә аша,<br> Һәм кабат күккә аша<br> Ихлас күңел догабыз,<br> Ихлас күңел түре догабыз.<br> Кичен шәфәкъ нурлары<br> Урманнарны яктыртса,<br> Тәңре хозурында без бәхетле.<br> Ыгы-зыгысыз үзәндә<br> Тыныч җаннар да борчусыз;<br> Һәм кабат күккә аша,<br> Һәм кабат күккә аша<br> Ихлас күңел догасы,<br> Ихлас күңел түре догасы.<br> Яшен яшьнәсә төнлә,<br> Күк күкрәсә, җил купса,<br> Йөрәк тоя Тәңре кодрәтен.<br> Ул, авырлыклар килгәндә,<br> Ышанычлы терәгебез.<br> Ачыйк тәкъва җанны Аңа,<br> Ачыйк тәкъва җанны Аңа,<br> Ярлыкагыл, диеп, Алла,<br> Ярлыкагыл, диеп, безне Алла.<br> Безнең иминлек – Күктән,<br> Илһам алыйк Тәңредән!<br> Ата-баба күк сакла динне!<br> Ватанга багышла җаның,<br> Тапкан малың, хезмәтеңне!<br> Бу – тиңдәшсез хәзинә,<br> Бу – тиңдәшсез хәзинә:<br> Бәхет Алладан иңә,<br> Безнең бәхет Алладан иңә.<br> Итальян телендәге текст '''Salmo svizzero''' дип атала.<br> Романш телендәге текст '''Psalm svizzer''' дип атала.<br> === '''ШВЕЦИЯ (дәүләт гимны)''' === '''Du Gamla Du Fria'''<br> Du gamla, du fria, du fjällhöga nord<br> Du tysta, du glädjerika sköna!<br> Jag hälsar dig, vänaste land uppå jord,<br> Din sol, din himmel, dina ängder gröna,<br> Din sol, din himmel, dina ängder gröna.<br> Du tronar på minnen från fornstora dar,<br> då ärat ditt namn flög över jorden.<br> Jag vet att du är och du blir vad du var.<br> Ja, jag vill leva jag vill dö i Norden,<br> Ja, jag vill leva jag vill dö i Norden.<br> https://rutube.ru/video/f2e644afbb38c128d45914c910fca2cf/ https://my.mail.ru/music/search/Гимн%20Швеции%20 https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Sweden.ogg '''Борынгы азат илем'''<br> Котып түрендә – борынгы үрләрең,<br> Тыныч иркенлектә җиһан гүзәле!<br> Сәлам, Ватаным, урман-күлләреңә,<br> Күгең, кояшың һәм үзәннәреңә,<br> Күгең, кояшың һәм үзәннәреңә.<br> Хәтер түрендә – ил булып үскәнең,<br> Даның танытып, җир гизеп үткәнең.<br> Изге теләгем: кодрәтле бул, илем!<br> Котып түрендә – яшәвем, үлемем,<br> Котып түрендә – яшәвем, үлемем.<br> === '''ШВЕЦИЯ (кыйрал гимны)''' === '''Kungssången'''<br> 1. Ur svenska hjärtans djup en gång<br> en samfälld och en enkel sång,<br> som går till konungen fram!<br> Var honom trofast och hans ätt,<br> gör kronan på hans hjässa lätt,<br> och all din tro till honom sätt,<br> du folk av frejdad stam!<br> 5. Du himlens Herre, med oss var,<br> som förr du med oss varit har,<br> och liva på vår strand<br> det gamla lynnets art igen<br> hos sveakungen och hans män.<br> Och låt din ande vila än<br> utöver nordanland!<br> https://yandex.ru/video/preview/5773466526456716945 '''Кыйрал җыры'''<br> 1. Шведлар йөрәге түреннән<br> гади генә бер җыр иңгән,<br> яд итеп кыйралын!<br> Бул син кыйралыңа тугры,<br> булсын аның таҗы нурлы,<br> аның нәселе данлыклы,<br> әй, ирекле кавем!<br> 5. Ашкач та күкләргә җаның,<br> газиз булсын сиңа халкың, —<br> һәм Свея җирендә<br> тормыш янә кабатлансын,<br> борынгы рух гел саклансын.<br> Синең җаның хозурлансын<br> Төньяк иле өстендә.<br> '''Королевская песня'''<br> ('''''Игорь Крайнюков тәрҗемәсе''''')<br> 1. В сердцах у шведов как-то раз<br> Родился гимн без пышных фраз,<br> Пусть к королю придёт.<br> Ему ты верностью плати,<br> Короны тяжесть сократи,<br> И с верою в него цвети,<br> Прославленный народ!<br> 5. И после смерти с нами будь,<br> Как прежде, укажи нам путь,<br> Едины мы с тобой.<br> Дух древний в нас с тобой сидит,<br> О свеях память он хранит…<br> Пускай душа твоя парит<br> Над северной землёй.<br> === '''ШОТЛАНДИЯ''' === Шотланд (гэль) телендә<br> '''FHLÙR NA H-ALBANN'''<br> O Fhlùr na h-Albann,<br> cuin a chì sinn<br> an seòrsa laoich<br> a sheas gu bàs 'son<br> am bileag feòir is fraoich,<br> a sheas an aghaidh<br> feachd uailleil Iomhair<br> 's a ruaig e dhachaidh<br> air chaochladh smaoin?<br> Na cnuic tha lomnochd<br> ‘s tha duilleach Foghair mar bhrat air làr,<br> am fearann caillte<br> dan tug na seòid ud gràdh,<br> a sheas an aghaidh<br> feachd uailleil Iomhair<br> 's a ruaig e dhachaigh<br> air chaochladh smaoin.<br> Tha 'n eachdraidh dùinte<br> ach air dìochuimhne chan fheum i bhith,<br> is faodaidh sinn èirigh<br> gu bhith nar Rìoghachd a-rìs<br> a sheas an aghaidh<br> feachd uailleil Iomhair<br> 's a ruaig e dhachaidh<br> air chaochladh smaoin<br> Инглиз телендә<br> '''FLOWER OF SCOTLAND'''<br> O flower of Scotland<br> When will we see<br> Your like again<br> That fought and died for<br> Your wee bit hill and glen<br> And stood against him<br> Proud Edward's army<br> And sent him homeward<br> Tae think again<br> The hills are bare now<br> And autumn leaves lie thick and still<br> O'er land that is lost now<br> Which those so dearly held<br> And stood against him<br> Proud Edward's army<br> And sent him homeward<br> Tae think again<br> Those days are passed now<br> And in the past they must remain<br> But we can still rise now<br> And be the nation again<br> And stood against him<br> Proud Edward's army<br> And sent him homeward<br> Tae think again<br> https://rutube.ru/video/bf509d6043c02ee4d023a7ad0ae554c0/ https://muz.zvukofon.com/track/1325741351-navan-o-fhluir-na-h-albann-o-flower-of-scotland{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} https://yandex.ru/video/preview/17505676802856677467 '''ШОТЛАНД ЧӘЧӘГЕ'''<br> Шотланд Чәчәге,<br> кайчан кабат<br> күрербез илнең,<br> җан фида кылып,<br> Эдвардны җиңгән<br> Һилл-Гленн кебек булганын?<br> Баскынны ул куып<br> кире кайтарган, –<br> уйлансын дип.<br> Бу калкулыклар<br> шыр ялангач,<br> яфрак коела,<br> кайчандыр көзен<br> Эдвардны җиңеп,<br> югалган ил өстенә.<br> Баскынны ул куып<br> кире кайтарган, –<br> уйлансын дип.<br> Ул көннәр – күптән<br> үткән заман,<br> без әле кабат<br> күтәрелә алабыз –<br> Эдвардны җиңгән<br> шул кыю милләт булып.<br> Баскынны ул куып<br> кире кайтарган, –<br> уйлансын дип<br> '''ЭДВАРД II''' – XIV гасыр башында Шотландияне басып алырга дип сугыш башлаган һәм хәлиткеч яуда тар-мар ителгән инглиз кыйралы.<br> '''ҺИЛЛ-ГЛЕНН''' – Шотландиянең таулы һәм тигезлекле өлешләренең гомуми атамасы, халыкта Шотландия синонимы буларак та кулланыла.<br> === '''ШРИ ЛАНКА''' === Синһал телендә<br> ශ්‍රී ලංකා මාතා අප ශ්‍රී ලංකා<br> නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා<br> සුන්දර සිරිබරිනී<br> සුරැඳි අති ශෝභමාන ලංකා<br> ධාන්‍ය ධනය නෙක<br> මල් පලතුරු පිරි ජය භුමිය රම්‍යා<br> අප හට සැප සිරි සෙත සදනා<br> ජීවනයේ මාතා<br> පිළිගනු මැන අප භක්තී පූජා<br> නමෝ නමෝ මාතා අප ශ්‍රී ලංකා<br> නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා<br> ඔබ වේ අප විද්‍යා<br> ඔබ මය අප සත්‍යා<br> ඔබ වේ අප ශක්ති<br> අප හද තුළ භක්තී<br> ඔබ අප ආලෝකේ<br> අපගේ අනුප්‍රාණේ<br> ඔබ අප ජීවන වේ<br> අප මුක්තිය ඔබ වේ<br> නව ජීවන දෙමිනේ<br> නිතින අප පුබුදු කරන් මාතා<br> ඥාන වීර්ය වඩවමින රැගෙන<br> යනු මැන ජය භූමී කරා<br> එක මවකගෙ දරු කැල බැවිනා<br> යමු යමු වී නොපමා<br> ප්‍රේම වඩා සැම භේද දුරැර දා<br> නමෝ නමෝ මාතා අප ශ්‍රී ලංකා<br> නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා<br> Укылышы:<br> Śrī laṁkā mātā, apa Śrī laṁkā<br> Namō namō namō namō mātā<br> Sundara siribarinī<br> Suræn̆di ati shōbhamāna laṁkā<br> Dhānya dhanaya neka<br> Mal palaturu piri jaya bhumiya ramyā<br> Apa haṭa sæpa siri seta sadanā<br> Jīvanayē mātā<br> Piḷiganu mæna apa bhaktī pūjā<br> Namō namō mātā,<br> apa Śrī laṁkā<br> Namō namō namō namō mātā<br> Oba vē apa vidyā<br> Oba maya apa satyā<br> Oba vē apa shakti<br> Apa hada tuḷa bhaktī<br> Oba apa ālōkē<br> Apagē anuprāṇē<br> Oba apa jīvana vē<br> Apa muktiya oba vē<br> Nava jīvana demine<br> Nitina apa pubudu karan mātā<br> Gnāna vīrya vaḍavamina rægena<br> Yanu mæna jaya bhūmī karā<br> Eka mavakage daru kæla bævinā<br> Yamu yamu vī nopamā<br> Prēma vaḍā sæma bhēda duræra dā<br> Namō namō mātā, Apa Śrī laṁkā<br> Namō namō namō namō mātā<br> https://wikiway.com/sri-lanka/gimn/ https://rutube.ru/video/827057bc2f76af2803257956805de8e6/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sri_Lankan_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band_(2003).oga Дан-шөһрәт яула, Шри Ланка ана!<br> Сәлам сиңа, Анам, сәлам сиңа!<br> ................................ === '''ЭКВАДОР''' === '''¡SALVE, OH PATRIA!'''<br> Coro:<br> ¡Salve, oh Patria, mil veces!<br> ¡Oh Patria! ¡gloria a ti, gloria a ti!<br> Ya tu pecho, tu pecho, reboza<br> Gozo y paz ya tu pecho reboza;<br> Y tu frente, tu frente radiosa<br> Más que el sol contemplamos lucir,<br> Y tu frente, tu frente radiosa<br> Más que el sol contemplamos lucir.<br> 2. Los primeros los hijos del suelo<br> Que soberbio, el Pichincha decora<br> Te aclamaron por siempre señora<br> Y vertieron su sangre por ti.<br> Dios miró y a septó el holocausto<br> Y esa sangre fue germen fecundo<br> De otros héroes que atónito el mundo<br> Vió en tu torno a millares surgir,<br> a millares surgir, a millares surgir.<br> Coro:<br> ¡Salve, oh Patria, mil veces!<br> ¡Oh Patria! ¡gloria a ti, gloria a ti!<br> Ya tu pecho, tu pecho, reboza<br> Gozo y paz ya tu pecho reboza;<br> Y tu frente, tu frente radiosa<br> Más que el sol contemplamos lucir,<br> Y tu frente, tu frente radiosa<br> Más que el sol contemplamos lucir.<br> https://rutube.ru/video/ca28070b4983f2f40cf3090e3d08cc5c/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Ecuador.ogg https://my.mail.ru/music/songs/гимн-республики-эквадор-с-1948-г-salve-oh-patria-3cef9729f8c79858a78d43bccaa03ba3 '''''Алты куплетлы гимнның халыкара шартларда башкару өчен рәсмиләштерелгән өлеше. Кушымтадан башлана һәм кушымта белән тәмамлана. Ярты минутлык увертюрасы бар.'''''<br> '''МЕҢ ЯШӘ, ВАТАН!'''<br> Кушымта:<br> Әй Ватан, мең яшә, әй Ватан!<br> Дан сиңа, сиңа дан!<br> Синең күкрәгеңдә, күкрәгеңдә —<br> Тынычлык һәм шатлык ил-көнгә;<br> Һәм синең балкышлы йөзеңнән<br> Кояштан күбрәк нур сибелә,<br> Һәм синең балкышлы йөзеңнән<br> Кояштан күбрәк нур сибелә.<br> 2. Җиребезнең тәүге азатлары,<br> Пичинчаның* мәшһүр уллары —<br> Синең өчен алар кан койган,<br> Сине хаким итеп таныткан.<br> Алла кабул иткән бу корбанны,<br> Кальбеңә яралгы булганны,<br> Дөньяны алар гаҗәпләндергән,<br> Көрәшкә меңнәрне күтәргән,<br> Меңнәрне күтәргән, меңнәрне күтәргән.<br> Кушымта.<br> * '''Пичинча''' — Эквадорда азатлык өчен күтәрелеш башланган провинция.<br> === '''ЭКВАТОР ГВИНЕЯСЫ''' === https://flag-gimn.ru/hymns/equatorial-guinea/ === '''ЭРИТРЕЯ''' === '''''Тигринья телендә'''''<br> ||: ኤርትራ ኤርትራ ኤርትራ፡<br> በዓል ደማ እናልቀሰ ተደምሲሱ፡<br> መስዋእታ ብሓርነት ተደቢሱ። :||<br> መዋእል ነኺሳ ኣብ ዕላማ፡<br> ትእምርቲ ጽንዓት ኰይኑ ስማ፡<br> ኤርትራ'ዛ ሓበን ውጹዓት፡<br> ኣመስኪራ ሓቂ ክምትዕወት።<br> ኤርትራ ኤርትራ፡<br> ኣብ ዓለም ጨቢጣቶ ግቡእ ክብራ።<br> ናጽነት ዘምጽኣ ልዑል ኒሕ፡<br> ንህንጻ ንልምዓት ክሰርሕ፡<br> ስልጣነ ከነልብሳ ግርማ፡<br> ሕድሪ'ለና ግምጃ ክንስልማ።<br> ||: ኤርትራ ኤርትራ፡<br> ኣብ ዓለም ጨቢጣቶ ግቡእ ክብራ። :||<br> '''''Гарәп телендә'''''<br> ||: إرتريا إرتريا إرتريا<br> قد دحرت بغيظهم أعداءها<br> وتوجت بالنصر تضحياتها :||<br> مع الأعداء قد مرت من عهود<br> غدا اسمها معجزة الصمود<br> فخر المكافحين في إرتريا<br> قد برهنت أن العلا لها<br> إرتريا إرتريا<br> تبوأت مكانها بين الأمم<br> بإصرارنا الذي جنى التحرير<br> سننجز البناء والتعمير<br> لتزدهر وتلبس الوقار<br> تعاهدنا أن تسمو إرتريا<br> ||: إرتريا إرتريا<br> تبوات مكانها بين الأمم :||<br> https://rutube.ru/video/02590c3f2d781252aaa4b5058918e486/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Eritrea_by_US_Navy_Band.ogg ||: Эритра, Эритра, Эритра,<br> Мәрхәмәтсез дошман тар-мар ителгән,<br> Һәм шәһадәт хөррият булып иңгән. :||<br> Һәрдаим тугры теләгенә,<br> Әйләнде ныклык үрнәгенә,<br> Горурлык терәге, Эритра<br> Хаклык өстенлеген раслап тора.<br> Эритра, Эритра,<br> Хак урынын Җир йөзендә ул кора.<br> Фидакарьлек илгә юл салды,<br> Ватан яңарышка юл алды,<br> Бурычы итеп алгарышын,<br> Уңган халык барысын булдыра.<br> ||: Эритра, Эритра,<br> Хак урынын Җир йөзендә ул кора. :||<br> === '''ЭСТОНИЯ''' === '''MU ISAMAA, MU ÕNN JA RÕÕM'''<br> Mu isamaa, mu õnn ja rõõm,<br> kui kaunis oled sa!<br> Ei leia mina iial teal<br> see suure, laia ilma peal,<br> mis mul nii armas oleks ka,<br> kui sa, mu isamaa!<br> Sa oled mind ju sünnitand<br> ja üles kasvatand;<br> sind tänan mina alati<br> ja jään sull’ truuiks surmani,<br> mul kõige armsam oled sa,<br> mu kallis isamaa!<br> Su üle Jumal valvaku,<br> mu armas isamaa!<br> Ta olgu sinu kaitseja<br> ja võtku rohkest õnnista,<br> mis iial ette võtad sa,<br> mu kallis isamaa!<br> https://rutube.ru/video/d1e3c09f9103115dae6e51b29b72dceb/ https://wikiway.com/estonia/gimn/ '''ИЛЕМ, БӘХЕТ-КУАНЫЧЫМ'''<br> Илем, бәхет-куанычым,<br> кадерлем, багалмам!<br> Дөнья гизеп эзләсәм дә,<br> Кая барып тезләнсәм дә,<br> синдәй гүзәлне табалмам,<br> әй сөекле Ватан!<br> Син тудырдың, син үстердең<br> анам кебек мине;<br> сиңа мәңге мин бурычлы,<br> гүргә кадәр турылыклы,<br> рәхмәт укып сөям сине,<br> газиз туган илем!<br> Нигъмәтеннән аермасын<br> Ходай сине, илем!<br> Хак Тәгалә ярлыкасын,<br> бөтен дөньяда хуплансын<br> һәр ниятең, изге эшең,<br> газиз туган илем!<br> === '''ЯМАЙКА''' === JAMAICA, LAND WE LOVE<br> '''I.''' Eternal Father, bless our land<br> Guard us with Thy mighty hand<br> Keep us free from evil powers<br> Be our light through countless hours<br> To our leaders, Great Defender,<br> Grant true wisdom from above<br> Justice, truth be ours forever<br> Jamaica, land we love<br> Jamaica, Jamaica,<br> Jamaica, land we love.<br> '''II.''' Teach us true respect for all<br> Stir response to duty's call<br> Strengthen us the weak to cherish<br> Give us vision lest we perish<br> Knowledge send us, Heavenly Father,<br> Grant true wisdom from above<br> Justice, truth be ours forever<br> Jamaica, land we love<br> Jamaica, Jamaica,<br> Jamaica, land we love.<br> https://rutube.ru/video/42ecb4f460c891d5e3cef506788d3114/ https://wikiway.com/jamaica/gimn/ https://ru.wikipedia.org/wiki/Файл:%22Jamaica,_Land_We_Love%22,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga === '''ЯҢА ЗЕЛАНДИЯ''' === '''''Маори телендә '''''<br> '''AOTEAROA'''<br> 1. E Ihoā Atua,<br> O ngā iwi mātou rā,<br> Āta whakarangona;<br> Me aroha noa.<br> Kia hua ko te pai;<br> Kia tau tō atawhai;<br> Manaakitia mai<br> Aotearoa.<br> '''''Инглиз телендә'''''<br> '''GOD DEFEND NEW ZEALAND'''<br> 1. God of nations! at Thy feet<br> In the bonds of love we meet,<br> Hear our voices, we entreat,<br> God defend our Free Land.<br> Guard Pacific's triple star,<br> From the shafts of strife and war,<br> Make her praises heard afar,<br> God defend New Zealand!<br> https://rutube.ru/video/5559eb22df9b7b79051fdcb238bcf146/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:New_Zealand_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.wav '''АОТЕАРОА'''<br> Әй Тәңребез, Аллабыз,<br> Тик Сиңа табынабыз,<br> Таң иле милләте без —<br> Сиңа мәхәббәтебез.<br> Илне муллыкта яшәт,<br> Кайгырт һәм ярдәм күрсәт,<br> Сакла гел иминлектә<br> Аотеароаны.<br> '''Беренче куплеты, рәсми башкарыла торганы. Тагын дүрт куплеты бар.'''<br> === '''ЯПОНИЯ''' === '''日本語で ''(Nihongo de)'''''<br> '''君が代 (Kimi gayo)'''<br> きみがよは (Kimi gayo wa)<br> ちよにやちよに (Čiyoni, yačiyoni)<br> さざれいしの (Sazare iśi-no)<br> いわおとなりて (Iwao to narite)<br> こけのむすまで (Koke-no musu made)<br> https://rutube.ru/video/caf89205dab6b7616c57e46f1915db75/ https://my.mail.ru/music/search/君が代 https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kimi_ga_Yo_instrumental.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Галиҗәнап хакимлеге'''<br> Мең еллар без бәхетле;<br> Нәселең булсын тәхетле<br> Вак ташлар<br> Кодрәтле тау-кыя булып киткәнче,<br> Итәкләрендә мүк үскәнче.<br> cerex854v5ta9r0s0vz2o3rhb2ym5dn 5963110 5963077 2026-06-14T01:19:12Z LiebSinger 60321 /* ҺИНДОНЕЗИЯ */ 5963110 wikitext text/x-wiki == '''Дөнья белән бергә җырлыйбыз!''' == '''Татар телендә дә җырланырлык дәүләт, милләт, төбәк һәм оешмалар гимннары, алфавит тәртибендә. Википедиядәге аудио-видео сылтамаларын АЕРЫМ БЕР БИТТӘ ачып уйнатырга кирәк, югыйсә, алар югалырга мөмкин. Сылтамалар татар теленә тәрҗемә алдыннан бирелә.'''<br> Мәгънәсез антиреклама https://rutube.ru/ сайтында бетерелгән.<br> === '''АБХАЗИЯ''' === Шәнеибац, шәнеибац,<br> Аԥсуаа рыҷкәынцәа!<br> Аԥсны азыҳәан ашьа казҭәаз,<br> Аԥсуаа рыҷкәынцәа!<br> Ахақәиҭраз ашьа казҭәаз,<br> Аԥсуаа рыҷкәынцәа!<br> О-ҳо-ҳо-о-ҳо-о-Рада<br> О-ҳо-ҳо-о-ҳо-Раида-ра!<br> Ажәҩан мрадоуп, еҵәадоуп<br> Уара уда, Аԥсынра!<br> Еҵәа-бырлаш Аԥсынтәыла,<br> Улԥха згәаҵақәа ирҭыԥхо,<br> Геи-шьхеи рыԥшӡара зыԥшнылаз<br> Жәлар ламысла иҳаракхоит.<br> Рада, Раида, Рарира!<br> Рада, Рерама, Рерашьа!<br> Нарҭаа риира-зиироу<br> Афырхацәа Ран-Гәашьа<br> Аԥсынтәыла-иԥшьоу атәыла,<br> Ихы здиныҳәалаз Анцәа!<br> Зқьышықәсала имҩасхьо гылан,<br> Рыжәҩа еибырҭоиҭ уԥацәа!<br> Шәнеибац, Аԥсныжәлар!<br> Аишьцәа, шәнеибац!<br> Нхыҵ-аахыҵ ҳаицуп!<br> Ҳазшаз илаԥш<br> Ҳхыуп иаҳхымшәо<br> Ԥеиԥш лаша ҳзыԥшуп!<br> Шәнеибац, Аԥсныжәлар,<br> Игылеит ҳамра,<br> Иақәым ҭашәара!<br> Урылагәырӷьа,<br> Анра-ахшара,<br> Шьардаамҭа, Аԥсынра!<br> https://rutube.ru/video/514d0fd95123fab433f1a6dc653aeeb9/ https://ru.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Abkhazia_–_Aiaaira_(Аиааира)_(orchestral_instrumental_version).ogg https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_Abkhazia_–_Aiaaira_(Аиааира)_(orchestral_vocal_version)_(short_version).ogg === '''АВСТРАЛИЯ БЕРЛЕГЕ''' === (дәүләт гимнының рәсми өлеше)<br> '''''English'''''<br> Australians all let us rejoice<br> For we are one and free;<br> We’ve golden soil and wealth for toil,<br> Our home is girt by sea;<br> Our land abounds in nature’s gifts,<br> Of beauty rich and rare;<br> In history’s page let every stage,<br> Advance Australia Fair!<br> In joyful strains then let us sing:<br> “Advance Australia Fair!”<br> Beneath our radiant southern Cross,<br> We’ll toil with hearts and hands;<br> To make this Commonwealth of ours<br> Renowned of all the lands;<br> For those who’ve come across the seas<br> We’ve boundless plains to share;<br> With courage let us all combine<br> To advance Australia fair.<br> In joyful strains then let us sing<br> «Advance Australia fair!»<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:U.S._Navy_Band,_Advance_Australia_Fair_(instrumental).ogg https://rutube.ru/video/e293433ffd307b26e83149f735b479d3/ https://wikiway.com/australia/gimn/ '''''Татарча'''''<br> Австралиялеләр бәхетле,<br> Без яшь һәм ирекле,<br> Хезмәт куеп, алтын җирне<br> Иттек без күрекле.<br> Җир-суларың – затлы бүләк,<br> Табигатең – шифа,<br> Атла, тарихыңны әйдәп,<br> Австралия, алга!<br> Бездән сиңа изге теләк:<br> “Австралия, алга!”<br> Көньяк Хач балкышы астында<br> Берләште күп милләт.<br> Уңган Берлекне дөньяда<br> Таныды бар дәүләт.<br> Йөрәк дәртен һәм кул көчен<br> Хасладык Ватанга,<br> Австралия ирешсен, дип,<br> Яңа уңышларга.<br> Бездән илгә изге теләк:<br> “Австралия, алга!”<br> === '''АВСТРИЯ''' === '''''Deutsch'''''<br> '''Land der Berge, Land am Strome'''<br> Land der Berge, Land am Strome,<br> Land der Äcker, Land der Dome,<br> Land der Hämmer, zukunftreich:<br> Heimat grosser Töchter und Söhne,<br> Volk, begnadet für das Schöne,<br> Vielgerühmtes Österreich,<br> Vielgerühmtes Österreich.<br> Heiss umfehdet, wild umstritten,<br> Liegst dem Erdteil du inmitten,<br> Einem starken Herzen gleich.<br> Hast seit frühen Ahnentagen<br> Hoher Sendung Last getragen,<br> Vielgeprüftes Österreich,<br> Vielgeprüftes Österreich.<br> Mutig in die neuen Zeiten,<br> Frei und gläubig sieh uns schreiten,<br> Arbeitsfroh und hoffnungsreich!<br> Einig laß in Jubelchören,<br> Vaterland, dir Treue schwören,<br> Vielgeliebtes Österreich,<br> Vielgeliebtes Österreich!<br> https://rutube.ru/video/1d4441afe16017ebf12b785f777569ed/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Land_der_Berge_Land_am_Strome_instrumental.ogg https://wikiway.com/austria/gimn/ '''''Татарча'''''<br> '''Таулар һәм дәрьялар иле'''<br> Таулар һәм дәрьялар иле,<br> Чиркәү, чүкеч, кырлар иле,<br> Килер көнгә мәдхия;<br> Олы шәхесләр Ватаны,<br> Гүзәлгә гашыйк гавамы,<br> Дан-шөһрәтле Австрия,<br> Дан-шөһрәтле Австрия.<br> Дәгъва-яуларны күп күргән,<br> Урыны кыйтга түреннән –<br> Куәтле йөрәк гүя;<br> Ул борынгы заманнардан<br> Бөек максатка юлланган –<br> Күп сыналган Австрия,<br> Күп сыналган Австрия.<br> Яңа чорга кыю атлый,<br> Иреккә инабәт саклый<br> Һәм хезмәткә баш ия!<br> Туганнар бердәмлегендә,<br> Безнең тугрылык гаһдендә –<br> Сөекле ил Австрия,<br> Сөекле ил Австрия!<br> === '''АЗӘРБАЙҖАН''' === '''''Azərbaycan dilində'''''<br> Azәrbaycan! Azәrbaycan! <br> Äy, qaharman ullarıña şanlı Watan! <br> Səndən ötrü can verməyə cümlə äzerbez! <br> Səndən ötrü qan tökməyə cümlə qadirbez! <br> Üç rəngli bayrağınla məsud yaşa! <br> Üç rəngli bayrağınla məsud yaşa! <br> Minlərlə can qurban oldu, <br> Sinən hərbə meydan oldu! <br> Hüququndan keçən əsgər! <br> Hərə bir qəhrəman oldu! <br> Sən olasan gülüstan, <br> Sənə hər an can qurban! <br> Sənə min bir məhəbbət <br> Sinəmdə tutmuş məkan!<br> Namusunu hifz etməyə, <br> Bayrağını yüksəltməyə, <br> Namusunu hifz etməyə, <br> Cümlə gənclər müştaqdır! <br> Şanlı Vətən! Şanlı Vətən! <br> Azərbaycan! Azərbaycan!<br> Azərbaycan! Azərbaycan!<br> https://rutube.ru/video/384c5483e25b917683bb51cf308cbb02/ https://wikiway.com/azerbaijan/gimn/ https://rutube.ru/video/037912880030760df1cd3b321641ab74/ '''''Татар телендә'''''<br> Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!<br> Әй, батыр улларыңа данлы Ватан!<br> Синең өчен җан бирергә җөмлә әзер без!<br> Синең өчен кан түгәргә җөмлә кадир без!<br> Өч төс байрак астында бәхетле яшә!<br> Өч төс байрак астында бәхетле яшә!<br> Җирең хәрби мәйдан булды,<br> Меңләгәннәр корбан булды!<br> Синең хаклыгыңны яклап,<br> Барчасы каһарман булды!<br> Син булсын дип гөлстан,<br> Сиңа һәрбер җан корбан!<br> Мең бер мәхәббәт, Ватан,<br> Йөрәктә тотам мәкян!<br> Намусыңны керләмәскә,<br> Байрагыңны кимсетмәскә,<br> Намусыңны керләмәскә<br> Барча яшьләр җан аткан!<br> Шанлы Ватан! Шанлы Ватан!<br> Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!<br> Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!<br> === '''АЛБАНИЯ''' === (рәсми өлеше)<br> '''''Në shqip'''''<br> '''Himni i Flamurit'''<br> Rreth flamurit të përbashkuar<br> Me një dëshir’ e një qëllim,<br> Të gjith’ atje duke u betuar<br> Të lidhim besën për shpëtim.<br> Chorus (2):<br> Prej lufte veç ai largohet<br> Që është lindur tradhëtor,<br> Kush është burrë nuk frikësohet,<br> Po vdes, po vdes si një dëshmor!<br> https://rutube.ru/video/c9ce55b7b978d77a3f618dea331847ac/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymni_i_Flamurit_instrumental.ogg '''''Татарча'''''<br> '''Байрак гимны'''<br> Байрак астында без берләштек<br> Уртак теләкләр-максатларда,<br> Ант иттек без, көрәшергә дип<br> Азатлыгыбызны якларга.<br> Кушымта (2):<br> Читләшер бу изге көрәштән<br> Сатлык булып туган гына,<br> Ир-егет бирешмәс ул куркуга,<br> Шәһит булыр ил хакына.<br> === '''АЛМАНИЯ ДЕМОКРАТИК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Deutsch'''''<br> '''Auferstanden aus Ruinen...'''<br> Auferstanden aus Ruinen<br> und der Zukunft zugewandt,<br> laßt uns Dir zum Guten dienen,<br> Deutschland, einig Vaterland.<br> Alte Not gilt es zu zwingen,<br> und wir zwingen sie vereint,<br> denn es muß uns doch gelingen,<br> daß die Sonne schön wie nie<br> über Deutschland scheint,<br> über Deutschland scheint.<br> Glück und Friede sei beschieden<br> Deutschland, unserm Vaterland,<br> alle Welt sehnt sich nach Frieden,<br> reicht den Völkern eure Hand.<br> Wenn wir brüderlich uns einen,<br> schlagen wir des Volkes Feind,<br> laßt das Licht des Friedens scheinen,<br> daß nie eine Mutter mehr<br> ihren Sohn beweint,<br> ihren Sohn beweint.<br> Laßt uns pflügen, laßt uns bauen,<br> lernt und schafft wie nie zuvor,<br> und der eig’nen Kraft vertrauend<br> steigt ein frei Geschlecht empor.<br> Deutsche Jugend, bestes Streben<br> unsres Volks in dir vereint,<br> wirst du Deutschlands neues Leben.<br> Und die Sonne schön wie nie<br> über Deutschland scheint,<br> über Deutschland scheint.<br> https://rutube.ru/video/954d694e9372f0bb9d20f431a7cfffda/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Auferstanden_Aus_Ruinen_(Instrumental).ogg '''''Татарча'''''<br> '''Хәрабәдән күтәрелгән...'''<br> Хәрабәдән күтәрелеп,<br> киләчәккә юл тоткан,<br> без Сиңа итик игелек,<br> Алмания, бердәм Ватан.<br> Бердәм булгач, барча киртә<br> юкка чыга бүген дә, –<br> һәм безнең кулдан бу килә;<br> кояш мулдан нур сибә<br> алман күгендә,<br> алман күгендә.<br> Ураз-бәхет насыйп булсын<br> алманнар Ватанына,<br> дуслык кулларын ул сузсын<br> дөнья халыкларына.<br> Туганнарча бердәмлектә<br> җиңеп халык дошманын,<br> яшик хөрлек-иминлектә, –<br> ана, улын югалтып,<br> һич еламасын,<br> һич еламасын.<br> Иҗат итеп, белем алып,<br> йортлар салыйк, җир сөрик,<br> үз көчебезгә таянып,<br> яңа буын үстерик.<br> Алман яшьләре, гавамның<br> омтылышлары – сездә,<br> сез – киләчәге Ватанның.<br> Кояш мулдан нур сибә<br> алман күгендә,<br> алман күгендә.<br> === '''АЛМАНИЯ ФЕДЕРАТИВ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Deutsch'''''<br> '''Einigkeit und Recht und Freiheit'''<br> Einigkeit und Recht und Freiheit<br> Für das deutsche Vaterland.<br> Danach laßt uns alle streben<br> Brüderlich mit Herz und Hand.<br> Einigkeit und Recht und Freiheit<br> Sind des Glückes Unterpfand.<br> Blüh‘ im Glanze dieses Glückes,<br> Blühe, deutsches Vaterland!<br> Blüh’ im Glanze dieses Glückes,<br> Blühe, deutsches Vaterland!<br> https://rutube.ru/video/4e7ff3d5cd368e8f2855dc1268262d80/ https://rutube.ru/video/ebe574a376ae9359bf09803dc92df718/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:German_national_anthem_performed_by_the_US_Navy_Band.ogg '''''Татарча'''''<br> '''Бердәмлек, хокук, хөррият'''<br> Бердәмлек, Хокук, Хөррият –<br> Алман җирендә хаким.<br> Изге туганлык хисләрен<br> Йөртсен күңeлендә һәркем.<br> Бердәмлек, Хокук, Хөррият –<br> Безнең бәхет солтаны.<br> Шул бәхеттә чәчәк ат син<br> Мәңге, Алман Ватаны!<br> Шул бәхеттә чәчәк ат син<br> Мәңге, Алман Ватаны!<br> === '''АЛТАЙ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Алтай тилиде'''''<br> Кӧк теҥери јылдыстар,<br> Улу, јайым Кан-Алтай.<br> Ӱч-сӱмер, ыйык тайгалар –<br> Агару, јебрен Алтай.<br> Ӱч толыкту Кан-Алтай,<br> Јыҥкыс эдер јаҥы јок.<br> Ӱргӱлји кӱйген одыбыс<br> Ӧчӱп калар учуры јок.<br> Алтай – ӧскӧн кабайыс,<br> Алтай – мӧҥкӱ кудайыс.<br> Элен чактарга корула,<br> Россияла бис јажына.<br> Алтай!<br> https://rutube.ru/video/339cb8c2835c89052f0ba8743b3706d9/ https://my.mail.ru/music/search/Гимн%20Республики%20Алтай https://en.wikipedia.org/wiki/File:Гимн_Республики_Алтай_(2001).ogg Аудиода ике куплеты гына уйнатылган.<br> '''''Татар телендә'''''<br> Күк йөзендә йолдызлар,<br> Олы, бәйсез Хан-Алтай.<br> Өчтүбә, урманлы таулар –<br> Борынгы, изге Алтай.<br> Өч түбәле Хан-Алтай,<br> Юк янтык булган чагы.<br> Мәңгелек ут янган җирнең<br> Юк сүрелер учагы.<br> Алтай – без үскән төбәк,<br> Алтай – мәңгелек терәк.<br> Гомерлек бу язмышыбыз,<br> Русиядә тормышыбыз.<br> ........................ Хан-Алтай!<br> === '''АМЕРИКА КУШМА ШТАТЛАРЫ''' === '''''English'''''<br> '''The Star-Spangled Banner'''<br> Oh, say, can you see, the dawn’s early light<br> What so proudly we hailed at the twilight’s last gleaming?<br> Whose broad stripes and bright stars, thro’ the perilous fight,<br> O’er the ramparts we watched were so gallantly streaming. <br> And the rocket’s red glare, the bomb’s bursting in air, <br> Gave proof through the night that our flag was still there. <br> Oh, say, does that Star-spangled Banner yet wave <br> O’er the land of the free and the home of the brave? <br> On the shore dimly seen, thro’ the mists of the deep, <br> Where the foe’s haughty host in dread silence reposes, <br> What is that which the breeze, o’er the towering steep, <br> As it fitfully blows, half conceals, half discloses? <br> Now it catches the gleam of the morning’s first beam, <br> In fully glory reflected, now shines on the stream: <br> ‘This the star-spangled banner: oh, long may it wave <br> O’er the land of the free and the home of the brave. <br> And where is that band who so vauntingly swore <br> That the havoc of war and the battle’s confusion <br> A home and a country should leave us no more! <br> Their blood has vanished out their foul footsteps’ pollution. <br> No refuge could save the hireling and slave <br> From the terror of flight, or the gloom of the grave: <br> And the Star-Spangled Banner in triumph doth wave <br> O’er the land of the free and the home of the brave!<br> Oh, thus be it ever when freemen shall stand. <br> Between their loved home and the war’s desolation: <br> Blest with vict’ry and peace, may the heav’n-rescued land <br> Praise the Power that has made and preserved us a nation. <br> Then conquer we must, when our cause it is just. <br> And this be our motto: “In God is our trust”. <br> And the Star - Spangled Banner in triumph shall wave <br> O’er the land of the free and the home of the brave.<br> https://rutube.ru/video/27c1ab2898f2ac17900e3861b85b62fb/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Star_Spangled_Banner_instrumental.ogg '''''Татарча'''''<br> '''Йолдызлы буй-буй байрак'''<br> Әйт әле, күрәмсең алсу таң атканда, –<br> Без аны данладык кич кояш батканда?<br> Зәңгәр күк, йолдызлар – ак-кызыл иңендә, –<br> Җилфердиме ул байрак кирмәннәр түрендә?<br> Ракеталар янды, бомбалар шартлады, –<br> Ә байрак төн буе безнең сафта калды.<br> Әйт әле, балкыймы ул байрак бүген дә –<br> Кыюлар җирендә, азатлар илендә?<br> Тәкәбберләр, посып куе томаннарга,<br> Дөм караңгылыкта яткан текә ярда –<br> Капыл җил байрактан куркуны басармы,<br> Әллә бер яшереп, яңадан ачармы?<br> Горур балкый анда, шәфәкъ нурларында,<br> Сурәте чагыла агымсу-алкында, –<br> Йолдызлы байрак ул, җилфердәсен көн дә <br> Кыюлар җирендә, азатлар илендә.<br> Кайда соң киберле ант эчкән өерләр? –<br> Юкка чыкты алар, тар-мар ителделәр,<br> Канлы эзләрен дә каплый кара туфрак...<br> Һәм Ил-Ватан безгә гомерлеккә уртак!<br> Урын юк сыенырга ялчыга һәм колга –<br> Куркып качса качсын кабер шомлыгына.<br> Йолдызлы байрак ул – дан-шөһрәт иңендә,<br> Кыюлар җирендә, азатлар илендә!<br> Азатлар барында мәңге шулай булсын.<br> Сөекле йортыбыз сугыштан арынсын:<br> Мәдхия – юнәлтеп җиңүле солыхка,<br> Милләт итеп безне, ярлыкаучы Хакка.<br> Уңышка омтылыш, гамәлдә ышаныч,<br> Безнең шигаребез: “Аллага таяныч”.<br> Буй-буй байрак балкыр – дан-шөһрәт иңендә,<br> Кыюлар җирендә, азатлар илендә!<br> === '''АНГОЛА''' === === '''АНДОРРА КЕНӘЗЛЕГЕ''' === '''''En català'''''<br> '''El Gran Carlemany'''<br> El gran Carlemany, mon pare,<br> dels alarbs em deslliurà,<br> I del cel vida em donà,<br> de Meritxell, la gran Mare.<br> Princesa nasquí i Pubilla<br> entre dues nacions, neutral;<br> sols resto l'única filla,<br> de l'imperi Carlemany.<br> Creient i lliure onze segles,<br> creient i lliure vull ser.<br> Siguin els furs mos tutors<br> i mos Prínceps defensors!<br> I mos Prínceps defensors!<br> https://rutube.ru/video/2bf7a136d89852ff06af65a8c860b9a4/ https://wikiway.com/andorra/gimn/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:El_Gran_Carlemany.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Бөек Карл'''<br> Гарәпләрдән азат иткән<br> Бөек Карл, газиз атам,<br> Һәм күктән бүләк иңдергән<br> Меричель, изге анам.<br> Кыйрал кызы булып тудым –<br> Ике халыкка бердән;<br> Ялгыз варис булып калдым<br> Бөек Карл дәүләтеннән.<br> Азат, диндар унбер гасыр,<br> Шул халәттә калсамчы.<br> Кануннар булсын яклаучым,<br> Һәм Кенәзләр – саклаучым!<br> Һәм Кенәзләр – саклаучым!<br> === '''АНТИГУА-БАРБУДА''' === '''Fair Antigua and Barbuda!'''<br> We thy sons and daughters stand<br> Strong and firm in<br> Peace or danger<br> To safe-guard our Native Land<br> We commit ourselves to building<br> A true nation brave and free;<br> Ever striving, ever seeking,<br> Dwell in love and unity<br> Raise the standard! Raise it boldly!<br> Answer now to duty’s call<br> To the service of thy country,<br> Sparing nothing, giving all;<br> Gird your loins and join the battle<br> ‘Gainst fear, hate and poverty,<br> Each endeavouring, all achieving,<br> Live in peace where man is free.<br> God of nations, let Thy blessings<br> Fall upon this land of ours;<br> Rain and sunshine ever sending,<br> Fill her fields with crops and flowers;<br> We her children do implore Thee,<br> Give us strength, faith, loyalty,<br> Never failing, all enduring<br> To defend her liberty.<br> https://rutube.ru/video/dc46677134a3a1c85ae3a68c0ebb41d2/ === '''АРГЕНТИНА''' === '''''En español'''''<br> '''¡Oid mortales!'''<br> ¡Oid mortales! el grito sagrado:<br> ¡Libertad, Libertad, Libertad!<br> Oid el ruido de rotas cadenas:<br> Ved en trono a la noble Igualdad.<br> ¡Ya su trono dignísimo abrieron<br> Las provincias unidas del Sud!<br> Y los libres del mundo responden:<br> ¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br> ¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br> Y los libres del mundo responden:<br> ¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br> Y los libres del mundo responden:<br> ¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br> '''''Refren''''':<br> Sean eternos los laureles<br> Que supimos conseguir,<br> Que supimos conseguir.<br> Coronados de gloria vivamos<br> O juremos con gloria morir,<br> O juremos con gloria morir,<br> O juremos con gloria morir!<br> https://rutube.ru/video/0016b272cf56bccdf72421061a969577/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_Argentino_instrumental.ogg '''''Татар телендә (рәсми җыелма куплет, башта 40 секундка якын оркестр гимнның увертюрасын уйный)'''''<br> '''Әй, фани бәндәләр, тыңлагыз!'''<br> Әй, фани бәндәләр, тыңлагыз оранны:<br> “Азатлык! Азатлык! Һәм Ирек!”<br> Тыңлагыз богаулар гөрселдәп сынганны!<br> Күрегез: тәхеттә — Тигезлек,<br> Көньякта тәхеткә ирештерде аны<br> Берләшкән Төбәкләр, биреп ямь!<br> Һәм безне котлады ирекле Җир шары:<br> “Аргентина халкына сәлам!”<br> “Аргентина халкына сәлам!”<br> Һәм безне котлады ирекле Җир шары:<br> “Аргентина халкына сәлам!”<br> Һәм безне котлады ирекле Җир шары:<br> “Аргентина халкына сәлам!”<br> '''''Кушымтасы''''':<br> Уңышларга ирешәбез,<br> Булсын ил мәңгелектә,<br> Булсын ил мәңгелектә.<br> Дан-шөһрәткә тәкъдир ителгәнбез,<br> Әҗәлебез булыр шөһрәттә,<br> Әҗәлебез булыр шөһрәттә,<br> Әҗәлебез булыр шөһрәттә!<br> === '''ӘЛ-ҖӘЗАИР''' === '''QASAMAN'''<br> (гарәп тексты транскрипциясе)<br> I. Qasaman bi-n-nāzilāti l-māḥiqāt<br> Wa-d-dimāʾi z-zākiyāti ṭ-ṭāhirāt<br> Wa-l-bunūdi l-lāmiʿāti l-khāfiqāt<br> Fi-l-jibāli sh-shāmikhāti sh-shāhiqāt<br> Naḥnu thurnā fa-ḥayātun ʾaw mamāt<br> Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br> Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br> II. Naḥnu jundun fi sabīli l-ḥaqqi thurnā<br> Wa ʾila stiqlālinā bi-l-ḥarbi qumnā<br> Lam yakun yuṣğā lanā lamā naṭaqnā<br> Fa-ttakhadhnā rannata l-bārūdi waznā.<br> Wa-ʿazafnā nağmata r-rashshāshi laḥnā<br> Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br> Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br> III. Yā Firansā, qad maḍā waqtu l-ʿitāb<br> Wa-ṭawaynāhu kamā yuṭwā l-kitāb<br> Yā Firansā ʾinna dhā yawmu l-ḥisāb<br> Fa-staʿiddī wa-khudhī minnā l-jawāb<br> ʾInna fī thawratinā faṣlu l-khiṭāb<br> Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br> Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br> IV. Naḥnu min ʾabṭālinā nadfaʿu jundā<br> Wa-ʿala ʾashlaʾinā naṣnaʿu majdā.<br> Wa-ʿala ʾarwāḥinā naṣʿadu khuldā.<br> Wa-ʿala hāmātinā narfaʿu bandā.<br> Jabhatu t-Taḥrīri ʾaʿṭaynāki ʿahdā.<br> Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br> Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br> V. Ṣarkhatu l-ʾawṭāni min sāḥi l-fidā<br> Ismaʿūhā wa-stajībū li-n-nidā<br> Wa-ktubūhā bi-dimāʾi sh-shuhadāʾ<br> Wa-qraʾūhā li-banī l-jayli ğadā.<br> Qad madadnā laka yā majdu yadā<br> Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br> Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br> https://rutube.ru/video/07971eb6358051f8de3bc6f501281297/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kassaman_instrumental.ogg https://wikiway.com/algeria/gimn/ '''АНТ ИТӘБЕЗ!'''<br> Барысын да юк итүче яшен белән,<br> Без түккән кан һәм керсез күз яше белән,<br> Таулар өстендәге байрак төсе белән –<br> Ант итәбез, Әлҗәзаир яшәр, дип,<br> Һәркем, кабат яшәү яки үлү өчен,<br> Каберләрдән торып, сафка басар, дип.<br> Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br> Үз хокукларыбыз өчен көрәшәбез,<br> Бәйсезлек өчен сугышка керешәбез.<br> Таләпләребезне һич ишетмәсәгез,<br> Алар туплар телендә әйтеләчәк,<br> Һәм пулемётлар аңлатып бирәчәк,<br> Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br> Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br> Әй Франция! Сафсата сатулар үтте,<br> Коллык китабын яптык – укылып бетте.<br> Әй Франция! Хисап тотар вакыт җитте!<br> Инкыйлаб хөкем карарын әйтәчәк,<br> Әзер бул! – Менә безнең җавабыбыз!<br> Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br> Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br> Батырларыбыз төзер батальоннар,<br> Җәсәдебез киләчәк данын хаклар,<br> Шәһит киткәннәр үлемсезлеккә атлар,<br> Исәннәр горур байрак күтәрәчәк,<br> “Азатлык фронты”на турылыклы<br> Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br> Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br> Яу кырлары Ватан өчен күтәрелә,<br> Тыңлагыз һәм буйсыныгыз өннәренә!<br> Язып куегыз шәһитләр каны белән!<br> Яңа буыннар да үзләштерәчәк!<br> Сиңа, дан, кулларыбызны сузабыз,<br> Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br> Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br> '''Гадәттә беренче куплеты гына башкарыла һәм аның беренче ике юлы кабатлана. Оркестр гына уйнаганда ике юллык кереш өлеше була.'''<br> === '''ӘРДЕЙ''' === '''ERDELY HIMNUSZ'''<br> 1. Ki tudja merre, merre visz a végzet:<br> Göröngyös úton, sötét éjjelen.<br> Vezesd még egyszer, győzelemre néped,<br> Csaba királyfi, csillagösvényen!<br> '''''Refrén (2):'''''<br> Maroknyi székely porlik, mint a szikla,<br> Népek harcának zajló tengerén.<br> Fejünk az ár jaj, százszor elborítja,<br> Ne hagyd elveszni Erdélyt, Istenünk!<br> 2. Ameddig élünk, magyar ajkú népek,<br> Megtörni lelkünk nem lehet soha!<br> Szülessünk bárhol, földünk bármely pontján,<br> Lenne a sorsunk jó vagy mostoha.<br> '''''Refrén:'''''<br> Maroknyi székely porlik, mint a szikla,<br> Népek harcának zajló tengerén.<br> Fejünk az ár jaj, százszor elborítja,<br> Ne hagyd elveszni Erdélyt, Istenünk!<br> https://archive.org/details/youtube-TUAimioBMoQ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Székely_himnusz_Vocal.ogg '''ӘРДЕЙ ГИМНЫ'''<br> Язмышлар безне йөртми кайда гына<br> Караңгы төндә, сикәлтә-урда.<br> Чаба шаһзадә, кайт кабат халкыңа,<br> Алып чык аны йолдызлы юлга.<br> '''''Кушымтасы (2):'''''<br> Ялгыз кыя күк, сикәй басып тора<br> Халыклар явы барган диңгездә,<br> Йөз кат калды ул дулкыннар астында;<br> Яшәү насыйп ит, Ходай, Әрдейгә.<br> Маҗар телле кавемнәр арасында<br> Мәңге сынмас безнең көч-рухыбыз,<br> Тусак та дөньяның кайсы урынында,<br> Нинди булса да юл-язмышыбыз.<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Ялгыз кыя күк, сикәй басып тора<br> Халыклар явы барган диңгездә,<br> Кат-кат калды ул дулкыннар астында;<br> Яшәү насыйп ит, Ходай, Әрдейгә.<br> '''Әрдей – бүгенге Румыйниянең уртасында калган маҗар телле Трансильвания төбәгенең маҗарча исеме. Гимнның рәсми статуста булмаган тагын өч куплеты бар.'''<br> === '''ӘРМӘНСТАН''' === '''''Հայերենով'''''<br> '''Մեր Հայրենիք'''<br> Մեր Հայրենիք, ազատ անկախ,<br> Որ ապրել է դարեդար<br> Յուր որդիքը արդ կանչում են<br> Ազատ, անկախ Հայաստան։<br> Ահա եղբայր քեզ մի դրոշ,<br> Որ իմ ձեռքով գործեցի<br> Գիշերները ես քուն չեղայ,<br> Արտասուքով լվացի։<br> Նայիր նրան՝ երեք գոյնով,<br> Նուիրական մեր նշան<br> Թող փողփողի թշնամու դեմ<br> Թող միշտ պանծայ Հայաստան։<br> Ամենայն տեղ մահը մի է<br> Մարդ մի անգամ պիտ մեռնի,<br> Բայց երանի՝ որ յուրր ազգի<br> Ազատության կը զոհվի։<br> https://rutube.ru/video/969d684fdc0f224fb32e80120e0bde6e/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mer_Hayrenik_instrumental.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Безнең Ватаныбыз'''<br> Безнең азат Ватаныбыз –<br> Яшьтәш ул гасырларга,<br> Балаларын чакыра бүген<br> Ирекле Әрмәнстанга.<br> Менә сиңа байрак, абый,<br> Үз кулым белән тектем,<br> Төннәр буена йокламый,<br> Күз яшьләремне түктем.<br> Кара әле өч төс туга –<br> Безнең изге тамгабыз,<br> Балкып торсын бар дошманга<br> Мәңге Әрмәнстаныбыз!<br> Юктыр узмыш язмышлардан,<br> Кеше үлә бер генә,<br> Халкына җан фида булган –<br> Изгелектә мәңгегә.<br> === '''ӘФГАНСТАН (2006-2021)''' === '''ملی سرود‎'''<br> دا وطن افغانستان دى<br> دا عزت د هر افغان دى<br> كور د سولې، كور د تورې<br> هر بچى يې قهرمان دى<br> دا وطن د ټولو كور دى<br> د بلوڅو، د ازبكو<br> د پښتون او هزارهوو<br> د تركمنو، د تاجكو<br> ور سره عرب، ګوجر دي<br> پاميريان، نورستانيان<br> براهوي دي، قزلباش دي<br> هم ايماق، هم پشايان<br> دا هيواد به تل ځلېږي<br> لكه لمر پر شنه آسمان<br> په سينې كې د آسيا به<br> لكه زړه وي جاويدان<br> نوم د حق مو دى رهبر<br> وايو الله اكبر<br> وايو الله اكبر<br> وايو الله اكبر<br> Укылышы:<br> '''Milli surud'''<br> Dā watan Afgānistān dai,<br> dā izat də har Afgān dai<br> Kor də sor, kor də ture,<br> har bačai ye qahramān dai<br> Dā watan də ttolo kor dai,<br> də Baločo, də Uzbəko<br> də Pax̌tun aw Hazārawo,<br> də Turkməno, də Tāǰəko<br> Wər sara Arəb, Guǰər di,<br> Pāmiryān, Nuristānyān<br> Brāhuwi di, Qizilbāsh di,<br> ham Aymāq, ham Pašāyān<br> Dā hiwād ba təl dzaleγ̌i,<br> ləka lmar pər šnə āsmān<br> Pə sine ke də Āsyā ba,<br> ləka zrrə wi ǰāwidān<br> Num də haq mo dai rahbar,<br> Wāyu Allāhu Akbar,<br> Wāyu Allāhu Akbar,<br> Wāyu Allāhu Akbar<br> https://wikiway.com/afganistan/gimn/ https://rutube.ru/video/f188db3867fbaf68e2d404a43f7ceb97/ '''Милли суруд'''<br> Бу ил — безнең Әфганстан,<br> Һәр илдәшкә гыйззәт вә шан;<br> Солых җире, кылыч җире,<br> Һәр улы аның каһарман.<br> Күп кавем илгә ватандар:<br> Һәм бәлүҗләр, һәм үзбәкләр,<br> Һәм пуштуннар, һазаралар,<br> Һәм таҗиклар, һәм төркмәннәр.<br> Бердәй гарәпләр, гүҗҗарлар,<br> Памирлылар, нурстанлылар,<br> Кызылбашлар, браһүиләр,<br> Дүрт аймак һәм пәшәиләр.<br> Балкыр ил дөнья күгендә<br> Галәмдәге Кояш кебек,<br> Азиянең иң түрендә<br> Ватаныбыз — ул мәңгелек!<br> Әйт: “Илаһым — Хак вә Рәһбәр;<br> Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!<br> Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!<br> Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!”<br> === '''ӘФГАНСТАН (2021-...)''' === '''دا د باتورانو کور'''<br> ساتو يې پۀ سرو وينو، دا د شهيدانو کور<br> 𝄇 دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br> کورس:<br> ساتو يې پۀ سرو وينو، دا د شهيدانو کور<br> 𝄇 دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br> ۱<br> ستا کاڼي او بوټي ټول، مونږه ته لعلونه دي<br> 𝄇 ستا کاڼي او بوټي ټول، مونږه ته لعلونه دي 𝄆<br> وينه پرې توی شوې ده، سرۀ لکه گلونه دي<br> 𝄇 وينه پرې توی شوې ده، سرۀ لکه گلونه دي 𝄆<br> 𝄇 کله يې څوک نيولای شي؟ دا دی د زمريانو کور<br> دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br> کورس<br> ۲<br> تا به تل آزاد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ<br> 𝄇 تا به تل آزاد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ 𝄆<br> ستا تاريخ به ياد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ<br> 𝄇 ستا تاريخ به ياد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ 𝄆<br> 𝄇 دې کښې به بازان اوسي، دا دی د بازانو کور<br> دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br> کورس<br> ۳<br> ای گرانه وطن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ<br> 𝄇 ای گرانه وطن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ 𝄆<br> ای ښايسته چمن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ<br> 𝄇 ای ښايسته چمن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ 𝄆<br> 𝄇 خلاص که لۀ انگرېز نه وو، شو د اورسانو گور<br> دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br> کورس<br> ۴<br> ډېرۍ ککرۍ گوره، پاتي د روسانو شوې<br> 𝄇 ډېرۍ ککرۍ گوره، پاتي د روسانو شوې 𝄆<br> شنډېدۀ هر يو دښمن، واړۀ ارزوگانې شوې<br> 𝄇 شنډېدۀ هر يو دښمن، واړۀ ارزوگانې شوې 𝄆<br> 𝄇 هرچا ته معلوم شولو، دا د افغانانو کور<br> دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br> 𝄇 کورس 𝄆<br> 𝄇 دا د باتورانو کور... 𝄆<br> https://yandex.ru/video/preview/16943774437745064169 '''БУ — КЫЮЛАР ВАТАНЫ'''<br> Кушымтасы:<br> Кан коеп саклыйк аны, бу — шәһитләр Ватаны!<br> Бу — кыюлар Ватаны, бу — батырлар Ватаны!<br> I<br> Гүя кызыл якутлар — тау-ташлар һәм куаклар.<br> Гүя кызыл якутлар — тау-ташлар һәм куаклар.<br> Чәчәкләргә тамган ул — Ватан уллары каны.<br> Чәчәкләргә тамган ул — Ватан уллары каны.<br> Арысланнар Ватаны — аны җиңеп буламы?<br> Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br> Кушымтасы.<br> II<br> Гомеребез барында — без азатлык сагында!<br> Гомеребез барында — без азатлык сагында!<br> Гомеребез барында — ил-тарих кочагында!<br> Гомеребез барында — ил-тарих кочагында!<br> Бөркетләр тота аны, бу — бөркетләр Ватаны!<br> Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br> Кушымтасы.<br> III<br> Минем газиз Ватаным, аңарга фида җаным!<br> Минем газиз Ватаным, аңарга фида җаным!<br> Гүзәл болын-кырларым, барысына фида җаным!<br> Гүзәл болын-кырларым, барысына фида җаным!<br> Инглиздән иттек азат, урыска кордык зират!<br> Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br> Кушымтасы.<br> IV<br> Урыс калдырган, күрче, — баш сөякләре күче!<br> Урыс калдырган, күрче, — баш сөякләре күче!<br> Барча дошман җиңелгән, өметләре өзелгән!<br> Барча дошман җиңелгән, өметләре өзелгән!<br> Барысының хәтер-аңы: бу — әфганнар Ватаны!<br> Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br> Кушымтасы:<br> Кан коеп саклыйк аны, бу — шәһитләр Ватаны!<br> Бу — кыюлар Ватаны, бу — батырлар Ватаны!<br> Бу — кыюлар Ватаны...<br> === '''БАЙАР ИЛЕ (БАВАРИЯ)''' === '''''Deutsch'''''<br> 1. Gott mit dir, du Land der Bayern,<br> deutsche Erde, Vaterland!<br> Über deinen weiten Gauen<br> ruhe Seine Segenshand!<br> ||:Er behüte deine Fluren,<br> schirme deiner Städte Bau<br> Und erhalte dir die Farben<br> Seines Himmels, weiß und blau!:||<br> 2. Gott mit dir, dem Bayernvolke,<br> dass wir, uns’rer Väter wert,<br> fest in Eintracht und in Frieden<br> bauen uns’res Glückes Herd!<br> ||:Dass mit Deutschlands Bruderstämmen<br> einig uns ein jeder schau<br> und den alten Ruhm bewähre<br> unser Banner, weiß und blau!:||<br> https://rutube.ru/video/3e4c1ca4a98b3e9517d2c396603775df/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Für_Bayern_(Bayernhymne).ogg '''''Татарча (дүрт куплетның гадәттә башкарыла торганнары)'''''<br> Ходай Байар илен яклый,<br> Алман нәселе Ватанын,<br> Киң җирләребез сагында –<br> Аның кодрәт калканы!<br> ||:Иминлектә ил-көнебез,<br> Шәһәрләр төзелеше,<br> Безнең ак-зәңгәр байракта –<br> Изге күкләрнең төсе.:||<br> Ходай Байар халкын саклый,<br> Без – бабалар мирасын,<br> Бердәмлектә, татулыкта<br> Корып бәхет оясын.<br> ||:Байар халкы, алман нәселе!<br> Ходай биргән байлыгың:<br> Борынгы даның сурәте – <br> Ак-зәңгәр төс байрагың!:||<br> === '''БАНГЛАДЕШ''' === === '''БАСКЛАР ИЛЕ''' (рәсми) === '''''Euskeraz'''''<br> '''Euzko Abendaren Ereserikia'''<br> Gora ta Gora Euzkadi,<br> aintza ta aintza<br> bere goiko Jaun Onari.<br> Areitz bat Bizkaian da<br> Zar sendo sindo<br> bera ta bere lagia lakua.<br> Areitz gainean dogu<br> gurutza deuna<br> beti geure goi buru.<br> Abestu gora Euzkadi<br> aintza ta aintza<br> bere goiko Jaun Onari!<br> https://rutube.ru/video/bee4f9a485fffea6791fdd48ae94955c/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Basque_Country_Vocal.ogg<br> (икесендә дә вокал, башта гимнның увертюрасы уйнала)<br> '''''Баск телендә'''''<br> '''Баск халкы гимны'''<br> Күтәрел, әй, Басклар Иле,<br> мактау-дан бөек<br> Кодрәт иясе Аллага!<br> Бискайяда, яр буенда,<br> изге Синдо күле янында<br> имән — борынгы, нык.<br> Бу имәндә нурлар сибеп<br> изге хач балкый —<br> өметебез символы.<br> Җырлыйк: “Күтәрел, Басклар Иле,<br> мактау һәм дан<br> кодрәт иясе Аллага!”<br> === '''БАСКЛАР ИЛЕ (милли)''' === '''''Euskeraz'''''<br> '''Gernikako Arbola'''<br> 1. Gernikako arbola da bedeinkatua,<br> Euskaldunen artean guztiz maitatua.<br> Eman ta zabal zazu munduan frutua<br> adoratzen zaitugu arbola santua.<br> Mila urte inguru da esaten dutela<br> Jainkoak jarri zuela Gernikako arbola.<br> Zaude bada zutikan orain da denbora<br> eroritzen bazera arras galdu gera.<br> 2. Ez zera eroriko arbola maitea<br> baldin portatzen bada Bizkaiko Juntia.<br> Laurok hartuko degu zurekin partea<br> pakian bizi dedin euskaldun jendia.<br> Betiko bizi dedin Jaunari eskatzeko<br> jarri gaitezen danok laister belauniko.<br> Eta bihotzetikan eskatu ezkero<br> arbola biziko da orain eta gero.<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Gernikako_Arbola._Iparragirre,_1853.ogg<br> Гимн текстының һәр ике юлы башкарганда икешәр тапкыр кабатлана)<br> '''''Баск телендә'''''<br> '''Герника Агачы'''<br> ''(гомуммилли баск гимнның гадәттә башкарыла торган куплетлары)''<br> 1. Әй, бәхет китерүче Герника агачы,<br> Баск Иле кешеләре сине бик ярата.<br> Җимешләреңне бөтен дөньяга таратчы,<br> халык сине кадерли, изге дип җан ата.<br> Хак Тәгалә сине, диләр, мең еллар элек<br> Герника туфрагында үсмәккә бар кылган.<br> Төз басып тор бүген дә, имән, үс кинәнеп,<br> син авып китсәң, халкың килер пыран-заран.<br> 2. Син аумассың, кадерле милләт имәнебез,<br> Бискайя хакимнәре үзен дөрес тотса.<br> Дүрт провинция – бер ил булып берләшербез,<br> басклар кавеме яшәр имин тынычлыкта.<br> Әйдәгез, барыбыз да сорыйк Тәңребездән:<br> Герника агачыбыз – ул яшәсен мәңге.<br> Сорыйк ихлас күңелдән, баш иеп йөзтүбән,<br> итәр Алла мәңгелек милләтне, имәнне.<br> === '''БАҺАМА УТРАУЛАРЫ''' === Lift up your head to the rising sun, Bahamaland;<br> March on to glory, your bright banners waving high.<br> See how the world marks the manner of your bearing!<br> Pledge to excel through love and unity.<br> Pressing onward, march together<br> to a common loftier goal;<br> Steady sunward, tho’ the weather<br> hide the wide and treachrous shoal.<br> Lift up your head to the rising sun, Bahamaland,<br> ‘Til the road you’ve trod lead unto your God,<br> March on, Bahamaland.<br> https://flag-gimn.ru/hymns/bahamas/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_the_Bahamas.oga === '''БАШКОРТСТАН''' === '''''башкорт телендә'''<br> Башҡортостан, hин hөйөклө ғәзиз йер,<br> Халҡыбыҙҙың изге Ватаны,<br> Сал Уралдан ҡалҡа бар тарафҡа<br> Тыуған илдең тыныс ал таңы.<br> Дан hиңә, Башҡортостан!<br> Илен hөйгән азат халҡыңа дан!<br> Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә<br> Сәскә ат, Башҡортостан!<br> Башҡортостан, hин хөрмәтле, данлы ил,<br> Еңеү яулап алға бараhың.<br> Киләсәккә яҡты нур-моң сәсә<br> Һинең ғорур рухлы байрағың.<br> Дан hиңә, Башҡортостан!<br> Илен hөйгән азат халҡыңа дан!<br> Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә<br> Сәскә ат, Башҡортостан!<br> Республикам, йондоҙ булып балҡы hин,<br> Күҡрәп йәшә, гүзәл илебеҙ.<br> Тыуған йерҙә hүнмәҫ усағыбыҙ,<br> Туған телдә тынмаҫ йырыбыҙ.<br> Дан hиңә, Башҡортостан!<br> Илен hөйгән азат халҡыңа дан!<br> Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә<br> Сәскә ат, Башҡортостан!<br> https://rutube.ru/video/0f47f1cd4753aac6200911208bada1b8/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Bashkortostan.ogg '''''татар телендә'''''<br> Башкортстан, син сөекле газиз җир,<br> Халкыбызның изге Ватаны,<br> Чал Уралдан калка бар тарафка<br> Туган илнең тыныч ал таңы.<br> Дан сиңа, Башкортстан!<br> Илен сөйгән азат халкыңа дан<br>! Рәсәй белән бөек бердәмлектә<br> Чәчәк ат, Башкортстан!<br> Башкортстан, син хөрмәтле, данлы ил,<br> Җиңү яулап алга барасың. <br> Киләчәккә якты нур-моң чәчә<br> Синең горур рухлы байрагың.<br> Дан сиңа, Башкортстан!<br> Илен сөйгән азат халкыңа дан!<br> Рәсәй белән бөек бердәмлектә<br> Чәчәк ат, Башкортстан!<br> Республикам, йолдыз булып балкы син,<br> Күкрәп яшә, гүзәл илебез.<br> Туган җирдә сүнмәс учагыбыз,<br> Туган телдә тынмас җырыбыз.<br> Дан сиңа, Башкортстан!<br> Илен сөйгән азат халкыңа дан!<br> Рәсәй белән бөек бердәмлектә<br> Чәчәк ат, Башкортстан!<br> === '''БӘРӘҢГЕ (район гимны)''' === '''''Татар телендә'''''<br> <u>'''Тәбрис Фәйзрахманов көе һәм шигыре'''</u><br> Илләтсу башланган урманнар,<br> Ир, Нәлә буйлары, тугайлар,<br> Сабан-туй гөрләгән мәйданнар —<br> Зур бүләк якташлар, туганнар!<br> '''''Кушымта:'''''<br> Бердәмлек, тигезлек төбәге,<br> Халыклар дуслыгы терәге,<br> Чәчәк ат, ирекле бул мәңге<br> Кадерле, гүзәл җир — Бәрәңге!<br> Иделгә ашкына суларың.<br> Дөньяга танылган улларың.<br> Киң юллар, мул уңыш — байлыгың,<br> Иң тәмле икмәкле районым.<br> '''''Кушымта.'''''<br> Таң ата, уяна туган як.<br> Яңгырый иртәнге моң-азан.<br> Бу җирне яраткан изге зат.<br> Мең шөкер сиңа! Дан сиңа! Дан!<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''''Олыкмарий йылмеште'''''<br> <u>'''Татьяна Очееван кусарымыже'''</u><br> Чодыра дене ялым эртен,<br> Ший Элнет шыргыкта йывертен.<br> Сабантуй ден Пеледыш пайрем<br> Шергылтеш, калыкнам чумырен.<br> '''''Припев:'''''<br> Ик еш семын келшен илена.<br> Ойго ден куаннам пайлена.<br> Куш, чаплане, шумбел мландына,<br> Чон шепка — Параньга кундымна!<br> Шочмо Эл чын шочшетым пала,<br> Рвезе тукым шарналын ила.<br> Перкем налше киндетым акла,<br> Родо-влакшем эн порын сийла.<br> '''''Припев.'''''<br> Эр кынелын, пашаш каена,<br> Торшымаш ден лумет нолтена.<br> Ко вер-шӧржым сакла, йората —<br> Шочмо мланде тудлан таушта.<br> '''''Припев.'''''<br> '''''На русском языке'''''<br> <u>'''перевод Татьяны Очеевой'''</u><br> Обнимая деревни, поля<br> Протекает Илеть и Ноля.<br> Край родной, в этих дивных местах<br> Развернул Сабантуй торжества.<br> '''''Припев:'''''<br> Братской дружбой единой сильна<br> Ты для славы великой дана.<br> Будь всех краше, богаче, мила,<br> Параньгинская наша земля!<br> Сыновей, дочерей имена<br> Помнит с гордостью, знает страна<br> С чудным вкусом ржаные хлеба -<br> Угощаешь соседей любя.<br> '''''Припев.'''''<br> Над землей встала зорька светла,<br> Ждут нас свершенья, дела.<br> Всем, кому мать-земля так мила,<br> Благодарность, почет и хвала.<br> '''''Припев.'''''<br> === '''БӘХРӘЙН''' === https://wikiway.com/bahrain/gimn/ === '''БЕЛАРУСЬ (дәүләт гимны)''' === '''''На беларускай мове'''''<br> '''Мы, беларусы'''<br> Мы, беларусы – мірныя людзі,<br> Сэрцам адданыя роднай зямлі,<br> Шчыра сябруем, сілы гартуем<br> Мы ў працавітай, вольнай сям’і.<br> Прыпеў:<br> Слаўся, зямлі нашай светлае імя,<br> Слаўся, народаў братэрскі саюз!<br> Наша любімая маці-Радзіма,<br> Вечна жыві і квітней, Беларус!<br> Наша любімая маці-Радзіма,<br> Вечна жыві і квітней, Беларус!<br> Разам з братамі мужна вякамі<br> Мы баранілі родны парог,<br> У бітвах за волю, бітвах за долю<br> Свой здабывалі сцяг перамог!<br> Прыпеў.<br> Дружба народаў — сіла народаў,<br> Наш запаветны, сонечны шлях.<br> Горда ж узвіся ў ясныя высі,<br> Сцяг пераможны — радасці сцяг!<br> Прыпеў.<br> https://rutube.ru/video/60e9e151b19f50b4a12e6c221b9eb3b4/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:My_Belarusy.ogg<br> (оркестр беренче ике куплетын кушымталары белән бергә башкара)<br> '''''Татар телендә'''''<br> '''Без, белоруслар'''<br> Без, белоруслар, тыныч халыкбыз,<br> Туган җиргә күңелләр бирелгән,<br> Дустанә яшибез һәм көч туплыйбыз<br> Хезмәт сөючән, ирекле илдә.<br> Кушымтасы:<br> Саф-пакь җирне данлап танытабыз,<br> Халыклар бердәмлеген хаклыйбыз!<br> Безнең сөекле Ватан-Анабыз,<br> Мәңге яшә, чәчәк ат, Беларусь!<br> Безнең сөекле Ватан-Анабыз,<br> Мәңге яшә, чәчәк ат, Беларусь!<br> Туганнар белән гасырлар буе<br> Ватаныбызны бергә сакладык,<br> Азатлык, бәхет хакына кан коеп,<br> Уртак Җиңү байрагын яуладык!<br> Кушымтасы.<br> Халыклар дуслыгы — көч-куәт ил-көнгә,<br> Безнең кояшлы, изге юлыбыз.<br> Горур җилфердә илебез күгендә,<br> Җиңүләргә илткән байрагыбыз!<br> Кушымтасы.<br> === '''БЕЛАРУСЬ (халык гимны)''' === '''''На беларускай мове'''''<br> '''Магутны Божа'''<br> Магутны Божа! Ўладар сусветаў,<br> Вялiкiх сонцаў i сэрц малых,<br> Над Беларусяй, цiхай i ветлай,<br> Рассып праменьнi свае хвалы.<br> Дай спор у працы, будзённай, шэрай,<br> На хлеб штодзённы, на родны край.<br> Павагу, сiлу i велiч веры<br> Ў нашу праўду, у прышласць дай.<br> Дай урадлiвасць жытнёвым нiвам,<br> Учынкам нашым пашлi ўмалот.<br> Зрабi свабоднай, зрабi шчасьлiвай<br> Краiну нашу i наш народ!<br> https://rutube.ru/video/216fd7e02c17758b2d0b3875fb40e99c/ https://yandex.ru/video/preview/15966320363866296026 '''''Татар телендә'''''<br> '''Кодрәтле Алла'''<br> Кодрәтле Алла! Бар дөньябызның,<br> Күкләр, йөрәкләрнең Хакиме,<br> Тыныч һәм якты Беларусебызны —<br> Ярлыкагыл, Ходай, безнең илне.<br> Биргел хезмәттә көндәлек уңыш,<br> Икмәк насыйп ит һәр төбәккә,<br> Хөрмәт, кодрәт һәм бөек ышаныч<br> Безнең хаклыкка, киләчәккә.<br> Уңдырышлы кыл кырларыбызны,<br> Булсын балалар игелекле.<br> Әйлә Ватаныбызны, халкыбызны<br> Ирекле, куәтле һәм бәхетле!<br> === '''БЕЛЬГИЯ''' === https://wikiway.com/belgium/gimn/ === '''БЕЛИЗ''' === === '''БЕНИН''' === === '''БОЛГАРИЯ''' === '''''на български'''''<br> '''Мила Родино'''<br> Горда Стара Планина,<br> до ней Дунава синей,<br> сълнце Тракия огрява,<br> над Пирина пламеней.<br> Припев (2):<br> О мило!<br> Мила Родино,<br> ти си земен рай,<br> твойта хубост, твойта прелест,<br> ах, те нямат край.<br> https://rutube.ru/video/7016f65a3b7d3cc4203d783a2f3357aa/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mila_Rodino_instrumental.ogg<br> (биредә – элеккеге язмалар, икенче куплетлары гамәлдән чыгарылды инде)<br> '''''татар телендә'''''<br> '''Сөекле Ватаным'''<br> Горур Иске Планина,<br> Ага зәңгәрсу Дунай,<br> Кояш Фракияне нурлый,<br> Пирин өстендә балкый.<br> Кушымтасы (2):<br> Сөеклем!<br> Сөекле Ватан,<br> Син – җир җәннәте,<br> Күркәмлегең, гүзәллегең –<br> Бакый халәтең.<br> === '''БОЛИВИЯ''' === '''''Espaňol'''''<br> '''Himno Nacional de Bolivia'''<br> 1. Bolivianos: el hado propicio<br> coronó nuestros votos y anhelos.<br> Es ya libre, ya libre este suelo,<br> ya cesó su servil condición.<br> Al estruendo marcial que ayer fuera<br> y al clamor de la guerra horroroso,<br> siguen hoy, en contraste armonioso,<br> dulces himnos de paz y de unión.<br> Siguen hoy, en contraste armonioso,<br> dulces himnos de paz y de unión.<br> '''''Chorus:'''''<br> De la Patria, el alto nombre,<br> en glorioso esplendor conservemos.<br> Y en sus aras de nuevo juremos:<br> ¡Morir antes que esclavos vivir!<br> ¡Morir antes que esclavos vivir!<br> ¡Morir antes que esclavos vivir!<br> 2. Loor eterno a los bravos guerreros,<br> cuyo heroico valor y firmeza,<br> conquistaron las glorias que empieza<br> hoy Bolivia feliz a gozar.<br> Que sus nombres, en mármol y en bronce,<br> a remotas edades transmitan,<br> y en sonoros cantares repitan:<br> ¡Libertad, Libertad, Libertad!<br> Y en sonoros cantares repitan:<br> ¡Libertad, Libertad, Libertad!<br> '''''Chorus.'''''<br> 3. Aquí alzó la justicia su trono<br> que la vil opresión desconoce,<br> y en su timbre glorioso legose<br> Libertad, Libertad, Libertad.<br> Esta tierra inocente y hermosa<br> que ha debido a Bolívar su nombre<br> es la patria feliz donde el hombre<br> goza el bien de la dicha y la paz.<br> Es la patria feliz donde el hombre<br> goza el bien de la dicha y la paz.<br> '''''Chorus.'''''<br> 4. Si extranjero poder alqún día<br> sojuzgar a Bolivia intentare,<br> al destino fatal se prepare<br> que amenaza a soberbio invasor.<br> Que los hijos del grande Bolívar<br> hayan mil y mil veces jurado:<br> morir antes que ver humillado<br> de la Patria el augusto pendón.<br> Morir antes que ver humillado<br> de la Patria el augusto pendón.<br> '''''Chorus.'''''<br> https://rutube.ru/video/12b662fa6800ab2e85504c86fe874d06/ https://wikiway.com/bolivia/gimn/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_de_Bolivia_instrumental.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Боливия милли гимны'''<br> Боливарлар, хәерхаһлы тәкъдир<br> Безнең өмет-догаларга таҗ кылды:<br> Азат Ватаныбыз, ирекле җир,<br> Көрәшеп коллыктан котылды.<br> Үткән көннәр быргы тавышын,<br> Сугышның коточкыч даулашын<br> Алмаштырсын көннең татлы моңнары —<br> Тынычлык, бердәмлек гимннары,<br> Алмаштырсын көннең татлы моңнары —<br> Тынычлык, бердәмлек гимннары.<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Без исемен бөек тотканда,<br> Дан һаләсендә хозурланыр Ватан.<br> Ант итәбез Аллаһ каршында:<br> Үлем хәерлерәк коллыктан!<br> Үлем хәерлерәк коллыктан!<br> Үлем хәерлерәк коллыктан!<br> Мәңгелек дан батырларыбызга,<br> Каһарманнар кыюлыгы-дәһшәте<br> Ирек яулады Ватаныбызга,<br> Боливиягә — бәхет ләззәте.<br> Исемнәрен мәрмәр-бронзаларга<br> Уеп гасырларга озатыйк,<br> Һәм куәтле җырларда без кабатлыйк:<br> “Азатлык! Азатлык! Азатлык!”<br> Һәм куәтле җырларда без кабатлыйк:<br> “Азатлык! Азатлык! Азатлык!”<br> '''''Кушымтасы.'''''<br> Гадәләтлек илдә тәхет корды,<br> Явыз җәберләүне санга сукмады,<br> Аның данлы мөһерендә — шатлык:<br> “Азатлык! Азатлык! Азатлык!”<br> Бу керсез һәм гүзәл илебезгә<br> Боливарның исеме куелган.<br> Мәңгегә син бәхетле бул, әй Ватан,<br> Лаеклы язмышта хозурлан,<br> Мәңгегә син бәхетле бул, әй Ватан,<br> Лаеклы язмышта хозурлан.<br> '''''Кушымтасы.'''''<br> Чит-ят беркөн әгәр дә талпынса<br> Боливияне буйсындырырга,<br> Туры килер тәкәббер баскынга<br> Хурлыклы язмышын татырга:<br> Бөек Боливарның торыннары<br> Шәһит китүдән һич тайчынмас,<br> Ләкин Ватанының затлы байрагы<br> Кимсетелүенә юл куймас,<br> Ләкин Ватанының затлы байрагы<br> Кимсетелүенә юл куймас.<br> '''''Кушымтасы.'''''<br> === '''БОСНИЯ-ҺЕРЦЕГОВИНА''' === https://rutube.ru/video/d810ba34c9dca389c278389c216d2381/ https://wikiway.com/bosniya-i-gertsegovina/gimn/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bosnia_and_Herzegovina%27s_national_anthem.ogg '''Intermezzo''' ('''Intermeco''') — Босния-Һерцеговинаның милли гимны. 1999 елның 25 июнендә, элеккеге "Jedna si jedina" исемлесе гамәлдән чыгарылгач, кабул ителде. Соңгысының текстын илнең серб һәм һорват җәмгыятьләре үткәрмәде. Шул сәбәпле "Интермеццо" да бүгенгә кадәр тексттан мәхрүм.<br> === '''БОТСВАНА''' === Сетсвана телендә<br> '''Fatshe leno la rona'''<br> '''I.''' Fatshe leno la rona<br> Ke mpho ya Modimo,<br> Ke boswa jwa borraetsho;<br> a le nne ka kagiso.<br> '''''Chorus:'''''<br> Tsogang, tsogang! Banna, tsogang!<br> Emang, basadi, emang, tlhagafalang!<br> Re kopanele go direla<br> Lefatshe la rona.<br> '''II.''' 'Ina lentle la tumo<br> la tšhaba ya Botswana,<br> Ka kutlwano le kagisano,<br> e bopagantswe mmogo.<br> 𝄆 '''''Chorus.''''' 𝄇<br> Инглиз телендә<br> '''This Land of Ours'''<br> '''I.''' Blessed be this noble land,<br> Gift to us from God's strong hand,<br> Heritage our fathers left to us.<br> May it always be at peace.<br> '''''Chorus:'''''<br> Awake, awake, O men, awake!<br> And women close beside them stand,<br> Together we'll work and serve<br> This land, this happy land!<br> '''II.''' Word of beauty and of fame,<br> The name Botswana to us came.<br> Through our unity and harmony,<br> We'll remain at peace as one.<br> '''''Chorus.'''''<br> https://rutube.ru/video/3a6ae0dd6eef98449ffe73a1fdd4980b/ https://wikiway.com/botsvana/gimn/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Fatshe_leno_la_rona.ogg '''БУ – БЕЗНЕҢ ИЛЕБЕЗ'''<br> ........................... === '''БӨЕКБРИТАНИЯ''' === '''''English'''''<br> '''God save the King''' *<br> God save our gracious King!<br> Long live our noble King!<br> God save the King!<br> Send him victorious,<br> Happy and glorious,<br> Long to reign over us:<br> God save the King!<br> https://rutube.ru/video/40ec7e8ded886c6056411cc591f3e590/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_God_Save_the_Queen.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Алла, сакла патшаны'''<br> Алла, сакла аны,<br> Күрекле патшаны,<br> Алла, сакла!<br> Җиңүләр бүләк ит,<br> Данлы, бәхетле ит,<br> Хакимебез дип хакла,<br> Алла, сакла!<br> * Дәүләт башлыгы хатын-кыз булган очракта, '''King''' (кыйрал) урынына '''Queen''' (Кыйралбикә) дип җырлана. Рәсми чараларда гадәттә шушы беренче куплеты гына башкарыла. Тагын ике куплеты бар.<br> === '''БРАЗИЛИЯ''' === '''''Em português'''''<br> Ouviram do Ipiranga as margens plácidas,<br> de um povo heroico o brado retumbante.<br> E o sol da Liberdade em raios fúlgidos,<br> brilhou no céu da Pátria nesse instante.<br> Se o penhor dessa igualdade,<br> conseguimos conquistar com braço forte!<br> Em teu seio, ó Liberdade,<br> desafia o nosso peito a própria morte!<br> Ó Pátria amada,<br> idolatrada,<br> salve, salve!<br> Brasil, um sonho intenso, um raio vívido,<br> de amor e de esperança à terra desce.<br> Se em teu formoso céu, risonho e límpido,<br> a imagem do Cruzeiro resplandece.<br> Gigante pela própria natureza<br> És belo, és forte, impávido colosso<br> E o teu futuro espelha essa grandeza<br> Coro:<br> Terra adorada<br> Entre outras mil<br> és tu, Brasil,<br> ó Pátria amada<br> Dos filhos deste solo és mãe gentil<br> Pátria amada,<br> Brasil! Brasil! Brasil!<br> https://rutube.ru/video/ee7431706dc7629ac0421187af03b030/ Ике куплеты бергә. Һәр куплет алдыннан ярты минутлык увертюра уйнала.<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hino_Nacional_Brasileiro_instrumental.ogg<br> '''''Рәсми беренче куплеты. Башта ярты минутлык увертюра уйнала.''''' '''''Татар телендә'''''<br> Ишеттеләр Ипиранга-елга ярлары<br> Батырларның күк күкрәүдәй өннәрен,<br> Һәм азатлык кояшы мул сипте нурларын,<br> Яктыртты ул Ватаныбыз күкләрен.<br> Без тигезлек дәлил-сәбәбен<br> Бу куәтле куллар белән казандык,<br> Каршы алырбыз үлем сәгатен<br> Синең кочагыңда, изге Азатлык!<br> Сөекле Ватан,<br> Кодрәт ал Хактан,<br> Имин бул син!<br> Бразил — бөек хыялыбыз, сибә нурлар<br> Күк такымы — Көньяк Хач җиребезгә,<br> Сөю, өмет таратып балкый йолдызлар<br> Гүзәл, аяз, шатлык тулы күгебездә.<br> Табигать үзе тудырган гигантсың;<br> Мәһабәт, көчле, кыю син, беләгеңдә<br> Алдагы бөеклегеңне туплагансың!<br> Кушымтасы:<br> Меңнәр арасыннан<br> Өзелеп яраткан ил,<br> Әй сөекле Ватан,<br> Син ул, Бразил!<br> Ул-кызыңа изге ана күк ил,<br> Әй сөекле Бразил!<br> Бразил! Бразил!<br> === '''БРУНЕЙ''' === === '''БУРКИНА ФАСО''' === === '''БУРУНДИ''' === === '''БУРЯТИЯ''' === Үнгын дайдаар, хангай тайгаар нэмжыгшэ<br> Үлзы Буряад — манай нангин үлгы.<br> Сэлмэг сарюун, сэнхир номин шарайшни<br> Сэдьхэлдэмнай хэзээдэшье зулгы.<br> Эрхим хангал санзай шэнги агаарташ<br> Эршэ хүсөөр элсүүлэнгүй яалайб!<br> Эмтэй домтой мүнхын уһан аршаандаш<br> Эльгэ зүрхөө хүртүүлэнгүй яалайб!<br> Холын замда эхын ёһоор юрөөжэ,<br> Хүмүүн зондо хэтын жаргал хүсөөш.<br> Саяан хадын сэлгеэн амяар арюудхан,<br> Байгал далайн гэгээн долгёор сүршөөш.<br> Шэрүүн сагай ерээшье һаа дэлхэйдэ,<br> Шинии заяан замһаа хадуурхагүйл.<br> Эбтэй дорюун бүлын ёһоор жаргыш даа,<br> Энхэ Буряад — манай нангин үлгы.<br> Эхэ нютаг!<br> https://rutube.ru/video/28ab9b9219843a27baf44e5222ea81d6/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Буряад_Уласай_түрын_дуулал.ogg Тайгалы, күлләр белән, далалы,<br> Изге кояш нуры белән син тулы.<br> Чиктән чиге кадәр гөрләп торган,<br> Бәхетле бул, туган ягым!<br> ............................... === '''БУТАН''' === === '''ВЬЕТНАМ''' === '''''Bằng tiếng Việt'''''<br> '''Tiến quân ca'''<br> Đoàn quân Việt Nam đi chung lòng cứu quốc<br> Bước chân dồn vang trên đường gập ghềnh xa<br> Cờ in máu chiến thắng vang hồn nước,<br> Súng ngoài xa chen khúc quân hành ca.<br> Đường vinh quang xây xác quân thù,<br> Thắng gian lao cùng nhau lập chiến khu.<br> Vì nhân dân chiến đấu không ngừng,<br> Tiến mau ra sa trường,<br> Tiến lên, cùng tiến lên.<br> Nước non Việt Nam ta vững bền.<br> Đoàn quân Việt Nam đi sao vàng phấp phới<br> Dắt giống nòi quê hương qua nơi lầm than<br> Cùng chung sức phấn đấu xây đời mới,<br> Đứng đều lên gông xích ta đập tan.<br> Từ bao lâu ta nuốt căm hờn,<br> Quyết hy sinh đời ta tươi thắm hơn.<br> Vì nhân dân chiến đấu không ngừng,<br> Tiến mau ra sa trường,<br> Tiến lên, cùng tiến lên.<br> Nước non Việt Nam ta vững bền.<br> https://rutube.ru/video/5e84a5392251a0bded2e865d403204ae/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Vietnam.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Алга баручы гаскәр җыры'''<br> Вьет гаскәре алга, илне сакларга,<br> Бара озын, тар сукмакларда.<br> Ил рухы – канлы байракта,<br> Туп гөрселдәве – җырларда.<br> Юл буйлап – дошман сөяге,<br> Күңелдә – җиңү теләге.<br> Халкыбыз дип сафка бастык.<br> Алга, яуларга,<br> Бергә – гел алга!<br> Вьетнам мәңгелек һәм нык.<br> Вьет гаскәре, алга, алтын йолдызга<br> Карап ил чыга олы юлга,<br> Күмәкләшеп – яңа тормышка,<br> Богауларны өзеп – уңышка.<br> Озак булдык михнәт-кайгыда,<br> Ватан өчен җаннар фида,<br> Халкыбыз дип сафка бастык.<br> Алга, яуларга,<br> Бергә – гел алга!<br> Вьетнам мәңгелек һәм нык.<br> === '''ГАГАУЗИЯ''' === '''Tarafım'''<br> Tarafım, san tarafım,<br> Ne gözelsin, korafım:<br> Çok comerţin sän, topraam,<br> Gagauz Yerim, Bucaam!<br> Refren:<br> Gagauziya – hoşluum,<br> Çok sevin, koru dostluu,<br> Bayraanı üüsek kaldır,<br> Sän benim paalı halkım!<br> İIk adım sendi yaptık,<br> Hem ana da biz dedik,<br> Kaușu sevdik dinmäz,<br> «Oglanı» çaldık bitmäz.<br> Refren.<br> Gagauziya, mutlu yerim,<br> Vatanımsın sän benim,<br> Pek işçidir insanın,<br> Yelleri keser altın.<br> Refren.<br> Ne zorluk seni kırdı,<br> Ne zaman dolaştırdı.<br> Allahım, koru topraa:<br> Gagauz Yeri, Bucaa!<br> Refren.<br> https://rutube.ru/video/56e9481f5a49d01e2753681fd49d4c75/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Gagauz_Yerin_Gimnı.ogg '''Тарафым'''<br> === '''ГАУДЕАМУС (Шәкертләр гимны)''' === '''''Латинча'''''<br> '''Gaudeamus igitur!'''<br> I. Gaudeamus igitur<br> Juvenes dum sumus,<br> Gaudeamus igitur<br> Juvenes dum sumus!<br> Post jucundam juventutem<br> Post molestam senectutem<br> Nos habebit humus,<br> Nos habebit humus.<br> II. Ubi sunt qui ante nos<br> In mundo fuere?<br> Ubi sunt qui ante nos<br> In mundo fuere?<br> Ade as a inferos<br> Transe as a superos<br> Hos si vis videre,<br> Hos si vis videre.<br> III. Vita nostra brevis est<br> Brevi finietur,<br> Vita nostra brevis est<br> Brevi finietur.<br> Venit mors velociter<br> Rapit nos atrociter<br> Nemini parcetur,<br> Nemini parcetur.<br> IV. Vivat academia,<br> Vivant professores,<br> Vivat academia,<br> Vivant professores!<br> Vivat membrum quodlibet,<br> Vivat membra quaelibet,<br> Semper sint in flore,<br> Semper sint in flore.<br> V. Vivant omnes virgines,<br> Faciles, formosae,<br> Vivant omnes virgines,<br> Faciles, formosae.<br> Vivant et mulieres,<br> Tenerae amabiles,<br> Bonae laboriosae,<br> Bonae laboriosae.<br> VI. Vivant et republica<br> et qui illam regit,<br> Vivant et republica<br> et qui illam regit.<br> Vivat nostra civitas,<br> Maecenatum caritas,<br> Quae nos hic protegit,<br> Quae nos hic protegit.<br> VII. Pereat tristitia,<br> Pereant osores,<br> Pereat tristitia,<br> Pereant osores.<br> Pereat diabolus,<br> Qui vis antiburschius,<br> Atque irrisores,<br> Atque irrisores.<br> https://upload.wikimedia.org/score/0/m/0moe4h1ey0lo6b55p8ouwddb1e30elb/0moe4h1e.mp3 https://rutube.ru/video/cbf30cb993a91b0983f493a99577a999/ '''Әйдәгез, күңелләник!'''<br> I. Әйдәгез, күңелләник –<br> Яшьлек шуңа форсат,<br> Әйдәгез, күңелләник –<br> Яшьлек шуңа форсат!<br> Яшь гомерләр үтеп китәр,<br> Тынгысыз картлык та җитәр –<br> Алыр безне туфрак,<br> Алыр безне туфрак.<br> II. Безнең гомер бик кыска<br> Фанилык иңендә,<br> Безнең гомер бик кыска<br> Фанилык иңендә.<br> Әҗәл тиз килеп җитә,<br> Дөньядан алып китә,<br> Аяу юк һичкемгә,<br> Аяу юк һичкемгә.<br> III. Моңарчы яшәгәннәр –<br> Кайда алар бүген?<br> Моңарчы яшәгәннәр –<br> Кайда алар бүген?<br> Күкләргә менеп эзлә,<br> Ахирәттә дә күзлә –<br> Очратырлык түгел,<br> Очратырлык түгел.<br> IV. Яшә, академия,<br> Яшәсен остазлар,<br> Яшә, академия,<br> Яшәсен остазлар!<br> Яшәсен һәркайсысы,<br> Яшәсен һәрбарчасы<br> Һәм чәчәк атсыннар,<br> Һәм чәчәк атсыннар!<br> V. Яшәсен безнең кызлар –<br> Сөйкемле, гүзәлләр,<br> Яшәсен безнең кызлар –<br> Сөйкемле, гүзәлләр!<br> Яшәсеннәр ханымнар –<br> Ягымлылар, назлылар,<br> Хезмәт сөючәннәр,<br> Хезмәт сөючәннәр!<br> VI. Яшәсен дәүләтебез,<br> Яшәсен хакимнәр,<br> Яшәсен дәүләтебез,<br> Яшәсен хакимнәр!<br> Яшәсен шәһәребез,<br> Иганәчеләребез –<br> Химая иткәннәр,<br> Химая иткәннәр.<br> VII. Булмасын кайгы-хәсрәт,<br> Бетсен көнләшкәннәр,<br> Булмасын кайгы-хәсрәт,<br> Бетсен көнләшкәннәр!<br> Олаксын шайтаны да,<br> Шәкертләр дошманы да –<br> Гыйлемнән көлгәннәр,<br> Гыйлемнән көлгәннәр!<br> === '''ГВАТЕМАЛА''' === '''''Español'''''<br> '''¡Guatemala feliz...!'''<br> ¡Guatemala feliz...! que tus aras<br> no profane jamás el verdugo;<br> ni haya esclavos que laman el yugo<br> ni tiranos que escupan tu faz.<br> Si mañana tu suelo sagrado<br> lo amenaza invasión extranjera,<br> libre al viento tu hermosa bandera<br> a vencer o a morir llamará.<br> '''''Coro I'''''<br> Libre al viento tu hermosa bandera<br> a vencer o a morir llamará;<br> que tu pueblo con ánima fiera<br> antes muerto que esclavo será.<br> De tus viejas y duras cadenas<br> tú forjaste con mano iracunda,<br> el arado que el suelo fecunda<br> y la espada que salva el honor.<br> Nuestros padres lucharon un día<br> encendidos en patrio ardimiento,<br> y lograron sin choque sangriento<br> colocarte en un trono de amor.<br> '''''Coro II'''''<br> Y lograron sin choque sangriento<br> colocarte en un trono de amor,<br> que de patria en enérgico acento<br> dieron vida al ideal redentor. <br> https://rutube.ru/video/d6dc9d8a9ac02cce08f980af4ea733df/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Guatemala,_by_the_U.S._Navy_Band.oga '''''Испан телендә'''''<br> '''Гватемала – бәхетле!..'''*<br> Гватемала – бәхетле!... Михрабың <br> Һичкайчан мәсхәрә ителмәс;<br> Юк коллар, ялаучы богавын,<br> Һәм залим йөзеңә төкермәс.<br> Һәм әгәр бу изге туфрагың<br> Нәҗесләп тапталса иртәгә,<br> Чакырыр азатлык байрагың –<br> Җиңәргә йә шәһит китәргә.<br> '''''Беренче кушымта:'''''<br> Чакырыр азатлык байрагың<br> Җиңүгә йә шәһит китәргә.<br> Кол булмас һич горур улларың,<br> Ителсә дә дучар үләргә.<br> Күптәнге һәм авыр богауны<br> Онытып, алырсың кулларга<br> Бәрәкәт бирүче суканы<br> Һәм кылыч – намусың сакларга.<br> Милли хис ялкынында янган<br> Бабалар тапкан үз бәхетен:<br> Кан коймый, азатлык яулаган<br> Һәм корган мәхәббәт тәхетен.<br> '''''Икенче кушымта:'''''<br> Кан коймый азатлык яулаган<br> Һәм корган мәхәббәт тәхетен,<br> Куәтле булсын дип Ил-Ватан,<br> Тергезгән идеал-өметен.<br> * Гимнның өченче-дүртенче куплетлары илнең җирле үзенчәлекләренә багышланган, рәсми чараларда алар гадәттә башкарылмый. Беренче рәсми куплеты гына башкарылганда, кушымтасы кабатлана.<br> === '''ГОМАН''' === '''''Гарәп телендә'''''<br> يا ربنا احفظ لنا جلالة السلطان<br> والشعب بالأوطان<br> بالعز والإيمان<br> وليدم مؤيدا<br> عاهلا ممجدا<br> بالنفوس يفتدى<br> وليدم مؤيدا<br> عاهلا ممجدا<br> بالنفوس يفتدى<br> يا عمان نحن من عهد النبي<br> أوفياء من كرام العرب<br> أبشري قابوس جاء<br> فلتباركه السماء<br> واسعدي والتقيه بالدعاء<br> https://rutube.ru/video/3b3791ac515cb88a7140c6765148ac1c/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Peace_to_the_Sultan_(نشيد_السلام_السلطاني).ogg Йа Илаһ, солтан галиҗәнапне данла һәм ярлыка,<br> халкын, Ватанын сакла,<br> гыйззәт-иманын хакла!<br> Яшә, солтаныбыз,<br> данлы юлбашчыбыз,<br> синең өчен җан фида.<br> Яшә, солтаныбыз,<br> данлы юлбашчыбыз,<br> синең өчен җан фида.<br> Гоман, нәби гаһеденнән тәкъва,<br> без — тугры, кәрамәтле гарәп.<br> Кабуска догаң хаслап,<br> хатиб рухына баглап,<br> шатландыр аны, мөбарәкләп.<br> === '''ГӨРҖИСТАН''' === ქართულად<br> '''თავისუფლება'''<br> ჩემი ხატია სამშობლო,<br> სახატე მთელი ქვეყანა,<br> განათებული მთა-ბარი,<br> წილნაყარია ღმერთთანა.<br> თავისუფლება დღეს ჩვენი<br> მომავალს უმღერს დიდებას,<br> ცისკრის ვარსკვლავი ამოდის<br> და ორ ზღვას შუა ბრწყინდება,<br> და დიდება თავისუფლებას,<br> თავისუფლებას დიდება.<br> https://rutube.ru/video/3b6b3ac76bfb78a37b9a485da54c07e2/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tavisupleba_instrumental.ogg '''''Гөрҗи телендә'''''<br> '''Азатлык'''<br> Ватаным – изге иконам,<br> Дөнья җирләре түрендә,<br> Тау-үзәннәре Алладан<br> Без туганнарга бирелгән.<br> Киләчәгебезне данлап<br> Азатлык-ирек яулыйбыз,<br> Ике диңгез арасында<br> Балкыр таңда Чулпан йолдызыбыз,<br> Җырлыйбыз ирекне без мактап,<br> Азатлыкка дан җырлыйбыз!<br> === '''ГРЕНЛАНДИЯ''' === '''''Kalaallisut'''''<br> 1. Nunarput, utoqqarsuanngoravit<br> niaqqut ulissimavoq qiinik.<br> Qitornatit kissumiaannarpatit<br> tunillugit sineriavit piinik.<br> 5. Taqilluni naami atunngiveqaaq,<br> kalaallit siumut makigitsi.<br> Inuttut inuuneq pigiuminaqaaq,<br> saperasi isumaqaleritsi.<br> https://rutube.ru/video/87d8e32fb75ee1335087ccdd3ba8ac91/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Nunarput.ogg '''''Гренланд телендә'''''<br> 1. Син, борынгы Ватаныбыз, тау-бозлы,<br> Күкрәгеңдә назлана ул-кызларың.<br> Чал чәчләрдәй кар каплаган башыңны,<br> Байлык-муллыкта океан ярларың.<br> 5. Кол басынкылыгы — түгел һич язмыш,<br> Алга, Калааллит, без синең сагыңда.<br> Уалучан булса да безнең тормыш,<br> Инаныгыз, булдырырбыз барын да!<br> '''Гимн текстындагы биш куплетның беренчесе һәм соңгысы гына рәсми рәвештә башкарыла.'''<br> === '''ГРЕЦИЯ (ЮНАНСТАН)''' === '''''Στα ελληνικά'''''<br> '''Ἐλευθεριά'''<br> Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν κόψι<br> Τοῦ σπαθιοῦ τὴν τρομερή,<br> Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν ὄψι,<br> Ποὺ μὲ βία μετράει τὴν γῆ.<br> Ἀπ’ τὰ κόκκαλα βγαλμένη<br> τῶν Ἑλλήνων τὰ ἱερά,<br> καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br> χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br> καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br> χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br> καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br> χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br> https://rutube.ru/video/8ad80831c39f5c43a56280dadc8ae903/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymn_to_liberty_instrumental.oga '''''Грек (юнан) телендә'''''<br> '''Азатлык'''<br> Таныш миңа, газиз илем,<br> Иң үткен кылычларың,<br> Таныш үткен күз карашың —<br> Колачлый ул Җир шарын.<br> Затлы Юнан тамырыннан<br> Үсеп чыккан бер аклык, —<br> Борынгыдай көчле рухлы,<br> Котлы булсын Азатлык,<br> Борынгыдай көчле рухлы,<br> Котлы булсын Азатлык,<br> Борынгыдай көчле рухлы,<br> Котлы булсын Азатлык!<br> '''Барлыгы 254 куплеты булган текстның бердәнбер рәсми башкарыла торганы.'''<br> === '''ГЫЙРАК''' === '''باللغة العربية'''<br> '''مَوْطِنِيْ'''<br> مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br> اَلْجَلَالُ وَالْجَمَالُ وَالسَّنَاءُ وَالْبَهَاءُ<br> فِيْ رُبَاكْ فِيْ رُبَاكْ<br> وَالْحَيَاةُ وَالنَّجَاةُ وَالْهَنَاءُ وَالرَّجَاءُ<br> فِيْ هَوَاكْ فِيْ هَوَاكْ<br> هَلْ أَرَاكْ هَلْ أَرَاكْ<br> سَالِماً مُنَعَّماً وَ غَانِماً مُكَرَّماً<br> سَالِماً مُنَعَّماً وَ غَانِماً مُكَرَّماً<br> هَلْ أَرَاكْ فِيْ عُلَاكْ<br> تَبْلُغُ السِّمَاكْ تَبْلُغُ السِّمَاكْ<br> مَوْطِنِي مَوْطِنِيْ<br> مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br> اَلشَّبَابُ لَنْ يَّكِلَّ هَمُّهُ أنْ يَّسْتَقِلَّ<br> أَوْ يَبِيْد أَوْ يَبِيْد<br> نَسْتَقِيْ مِنَ الرَّدَى وَلَنْ نَّكُوْنَ لِلْعِدَى<br> كَالْعَبِيْد كَالْعَبِيْد<br> لَا نُرِيْد لَا نُرِيْد<br> ذُلَّنَا الْمُؤَبَّدَا وَعَيْشَنَا الْمُنَكَّدَا<br> لَا نُرِيْد بَلْ نُعِيْد<br> مَجْدَنَا التَّلِيْد مَجْدَنَا التَّلِيْد<br> مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br> مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br> اَلْحُسَامُ وَ الْيَرَاعُ لَا الْكَلَامُ وَالنِّزَاعُ<br> رَمْزُنَا رَمْزُنَا<br> مَجْدُنَا وَ عَهْدُنَا وَوَاجِبٌ مِّنَ الْوَفَاء<br> يَهُزُّنَا يَهُزُّنَا<br> عِزُّنَا عِزُّنَا<br> غَايَةٌ تُشَرِّفُ وَ رَايَةٌ تُرَفْرِفُ<br> يَا هَنَاكْ فِيْ عُلَاكْ<br> قَاهِراً عِدَاكْ قَاهِراً عِدَاكْ<br> مَوْطِنِيْ مَوطِنِيْ<br> https://rutube.ru/video/36bfaa3e552fb97403063f05b18e40c1/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Mawtini.ogg '''''татарча'''''<br> '''Ватаным'''<br> Ватаным, Ватаным,<br> Гүзәллегең, бөеклегең, дан-шөһрәтең һәм зиннәтең —<br> Тауларда, тауларда,<br> Тормыш-хәят һәм ирегең, куанычың һәм өметең<br> Һаваңда, һаваңда —<br> Насыйпмы бу миңа?<br> Хозурың хәвефсезлектә, хөрмәтең иминлектә,<br> Хозурың хәвефсезлектә, хөрмәтең иминлектә —<br> Насыйпмы? Бу намың<br> Тәблигъ булсын күктә,<br> Тәблигъ булсын күктә,<br> Ватаным, Ватаным!<br> Ватаным, Ватаным,<br> Армый-талмый әзер яшьләр азатлык дип җан атарга<br> Йә шәһит булмакка,<br> Үлем суын эчсәләр дә, буйсынмаслар дошманнарга,<br> Түнмәсләр коллыкка —<br> Мәңгелек хурлыкка.<br> Рухсызланмам, риза булмам аяныч яшәмәккә,<br> Рухсызланмам, риза булмам аяныч яшәмәккә.<br> Иҗтиһад кылганым —<br> Даның тергезмәккә, даның тергезмәккә,<br> Ватаным, Ватаным.<br> Ватаным, Ватаным,<br> Үткен кылыч, очлы каләм, сафсата һәм бәхәс түгел, —<br> Байрагым һәм туграм.<br> Намусым дип, иманым дип, бурыч дип атлыга күңел —<br> Гомерлек вазифам.<br> Безнең дан, безнең дан —<br> Без кадерләгән максатта, күк бизәгән байракта,<br> Без кадерләгән максатта, күк бизәгән байракта.<br> Куәтле рух-җаның,<br> Дошманны җиңеп атла, дошманны җиңеп атла,<br> Ватаным, Ватаным.<br> '''Гыйракның "Маутыйни" (Ватаным) исемле дәүләт гимны гарәпләрнең гомуми максатларын һәм омтылышларын да чагылдыра. Шул сәбәпле ул берничә гарәп илендә халык гимны булып киткән.''' === '''ДАНИЯ''' === '''''På dansk'''''<br> '''''Дания телендә'''''<br> Der er et yndigt land<br> Der er et yndigt land,<br> det står med brede bøge<br> nær salten østerstrand,<br> nær salten østerstrand.<br> Det bugter sig i bakke dal,<br> det hedder gamle Danmark,<br> og det er Frejas sal,<br> og det er Frejas sal!<br> Vort gamle Danmark skal bestå<br> så længe bøgen spejler,<br> sin top i bølgen blå,<br> sin top i bølgen blå.<br> https://rutube.ru/video/a378796d75472ac903f75f9e630368b6/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Der_er_et_yndigt_land.ogg '''Әй, сөекле Ватан!'''<br> Әй, сөекле Ватан!<br> Тозлы диңгез ярында<br> бүкләрең тезелеп баскан,<br> тезелеп баскан.<br> Борынгы Данмарк илен,<br> диңгездән искән җилен<br> Фрайя яраткан,<br> Фрайя яраткан!<br> Мәңге яшә, урманнар күк,<br> кодрәт алып, даннар иле,<br> зәңгәр дулкыннардан,<br> зәңгәр дулкыннардан.<br> '''Гимнның җыелма рәсми куплеты.'''<br> === '''ДОМИНИКАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Español'''''<br> '''Quisqueyanos valientes'''<br> I. Quisqueyanos valientes, alcemos<br> Nuestro canto con viva emoción,<br> Y del mundo a la faz ostentemos<br> Nuestro invicto glorioso pendón. <br> ¡Salve el pueblo que intrépido y fuerte, <br> A la guerra a morir se lanzó <br> Cuando en bélico reto de muerte<br> Sus cadenas de esclavo rompió. <br> '''''(+acompañamiento)'''''<br> Ningun pueblo ser libre merece <br> Si es esclavo indolente y servil; <br> Si en su pecho la llama no crece<br> Que templó el heroismo viril.<br> Mas Quisqueya la indómita y brava <br> Siempre altiva la frente alzará: <br> Que si fuere mil veces esclava<br> Otras tantas ser libre sabrá.<br> https://rutube.ru/video/a5fcaf7da09058288d46838b627c352c/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Dominican_Republic_National_Anthem.ogg<br> (башта ике юллык кереш уйнала)<br> '''''Татар телендә'''''<br> '''Кискейя кыюлары'''<br> 1. Җырлыйбыз, Кискейя кыюлары,<br> Дәртләнеп хисле җырыбызны,<br> Соклансын күреп бар Җир шары<br> Җиңелмәс данлыклы туыбызны.<br> Дан батыр йөрәкле халыкка —<br> Аяусыз көрәшкә атлады,<br> Җан фида кылып һәр сугышта,<br> Богауларны ватып ташлады!<br> '''''(+аккомпанемент)'''''<br> Һичкайчан булалмас хөр-азат<br> Ихтыярсыз бер кол, ярамсак,<br> Күкрәгендә ялкынланмаса<br> Гайрәте кабызган бер учак.<br> Ә Кискейя кыю, бирешмәс, —<br> Коллыкка төшсә дә мең кабат,<br> Горур тотар үзен, килешмәс,<br> Булыр ул яңадан хөр-азат.<br> === '''ЕВРОПА БЕРЛЕГЕ''' === '''ODE AN DIE FREUDE'''<br> Freude, schöner Götterfunken,<br> Tochter aus Elysium,<br> Wir betreten feuertrunken,<br> Himmlische, dein Heiligtum!<br> Deine Zauber binden wieder<br> Was die Mode streng geteilt;<br> Alle Menschen werden Brüder,<br> Wo dein sanfter Flügel weilt.<br> Seid umschlungen, Millionen!<br> Diesen Kuß der ganzen Welt!<br> Brüder, über‘m Sternenzelt<br> Muß ein lieber Vater wohnen.<br> Wem der große Wurf gelungen,<br> eines Freundes Freund zu sein;<br> wer ein holdes Weib errungen,<br> mische seinen Jubel ein!<br> Ja, wer auch nur eine Seele<br> Sein nennt auf dem Erdenrund!<br> Und wer’s nie gekonnt, der stehle<br> Weinend sich aus diesem Bund!<br> https://rutube.ru/video/287ed23850bb5fc1bd7c399bbb1fd99e/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Anthem_of_Europe_(US_Navy_instrumental_long_version).ogg '''ШАТЛЫККА МӘДХИЯ'''<br> Күңелләргә иңә шатлык<br> Илаһият нурында,<br> Низагтан туеп сыендык<br> Тәңребез хозурына!<br> Берләшә рухи нигездә<br> Элек аерылганнар,<br> Ходай канат җәйгән җирдә<br> Без бәндәләр – туганнар.<br> Миллионнар, иң куеп иңгә,<br> Шатлыкка җирне күмсен!<br> Туганнар Галәм түрендә<br> Әл-Вәдүд барын белсен!<br> Тормышта туры юл тоткан,<br> Иңдәшен дус дип тойган,<br> Гомер юлдашын яраткан –<br> Булсын ул безнең туган!<br> Тәкәбберлеккә бирелгән,<br> Башканы күреп түбән,<br> Дуслык кадерен белмәгән –<br> Китсен безнең берлектән!<br> '''Гимн Европа Берлегенә кергән дәүләтләр телләренә тәрҗемә ителгән. Аерым илләрдәге чараларда ул җирле дәүләт телләрендә башкарылырга мөмкин. Гомумевропа күләмендә аны оркестр гына башкара, шул рәвешчә кыйтгадагы бер генә телгә дә өстенлек бирелми. Гимнга нигез итеп Фридрих Шиллерның 1785 елда язылган шигыре алынган. Соңрак аңа Лүдвиг ван Бетһовен көй иҗат иткән. Бу музыка көйязарның Тугызынчы симфониясенә кертелгән.'''<br> '''Биредә гимнның иң популяр варианты тәрҗемә ителгән. Соңгы дүрт юлы сирәк уйнала. Беренче куплеты гына даими башкарыла, кайвакыт аны азакта кабатлыйлар да.'''<br> === '''ҖИБУТИ''' === '''''Сомали телендә'''''<br> Hinjinne u sara kaca,<br> Calankaan harraad iyo<br> Haydaar u mudateen!<br> Haydaar u mudateen!<br> Hir cagaarku qariyayiyo.<br> Habkay samadu tahayoo;<br> Xiddig dhi igleh hoorshoo,<br> Caddaan lagu hadheeyaay.<br> ||: Maxaa haybad kugu yaal!<br> Maxaa haybad kugu yaal! :||<br> https://rutube.ru/video/c790a5f891ae816940c1c0a5d68eaae9/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:The_Djiboutian_anthem.ogg '''''Афар телендә'''''<br> Doogehiik inkih solaa,<br> Simbiliiy kah ningicle<br> Bakaarat kah sugunne!<br> Bakaarat kah sugunne!<br> Bulci kaak qaran sido,<br> Gubi kak way anxar lusa;<br> Cutukti caxte caydu,<br> Qidi wagri silaalo.<br> ||: Maysooy heebati kumuu!<br> Maysooy heebati kumuu! :||<br> https://rutube.ru/video/666957111ce1ef02b75475d6715b72ba/ https://wikiway.com/djibouti/gimn/ Күтәрел, байрагыбыз,<br> Дәррәү торып басыгыз!<br> Алдык аны яу итеп,<br> Әрнүләр, сусау үтеп.<br> Безнең мәңгелек төсләр:<br> Җирләр — яшел, күкләр — зәңгәр;<br> Ак төс — иминлек хасы,<br> Канлы йолдыз — уртасы.<br> ||: Байрак — безнең горурлык!<br> Байрак — безнең хозурлык! :||<br> === '''ИРАН ИСЛАМ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''به فارسی'''<br> سر زد از افق مهر خاوران<br> فروغ دیده‌ی حق‌باوران<br> بهمن فر ایمان ماست<br> پیامت ای امام، استقلال<br> آزادی، نقش جان ماست<br> شهیدان، پیچیده در گوش زمان فریادتان<br> پاینده مانی و جاودان<br> جمهوری اسلامی ایران<br> https://rutube.ru/video/df5a1726583c76eec62736f2b1cebf71/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sorud-e_Mellí-e_Yomhurí-e_Eslamí-e_Irán_(instrumental).oga<br> (башта кыска гына кереш уйнала)<br> '''''Татар телендә'''''<br> Офыкта Шәрекъ Кояшы балкый,<br> Хак мөселман күңелен ул назлый,<br> Баһман – иман йөзек кашы.<br> Синең вәгазьләрең, әй, Имам,<br> Азатлык, ирек тоткасы.<br> Шәһитләр!<br> Сезнең ялвару – заман колагында чаң:<br> “Ул яши һәм мәңге булачак –<br> Ислам Җөмһүрияте Иран!”<br> === '''ИРЛАНДИЯ (дәүләт гимны)''' === '''''I nGaeilge'''''<br> '''Amhrán na bhFiann'''<br> Seo dhibh a chairde duan Óglaigh,<br> Cathréimeach briomhar ceolmhar,<br> Ár dtinte cnámh go buacach táid,<br> ‘S an spéir go min réaltogach<br> Is fonnmhar faobhrach sinn chun gleo<br> ‘S go tiúnmhar glé roimh thíocht don ló<br> Fé chiúnas chaomh na hoiche ar seol:<br> Seo libh canaídh Amhrán na bhFiann.<br> '''''Refrain:'''''<br> Sinne Fianna Fáil<br> Atá faoi gheall ag Éirinn,<br> Buíon dár slua<br> Thar toinn do ráinig chugainn,<br> Faoi mhóid bheith saor.<br> Seantír ár sinsir feasta<br> Ní fhagfar faoin tíorán ná faoin tráil<br> Anocht a théam sa bhearna bhaoil,<br> Le gean ar Ghaeil chun báis nó saoil<br> Le gunna scréach faoi lámhach na bpiléar<br> Seo libh canaídh Amhrán na bhFiann.<br> '''''English'''''<br> '''The soldier’s song'''<br> We’ll sing a song, a soldier’s song,<br> With cheering rousing chorus,<br> As round our blazing fires we throng,<br> The starry heavens o’er us;<br> Impatient for the coming fight,<br> And as we wait the morning’s light,<br> Here in the silence of the night,<br> We’ll chant a soldier’s song.<br> Chorus:<br> Soldiers are we<br> whose lives are pledged to Ireland;<br> Some have come from a land beyond the wave.<br> Sworn to be free,<br> No more our ancient sire land<br> Shall shelter the despot or the slave.<br> Tonight we man the gap of danger<br> In Erin’s cause, come woe or weal<br> ‘Mid cannons’ roar and rifles peal,<br> We’ll chant a soldier’s song.<br> https://rutube.ru/video/90b1d912555afa0dfb85c4f6b882017f/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Amhrán_na_bhFiann.ogg<br> (бу аудиода гимнның "компакт варианты" – кушымтасы гына уйнала)<br> https://zvyki.com/song/78387993/Gimn_Irlandii_-_Amhr_n_na_bhFiann/{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<br> (вокал, биредә гимн тулысынча һәм ирланд телендә генә җырланган)<br> '''''Татар телендә'''''<br> '''Яугирләр җыры'''<br> Җырлыйк әле яугир җырын,<br> Басып байраклар астына.<br> Йолдызлар һәм учак уты<br> Төнлә күздә чагыла;<br> Безнең күңел ярсыр яуга,<br> Иртән кояш сипсә нурын,<br> Ә хәзер бу төнге тынлыкта<br> Җырлыйк яугир җырын.<br> Кушымтасы:<br> Без яугирләр,<br> Ирландия рухы йөрәктә,<br> Без ант иттек,<br> кайда туып үссәк тә:<br> Булмас һич безнең изге утарлар<br> Залим белән кол сыеныр урын.<br> Чәлпәрәмә килер зынҗырлар,<br> Сибәр кояш илгә нурын,<br> Үкерсә дә үлем чәчеп туплар,<br> Җырларбыз яугир җырын.<br> '''Гимн текстының рәсми башкарыла торган беренче куплетлары.'''<br> === '''ИСЛАНДИЯ''' === '''''Á íslensku'''''<br> Ó, guð vors lands! Ó, land vors guðs,<br> vér lofum þitt heilaga, heilaga nafn,<br> úr sólkerfum himnanna hnýta þér krans<br> þínir herskarar, tímanna safn.<br> Fyrir þér er einn dagur sem þúsund ár<br> og þúsund ár dagur, ei meir:<br> eitt eilífðar smáblóm með titrandi tár,<br> sem tilbiður guð sinn og deyr.<br> Íslands þúsund ár,<br> Íslands þúsund ár,<br> eitt eilífðar smáblóm með titrandi tár,<br> sem tilbiður guð sinn og deyr.<br> https://rutube.ru/video/0a1dc4ee853df3662c56563317923367/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lofsöngur.ogg '''''Татар телендә'''''<br> Ил Алласы! Аллалы ил!<br> Мактаулар Синең мөкатдәс намыңа.<br> Кояш, Галәм – Синең чәчәк бәйләме<br> Бакый гаскәрең тарафына.<br> Хозурыңда бер көн — мең еллар тиңдәше,<br> Мең еллар бер көндәй уза:<br> Мәңгелек – чәчәктән тамган күз яше,<br> Гыйбадәт кыла һәм сула.<br> Исландиягә мең ел,<br> Исландиягә мең ел,<br> Мәңгелек – чәчәктән тамган күз яше,<br> Гыйбадәт кыла һәм сула.<br> === '''ИСРАИЛ ДӘҮЛӘТЕ''' === '''בעברית'''<br> '''הַתִּקְוָה'''<br> כֹּל עוֹד בַּלֵּבָב פְּנִימָה<br> נֶפֶשׁ יְהוּדִי הוֹמִיָּה,<br> וּלְפַאֲתֵי מִזְרָח קָדִימָה,<br> עַיִן לְצִיּוֹן צוֹפִיָּה;<br> עוֹד לֹא אָבְדָה תִקְוָתֵנוּ,<br> הַתִּקְוָה בַּת שְׁנוֹת אַלְפַּיִם,<br> לִהְיוֹת עַם חָפְשִׁי בְּאַרְצֵנוּ, 𝄇<br> 𝄆 אֶרֶץ צִיּוֹן וִירוּשָׁלַיִם.<br> '''''Укылышы''''':<br> Kol ‘od balevav p’nimah –<br> Nefesh Yehudi homiyah<br> Ulfa’ati mizrakh kadimah<br> ‘ayin LeTsion tsofiyah –<br> ‘od lo avdah tikvatenu<br> Hatikvah bat sh’not alpayim:<br> Lihyot ‘am khofshi be’artzenu –<br> Erets Tsiyon vi’rushalayim.<br> Lihyot ‘am khofshi be’artzenu –<br> Erets Tsiyon vi’rushalayim.<br> https://rutube.ru/video/d5dc0d3980deb51088393013ef5c6bb6/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hatikvah_instrumental.ogg '''''Татар телендә'''''<br> Тынгысыз җаныбыз кушканга,<br> Хыял яши, йөрәктә ут яна,<br> Төбәп күзләрне гел Сионга,<br> Атларбыз алга, шәрыккә таба.<br> Сүнмәс өмет безнең күңелдә,<br> Ике мең ел аны сакладык,<br> Сион, Иерусалим илендә<br> Азатлыгыбызны хакладык,<br> Сион, Иерусалим илендә<br> Азатлыгыбызны хакладык.<br> === '''ИТАЛИЯ''' === '''''In italiano'''''<br> '''Fratelli d’Italia'''<br> Fratelli d’Italia,<br> L’Italia s’è desta,<br> Dell’elmo di Scipio<br> S’è cinta la testa.<br> Dove’è la Vittoria?<br> Le porga la chioma;<br> Chè schiava di Roma<br> Iddio la creò.<br> Fratelli d’Italia,<br> L’Italia s’è desta,<br> Dell’elmo di Scipio<br> S’è cinta la testa.<br> Dove’è la Vittoria?<br> Le porga la chioma;<br> Chè schiava di Roma<br> Iddio la creò.<br> '''''Coro''''':<br> Stringiamoci a coorte,<br> Siam pronti alla morte<br> Siam pronti alla morte:<br> Italia chiamò! Italia chiamò!<br> Si!!!<br> https://rutube.ru/video/068f53c26d70ee28ae1d6c1e3e82be76/ https://rutube.ru/video/95cb7a96b0e44bf7be5a182ff2fcccb4/ '''''Татар телендә'''''<br> '''Италия туганнары'''<br> Әй, туганнар, итальяннар,<br> Италия уянды,<br> Шипионың данлы очламын<br> Таҗ итеп ул киеп алды.<br> Олы җиңү – кайда соң ул?<br> Ул бит безгә баш иде:<br> Рум коллары торыннары<br> Ил хуҗасы булсын, диде.<br> Әй, итальяннар,<br> Италия уянды,<br> Шипио очламын<br> Таҗ итеп ул алды.<br> Олы җиңү – кайда?<br> Ул безгә баш иде:<br> Рум оныклары<br> Хуҗа булсын, дип.<br> '''''Кушымтасы''''':<br> “Бер тарафка, – дип, – әйдә, берләшик,<br> Җан фида кылып, бергә без көрәшик,<br> Җан фида кылып, бергә без көрәшик”, –<br> Италия дәшә! Италия дәшә!<br> Һәй!!!<br> '''Гимн текстының рәсми башкарыла торган беренче куплеты. Тагын ике "азатлык куплеты" һәм ике "тарихи куплеты" бар.'''<br> === '''ИЧКЕРИЯ ЧЕЧЕН ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Нохчийн маттахь'''''<br> '''Ӏожалла я маршо'''<br> Буьйсанна борз ехкаш дуьненчу девлла тхо,<br> ‘уьйранна лом уг’уш тхан ц’ераш техкина.<br> Лаилаха иллАллах.<br> Аьрзонийн баннашкахь наноша дакхийна,<br> Тархаш т’ехь дой хьийзо дайша ‘амийна.<br> Лаилаха иллАллах.<br> Халкъана, махкана наноша кхоьллина,<br> Цаьршинна эшначохь, майра д’ах’иттина.<br> Лаилаха иллАллах.<br> Ламанан лечарчий маршонехь кхиийна,<br> Халонех, бохамех курра чекхдийлина.<br> Лаилаха иллАллах.<br> Мокхаза ламанаш даш хилла лаларах,<br> Дахарехь, къийсамехь яхь оха д’алур яц.<br> Лаилаха иллАллах.<br> Бос ‘аьржа ва латта молханах лелхарах,<br> Тхешан сий доьхкина, тхо лаьтта доьрзур дац.<br> Лаилаха иллАллах.<br> Тхо цкъа а цхьанненна къарделла совцур дац,<br> ‘ожалла, я маршо — шиннех цхьаъ йоккхур ю?<br> Лаилаха иллАллах.<br> Йижараша тхан чевнаш эшаршца ерзайо,<br> Хьомсарчу б’аьргаша хьнаршна г’иттадо.<br> Лаилаха иллАллах.<br> Мацалло хьовзадахь, орамаш дуур ду,<br> Хьогалло тхаш б’арздахь, бецан тхин мийра ду.<br> Лаилаха иллАллах.<br> Буьйсанна борз ехкаш дуьненчу девлла ду,<br> Халкъана, махкана, Далла а муьт’ахь ду.<br> Лаилаха иллАллах.<br> https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Гимн_Чеченской_Республики_Ичкерия.ogg<br> (берничә куплеты яңадан кабатлана)<br> '''''Татар телендә'''''<br> '''Йә үлем, йә азатлык'''<br> Ана бүре баласын тапкан төндә туганбыз,<br> Арыслан үкергәндә без исемнәр алганбыз.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Бөркет ояларында үстергәндер анабыз,<br> Ат йөгәнләтеп безне өйрәткәндер атабыз.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Халык һәм Ватан өчен үстергәндер анабыз,<br> Әнкәйләр чакырганда, кабат сафка басабыз.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Тау бөркетләре белән без бергә очып үстек,<br> Киртәләр-михнәтләрне горур атлап без кичтек.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Мәрмәр кыялар тизрәк, эрерләр гүя кургаш, —<br> Ләкин дошманнар безне һич тезләндерә алмас.'''<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Җир-туфрак әйләнсә дә ут кабып күмерләргә,<br> Намусыбыз югалтып, кермәбез каберләргә.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Безне буйсындыралмас һичберкайчан һәм һичкем,<br> Икесенең берседер — йә азатлык, йә үлем.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Дәваларлар сеңелләр җырлашып тән ярасын,<br> Өндәр каһарманлыкка сөйгән ярның карашы.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Тамырлар кимерербез, битәрли калса ачлык,<br> Сусавыбызны басар үләннәрдән тамган чык.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Ана бүре баласын тапкан төндә туганбыз,<br> Алла, Халык һәм Ватан — мөкатдәстер кыйблабыз.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> === '''ЙӘМӘН''' === '''باللغة العربية'''<br> رَدِّدِيْ أَيَّتُهَا الدُّنْيَا نَشِيْدِيْ<br> رَدِّدِيْهِ وَأَعِيْدِيْ وَأَعِيْدِيْ<br> وَاذْكُرِيْ فِيْ فَرْحَتِيْ كُلَّ شَهِيْدِ<br> وَامْنَحِيْهِ حُلَلاً مِّنْ ضَوْءِ عِيْدِيْ:|<br> |: رَدِّدِيْ أَيَتُهَا الدُّنْيَا نَشِيْدِيْ <br> وَحْدَتِيْ، وَحْدَتِيْ<br> يَا نَشِيْداً رَائِعاً يَمْلَاُ نَفْسِيْ<br> أَنْتِ عَهْدٌ عَالِقٌ فِيْ كُلِّ ذِمَّة<br> رَايَتِيْ، رَايَتِيْ<br> يَا نَسِيْجاً حِكْتُهُ مِنْ كُلِّ شَمْسِ<br> أُخْلُدِيْ خَافِقَةً فِيْ كُلِّ قِمَّة<br> أُمَّتِيْ، أُمَّتِيْ<br> اِمْنَحِيْنِي الْبَأسَ يَامَصْدَرَ بَأسِيْ<br> وَاذْخُرِيْنِيْ لَكِ يَا أَكْرَمَ أُمَّة<br> عِشْتُ إِيْمَانِيْ وَحُبِّيْ سَرْمَدِيَّا<br> وَمَسِيْرِيْ فَوْقَ دَرْبِيْ عَرَبِيَّا<br> وَسَيَبْقٰى نَبْضُ قَلْبِيْ يَمَنِيَّا<br> لَنْ تَرَى الدُّنْيَا عَلٰى أَرْضِيْ وَصِيَّا<br> https://rutube.ru/video/18fc6c8a7dc61cd3475944def2171c3b/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_United_Republic.ogg '''''Татар телендә'''''<br> Кабатла, дөнья, кабатла бу көемне,<br> Кабатла син нәшидемне, гаһедемне.<br> Искә төшер исемнәрен шәһидләрнең.<br> Ки син затлы киемнәрен бәйрәмнәрнең.<br> |: Кабатла, дөнья, кабатла нәшидемне. :|<br> Берлегем, Берлегем,<br> Рухлана бу ягымлы җырдан күңелем,<br> Һәр халәткә бәйләнешле ул гаһедем.<br> Байрагым, байрагым,<br> Кояшның син үзеннән иңгән комачым,<br> Мәңге балкы һәм бизәп тор һәр тау башын.<br> Өммәтем, өммәтем,<br> Вакыйг ит син үз көчеңне, куәтеңне,<br> Затлылардан итәр өчен дәүләтеңне.<br> Иманлы һәм сөюле мин җир йөзендә,<br> Һәм гомерем үтәр гарәп кавемендә.<br> Йәмәнемне йөртермен йөрәк түрендә,<br> Һичбер чит-ят хаким булмас дәүләтемдә.<br> === '''КАБО ВЕРДЕ''' === https://rutube.ru/video/c717f83a9e25b73b5b4d1a885116d12d/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Cântico_da_Liberdade_(instrumental).ogg === '''КАЗАКЪСТАН''' === '''''Қазақ тілінде'''''<br> '''Менің Қазақстаным'''<br> Алтын күн аспаны,<br> Алтын дән даласы,<br> Ерліктің дастаны —<br> Еліме қарашы!<br> Ежелден ер деген,<br> Даңқымыз шықты ғой,<br> Намысын бермеген,<br> Қазағым мықты ғой!<br> '''''Қайырмасы:'''''<br> Менің елім, менің елім,<br> Гүлің болып егілемін,<br> Жырың болып төгілемін, елім!<br> Туған жерім менің —<br> Қазақстаным!<br> Ұрпаққа жол ашқан,<br> Кең байтақ жерім бар.<br> Бірлігі жарасқан,<br> Тәуелсіз елім бар.<br> Қарсы алған уақытты,<br> Мәңгілік досындай.<br> Біздің ел бақытты,<br> Біздің ел осындай!<br> '''''Қайырмасы.'''''<br> https://rutube.ru/video/d80fefc5ce5b1cda2113bdb39dcd92c1/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kazakhstan_National_Anthem_2012.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Минем Казакъстаным'''<br> Алтын көн асманы,<br> Мул ашлык даласы,<br> Батырлык дастаны —<br> Илемә карачы!<br> Күптәннән ир дигән<br> Даныбыз кодрәте,<br> Намусын бирмәгән<br> Казагым куәте!<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Минем илем, минем илем,<br> Гөлең булып сибеләмен,<br> Җырың булып түгеләмен, илем!<br> Туган җирем минем —<br> Казакъстаным!<br> Килергә юл ачкан<br> Чиксез киң җирем бар,<br> Берлеге ярашкан<br> Ирекле илем бар.<br> Каршылый вакытны<br> Мәңгелек дустыдай,<br> Безнең ил — бәхетле,<br> Безнең ил — шушындый!<br> '''''Кушымтасы.'''''<br> === '''КАЛМЫКСТАН''' === '''''Хальмг келн'''''<br> '''Хальмг Таңһчин Частр'''<br> Сарул сәәхн Хальмг Таңһч<br> Сансн тоотан күцәнә,<br> Авта җирһлин бат җолаг<br> Алдр һартан атхна.<br> '''''Давтвр:'''''<br> Улан залата хальмг улс,<br> Улата теегән кеерүлий!<br> Төрскн нутгтан күчән нерәдәд,<br> Толһа менд җирһий!<br> Олн келн-әмтнлә хамдан<br> Уралан Таңһчин зүткнә<br> Иньгллтин залин өндр герлд<br> Иргч мана батрна.<br> '''''Давтвр.'''''<br> Баатр-чиирг үрдәр туурад,<br> Буурл теемг өснә.<br> Сурһуль-номдан килмҗән өдәг,<br> Сул нерән дуудулна.<br> '''''Давтвр.''''' https://rutube.ru/video/4a0fb2e5bbd2bed3ad8dd41a232c2e4d/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kalmykia_anthem_(short_instrumental).ogg<br> Оркестр башкаруында гимнның компакт варианты. Бер куплеты; кушымтасының соңгы ике юлы кабатлана.<br> '''''Татар телендә'''''<br> '''Калмыкстан җыры'''<br> Гүзәл туган Калмык Иле<br> Бар даланы яктырта,<br> Төзек тормыш дилбегәсен<br> Көчле кулында тота.<br> '''''Кушымта''''':<br> Калмык халкы, алсу төскә<br> Иркен даланы бизә!<br> Туган йортка куәт өстәп,<br> Имин бул син мәңгегә!<br> Төрле телле кешеләре<br> Алга әйди Ватанны.<br> Дуслык нурында киләчәк<br> Ышанычлы һәм данлы.<br> '''''Кушымта'''''.<br> Батыр-чыдам балаларың<br> Чал даланы үстерә,<br> Тырышлыкта гыйлем эстәп,<br> Азат исемен күтәрә.<br> '''''Кушымта'''''.<br> === '''КАМБОДЖА''' === '''ជាភាសាខ្មែរ'''<br> '''បទនគររាជ'''<br> សូមពួកទេវត្តា រក្សាមហាក្សត្រយើង<br> អោយបានរុងរឿង ដោយជ័យមង្គល សិរីសួស្តី<br> យើងខ្ញុំព្រះអង្គ សូមជ្រកក្រោមម្លប់ ព្រះបារមី<br> នៃព្រះនរបតី វង្សក្សត្រាដែលសាងប្រាសាទថ្ម<br> គ្រប់គ្រងដែនខ្មែរ បុរាណថ្កើងថ្កាន ។<br> ប្រាសាទសីលា កំបាំងកណ្តាលព្រៃ<br> គួរអោយស្រមៃ នឹកដល់យសស័ក្តិ មហានគរ<br> ជាតិខ្មែរដូចថ្ម គង់វង្សនៅល្អ រឹងប៉ឹងជំហរ<br> យើងសង្ឃឹមពរ ភ័ព្វព្រេងសំណាងរបស់កម្ពុជា<br> មហារដ្ឋកើតមាន យូរអង្វែងហើយ ។<br> គ្រប់វត្តអារាម ឮតែសូរស័ព្ទធម៌<br> សូត្រដោយអំណរ រំឮកគុណពុទ្ធសាសនា<br> ចូរយើងជាអ្នក ជឿជាក់ស្មោះស្ម័គ្រតាមបែបដូនតា<br> គង់តែទេវត្តានឹង ជួយជ្រោមជ្រែង ផ្គត់ផ្គង់ប្រយោជន៍ឱយ<br> ដល់ប្រទេសខ្មែរ ជាមហានគរ ។<br> '''''Françaıse'''''<br> '''Le Chant Royal'''<br> 1. Que le ciel protège notre Roi<br> Et lui dispense le bonheur et la gloire.<br> Qu'il règne sur nos coeurs et sur nos destinées,<br> Celui qui, héritier des Souverains bâtisseurs,<br> Gouverne le fier et vieux Royaume.<br> 2. Les temples dorment dans la forêt,<br> Rappelant la grandeur du Moha Nokor.<br> Comme le roc, la race khmère est éternelle,<br> Ayons cofiance dans le sort du Campuchéa,<br> L'Empire qui défie les années.<br> 3. Les chants montent dans les pagodes<br> A la gloire de la Sainte foi Bouddhique.<br> Soyons fidèles aux croyances de nos pères.<br> Ainsi le ciel prodiguera-t-il tous ses bienfaits<br> Au vieux pays khmer, le Moha Nokor.<br> https://rutube.ru/video/4921e0ef4a1133b7c72e77aad1974a23/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Nokoreach.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Мәһабәт Кыйраллык'''<br> 1. Күкләр булсын Патшабыз сакчысы,<br> Насыйп булсын аңарга сәгадәт һәм дан.<br> Хаким ул халык йөрәгеннән, язмыштан, —<br> Борынгыдан горур мәмләкәтләр тоткан<br> Шәрәфле нәсел варисы.<br> 2. Пагодалар сыенган урманга,<br> Шаһит алар Моһа Ноко кодрәтенә.<br> Кһмер милләте яратылган ул мәңгегә,<br> Тормышыбыз хасланган Кампучиягә,<br> Тиңдәш булсын ил заманга.<br> 3. Багышлаек догалар-җыруны,<br> Мәдхия укып, изге Будда исеменә.<br> Тугры булсак бабалар әманәтенә,<br> Күкләр ирештерерләр бәрәкәтенә<br> Кһмер иле Моһа Ноконы.<br> === '''КАМӘР УТРАУЛАРЫ''' === '''''Shikomori'''''<br> 1. Beramu isi pepeza,<br> I nadi ukombozi piya;<br> Ye daula ivenuha,<br> Tasibabu yahe dini voya<br> tsangaya hunu Komoriya.<br> Narikeni yamahaba ya<br> huvendza ya masiwa.<br> Yatru...<br> 2. Wasiwa Komori damu ndzima,<br> Wasiwa Komori dini ndzima.<br> Ya masiwa razaliwa,<br> Ya masiwa yarileya,<br> Mola nde yari sayidiya;<br> Narike niya ndzima,<br> Rivendze uwatwaniya,<br> Mahaba ya dini na duniya.<br> 3. Beramu isi pepeza,<br> Rangu mwezi sita wa Zuiye,<br> Ye daula ivenuha,<br> Zisiwa zatru zi katruha:<br> Maoré na Ndzuani, Mwali na Ngazidja.<br> 4. Tasibabu yahe dini voya<br> Tsangaya hunu Komoriya.<br> Narikeni yamahaba ya,<br> Ya huvendza, ya masiwa.<br> https://rutube.ru/video/5c8b8c4b8562edb753664e292f5c6c35/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Comoros_by_US_Navy_Band.ogg<br> (дүртенче куплеты уйналмаган)<br> '''''Татар телендә'''''<br> 1. Җилферди ил байрагыбыз,<br> Тулы бәйсезлек белгертеп;<br> Күтәрелә Ватаныбыз,<br> Динебезне терәк, көч-куәт итеп,<br> Камәр илен бердәм дәүләт итеп.<br> Яшик шушы ямьле урында<br> Туганлык, сөю хозурында.<br> Яшик...<br> 2. Камәрлеләр, уртактыр каныбыз,<br> Камәрлеләр, камил иманыбыз.<br> Бу утрауларда туганбыз,<br> Монда тәрбия алганбыз,<br> Ярдәм насыйп итә, Аллабыз;<br> Кыю, тәвәккәл булыйк,<br> Ватан диеп җан атыйк,<br> Динне, дөньяны без яратыйк!<br> 3. Җилферди ил байрагыбыз<br> Алтынчы Июльдән башлап,<br> Күтәрелә Ватаныбыз,<br> Утраулары баскан тигез сафка:<br> Маоре һәм Ндзуани, Мвали һәм Ңазидҗа.<br> 4. Динебезне терәк, көч-куәт итеп,<br> Камәр илен бердәм дәүләт итеп, –<br> Яшик шушы ямьле урында,<br> Сөю, туганлык хозурында.<br> '''Гимн тексты, камәри теленнән тыш, Камәр утрауларындагы ике рәсми телгә – гарәп һәм француз телләренә дә тәрҗемә ителгән.''' === '''КАМЕРУН''' === '''CHANT DE RALLIEMENT'''<br> I. Ô Cameroun berceau de nos ancêtres,<br> Va debout et jaloux de ta liberté.<br> Comme un soleil ton drapeau fier doit être<br> Un symbole ardent de foi et d'unité.<br> Que tous tes enfants du nord au sud,<br> de l'est à l'ouest soient tout amour,<br> Te servir que ce soit leur seul but,<br> Pour remplir leur devoir toujours.<br> '''''Refrain:'''''<br> Chère patrie, terre chérie,<br> Tu es notre seul et vrai bonheur,<br> notre joie et notre vie,<br> À toi l'amour et le grand honneur<br> II. Tu es la tombe où dorment nos pères,<br> Le jardin que nos aïeux ont cultivé.<br> Nous travaillons pour te rendre prospère,<br> Un beau jour enfin nous serons arrivés.<br> De l'Afrique sois fidèle enfant<br> Et progresse toujours en paix,<br> Espérant que tes jeunes enfants<br> T'aimeront sans bornes à jamais.<br> '''''Refrain.'''''<br> '''RALLYING SONG'''<br> I. O Cameroon, Thou Cradle of our Fathers,<br> Holy Shrine where in our midst they now repose,<br> Their tears and blood and sweat thy soil did water,<br> On thy hills and valleys once their tillage rose.<br> Dear Fatherland, thy worth no tongue can tell!<br> How can we ever pay thy due?<br> Thy welfare we will win in toil and love and peace,<br> Will be to thy name ever true!<br> '''''Chorus:'''''<br> Land of Promise, land of Glory!<br> Thou, of life and joy, our only store!<br> Thine be honour, thine devotion,<br> And deep endearment, for evermore.<br> II. From Shari, from where the Mungo meanders<br> From along the banks of lowly Boumba Stream,<br> Muster thy sons in union close around thee,<br> Mighty as the Buea Mountain be their team;<br> Instil in them the love of gentle ways,<br> Regret for errors of the past;<br> Foster, for Mother Africa, a loyalty<br> That true shall remain to the last.<br> '''''Chorus.'''''<br> https://rutube.ru/video/e795d0512496afa843219c7466762df4/ https://wikiway.com/cameroon/gimn/ '''КҮМӘКЛЕК ҖЫРЫ'''<br> === '''КАНАДА''' === '''''Françaıse'''''<br> '''Ô Canada!'''<br> Ô Canada! Terre de nos aïeux,<br> Ton front est ceint de fleurons glorieux!<br> Car ton bras sait porter l’epée,<br> Il sait porter la croix!<br> Ton histoire est une epopée<br> Des plus brillants exploits,<br> Et ta valeur, de foi trempée,<br> Protégera nos foyers et nos droits,<br> Protégera nos foyers et nos droits.<br> https://wikiway.com/canada/gimn/ https://yandex.ru/video/preview/15109167227211971633 '''Татар телендә'''<br> '''Әй, Канада!'''<br> Әй, Канада! Ата-баба җире,<br> Дан чәчәкләре бизиләр сине!<br> Кулларың кылыч тотарга оста,<br> Тота белер хачны!<br> Синең тарихың – үзе бер дастан, –<br> Җиңүләреңне колачлый.<br> Кыю холкың, ныклы рухың, –<br> Саклар йортыбызны, хокукларны,<br> Саклар йортыбызны, хокукларны.<br> '''''English'''''<br> '''O Canada!'''<br> O Canada! Our home and native land!<br> True patriot-love in all thy sons command.<br> With glowing hearts we see thee rise,<br> The True North, strong and free,<br> And stand on guard, O Canada,<br> We stand on guard for thee.<br> O Canada, glorious and free!<br> We stand on guard, we stand on guard for thee.<br> O Canada, we stand on guard for thee!<br> https://rutube.ru/video/c27340fb75a88ef7ae7aaf59918a5126/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_O_Canada.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Әй, Канада!'''<br> Әй, Канада! Туган ил-йортыбыз!<br> Сине сөя бар ватандашыбыз.<br> Безнең бәхет – уңышларыңда,<br> Тугры Төньяк – нык, азат!<br> Без синең сагыңда, Канада,<br> Торырбыз сине хаклап.<br> Әй Канада, азат бул һәм данла!<br> Әй Канада! Без синең сагыңда!<br> Әй Канада! Без синең сагыңда!<br> '''Гимн тексты башта француз телендә язылган булган. Инглиз теленә ул бераз үзгәртелеп тәрҗемә ителгән.'''<br> === '''КАРАКАЛПАКСТАН''' === '''''Қарақалпақ тилинде'''''<br> Жайхун жағасында өскен байтерек,<br> Түби бир шақасы мың болар демек,<br> Сен сондай саялы қуяшлы елсең,<br> Тынышлық ҳәм ығбал сендеги тилек.<br> '''''Нақораты:'''''<br> Дийхан баба нәпеси бар жеринде,<br> Жуўсан аңқып, кийик қашар шөлинде,<br> Қарақалпақстан,<br> “Қарақалпақстан” деген атыңды,<br> Әўладлар әдиўлер жүрек төринде.<br> Айдын келешекке шақырар заман,<br> Мәртлик мийнет, билим жетизер оған,<br> Халқың бар азамат, дос ҳәм мийирбан,<br> Еркин жайнап-жаснап, мәңги бол аман.<br> '''''Нақораты:'''''<br> Дийхан баба нәпеси бар жеринде,<br> Жуўсан аңқып, кийик қашар шөлинде,<br> Қарақалпақстан,<br> “Қарақалпақстан” деген атыңды,<br> Әўладлар әдиўлер жүрек төринде.<br> https://rutube.ru/video/a0b3cf0ae90052456ad9cb805887d924/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Karakalpakstan.ogg '''''Татар телендә'''''<br> 1. Җәйхун ярларында үскән байтирәк,<br> Тамырларыңа меңләп еллар, димәк, –<br> Син күләгәле, кояшлы төбәк,<br> Тынычлык һәм бәхет – синең ул теләк.<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Диһкян баба тыны сеңгән җиреңә,<br> Сайгак йөгерә әрем исле чүлеңдә,<br> Каракалпакстан,<br> “Каракалпакстан” дигән атыңны<br> Яшь буын кадерли йөрәк түрендә.<br> 2. Якты киләчәккә чакыра заман,<br> Батырлык, зирәклек ирешкән таман,<br> Дустанә халкыңа хастыр миһербан,<br> Иректә чәчәк ат, мәңге бул аман.<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Диһкян баба тыны сеңгән җиреңә,<br> Сайгак йөгерә әрем исле чүлеңдә,<br> Каракалпакстан,<br> “Каракалпакстан” дигән атыңны<br> Яшь буын кадерли йөрәк түрендә.<br> === '''КАРАТАУ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''На црногорском (вуковица)'''''<br> '''Ој свијетла мајска зоро'''<br> 1. Ој свијетла мајска зоро,<br> Ој свијетла мајска зоро,<br> Мајко наша Црна Горо,<br> Мајко наша Црна Горо,<br> Синови смо твог стијења,<br> Синови смо твог стијења,<br> И чувари твог поштења,<br> И чувари твог поштења,<br> Волимо вас, брда тврда,<br> И стравичне ваше кланце<br> Који никад не познаше<br> Срамотнога ропства ланце.<br> Мајко наша Црна Горо,<br> Мајко наша Црна Горо.<br> 2. Ој свијетла мајска зоро,<br> Ој свијетла мајска зоро,<br> Мајко наша Црна Горо,<br> Мајко наша Црна Горо,<br> Док ловћенској нашој мисли<br> Наша слога даје крила,<br> Биће горда, биће славна<br> Домовина наша мила.<br> Ријека ће наших вала<br> Ускачући у два мора,<br> Глас носити океану:<br> Да је вјечна Црна Гора.<br> Глас носити океану:<br> Да је вјечна Црна Гора,<br> Да је вјечна Црна Гора.<br> https://rutube.ru/video/d224c8acdb22066ea75f87f58dbf739f/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Montenegro.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Әй, якты май ае таңы'''<br> 1. Әй, якты май ае таңы,<br> Әй, якты май ае таңы,<br> Ил-Анам Каратау ягы,<br> Ил-Анам Каратау ягы!<br> Без тау-кыялар уллары,<br> Без тау-кыялар уллары,<br> Синең намусыңның сагы,<br> Синең намусыңның сагы.<br> Дәһшәтле тау-кыяларың<br> Халкым сөйгән, кадерләгән,<br> Хурлыклы коллык богавын<br> Илем һичкайчан кимәгән.<br> Ил-Анам Каратау ягы,<br> Ил-Анам Каратау ягы!<br> 2. Әй, якты май ае таңы,<br> Әй, якты май ае таңы,<br> Ил-Анам Каратау ягы,<br> Ил-Анам Каратау ягы!<br> Ловчен фикерләрен, эшен,<br> Дәвамлап канатланырбыз,<br> Горур, данлы булсын өчен,<br> Син сөекле Ватаныбыз.<br> Илнең дулкынлы елгасы —<br> Ике диңгезгә ул коя,<br> Шавын океан тыңласын:<br> “Каратау — мәңгелек кыя!”<br> Шавын океан тыңласын:<br> “Каратау — мәңгелек кыя!<br> Каратау — мәңгелек кыя!”<br> '''''Na crnogorskom (gajevica)'''''<br> '''Oj svijetla majska zoro'''<br> 1. Oj svijetla majska zoro,<br> Oj svijetla majska zoro,<br> Majko naša Crna Goro,<br> Majko naša Crna Goro,<br> Sinovi smo tvog stijenja,<br> Sinovi smo tvog stijenja,<br> I čuvari tvog poštenja,<br> I čuvari tvog poštenja.<br> Volimo vas, brda tvrda,<br> I stravične vaše klance<br> Koji nikad ne poznaše<br> Sramotnoga ropstva lance.<br> Majko naša Crna Goro,<br> Majko naša Crna Goro.<br> 2. Oj svijetla majska zoro,<br> Oj svijetla majska zoro,<br> Majko naša Crna Goro,<br> Majko naša Crna Goro,<br> Dok lovćenskoj našoj misli<br> Naša sloga daje krila,<br> Bit će gorda, bit će slavna<br> Domovina naša mila.<br> Rijeka će naših vala<br> Uskačući u dva mora<br> Glas nositi okeanu:<br> Da je vječna Crna Gora.<br> Glas nositi okeanu:<br> Da je vječna Crna Gora,<br> Da je vječna Crna Gora.<br> === '''КАРЕЛИЯ''' === '''''Karjalaksi'''''<br> '''Kodirandu – Karjalu!'''<br> Kodirandu – Karjalu!<br> Igäine kaunis meijän mua.<br> Heimokanzat yhteh suat,<br> Karjalu!<br> Tuo kuunnelkua järvet dai mečät, suot<br> Kui sydämeh oma mua pajuo tuou.<br> Se mäin piälpäi selvembi nähtä voi –<br> Vie parembi kaikkii mua meijän roih.<br> Kodirandu – Karjalu!<br> Ozan kel elä igä kai.<br> ||: Ryndähis meijän yksi vai –<br> Karjalu! :||<br> Tiä runoloin rohkiembat poijat vie<br> Kai eletäh salolois, järvien ies.<br> Pajo lennä, kandeleh helkieh lyö,<br> Kiitä Karjalua kaikkie muadu myö.<br> Kodirandu – Karjalu!<br> Runot dai pajot elos piet.<br> Nägyy tiä päivännouzu vies,<br> Karjalu!<br> Päiväzen nouzu nägyy vies,<br> Karjalu!<br> Kotimaamme Karjala!<br> Ikivanha kaunis maa.<br> Veljeskansat yhteen saa<br> Karjala!<br> '''''Suomeksi'''''<br> '''Kotimaamme Karjala!'''<br> Kotimaamme Karjala!<br> Ikivanha laulumaa.<br> Työllään etsii kunniaa<br> Karjala!<br> Nuo järvet ja vaarat ja hongikot –<br> ne huomisen kutsua kuunnelkoot!<br> Seisoin vaaran harjalla paljain päin<br> ja suljin syliini mitä näin.<br> Kotimaamme Karjala!<br> Ikivanha laulumaa.<br> ||: Työllään etsii kunniaa<br> Karjala! :||<br> Ne urhot ja sankarit laulujen –<br> ne asuvat täällä entiselleen.<br> Soita, soma kantele, jatku, työ!<br> Soi, laulu, sydämen liekki, lyö.<br> Kotimaamme Karjala!<br> Rahvas rehti, ahkera<br> töin ja lauluin ikuistaa<br> Karjala!<br> Töin ja lauluin ylistää<br> Karjala!<br> https://en.wikipedia.org/wiki/File:Гимн_Республики_Карелия.ogg https://rutube.ru/video/b71a6f0ee1404c05b6c8bd83df06f3b3/ '''''Tatar telendä'''''<br> '''Tuğan yağım – Karyala!'''<br> Tuğan yağım – Karyala!<br> Ğömerlek yazmış miña.<br> Yäşä, il, ğasırlarda,<br> Karyala!<br> Cırlasın tayğa, yañğırasın küllär!<br> Qäderle miña bu güzäl cirlär. <br> Menäm biekkä, taw-qıyalarğa –<br> Sine, tuğan yaq, cırda danlarğa.<br> Tuğan yağım – Karyala!<br> Ğömerlek yazmış miña.<br> ||: Yäşä, il, ğasırlarda,<br> Karyala! :||<br> Borınğılıqtan küçep zamanğa,<br> Yäşi batırlar taw-urmannarda.<br> Kantele qılı ğorur çıñlasın,<br> Möqätdäs karel ciren xaqlasın!<br> Karyala – tuğan yağım!<br> Run-riwayät moñnarım.<br> Cır häm xezmät uçağım,<br> Karyala!<br> Küräm nurlı tañnarıñ,<br> Karyala!<br> === '''КАТАЛОНИЯ''' === '''''Català'''''<br> '''Catalunya triomfant'''<br> 1. Catalunya triomfant,<br> tornarà a ser rica i plena.<br> Endarrera aquesta gent<br> tan ufana i tan superba.<br> '''''Chorus:'''''<br> Bon colp de falç,<br> Bon colp de falç,<br> Defensors de la terra!<br> Bon colp de falç!<br> 2. Ara és hora, segadors.<br> Ara és hora d'estar alerta.<br> Per quan vingui un altre juny<br> esmolem ben bé les eines.<br> '''''Chorus:'''''<br> Bon colp de falç,<br> Bon colp de falç,<br> Defensors de la terra,<br> Bon colp de falç!<br> 3. Que tremoli l'enemic<br> en veient la nostra ensenya.<br> Com fem caure espigues d'or,<br> quan convé seguem cadenes.<br> '''''Chorus:'''''<br> Bon colp de falç,<br> Bon colp de falç,<br> Defensors de la terra!<br> Bon colp de falç!<br> https://rutube.ru/video/594f1d3d8cb9aabccc417afac54a1288/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Els_Segadors.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Җиңүчән Каталония'''<br> 1. Каталония, җиңүчән,<br> Кайтырсың мул тормышыңа.<br> Таян батыр улларыңа,<br> Алар горур, тәвәккәл.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Ипләп кенә<br> Урак белән ипләп,<br> Җир сакчылары!<br> Ипләп кенә!<br> 2. Сәгать сукты, уракчы,<br> Килде урыр, орыр көннәр,<br> Киләсе июньгә кадәр<br> Янә кайрап куйсаңчы.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Ипләп кенә<br> Урак белән ипләп,<br> Җир сакчылары!<br> Ипләп кенә!<br> 3. Калтырансын дошманнар —<br> Горур җилфердәсен байрак.<br> Урылган күк алтын башак,<br> Коелып төшәр богаулар.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Ипләп кенә<br> Урак белән ипләп,<br> Җир сакчылары!<br> Ипләп кенә!<br> === '''КВЕБЕК''' === '''''Françaıse'''''<br> '''Gens du pays'''<br> Le temps qu’ on a pris pour dire: je t’aime,<br> C’est le seul qui reste au bout de nos jours.<br> Les vœux que l’on fait, les fleurs que l’on sème<br> Chacun les récolte en soi-même<br> Aux beaux jardin du temps qui court.<br> '''''Chorus:'''''<br> Gens du pays, c’est votre tour<br> De vous laisser parler d’amour,<br> Gens du pays, c’est votre tour<br> De vous laisser parler d’amour.<br> Le temps de s’aimer, le jour de le dire<br> Fond comme la neige aux doigts du printemps.<br> Fêtons de nos joies, fêtons de nos rires<br> Ces yeux où nos regards se mirent,<br> C’est demain que j’avais vingt ans.<br> '''''Chorus.'''''<br> Le ruisseau des jours aujourd’hui s’arrête<br> Et forme un étang ou chacun peut voir<br> Comme en un miroir l’amour qu’il reflète.<br> Pour ces coeurs à qui je souhaite<br> Le temps de vivre nos espoirs.<br> '''''Chorus (2).'''''<br> https://rutube.ru/video/bd5d0b06443f94eb0907368e2c77ee6c/ Жиль Виньо башкаруында https://my.mail.ru/music/songs/gilles-vigneault-gens-du-pays-27c4fb588ac2bf849573ef1c0dfc4d7d '''''Татар телендә'''''<br> '''Әй, ватандаш!'''<br> “Яратам!” — диеп, назла күңелемне,<br> Үтә дә китә бит безнең тормыш.<br> Үтәлгән вәгъдә, үстергән гөлләр<br> Китерер лаеклы уңыш —<br> Гадел хөкемдар бу язмыш.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Әй, ватандаш, күңел назлап,<br> “Яратам!” — дип, әйтче кабат.<br> Әй, ватандаш, күңел назлап,<br> “Яратам!” — дип, әйтче кабат.<br> Яратыр көннәр, ялкынлы хисләр,<br> Язгы кар сыман, югала эреп;<br> Тәүге сагышның, назлы карашның<br> Яшик, дуслар, кадерен белеп — <br> Унсигез яшьтәге кебек.<br> '''''Кушымта.'''''<br> Гомер кизләве, юлын эзләр ул,<br> Туктап калыр да, җәелеп, күл булыр.<br> Күреп кал берүк: көзгедәге күк, <br> Саф мәхәббәтең чагылыр —<br> Кадер-хөрмәтең шул булыр.<br> '''''Кушымта (2)'''''.<br> === '''КИПР (грек өлеше)''' === '''''Στα ελληνικά'''''<br> '''Ἐλευθεριά'''<br> Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν κόψι<br> Τοῦ σπαθιοῦ τὴν τρομερή,<br> Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν ὄψι,<br> Ποὺ μὲ βία μετράει τὴν γῆ.<br> Ἀπ’ τὰ κόκκαλα βγαλμένη<br> τῶν Ἑλλήνων τὰ ἱερά,<br> καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br> χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br> καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br> χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br> καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br> χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br> https://rutube.ru/video/8ad80831c39f5c43a56280dadc8ae903/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymn_to_liberty_instrumental.oga '''''Грек (юнан) телендә'''''<br> '''Азатлык'''<br> Таныш миңа, газиз илем,<br> Иң үткен кылычларың,<br> Таныш үткен күз карашың —<br> Колачлый ул Җир шарын.<br> Затлы Юнан тамырыннан<br> Үсеп чыккан бер аклык, —<br> Борынгыдай көчле рухлы,<br> Котлы булсын Азатлык,<br> Борынгыдай көчле рухлы,<br> Котлы булсын Азатлык,<br> Борынгыдай көчле рухлы,<br> Котлы булсын Азатлык!<br> '''Кипрның греклар яшәгән өлеше, мөстәкыйль дәүләт булса да, Греция (Юнанстан) гимнын куллана.'''<br> === '''КИРИБАТИ''' === '''''In Kiribati language'''''<br> '''Kunan Kiribati – Teirake Kaini Kiribati'''<br> Teirake kaaini Kiribati,<br> Anene ma te kakatonga,<br> Tauraoi nakon te mwioko,<br> Ma ni buokia aomata.<br> ||: Tauaninne nte raoiroi,<br> Tangiria aomata nako. :||<br> Reken te kabaia ma te rau,<br> Ibuakoia kaain abara,<br> Bon reken te nano ae banin,<br> Ma te i-tangitangiri naba.<br> ||: Ma ni wakina te kabaia,<br> Ma n neboa i eta abara. :||<br> Ti butiko ngkoe Atuara,<br> Kawakinira ao kairira,<br> Nakon taai aika i maira,<br> Buokira ni baim ae akoi.<br> ||: Kakabaia ara Tautaeka,<br> Ma ake a makuri iai. :||<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kiribati_Anthem_Performed_by_US_Navy_Band.oga https://wikiway.com/kiribati/gimn/ '''''Татар телендә'''''<br> '''Кирибати җыры – Бас, Кирибати, аягүрә!'''<br> Бас, Кирибати, аягүрә!<br> Кушыл рухланып безнең җырга,<br> Җаваплы бул, бурычың үтә<br> Һәм әзер тор ярдәм кылырга!<br> ||: Хаклыкта нык, бул игелекле,<br> Сөй милләтеңне, кешелекне! :||<br> Яшәү өчен канәгатьлектә,<br> Тынычлыкка өмет-ниятләр, —<br> Чынга ашыр барча теләк тә,<br> Бергә типсә безнең йөрәкләр.<br> ||: Хөрмәт итик бер-беребезне,<br> Бердәм үстерик бәх(е)тебезне! :||<br> Ялварабыз Сиңа, Тәңребез,<br> Туры юлга юнәлт халкыңны,<br> Имин булсын киләчәгебез,<br> Суз сөюле ярдәм кулыңны.<br> ||: Ярлыкагыл хакимиятне,<br> Бөтен кешене һәм милләтне! :||<br> '''Сүзлекләр һәм белешмәләр булмау сәбәпле, инглиз телендәге текст тәрҗемә ителде.'''<br> === '''КОМИ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Комиӧн'''''<br> '''Варыш поз'''<br> Ылын-ылын Войвылын<br> Джуджыд парма сулалö.<br> Парма шöрын варыш поз<br> Кыпыд горöн шыалö.<br> Лэбзьöй, повтöм варышъяс,<br> Вына бордъяс шеныштлöй,<br> Веськыд туйöд нуöдöй,<br> Коми мусö югдöдöй!<br> Веськыд туйöд нуöдöй,<br> Коми мусö югдöдöй!<br> https://rutube.ru/video/e59083eaad39efe6a1544a017b1fade4/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Regional_anthem_of_Komi_vocal.oga '''''Татар телендә'''''<br> '''Лачын оясы'''<br> Бик еракта Төньякта,<br> Тауда чыршылык тора,<br> Кыю лачын ояда<br> Яңгыратып кычкыра.<br> Как канатың, гаярем,<br> Көчле урман лачыны,<br> Нурландыр Коми җирен,<br> Сайла син туры юлны,<br> Нурландыр Коми җирен,<br> Сайла син туры юлны!<br> '''''Удмурт кылын'''''<br> '''Тылобурдо кар'''<br> Кыдёкын-кыдёкын уйпалан<br> Жужыд парма сылэ.<br> Парма шорын тылобурдо кар,<br> Шулдыр гур силё.<br> Лобе, кышкасьтэм бурдоос,<br> Кужмо бурдъёсыныды шоналэ,<br> Выль сюресъёсти нуэ,<br> Коми муэз югдытэ!<br> Выль сюресъёсти нуэ,<br> Коми муэз югдытэ!<br> === '''КОРЕЯ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''한국어로''' (Hangug-eolo)<br> '''애국가''' (Aegukga)<br> 1. 동해 물과 백두산이 마르고 닳도록 –<br> 하느님이 보우하사 우리 나라 만세 – !<br> 무궁화 삼천리 화려 강산 –<br> 대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br> 2. 남산 위에 저 소나무 철갑을 두른 듯 –<br> 바람 서리 불변함은 우리 기상일세 – !<br> 무궁화 삼천리 화려 강산 –<br> 대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br> 3. 가을 하늘 공활한데 높고 구름 없이 –<br> 밝은 달은 우리 가슴, 일편 단심일세 – !<br> 무궁화 삼천리 화려 강산 –<br> 대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br> 4. 이 기상과 이 맘으로 충성을 다하여 –<br> 괴로우나 즐거우나 나라 사랑하세 – !<br> 무궁화 삼천리 화려 강산 –<br> 대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br> https://rutube.ru/video/0f336ec3e6762918174dba90c5b86d42/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:South_Korean_national_anthem.wav '''''Татар телендә'''''<br> '''Ватанпәрвәрлек җыры'''<br> 1. Шәрык диңгезе кибегеп, Пәктусан уалып<br> Беткәнче хакла, Тәңребез, безнең милләтне.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br> Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br> Йөзләп еллар Намсан-тауда җилләр-давылларга<br> Бирешмәгән наратлар күк, без дә куәтле.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br> Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br> Биек аяз көзге күкләр һәм ай сипкән нурлар<br> Һидаятькә өнди безнең чыдам йөрәкне.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br> Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br> Рәхәттә дә, михнәттә дә тугрыбыз Ватанга,<br> Безнең халык көчле рухлы, батыр йөрәкле.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br> Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br> === '''КОРЕЯ ХАЛЫК-ДЕМОКРАТИК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''애국가''' (Aegukka)<br> 1. 아침은 빛나라 이 강산<br> 은금에 자원도 가득한<br> 이 세상 아름다운 내 조국<br> 반만년 오랜 력사에<br> ||: 찬란한 문화로 자라난<br> 슬기론 인민의 이 영광<br> 몸과 맘 다 바쳐 이 조선<br> 길이 받드세 :||<br> 2. 백두산 기상을 다 안고<br> 근로의 정신은 깃들어<br> 진리로 뭉쳐진 억센 뜻<br> 온 세계 앞서 나가리<br> ||: 솟는 힘 노도도 내밀어<br> 인민의 뜻으로 선 나라<br> 한없이 부강하는 이 조선<br> 길이 빛내세 :||<br> https://rutube.ru/video/b5bedababbdb4f0cf7fa8facfd62b414/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Aegukka_-_National_Anthem_of_North_Korea.wav '''Ватанпәрвәрлек җыры'''<br> 1. Өч мең ли җир табигый байлык,<br> Алтын-көмеш таң нурларында,<br> Гүзәл Ватаныбыз, зирәк халык,<br> Биш мең ел данлы тарихында<br> ||: Саф күңелен биреп һәрбер эшкә,<br> Бөек мәдәнияткә ирешкән.<br> Әйдәгез, җан-тән фида кылып,<br> Саклыйк шул изге Чосонны. :||<br> 2. Ихтыяр көчебез – хаклыкта,<br> Ватан – тырыш хезмәт учагы,<br> Пәкту тавы рухын колачлап,<br> Дөньялыкта алгарган чагы –<br> ||: Халык үзе тудырган илдә,<br> Шашкын давылларны йөгәнләп.<br> Әйдәгез, данлыйк илебезне,<br> Чиксез бай, куәтле җирне. :||<br> === '''КОСТА-РИКА''' === '''''Español'''''<br> '''Noble Patria'''<br> Noble Patria, tu hermosa bandera, <br> Expresión de tu vida nos da: <br> Bajo el límpido azul de tu cielo <br> Blanca y pura descansa la paz.<br> En la lucha tenaz de fecunda labor<br> Que enrojece del hombre la faz,<br> Conquistaron tus hijos, labriegos sencillos,<br> Eterno prestigio, estima y honor, <br> Eterno prestigio, estima y honor. <br> ¡Salve oh tierra gentil! <br> ¡Salve oh madre de amor!<br> Cuando alguno pretenda tu gloria manchar, <br> Verás a tu pueblo, valiente y viril, <br> La tosca herramienta en arma trocar.<br> ¡Salve Patria! tu pródigo suelo<br> Dulce abrigo y sustento nos da.<br> Bajo el límpido azul de tu cielo<br> ¡Vivan siempre el trabajo y la paz!<br> https://wikiway.com/kosta-rika/gimn/ https://de.wikipedia.org/wiki/Datei:Costa_Rica_National_Anthem.ogg<br> (башта дүрт юллык кереш өлеше уйнала)<br> '''''Татар телендә'''''<br> '''Затлы Ватан'''<br> Затлы Ватан, гүзәл байрагыңда —<br> Тиңдәшсез сурәтең хаклыгы:<br> Аяз, зәңгәр асманың астында —<br> Тыныч тормыш аклык-сафлыгы.<br> Иҗтиһат һәм ныклык, көндәлек тырышлык —<br> Йөзләргә ямь бирә алсулык,<br> Игенче улларың, хезмәтчән кызларың —<br> Илебез абруе һәм даны,<br> Илебез абруе, хөрмәте һәм даны.<br> Имин бул, затлы җир,<br> Мәхәббәт мәкяны!<br> Кемнәрдер ымсынса даныңны тапларга,<br> Күрерсең гайрәтле халкыңны —<br> Алмашыр китмәнен ул хәрби коралга.<br> Сәлам, Ватан! Мул җир-туфрагыңда —<br> Нигъмәткә җитешлек, иркенлек.<br> Аяз, зәңгәр асманың астында<br> Мәңге булсын хезмәт, иминлек!<br> === '''КОТ Д’ИВУАР''' === '''''Françaıse'''''<br> '''L'Abidjanaise'''<br> '''''Premier couplet:'''''<br> 1. Salut ô terre d’espérance,<br> Pays de l’hospitalité!<br> Tes légions remplies de vaillance,<br> Ont relevé ta dignité.<br> Tes fils, chère Côte d’Ivoire, <br> Fiers artisans de ta grandeur,<br> Tous rassemblés et pour ta gloire,<br> Te bâtiront dans le bonheur.<br> '''''Premier refrain:'''''<br> Fiers ivoiriens, le pays nous appelle.<br> Si nous avons, dans la paix, ramené la liberté,<br> Notre devoir sera d’être un modèle<br> De l’espérance promise à l’humanité<br> En forgeant, unis dans la foi nouvelle,<br> La patrie de la vraie fraternité.<br> '''''Deuxième couplet:'''''<br> 2. À toi noble Côte d'Ivoire,<br> Ô grand pays des bonnes gens !<br> Nous apportons dans la victoire,<br> L’hommage de nos cœurs ardents.<br> Dans l’amitié des peuples frères,<br> Dieu guide nous vers l’idéal,<br> Soumise à la devise chère :<br> Union, discipline, travail.<br> '''''Deuxième Refrain:'''''<br> Pour ta grandeur, riche et noble patrie,<br> Nous marcherons de l’avant, pleins d’amour et pleins de foi.<br> De cœurs unis, au cours de notre vie,<br> Nous œuvrerons dans l’honneur pour le juste droit,<br> De cœurs unis au cours de notre vie,<br> À tes appels nous serons tous présents.<br> https://rutube.ru/video/228bcbb1b10e9daf1450ad66164c0dfd/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Côte_D%27Ivoire_%22L%27Abidjanaise%22.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Абидҗан җыры'''<br> '''''Беренче куплет:'''''<br> Сәлам, өмет-ышаныч яры,<br> Әй олы җанлы, кунакчыл ил!<br> Синең гайрәтле легионнарың<br> Мәртәбәңне иттеләр дәлил.<br> Синең, Кот д’Ивуар, улларың<br> Горур бөеклегең сагында,<br> Үстерә үз Ватаны данын<br> Җиң сызганып алар тагын да.<br> '''''Беренче кушымта:'''''<br> Кыю ивуарлылар, ил чакыра.<br> Бәйсезлекне тыныч юлда кабат кайтардык,<br> Һиммәтебез үрнәк булып тора —<br> Бар кешелек аңа өмет багларлык.<br> Без берләштек яңа инануда<br> Һәм чын кардәшлеккә нигез салдык.<br> '''''Икенче куплет:'''''<br> Сиңа, намуслы Кот д’Ивуар,<br> Игелекле кешеләр иле!<br> Бер гаилә, барыбыз туганнар,<br> Кайнар йөрәк кадерли сине.<br> Бер нәселдән тудык, дуслыкка,<br> Идеалга Алла бара әйдәп,<br> Юнәлгәнбез бер үк максатка:<br> Берлек, аңлы тәртип һәм хезмәт.<br> '''''Икенче кушымта:'''''<br> Бөек, бай, затлы Ватан хакына<br> Ярат һәм инан, атла гел алга.<br> Йөрәкләр бердәм тормыш уңында,<br> Таян намуска һәм кануннарга,<br> Йөрәкләр бердәм тормыш уңында,<br> Без әзер иңне иңгә куярга.<br> === '''КӨНЧЫГЫШ ТИМОР''' === Pátria, Pátria, Timor-Leste, nossa Nação.<br> Glória ao povo e aos heróis da nossa libertação.<br> Pátria, Pátria, Timor-Leste, nossa Nação.<br> Glória ao povo e aos heróis da nossa libertação.<br> Vencemos o colonialismo, gritamos:<br> abaixo o imperialismo.<br> Terra livre, povo livre,<br> não, não, não à exploração.<br> Avante unidos firmes e decididos.<br> Na luta contra o imperialismo<br> o inimigo dos povos, até à vitória final.<br> Pelo caminho da revolução.<br> === '''КӨНЧЫГЫШ ТӨРКИСТАН''' === Қуртулуш йолида судәк<br> ақти бизниң қанимиз,<br> Сән үчүн, әй юртимиз,<br> болсун пида бу җанимиз.<br> Қан кичип, һәм җан бирип,<br> ахир қутулдурдуқ сини,<br> Қәлбимиздә қутқулушқа<br> бар иди иманимиз.<br> Юртумиз биз йүз-көзүңни<br> қан билән пакизлидуқ<br> Өрлиген ялқун билән<br> пакланди белки намимиз.<br> Яр-и һәмдәм болди бизниң<br> һиммәтимиз сән үчүн.<br> Шавну шөһрәтлик иди<br> һиммәт билән әҗдадимиз.<br> Атиларниң җәңләри<br> өчмәйду тарих бетидин.<br> Нәсли қалди җәңгивар<br> биз униң әвлади биз.<br> Ақти қан һәм чиқти җан<br> дүшмәндин болсун әл аман.<br> Яшисун, миң яшисун,<br> парлансун истиқбалимиз!<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Qurtulush_Yolida.webm '''''Татар телендә'''''<br> '''Котылу юлында'''<br> Азатлык юлында су күк<br> акты безнең каныбыз,<br> Синең өчен, ил-йортыбыз,<br> булсын фида җаныбыз.<br> Без кан түгеп һәм җан биреп,<br> коткарып калдык сине,<br> Кальбебездә котылуга<br> иманыбыз бар иде.<br> Кан белән йөзең-күзеңне<br> сафландырдык, йортыбыз,<br> Үрләгән ут-ялкын белән<br> пакьләнгәндер намыбыз.<br> Һиммәтебез — синең өчен<br> сөю-кайгыртуыбыз.<br> Шанлы һәм шөһрәтле булды<br> һиммәт белән элгәрләр,<br> Тарихтан һич җуелмады<br> ирешелгән җинүләр.<br> Җиңүчән бер нәсел калды,<br> без – дәвам итүчеләр.<br> Акты кан һәм чыкты җан,<br> дошманнарга әл-әман.<br> Яшә син, мең яшә син,<br> Киләчәгебез, нурлан!<br> === '''КӨНЬЯК АФРИКА ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''КАҖ телләрендә:'''''<br> ('''''коса һәм зулу''''')<br> Nkosi sikelel’ iAfrika<br> Maluphakanyisw’ uphondo lwayo,<br> Yizwa imithandazo yethu,<br> Nkosi sikelela, thina lusapho lwayo.<br> ('''''сото-суто''''')<br> Morena Boloka setjhaba sa heso,<br> O fedise dintwa la matshwenyeho,<br> O se Boloke,<br> O se Boloke setjhaba sa heso,<br> Setjhaba sa South Afrika.<br> South Afrika!<br> ('''''африкаанс''''')<br> Uit die blou van onse hemel,<br> Uit die diepte van ons see,<br> Oor ons ewige gebergtes<br> Waar die kranse antwoord gee,<br> ('''''инглиз''''')<br> Sounds the call to come together,<br> And united we shall stand,<br> Let us live and strive for freedom,<br> In South Africa our land!<br> https://rutube.ru/video/0154b968926bbd8a6189bc081e143677/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:South_Africa_National_Anthem.ogg '''''Татар телендә'''''<br> Йа Илаһ, ярлыка Африканы,<br> Арттыр аның данын, арттыр данын,<br> Кабул ит безнең догаларны,<br> Ярлыкагыл, Илаһ, балаларыңны.<br> Тәңребез, саклагыл безнең халыкларны,<br> Юкка чыгар Син барча низагларны.<br> Йа Илаһыбыз,<br> Йа Илаһыбыз, ярлыкагыл безне,<br> Ярлыка Көньяк Африканы.<br> Көньяк Африка!<br> Күкләрнең зәңгәрлегеннән,<br> Диңгез тирәнлегеннән,<br> Кыя-тау мәңгелегеннән<br> Илгә бер өндәү иңә:<br> “Бүген без иңгә-иң бастык,<br> Уртак җырларыбыз да,<br> Тату-тыныч тормыш корыйк<br> Көньяк Африкабызда!”<br> === '''КӨНЬЯК ОСЕТИЯ''' === https://rutube.ru/video/60dc9fd8c46b6002629d1cb93b5e3c7b/ === '''КӨНЬЯК СУДАН''' === https://rutube.ru/video/0fe430768e17dd0304c30e7a803f0090/ https://wikiway.com/yuzhnyy-sudan/gimn/ === '''КУБА''' === '''''Español'''''<br> '''La Bayamesa'''<br> Al combate corred bayameses<br> que la Patria os contempla orgullosa,<br> no temáis una muerte gloriosa<br> que morir por la Patria es vivir.<br> '''''Coro (2)''''':<br> En cadenas vivir es morir,<br> en afrenta y oprobio sumidos,<br> del clarín escuchad el sonido<br> a las armas valientes corred.<br> https://rutube.ru/video/80c33f661761d9496ec4c17cbfc60d9c/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Cuban_national_anthem_(abridged_version),_performed_by_the_U.S._Navy_Band.oga<br> (ике тапкыр кабатлана торган кыска гына увертюрадан башлана)<br> '''''Татар телендә'''''<br> '''Байамо җыры'''<br> Байамолылар, алга, көрәшкә –<br> Горур Ватаннан сезгә гозер.<br> Данлы үлем – юл үлемсезлеккә,<br> Шәһит китү – тагын бер гомер.<br> '''''Кушымтасы (2)''''':<br> Богауда яшәү – үлемнән хәтәр,<br> Хурлыклы бер җан асрау бары.<br> Быргы авазы сугышка әйдәр,<br> Алга, Ватан каһарманнары!<br> === '''КҮВӘЙТ''' === '''وَطَنِي الْكُوَيْتَ'''<br> وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ<br> وَعَلٰى جَبِيْنِكَ طَالِعُ السَّعْدِ<br> جوقة:<br> وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ<br> وَعَلٰى جَبِيْنِكَ طَالِعُ السَّعْدِ<br> وَطَنِي الْكُوَيْتَ وَطَنِي الْكُوَيْتَ<br> وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ<br> ١<br> يَا مَهْدَ آبَاءِ الْأُوْلٰى كَتَبُوْا<br> سِفْرَ الْخُلُوْدِ فَنَادَتِ الشُّهُبُ<br> اَللّٰهُ أَكْبَرُ إِنَّهُمْ عَرَبُ<br> طَلَعَتْ كَوَاكِبُ جَنَّةِ الْخُلْدِ<br> جوقة<br> ۲<br> بُوْرِكْتَ يَا وَطَنِي الْكُوَيْتَ لَنَا<br> سَكَنًا وَعِشْتَ عَلِى الْمَدٰى وَطَنَا<br> يَفْدِيْكَ حُرٌّ فِيْ حِمَاكَ بَنٰى<br> صَرْحَ الْحَيَاةِ بِأَكْرَمِ الْأَيْدِيْ<br> جوقة<br> ٣<br> نَحْمِيْكَ يَا وَطَنِيْ وَشَاهِدُنَا<br> شَرْعُ الْهُدٰى وَالْحَقُّ رَائِدُنَا<br> وَأَمِيْرُنَا لِلْعِزِّ قَائِدُنَا<br> رَبُّ الْحَمِيَّةِ صَادِقُ الْوَعْدِ<br> جوقة<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Kuwait_(instrumental).ogg<br> (оркестр башкаруында гына уйнала торган компакт варианты)<br> https://my.mail.ru/music/songs/гимн-государства-кувейт-с-1978-г-национальный-гимн-a45cb98d745fb1d63d6ac9aafea90f0e (вокал һәм хор башкаруында, тулы тексты) '''Ватаным Күвәйт'''<br> '''''Кушымта:'''''<br> Ватаным Күвәйт, насыйбың – шөһрәт-дан,<br> Имин язмышыңнан мәңге хозурлан.<br> Ватаным Күвәйт, Ватаным Күвәйт,<br> Ватаным Күвәйт, насыйбың – шөһрәт-дан.<br> '''I'''<br> Иңдерелгән ата-баба чорында,<br> Мәңгелек Китабы дип Галәм атый, –<br> Аллаһ әкбәр, Коръән гарәп халкында<br> Сүнмәс оҗмах йолдызы кебек балкый.<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''II'''<br> Мөбарәк бул, Күвәйт, безне, Ватаным,<br> Имин яшәтергә дип җан атасың,<br> Булдыруга ихлас итеп сакладың<br> Игелек кораллы тормыш бинасын.<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''III'''<br> Без Ватанны сакларга шәһадәтле,<br> Өстен тотып кануннарны, хаклыкны.<br> Һәм юлбашчы Әмиребез – куәтле,<br> Максат-вәгъдәсенә ул турылыклы.<br> '''''Кушымта.'''''<br> === '''КҮРАСАО''' === '''''Папьяменто телендә'''''<br> '''Himno di Kòrsou'''<br> '''I.''' Lantá nos bos ban kanta<br> grandesa di Kòrsou;<br> Kòrsou, isla chikitu,<br> baranka den laman!<br> Kòrsou, nos ta stima bo<br> ariba tur nashon.<br> Bo gloria nos ta kanta<br> di henter nos kurason.<br> '''II.''' Nos pueblo tin su lucha,<br> ma semper nos tin fe<br> di logra den tur tempu<br> viktoria ku trabou!<br> Ban duna di nos parti<br> p'e isla prosperá.<br> Laga nos uni forsa<br> p'asina triumfá.<br> '''III.''' Nos patria nos ta demonstrá<br> onor i lealdat,<br> meskos na e bandera<br> union di nos nashon.<br> Nos bida lo ta poko<br> pa duna nos pais,<br> luchando uní pa libertat,<br> amor i komprenshon.<br> '''IV.''' I ora nos ta leu fo'i kas<br> nos tur ta rekordá<br> Kòrsou, su solo i playanan,<br> orguyo di nos tur.<br> Laga nos gloria Kreador<br> tur tempu i sin fin,<br> k'El a hasi nos digno<br> di ta yu di Kòrsou!<br> https://rutube.ru/video/63ed113a7bebeea9134a5d18fb8c5163/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Curacaoanthem.ogg === '''КЫРГЫЗСТАН''' === '''''Кыргыз тилинде'''''<br> Ак мөңгүлүү аска зоолор, талаалар,<br> Элибиздин жаны менен барабар.<br> Сансыз кылым Ала-Тоосун мекендеп,<br> Сактап келди биздин ата-бабалар.<br> '''''Кайырма:'''''<br> Алгалай бер, Кыргыз Эл,<br> Азаттыктын жолунда.<br> Өркүндөй бер, өсө бер,<br> Өз тагдырың колуңда.<br> Аткарылып элдин үмүт, тилеги,<br> Желбиреди эркиндиктин желеги.<br> Бизге жеткен ата салтын, мурасын,<br> Ыйык сактап урпактарга берели.<br> '''''Кайырма.'''''<br> https://rutube.ru/video/3e27177bf200635dc7870680008a63e5/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Kyrgyzstan.ogg '''''Татар телендә'''''<br> Ак түбәле таулар, үзән-далалар<br> Ватаныбыз җаны белән бәрабәр,<br> Ала-Тауның итәгендә ил тотып,<br> Саклап килгән сине ата-бабалар!<br> '''''Кушымта:'''''<br> Алга атла, Кыргыз Иле,<br> Азат тормыш юлында,<br> Иркенәя, үсә бир син,<br> Тәкъдирең үз кулыңда!<br> Илебезнең изге өмет, теләге —<br> Җилфердәсен иркенлекнең байрагы;<br> Ата-бабалардан җиткән мирасны<br> Саклап калып яшь буынга бирәсе!<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''Кыргызстан гимны 1992 елның декабрендә өч куплетлы буларак кыргыз һәм урыс телләрендә кабул ителгән иде. Егерме ел үткәч, халыклар дуслыгына багышланган икенче куплеты гамәлдән чыгарылды.'''<br> === '''КЫРЫМ (татар)''' === '''''Кырымтатар телендә'''''<br> '''Ant etkenmen'''<br> Ant etkenmen, milletimniñ yarasını sarmağa,<br> Nasıl olsun bu zavallı qardaşlarım çürüsin?<br> Onlar içün ökünmesem, muğaymasam, yaşasam,<br> Yüregimde qara qanlar qaynamasın, qurusın.<br> Ant etkenmen, şu qaranğı yurtqa şavle sepmege,<br> Nasıl olsun eki qardaş bir-birini körmesin?<br> Bunı körip usanmasam, muğaymasam, yanmasam,<br> Közlerimden aqqan yaşlar derya-deñiz qan olsun.<br> Ant etkenmen, söz bergenmen millet içün ölmege,<br> Bilip, körip milletimniñ köz yaşını silmege.<br> Bilmey, körmey biñ yaşasam, Qurultayğa han olsam,<br> Kene bir kün mezarcılar kelir meni kömmege.<br> https://rutube.ru/video/4b625b2e9cb444bfcfd8ef568a59467f/ https://yandex.ru/video/preview/7042695736743048209 '''''Татар телендә'''''<br> '''Ант иттем мин'''<br> Ант иттем мин, милләтемнең ярасын дәваларга,<br> Күпме тиеш тере килеш череп яту аңарга?<br> Милләт өчен җан атмасам, күрми-сизми аһ-зарын,<br> Йөрәгем укмашып бетсен, коеп кара каннарын.<br> Ант иттем, якты йортыма кара шәүлә һич төшмәс.<br> Ике кардәш бер-бересен нилектән якын итмәс?<br> Кардәшемә юл ачмасам, аның өчен янмасам,<br> Күзләремнән аккан яшьләр булсын дәрья-диңгез кан.<br> Ант иттем мин, сүз бирдем мин милләт өчен үләргә,<br> Аның күз яшьләрен сөртми, ни хаҗәт соң яшәргә?<br> Белми-күрми мең яшәп тә Корылтайда хан булып –<br> Кыямәт көн җавап тотмак, милләткә дошман булып.<br> '''Куплетларның һәр юлы икешәр тапкыр кабатлана.''' === '''КЫТАЙ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Путуңһуа язылышы'''''<br> 三民主義，吾黨所宗，<br> 以建民國，以進大同。<br> 咨爾多士，為民前鋒；<br> 夙夜匪懈，主義是從。<br> 矢勤矢勇，必信必忠；<br> 一心一德，貫徹始終。<br> '''''Җирле кытай сөйләшендә укылышы'''''<br> Sānmín zhǔyì, wú dǎng suǒ zōng,<br> Yǐ jiàn mínguó, yǐ jìn dàtóng.<br> Zī ěr duō shì, wèimín qiánfēng;<br> Sùyè fěi xiè, zhǔyì shì cóng.<br> Shǐ qín shǐ yǒng, bì xìn bì zhōng;<br> Yīxīn yī dé, guànchè shǐzhōng.<br> https://rutube.ru/video/da3176508ee030a09664fc0f8ae93b9b/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_the_Republic_of_China_(Taiwan)_中華民國國歌(演奏版).ogg '''''Татар телендә'''''<br> “Сәнмин чуи”* – безнең терәк:<br> Ирекле илдә – хөррият;<br> Һәрбарчабыз – якын туган,<br> Каһарманнар иңен куйган;<br> Бер фикердә, бер терәктә,<br> Уртак максат – һәр йөрәктә.<br> * '''“Сәнмин чуи” – халыкның өч рухи тоткасы.'''<br> === '''КЫТАЙ ХАЛЫК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Путуңһуа тексты'''''<br> 起来!不愿作奴隶的人们,<br> 把我们血肉筑成我们的新的长城<br> 中华民族到了危险的时候,<br> 每个人被迫着发出最后的吼声<br> 起来!起来!起来!<br> 我们万众一心冒着敌人的炮火<br> 前进!前进!前进!进!<br> '''''Пинйин транскрипциясе'''''<br> Qǐlái! Búyuàn zuò núlì de rénmen!<br> Bǎ wǒmen de xuèròu,<br> zhùchéng wǒmen xīnde chángchéng!<br> Zhōnghuá Mínzú dào le zùi wēixiǎnde shíhòu,<br> Měige rén bèipòzhe fāchū zùihòude hǒushēng.<br> Qǐlái! Qǐlái! Qǐlái! Wǒmen wànzhòngyīxīn,<br> Màozhe dírén de pàohuǒ, Qiánjìn!<br> Màozhe dírén de pàohuǒ, Qiánjìn!<br> Qiánjìn! Qiánjìn! Jìn!<br> https://rutube.ru/video/c0940cd5f5cf10c7743bbaa7be1e915c/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:March_of_the_Volunteers_instrumental.ogg '''''Татар телендә'''''<br> Күтәрел, кол булмаска теләсәң!<br> Үз гәүдәләребездән Бөек Дивар төзербез.<br> Халык язмышының дәһшәтле чагы,<br> Күкрәкләребездән сугышчан аваз ыргыла:<br> “Күтәрел! Күтәрел! Күтәрел!”<br> Без бит миллионнар,<br> Җаннарыбыз бердәй,<br> Алга! Җаннарыбыз бердәй,<br> Алга! Алга! Алга! Цзин!*<br> '''* Цзин (进) — ике иҗекле “алга атлау” мәгънәсендәге “цән цзин” төшенчәсенең юнәлеш күрсәтүче өлеше; беренчесе (“цән”) – гомумән хәрәкәт итү күрсәткече.'''<br> === '''ЛАТВИЯ''' === https://en.wikipedia.org/wiki/File:Latvian_National_Anthem.ogg https://rutube.ru/video/efc1f20db91c703f0cb786896c837682/ === '''ЛИТВА''' === '''TAUTIŠKA GIESMĖ'''<br> Lietuva, Tėvyne mūsų<br> Tu didvyrių žeme,<br> Iš praeities Tavo sūnūs<br> Te stiprybę semia.<br> Tegul Tavo vaikai eina<br> Vien takais dorybės,<br> Tegul dirba Tavo naudai<br> Ir žmonių gėrybei.<br> Tegul saulė Lietuvoj<br> Tamsumas prašalina,<br> Ir šviesa, ir tiesa<br> Mūs žingsnius telydi.<br> Tegul meilė Lietuvos<br> Dega mūsų širdyse,<br> Vardan tos Lietuvos<br> Vienybė težydi!<br> https://rutube.ru/video/812a7c445aeea675ab54cd4b883f7fe1/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tautiška_giesme_instumental.ogg '''МИЛЛӘТ ҖЫРЫ'''<br> Литва, безнең Ватаныбыз,<br> Бөек угланнар җире,<br> Без илһам, кодрәт алабыз<br> Үткәннәреңнән синең.<br> Синең балаларың бассын<br> Гел әхлак юлларына,<br> Игелек кылсыннар сиңа,<br> Кешеләр файдасына.<br> Литва күгендәге кояш<br> Юк итсен бар золымны,<br> Гаделлеккә, нурга күмеп,<br> Яктыртсын безнең юлны.<br> Литваны сөю дөрләсен<br> Ялкын булып йөрәктә,<br> Литваның олы бәхете –<br> Ул безнең бердәмлектә!<br> === '''ЛИХТЕНШТАЙН''' === 1. Oben am jungen Rhein<br> Lehnet sich Liechtenstein<br> An Alpenhöh’n.<br> Dies liebe Heimatland,<br> Das teure Vaterland,<br> Hat Gottes weise Hand<br> Für uns erseh’n.<br> Dies liebe Heimatland,<br> Das teure Vaterland,<br> Hat Gottes weise Hand<br> Für uns erseh’n.<br> 5. Hoch lebe Liechtenstein,<br> Blühend am jungen Rhein,<br> Glücklich und treu.<br> Hoch leb’ der Fürst vom Land,<br> Hoch unser Vaterland,<br> Durch Bruderliebe Band<br> Vereint und frei,<br> Hoch leb’ der Fürst vom Land,<br> Hoch unser Vaterland,<br> Durch Bruderliebe Band<br> Vereint und frei.<br> https://rutube.ru/video/8298618f71b18727c46f2f9e4203fffa/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Oben_am_jungen_Rhein,_by_the_U.S._Navy_Band.ogg https://wikiway.com/liechtenstein/gimn/ 1. Ур(ы)н алган Лихтенштейн<br> Рейн башланган җирдән,<br> Альп түреннән.<br> Ата-бабаларның<br> Кадерле Ватанын<br> Әл-Хәким безләргә<br> Насыйп иткән.<br> Ата-бабаларның<br> Сөекле Ватанын<br> Хак Тәгалә безгә<br> Насыйп иткән.<br> 5. Лихтенштейн, мең яшә,<br> Рейннан бәхет өстә,<br> Гел чәчәк ат.<br> Яшә ил Кенәзе,<br> Син дәүләт терәге —<br> Булсын туганлыкта<br> Бердәм, азат.<br> Яшә ил Кенәзе,<br> Син дәүләт терәге —<br> Булсын туганлыкта<br> Бердәм, азат.<br> === '''ЛӨБНАН''' === '''كلنا للوطن للعلى للعلم'''<br> كلنا للوطن للعلى للعلم<br> ملء عين الزّمن سيفنا والقلم<br> سهلنا والجبل منبت للرجال<br> قولنا والعمل في سبيل الكمال<br> كلنا للوطن للعلى للعلم<br> كلّنا للوطن<br> شيخنا والفتى عند صوت الوطن<br> أسد غاب متى ساورتنا الفتن<br> شرقنا قلبه أبداً لبنان<br> صانه ربه لمدى الأزمان<br> كلنا للوطن للعلى للعلم<br> كلنا للوطن<br> بحره برّه درّة الشرقين<br> رِفدُهّ برّهُ مالئ القطبين<br> إسمه عزّه منذ كان الجدود<br> مجدُهُ أرزُهُ رمزُهُ للخلود<br> كلّنا للوطن للعلى للعلم<br> كلّنا للوطن<br> https://rutube.ru/video/7ce85ac7a29f1db9fcac458363b71871/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Lebanon.ogg '''Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга'''<br> Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br> Кылычлар уйганга, каләмнәр язганга.<br> Батырлар үстерә таулар һәм үзәннәр,<br> Камиллек юлында сүзләр һәм гамәлләр.<br> Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br> Тугрыбыз Ватанга.<br> Яше-карты бергә, чакырса Ил-Ватан,<br> Яу-фетнә килгәндә һәрберсе – арыслан.<br> Шәрекънең йөрәге береккән Лөбнанга,<br> Имин кыл, Раббыбыз, беткәнче замана.<br> Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br> Тугрыбыз Ватанга.<br> Җирләре, диңгезе – Шәрекъләр энҗесе,<br> Бар дөнья мирасы – гамәлләр өлгесе.<br> Исеме гыйззәтле, замана башыннан,<br> Һәм эрбет агачы – мәңге тамгасыннан.<br> Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br> Тугрыбыз Ватанга.<br> === '''ЛЮКСЕМБУРГ''' === '''ONS HEMECHT'''<br> '''1.''' Wou d’Uelzécht durech d’Wisen zéit,<br> Duurch d’Fielsen d’Sauer brécht,<br> Wou d’Rief laanscht d’Musel dofteg bléit,<br> Den Himmel Wäin ons mécht:<br> Dat as onst Land, fir dat mer géif<br> Heinidden alles won,<br> Ons Hemechtsland dat mir so déif<br> An onsen Hierzer dron.<br> Ons Hemechtsland dat mir so déif<br> An onsen Hierzer dron.<br> '''2.''' An sengem donkle Bëscherkranz,<br> Vum Fridde stëll bewaacht,<br> Sou ouni Pronk an deire Glanz<br> Gemittlech léif et laacht;<br> Säi Vollek frou sech soë kann,<br> An 't si keng eidel Dreem:<br> Wéi wunnt et sech sou heemlech dran,<br> Wéi as 't sou gutt doheem!<br> '''3.''' Gesank, Gesank vu Bierg an Dall<br> Der Äärd, déi äis gedron;<br> D’Léift huet en treie Widderhall<br> A jidder Broscht gedon;<br> Fir, d’Hemecht ass keng Weis ze schéin;<br> All Wuert, dat vun er klénkt,<br> Gräift äis an d' Séil wéi Himmelstéin<br> An d’A wéi Feier blénkt<br> '''4.''' O Du do uewen, deem séng Hand<br> Duurch d’Welt d’Natioune leet,<br> Behitt du d’Lëtzebuerger Land<br> Vum frieme Joch a Leed;<br> Du hues ons all als Kanner schon<br> De fräie Geescht jo ginn,<br> Looss viru blénken d’Fräiheetssonn,<br> Déi mir so laang gesinn!<br> Looss viru blénken d’Fräiheetssonn,<br> Déi mir so laang gesinn!<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Luxembourg_National_Anthem.ogg https://alexbruni.ru/afx/noise/cl_muzyka-v-ispolnenii--919 https://zvyki.com/song/93201095/Jean-Antoine_Zinnen_-_Ons_H_m_cht_Gimn_Lyuksemburga/{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} '''БЕЗНЕҢ ВАТАНЫБЫЗ'''<br> '''1.''' Альзет ага болын буйлап,<br> Зауэр – таулар иңләп,<br> Мозель йөземнәрен нурлап,<br> Күк иңдерә ширбәт.<br> Илемнең иминлегенә<br> Жәл түгел һич корбан,<br> Йөрәк түрендә хәзинә –<br> Син, тиңдәшсез Ватан.<br> Йөрәк түрендә хәзинә –<br> Син, тиңдәшсез Ватан.<br> '''2.''' Иминлекне өстен күрә,<br> Яшеллектә урыны,<br> Купшылыктан йөз чөерә –<br> Илем шуңа нурлы.<br> Буш сүзле булмастыр халкы,<br> Без бәхетле, диеп.<br> Илдә тормыш бигрәк җайлы, –<br> Яшибез сөенеп.<br> '''3.''' Тарала җыр яңгыравы<br> Тауга, үзәнлеккә,<br> Сөю, тугрылык шаңдавы,<br> Иңә һәр күкрәккә.<br> Артык булмас һич Ватанга<br> Мәдхия көй-сүзләр;<br> Күк авазы сеңә җанга,<br> Балкып тора күзләр.<br> '''4.''' Ходай, йөртә безне Синең<br> Кулың туры юлдан,<br> Саклагыл Люксембург җирен<br> Золым-газаплардан!<br> Азатлык бүләгең, Тәңре,<br> Улларың күңелендә,<br> Ирек кояшын Син мәңге<br> Балкыт ил күгендә!<br> Ирек кояшын Син мәңге<br> Балкыт ил күгендә!<br> '''Альзет, Зауэр, Мозель – Люксембургтагы елгалар. Гимнның беренче һәм дүртенче куплетларын рәсми рәвештә башкаралар. Тексты Люксембургта дәүләт телләре булган алман һәм француз телләренә дә тулысынча тәңгәл китереп тәрҗемә ителгән.'''<br> === '''МАҖАРСТАН''' === '''HIMNUSZ'''<br> 1. Isten, áldd meg a magyart<br> Jó kedvvel, bőséggel,<br> Nyújts feléje védő kart,<br> Ha küzd ellenséggel;<br> Bal sors akit régen tép,<br> Hozz rá víg esztendőt,<br> Megbűnhődte már e nép<br> A múltat s jövendőt!<br> 2. Őseinket felhozád<br> Kárpát szent bércére,<br> Általad nyert szép hazát<br> Bendegúznak vére.<br> S merre zúgnak habjai<br> Tiszának, Dunának,<br> Árpád hős magzatjai<br> Felvirágozának.<br> 3. Értünk Kunság mezein<br> Ért kalászt lengettél,<br> Tokaj szőlővesszein<br> Nektárt csepegtettél.<br> Zászlónk gyakran plántálád<br> Vad török sáncára,<br> S nyögte Mátyás bús hadát<br> Bécsnek büszke vára.<br> 4. Hajh, de bűneink miatt<br> Gyúlt harag kebledben,<br> S elsújtád villámidat<br> Dörgő fellegedben,<br> Most rabló mongol nyilát<br> Zúgattad felettünk,<br> Majd töröktől rabigát<br> Vállainkra vettünk.<br> 5. Hányszor zengett ajkain<br> Ozman vad népének<br> Vert hadunk csonthalmain<br> Győzedelmi ének!<br> Hányszor támadt tenfiad<br> Szép hazám, kebledre,<br> S lettél magzatod miatt<br> Magzatod hamvvedre!<br> 6. Bújt az üldözött, s felé<br> Kard nyúlt barlangjában,<br> Szerte nézett s nem lelé<br> Honját e hazában,<br> Bércre hág és völgybe száll,<br> Bú s kétség mellette,<br> Vérözön lábainál,<br> S lángtenger fölette.<br> 7. Vár állott, most kőhalom,<br> Kedv s öröm röpkedtek,<br> Halálhörgés, siralom<br> Zajlik már helyettek.<br> S ah, szabadság nem virul<br> A holtnak véréből,<br> Kínzó rabság könnye hull<br> Árvák hő szeméből!<br> 8. Szánd meg Isten a magyart<br> Kit vészek hányának,<br> Nyújts feléje védő kart<br> Tengerén kínjának.<br> Bal sors akit régen tép,<br> Hozz rá víg esztendőt,<br> Megbűnhődte már e nép<br> A múltat s jövendőt!<br> https://rutube.ru/video/2a83856f036109764567c00c17807b1a/ https://wikiway.com/hungary/gimn/ (кереш өлеше бар, бер куплетлы җыйнак вариант)<br> '''ГИМН'''<br> 1. Йа Ходаем, маҗарны<br> Саклагыл, ярлыкагыл,<br> Суз ярдәмчел кулыңны,<br> Дошманнарын гаҗиз кыл.<br> Язмыш, өз золым көчен,<br> Бәхетле ит барчасын,<br> Үткән һәм алдагы өчен<br> Күрде халык казасын.<br> 2. Юл сыздың Карпат аша<br> Маҗар бабаларына,<br> Бирдең Ватан-гөлбакча<br> Бәндәгуз улларына.<br> Тиса, Дунай сулары<br> Үтә тауларны урап, –<br> Батыр Арпад уллары<br> Анда мул тормыш кора.<br> 3. Кун иле җирләрендә<br> Чайкала тук башаклар,<br> Токай тәлгәшләреннән<br> Тама татлы шәраблар.<br> Безнең ту еш балкыган<br> Төрек кирмәннәрендә,<br> Матьяш явы сыкраткан<br> Вена түрәләрен дә.<br> 4. Гөнаһларыбыз үче<br> Кысты Синең күкрәкне:<br> Аттың болыттан яшен,<br> Күкрәттең безнең күкне.<br> Баскын монголлар угы<br> Очты баш өстебездә,<br> Аннан төрек коллыгы<br> Йөк булды җилкәбездә.<br> 5. Күпме торды яңгырап<br> Кыргый госман гаугасы,<br> Яугир җәсәден таптап<br> Җиңүләр тантанасы!<br> Күпме сине улларың,<br> Гүзәл ил, күкрәгеңә<br> Басып изде, кыйнады,<br> Әйләндереп кабергә!<br> 6. Эзәрләүдән капланып<br> Утырмасын кай өндә,<br> Сыеныр җир тапмады<br> Үз Ватанында бәндә.<br> Менсә тау түбәсенә –<br> Ут диңгезе өстендә,<br> Һәркайда кайгы-хәсрәт,<br> Кан үзәне бар җирдә.<br> 7. Кирмән иде – таш өеме,<br> Хозур, бәхет югалган, <br> Афәт, үлем сөреме<br> Ватанны чолгап алган.<br> Аһ, мәетләр каныннан<br> Азатлык чәчәк атмый,<br> Илсезләр елавыннан<br> Шатлык күз яше акмый.<br> 8. Кызган, Ходай, маҗарны<br> Дөнья михнәтләрендә,<br> Суз ярдәмчел кулыңны<br> Газаплар диңгезендә.<br> Язмыш, өз золым көчен,<br> Бәхетле ит барчасын,<br> Үткән һәм алдагы өчен<br> Күрде халык казасын.<br> === '''МАЛАВИ''' === https://rutube.ru/video/ea94f879ee93c6040a66cafff88755d2/ === '''МАЛАЙЗИЯ''' === '''NEGARAKU'''<br> Negaraku tanah tumpahnia darahku,<br> Rakiat hidup bersatu dan maju,<br> Rahmat bahagia tuhan kurniahkan,<br> Raja kita selamat bertahta,<br> Rahmat bahagia tuhan kurniakan,<br> Raja kita selamat bertahta.<br> https://rutube.ru/video/0d77dc75e571a9ee9ccb61c0c26ab3ed/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Negaraku_instrumental.ogg '''МИНЕМ ИЛЕМ'''<br> Илем минем, җиреңә каным түгелгән,<br> Бердәмлектә алгарыш — Аллаһтан;<br> Аның рәхмәт-мәрхәмәте белән<br> Сау-сәламәт, хаким булсын солтан,<br> Аллаһ рәхмәт-мәрхәмәте белән<br> Сау-сәламәт, хаким булсын солтан.<br> '''МОЯ СТРАНА'''<br> Страна моя, судьбы твоей знамéние:<br> Единство и прогресс наградой дан;<br> Да одарит нас Бог благословением,<br> Во здравии пусть правит наш султан,<br> Да одарит нас Бог благословением,<br> Во здравии пусть правит наш султан.<br> === '''МАЛЬТА''' === Lil din l-art ħelwa, l-Omm li tatna isimha,<br> Ħares, Mulej, kif dejjem Int ħarist:<br> Ftakar li lilha bil-oħla dawl libbist.<br> Agħti, kbir Alla, id-dehen lil min jaħkimha,<br> Rodd il-ħniena lis-sid, saħħa 'l-ħaddiem:<br> Seddaq il-għaqda fil-Maltin u s-sliem.<br> https://yandex.ru/video/preview/12756916363707776647 https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Malta_National_Anthem.ogg Элек саклагандай сакла, Аллаһ, аны –<br> Безнең исемдәге бу Ватан-Ананы!<br> Күз уңыңда тот – һәрвакыт тоткан кебек!<br> Зирәк булсын – Үзең бар иткән күк элек.<br> Аллаһыбыз, ярлыкауларың кодрәтле,<br> Арттыр безнең бердәм һәм тату куәтне.<br> === '''МАРИЙ ЭЛ''' === '''''Болын мари телендә'''''<br> '''1.''' Марий Эл тый улат<br> Авай гай кажнылан.<br> Шке сурт гай тый кÿлат<br> Чыла мÿндыр марийлан.<br> Ме таче, чон пуэн,<br> Марий мландым моктена.<br> Вийнам иктыш чумырен,<br> Пиалан илышым чоҥена.<br> '''2.''' Сакла чот кугешнен<br> Шке сынжым калыкна.<br> Йомартле улмыж ден<br> Эре тудо чаплана.<br> Ме таче, чон пуэн,<br> Марий мландым моктена.<br> Вийнам иктыш чумырен,<br> Пиалан илышым чоҥена.<br> '''''Тау мари телендә'''''<br> '''1.''' Марий Эл, ӓвӓ гань<br> Ылат каждойланок.<br> Келӓт шачмы пӧрт гань<br> Цилӓ мӹндӹр йыхланок.<br> Кымылын, ӹвӹртӓл,<br> Мары млӓндӹм мактенӓ.<br> Силам иктӹш цымырал,<br> Соты цӓшнӓм ӹшкеок чангенӓ.<br> '''2.''' Лӱктӓ кӱш лӹмжӹмӓт<br> Мары халык соок.<br> Веселӓжӹ, сӹржӓт<br> Лӹмлештӓлтеш йӹрвӓшок.<br> Кымылын, ӹвӹртӓл,<br> Мары млӓндӹм мактенӓ.<br> Силам иктӹш цымырал,<br> Соты цӓшнӓм ӹшкеок чангенӓ.<br> '''''Урыс телендә'''''<br> '''1.''' Марий Эл, ты – как мать<br> Для каждого в судьбе.<br> Где бы ни был – вспоминать<br> Твой сын будет о тебе.<br> Славься, наш край родной,<br> Цвети в счастье и в труде.<br> Гордимся всегда тобой <br> И поём, Марий Эл, о тебе!<br> '''2.''' Свою честь сохранит <br> Народ наш на века, <br> И дружба, как гранит, –<br> Всегда с братьями крепка.<br> Славься, наш край родной,<br> Цвети в счастье и в труде.<br> Гордимся всегда тобой <br> И поём, Марий Эл, о тебе!<br> https://rutube.ru/video/ac86d65747a884390c5c6beccc359b7b/ https://yandex.ru/video/preview/9653579334705561161 '''''Татар теленә тәрҗемә'''''<br> '''1.''' Мари Ил – ана күк,<br> Һәркем тәкъдирендә.<br> Кайларда йөрсәм дә,<br> Ул минем күңелемдә.<br> Мари Ил җырларда,<br> Мөкатдәс илебез,<br> Бәхетле тормышны<br> Бергәләп төзибез.<br> '''2.''' Намусын саклар ул –<br> Халкым үз җирендә.<br> Тугандаш халыклар<br> Дуслыгы мәңгегә.<br> Мари Ил җырларда,<br> Мөкатдәс илебез,<br> Бәхетле тормышны<br> Бергәләп төзибез.<br> === '''МАУРИТАНИЯ''' === '''<u>بِلَادَ الْأُبَاةِ الْهُدَاةِ الْكِرَامْ</u>'''<br> بِلَادَ الْأُبَاةِ الْهُدَاةِ الْكِرَامْ<br> وَحِصْنَ الْكِتَابِ الَّذِيْ لَا يُضَامْ<br> أَيَا مُوْرِيْتَانِ رَبِيْعَ الْوُئامْ<br> وَرُكْنَ السَّمَاحَةِ ثَغْرَ السَّلَامْ<br> '''كورال:'''<br> سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ<br> وَنَكْسُوْ رُبَاكِ بِلَوْنِ الْأَمَلْ<br> وَعِنْدَ نِدَاكِ نُلَبِّيْ أَجَلْ<br> بُدُوْرُ سَمَائِكِ لَمْ تُحْجَبِ<br> وَشَمْسُ جَبِيْنِكِ لَمْ تَغْرُبِ<br> نَمَاكِ الْأَمَاجِدُ مِن يَّعْرُبِ<br> لِإِفْرِيْقِيَّا الْمَنْبَعِ الأَعْذَبِ<br> '''كورال'''<br> رَضَعْنَا لِبَانَ النَّدَى وَالْإِبَا<br> سَجَايَا حَمَلْنَ جَنًى طَيِّبَا<br> وَمَرْعًى خَصِيْباً، وَإنْ أجْدَبَا<br> سَمَوْنَا، فَكَانَ لَنَا أَرْحَبَا<br> '''كورال'''<br> سَقَيْنَا عَدُوَّكِ صَاباً وَمُرًّا<br> فَمَا نالَ نُزْلًا وَلَا مُسْتَقَرَّا<br> نُقَاوِمُهُ حَيْثُ جَاسَ وَمُرَّا<br> نُرَتِّلُ إِنَّ مَعَ العُسْرِ يُسْرَا<br> '''كورال'''<br> قَفَوْنَا الرَّسُوْلَ بِنَهْجٍ سَمَا<br> إلى سِدْرَةِ الْمَجْدِ فَوْقَ السَّمَا<br> حَجَزْنَا الثُّرَيَّا لَنَا سُلَّمَا<br> رَسَمْنَا هُنَالِكَ حَدَّ الْحِمٰى<br> '''كورال'''<br> أَخَذْنَاكِ عَهْدًا حَمَلْنَاكِ وَعْدًا<br> ونُهْدِيْكِ سَعْداً لِجِيْلٍ أطَلْ<br> '''كورال النهائي:'''<br> سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ<br> وَنَكْسُوْ رُبَاكِ بِلَوْنِ الْأَمَلْ<br> سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ<br> وَعِنْدَ نِدَاكِ نُلَبِّي أجَلْ<br> https://yandex.ru/video/preview/3129444462381017345 https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Bilāda_l-ʾubāti_l-hudāti_l-kirām.ogg '''Кәрамлылар җитәкләгән мәгърур ил'''<br> '''I.''' Горур кәрамлылар җитәкләгән ил,<br> Һәм Изге Китаптан ныклык иңгән ил,<br> Әйа Мауритания, аһәң учагы,<br> Хуш-имин күңелнең хозур почмагы.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Фида җаннарыбыз гел синең сакта,<br> Ком тауларың буйыйк өмет-аклыкка;<br> Кайчан чакырсаң да, басарбыз сафка.<br> '''II.''' Күгеңдә ярымай мәңге сүрелмәс,<br> Йөзеңдә балкыган кояшың сүнмәс,<br> Гарәп бабаларың сине үстергән,<br> Африка җирендә – синең саф чишмәң.<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''III.''' Горурлык үз сөтен безгә эчерде,<br> Ул биргән табигать уңыш китерде.<br> Уңдырышлы туфрак, корып кипсә дә,<br> Көч өсти ул безгә, алга этәрә.<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''IV.''' Дошманга эчердек ачы яңгырсу,<br> Тынычлана алмас һәм ял итмәс ул,<br> Кая тайпылса да, каршылык күрер.<br> Авырлыклардан соң җиңеллек килер.<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''V. (ил бәйсезлеге көнендә генә башкарыла)'''<br> Рәсүлгә ияреп һәм туры юлдан<br> Атларбыз – йолдызлар баскычлар корган.<br> Галәмнең мәңгелек агачы безне<br> Рухландырып торыр, күрсәтеп эзне.<br> '''Кушымта.'''<br> '''VI.''' Ант итәбез сиңа, безнең вәгъдәбез:<br> Киләчәк буынга сине бирәбез.<br> '''''Соңгы кушымта:'''''<br> Фида җаннарыбыз гел синең сакта,<br> Ком тауларың буйыйк өмет-аклыкка.<br> Фида җаннарыбыз гел синең сакта,<br> Кайчан чакырсаң да, басарбыз сафка.<br> === '''МЕКСИКА''' === '''Himno Nacional Mexicano'''<br> '''''Coro:'''''<br> Mexicanos, al grito de guerra<br> El acero aprestad y el bridón; <br> Y retiemble en sus centros la tierra<br> Al sonoro rugir del canón,<br> Y retiemble en sus centros la tierra<br> Al sonoro rugir del canón.<br> I. Ciña oh Patria! tus sienes de olivo<br> De la Paz el arcangel divino,<br> Que en el cielo tu eterno destino<br> Por el dedo de Dios se escríbio. <br> Mas si osare un extrano enemigo <br> Profanar con su planta tu suelo, <br> Piensa-oh Patria querida! que el cielo<br> Un soldado en cada hijo te dio,<br> Un soldado en cada hijo te dio.<br> '''''Coro:'''''<br> Mexicanos, al grito de guerra<br> El acero aprestad y el bridón; <br> Y retiemble en sus centros la tierra<br> Al sonoro rugir del canón,<br> Y retiemble en sus centros la tierra<br> Al sonoro rugir del canón.<br> https://rutube.ru/video/5ee9453116eb849cc6f275528d0ba01f/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_Mexicano_instrumental.ogg https://wikiway.com/mexico/gimn/ '''Мексика дәүләт гимны'''<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Мексикалы, сугыш аваз салса,<br> Әзерлә ат, кылыч һәм ияр.<br> Туплар атуыннан калтырансын<br> Җир шары – үзәгенә кадәр,<br> Туплар атуыннан калтырансын<br> Җир шары – үзәгенә кадәр.<br> 1. Зәйтүн чәчәгеннән таҗ үреп ки –<br> Җәбраил әмере бу, Ватан,<br> Синең тәкъдир Ходай хозурында<br> “Мәңгелеккә!” диеп язылган.<br> Керсез бу туфрагың нәҗесләнсә,<br> Дошман аяк басса, яу җитеп,<br> Исеңдә тот, Ватан, Күк иңдерә<br> Һәр улыңны сугышчы итеп,<br> Һәр улыңны сугышчы итеп.<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Мексикалы, сугыш аваз салса,<br> Әзерләп куй кылыч һәм ияр.<br> Туплар атуыннан калтырансын<br> Җир шары – үзәгенә кадәр,<br> Туплар атуыннан калтырансын<br> Җир шары – үзәгенә кадәр.<br> '''Хәзерге заман гимнының рәсми башкарыла торган өлеше. Барлыгы 10 куплеттан тора.'''<br> === '''МИКРОНЕЗИЯ ФЕДЕРАТИВ ШТАТЛАРЫ''' === '''Patriots of Micronesia'''<br> Tis here we are pledging, with heart and with hand,<br> Full measure of devotion to thee, our native land,<br> Full measure of devotion to thee, our native land.<br> Now all join the chorus, let union abide.<br> Across all Micronesia join hands on every side,<br> Across all Micronesia join hands on every side.<br> We all work together, with hearts, voice and hand,<br> Till we have made these islands another promised land,<br> Till we have made these islands another promised land.<br> https://rutube.ru/video/993737fecd02d1c93f5d0805644ee063/ https://wikiway.com/federativnye-shtaty-mikronezii/gimn/ '''Микронезия ватанпәрвәрләре'''<br> === '''МИСЫР''' === '''بلادي بلادي بلادي'''<br> بلادي بلادي بلادي<br> لكِ حبي و فؤادي<br> بلادي بلادي بلادي<br> لك حبي و فؤادي<br> مصر يا أم البلاد<br> انت غايتي والمراد<br> وعلى كل العباد<br> كم لنيلك من اياد<br> بلادي بلادي بلادي<br> لكِ حبي و فؤادي<br> https://rutube.ru/video/3c29e47cbe74831ddec94f6451f8c044/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Bilady,_Bilady,_Bilady.ogg https://wikiway.com/egypt/gimn/ '''Ватаным, Ватаным, Ватаным!'''<br> Ватаным, Ватаным, Ватаным,<br> Мәхәббәтем сиңа һәм җаным, Ватаным!<br> Олылыйм Аллаһны, Ватанны,<br> Багышлап иң изге догамны, догамны.<br> Морадым, гамәлем багышлыйм тик сиңа,<br> Көч куеп, тир түгеп тапканым – тик сиңа,<br> Илләрнең борынгы анасы, Ватаным,<br> Кадерли сине ил баласы, Ватаным.<br> Нил кебек куәтле һәм ямьле,<br> Әй, Мисыр, имин бул син мәңге, бул мәңге.<br> Ватаным, Ватаным, Ватаным,<br> Мәхәббәтем сиңа һәм җаным, Ватаным!<br> '''Рәсми башкарыла торган беренче куплет. Тагын икесе бар.'''<br> === '''МОЗАМБИК''' === '''Pátria Amada'''<br> Na memória de África e do Mundo<br> Pátria bela dos que ousaram lutar.<br> Moçambique, o teu nome é liberdade,<br> O Sol de Junho para sempre brilhará.<br> '''''Coro:'''''<br> ||: Moçambique nossa terra gloriosa,<br> Pedra a pedra construindo um novo dia.<br> Milhões de braços, uma só força,<br> Oh pátria amada, vamos vencer. :||<br> Povo unido do Rovuma ao Maputo<br> Colhe os frutos do combate pela paz,<br> Cresce o sonho ondulando na bandeira<br> E vai lavrando na certeza do amanhã.<br> '''''Coro (2)'''''.<br> Flores brotando do chão do teu suor,<br> Pelos montes, pelos rios, pelo mar,<br> Nós juramos por ti, oh Moçambique,<br> Nenhum tirano nos irá escravizar!<br> '''''Coro (2).'''''<br> https://rutube.ru/video/6e4d1a389256044d1d16b866ace91999/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mozambican_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.wav https://wikiway.com/mozambique/gimn/ '''Сөекле Ватан'''<br> Африканың, бар дөньяның хәтерендә<br> Көрәшкә басканнар гүзәл Ватаны.<br> Мозамбикның азатлыгы – исемендә,<br> Июнь кояшының мәңге балкыр даны.<br> '''''Кушымта:'''''<br> ||: Мозамбик, син безнең шөһрәтле җиребез,<br> Ташка таш куеп, яңа көнне төзибез.<br> Миллионлаган кул – бердәм көч-куәт,<br> Сөекле Ватан, җиңүгә юнәлт! :||<br> Рувумадан Мапутуга кадәр күрә<br> Бердәм халык көрәшнең җимешләрен,<br> Байрагындагы хыялын ул үстерә,<br> Тергезә инабәтле киләчәген.<br> '''''Кушымта (2).'''''<br> Тир сугарган җиреңдә үскән гөлләр,<br> Тауларың, елгаларың, диңгез белән –<br> Ант итәбез, әй Мозамбик, залимнәр<br> Төшералмас безне коллыкка бүтән!<br> '''''Кушымта (2).'''''<br> === '''МОЛДОВА''' === '''Limba noastră'''<br> Limba noastră-i o comoară<br> În adîncuri înfundată<br> Un şirag de piatră rară<br> Pe moşie revărsată.<br> Limba noastră-i foc ce arde<br> Într-un neam, ce fără veste<br> S-a trezit din somn de moarte<br> Ca viteazul din poveste.<br> Limba noastră-i numai cîntec,<br> Doina dorurilor noastre,<br> Roi de fulgere, ce spintec<br> Nouri negri, zări albastre.<br> Limba noastră-i graiul pîinii,<br> Cînd de vînt se mişcă vara;<br> In rostirea ei bătrînii<br> Cu sudori sfinţit-au ţara.<br> Limba noastră-i frunză verde,<br> Zbuciumul din codrii veşnici,<br> Nistrul lin, ce-n valuri pierde<br> Ai luceferilor sfeşnici.<br> Nu veţi plînge-atunci amarnic,<br> Că vi-i limba prea săracă,<br> Şi-ţi vedea, cît îi de darnic<br> Graiul ţării noastre dragă.<br> Limba noastră-i vechi izvoade.<br> Povestiri din alte vremuri;<br> Şi citindu-le 'nşirate, –<br> Te-nfiori adînc şi tremuri.<br> Limba noastră îi aleasă<br> Să ridice slava-n ceruri,<br> Să ne spiue-n hram şi-acasă<br> Veşnicele adevăruri.<br> Limba noastra-i limbă sfîntă,<br> Limba vechilor cazanii,<br> Care o plîng şi care o cîntă<br> Pe la vatra lor ţăranii.<br> Înviaţi-vă dar graiul,<br> Ruginit de multă vreme,<br> Stergeţi slinul, mucegaiul<br> Al uitării 'n care geme.<br> Strîngeţi piatra lucitoare<br> Ce din soare se aprinde –<br> Şi-ţi avea în revărsare<br> Un potop nou de cuvinte.<br> Răsări-va o comoară<br> În adîncuri înfundată,<br> Un şirag de piatră rară<br> Pe moşie revărsată.<br> https://rutube.ru/video/fe2188973e8de93e105e0e8622b6440d/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Imnul_Republicii_Moldova_US_NAVY.ogg https://wikiway.com/moldova/gimn/ '''Безнең телебез'''<br> Безнең тел – бакый хәзинә,<br> Бик тирәндә тамырлары,<br> Җиребез буйлап сибелгән<br> Энҗеләр, асылташлары.<br> Безнең тел – дөрләгән учак:<br> Халкым үлем йокысыннан<br> Уянсын тормышка сусап –<br> Әкияттәге батыр сыман.<br> Безнең телебез җырлары,<br> Дойналардагы сагышлар<br> Ача якты офыкларны,<br> Тарала кара болытлар.<br> Безнең тел – ул икмәк теле,<br> Җәен җилләр сызгырганы,<br> Бабалар, җиргә тир түгеп,<br> Мөбарәк иткәннәр аны.<br> Безнең тел – ул яшел яфрак,<br> Кодру урманнары шавы.<br> Нистру бормалары качыра<br> Йолдызлар яктысы явын.<br> Һич ачынып зарланмагыз,<br> Ярлы дип телегез бигрәк,<br> Сайланган тел ул, аңлагыз, –<br> Тора илебезне бизәп.<br> Безнең тел – ул тарихи тел,<br> Борынгы хәлләр дастаны.<br> Өйрән аны һәм танып бел<br> Хакыйкатьнең ни булганын.<br> Безнең тел ул билгеләнгән<br> Күкләрне мактау йөзеннән –<br> Өйдә, чиркәүдә бәндәләр<br> Тайпылмас дип Хак сүзеннән.<br> Безнең тел – изгелек нуры,<br> Аңарда ата-бабалар<br> Елый-елый, җырлый-җырлый<br> Өйдә гыйбадәт кылганнар.<br> Чыгарыйк телне хәяткә,<br> Коткарып заман явыннан,<br> Пакьлик пычрак-күгәректән,<br> Онытылу аһ-зарыннан.<br> Җыйыйк кояш нурларыннан<br> Очкын алган чакматашын, –<br> Ургылыр тел байлыгыннан<br> Яңа сүзләр булып ташкын.<br> Яшәячәк бу хәзинә,<br> Бик тирәндә тамырлары,<br> Җиребез буйлап сибелгән<br> Энҗеләр, асылташлары.<br> '''Рәсми чараларда гимнның беренче, икенче, бишенче, тугызынчы һәм уникенче куплетлары кулланыла.'''<br> === '''МОНГОЛИЯ''' === '''Монгол Улсын Төрийн дуулал'''<br> '''1.''' Дархан манай тусгаар улс<br> Даяар монголын ариун голомт<br> Далай их дээдсийн гэгээн үйлс<br> Дандаа энхжин үүрд мөнхжинө.<br> Хамаг дэлхийн шударга улстай<br> Хамтран нэгдсэн эвээ бэхжүүлж<br> Хатан зориг, бүхий л чадлаараа<br> Хайртай Монгол орноо мандуулъя.<br> '''2.''' Өндөр төрийн минь сүлд ивээж<br> Өргөн түмний минь заяа түшиж<br> Үндэс язгуур, хэл соёлоо<br> Үрийн үрдээ өвлөн бадраая.<br> Эрэлхэг Монголын золтой ардууд<br> Эрх чөлөө жаргалыг эдлэв<br> Жаргалын түлхүүр, хөгжлийн тулгуур<br> Жавхлант манай орон мандтугай.<br> https://rutube.ru/video/d04aaa41b14155522b96a819f0131dd1/ https://zvukitop.com/skachat-gimn-mongolii/ https://yandex.ru/video/preview/15086678055865714389 '''Монгол Иленең дәүләт җыры'''<br> '''1.''' Инкыйлаби Ватаныбыз —<br> Монголның саф учагы,<br> Һичкем аны җиңә алмас,<br> Мәңгегә үскән чагы.<br> Дөньяның гадел илләре<br> Белән бердәмлек өчен,<br> Үстерик Ватанны биреп<br> Йөрәк дәртен, кул көчен.<br> '''2.''' Милли тел, мәдәниятне<br> Мирас итеп тапшырыйк,<br> Эшчән, кыю Монгол илен<br> Бәхет-уңышка юллыйк.<br> Хөрмәт итеп ил туграсын,<br> Ил язмышына таян.<br> Алгарышта чәчәк атсын,<br> Яшәсен бөек Ватан!<br> === '''МОРДОВИЯ''' === '''Ши валда, Мордовия!'''<br> '''1.''' Ши валда, Мордовия, седистот сай,<br> Ши валда, Мордовия, сельмосот палы, юрнай,<br> Россиять мяшться мокшень сияста сюлгам,<br> Россиять карксэземса эрзянь зырняста пулай.<br> '''''Морзюлма-мороютко:'''''<br> Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br> Гайняк! Гайняк, Мордовия!<br> Кельгома краеньке – най панжи маеньке,<br> Мокшэрзянь шачема-касома крае!<br> Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br> Морак! Морак, Мордовия!<br> Павазу эряфсь катк тонь эрь кудозт сувай!<br> Ульхть шумбра, ульхть шумбра,<br> Кода сонць Сияжарсь, ульхть шумбра!<br> '''2.''' Тон ютыть, Мордовия, стака кить-янт,<br> Тон молить, Мордовия, витьстэ,<br> верьга кандыть прят.<br> Вий макснесть келей Мокшась ды бойка Сурась,<br> Секс течис тон седейс ды оймес –<br> прок ванькс лисьмапрят.<br> '''''Мороютко-морзюлма:'''''<br> Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br> Гайняк! Гайняк, Мордовия!<br> Кельгома краеньке – най панжи маеньке,<br> Мокшэрзянь шачема-касома крае!<br> Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br> Морак! Морак, Мордовия!<br> Павазу эряфсь катк тонь эрь кудозт сувай!<br> Ульхть шумбра, ульхть шумбра,<br> Кода сонць Сияжарсь, ульхть шумбра!<br> https://rutube.ru/video/1bf85fe270665f092a358c3bf6d3ec9e/ https://yandex.ru/video/preview/10948984705911750187 '''Имин бул, Мордовия!'''<br> '''1.''' Хәерле көн, Мордовия, ихлас күңелдән,<br> Хәерле көн, Мордовия, нур сибелә күзләреңнән,<br> Балкый ил күгендә мокша йолдызлары,<br> Яктырта туган илебезне эрзя таңнары.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Исәнме, Мордовия!<br> Куанып яшә, Мордовия!<br> Туган-үскән җирем, чәчәкле язларың,<br> Мокша-эрзя халкының сөекле Ватаны!<br> Имин бул син, Мордовия!<br> Җырла, җырла, Мордовия!<br> Бәхетле тормыш килсен өйләреңә!<br> Мәңге яшә, мәңге яшә,<br> Кояш үзе кебек мәңге яшә!<br> '''2.''' Авыр юллар үттең син, Мордовия,<br> Башыңны югары, горур тоттың, Мордовия,<br> Көч бирде сиңа киң Мокша, җитез Сура,<br> Шуңа бүген җаның керсез, чишмәдәй саф, чиста.<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''3.''' Ты трудной дорогой, Мордовия, шла,<br> России держалась и голову гордо несла.<br> Давали силы вольные Мокша, Сура,<br> Ты духом была и осталась сильна и добра.<br> '''''Припев.'''''<br> '''Гимнның беренче дүртьюллык куплеты мокша телендә язылган, икенчесе – эрзя телендә, өченчесе – урыс телендә. Өч куплетның да кушымталары – катнаш мокша-эрзя телендә.'''<br> === '''НЕПАЛ''' === '''''नेपालीमा (nepālima – непал телендә)'''''<br> '''सयौं थुँगा फूलका'''<br> सयौं थुँगा फूलका हामी, एउटै माला नेपाली<br> सार्वभौम भई फैलिएका, मेची-महाकाली।<br> सयौं थुँगा फूलका हामी, एउटै माला नेपाली<br> सार्वभौम भई फैलिएका, मेची-महाकाली।<br> प्रकृतिका कोटी-कोटी सम्पदाको आंचल<br> वीरहरूका रगतले, स्वतन्त्र र अटल।<br> ज्ञानभूमि, शान्तिभूमि तराई, पहाड, हिमाल<br> अखण्ड यो प्यारो हाम्रो मातृभूमि नेपाल।<br> बहुल जाति, भाषा, धर्म, संस्कृति छन् विशाल<br> अग्रगामी राष्ट्र हाम्रो, जय जय नेपाल।<br> '''''Укылышы'''''<br> '''Sayaű thűgā phūlkā'''<br> Sayaű thűgā phūlkā hāmī, euṭai mālā Nepālī <br> Sārwabhaum bhai phailiekā, Mechi-Mahākālī <br> Sayaű thűgā phūlkā hāmī, euṭai mālā nepālī <br> Sārwabhaum bhai phailiekā, Mechi-Mahākālī <br> Prakritikā kotī-kotī sampadāko ā̃chal(a), <br> Vīrharūkā ragata le, swatantra ra aṭala) <br> Gyānabhūmi, śhāntibhūmi Tarāī, pahād, himāl(a) <br> Akhaṇḍa yo pyāro hāmro mātṛibhūmi Nepāl(a) <br> Bahul jāti, bhāṣhā, dharma, sãnskṛti chan biśhāl(a) <br> Agragāmī rāṣhṭra hāmro, jaya jaya Nepāl(a)<br> https://rutube.ru/video/ff3ab41ca38da63019f580c0eb3d06f4/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sayaun_Thunga_Phool_Ka_(instrumental).ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Без – меңләгән гөл-чәчәк'''<br> Без – меңләгән гөл-чәчәк бу Непал дигән бәйләмдә,<br> Мечидән Маһакалигә сузылган бәйсез илдә.<br> Без – меңләгән гөл-чәчәк бу Непал дигән бәйләмдә,<br> Мечидән Маһакалигә сузылган бәйсез илдә.<br> Мул табигать байлыклары – гүзәл илебез даны, <br> Кан түгеп, батырларыбыз какшамас итте аны.<br> Гыйлем, тынлык хөкем сөрә Тераида, тауларда,<br> Уртак, бүленмәс, сөекле Ватаныбыз Непалда.<br> Төрле раса, телләр, диннәр мирасын саклап калдың, <br> Алгарышлы ил-дәүләтем, мәңге яшә, Непалым!<br> === '''НИГЕР''' === '''L’honneur de la patrie'''<br> Des rives du Niger aux confins du Ténéré<br> Frères et sœurs nous sommes<br> Enfants d’une même Patrie le Niger<br> Nourris de la sève des mêmes idéaux<br> Pour un Niger de paix libre fort et uni<br> Pour un Niger prospère le Pays de nos rêves<br> Pour l’honneur de la Patrie<br> Incarnons la vaillance et la persévérance<br> Et toutes les vertus de nos dignes aïeux<br> Guerriers intrépides déterminés et fiers<br> Défendons la patrie au prix de notre sang<br> Faisons du Niger symbole de dignité<br> Emblème et flambeau de l’Afrique qui avance<br> Pour ces nobles idéaux debout et en avant<br> En avant pour le travail en avant pour le combat<br> Nous demeurons debout<br> Portant haut le drapeau de notre cher Pays<br> Dans le ciel d’Afrique et dans tout l’Univers<br> Pour construire ensemble<br> Un monde de justice de paix et de progrès<br> Et pour faire du Niger la fierté de l’Afrique.<br> '''Don darajar Uban'''<br> Daga Bankunan Nijar zuwa kan iyakokin Ténéré<br> Yan’uwa mune<br> ‘Ya’yan kasar uba daya Nijar<br> Rarraba da ruwan ‘ya’yan itace iri ɗaya<br> Domin kasar Nijar mai karfi da hadin kai mai zaman lafiya<br> Ga kasar Nijar mai albarka kasar burinmu<br> Don darajar Uban<br> Haɗa ƙarfin hali da juriya<br> Da dukkan kyawawan halaye na magabata na kwarai<br> Jarumai marasa tsoro sun ƙudura da girman kai<br> Kare kasar nan akan kudin jininmu<br> Mu sanya Nijar ta zama alamar mutunci<br> Tambari da fitilar ciyar da Afirka gaba<br> Don waɗannan maɗaukakin maɗaukaki tsaya ku tafi<br> Gaba don aikin gaba don yaƙin<br> Mun tsaya a tsaye<br> Dauke tutar kasarmu mai daraja<br> A cikin sararin samaniyar Afirka da ko’ina cikin Duniya<br> Don gina tare<br> Duniyar adalci, zaman lafiya da ci gaba<br> Da kuma sanya Nijar ta zama abin alfaharin Afirka.<br> https://zvukitop.com/gimn-nigera-skachat/ https://rutube.ru/video/dabaf9794d7ebacc7d4ad84c14447496/ '''Ватан горурлыгы'''<br> Нигер ярларыннан Тенерега кадәр<br> Без туганнар, кардәшләр,<br> Бер үк Ватан – Нигер балалары,<br> Уртак барчабыз идеаллары.<br> Булсын бердәм, тыныч, куәтле, ирекле,<br> Чәчәк атсын Нигер, хыялыбыз иле.<br> Ватан даны иңендә<br> Гәүдәләнсен илдә батырлык, сабырлык,<br> Лаеклы бабалар мирасы – тырышлык.<br> Куркусыз, тәвәккәл һәм горур яугирләр,<br> Аямый һич үзен, илне имин итәр,<br> Булыр Нигерыбыз мәртәбә үрнәге,<br> Африка омтылышларының терәге.<br> Бу күркәм идеаллар – барчабыз теләге.<br> Алга – тырыш хезмәткә, алга – кыю көрәшкә<br> Бердәм күтәреләбез.<br> Җилфердәсен байрак мәһабәт бу илдә,<br> Африка күгендә, дөнья киңлегендә.<br> Бергә үсә бездә<br> Гаделлек, тынычлык, алгарыш орлыгы –<br> Булсын диеп Нигер кыйтга горурлыгы.<br> '''Күпмилләтле һәм күптелле Нигер дәүләтенең француз телендә язылган яңа гимны 2023 елда расланды. Аның тексты шулай ук җирле һауса теленә дә тәрҗемә ителгән. Гимнның халыкчан рухлы көен шартлы рәвештә “дини булмаган нәшид” жанрына кертеп булыр иде.'''<br> === '''НИДЕРЛАНД''' === '''Het Wilhelmus'''<br> '''1.''' Wilhelmus van Nassouwe<br> ben ik, van Duitsen bloed,<br> den vaderland getrouwe<br> blijf ik tot in den dood.<br> Een Prinse van Oranje<br> ben ik, vrij onverveerd,<br> den Koning van Hispanje<br> heb ik altijd geёerd.<br> '''6.''' Mijn schild ende betrouwen<br> zijt Gij, o God mijn Heer,<br> op U zo wil ik bouwen,<br> verlaat mij nimmermeer.<br> Dat ik doch vroom mag blijven,<br> uw dienaar t’aller stond,<br> de tirannie verdrijven<br> die mij mijn hart doorwondt.<br> https://rutube.ru/video/ce27930d766fd5fc69e8ebacc643ba26/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Het_Wilhelmus_(tempo_corrected).ogg Ясалма Интеллект "җырлый"<br> https://wikiway.com/netherlands/gimn/ '''Вилһелм җыры'''<br> '''1.''' Вилһелмус ван Нассаумын,<br> Халкым каны калебемдә,<br> Ватаныма биргән анттан<br> Ваз кичмәм гомеремдә.<br> Асыл зат Оран угланы,<br> Тугрымын намусыма,<br> Испан кыйралына бары<br> Хөрмәт кылам гына.<br> '''6.''' Калканым, рухи терәгем,<br> Кодрәтле, газиз Аллам.<br> Гаҗиз итмә мине, Тәңрем,<br> Сиңа гына таянам.<br> Хак тарафыңда булырмын<br> Мәңге Синең колың:<br> Бетсен йөрәгемне, халкымны<br> Телгәләгән золым.<br> '''Гимнның рәсми башкарыла торган бер варианты. Алтынчы куплет урынына кайвакыт икенчесен куялар. Акрошигырь рәвешендә язылган текст 15 куплеттан тора: сигезьюллык куплетларның беренче хәрефләрен бергә кушсаң, “Willem van Nassov” (хәзерге замандагы язылышы – Wilhelmus van Nassauwe) сүзләре барлыкка килә. Вилһелм ван Нассау – XVII гасырда Нидерландта Испаниядән азатлыкка ирешү хәрәкәтен җитәкләгән шәхес. Ул Оран провинциясенең кенәзе булган. Гимн тексты аның исеменнән язылган.'''<br> === '''НОРВЕГИЯ''' === '''Ja, vi elsker dette landet'''<br> '''1.''' Ja, vi elsker dette landet,<br> som det stiger frem,<br> furet, værbitt over vannet,<br> med de tusen hjem.<br> Elsker, elsker det og tenker<br> på vår far og mor<br> og den saganatt som senker<br> drømme på vår jord,<br> og den saganatt som senker,<br> senker drømme på vår jord.<br> '''7.''' Norske mann i hus og hytte,<br> takk din store Gud!<br> Landet ville han beskytte,<br> skjønt det mørkt så ud.<br> Alt hvad fedrene har kjempet,<br> mødrene har grett,<br> har den Herre stille lempet,<br> så vi vant vår rett,<br> har den Herre stille lempet,<br> så vi vant, vi vant vår rett.<br> '''8.''' Ja, vi elsker dette landet,<br> som det stiger frem,<br> furet, værbitt over vannet,<br> med de tusen hjem.<br> Og som fedres kamp har hevet<br> det av nød til seir,<br> også vi, når det blir krevet,<br> for dets fred slår leir,<br> også vi, når det blir krevet,<br> for dets fred, dets fred slår leir!<br> https://rutube.ru/video/760024b2c9af3e8b0cc792391ef8023d/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Norway_(National_Anthem).ogg https://wikiway.com/norway/gimn/ '''Туган илне яратабыз'''<br> '''1.''' Туган илне яратабыз,<br> Урман-тауларын,<br> Чал диңгезен, туң җилләрен,<br> Мең-мең йортларын.<br> Туган учак – ул сөекле<br> Ата-анабыз:<br> Суыгында, кояшында<br> Хозурланабыз,<br> Суыгында, кояшында<br> Аның хозурланабыз.<br> '''7.''' Данла, илем, язмышыңны:<br> Шомлы көнеңдә<br> Тәңре сине ярлыкады<br> Җир итәгендә.<br> Канлы корбан биреп кенә,<br> Керми сугышка,<br> Ирештең үз ирегеңә,<br> Тыныч тормышка,<br> Ирештең үз ирегеңә,<br> Тыныч һәм мул тормышка.<br> '''8.''' Туган илне яратабыз,<br> урман-тауларын,<br> чал диңгезен, туң җилләрен,<br> ак болытларын.<br> Ата-баба көрәшкән күк,<br> без дә дауларбыз,<br> мәңге иминлек хакына<br> җиңү яуларбыз,<br> мәңге иминлек хакына<br> яңа җиңү яуларбыз!<br> '''Гимнның рәсми башкарыла торган куплетлары.'''<br> === '''ПАКИСТАН ИСЛАМ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''پاک سرزمین شاد باد'''<br> پاک سرزمین شاد باد<br> كشور حسين شاد باد <br> تو نشان عزم علیشان <br> ! ارض پاکستان <br> مرکز یقین شاد باد <br> پاک سرزمین کا نظام <br> قوت اخوت عوام <br> قوم ، ملک ، سلطنت <br> پائندہ تابندہ باد <br> شاد باد منزل مراد <br> پرچم ستارہ و ہلال <br> رہبر ترقی و کمال <br> ترجمان ماضی شان حال <br> ! جان استقبال <br> سایۂ خدائے ذوالجلال<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Pakistan.OGG https://rutube.ru/video/3217e83b06c201b894ee8d9280e79f42/ https://wikiway.com/pakistan/gimn/ '''Саф-пакь җирем, шатлан'''<br> Саф-пакь җирем, шатлан,<br> Гүзәллек илем, шатлан,<br> Син бөек ихтыярга нишан,<br> Әйа, Пакистан!<br> Тугры мәркәзе, шатлан!<br> Саф-пакь җиреңдә низам,<br> Куәтле вә егәрле гавам,<br> Ил, милләт, дәүләт, –<br> Мәңге балкып чәчәк ат!<br> Шатлан изге морадыңа,<br> Айлы-йолдызлы байрагыңа.<br> Барган юлың – тәрәккый-кәмаль,<br> Үткәнең – бөек, бүгенгең – хәләл,<br> Җаның – истикъбаль!<br> Күләгә иңдергән Зүл-Җәләл.<br> '''Зүл-Җәләли үәл-Икрам – “Бөеклек һәм Юмартлык хуҗасы”, Аллаһы Тәгалә исемнәренең берсе.'''<br> === '''ПАПУА-ЯҢА ГВИНЕЯ''' === '''O Arise, All You Sons'''<br> O arise all you sons of this land,<br> Let us sing of our joy to be free,<br> Praising God and rejoicing to be<br> Papua New Guinea.<br> Shout our name from the mountains to seas<br> Papua New Guinea;<br> Let us raise our voices and proclaim<br> Papua New Guinea.<br> Now give thanks to the good Lord above<br> For His kindness, His wisdom and love,<br> For this land of our fathers so free,<br> Papua New Guinea.<br> Shout again for the whole world to hear<br> Papua New Guinea;<br> We're independent and we're free<br> Papua New Guinea.<br> https://rutube.ru/video/4f6b7fca8fa42025dda6d46f86179af5/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:O_Arise,_All_You_Sons_(instrumental).ogg https://wikiway.com/papua-novaya-gvineya/gimn/ '''Күтәрелегез, ил уллары!'''<br> Күтәрелегез, ил уллары,<br> Яңгыратыйк азатлык җырларын,<br> Рәхмәтле Алланы мактарга —<br> Папуа-Яңа Гвинея.<br> Исемең диңгездә-тауларда —<br> Папуа-Яңа Гвинея;<br> Рухланыйк без сине хакларга —<br> Папуа-Яңа Гвинея.<br> Кодрәтле Алладан бәрәкәт —<br> Игелек, зирәклек, мәхәббәт,<br> Бабалар Ватаны, син азат —<br> Папуа-Яңа Гвинея.<br> Бар дөнья тыңласын, җыр яңгырат —<br> Папуа-Яңа Гвинея;<br> Без бәйсез, ирекле, күңел шат —<br> Папуа-Яңа Гвинея.<br> '''Элек Бөекбритания колониясе булган Папуа-Яңа Гвинея 1906-1975 елларда Австралия протектораты астында яшәде. Күптелле илдә инглиз теленә рәсми һәм милләтара аралашу статусы бирелгән.'''<br> === '''ПАРАГВАЙ''' === '''Paraguayos, República o Muerte'''<br> I. A los pueblos de América, infausto<br> tres centurias un cetro oprimió,<br> mas un día soberbia surgiendo,<br> "¡Basta!" — dijo, y el cetro rompió.<br> Nuestros padres, lidiando grandiosos,<br> ilustraron su gloria marcial;<br> 𝄆 y trozada la augusta diadema,<br> enalzaron el gorro triunfal. 𝄇<br> '''''Coro:'''''<br> ¡Paraguayos, República o muerte!<br> Nuestro brío nos dío libertad:<br> Ni opresores, ni siervos, alientan,<br> Donde reinan unión, e igualdad.<br> Ni opresores, ni siervos, alientan,<br> Donde reinan unión e igualdad,<br> unión e igualdad, unión e igualdad.<br> https://rutube.ru/video/999170ec6148ad079ee12c1cabf3cfb8/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Paraguayan_National_Anthem.oga '''Парагвайлылар, йә җөмһүрият, йә үлем'''<br> ...............................<br> Гимнның икенче исеме — '''Himno Nacional Paraguayo''' (Парагвай милли гимны). Кушымталы җиде куплеттан тора, беренчесе рәсми рәвештә башкарыла.<br> === '''ПЕРУ''' === '''¡Somos libres, seámoslo siempre!'''<br> '''''Coro:'''''<br> Somos libres, seámoslo<br> siempre, seámoslo siempre.<br> Y antes niegue sus luces,<br> sus luces, sus luces el sol,<br> Que faltemos al voto solemne<br> Que la Patria al Eterno elevó,<br> Que faltemos al voto solemne<br> Que la Patria al Eterno elevó,<br> Que faltemos al voto solemne<br> Que la Patria al Eterno elevó.<br> '''6.''' En su cima los Andes sostengan<br> la bandera o pendón bicolor,<br> Que a los siglos anuncie el esfuerzo<br> que ser libre, que ser libre,<br> que ser libre, por siempre nos dió.<br> A su sombra vivamos tranquilos,<br> y al nacer por sus cumbres el sol,<br> Renovemos el gran juramento<br> que rendimos, que rendimos,<br> que rendimos al Dios de Jacob,<br> que rendimos al Dios de Jacob,<br> Al Dios de Jacob!<br> '''Coro:'''<br> Somos libres, seámoslo<br> siempre, seámoslo siempre.<br> Y antes niegue sus luces,<br> sus luces, sus luces el sol,<br> Que faltemos al voto solemne<br> Que la Patria al Eterno elevó,<br> Que faltemos al voto solemne<br> Que la Patria al Eterno elevó,<br> Que faltemos al voto solemne<br> Que la Patria al Eterno elevó.<br> '''Viva El Peru!'''<br> https://rutube.ru/video/6d14fa9682160d8c64ca5e1291b747f2/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Marcha_Nacional_del_Perú.ogg '''Без азат, мәңге азат булырбыз!'''<br> '''''Кушымта:'''''<br> Без азатбыз, азатбыз,<br> мәңгелек кыйблабыз ул ирек.<br> Изге анттан дүнмәбез,<br> антыбыздан дүнмәбез:<br> Кояш нурлары сүрелгәнче<br> үстерербез Ватанны сөеп,<br> Кояш нурлары сүрелгәнче<br> үстерербез Ватанны сөеп,<br> Кояш нурлары сүрелгәнче<br> үстерербез Ватанны сөеп.<br> '''6.''' Андның иң түренә, югарыга<br> ике төс байрак беркетелгән,<br> Безгә — әйтсен иҗтиһат дөньяга —<br> Мәңгелеккә, мәңгелеккә<br> Мәңгелеккә ирек бирелгән.<br> Байрак белән имин тормышта без, —<br> Кояш менгәч күк капусына,<br> Яңартылсын илаһи догабыз,<br> һәм буйсыныйк, һәм буйсыныйк,<br> буйсыныйк Ягъкуб Раббысына,<br> буйсыныйк Ягъкуб Раббысына,<br> Ягъкуб Раббысына!<br> '''''Кушымта:'''''<br> Без азатбыз, азатбыз,<br> мәңгелек кыйблабыз ул ирек<br> Изге анттан дүнмәбез,<br> антыбыздан дүнмәбез,<br> Кояш нурлары сүрелгәнче,<br> үстерербез Ватанны сөеп,<br> Кояш нурлары сүрелгәнче,<br> үстерербез Ватанны сөеп,<br> Кояш нурлары сүрелгәнче,<br> үстерербез Ватанны сөеп.<br> '''Яшәсен Перу!''' '''Гимн тексты алты куплеттан тора. 2010 елга кадәр аның беренчесе рәсми дип санала иде, хәзер – алтынчысы. Кушымтасы башында да, азагында да башкарыла. Дәүләт кануннары буенча башлап җырлаучы гимнны Viva El Peru! (Яшәсен Перу!) дип тәмамларга тиеш.<br>''' === '''ПОЛЬША''' === '''Jeszcze Polska nie zginęła'''<br> '''1.''' Jeszcze Polska nie zginęła,<br> Kiedy my żyjemy,<br> Co nam obca przemoc wzięła,<br> Szablą odbierzemy.<br> '''''Refren (2):'''''<br> Marsz, marsz Dąbrowski,<br> Z ziemi włoskiej do Polski,<br> Za Twoim przewodem<br> Złączym się z narodem.<br> '''2.''' Przejdziem Wisłę, przejdziem Wartę,<br> Będziem Polakami,<br> Dał nam przykład Bonaparte,<br> Jak zwyciężać mamy.<br> '''''Refren (2).'''''<br> '''3.''' Jak Czarniecki do Poznania<br> Po szwedzkim zaborze,<br> Dla Ojczyzny ratowania<br> Wrócim się przez morze.<br> '''''Refren (2).'''''<br> '''4.''' Mówił ojciec do swej Basi,<br> Cały zapłakany:<br> “Słuchaj jeno, pono nasi<br> Biją w tarabany!”<br> '''''Refren (2).'''''<br> https://rutube.ru/video/c19252133d99c78374cc5a5c83b6c1cc/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mazurek_Dabrowskiego.ogg '''Польша әле җуелмас'''<br> '''1.''' Польша әле ул җуелмас,<br> Без исән булганда,<br> Таланганны кайтарырбыз –<br> Кылычлар кулларда.<br> '''''Кушымта (2):'''''<br> Кайтчы, Домбровский,<br> Румнан – үз җиреңә:<br> Бердәмлек – халкыңа,<br> Азатлык – илеңә.<br> '''2.''' Үтик Висланы, Вартаны,<br> Поляк булып калыйк,<br> Һәм җиңүчән Бонапарттан<br> Без дә үрнәк алыйк.<br> '''''Кушымта (2).'''''<br> '''3.''' Чернецкий Познаньга кайткан,<br> Швед богавын ташлап,<br> Ватаныбыз исән булыр,<br> Без әйләнеп кайтсак.<br> '''''Кушымта (2).'''''<br> '''4.''' Күз яшьләре аша безгә<br> Әйтер ватандашлар:<br> “Безнекеләр өйгә кайта,<br> Кага барабаннар!”<br> '''''Кушымта (2).'''''<br> === '''ПОРТУГАЛИЯ''' === '''Heróis do mar'''<br> '''1.''' Heróis do mar, nobre povo,<br> Nação valente e imortal,<br> Levantai hoje de novo<br> O esplendor de Portugal!<br> Entre as brumas da memória,<br> Ó Pátria, sente-se a voz<br> Dos teus egrégios avós,<br> Que há-de guiar-te à vitória!<br> '''''Corus:'''''<br> Às armas, às armas!<br> Sobre a terra, sobre o mar,<br> Às armas, às armas!<br> Pela Pátria lutar!<br> Contra os canhões marchar, marchar!<br> '''2.''' Desfralda a invicta Bandeira,<br> À luz viva do teu céu!<br> Brade a Europa à terra inteira:<br> Portugal não pereceu!<br> Beija o solo teu jucundo<br> O Oceano, a rugir d’amor;<br> E teu braço vencedor<br> Deu mundos novos ao Mundo!<br> '''''Corus.'''''<br> '''3.''' Saudai o Sol que desponta<br> Sobre um ridente porvir;<br> Seja o eco de uma afronta<br> O sinal do ressurgir.<br> Raios dessa aurora forte<br> São como beijos de mãe,<br> Que nos guardam, nos sustêm,<br> Contra as injúrias da sorte.<br> '''''Corus.'''''<br> https://rutube.ru/video/1509b7571d4fbd431c719065bed17a41/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:A_Portuguesa.ogg '''Диңгезләрдә гаярь'''<br> '''1.''' Диңгезләрдә гаярь, шанлы,<br> Затлы һәм үлемсез милләтем,<br> Кайтар үзең яулаганны,<br> Португалиянең зиннәтен!<br> Горур тавышын, Ватан, шәйлә,<br> Аерып хәтер томаннарын,<br> Мөхтәрәм ата-бабаңның –<br> Илтсен ул яңа җиңүләргә!<br> '''''Кушымта:'''''<br> Ал кулыңа коралыңны!<br> Суда, җирдә сынатма,<br> Ал кулыңа коралыңны!<br> Көрәш, Ватанны хакла!<br> Һәм тупларга каршы атла!<br> '''2.''' Күтәр байрагың – җиңелмәс,<br> Җилфердәр ул якты күгеңдә!<br> Җиткер дөньяга: бирешмәс<br> Португалиябез үлемгә!<br> Ярсып давылланган океан<br> Изге туфрагыңны үбә;<br> Һәм кулларың итте бүләк<br> Кешелеккә яңа бер мәйдан!<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''3.''' Сәлам бирегез кояшка –<br> Киләчәкнең көлемсәр шавы;<br> Һәм өндәсен яңарышка<br> Кимсетелүләрнең шаңдавы.<br> Көч-кодрәтле таң нурларыннан<br> Ватан-Ана гүя назлый,<br> Ул көч бирә безгә, саклый<br> Язмыш кагу-сугуларыннан.<br> '''''Кушымта.'''''<br> === '''ПУЭРТО-РИКО''' === === '''РУАНДА''' === '''''Kinyarwanda'''''<br> '''Rwanda nziza'''<br> Rwanda nziza Gihugu cyacu<br> Wuje imisozi, ibiyaga n’ibirunga<br> Ngobyi iduhetse gahorane ishya<br> Reka tukurate tukuvuge ibigwi<br> Wowe utubumbiye hamwe twese<br> Abanyarwanda uko watubyaye<br> Berwa, sugira, singizwa iteka.<br> https://rutube.ru/video/9dc8e9395cc71eec9e15968e7a325230/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymne_National_du_Rwanda.ogg '''''Татарча'''''<br> '''Гүзәл Руанда'''<br> Гүзәл Руанда, сөекле илебез,<br> Бизи сине таулар, күлләр, вулканнарың,<br> Ватаныбыз, бул бәхет бишеге;<br> Куансыннар, әйдә, синең балаларың,<br> Дан җырлыйк күркәм гамәлләреңә,<br> Сыенып бергә синең итәгеңә;<br> Чәчәк атсын мәңге тарафларың.<br> '''Гимн текстындагы дүрт куплетның рәсми чараларда башкарыла торган беренчесе.'''<br> === '''РУМЫЙНИЯ''' === '''Deșteaptă-te, române!'''<br> Deşteaptă-te, române, din somnul cel de moarte,<br> În care te-adînciră barbarii de tirani,<br> barbarii de tirani!<br> Acum ori niciodată croieşte-ţi altă soartă,<br> La care să se-nchine şi cruzii tăi dusmani,<br> şi cruzii tăi duşmani!<br> Acum ori niciodată croieşte-ţi altă soartă,<br> La care să se-nchine şi cruzii tăi dusmani,<br> şi cruzii tăi duşmani!<br> https://rutube.ru/video/2b40abbe8bc4476d9129df230d2c0edf/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Desteapta-te,_romane!.ogg '''Уян, румын!'''<br> 1. Уян, румыйн, уян инде гомерлек бу йокыңнан,<br> Коллык богавы салган сиңа кыргый тиран,<br> богау салган тиран!<br> Бүген булмаса – кайчан үзгәртерсең язмышыңны?<br> Хөрмәт итсен сине дөнья, калтырансын дошман,<br> калтырансын дошман!<br> Бүген булмаса – кайчан үзгәртерсең язмышыңны?<br> Хөрмәт итсен сине дөнья, калтырансын дошман,<br> калтырансын дошман!<br> '''Тексттагы 11 куплетның тышкы рәсми чараларда башкарыла торган беренчесе. Эчке тантаналарда тагын бер-ике куплеты өстәлергә мөмкин.'''<br> === '''РУСИЯ ФЕДЕРАЦИЯСЕ''' === Россия — священная наша держава,<br> Россия — любимая наша страна.<br> Могучая воля, великая слава —<br> Твоё достоянье на все времена!<br> '''''Припев''''':<br> Славься, Отечество наше свободное,<br> Братских народов союз вековой,<br> Предками данная мудрость народная!<br> Славься, страна! Мы гордимся тобой!<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Russian_Anthem_chorus.ogg https://rutube.ru/video/3f955dce00bf642a856b22a4f8289e58/ (Ясалма Интеллект "башкаруы")<br> Русия – безнең изге мәмләкәтебез,<br> Русия – безнең сөекле илебез,<br> Кодрәтле рухыңны, сүрелмәс шаныңны<br> Мәңгелек мирас-әманәт иттек без!<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Дан сиңа, дан сиңа, ирекле Ватаныбыз,<br> Тугандаш халыкларның бердәмлеге,<br> Ата-бабаларның акыл-зирәклеге,<br> Дан сиңа, ил! Син – күңел күреге!<br> === '''САЛЬВАДОР''' === === '''САМОА''' === === '''САХА-ЯКУТИЯ''' === '''''Сахалыы'''''<br> Сахам сирэ дьоллоох тускуга<br> Саһарҕалыы ыҥыра ыллыыр,<br> Илинтэн арҕаа ол кустуга<br> Алмаас таас курдук сандаара сырдыыр.<br> '''''Хос ырыата:'''''<br> Барҕа быйаҥнаах Сахам дойдута<br> Модун Россия киэн туттуута,<br> Өркөн-өрөгөй тойугун туойдун,<br> Үүнэр үйэҕэ үрдүү туруохтун!<br> Үллэр үөстээх Өлүөнэ Эбэ<br> Өлбөт-мэҥэ угуттуур уулаах.<br> Элбэх омукка эрчим эбэр,<br> Или-эйэни олохтуур уохтаах.<br> '''''Хос ырыата.'''''<br> Ааспыт кэммит айхаллаах суола<br> Арчылыыр аар алгыһын биэрдэ,<br> Сахабыт сирэ дьоһун дуолан<br> Сайдыы аартыгар түөрэҕэ түстэ.<br> '''''Хос ырыата.'''''<br> https://rutube.ru/video/12228cfeac3f623bb23c54d0756e655f/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_the_Sakha_Republic.ogg '''''Татарча'''''<br> 1. Сахам җире, шәрык нурларында<br> иминлек һәм бәхет яулыйсың,<br> җиңүләргә әйдәп баруыңда<br> мәгъриб алмазы күк балкыйсың...<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Көч җый һәм үс, Сахам җире, ныгы,<br> Изге Ватан, дан-шөһрәтләр тупла.<br> Илебезнең күрке-горурлыгы,<br> Синдәй иркен, юмарт Җирдә юк ла! 2. Күп тармаклы Лена ярларында –<br> Терек суы, бәрәкәт тулы:<br> Гүя дуслык-куәт алкынында<br> Халыкларга тынычлык юлы.<br> '''''Кушымтасы.'''''<br> 3. Саха җире, кодрәт иңгән нурың<br> Гасырлардан безгә юл сала.<br> Дәвам иттек ата-баба юлын,<br> Тугры булып калыйк без аңа.<br> '''''Кушымтасы.'''''<br> === '''СЕНЕГАЛ''' === '''Pincez tous vos koras, frappez les balafons !'''<br> Pincez tous vos koras,<br> Frappez les balafons !<br> Le lion rouge a rugi.<br> Le dompteur de la brousse<br> D'un bond s'est élancé,<br> Dissipant les ténèbres.<br> Soleil sur nos terreurs,<br> Soleil sur notre espoir.<br> Debout, frères,<br> Voici l'Afrique rassemblée.<br> '''''Refrain:'''''<br> Fibres de mon cœur vert.<br> Épaule contre épaule,<br> Mes plus que frères,<br> O Sénégalais, debout !<br> Unissons la mer et les sources,<br> Unissons la steppe et la forêt !<br> Salut Afrique mère !<br> https://wikiway.com/senegal/gimn/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Senegal.ogg '''Чиерт, дус, корага, сук балафонга!'''<br> Чиерт, дус, корага,<br> Сук балафонга!<br> Арыслан ырлады,<br> Тик килеп ул капты<br> Сунарчы кулына,<br> Һәм аучы чик куйды<br> Гасырлар золымына.<br> Язмышын ил кора.<br> Күтәрел, туганым, –<br> Африка чакыра!<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Саф-пакь минем җаным.<br> Күтәрел, туганым,<br> Куеп иңгә иңне,<br> Үстерик без илне,<br> Җир-диңгез байлыкларын туплап,<br> Урманнар-кырларны колачлап!<br> Сәлам, Африка-ана!<br> '''Ущипни, друг, кора и бей в балафон!'''<br> Ущипни, друг, кора<br> И бей в балафон!<br> Красный лев зарычал,<br> Охотник из кустов <br> Прыжком его достал,<br> Рассеяв мрак веков.<br> Просторам нашим — свет,<br> Надеждам нашим — взлёт,<br> Вставайте, братья, все —<br> Нас Африка зовёт!<br> '''''Припев:'''''<br> Душа моя чиста.<br> Плечом ко плечу<br> Вставай, сердечный друг,<br> Ты больше мне, чем брат!<br> Объединим недра и моря,<br> Объединим леса и поля!<br> Привет, Африка-мать!<br> '''Сенегал милли гимны “Кызыл арыслан” (Le lion rouge) дип тә атала. Аның чын Африка халыклары рухындагы көен этнолог һәм шагыйрь Һерберт Пеппер (Herbert Pepper) 1960 нчы “Африка бәйсезлеге еллары”нда француз телендә язып калдырган. Биш куплетлы текстын бәйсез илнең беренче президенты Леопольд Седар Сенгор (Léopold Sédar Senghor) иҗат иткән. Француз теле – Сенегалның рәсми дәүләт һәм милләтара аралашу теле. Кора һәм балафон – милли музыка кораллары.'''<br> '''Беренче рәсми куплеты татар һәм урыс телләренә берьюлы тәрҗемә ителде.'''<br> === '''СЕНТ-МАРТИН''' === Where over the world, say where,<br> You find an island there,<br> So lovely small with nations free<br> With people French and Dutch,<br> Though talking English much,<br> As the Saint Martin in the sea.<br> Chorus:<br> O sweet my Fatherland,<br> So bright by beach and strand,<br> With sailors on the sea and harbors free,<br> Where the chains of mountains green,<br> Variously in sunlight sheen.<br> ||: Oh, I love thy Paradise,<br> Nature beauty fairly nice. :||<br> How pretty between all green<br> Flamboyants beaming gleam<br> Of flowers red by sunlight set.<br> Thy cows and sheep and goats<br> In meadows or on the roads<br> Thy donkeys keen I can't forget<br> Chorus.<br> Saint Martin, I like thy name,<br> In which Columbus fame<br> And memories of old are closed.<br> For me a great delight<br> Thy Southern Cross the night<br> May God the Lord protect thy coast!<br> Chorus.<br> https://yandex.ru/video/preview/11512207198392480916 https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sint_Maarten_National_Anthem_(Instrumental)_Oh_Sweet_Sint_Maarten_Land.ogg Дөнья түренә син бак,<br> Бер утрауны шунда тап,<br> Тыңла азат французлар сүзен,<br> Нидерландча кыл син гәп,<br> Сөйләш инглизчә күбрәк –<br> Һәм күрерсең Сент-Мартин йөзен.<br> '''Кушымта:'''<br> Минем гүзәл Ватаным,<br> Иркен комлы ярларың,<br> Яңгырый азат диңгезче җыры,<br> Яшел таулар чылбырын<br> Яктырта кояш нуры.<br> ||: Сөям бу җир җәннәтен<br> һәм ямьле табигатен. :||<br> Күңелле яшеллегең,<br> Балкышлы якты күгең,<br> Кызыл гөлләрең нурга чумган.<br> Куй-кәҗә, сыерларың,<br> Болыннарың, юлларың,<br> Ишәкләрең күңелемә уңган.<br> Кушымта.<br> Сөям Сент-Мартин исемең –<br> Саклый ул Колумб җисемен,<br> Үткән заманнар фатихасын.<br> Күңелем шатлыкка тулгач,<br> Төнлә балкый Көньяк Хач;<br> Ярларыңны Хак ярлыкасын!<br> Кушымта.<br> '''Атлантик океандагы Сент-Мартин (французча Сен-Мартен, нидерландча Синт-Мартин) Христофор Колумб XVI гасырда Американы “ачканда” очраткан беренче утрау дип санала. Соңрак аның көньяк өлешен французлар, төньягын нидерландлылар басып алган. Баскынчыларның телләре бүген дә сакланып калган әле, ләкин ике диаспораның бер-берсе белән аралашу лөгате – инглиз теле. Утрауның уртак гимны булып киткән күңелле җыр да шул телдә язылган.'''<br> === '''СЕРБИЯ''' === '''Боже правде (Bože pravde)'''<br> Боже правде, ти што спасе<br> од пропасти досад нас,<br> чуј и одсад наше гласе<br> и од сад нам буди спас.<br> Моћном руком води, брани<br> будућности српске брод!<br> ||: Боже спаси Боже храни,<br> српске земље, српски род! :||<br> Сложи српску браћу драгу<br> на свак’ дичан славан рад,<br> слога биће пораз врагу<br> а најјачи српству град.<br> Нек’ на српској блиста грани<br> братске слоге златан плод,<br> ||: Боже спаси, Боже храни,<br> српске земље, српски род! :||<br> Нек’ на српско ведро чело<br> твог не падне гнева гром!<br> Благослови Србу село<br> поље, њиву, град и дом!<br> Кад наступе борбе дани<br> к’ победи ти води ход.<br> ||: Боже спаси, Боже храни,<br> српске земље, српски род! :||<br> Из мрачнога сину гроба<br> српске слоге нови сјај,<br> настало је ново доба,<br> нову срећу, Боже дај!<br> Отаџбину српску брани,<br> петвековне борбе плод!<br> ||: Боже спаси, Боже храни,<br> моли ти се српски род! :||<br> https://rutube.ru/video/9c0e67870bb3eca677e0d1e97328cc59/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Serbian_National_Anthem_instrumental.ogg https://wikiway.com/serbia/gimn/ '''Хак Тәгалә'''<br> Хак Тәгалә, Коткаручы<br> Афәтләрдән, үлемнән,<br> Догабызны кабул кылчы,<br> Йолып ал бәлаләрдән.<br> Кодрәтең белән тәкъдир ит<br> Киләчәген сербларның!<br> Сакла, Алла, һәм имин ит<br> Серб җирләрен, серб халкын!<br> Туплачы серб оланнарын,<br> Данлы эштә һади бул,<br> Арала бар дошманнарын,<br> Күрсәт сербка туры юл.<br> Серб туганлыгын камил ит,<br> Бердәмлегебез алтын,<br> Сакла, Алла, һәм имин ит<br> Серб җирләрен, серб халкын!<br> Серб башына яшен булып<br> Төшмәсен һич каһәрең.<br> Хакла серб шәһәр-авылын,<br> Кыр-басуын, өйләрен!<br> Чирү килсә сугыш җитеп,<br> Серблар җиңү яуласын.<br> Сакла, Алла, имин итеп<br> Серб җирләрен, серб халкын!<br> Серблар даны каберләрдән<br> Калкып янә балкыр ул,<br> Ходай, яңа дәверләрдә<br> яңа бәхет насыйп кыл!<br> Без, серблар, Ватанны яклап<br> көрәштек биш гасырлар.<br> Имин итче, Алла, сакла,<br> Дип дога кыла серблар!<br> === '''СИНГАПУР''' === '''Majulah Singapura!'''<br> Mari kita rakyat Singapura,<br> Sama-sama menuju bahagia,<br> Cita-cita kita yang mulia.<br> Berjaya Singapura!<br> ||: Marilah kita bersatu,<br> Dengan semangat yang baru,<br> Semua kita berseru:<br> Majulah Singapura,<br> Majulah Singapura! :||<br> https://rutube.ru/video/65d5f06c60ef4fa5b1aab4cb01f8fc9f/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Majulah_Singapura.ogg '''Сингапур, алга атла!'''<br> Сингапурның ватандашлары без<br> Һәм бәхетле тормышка атлыйбыз,<br> Шәрәфәтле омтылышларыбыз.<br> Сингапур, уңышларга!<br> ||: Бердәмлектә без булыйк,<br> Бу халәттә рухланыйк.<br> Өндәмәбез шул хакта:<br> “Сингапур, алга атла,<br> Сингапур, алга атла!” :||<br> === '''СЛОВАКИЯ''' === '''Nad Tatrou sa blýska'''<br> Nad Tatrou sa blýska,<br> Hromy divo bijú,<br> Nad Tatrou sa blýska,<br> Hromy divo bijú.<br> Zastavme ich, bratia,<br> Ved’ sa ony stratia,<br> Slováci ožijú.<br> Zastavme ich, bratia,<br> Ved’ sa ony stratia,<br> Slováci ožijú.<br> To Slovensko naše<br> Posial' tvrdo spalo,<br> To Slovensko naše<br> Posial' tvrdo spalo.<br> Ale blesky hromu<br> Vzbudzujú ho k tomu,<br> Aby sa prebralo.<br> Ale blesky hromu<br> Vzbudzujú ho k tomu,<br> Aby sa prebralo.<br> https://rutube.ru/video/f64ebcc735f5b3d55a8df6a6bd994ca9/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Slovakia,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.ogg '''Татра өстендә яшен яшьни'''<br> Күк күкри Татрада,<br> Яшен каты суга.<br> Күк күкри Татрада,<br> Яшен каты суга.<br> Аларны туктатыйк,<br> Эзләрен югалтыйк —<br> Словаклар уянсынга.<br> Аларны туктатыйк,<br> Эзләрен югалтыйк —<br> Словаклар уянсынга.<br> Безнең Словак иле<br> Нык йоклаган иде,<br> Безнең Словак иле<br> Нык йоклаган иде.<br> Күкрәүләр, яшеннәр<br> Безне тетрәттеләр,<br> Аңга килсеннәр диеп,<br> Күкрәүләр, яшеннәр<br> Безне тетрәттеләр,<br> Аңга килсеннәр диеп.<br> '''Словакия гимнына нигез булып киткән бу җыр 1844 елда, словак шагыйре һәм җәмәгать эшлеклесе Людовит Штур (Ľudovít Štúr) Австрия-Маҗарстан империясе жандармнары тарафыннан кулга алынгач, яшьләрнең моңа ризасызлыгы йөзеннән барлыкка килгән. Сүзләрен словак шагыйре Янко Матушка (Janko Matúška) язган. Беренче тапкыр җырны Братиславаның евангелист лютеран лицее шәкертләре Словакиянең көнчыгышындагы Левоча (Levoča) шәһәрчегенә барганда җырлаганнар.'''<br> === '''СЛОВЕНИЯ''' === '''Zdravljica'''<br> Žive vsi narodi,<br> ki hrepéne dočakat’ dan:<br> Da, koder sonce hodi,<br> prepir iz sveta bo pregnan,<br> Da rojak prost bo vs’ak,<br> Ne vrag, le sosed bo mejak,<br> Da rojak prost bo vs’ak,<br> Ne vrag, le sosed bo,<br> Ne vrag, le sosed bo mejak.<br> https://rutube.ru/video/a4c442aa9d70d596d2d4f49af96d50be/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Slovenia's_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga '''Исәнлек тосты'''<br> Имин булсын, дөнья көтеп<br> яши торган барча халык.<br> “Булсын!” диеп, тырыш хезмәт<br> куйган милләт кенә — алып!<br> Бетсен җирдә сугыш,<br> һәрбарчага булсын ирек,<br> яшик, күршеләрне,<br> дошман түгел, дус-иш күреп,<br> күршеләрне якын күреп!<br> '''Тугыз куплетлык гимн тектының җиденче, бердәнбер рәсми куплеты.''' === '''СОГУД ГАРӘБСТАНЫ''' === '''عاش الملك'''<br> سَارِعِي لِلْمَجْدِ وَٱلْعَلْيَاءِ<br> مَجِّدِي لِخَالِقِ ٱلسَّمَاءِ<br> وَٱرْفَعِي ٱلْخَفَّاقَ أَخْضَرَ<br> يَحْمِلُ ٱلنُّورَ ٱلْمُسَطَّرِ<br> رَدِّدِ ٱللَّٰهُ أَكْبَرُ يَامَوطِنِي<br> مَوطِنِي عِشْتَ فَخْرَ ٱلْمُسْلِمِينَ<br> عِاشَ ٱلْمَلِكِ لِلْعَلَمِ وِٱلْوَطَنِ<br> https://rutube.ru/video/647c1b264906bedff043d375d5825e0a/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Saudi_Arabian_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga '''Яшәсен Мәлик!'''<br> Табигың юнәлт бөек Күккә,<br> Мәдхия кылгыл Әл-Мәҗидкә.<br> Яшел байрак җилфердәсен,<br> Шәһадәткә юл әйләсен.<br> “Аллаһы әкбәр! — дип кабатла, йә, илем!<br> Ватаным! Яшәдең мөэминне хаклап.<br> Яшә, Мәлик, — ил байрагын данлап!”<br> === '''СОМАЛИ''' === '''''Госмания язуында'''''<br> '''𐒎𐒙𐒐𐒙𐒁𐒛'''<br> '''''Chorus:'''''<br> ||: 𐒎𐒙𐒐𐒙𐒁𐒛 𐒋𐒖𐒐𐒖𐒒𐒏𐒜𐒆𐒚,<br> 𐒓𐒛 𐒋𐒗𐒕𐒒𐒝, :||<br> 𐒘𐒒𐒒𐒖𐒌𐒖 𐒏𐒜𐒒𐒚 𐒓𐒛,<br> 𐒋𐒘𐒇𐒏𐒝 𐒏𐒖𐒐𐒗 𐒜,<br> 𐒛𐒒 𐒋𐒛𐒆𐒒𐒖 𐒐𐒖𐒔𐒖𐒕𐒒𐒝,<br> 𐒜 𐒋𐒛𐒉𐒖𐒎𐒖 𐒜.<br> I. ||: 𐒄𐒘𐒆𐒘𐒌𐒕𐒖𐒔𐒖𐒌 𐒋𐒖𐒆𐒆𐒘 𐒓𐒛𐒆,<br> 𐒒𐒛 𐒋𐒕𐒆𐒖𐒑𐒘𐒈𐒜, :||<br> 𐒋𐒖𐒇𐒇𐒖𐒆𐒛 𐒏𐒖𐒐𐒌𐒛<br> 𐒛𐒆𐒘𐒌𐒖 𐒚 𐒋𐒚𐒇𐒖𐒆 𐒜<br> 𐒋𐒖𐒆𐒋𐒜𐒆𐒖 𐒈𐒘𐒆𐒜𐒆𐒖<br> 𐒐𐒖 𐒋𐒛𐒒 𐒒𐒙𐒎𐒙 𐒜𐒕<br> '''''Chorus.'''''<br> II. ||: 𐒋𐒘𐒉𐒖𐒆𐒛𐒆 𐒊𐒖𐒐𐒖𐒂𐒛𐒆<br> 𐒋𐒖𐒐𐒝𐒉𐒖𐒕𐒆𐒕 :||<br> 𐒈𐒘𐒆𐒕 𐒋𐒚𐒐𐒖𐒕𐒌𐒕<br> 𐒋𐒘𐒆𐒛𐒆 𐒑𐒖𐒇𐒘𐒈𐒜<br> 𐒔𐒖 𐒏𐒚 𐒋𐒗𐒐𐒘𐒒<br> 𐒋𐒖𐒓𐒙𐒕 𐒊𐒖𐒔𐒗 𐒜<br> '''''Chorus.'''''<br> III. ||: 𐒉𐒔𐒖𐒒𐒂𐒜𐒒𐒖 𐒋𐒚𐒆𐒚𐒆𐒝𐒆<br> 𐒋𐒖𐒆𐒏𐒕 𐒏𐒖 𐒑𐒖𐒎𐒒𐒛 :||<br> 𐒛𐒆𐒙𐒓 𐒋𐒗𐒐𐒘𐒕𐒙𐒓<br> 𐒒𐒖𐒋𐒛𐒓𐒘𐒑𐒖𐒕𐒜<br> 𐒓𐒛 𐒋𐒖𐒐𐒖𐒍 𐒋𐒘𐒑𐒇𐒘𐒌𐒚<br> 𐒙𐒈𐒏𐒚 𐒏𐒜𐒒 𐒈𐒘𐒑𐒖𐒕𐒜<br> '''''Chorus.'''''<br> '''''Латин язуында (укылышы)'''''<br> '''QOLOBAA CALANKEED'''<br> '''''Chorus:'''''<br> ||: Qolobaa calankeedu,<br> waa ceynoo, :||<br> Innaga keenu waa,<br> Cirkoo kala ee,<br> aan caadna lahayn,<br> Ee caashaqaye.<br> I. ||: Xiddigyahay caddi waad,<br> Naa ciidamisee, :||<br> Carradaa keligaa<br> adow curadee,<br> cadceedda sideeda,<br> caan noqo ee!<br> '''''Chorus.'''''<br> II. ||: Cashadaad dhalataa<br> caloosheennee, :||<br> Sidii culaygii<br> cidaad marisee,<br> Allow ha ku celin,<br> "Cawooy!" dhahe ee<br> '''''Chorus.'''''<br> III. ||: Shanteena cududood<br> Cadkii ka maqnaa :||<br> Adow celiyow<br> Nacaawimayee<br> Waa calaf cimrigu<br> Isku keen simayee<br> '''''Chorus.'''''<br> https://rutube.ru/video/509fd97d8bc9d5e1f064abb13855728e/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Somali_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga '''ҺӘР ИЛНЕҢ ҮЗ ӘЛӘМЕ'''<br> '''''Кушымта:'''''<br> ||: Һәр илнең, һәр милләтнең — үз әләме, төсләре. :||<br> Безнең байрак — зәңгәр күк, юк бер болыт әсәре<br> Аңарда, сөя аны картлары һәм яшьләре.<br> ||: Гүзәл ак йолдызыбыз, без синең һиммәтеңдә, :||<br> Югарыда урының илнең һәр төбәгендә;<br> Нурлан, йолдыз, кояштай һәрбарчабыз күңелендә!<br> '''''Кушымта.'''''<br> II. ||: Йолдыз күккә менгәндә без дә илһамланабыз, :||<br> Пакьләнә йөрәгебез! Хакка, әләм-туграбыз<br> Керләнмичә саклансын, диеп дога кылабыз.<br> '''''Кушымта.'''''<br> III. ||: Биш очыннан йолдызның биш көч-куәт алабыз; :||<br> Язмышлардан узмыш юк, Аллага ялварабыз:<br> “Синнән иңгәнбез, Синең хозурыңа кайтабыз”.<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''Сомали гимны кушымтадан башлана һәм тәмамлана, гадәттә аның беренче ике куплеты башкарыла.'''<br> === '''СОМАЛИЛЕНД''' === '''SAMO KU WAAR'''<br> ||: Samo ku waar, samo ku waar :||<br> Sarreeye calanka sudhan bilay dhulkiisa<br> Samo ku waariyoo, iyo bogaadin sugan<br> ||: Hanbalyo suuban kugu salaannee, samo ku waar :||<br> ||: Geesiyaashii naftooda u sadqeeyay,<br> qarannimada Soomaaliland :||<br> ||: Xuskooda dhowrsan kugu salaannee, samo ku waar :||<br> ||: Guulside xanbaarsan, Soo noqoshadiisa :||<br> Kalsooniduu mutaystayee dastuurka<br> Dastuurka kugu salaan, kugu salaannee<br> ||: Midnimo walaalnimo Goobanimo :||<br> ||: Islaanimo kugu salaanee samow samidiyo :||<br> ||: Samo ku waar, samo ku waar, Soomaaliland,<br> Samo ku waar samo ku waar Soomaaliland. :||<br> https://yandex.ru/video/preview/13692513805179601836 https://zvukion.com/413-gimn-somalilenda.html '''МӘҢГЕ ЯШӘ ТЫНЫЧЛЫКТА'''<br> ||: Мәңге яшә тынычлыкта :||<br> Җилфердәгән байрак астында, матурлыкта<br> Куанып яшә, ил, мәңге тынычлыкта, <br> ||: Сәлам сиңа, мәңге яшә тынычлыкта. :||<br> ||: Кадерлибез фидаи батырларың —<br> тоталар сине туганлыкта. :||<br> ||: Сәлам ихлас күңелдән, яшә тынычлыкта :||<br> ||: Ачылсын юл яңа казанышларыңа, :||<br> Гәүдәләнеш булсын яңарышыңа,<br> Ышанычлы дәүләт кануннарыңа.<br> ||: Сәлам синең бердәмлегең-туганлыгыңа. :||<br> ||: Яшәсен бәйсезлегең һәм Ислам динебез. :||<br> ||: Мәңге яшә, Сомалиленд, бердәмлектә,<br> Мәңге яшә, Сомалиленд, иминлектә :||<br> '''Сомалиленд – сомали телле зур илнең элек Бөекбритания колониясе булган өлеше. Ул 1991 елда элек Италия колониясе булган һәм хәзер Сомали Федераль Җөмһүрияте дип аталган таркаулыктан, тәртипсезлектән һәм хокуксызлыктан бәйсез дәүләт буларак аерылып чыкты.'''<br> === '''СӨЛӘЙМАН УТРАУЛАРЫ''' === === '''СУДАН''' === https://rutube.ru/video/931e2beee72d9018b74970795f4eda8d/ === '''СУРИНАМ''' === '''''Сранан-тонго телендәге өлеше'''''<br> 1. '''OPO KONDREMAN'''<br> Opo kondreman oen opo <br> Sranan gron e kari oen <br> Wans ope tata komopo <br> Wi moes seti kondre boen <br> Stre de f'stre wi no sa freed <br> Gado de wi fesi man <br> Heri libi te na dede <br> Wi sa feti gi Sranan.<br> '''''Нидерланд телендәге өлеше'''''<br> 2. '''GOD ZIJ MET ONS SURINAME'''<br> God zij met ons Suriname <br> Hij verheff’ons heerlijk land <br> Hoe wij hier ook samen kwamen <br> Aan zijn grond zijn wij verpand <br> Werkend houden w’in gedachten <br> Recht en waarheid maken vrij<br> Al wat goed is te betrachten <br> Dat geeft aan ons land waardij.<br> https://rutube.ru/video/4b9af74edd08873e6304ca520fbcecbd/ Ясалма Интеллект "башкаруы" https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Surinamese_national_anthem,_performed_by_the_U.S._Navy_Band.ogg '''''Тәрҗемәләре:'''''<br> 1. '''Күтәрел, ил кешесе!'''<br> Күтәрел, әйдә, ватандаш,<br> Сранан чакыруына,<br> Ил мохтаҗ, син кем булсаң да,<br> Гамең-кайгыртуыңа.<br> Без көрәштән курыкмыйбыз,<br> Рәһбәребез – бер Алла,<br> Гомеребезне багышлыйбыз<br> Ватаныбыз Срананга!<br> 2. '''Раббыбыз Суринам белән'''<br> Раббыбыз Суринам белән,<br> Күтәрә Ул дәүләтне.<br> Бу гүзәл илдә яшәгән –<br> Аллаһыга әҗәтле.<br> Хокук, Хаклык хөкем сөрсә,<br> Ирекле була һәркем,<br> Һәр игелек гел үстерә<br> Безнең илнең кыйммәтен<br> '''Рәһбәр – юл күрсәтүче, Аллаһы Тәгалә исемнәренең берсе.'''<br> === '''СҮРИЯ''' === '''حُـماةَ الـدِّيارِ'''<br> حُـماةَ الـدِّيارِ عليكمْ سـلامْ<br> ّأبَتْ أنْ تـذِلَّ النفـوسُ الكرامّ<br> عـرينُ العروبةِ بيتٌ حَـرام<br> وعرشُ الشّموسِ حِمَىً لا يُضَامْ<br> ربوعُ الشّـآمِ بـروجُ العَـلا<br> تُحاكي السّـماءَ بعـالي السَّـنا<br> ربوعُ الشّـآمِ بـروجُ العَـلا<br> تُحاكي السّـماءَ بعـالي السَّـنا<br> فأرضٌ زهتْ بالشّموسِ الوِضَا<br> سَـماءٌ لَعَمـرُكَ أو كالسَّـما<br> رفيـفُ الأماني وخَفـقُ الفؤادْ<br> عـلى عَـلَمٍ ضَمَّ شَـمْلَ البلادْ<br> أما فيهِ منْ كُـلِّ عـينٍ سَـوادْ<br> ومِـن دمِ كـلِّ شَـهيدٍ مِـدادْ؟<br> نفـوسٌ أبـاةٌ ومـاضٍ مجيـدْ<br> وروحُ الأضاحي رقيبٌ عَـتيدْ <br> نفـوسٌ أبـاةٌ ومـاضٍ مجيـدْ<br> وروحُ الأضاحي رقيبٌ عَـتيدْ<br> فمِـنّا الوليـدُ و مِـنّا الرّشـيدْ<br> فلـمْ لا نَسُـودُ ولِمْ لا نشيد؟<br> https://rutube.ru/video/0813fe298f15848d22056b72b16563ae/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Syria.ogg '''ВАТАН САКЧЫЛАРЫ'''<br> Ватан сакчылары, сәлам сезләргә!<br> Горур җан юл куймас кимсетүләргә.<br> Гарәпчелекнең бу изге оясы,<br> Кояш тәхете — гел азат буласы.<br> Биек манаралар — Шам түбәләре,<br> Җиде кат күк белән әңгәмәләре.<br> Биек манаралар — Шам түбәләре,<br> Җиде кат күк белән әңгәмәләре.<br> Юнәлткән гүзәл йөзен ул кояшка,<br> Безнең ил охшаш күктәге оҗмахка.<br> Байрагыбыз — илне бердәм итүче,<br> Өметләр бишеге, йөрәк тибеше,<br> Түгелме аңарда күзләрнең бәбәге,<br> Түгелме шәһит канының мидәде?<br> Бабалар мирасы — шанлы юлыбыз,<br> Дәһшәтле сакчыбыз — кодрәт-рухыбыз.<br> Бабалар мирасы — шанлы юлыбыз,<br> Дәһшәтле сакчыбыз — кодрәт-рухыбыз.<br> Бездән — Әл-Вәлид, һәм бездән — Әр-Рәшид.<br> Нигә хөр яшәүгә илтмәсен бу нәшид?<br> === '''СЬЕРРА-ЛЕОНЕ ''' === '''HIGH WE EXALT THEE, REALM OF THE FREE'''<br> High we exalt thee, realm of the free;<br> Great is the love we have for thee;<br> Firmly united ever we stand,<br> Singing thy praise, O native land.<br> We raise up our hearts and our voices on high,<br> The hills and the valleys re-echo our cry;<br> Blessing and peace be ever thine own,<br> Land that we love, our Sierra Leone.<br> One with a faith that wisdom inspires,<br> One with a zeal that never tires;<br> Ever we seek to honour thy name,<br> Ours is the labour, thine the fame.<br> We pray that no harm on thy children may fall,<br> That blessing and peace may descend on us all;<br> So may we serve thee ever alone,<br> Land that we love, our Sierra Leone.<br> Knowledge and truth our forefathers spread,<br> Mighty the nations whom they led;<br> Mighty they made thee, so too may we<br> Show forth the good that is ever in thee.<br> We pledge our devotion, our strength and our might,<br> Thy cause to defend and to stand for thy right;<br> All that we have be ever thine own,<br> Land that we love, our Sierra Leone.<br> https://wikiway.com/sierra-leone/gimn/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sierra_Leone's_national_anthem.ogg '''БӨЕКЛЕКТӘ ИРЕК ЧИШМӘБЕЗ'''<br> Бөеклектә ирек чишмәбез,<br> Бердәмлектә гомер итәбез;<br> Сөюебез бөек һәм камил,<br> Мактау җырлыйк сиңа, туган ил.<br> Күтәренке рухлы тавышларыбыз,<br> Ярлыкаулы, имин бул, Ватаныбыз!<br> Тау-үзәндә яңгырый өнебез:<br> “Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!”<br> Иман рухландырган зирәклек<br> Һәм иҗтиһад – мәңге сүнмәслек;<br> Күңел түребездә синең нам,<br> Бездән хезмәт – сиңа шөһрәт-дан.<br> Имин балалар, дип дога кылабыз,<br> Фатихалы булсын, дип, һәрбарчабыз;<br> Тырышлыкта бар ил-көнебез,<br> Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!<br> Гыйлем-хаклык – баба мирасы,<br> Көчле аның өндәү-нидасы;<br> Без булганда син дә куәтле,<br> Күрсәт үзеңдәге гыйззәтне.<br> Без булырбыз иҗтиһадта алымлы,<br> Саклап хокукларың, хаклап юлыңны;<br> Бар булганны сиңа тиңлибез,<br> Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!<br> === '''ТАҖИКСТАН''' === '''СУРУДИ МИЛЛИИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН'''<br> Диёри арҷманди мо,<br> Ба бахти мо сари азизи ту баланд бод,<br> Саодати ту, давлати ту бегазанд бод.<br> Зи дурии замонаҳо расидаем,<br> Ба зери парчами ту саф кашидаем,<br> Кашидаем.<br> Зинда бош, эй Ватан,<br> Тоҷикистони озоди ман!<br> Барои ному нанги мо<br> Ту аз умеди рафтагони мо нишонаӣ,<br> Ту баҳри ворисон ҷаҳони ҷовидонаӣ,<br> Ҳазон намерасад ба навбаҳори ту,<br> Ки мазраи вафо бувад канори ту,<br> Канори ту.<br> Зинда бош, эй Ватан,<br> Тоҷикистони озоди ман!<br> Ту модари ягонаӣ,<br> Бақои ту бувад бақои хонадони мо,<br> Мароми ту бувад мароми ҷисму ҷони мо,<br> Зи ту саодати абад насиби мост,<br> Ту ҳастиву ҳама ҷаҳон ҳабиби мост,<br> Ҳабиби мост.<br> Зинда бош, эй Ватан,<br> Тоҷикистони озоди ман!<br> https://rutube.ru/video/f5c41bbb64174d40d3c06a1aee710407/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tajikistan_anthem.ogg '''ТАҖИКСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ МИЛЛИ ГИМНЫ'''<br> Әй, кадерле туган җирем,<br> Синең югары дәрәҗәң куандырсын,<br> Сәгадәтең һәм дәүләтең мәңге булсын.<br> Яңа офык ачар заманга ирештек,<br> Синең байрагың астында тезелештек,<br> Тезелештек.<br> Имин бул, Ватаным,<br> Минем азат Таҗикстаным!<br> Безнең борынгы намыбыз –<br> Горурлыгы син халыкның һәм нишаны,<br> Варисларыңның гомерлек бер җиһаны,<br> Мең язларыңның булалмас һич ахыры,<br> Камил булса улларыңның тугрылыгы,<br> Тугрылыгы.<br> Имин бул, Ватаным,<br> Минем азат Таҗикстаным!<br> Син – бердәнбер ил-анабыз,<br> Бакыйлыгың – бакыйлыгыбыз форсаты,<br> Синең максат – җан-тәннәребез максаты,<br> Сәгадәтең – барчабызга әбәд насыйп,<br> Син булганга җиһан безгә күркәм-хәбиб,<br> Күркәм-хәбиб.<br> Имин бул, Ватаным,<br> Минем азат Таҗикстаным!<br> === '''ТАИЛАНД''' === === '''ТАИТИ''' === '''TAHEITI NUI'''<br> ’Ua rahu te atua (i) to’u ’ai’a,<br> Hono no’ano’a o te motu rau,<br> Heihei i te pua ri’i au é,<br> E firi nape morohi ‘ore.<br> ’O ta’u ia e fa’ateniteni nei.<br> ’Ua rahu te atua (i) to’u ’ai’a,<br> Hono no’ano’a o te motu rau,<br> Heihei i te pua ri’i au é,<br> E firi nape morohi ‘ore.<br> ’O ta’u ia e fa’ateniteni nei.<br> Te Tuoro nei te reo here,<br> O te hui’a ’a hi’i to aroha,<br> ’Ia ora o Taheiti Nui é.<br> Te Tuoro nei te reo here,<br> O te hui’a ’a hi’i to aroha,<br> ’Ia ora o Taheiti Nui é.<br> '''TAHEITI NUI'''<br> Mon pays est né de Dieu,<br> Collier d’îles multiples<br> Aux délicates senteurs<br> Reliées d’une tresse immortelle.<br> Aujourd’hui je te loue.<br> Mon pays est né de Dieu,<br> Collier d’îles multiples<br> Aux délicates senteurs<br> Reliées d’une tresse immortelle.<br> Aujourd’hui je te loue.<br> Voici que s’élève la voix de tes enfants:<br> “Répands ton amour<br> Pour que vive Taheiti Nui”.<br> Voici que s’élève la voix de tes enfants:<br> “Répands ton amour<br> Pour que vive Taheiti Nui”.<br> https://wikiway.com/frantsuzskaya-polineziya/gimn/ https://yandex.ru/video/preview/2124185597209512599 '''БӨЕК ТАИТИ'''<br> Тәңрем минем илемне барлыкка китергән,<br> Гүзәл утрауларны Ул бәйләмләп үргән,<br> Мәңгелеккә дип, боҗра әйләгән,<br> Гөлләргә күмеп, хуш ис бөркегән.<br> Илкәемне мин бүген данлыйм һәм мактыйм.<br> Тәңрем минем илемне барлыкка китергән,<br> Гүзәл утрауларны Ул бәйләмләп үргән,<br> Мәңгелеккә дип, боҗра әйләгән,<br> Гөлләргә күмеп, хуш ис бөркегән.<br> Илкәемне мин бүген данлыйм һәм мактыйм.<br> Һәм балаларның гозерен тыңлыйм:<br> “Мәхәббәтең синең җирләргә сеңсен,<br> Бөек Таити мәңге яшәсен өчен!”<br> Һәм балаларның гозерен тыңлыйм:<br> “Мәхәббәтең синең җирләргә сеңсен,<br> Бөек Таити мәңге яшәсен өчен!”<br> === '''ТАНЗАНИЯ''' === === '''ТАТАРСТАН''' === https://rutube.ru/video/0559ece20cdd2df4ce6236e6571a7b31/ https://rutube.ru/video/a9a16cf1bd1fb701c535db8f0dc710d5/ === '''ТОГО''' === === '''ТӨНЬЯК ИРЛАНДИЯ ''' === '''A LONDONDERRY AIR'''<br> Would God, I were the tender apple blossom,<br> That floats and falls from off the twisted bough,<br> To lie and faint within your silken bosom,<br> Within your silken bosom as that does now.<br> Or would I were a little burnish'd apple<br> For you to pluck me, gliding by so cold,<br> While sun and shade your robe of lawn will dapple,<br> Your robe of lawn, and your hair's spun gold.<br> Yea, would to God, I were among the roses,<br> That lean to kiss you as you float between<br> While on the lowest branch a bud uncloses<br> A bud uncloses, to touch you, my queen.<br> Nay, since you will not love, would I were growing<br> A happy daisy, in the garden path<br> That so your silver foot might press me going,<br> Might press me going even unto death,<br> Might press me going even unto death.<br> https://rutube.ru/video/53aff0cdf0617a82d2fd995a1691c55d/ https://box.hitplayer.ru/?s=londonderry%20air '''ЛОНДОНДЕРРИ ХЫЯЛАРЫ'''<br> Ходай кушса, мин алма чәчәге булып<br> Үсәр идем агач итәгендә,<br> Синең, мәхәббәтем, иңбашыңа кунып,<br> Шиңәр өчен ефәк күкрәгеңдә.<br> Җимеш булып кызарып таңнар атканда,<br> Төшәр идем аяк табаныңа,<br> Кояш нуры бәдәнеңне назлаганда,<br> Алтын чәчең төшкәч үлән кочагына. <br> Бастыр, Ходам, гөлчәчәкләр арасына,<br> Салыйм, күз карашы сөйкемендә,<br> Бу җавапсыз татлы сөю сусавыма<br> Соң кат бәлзәм салыйм гомеремдә.<br> Акбаш чәчәгедәй үсеп юл буенда,<br> Бәхет сукмагыма бер ятыймчы,<br> Сөеклемнең көмеш үкчәсе астында<br> Әҗәлемне бер карусыз каршылыймчы.<br> Зарыгып көткән әҗәлемне каршылыймчы…<br> '''ГРЁЗЫ ЛОНДОНДЕРРИ'''<br> Будь воля Бога, яблоневым цветом<br> Я распустился б нежно на ветви,<br> К тебе, любовь моя, прильнул бы летом,<br> Чтоб увядать на шёлковой груди.<br> Быть может, плодом стал бы я безгласым,<br> К ногам твоим упал бы на заре,<br> Когда теплом лучей твой стан обласкан<br> И прядь волос твоих златая на траве.<br> Позволь, Господь, смиренно встану я средь роз,<br> Чтоб наслаждаться взором милых глаз,<br> И жажду безответных сладких грёз<br> Я утолю последний в жизни раз.<br> Счастливой маргариткой у дорожки<br> Взрасту и лягу на земную твердь,<br> И под её серебряною ножкой<br> Покорно обрету желанную мной смерть,<br> Покорно обрету желанную мной смерть...<br> '''Төньяк Ирландиянең популяр халык көенә берничә мәхәббәт шигыре язылган. Бөекбританиядә “Danny boy” (Бәләкәч Денни) тексты күбрәк кулланыла, ә мөһаҗирлектә яшәүче ирландиялеләр, туган илләрен сагынып җырлаганда, “A Londonderry Air” (Лондондерри хыяллары) исемле шигырьне үз итәләр икән. Читтә үткәрелгән сораштырулар шуны күрсәткән. Соңгысы берьюлы татар һәм урыс телләренә тәрҗемә ителде (Википедиядә дә безнең тәрҗемә урнаштырылган).'''<br> === '''ТӨНЬЯК ОСЕТИЯ''' === https://rutube.ru/video/53870924b9abf80967cd0890fe3b813f/ === '''ТӨРКИЯ''' === '''İSTİKLÂL MARŞI'''<br> Korkma! Sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak,<br> Sönmeden yurdumun üstünde tüten en son ocak.<br> O benim milletimin yıldızıdır, parlayacak;<br> O benimdir, o benim milletimindir ancak.<br> Çatma, kurban olayım, çehreni ey nazlı hilal!<br> Kahraman ırkıma bir gül; ne bu şiddet, bu celal?<br> Sana olmaz dökülen kanlarımız sonra helal…<br> Hakkıdır, Hakk’a tapan milletimin istiklal.<br> https://rutube.ru/video/be308eaf6560b205eb5c75e811df3530/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Istiklâl_Marsi_instrumetal.ogg '''БӘЙСЕЗЛЕК МАРШЫ'''<br> Курыкма, сүнмәс бу шәфәкъ нурларында ал байрак,<br> Исән-имин илем өстендә янган иң соңгы учак,<br> Ул минем милләтемнең йолдызыдыр — балкыячак,<br> Ул минем милләтемә, милләтемә анчак.<br> Чытма йөзеңне, зинһар өчен, әй, назлы һилал,<br> Каһарман халкыма гөл сыман бу шиддәт һәм бу җәләл.<br> Юкса, синең өчен түккән каныбыз булмас хәләл;<br> Хактыр, Хакка табынган милләтемә истикълал!<br> '''Гадәттә Төркия гимнының беренче ике куплеты гына уйнала. Биредә тәрҗемә ителгәннәрдән кала, тагын 8 куплеты бар. Төркия гимны Кипр утравының төрекләр яшәгән өлешендә дә гамәлдә.'''<br> === '''ТӨРКМӘНСТАН''' === '''TÜRKMENISTAN RESPUBLIKASYNYŇ DÖWLET GIMNI'''<br> Janym gurban saňa, erkana ýurdum,<br> Mert pederleň ruhy bardyr köňülde.<br> Bitarap, garaşsyz topragyň nurdur,<br> Baýdagyň belentdir dünýäň öňünde.<br> Gaýtalama:<br> Halkyň guran Baky beýik binasy,<br> Berkarar döwletim, jigerim-janym.<br> Başlaryň täji sen, diller senasy,<br> Dünýä dursun, sen dur, Türkmenistanym!<br> Gardaşdyr tireler, amandyr iller,<br> Owal-ahyr birdir biziň ganymyz.<br> Harasatlar almaz, syndyrmaz siller,<br> Nesiller döş gerip gorar şanymyz.<br> Gaýtalama:<br> Halkyň guran Baky beýik binasy,<br> Berkarar döwletim, jigerim-janym.<br> Başlaryň täji sen, diller senasy,<br> Dünýä dursun, sen dur, Türkmenistanym!<br> https://rutube.ru/video/2c38158019d95a1154c5413ebdf40744/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:US_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Turkmenistan.ogg '''ТӨРКМӘНСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕНЕҢ ДӘҮЛӘТ ГИМНЫ'''<br> Җаным корбан сиңа, әй, туган йортым,<br> Бабалар рухы яши күңелемдә.<br> Бәйсез, тарафсыз, туфрагың нурлыдыр,<br> Горур байрагың – дөньяның түрендә.<br> Кушымта:<br> Халык корган бөек һәм бакый бина –<br> Егәрем-җаным, кадерле Ватаным.<br> Күңелемнең нуры син, рухым җыры,<br> Дөнья белән яшә, Төрекмәнстаным!<br> Бердәм минем халкым, иминдер илем,<br> Бабалар каны – безнең ул каныбыз.<br> Давыллар имәс һәм сындырмас җилләр,<br> Күмсен илебезне шөһрәт-даныбыз.<br> Кушымта:<br> Халык корган бөек һәм бакый бина –<br> Егәрем-җаным, кадерле Ватаным.<br> Күңелемнең нуры син, рухым җыры,<br> Дөнья белән яшә, Төрекмәнстаным!<br> '''ГОСУДАРСТВЕННЫЙ ГИМН РЕСПУБЛИКИ ТУРКМЕНИСТАН'''<br> Жизнь отдать я готов за родимый очаг, –<br> Духом предков отважных славны сыны,<br> Земля моя свята. В мире реет мой флаг –<br> Символ великой нейтральной страны!<br> Припев:<br> Великая, навеки созданная народом<br> Держава родная, суверенный край,<br> Туркменистан – светоч и песня души,<br> Во веки веков ты живи, процветай!<br> Един мой народ, и по жилам племён<br> Течёт предков кровь – нетленная весть,<br> Не страшны нам бури, невзгоды времён,<br> Сохраним и умножим славу и честь!<br> Припев:<br> Великая, навеки созданная народом<br> Держава родная, суверенный край,<br> Туркменистан – светоч и песня души,<br> Во веки веков ты живи, процветай!<br> Төркмәнстан Җөмһүриятенең дәүләт гимнының беренчел тексты 1996 елда төркмән һәм урыс телләрендә кабул ителде. Ул вакытта гимн кушымтадан башлана иде. Гимнның тагын бер атамасы – “Бәйсез һәм тарафсыз Төрекмәнстанның дәүләт гимны” (төрекмәнчә – '''Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň Döwlet Gimni''').<br> === '''ТРИНИДАД-ТОБАГО''' === === '''ТУВАЛУ''' === === '''ТЫВА''' === '''Мен – тыва мен'''<br> Арт-арттың оваазынга<br> дажын салып чалбарган,<br> Таңды, Саян ыдыынга<br> Агын өргээн тыва мен.<br> Мен – тыва мен,<br> Мөңге харлыг дагның оглу мен.<br> Мен – тыва мен,<br> Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.<br> Өгбелерим чуртунда<br> Өлчей тарып иженген,<br> Өткүт хөөмей ырынга<br> Өөрүп талаан тыва мен.<br> Мен – тыва мен,<br> Мөңге харлыг дагның оглу мен.<br> Мен – тыва мен,<br> Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.<br> Аймак чоннар бүлези<br> Акы-дуңма найыралдыг,<br> Депшилгеже чүткүлдүг<br> Демниг чурттуг тыва мен.<br> Мен – тыва мен,<br> Мөңге харлыг дагның оглу мен.<br> Мен – тыва мен,<br> Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.<br> Мен – тыва мен!<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mentyvamenvocal.ogg https://rutube.ru/video/d1c6d8f5730ee157308bb2bd2cc7577e/ '''Мин – тывалы'''<br> Изге үткел оваасына<br> Таш салганда догалы –<br> Таңды, Саян тауларына<br> Аклык өргән тывалы.<br> Мин – тывалы,<br> Мәңгелек кар яткан тау улы,<br> Мин – тывалы,<br> Көмеш сулар аккан ил кызы.<br> Ата-баба Ватанында<br> Үз бәхетенә юл салып,<br> Дәртле хөмәй җырларына<br> Сокланам мин – тывалы.<br> Мин – тывалы,<br> Мәңгелек кар яткан тау улы,<br> Мин – тывалы,<br> Көмеш сулар аккан ил кызы.<br> Хөр гаиләдә халыклар<br> Бер-берсенең туганы;<br> Алгарышка юл тоткан<br> Бердәм илле тывалы.<br> Мин – тывалы,<br> Мәңгелек кар яткан тау улы,<br> Мин – тывалы,<br> Көмеш сулар аккан ил кызы.<br> Мин – тывалы!<br> Бу куәтле, җырлаучының һәм тыңлаучының аңына һәм бөтен күзәнәкләренә үтеп керә торган гимн 2011 елның 11 августында рәсми рәвештә кабул ителде. 2011 елның 13 августында кичкырын Тыва Җөмһүриятенең яңа гимны төбәк хөкүмәтенең тынлы оркестры һәм хоры башкаруында киң җәмәгатьчелеккә дә тәкъдим ителде. Тыва Җөмһүриятенең атказанган сәнгать эшлеклесе '''Аяна Монгуш''' дирижёрлык итте. Төн уртасына таба гимнның видеоязмасы Интернетта пәйда булды. Сүзлекләр актара-актара төн утырып чыккач, аның тексты иртә белән татар теленә дә тәрҗемә ителгән иде инде.<br> Моңа кадәр рәсми чараларда '''“Тооруктуг долгай таңдым”''' (“Урманнарымда йөргәндә”) дип аталган тыва халык җырының көе генә уйнала иде. Ул җыр текстының эчтәлеге... чит кешегә гимн буларак җырлап күрсәтерлек түгел иде. Аның юлга-юл тәрҗемәсе:<br> ''“Мин һәрвакыт канәгатьмен урманнарымда йөргәндә: урманнарым бай бит минем – һәрнәрсәгә, җәнлекләргә. Тау-кыялар һәм урманнар арасында туып үстем, шуңа күрә мин куәтле, һәм мин баеп та китәрмен. Тугыз төрле терлек-туар – көтү көтеп тукландырсам, үзем кебек тәрбия кылсам, һичшиксез, баеп китәрмен”.''<br> === '''УГАНДА''' === === '''УДМУРТИЯ''' === Удмурт телендә (рәсми)<br> '''Удмурт Элькунлэн Кункрезез'''<br> 1. Шунды сиос ӝуато палэзез,<br> Юг ӟардон вуэ музъемам.<br> Оскон тӧлпо — милемлы Куншетэд,<br> Дан тыныд, Доре мынам!<br> Югдыты, Быдӟым Инмаре,<br> Кыдёкысь инвисъёсмес,<br> Кыдаты выль шудбурмес,<br> Эрико, йӧн бурдъёсмес!<br> 2. Тон кадь мусо вань меда дуннеос,<br> Кужымед пыӵа ёзвиям.<br> Ӟеч ивордэ гурлало туриос,<br> Дан тыныд, Доре мынам!<br> Югдыты, Быдӟым Инмаре,<br> Кыдёкысь инвисъёсмес,<br> Кыдаты выль шудбурмес,<br> Эрико, йӧн бурдъёсмес!<br> 3. Дун ошмес ву жильыртэ шуръёсын,<br> Волга-Кам — пачыл вирсэрам.<br> Россиен ӵош кайгуын но данын<br> Тон, Удмуртие мынам!<br> Югдыты, Быдӟым Инмаре,<br> Кыдёкысь инвисъёсмес,<br> Кыдаты выль шудбурмес,<br> Эрико, йӧн бурдъёсмес!<br> Рус телендә (рәсми)<br> '''Гимн Удмуртской Республики'''<br> 1. Солнце горит в алых гроздьях рябин,<br> Новый день встречает земля,<br> Реет твой Флаг над простором равнин,<br> О Удмуртия моя!<br> Воссияй, Отчизна моя,<br> Счастьем путь нам озаряй!<br> Да хранит Господь тебя,<br> Расцветай, любимый край!<br> 2. Краше тебя нет на свете земли,<br> Широки леса и поля,<br> Весть о тебе вдаль несут журавли,<br> Славься, Родина моя!<br> Воссияй, Отчизна моя,<br> Счастьем путь нам озаряй!<br> Да хранит Господь тебя,<br> Расцветай, любимый край!<br> 3. Каму и Волгу питала века<br> Родников живая вода,<br> В горе и славе с Россией всегда<br> Ты, Удмуртия моя!<br> Воссияй, Отчизна моя,<br> Счастьем путь нам озаряй!<br> Да хранит Господь тебя,<br> Расцветай, любимый край!<br> https://rutube.ru/video/a4bb07bb9070a7523d4f1cc996e86813/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Шунды_сиос_ӝуато_палэзез~.ogg Удмурт тексты тәрҗемәсе<br> '''Удмурт җɵмһүрᴎяте гимны'''<br> 1. Кояш нурлый миләш тәлгәшләрен,<br> Җир-суны назлый ил таңы,<br> Рух терәге — җилферди Байрагың,<br> Дан сиңа, дан, Ватаным!<br> Ярлыка, Бөек Аллабыз,<br> Нурга күм офыкларны!<br> Насыйп ит бәхет, азатлык,<br> Куәтлә канатларны!<br> 2. Юк синең күк сөйкемле дөньяда,<br> Төкәнмәс егәр-дәрманың,<br> Сине мактап каңгылдый торналар,<br> Дан сиңа, дан, Ватаным!<br> Ярлыка, Бөек Аллабыз,<br> Нурга күм офыкларны!<br> Насыйп ит бәхет, азатлык,<br> Куәтлә канатларны!<br> 3. Туендыра Чулман-Иделләрен<br> Саф сулы елгаң һәм чишмәң.<br> Уртак синең шатлык-кайгы, гамең<br> Ил белән, Удмуртиям!<br> Ярлыка, Бөек Аллабыз,<br> Нурга күм офыкларны!<br> Насыйп ит бәхет, азатлык,<br> Куәтлә канатларны!<br> === '''УКРАИНА''' === '''''Українська мова'''''<br> Ще не вмерли України і слава, і воля,<br> Ще нам, браття українці, усміхнеться доля.<br> Згинуть наші воріженькi, як роса на сонці,<br> Запануєм і ми, браття, у своїй сторонці.<br> Душу й тіло ми положим за нашу свободу,<br> І покажем, що ми, браття, козацького роду.<br> Душу й тіло ми положим за нашу свободу,<br> І покажем, що ми, браття, козацького роду.<br> https://rutube.ru/video/3ce5095cedeaa7e6839563167f33cdf7/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Ukraine,_instrumental.oga https://rutube.ru/video/64685dd80af36b9a5a0936ab015720a6/ '''''Үзебезнең тәрҗемә'''''<br> Бар әле Украинаның ихтыяры һәм даны,<br> Язмыш ярлыкар әле без украин туганнарны.<br> Кояш нуры төшкән чыктай, юк булырлар дошманнар,<br> Туган ягыбызда без дә булырбыз әле паннар.<br> Азатлыгыбыз хакына булсын җан һәм тән фида,<br> Көч-куәтне күрсәтербез казак нәселе рухында.<br> Азатлыгыбыз хакына булсын җан һәм тән фида,<br> Көч-куәтне күрсәтербез казак нәселе рухында.<br> '''''Украина татарлары тәрҗемәсе'''''<br> И данлыклы, и ирекле Украина илебез,<br> Елмаеп карап торабыз, язмышларыбыз тигез.<br> Дошманнарыбыз кояшта чык сыман югалырлар,<br> Туганнар кебек яшәрләр илебездә халыклар.<br> Җаныбыз-тәнебез кебек кадерле ирегебез,<br> Казак нәселе куәтен дөньяга күрсәтербез.<br> Җаныбыз-тәнебез кебек кадерле ирегебез,<br> Казак нәселе куәтен дөньяга күрсәтербез.<br> === '''УРУГВАЙ''' === '''ORIENTALES, LA PATRIA O LA TUMBA!'''<br> '''''Мурга (эчке бәйрәм тантанасы) версиясе'''''<br> Orientales, la Patria o la Tumba!<br> Libertad o con gloria morir!<br> Orientales, la Patria o la Tumba!<br> Libertad o con gloria morir!<br> Es el voto que el alma pronuncia,<br> Y que heroicos sabremos cumplir!<br> Es el voto que el alma pronuncia,<br> Y que heroicos sabremos cumplir!<br> Que sabremos cumplir!<br> Es el voto que el alma pronuncia,<br> Y que heroicos sabremos cumplir!<br> Que sabremos cumplir!<br> Sabremos cumplir!<br> Sabremos cumplir!<br> Sabremos cumplir!<br> Libertad, libertad, Orientales!<br> Ese grito a la Patria salvó<br> Que a sus bravos en fieras batallas<br> De entusiasmo sublime inflamó.<br> Libertad, libertad, Orientales!<br> Ese grito a la Patria salvó<br> Que a sus bravos en fieras batallas<br> De entusiasmo sublime inflamó.<br> De este don sacrosanto la gloria<br> Merecimos tiranos temblad!<br> Tiranos temblad!<br> Tiranos temblad!<br> Oh! Libertad en la lid clamaremos,<br> Y muriendo, también libertad!<br> Libertad en la lid clamaremos,<br> Y muriendo, también libertad!<br> Y muriendo, también libertad!<br> También libertad!<br> También libertad!<br> Orientales, la Patria o la Tumba!<br> Libertad o con gloria morir!<br> Orientales, la Patria o la Tumba!<br> Libertad o con gloria morir!<br> Es el voto que el alma pronuncia,<br> Y que heroicos sabremos cumplir!<br> Es el voto que el alma pronuncia,<br> Y que heroicos sabremos cumplir!<br> Que sabremos cumplir!<br> Es el voto que el alma pronuncia,<br> Y que heroicos sabremos cumplir!<br> Que sabremos cumplir!<br> Que sabremos cumplir!<br> Que sabremos cumplir!<br> https://zvyki.com/song/97399165/Gimn_-_Urugvaya/{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} https://wikiway.com/uruguay/gimn/ '''ВАТАНДАШЛАР, ТУГАН ИЛ ЙӘ ҮЛЕМ'''<br> Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br> Йә азатлык өчен шәһадәт!<br> Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br> Йә азатлык өчен шәһадәт! ─<br> Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br> Азатлык яуларбыз бергәләп!<br> Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br> Азатлык яуларбыз бергәләп!<br> Яуларбыз бергәләп!<br> Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br> Азатлык яуларбыз бергәләп!<br> Яуларбыз бергәләп!<br> Яулыйк бергәләп!<br> Яулыйк бергәләп!<br> Яулыйк бергәләп!<br> Азатлык, азатлык, ватандашлар! ─<br> Бу аваз Ватанны коткарды,<br> Аяусыз сугышларда батырлар<br> Аңардан көч-куәт, рух алды.<br> Азатлык, азатлык, ватандашлар! ─<br> Бу аваз Ватанны коткарды,<br> Аяусыз сугышларда батырлар<br> Аңардан көч-куәт, рух алды.<br> Бу олы җиңүгә без лаеклы,<br> Без лаеклы, залим, калтыран!<br> Залим, калтыран!<br> Залим, калтыран!<br> Һәй! Җаннарыбыз азатлык дип ярсый,<br> Гомерлеккә азат булыйк без!<br> Җаннарыбыз азатлык дип ярсый,<br> Гомерлеккә азат булыйк без!<br> Гомерлеккә азат булыйк без!<br> Мәңгегә азат!<br> Мәңгегә азат!<br> Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br> Йә азатлык өчен шәһадәт!<br> Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br> Йә азатлык өчен шәһадәт! ─<br> Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br> Азатлык яуларбыз бергәләп!<br> Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br> Азатлык яуларбыз бергәләп!<br> Яуларбыз бергәләп!<br> Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br> Азатлык яуларбыз бергәләп!<br> Яуларбыз бергәләп!<br> Яуларбыз бергәләп!<br> Яуларбыз бергәләп!<br> '''Халыкара мәйданда 11 куплетлы Уругвай дәүләт гимнының иң кыска, җыйнак варианты гына кулланыла. Ә илнең үзендә гимнның “Мурга версиясе” дип аталган 4 минутлык башкарылышы гамәлдә. Биредә ил халкының XIX гасырдагы азатлык көрәше чагылыш тапкан.'''<br> === '''УЭЛЬС''' === Вализ телендә<br> '''HEN WLAD FY NHADAU'''<br> 1. Mae hen wlad fy nhadau yn annwyl i mi,<br> Gwlad beirdd a chantorion, enwogion o fri;<br> Ei gwrol ryfelwyr, gwladgarwyr tra mâd,<br> Tros ryddid gollasant eu gwaed.<br> Cytgan:<br> Gwlad, gwlad, pleidiol wyf i'm gwlad.<br> Tra mor yn fur i'r bur hoff bau,<br> O bydded i'r hen iaith barhau.<br> 2. Hen Cymru fynyddig, paradwys y bardd,<br> Pob dyffryn, pob clogwyn, i'm golwg sydd hardd;<br> Trwy deimlad gwladgarol, mor swynol yw si<br> Ei nentydd, afonydd, i mi.<br> Cytgan.<br> 3. Os treisiodd y gelyn fy ngwlad tan ei droed,<br> Mae hen iaith y Cymry mor fyw ag erioed,<br> Ni luddiwyd yr awen gan erchyll law brad,<br> Na thelyn berseiniol fy ngwlad.<br> Cytgan.<br> https://rutube.ru/video/a9af111fde0838d69793fb97fa700f69/ https://yandex.ru/video/preview/8950171051893717078 https://vk.com/video-38514064_456250360 '''АТА-БАБАМ ИЛЕ'''<br> 1. Ата-бабам иле миңа кадерле.<br> Бардлар, җырчылар данлыклы иле;<br> Кыю көрәшче, затлы ватандарлар<br> Ирек өчен кан койганнар.<br> Кушымта:<br> Илем, турылыклы мин аңа;<br> Саф-пакь диңгез Ватан сагында –<br> Борынгы тел яшәр тагын да.<br> 2. Бу үзән-таулар – оҗмах бардларына,<br> Күмелгән ил халкымның моңнарына,<br> Чишмә чылтыравы, дулкыннар шавы –<br> Һәр җырда алар шаңдавы.<br> Кушымта.<br> 3. Күпме дошман җиреңне таптап изгән,<br> Ә борынгы Кымру телебез исән;<br> Сатлык җан аңа һич комачау булмас,<br> Илемнең арфасы тынмас.<br> Кушымта.<br> Инглиз телендә<br> '''THE LAND OF MY FATHERS'''*<br> 1. The land of my fathers is dear unto me,<br> Old land where the minstrels are honored and free;<br> Its warring defenders so gallant and brave,<br> For freedom their life’s blood they gave.<br> Refrain:<br> Home, home, true am I to home,<br> While seas secure the land so pure,<br> O may the old language endure.<br> * '''Инглиз телендә гадәттә гимнның беренче куплеты гына башкарыла.'''<br> === '''ҮЗӘК АФРИКА ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === Француз телендә<br> '''LA RENAISSANCE'''<br> O Central Afrique, ô berceau des Bantous!<br> Reprends ton droit au respect, à la vie!<br> Longtemps soumis, longtemps brimé partous,<br> Mais de ce jour brisant la tyrannie.<br> Dans le travail, l'ordre et la dignité,<br> Tu reconquiers ton droit, ton unité,<br> Et pour franchir cette étape nouvelle,<br> De nos ancêtres la voix nous appelle.<br> Chorus:<br> Au travail! dans l'ordre et la dignité,<br> Dans le respect du droit dans l'unité,<br> Brisant la misère et la tyrannie,<br> Brandissant l’étendard de la Patrie.<br> Санго телендә<br> '''E ZINGO'''<br> Bêafrîka, mbeso tî âBantu<br> Kîri mo gbû gîgî tî mo-mvenî<br> Mo bâa pâsi na gbe tî âzo kûê<br> Me fadësô, mo ke na kürü gô<br> Mo sö benda, mo bûngbi kûê ôko<br> Na kusâra ngâ na nëngö-terê<br> Tî tö ndâ tî finî dutï tî ë sô<br> E mä gbegô tî-âkötarä tî ë<br> Chorus:<br> E gbû kua nzönî na nëngö-terê<br> E kpë ndiä nzönî na mängö-terê<br> E kinda wasïöbê, ë tomba pâsi<br> E yâa bandêra tî ködrö tî ë!<br> https://wikiway.com/car/gimn/ https://yandex.ru/video/preview/5774219819091910386 '''ЯҢАРЫШ'''<br> Үзәк Африка, банту бишеге!<br> Шәрәфле тормыш – бу ихтыярың!<br> Күптән көлкегә калган, изелеп,<br> Золым богавын ватып ташладың.<br> Хезмәт һәм тәртип аша – мәртәбә,<br> Хокуклар яулап, бердәм буласы.<br> Бу яңа авыр юлны үтәргә! –<br> Ата-бабаның гозер-нидасы.<br> Кушымта:<br> Бердәмлек белән тырыш хезмәттә<br> Яула хокуклар, иреш хөрмәткә;<br> Бетсен фәкыйрьлек, золым һәр җирдә,<br> Ватан байрагы, горур җилфердә!<br> === '''ҮЗБӘКСТАН''' === '''ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ДАВЛАТ МАДҲИЯСИ'''<br> 1. Серқуёш ҳур улкам, элга бахт, нажот,<br> Сен ўзинг дўстларга йўлдош, меҳрибон,<br> Меҳрибон!<br> Яшнагай то абад илму фан, ижод,<br> Шуҳратинг порласин токи бор жаҳон!<br> Хор:<br> Олтин бу водийлар — жон Ўзбекистон,<br> Аждодлар мардона руҳи сенга ёр!<br> Улуғ халқ қудрати жўш урган замон,<br> Оламни маҳлиё айлаган диёр!<br> 2. Бағри кенг ўзбекнинг ўчмас иймони,<br> Эркин, ёш авлодлар сенга зўр қанот,<br> Зўр қанот!<br> Истиқлол машъали, тинчлик посбони,<br> Ҳақсевар, она юрт, мангу бўл обод!<br> Хор.<br> https://rutube.ru/video/82b2bb82acaa431a44b77acb249903df/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Uzbekistan_anthem.ogg '''ҮЗБӘКСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ ДӘҮЛӘТ ГИМНЫ'''<br> 1. Кояшлы хөр илем, сиңа бәхет, нәҗат,<br> Син үзең дусларга юлдаш, миһербан,<br> Миһербан!<br> Гөрләп үссен мәңге гыйлем, фән, иҗат,<br> Шөһрәтең нурлансын, яктырсын бар җиһан!<br> Кушымта:<br> Алтын бу үзәннәр — җан Үзбәкстан,<br> Мирасың, рухың — бабалар мәрданы!<br> Бөеклек кодрәте ирешкән заман,<br> Бар галәм соклангыч сиңа, Ватаным!<br> 2. Ихласлы үзбәкнең үлемсез иманы,<br> Ирекле яшь буын — сиңа зур канат,<br> Зур канат!<br> Бәйсезлек мәшгале* саклар дөньяны,<br> Намуслы ана йорт, мәңге бул, чәчәк ат!<br> Кушымта. * '''Мәшгаль''' — факел.<br> '''Гимнның тарихы'''<br> Советлар Берлеге таркалгач, Үзбәкстан (Беларусь һәм Таҗикстан белән беррәттән) союздаш республика чорындагы гимнның көен саклап калды. Ә '''иске гимн''' “Сәлам сиңа, рус халкы, өлкән туганыбыз” дигән сүзләр белән башлана һәм аңарда шул замандагы рәсми идеология тулысынча чагыла иде.<br> Гимнга үзбәк телендәге яңа сүзләрнең ахыргы варианты 2006 елда расланды. Урыс теле Үзбәкстанда рәсми тел булып саналмаса да, 2019 елда гимнның әдәби тәрҗемәсе дә пәйда булды. Дәүләт җырының дүрт варианты яздырылган, алар шартлы рәвештә '''“Катгый”''', '''“Гадәти”''', '''“Яшьләр өчен”''' һәм '''“Сүзсез”''' дип атала. Гимнның икенче атамасы — '''Серқуёш ҳур улкам''' (Кояшлы хөр илем).<br> === '''ҮРДҮН''' === === '''ФАРЕР УТРАУЛАРЫ''' === '''TÚ ALFAGRA LAND MÍTT'''<br> I. Tú alfagra land mítt, mín dýrasta ogn!<br> á vetri so randhvítt, á sumri við logn,<br> tú tekur meg at tær so tætt í tín favn.<br> Tit oyggjar so mætar, Guð signi tað navn,<br> sum menn tykkum góvu, tá teir tykkum sóu.<br> Ja, Guð signi Føroyar, mítt land!<br> II. Hin roðin, sum skínur á sumri í líð,<br> hin ódnin, sum týnir mangt lív vetrartíð,<br> og myrkrið, sum fjalir mær bjartasta mál,<br> og ljósið, sum spælir mær sigur í sál:<br> alt streingir, ið tóna, sum vága og vóna,<br> at eg verji Føroyar, mítt land.<br> III. Eg nígi tí niður í bøn til tín, Guð:<br> Hin heilagi friður mær falli í lut!<br> Lat sál mína tváa sær í tíni dýrd!<br> So torir hon vága - av Gudi væl skírd -<br> at bera tað merkið, sum eyðkennir verkið,<br> ið varðveitir Føroyar, mítt land!<br> https://rutube.ru/video/c2e2119508c9749d50bbbd93d4aa4ba9/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Tú_alfagra_land_mítt.ogg === '''ФИДЖИ''' === Инглиз телендә<br> '''God bless Fiji!'''<br> '''I.''' Blessing grant, oh God of nations, on the isles of Fiji,<br> As we stand united under noble banner blue.<br> And we honour and defend the cause of freedom ever,<br> Onward march together,<br> God bless Fiji!<br> '''''Chorus:'''''<br> For Fiji, ever Fiji, let our voices ring with pride,<br> For Fiji, ever Fiji, her name hail far and wide,<br> A land of freedom, hope and glory to endure what ever befall.<br> May God bless Fiji, forevermore!<br> '''II.''' Blessing grant, oh God of nations, on the isles of Fiji,<br> Shores of golden sand and sunshine, happiness and song.<br> Stand united, we of Fiji, fame and glory ever<br> Onward march together, God bless Fiji.<br> '''''Chorus.'''''<br> Фиджи телендә<br> '''Meda Dau Doka'''<br> '''I.''' Meda dau doka ka vinakata na vanua<br> E ra sa dau tiko kina na savasava<br> Rawa tu na gauna ni sautu na veilomani<br> Biu na i tovo tawa savasava<br> '''''Chorus:'''''<br> Me bula ga ko Viti ka me toro ga ki liu<br> Me ra turaga vinaka ko ira na i liuliu<br> Me ra liutaki na tamata e na veika vinaka<br> Me oti kina na i tovo ca<br> '''II.''' Bale ga vei kemuni na cauravou e Viti<br> Ni yavala me savasava na vanua<br> Ni kakua ni vosota na dukadukali<br> Ka me da sa qai biuta vakadua<br> '''''Chorus.'''''<br> https://rutube.ru/video/ab42f472f1c7483b1e759836c4c36b3d/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Fiji_National_Anthem.ogg === '''ФИЛИППИН''' === Пилипино телендә '''LUPANG HINIRANG'''<br> Bayang magiliw, perlas ng silanganan,<br> Alab ng puso, sa dibdib moy buhay<br> Lupang hinirang, duyan ka ng magiting<br> Sa manlulupig, di ka pasisiil.<br> Sa dagat at bundok,<br> Sa simoy at sa langit mong bughaw,<br> May dilag ang tula<br> At awit sa paglayang minamahal.<br> Ang kislap ng watawat moy<br> Tagumpay na nagniningning.<br> Ang bituin at araw niya<br> Kailan pa may di magdidilim<br> Lupa ng araw, ng luwalhatit pagsinta,<br> Buhay ay langit sa piling mo.<br> Aming ligaya na pag may mang-aapi,<br> Ang mamatay nang dahil sa iyo.<br> https://rutube.ru/video/0f4b8fb19219d148d3cabdc72dda113c/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lupang_Hinirang_instrumental.ogg '''КҮҢЕЛ ТАРТКАН ИЛ'''<br> Сөекле Ватан, Шәрык энҗе бөртеге,<br> Дөрләп янучы йөрәгең бакыйлык.<br> Күңел тарткан ил, син кыюлар бишеге,<br> Илбасарларга бирелмәслек алып.<br> Диңгез дә, таулар да<br> Һәм һава да, һәм биек күкләр дә<br> Дан җырлыйлар сиңа,<br> Азатлыкка мәдхия-шигырьләрдә.<br> Синең байрагыңның очкыннары —<br> Бөек җиңүләрдән,<br> Ай-кояшы аның, йолдызлары —<br> Мәңгелек сүнмәс ямь.<br> Күмелгәнсең, Ватан, шәфәкъ нурларына,<br> Синең куеныңда тормыш — җәннәт;<br> Дошман аяк басса әгәр туфрагыңа,<br> Синең өчен үлем — мең ләззәт.<br> === '''ФИНЛЯНДИЯ''' === '''MAAMME'''<br> Oi maamme, Suomi, synnyinmaa,<br> soi, sana kultainen!<br> Ei laaksoa, ei kukkulaa,<br> ei vettä, rantaa rakkaampaa,<br> kuin kotimaa tää pohjoinen,<br> maa kallis isien.<br> Ei laaksoa, ei kukkulaa,<br> ei vettä, rantaa rakkaampaa,<br> kuin kotimaa tää pohjoinen,<br> maa kallis isien.<br> '''VÅRT LAND'''<br> Vårt land, vårt land, vårt fosterland,<br> ljud högt, o dyra ord!<br> Ej lyfts en höjd mot himlens rand,<br> ej sänks en dal, ej sköljs en strand,<br> mer älskad än vår bygd i nord,<br> än våra fäders jord!<br> Ej lyfts en höjd mot himlens rand,<br> ej sänks en dal, ej sköljs en strand,<br> mer älskad än vår bygd i nord,<br> än våra fäders jord!<br> https://rutube.ru/video/35ad5057d3cae595e07af2de5532dd5c/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Maamme.ogg '''ТУГАН ЯГЫМ'''<br> Әй, Суоми, туган ягым,<br> Горур яңгырый атың!<br> Түбәләре күккә ашкан таулар,<br> Диңгез дулкыннары каккан ярлар –<br> Кайларда гына бар тагын,<br> Синдәгедәй якын!<br> Түбәләре күккә ашкан таулар,<br> Диңгез дулкыннары каккан ярлар –<br> Кайларда гына бар тагын,<br> Синдәгедәй якын!<br> '''НАШ КРАЙ РОДНОЙ'''<br> (''перевод Александра Блока'')<br> Наш край, наш край, наш край родной, —<br> О, звук, всех громче слов!<br> Чей кряж, растущий над землёй,<br> Чей брег, встающий над водой,<br> Любимей гор и берегов<br> Родной земли отцов?<br> Чей кряж, растущий над землёй,<br> Чей брег, встающий над водой,<br> Любимей гор и берегов<br> Родной земли отцов?<br> Финляндиянең һәрдаим кулланышта булган гимны башта швед телендә язылган булган. Аның тагын 10 куплеты бар. Шведлар халык санының биш процентын гына тәшкил итсәләр дә, швед теле Финляндиядә икенче дәүләт теле булып санала. Гимн бүгенгә кадәр дәүләт парламенты тарафыннан рәсми рәвештә расланмаган.<br> === '''ФРАНЦИЯ''' === '''LA MARSEILLAISE'''<br> Allons, enfants de la Patrie,<br> Le jour de gloire est arrivé,<br> Contre nous de la tyrannie<br> L’étendard sanglant est levé,<br> L’étendard sanglant est levé!<br> Entendez vous dans nos campagnes<br> Mugir ces féroces soldats?<br> Ils viennent jusque dans vos bras,<br> Égorger nos fils, nos compagnes!<br> Refrain:<br> ||: Aux armes citoyens!<br> Formez vos bataillons!<br> Marchons, marchons,<br> Qu’ un sang impur<br> Abreuve nos sillons. :||<br> https://rutube.ru/video/e1b71c870b43347417729879853978e4/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:La_Marseillaise.ogg '''МАРСЕЛЬЕЗА'''<br> Әйдәгез, Ил-Ватан уллары,<br> Данлы көннәр якынлашты,<br> Безгә каршы явыз тирания<br> Канлы байракларын асты,<br> Канлы байракларын асты!<br> Күрәсезме, безнең авылларда<br> Тупас солдатлар ни кыра? —<br> Безнең кул җиткәнне көтеп,<br> Йорт-җирләребездә узына!<br> Кушымта:<br> ||: Корал тотып кулга,<br> Басыгыз сафларга!<br> Алга, яуга —<br> Дошман каны<br> Аксын басуларга! :||<br> Гимнның тагын алты куплеты бар. Тәрҗемә иткәндә шигырьдәге бер гыйбарәне “йомшартырга” туры килде. Чынбарлыкта исә “...йорт-җирләребездә узына” дигән юлны “...җәмәгатебезне бугазлый” дип күчерәсе иде безнең телгә. Шигырьнең җиденче куплеты “балаларныкы” дип атала.<br> === '''ХӘБӘШСТАН''' === Амһара теле язуындагы текст<br> '''የዜግነት ክብር'''<br> የዜግነት ክብር በኢትዮጵያችን ፀንቶ<br> ታየ ህዝባዊነት ዳር እስከዳር በርቶ<br> ለሰላም ለፍትህ ለህዝቦች ነፃነት<br> በእኩልነት በፍቅር ቆመናል ባንድነት<br> መሰረተ ፅኑ ሰብዕናን ያልሻርን<br> ህዝቦች ነን ለስራ በስራ የኖርን<br> ድንቅ የባህል መድረክ ያኩሪ ቅርስ ባለቤት<br> የተፈጥሮ ፀጋ የጀግና ህዝብ እናት<br> እንጠብቅሻለን አለብን አደራ<br> ኢትዮጵያችን ኑሪ እኛም ባንቺ እንኩራ።<br> Латин транскрипциясе<br> '''YÄZÊGENNÄT KEBER'''<br> Yäzêgennät Keber Bä-Ityoppyachen Sänto<br> Tayyä Hezbawinnät Dar Eskädar Bärto.<br> Läsälam Läfeteh Lähezboch Näsannat;<br> Bäekkulennat Bäfeqer Qomänal Bäandennat.<br> Mäsärätä Senu Säbeenan Yalsharen;<br> Hezboch Nän Läsera Bäsera Yänoren.<br> Denq Yäbahel Mädräk Yäahuri Qers Baläbet;<br> Yätäfätro Sägga Yäakuri Qers Baläbet;<br> Ennetäbbeqeshallän Alläbben Adära;<br> Ityoppyachchen nuri Eññam Banchi Ennekura!<br> https://rutube.ru/video/443a1bc4465352f1c409e7cab1112285/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Wedefit_Gesgeshi_Widd_Innat_Ittyoppya.ogg Тәрҗемәсе<br> '''ВАТАНДАШЛЫКНЫ ХАКЛАУ'''<br> Без хаклыйбыз Хәбәшстанның ватандашларын,<br> Милли горурлык балкыта ил тарафларын. <br> Тату илдә хөкем сөрә гаделлек, ирек,<br> Тигезлектә, туганлыкта – безнең бердәмлек.<br> Бездә җәмгыять нигезе – кеше кадере,<br> Тырыш хезмәттә көн күрә илдә һәрбере;<br> Буыннан буынга күчә баба мирасы.<br> Саф табигать, күркәм халык Ватан-анасы,<br> Күз карасы күк саклау сине – бурычыбыз,<br> Мәңге яшә, Хәбәшстан, горурлыгыбыз!<br> '''Хәбәшстан (Эфиопия) – узган гасырлардагы колониализм чорында да үз бәйсезлеген саклап кала алган бердәнбер Африка иле.'''<br> Гимнның икенче исеме – '''Алга атла, сөекле Хәбәшстан-анабыз''' (амһара телендә – '''ወደፊት ገስግሺ ውድ እናት ኢትዮጵያ''', транскрипциясе – '''Wodefit Gesgeshi, Widd Innat Ityopp’ya'''.<br> === '''ҺАИТИ''' === https://rutube.ru/video/fff559d2b05c16dd95632728dfc6b0ad/ === '''ҺИНДОНЕЗИЯ''' === === '''ҺИНДСТАН''' === '''जनगणमन-अधिनायक (Jana-gaṇa-mana adhināyaka)'''<br> जनगणमन-अधिनायक जय हे<br> भारतभाग्यविधाता!<br> पंजाब सिन्ध गुजरात मराठा<br> द्राविड़ उत्कल बंग<br> विन्ध्य हिमाचल यमुना गंगा<br> उच्छलजलधितरंग<br> तव शुभ नामे जागे,<br> तव शुभ आशिष मागे<br> गाहे तव जयगाथा।<br> जनगणमंगलदायक जय हे<br> भारतभाग्यविधाता!<br> जय हे, जय हे, जय हे,<br> जय जय जय जय हे।।<br> '''''Укылышы:'''''<br> Jana-gaṇa-mana adhināyaka jaya hē<br> Bhārata-bhāgya-vidhātā.<br> Pañjāba-Sindha-Gujarāta-Marāṭhā,<br> Drāviṛa-Utkala Baṅga<br> Vindhya Himācala Yamunā Gaṅgā,<br> Ucchala jaladhi taraṅga<br> Tava śubha nāmē jāgē,<br> tava śubhāśīṣa māṅgē<br> gāhē tava jaya gāthā.<br> Jana gaṇa maṅgala-dāyaka jaya hē,<br> Bhārata bhāgya vidhātā.<br> Jaya hē, jaya hē, jaya hē,<br> jaya jaya jaya jaya hē.<br> https://rutube.ru/video/c14cec680a4f3167a2e0dd49fee0c304/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Jana_Gana_Mana_instrumental.ogg Дан сиңа, дан, халык уй-хыялын беркетүче,<br> Бһарат язмышын хәл итүче,<br> Пәнҗаб, Синдһа, Гөҗарат, Маратһа илһамы,<br> Дравид, Одиша, Бенгал җаны.<br> Исемең Виндһья, Һималай тауларында,<br> Ямуна һәм Ганг моңнарында,<br> Һәм тәкрарлый рухланып аны,<br> Дулкын кагып, Һинд океаны.<br> Син иминлек, өмет бирүче,<br> Дан сиңа, дан, халыкны бәхеткә илтүче,<br> Бһарат язмышын хәл итүче.<br> Дан сиңа, дан сиңа, шөһрәт-дан,<br> Дан сиңа, дан сиңа, Һиндстан!<br> '''“Халык уй-хыялын беркетүче”: мәгънәсе шулай аңлатыла торган “Jana gaṇa mana adhināẏaka” (जनगणमन-अधिनायक ) җыры — олы һәм күпхалыклы, күпмилләтле Һиндстанның дәүләт гимны. Аның көен һәм сүзләрен 1861-1941 елларда яшәгән язучы, шагыйрь, көйязар, рәссам һәм җырчы Рабиндранат Тагор һинди һәм бенгал телләрендә иҗат итеп калдырган (биредә текст – һинди телендә). Автор гимн текстын үзе үк инглиз теленә дә күчергән. Хәзерге заманда шигырь аңарда аталган төбәкләр һәм башка халыклар телләренә дә тәрҗемә ителгән.'''<br> === '''ҺОРВАТИЯ''' === '''Lijepa naša domovino'''<br> Lijepa naša domovino,<br> Oj, junačka zemljo mila,<br> Stare slave djedovino,<br> Da bi vazda sretna bila!<br> Mila kano si nam slavna,<br> Mila si nam ti jedina,<br> Mila kuda si nam ravna,<br> Mila kuda si planina!<br> Teci, Dravo, Savo, teci,<br> Nit' ti, Dunav, silu gubi,<br> Sinje more, svijetu reci<br> Da svoj narod Hrvat ljubi<br> Dok mu njive sunce grije,<br> Dok mu hrašće bura vije,<br> Dok mu mrtve grobak krije,<br> Dok mu živo srce bije!<br> https://rutube.ru/video/85c26af6f75f3e7abf217fd527511767/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lijepa_nasa_domovino_instrumental.ogg '''Безнең гүзәл Ватаныбыз'''<br> Безнең гүзәл Ватаныбыз,<br> Әй, каһарман, сөекле ил,<br> Ата-бабадан даныбыз,<br> Мәңгелеккә бул син имин.<br> Газиз синең данлы чагың,<br> Газиз синең бердәмлегең,<br> Газиз мәһабәт тауларың,<br> Газиз ямьле үзәнлегең.<br> Драва ага, Сава ага,<br> Дунай-елга көче арта,<br> Күк диңгез сөйли дөньяга:<br> Һорват Ватанын ярата —<br> Кояш җирне җылытканда,<br> Имәннәрне җил бөккәндә,<br> Адәм зат гүргә ашканда,<br> Йөрәк күкрәктә типкәндә.<br> === '''ЧАД''' === '''''Француз телендә'''''<br> '''La Tchadienne'''<br> '''''Refrain:'''''<br> Peuple Tchadien, debout et à l'ouvrage !<br> Tu as conquis ta terre et ton droit ;<br> Ta liberté naîtra de ton courage.<br> Lève les yeux, l'avenir est à Toi.<br> Ô mon Pays, que Dieu te prenne en garde,<br> Que tes voisins admirent tes enfants.<br> Joyeux, pacifique, avance en chantant,<br> Fidèle à tes anciens qui te regardent.<br> '''''Refrain.'''''<br> https://rutube.ru/video/185958eca0cca0bace02ba9e7dc5f890/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:La_Tchadienne_(instrumental).ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Чадлылар җыры'''<br> '''''Кушымта:'''''<br> Әй, Чад халкы, кузгал, кереш хезмәткә!<br> Хаклы хуҗа син үз җиреңә;<br> Азатлыгың туа синең җөрьәттән.<br> Ач күзләрең киләчәгеңә.<br> Илем, Аллаһ үзе синең сагыңда,<br> Таң калдырсын Җирне балаларың.<br> Күңелең күтәр, җырлап атла алга,<br> Сиңа карап, сөенсен картларың.<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''Рәсми башкарыла торган беренче куплет, гимнның идеологик-рухландыргыч өлеше. Кушымтадан башлана, кушымта белән тәмамлана. Тагын өчесе бар. Болары илнең табигый һәм кеше хезмәте аша барлыкка килә торган байлыкларына, уңган кешеләренә, оста һөнәр ияләренә багышланган. Илнең төньягында утлап йөргән көтүләр, көньягындагы уңдырышлы кырлар-басулар, көтүчеләр, балыкчылар, сәүдәгәрләр, мөһәндисләр, галимнәр, шәкертләр һәм хәтта тауменәрләр дә телгә алына. Французча текст гарәп теленә тәрҗемә ителгән.'''<br> === '''ЧЕХ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Čeština'''''<br> '''Kde domov můj?'''<br> Kde domov můj? Kde domov můj? <br> Voda hučí po lučinách, <br> bory šumí po skalinách, <br> v sadě skví se jara květ, <br> zemský ráj to na pohled! <br> A to jest ta krásná země, <br> země česká, domov můj,<br> země česká, domov můj!<br> https://rutube.ru/video/2eada0ff6675f34e1f45ce520cafbfd7/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Czech_anthem.ogg '''''Tatarça-Zamanälif 2012'''''<br> Кайда минем туган йортым?<br> Qayda minem tuğan yortım?<br> Sular ağa bolınnarda,<br> Urman şawlıy taw-qıyada,<br> Şaw çäçäktä ul yazın –<br> Ocmaxlar qayda tağın!<br> Güzällektä tuğan yortım,<br> Çex cirendä uçağım,<br> Çex cirendä uçağım. <br> '''''Deutsch'''''<br> '''Wo ist mein Heim?'''<br> Wo ist mein Heim, mein Vaterland? <br> Wo durch Wiesen Bäche brausen, <br> Wo auf Felsen Wälder rauschen, <br> Wo ein Eden uns entzückt, <br> Wenn der Lenz die Fluren schmückt, <br> Dieses Land, so schön vor allen, <br> Böhmen ist mein Heimatland, <br> Böhmen ist mein Heimatland!<br> '''''Русский перевод'''''<br> '''Где он, мой дом?'''<br> Где он, мой дом, где он, дом мой?<br> Вода журчит там на лугах, <br> Боры шумят там на скалах<br> И сады цветут весной –<br> На поверку, рай земной! <br> Вот прекрасная Отчизна –<br> Земля чешская, дом мой,<br> Земля чешская, дом мой.<br> === '''ЧИЛИ''' === '''Himno nacional de Chile'''<br> Puro, Chile, es tu cielo azulado<br> Puras brisas te cruzan también.<br> Y tu campo de flores bordado<br> Es la copia feliz del Edén.<br> Majestuosa es la blanca montaña<br> Que te dio por baluarte el Señor<br> Que te dio por baluarte el Señor,<br> Y ese mar que tranquilo te baña<br> Te promete un futuro esplendor<br> Y ese mar que tranquilo te baña<br> Te promete un futuro esplendor.<br> '''''Coro:'''''<br> Dulce Patria, recibe los votos<br> Con que Chile en tus aras juró:<br> Que o la tumba serás de los libres<br> O el asilo contra la opresión<br> Que o la tumba serás de los libres<br> O el asilo contra la opresión<br> Que o la tumba serás de los libres<br> O el asilo contra la opresión<br> O el asilo contra la opresión<br> O el asilo contra la opresión.<br> https://rutube.ru/video/05d37ea9b6326509a72686eb83d5a08f/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Chile.ogg '''Чили милли гимны'''<br> Саф-пакь Чили, синең күгең якты, зәңгәр,<br> Болыннарың чәчәк-чәчәк каймада,<br> Бөтерелә диңгездән искән җилләр —<br> Бар соң мондый оҗмах өлгесе кайда!<br> Ак түбәле бу мәһабәт тауларны —<br> Сагың итеп Хак иңдергән аларны,<br> Сак итеп Ходай иңдергән аларны.<br> Ярларыңа каккан тыныч дулкыннар<br> Вәгъдә итә мәңгелек гүзәл еллар,<br> Ярларыңа каккан тыныч дулкыннар<br> Вәгъдә итә мәңгелек гүзәл еллар.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Изге Ватан, Чили дога-антын<br> Кабул ит, багышлый кыз-улың:<br> “Йә булырсың азатлар зираты,<br> Йә золымнан сыеныр урын,<br> Йә булырсың азатлар зираты,<br> Йә золымнан сыеныр урын,<br> Йә булырсың азатлар зираты,<br> Йә золымнан сыеныр урын,<br> Йә золымнан сыеныр урын,<br> Йә золымнан сыеныр урын”.<br> '''Рәсми башкарыла торган рәвештәге җыелма өлеше. Гимн текстында җәмгысы алты куплет бар.'''<br> === '''ЧУАШСТАН''' === '''ТӐВAН ҪӖРШЫВ'''<br> Ҫурхи тӗнче вӑраннӑ чух,<br> Хаваслӑ кун шӑраннӑ чух,<br> Чун савӑнать: чӗре сикет,<br> Ҫӗршывӑм ҫинчен юрлас килет.<br> Хушса юрламалли:<br> Тӑван ҫӗршыв, тӑван ҫӗршыв,<br> Асран кайми юратнӑ ҫӗршыв.<br> Тӑван ҫӗршыв, тӑван ҫӗршыв,<br> Мухтав сана ҫуралнӑ ҫӗршыв.<br> Яшсем–херсем вылянӑ чух,<br> Атте–анне ӑс панӑ чух,<br> Чун савӑнать, чӗре сикет,<br> Татах та нумай пурнас килет.<br> Хушса юрламалли<br> Тӑвансемпе пӗрлешнӗ чух,<br> Чӑваш тӗнчи ҫӗкленнӗ чух,<br> Чун савӑнать: чӗре сикет,<br> Татах та хастар пулас килет.<br> Хушса юрламалли<br> https://rutube.ru/video/7d03d506bb9c8a2849c97b4f56f90fc7/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Chuvashia.ogg '''ТУГАН ҖИР'''<br> 1. Язгы дөнья уянган чак,<br> Һәвәс көннәр җылынган чак,<br> Җан сөенә, йөрәк җилкенә,<br> Ил турында җырлыйсы килә.<br> Кушымта:<br> Туган җирем, туган ягым,<br> Сөйгән илем, изге Анам.<br> Туган җирем, туган ягым,<br> Мактау сиңа, дан сиңа, дан!<br> 2. Яшь-җилкенчәк уйный-көлә,<br> Ата-ана үгет бирә,<br> Җан сөенә, йөрәк җилкенә,<br> Әле озак яшисе килә.<br> Кушымта.<br> 3. Туган-кардәш берләшкән чак,<br> Чуашлар күмәкләшкән чак,<br> Җан сөенә, йөрәк җилкенә,<br> Эшчән-уңган буласы килә.<br> Кушымта.<br> === '''ШВЕЙЦАРИЯ''' === '''Schweizerpsalm'''<br> Trittst im Morgenrot daher,<br> Seh’ ich dich im Strahlenmeer, <br> Dich, du Hocherhabener, Herrlicher! <br> Wenn der Alpen Firn sich rötet,<br> Betet, freie Schweizer betet.<br> Eure fromme Seele ahnt,<br> Eure fromme Seele ahnt –<br> Gott im hehren Vaterland!<br> Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! <br> Kommst im Abendglühn daher,<br> Find’ ich Dich im Sternenheer,<br> Dich, du Menschenfreundlicher, Liebender!<br> In des Himmels lichten Räumen<br> Kann ich froh und selig träumen;<br> Denn die fromme Seele ahnt,<br> Denn die fromme Seele ahnt –<br> Gott im hehren Vaterland!<br> Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! <br> Ziehst im Nebelflor daher,<br> Such’ ich Dich im Wolkenmeer,<br> Dich, du Unergründlicher, Ewiger!<br> Aus dem grauen Luftgebilde<br> Bricht die Sonne klar und milde,<br> Und die fromme Seele ahnt,<br> Und die fromme Seele ahnt –<br> Gott im hehren Vaterland!<br> Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! <br> Fährst im wilden Sturm daher,<br> Bist Du selbst uns Hort und Wehr,<br> Du, allmächtig Waltender, Rettender!<br> In Gewitternacht und Grauen<br> Laßt uns kindlich Ihm vertrauen! <br> Ja, die fromme Seele ahnt,<br> Ja, die fromme Seele ahnt –<br> Gott im hehren Vaterland!<br> Gott, den Herrn, im hehren Vaterland!<br> https://rutube.ru/video/8d215123ab75bce82a03a5ff144fa9b4/ https://rutube.ru/video/ecab53f5f40024008ae29d95276eb8ba/ Алман тексты тәрҗемәсе<br> '''Швейцария догасы'''<br> Килсәң таң шәфәгындә,<br> Күрәм нур диңгезендә,<br> Тәңрем, Сине – Кодрәт иясен! <br> Альп карлары алсулана,<br> Азат бәндәләр догада,<br> Һәм тәкъва җан инана,<br> Һәм тәкъва җан инана:<br> Ходай – изге Ватанда!<br> Хак Тәгалә – изге Ватанда! <br> Кичке эңгер-меңгердә<br> Табам күкләр түрендә<br> Сине, Ярлыкаучы, Сөюче!<br> Хыялларда күккә ашып,<br> Шат күңелле уйга батып,<br> Тәкъва җаннар инана,<br> Тәкъва җаннар инана:<br> Ходай – изге Ватанда!<br> Хак Тәгалә – изге Ватанда! <br> Күк өртелсә томанга,<br> Эзлим Сине болытта,<br> Акыл ирешмәслек, Бакый зат!<br> Соры пәрдәләрне ертып,<br> Ягымлы нур сипсә кояш,<br> Тәкъва җаннар инана,<br> Тәкъва җаннар инана:<br> Ходай – изге Ватанда!<br> Хак Тәгалә – изге Ватанда! <br> Бураннар кар ураса,<br> Безгә терәк-ышаныч,<br> И Яралтучы, Коткаручы!<br> Яшен яшьнәп күк күкрәсә, <br> Сиңа гына сыгынабыз!<br> Һәм тәкъва җан инана,<br> Һәм тәкъва җан инана:<br> Ходай – изге Ватанда!<br> Хак Тәгалә – изге Ватанда!<br> '''Cantique suisse'''<br> Sur nos monts, quand le soleil<br> Annonce un brillant réveil,<br> Et prédit d’un plus beau jour Le retour,<br> Les beautés de la Patrie<br> Parlent à l’âme attendrie:<br> Au ciel montent plus joyeux,<br> Au ciel montent plus joyeux<br> Les accents d’un cœur pieux,<br> Les accents émus d’un cœur pieux.<br> Lorsqu’un doux rayon du soir<br> Joue encore dans le bois noir,<br> Le cœur se sent plus heureux près de Dieu.<br> Loin des vains bruits de la plaine<br> L’âme en paix est plus sereine;<br> Au ciel montent plus joyeux,<br> Au ciel montent plus joyeux<br> Les accents d’un cœur pieux,<br> Les accents émus d’un cœur pieux. <br> Lorsque dans la sombre nuit<br> La foudre éclate avec bruit,<br> Notre cœur pressent encore le Dieu fort.<br> Dans l’orage et la détresse, <br> Il est notre forteresse.<br> Offrons-Lui de cœurs pieux,<br> Offrons-Lui de cœurs pieux,<br> Dieu nous bénira des cieux,<br> Dieu nous bénira du hauts des cieux.<br> Des grands monts vient le secours,<br> Suisse! espère en Dieu toujours!<br> Garde la foi des aïeux, vis comme eux! <br> Sur l’autel de la partrie<br> Met tes biens, ton cœurs, ta vie! <br> C’est le trésor précieux, <br> C’est le trésor précieux<br> Que Dieu nous bénira des cieux,<br> Que Dieu nous bénira du hauts des cieux.<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Swiss_Psalm.ogg<br> https://yandex.ru/video/preview/5091516978263507943 Француз тексты тәрҗемәсе<br> '''Кояш таулар өстендә'''<br> Уяныгыз! дигәндә,<br> Мәсих кабат җиргә иңәр диеп,<br> Ватаныбыз күркәмлеге<br> Тәкъва җанга бирә хәбәр.<br> Һәм кабат күккә аша,<br> Һәм кабат күккә аша<br> Ихлас күңел догабыз,<br> Ихлас күңел түре догабыз.<br> Кичен шәфәкъ нурлары<br> Урманнарны яктыртса,<br> Тәңре хозурында без бәхетле.<br> Ыгы-зыгысыз үзәндә<br> Тыныч җаннар да борчусыз;<br> Һәм кабат күккә аша,<br> Һәм кабат күккә аша<br> Ихлас күңел догасы,<br> Ихлас күңел түре догасы.<br> Яшен яшьнәсә төнлә,<br> Күк күкрәсә, җил купса,<br> Йөрәк тоя Тәңре кодрәтен.<br> Ул, авырлыклар килгәндә,<br> Ышанычлы терәгебез.<br> Ачыйк тәкъва җанны Аңа,<br> Ачыйк тәкъва җанны Аңа,<br> Ярлыкагыл, диеп, Алла,<br> Ярлыкагыл, диеп, безне Алла.<br> Безнең иминлек – Күктән,<br> Илһам алыйк Тәңредән!<br> Ата-баба күк сакла динне!<br> Ватанга багышла җаның,<br> Тапкан малың, хезмәтеңне!<br> Бу – тиңдәшсез хәзинә,<br> Бу – тиңдәшсез хәзинә:<br> Бәхет Алладан иңә,<br> Безнең бәхет Алладан иңә.<br> Итальян телендәге текст '''Salmo svizzero''' дип атала.<br> Романш телендәге текст '''Psalm svizzer''' дип атала.<br> === '''ШВЕЦИЯ (дәүләт гимны)''' === '''Du Gamla Du Fria'''<br> Du gamla, du fria, du fjällhöga nord<br> Du tysta, du glädjerika sköna!<br> Jag hälsar dig, vänaste land uppå jord,<br> Din sol, din himmel, dina ängder gröna,<br> Din sol, din himmel, dina ängder gröna.<br> Du tronar på minnen från fornstora dar,<br> då ärat ditt namn flög över jorden.<br> Jag vet att du är och du blir vad du var.<br> Ja, jag vill leva jag vill dö i Norden,<br> Ja, jag vill leva jag vill dö i Norden.<br> https://rutube.ru/video/f2e644afbb38c128d45914c910fca2cf/ https://my.mail.ru/music/search/Гимн%20Швеции%20 https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Sweden.ogg '''Борынгы азат илем'''<br> Котып түрендә – борынгы үрләрең,<br> Тыныч иркенлектә җиһан гүзәле!<br> Сәлам, Ватаным, урман-күлләреңә,<br> Күгең, кояшың һәм үзәннәреңә,<br> Күгең, кояшың һәм үзәннәреңә.<br> Хәтер түрендә – ил булып үскәнең,<br> Даның танытып, җир гизеп үткәнең.<br> Изге теләгем: кодрәтле бул, илем!<br> Котып түрендә – яшәвем, үлемем,<br> Котып түрендә – яшәвем, үлемем.<br> === '''ШВЕЦИЯ (кыйрал гимны)''' === '''Kungssången'''<br> 1. Ur svenska hjärtans djup en gång<br> en samfälld och en enkel sång,<br> som går till konungen fram!<br> Var honom trofast och hans ätt,<br> gör kronan på hans hjässa lätt,<br> och all din tro till honom sätt,<br> du folk av frejdad stam!<br> 5. Du himlens Herre, med oss var,<br> som förr du med oss varit har,<br> och liva på vår strand<br> det gamla lynnets art igen<br> hos sveakungen och hans män.<br> Och låt din ande vila än<br> utöver nordanland!<br> https://yandex.ru/video/preview/5773466526456716945 '''Кыйрал җыры'''<br> 1. Шведлар йөрәге түреннән<br> гади генә бер җыр иңгән,<br> яд итеп кыйралын!<br> Бул син кыйралыңа тугры,<br> булсын аның таҗы нурлы,<br> аның нәселе данлыклы,<br> әй, ирекле кавем!<br> 5. Ашкач та күкләргә җаның,<br> газиз булсын сиңа халкың, —<br> һәм Свея җирендә<br> тормыш янә кабатлансын,<br> борынгы рух гел саклансын.<br> Синең җаның хозурлансын<br> Төньяк иле өстендә.<br> '''Королевская песня'''<br> ('''''Игорь Крайнюков тәрҗемәсе''''')<br> 1. В сердцах у шведов как-то раз<br> Родился гимн без пышных фраз,<br> Пусть к королю придёт.<br> Ему ты верностью плати,<br> Короны тяжесть сократи,<br> И с верою в него цвети,<br> Прославленный народ!<br> 5. И после смерти с нами будь,<br> Как прежде, укажи нам путь,<br> Едины мы с тобой.<br> Дух древний в нас с тобой сидит,<br> О свеях память он хранит…<br> Пускай душа твоя парит<br> Над северной землёй.<br> === '''ШОТЛАНДИЯ''' === Шотланд (гэль) телендә<br> '''FHLÙR NA H-ALBANN'''<br> O Fhlùr na h-Albann,<br> cuin a chì sinn<br> an seòrsa laoich<br> a sheas gu bàs 'son<br> am bileag feòir is fraoich,<br> a sheas an aghaidh<br> feachd uailleil Iomhair<br> 's a ruaig e dhachaidh<br> air chaochladh smaoin?<br> Na cnuic tha lomnochd<br> ‘s tha duilleach Foghair mar bhrat air làr,<br> am fearann caillte<br> dan tug na seòid ud gràdh,<br> a sheas an aghaidh<br> feachd uailleil Iomhair<br> 's a ruaig e dhachaigh<br> air chaochladh smaoin.<br> Tha 'n eachdraidh dùinte<br> ach air dìochuimhne chan fheum i bhith,<br> is faodaidh sinn èirigh<br> gu bhith nar Rìoghachd a-rìs<br> a sheas an aghaidh<br> feachd uailleil Iomhair<br> 's a ruaig e dhachaidh<br> air chaochladh smaoin<br> Инглиз телендә<br> '''FLOWER OF SCOTLAND'''<br> O flower of Scotland<br> When will we see<br> Your like again<br> That fought and died for<br> Your wee bit hill and glen<br> And stood against him<br> Proud Edward's army<br> And sent him homeward<br> Tae think again<br> The hills are bare now<br> And autumn leaves lie thick and still<br> O'er land that is lost now<br> Which those so dearly held<br> And stood against him<br> Proud Edward's army<br> And sent him homeward<br> Tae think again<br> Those days are passed now<br> And in the past they must remain<br> But we can still rise now<br> And be the nation again<br> And stood against him<br> Proud Edward's army<br> And sent him homeward<br> Tae think again<br> https://rutube.ru/video/bf509d6043c02ee4d023a7ad0ae554c0/ https://muz.zvukofon.com/track/1325741351-navan-o-fhluir-na-h-albann-o-flower-of-scotland{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} https://yandex.ru/video/preview/17505676802856677467 '''ШОТЛАНД ЧӘЧӘГЕ'''<br> Шотланд Чәчәге,<br> кайчан кабат<br> күрербез илнең,<br> җан фида кылып,<br> Эдвардны җиңгән<br> Һилл-Гленн кебек булганын?<br> Баскынны ул куып<br> кире кайтарган, –<br> уйлансын дип.<br> Бу калкулыклар<br> шыр ялангач,<br> яфрак коела,<br> кайчандыр көзен<br> Эдвардны җиңеп,<br> югалган ил өстенә.<br> Баскынны ул куып<br> кире кайтарган, –<br> уйлансын дип.<br> Ул көннәр – күптән<br> үткән заман,<br> без әле кабат<br> күтәрелә алабыз –<br> Эдвардны җиңгән<br> шул кыю милләт булып.<br> Баскынны ул куып<br> кире кайтарган, –<br> уйлансын дип<br> '''ЭДВАРД II''' – XIV гасыр башында Шотландияне басып алырга дип сугыш башлаган һәм хәлиткеч яуда тар-мар ителгән инглиз кыйралы.<br> '''ҺИЛЛ-ГЛЕНН''' – Шотландиянең таулы һәм тигезлекле өлешләренең гомуми атамасы, халыкта Шотландия синонимы буларак та кулланыла.<br> === '''ШРИ ЛАНКА''' === Синһал телендә<br> ශ්‍රී ලංකා මාතා අප ශ්‍රී ලංකා<br> නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා<br> සුන්දර සිරිබරිනී<br> සුරැඳි අති ශෝභමාන ලංකා<br> ධාන්‍ය ධනය නෙක<br> මල් පලතුරු පිරි ජය භුමිය රම්‍යා<br> අප හට සැප සිරි සෙත සදනා<br> ජීවනයේ මාතා<br> පිළිගනු මැන අප භක්තී පූජා<br> නමෝ නමෝ මාතා අප ශ්‍රී ලංකා<br> නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා<br> ඔබ වේ අප විද්‍යා<br> ඔබ මය අප සත්‍යා<br> ඔබ වේ අප ශක්ති<br> අප හද තුළ භක්තී<br> ඔබ අප ආලෝකේ<br> අපගේ අනුප්‍රාණේ<br> ඔබ අප ජීවන වේ<br> අප මුක්තිය ඔබ වේ<br> නව ජීවන දෙමිනේ<br> නිතින අප පුබුදු කරන් මාතා<br> ඥාන වීර්ය වඩවමින රැගෙන<br> යනු මැන ජය භූමී කරා<br> එක මවකගෙ දරු කැල බැවිනා<br> යමු යමු වී නොපමා<br> ප්‍රේම වඩා සැම භේද දුරැර දා<br> නමෝ නමෝ මාතා අප ශ්‍රී ලංකා<br> නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා<br> Укылышы:<br> Śrī laṁkā mātā, apa Śrī laṁkā<br> Namō namō namō namō mātā<br> Sundara siribarinī<br> Suræn̆di ati shōbhamāna laṁkā<br> Dhānya dhanaya neka<br> Mal palaturu piri jaya bhumiya ramyā<br> Apa haṭa sæpa siri seta sadanā<br> Jīvanayē mātā<br> Piḷiganu mæna apa bhaktī pūjā<br> Namō namō mātā,<br> apa Śrī laṁkā<br> Namō namō namō namō mātā<br> Oba vē apa vidyā<br> Oba maya apa satyā<br> Oba vē apa shakti<br> Apa hada tuḷa bhaktī<br> Oba apa ālōkē<br> Apagē anuprāṇē<br> Oba apa jīvana vē<br> Apa muktiya oba vē<br> Nava jīvana demine<br> Nitina apa pubudu karan mātā<br> Gnāna vīrya vaḍavamina rægena<br> Yanu mæna jaya bhūmī karā<br> Eka mavakage daru kæla bævinā<br> Yamu yamu vī nopamā<br> Prēma vaḍā sæma bhēda duræra dā<br> Namō namō mātā, Apa Śrī laṁkā<br> Namō namō namō namō mātā<br> https://wikiway.com/sri-lanka/gimn/ https://rutube.ru/video/827057bc2f76af2803257956805de8e6/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sri_Lankan_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band_(2003).oga Дан-шөһрәт яула, Шри Ланка ана!<br> Сәлам сиңа, Анам, сәлам сиңа!<br> ................................ === '''ЭКВАДОР''' === '''¡SALVE, OH PATRIA!'''<br> Coro:<br> ¡Salve, oh Patria, mil veces!<br> ¡Oh Patria! ¡gloria a ti, gloria a ti!<br> Ya tu pecho, tu pecho, reboza<br> Gozo y paz ya tu pecho reboza;<br> Y tu frente, tu frente radiosa<br> Más que el sol contemplamos lucir,<br> Y tu frente, tu frente radiosa<br> Más que el sol contemplamos lucir.<br> 2. Los primeros los hijos del suelo<br> Que soberbio, el Pichincha decora<br> Te aclamaron por siempre señora<br> Y vertieron su sangre por ti.<br> Dios miró y a septó el holocausto<br> Y esa sangre fue germen fecundo<br> De otros héroes que atónito el mundo<br> Vió en tu torno a millares surgir,<br> a millares surgir, a millares surgir.<br> Coro:<br> ¡Salve, oh Patria, mil veces!<br> ¡Oh Patria! ¡gloria a ti, gloria a ti!<br> Ya tu pecho, tu pecho, reboza<br> Gozo y paz ya tu pecho reboza;<br> Y tu frente, tu frente radiosa<br> Más que el sol contemplamos lucir,<br> Y tu frente, tu frente radiosa<br> Más que el sol contemplamos lucir.<br> https://rutube.ru/video/ca28070b4983f2f40cf3090e3d08cc5c/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Ecuador.ogg https://my.mail.ru/music/songs/гимн-республики-эквадор-с-1948-г-salve-oh-patria-3cef9729f8c79858a78d43bccaa03ba3 '''''Алты куплетлы гимнның халыкара шартларда башкару өчен рәсмиләштерелгән өлеше. Кушымтадан башлана һәм кушымта белән тәмамлана. Ярты минутлык увертюрасы бар.'''''<br> '''МЕҢ ЯШӘ, ВАТАН!'''<br> Кушымта:<br> Әй Ватан, мең яшә, әй Ватан!<br> Дан сиңа, сиңа дан!<br> Синең күкрәгеңдә, күкрәгеңдә —<br> Тынычлык һәм шатлык ил-көнгә;<br> Һәм синең балкышлы йөзеңнән<br> Кояштан күбрәк нур сибелә,<br> Һәм синең балкышлы йөзеңнән<br> Кояштан күбрәк нур сибелә.<br> 2. Җиребезнең тәүге азатлары,<br> Пичинчаның* мәшһүр уллары —<br> Синең өчен алар кан койган,<br> Сине хаким итеп таныткан.<br> Алла кабул иткән бу корбанны,<br> Кальбеңә яралгы булганны,<br> Дөньяны алар гаҗәпләндергән,<br> Көрәшкә меңнәрне күтәргән,<br> Меңнәрне күтәргән, меңнәрне күтәргән.<br> Кушымта.<br> * '''Пичинча''' — Эквадорда азатлык өчен күтәрелеш башланган провинция.<br> === '''ЭКВАТОР ГВИНЕЯСЫ''' === https://flag-gimn.ru/hymns/equatorial-guinea/ === '''ЭРИТРЕЯ''' === '''''Тигринья телендә'''''<br> ||: ኤርትራ ኤርትራ ኤርትራ፡<br> በዓል ደማ እናልቀሰ ተደምሲሱ፡<br> መስዋእታ ብሓርነት ተደቢሱ። :||<br> መዋእል ነኺሳ ኣብ ዕላማ፡<br> ትእምርቲ ጽንዓት ኰይኑ ስማ፡<br> ኤርትራ'ዛ ሓበን ውጹዓት፡<br> ኣመስኪራ ሓቂ ክምትዕወት።<br> ኤርትራ ኤርትራ፡<br> ኣብ ዓለም ጨቢጣቶ ግቡእ ክብራ።<br> ናጽነት ዘምጽኣ ልዑል ኒሕ፡<br> ንህንጻ ንልምዓት ክሰርሕ፡<br> ስልጣነ ከነልብሳ ግርማ፡<br> ሕድሪ'ለና ግምጃ ክንስልማ።<br> ||: ኤርትራ ኤርትራ፡<br> ኣብ ዓለም ጨቢጣቶ ግቡእ ክብራ። :||<br> '''''Гарәп телендә'''''<br> ||: إرتريا إرتريا إرتريا<br> قد دحرت بغيظهم أعداءها<br> وتوجت بالنصر تضحياتها :||<br> مع الأعداء قد مرت من عهود<br> غدا اسمها معجزة الصمود<br> فخر المكافحين في إرتريا<br> قد برهنت أن العلا لها<br> إرتريا إرتريا<br> تبوأت مكانها بين الأمم<br> بإصرارنا الذي جنى التحرير<br> سننجز البناء والتعمير<br> لتزدهر وتلبس الوقار<br> تعاهدنا أن تسمو إرتريا<br> ||: إرتريا إرتريا<br> تبوات مكانها بين الأمم :||<br> https://rutube.ru/video/02590c3f2d781252aaa4b5058918e486/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Eritrea_by_US_Navy_Band.ogg ||: Эритра, Эритра, Эритра,<br> Мәрхәмәтсез дошман тар-мар ителгән,<br> Һәм шәһадәт хөррият булып иңгән. :||<br> Һәрдаим тугры теләгенә,<br> Әйләнде ныклык үрнәгенә,<br> Горурлык терәге, Эритра<br> Хаклык өстенлеген раслап тора.<br> Эритра, Эритра,<br> Хак урынын Җир йөзендә ул кора.<br> Фидакарьлек илгә юл салды,<br> Ватан яңарышка юл алды,<br> Бурычы итеп алгарышын,<br> Уңган халык барысын булдыра.<br> ||: Эритра, Эритра,<br> Хак урынын Җир йөзендә ул кора. :||<br> === '''ЭСТОНИЯ''' === '''MU ISAMAA, MU ÕNN JA RÕÕM'''<br> Mu isamaa, mu õnn ja rõõm,<br> kui kaunis oled sa!<br> Ei leia mina iial teal<br> see suure, laia ilma peal,<br> mis mul nii armas oleks ka,<br> kui sa, mu isamaa!<br> Sa oled mind ju sünnitand<br> ja üles kasvatand;<br> sind tänan mina alati<br> ja jään sull’ truuiks surmani,<br> mul kõige armsam oled sa,<br> mu kallis isamaa!<br> Su üle Jumal valvaku,<br> mu armas isamaa!<br> Ta olgu sinu kaitseja<br> ja võtku rohkest õnnista,<br> mis iial ette võtad sa,<br> mu kallis isamaa!<br> https://rutube.ru/video/d1e3c09f9103115dae6e51b29b72dceb/ https://wikiway.com/estonia/gimn/ '''ИЛЕМ, БӘХЕТ-КУАНЫЧЫМ'''<br> Илем, бәхет-куанычым,<br> кадерлем, багалмам!<br> Дөнья гизеп эзләсәм дә,<br> Кая барып тезләнсәм дә,<br> синдәй гүзәлне табалмам,<br> әй сөекле Ватан!<br> Син тудырдың, син үстердең<br> анам кебек мине;<br> сиңа мәңге мин бурычлы,<br> гүргә кадәр турылыклы,<br> рәхмәт укып сөям сине,<br> газиз туган илем!<br> Нигъмәтеннән аермасын<br> Ходай сине, илем!<br> Хак Тәгалә ярлыкасын,<br> бөтен дөньяда хуплансын<br> һәр ниятең, изге эшең,<br> газиз туган илем!<br> === '''ЯМАЙКА''' === JAMAICA, LAND WE LOVE<br> '''I.''' Eternal Father, bless our land<br> Guard us with Thy mighty hand<br> Keep us free from evil powers<br> Be our light through countless hours<br> To our leaders, Great Defender,<br> Grant true wisdom from above<br> Justice, truth be ours forever<br> Jamaica, land we love<br> Jamaica, Jamaica,<br> Jamaica, land we love.<br> '''II.''' Teach us true respect for all<br> Stir response to duty's call<br> Strengthen us the weak to cherish<br> Give us vision lest we perish<br> Knowledge send us, Heavenly Father,<br> Grant true wisdom from above<br> Justice, truth be ours forever<br> Jamaica, land we love<br> Jamaica, Jamaica,<br> Jamaica, land we love.<br> https://rutube.ru/video/42ecb4f460c891d5e3cef506788d3114/ https://wikiway.com/jamaica/gimn/ https://ru.wikipedia.org/wiki/Файл:%22Jamaica,_Land_We_Love%22,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga === '''ЯҢА ЗЕЛАНДИЯ''' === '''''Маори телендә '''''<br> '''AOTEAROA'''<br> 1. E Ihoā Atua,<br> O ngā iwi mātou rā,<br> Āta whakarangona;<br> Me aroha noa.<br> Kia hua ko te pai;<br> Kia tau tō atawhai;<br> Manaakitia mai<br> Aotearoa.<br> '''''Инглиз телендә'''''<br> '''GOD DEFEND NEW ZEALAND'''<br> 1. God of nations! at Thy feet<br> In the bonds of love we meet,<br> Hear our voices, we entreat,<br> God defend our Free Land.<br> Guard Pacific's triple star,<br> From the shafts of strife and war,<br> Make her praises heard afar,<br> God defend New Zealand!<br> https://rutube.ru/video/5559eb22df9b7b79051fdcb238bcf146/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:New_Zealand_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.wav '''АОТЕАРОА'''<br> Әй Тәңребез, Аллабыз,<br> Тик Сиңа табынабыз,<br> Таң иле милләте без —<br> Сиңа мәхәббәтебез.<br> Илне муллыкта яшәт,<br> Кайгырт һәм ярдәм күрсәт,<br> Сакла гел иминлектә<br> Аотеароаны.<br> '''Беренче куплеты, рәсми башкарыла торганы. Тагын дүрт куплеты бар.'''<br> === '''ЯПОНИЯ''' === '''日本語で ''(Nihongo de)'''''<br> '''君が代 (Kimi gayo)'''<br> きみがよは (Kimi gayo wa)<br> ちよにやちよに (Čiyoni, yačiyoni)<br> さざれいしの (Sazare iśi-no)<br> いわおとなりて (Iwao to narite)<br> こけのむすまで (Koke-no musu made)<br> https://rutube.ru/video/caf89205dab6b7616c57e46f1915db75/ https://my.mail.ru/music/search/君が代 https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kimi_ga_Yo_instrumental.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Галиҗәнап хакимлеге'''<br> Мең еллар без бәхетле;<br> Нәселең булсын тәхетле<br> Вак ташлар<br> Кодрәтле тау-кыя булып киткәнче,<br> Итәкләрендә мүк үскәнче.<br> pijd3rp5472l870i9032izn8kgqr0ai 5963112 5963110 2026-06-14T01:21:57Z LiebSinger 60321 /* ҺАИТИ */ 5963112 wikitext text/x-wiki == '''Дөнья белән бергә җырлыйбыз!''' == '''Татар телендә дә җырланырлык дәүләт, милләт, төбәк һәм оешмалар гимннары, алфавит тәртибендә. Википедиядәге аудио-видео сылтамаларын АЕРЫМ БЕР БИТТӘ ачып уйнатырга кирәк, югыйсә, алар югалырга мөмкин. Сылтамалар татар теленә тәрҗемә алдыннан бирелә.'''<br> Мәгънәсез антиреклама https://rutube.ru/ сайтында бетерелгән.<br> === '''АБХАЗИЯ''' === Шәнеибац, шәнеибац,<br> Аԥсуаа рыҷкәынцәа!<br> Аԥсны азыҳәан ашьа казҭәаз,<br> Аԥсуаа рыҷкәынцәа!<br> Ахақәиҭраз ашьа казҭәаз,<br> Аԥсуаа рыҷкәынцәа!<br> О-ҳо-ҳо-о-ҳо-о-Рада<br> О-ҳо-ҳо-о-ҳо-Раида-ра!<br> Ажәҩан мрадоуп, еҵәадоуп<br> Уара уда, Аԥсынра!<br> Еҵәа-бырлаш Аԥсынтәыла,<br> Улԥха згәаҵақәа ирҭыԥхо,<br> Геи-шьхеи рыԥшӡара зыԥшнылаз<br> Жәлар ламысла иҳаракхоит.<br> Рада, Раида, Рарира!<br> Рада, Рерама, Рерашьа!<br> Нарҭаа риира-зиироу<br> Афырхацәа Ран-Гәашьа<br> Аԥсынтәыла-иԥшьоу атәыла,<br> Ихы здиныҳәалаз Анцәа!<br> Зқьышықәсала имҩасхьо гылан,<br> Рыжәҩа еибырҭоиҭ уԥацәа!<br> Шәнеибац, Аԥсныжәлар!<br> Аишьцәа, шәнеибац!<br> Нхыҵ-аахыҵ ҳаицуп!<br> Ҳазшаз илаԥш<br> Ҳхыуп иаҳхымшәо<br> Ԥеиԥш лаша ҳзыԥшуп!<br> Шәнеибац, Аԥсныжәлар,<br> Игылеит ҳамра,<br> Иақәым ҭашәара!<br> Урылагәырӷьа,<br> Анра-ахшара,<br> Шьардаамҭа, Аԥсынра!<br> https://rutube.ru/video/514d0fd95123fab433f1a6dc653aeeb9/ https://ru.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Abkhazia_–_Aiaaira_(Аиааира)_(orchestral_instrumental_version).ogg https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_Abkhazia_–_Aiaaira_(Аиааира)_(orchestral_vocal_version)_(short_version).ogg === '''АВСТРАЛИЯ БЕРЛЕГЕ''' === (дәүләт гимнының рәсми өлеше)<br> '''''English'''''<br> Australians all let us rejoice<br> For we are one and free;<br> We’ve golden soil and wealth for toil,<br> Our home is girt by sea;<br> Our land abounds in nature’s gifts,<br> Of beauty rich and rare;<br> In history’s page let every stage,<br> Advance Australia Fair!<br> In joyful strains then let us sing:<br> “Advance Australia Fair!”<br> Beneath our radiant southern Cross,<br> We’ll toil with hearts and hands;<br> To make this Commonwealth of ours<br> Renowned of all the lands;<br> For those who’ve come across the seas<br> We’ve boundless plains to share;<br> With courage let us all combine<br> To advance Australia fair.<br> In joyful strains then let us sing<br> «Advance Australia fair!»<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:U.S._Navy_Band,_Advance_Australia_Fair_(instrumental).ogg https://rutube.ru/video/e293433ffd307b26e83149f735b479d3/ https://wikiway.com/australia/gimn/ '''''Татарча'''''<br> Австралиялеләр бәхетле,<br> Без яшь һәм ирекле,<br> Хезмәт куеп, алтын җирне<br> Иттек без күрекле.<br> Җир-суларың – затлы бүләк,<br> Табигатең – шифа,<br> Атла, тарихыңны әйдәп,<br> Австралия, алга!<br> Бездән сиңа изге теләк:<br> “Австралия, алга!”<br> Көньяк Хач балкышы астында<br> Берләште күп милләт.<br> Уңган Берлекне дөньяда<br> Таныды бар дәүләт.<br> Йөрәк дәртен һәм кул көчен<br> Хасладык Ватанга,<br> Австралия ирешсен, дип,<br> Яңа уңышларга.<br> Бездән илгә изге теләк:<br> “Австралия, алга!”<br> === '''АВСТРИЯ''' === '''''Deutsch'''''<br> '''Land der Berge, Land am Strome'''<br> Land der Berge, Land am Strome,<br> Land der Äcker, Land der Dome,<br> Land der Hämmer, zukunftreich:<br> Heimat grosser Töchter und Söhne,<br> Volk, begnadet für das Schöne,<br> Vielgerühmtes Österreich,<br> Vielgerühmtes Österreich.<br> Heiss umfehdet, wild umstritten,<br> Liegst dem Erdteil du inmitten,<br> Einem starken Herzen gleich.<br> Hast seit frühen Ahnentagen<br> Hoher Sendung Last getragen,<br> Vielgeprüftes Österreich,<br> Vielgeprüftes Österreich.<br> Mutig in die neuen Zeiten,<br> Frei und gläubig sieh uns schreiten,<br> Arbeitsfroh und hoffnungsreich!<br> Einig laß in Jubelchören,<br> Vaterland, dir Treue schwören,<br> Vielgeliebtes Österreich,<br> Vielgeliebtes Österreich!<br> https://rutube.ru/video/1d4441afe16017ebf12b785f777569ed/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Land_der_Berge_Land_am_Strome_instrumental.ogg https://wikiway.com/austria/gimn/ '''''Татарча'''''<br> '''Таулар һәм дәрьялар иле'''<br> Таулар һәм дәрьялар иле,<br> Чиркәү, чүкеч, кырлар иле,<br> Килер көнгә мәдхия;<br> Олы шәхесләр Ватаны,<br> Гүзәлгә гашыйк гавамы,<br> Дан-шөһрәтле Австрия,<br> Дан-шөһрәтле Австрия.<br> Дәгъва-яуларны күп күргән,<br> Урыны кыйтга түреннән –<br> Куәтле йөрәк гүя;<br> Ул борынгы заманнардан<br> Бөек максатка юлланган –<br> Күп сыналган Австрия,<br> Күп сыналган Австрия.<br> Яңа чорга кыю атлый,<br> Иреккә инабәт саклый<br> Һәм хезмәткә баш ия!<br> Туганнар бердәмлегендә,<br> Безнең тугрылык гаһдендә –<br> Сөекле ил Австрия,<br> Сөекле ил Австрия!<br> === '''АЗӘРБАЙҖАН''' === '''''Azərbaycan dilində'''''<br> Azәrbaycan! Azәrbaycan! <br> Äy, qaharman ullarıña şanlı Watan! <br> Səndən ötrü can verməyə cümlə äzerbez! <br> Səndən ötrü qan tökməyə cümlə qadirbez! <br> Üç rəngli bayrağınla məsud yaşa! <br> Üç rəngli bayrağınla məsud yaşa! <br> Minlərlə can qurban oldu, <br> Sinən hərbə meydan oldu! <br> Hüququndan keçən əsgər! <br> Hərə bir qəhrəman oldu! <br> Sən olasan gülüstan, <br> Sənə hər an can qurban! <br> Sənə min bir məhəbbət <br> Sinəmdə tutmuş məkan!<br> Namusunu hifz etməyə, <br> Bayrağını yüksəltməyə, <br> Namusunu hifz etməyə, <br> Cümlə gənclər müştaqdır! <br> Şanlı Vətən! Şanlı Vətən! <br> Azərbaycan! Azərbaycan!<br> Azərbaycan! Azərbaycan!<br> https://rutube.ru/video/384c5483e25b917683bb51cf308cbb02/ https://wikiway.com/azerbaijan/gimn/ https://rutube.ru/video/037912880030760df1cd3b321641ab74/ '''''Татар телендә'''''<br> Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!<br> Әй, батыр улларыңа данлы Ватан!<br> Синең өчен җан бирергә җөмлә әзер без!<br> Синең өчен кан түгәргә җөмлә кадир без!<br> Өч төс байрак астында бәхетле яшә!<br> Өч төс байрак астында бәхетле яшә!<br> Җирең хәрби мәйдан булды,<br> Меңләгәннәр корбан булды!<br> Синең хаклыгыңны яклап,<br> Барчасы каһарман булды!<br> Син булсын дип гөлстан,<br> Сиңа һәрбер җан корбан!<br> Мең бер мәхәббәт, Ватан,<br> Йөрәктә тотам мәкян!<br> Намусыңны керләмәскә,<br> Байрагыңны кимсетмәскә,<br> Намусыңны керләмәскә<br> Барча яшьләр җан аткан!<br> Шанлы Ватан! Шанлы Ватан!<br> Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!<br> Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!<br> === '''АЛБАНИЯ''' === (рәсми өлеше)<br> '''''Në shqip'''''<br> '''Himni i Flamurit'''<br> Rreth flamurit të përbashkuar<br> Me një dëshir’ e një qëllim,<br> Të gjith’ atje duke u betuar<br> Të lidhim besën për shpëtim.<br> Chorus (2):<br> Prej lufte veç ai largohet<br> Që është lindur tradhëtor,<br> Kush është burrë nuk frikësohet,<br> Po vdes, po vdes si një dëshmor!<br> https://rutube.ru/video/c9ce55b7b978d77a3f618dea331847ac/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymni_i_Flamurit_instrumental.ogg '''''Татарча'''''<br> '''Байрак гимны'''<br> Байрак астында без берләштек<br> Уртак теләкләр-максатларда,<br> Ант иттек без, көрәшергә дип<br> Азатлыгыбызны якларга.<br> Кушымта (2):<br> Читләшер бу изге көрәштән<br> Сатлык булып туган гына,<br> Ир-егет бирешмәс ул куркуга,<br> Шәһит булыр ил хакына.<br> === '''АЛМАНИЯ ДЕМОКРАТИК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Deutsch'''''<br> '''Auferstanden aus Ruinen...'''<br> Auferstanden aus Ruinen<br> und der Zukunft zugewandt,<br> laßt uns Dir zum Guten dienen,<br> Deutschland, einig Vaterland.<br> Alte Not gilt es zu zwingen,<br> und wir zwingen sie vereint,<br> denn es muß uns doch gelingen,<br> daß die Sonne schön wie nie<br> über Deutschland scheint,<br> über Deutschland scheint.<br> Glück und Friede sei beschieden<br> Deutschland, unserm Vaterland,<br> alle Welt sehnt sich nach Frieden,<br> reicht den Völkern eure Hand.<br> Wenn wir brüderlich uns einen,<br> schlagen wir des Volkes Feind,<br> laßt das Licht des Friedens scheinen,<br> daß nie eine Mutter mehr<br> ihren Sohn beweint,<br> ihren Sohn beweint.<br> Laßt uns pflügen, laßt uns bauen,<br> lernt und schafft wie nie zuvor,<br> und der eig’nen Kraft vertrauend<br> steigt ein frei Geschlecht empor.<br> Deutsche Jugend, bestes Streben<br> unsres Volks in dir vereint,<br> wirst du Deutschlands neues Leben.<br> Und die Sonne schön wie nie<br> über Deutschland scheint,<br> über Deutschland scheint.<br> https://rutube.ru/video/954d694e9372f0bb9d20f431a7cfffda/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Auferstanden_Aus_Ruinen_(Instrumental).ogg '''''Татарча'''''<br> '''Хәрабәдән күтәрелгән...'''<br> Хәрабәдән күтәрелеп,<br> киләчәккә юл тоткан,<br> без Сиңа итик игелек,<br> Алмания, бердәм Ватан.<br> Бердәм булгач, барча киртә<br> юкка чыга бүген дә, –<br> һәм безнең кулдан бу килә;<br> кояш мулдан нур сибә<br> алман күгендә,<br> алман күгендә.<br> Ураз-бәхет насыйп булсын<br> алманнар Ватанына,<br> дуслык кулларын ул сузсын<br> дөнья халыкларына.<br> Туганнарча бердәмлектә<br> җиңеп халык дошманын,<br> яшик хөрлек-иминлектә, –<br> ана, улын югалтып,<br> һич еламасын,<br> һич еламасын.<br> Иҗат итеп, белем алып,<br> йортлар салыйк, җир сөрик,<br> үз көчебезгә таянып,<br> яңа буын үстерик.<br> Алман яшьләре, гавамның<br> омтылышлары – сездә,<br> сез – киләчәге Ватанның.<br> Кояш мулдан нур сибә<br> алман күгендә,<br> алман күгендә.<br> === '''АЛМАНИЯ ФЕДЕРАТИВ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Deutsch'''''<br> '''Einigkeit und Recht und Freiheit'''<br> Einigkeit und Recht und Freiheit<br> Für das deutsche Vaterland.<br> Danach laßt uns alle streben<br> Brüderlich mit Herz und Hand.<br> Einigkeit und Recht und Freiheit<br> Sind des Glückes Unterpfand.<br> Blüh‘ im Glanze dieses Glückes,<br> Blühe, deutsches Vaterland!<br> Blüh’ im Glanze dieses Glückes,<br> Blühe, deutsches Vaterland!<br> https://rutube.ru/video/4e7ff3d5cd368e8f2855dc1268262d80/ https://rutube.ru/video/ebe574a376ae9359bf09803dc92df718/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:German_national_anthem_performed_by_the_US_Navy_Band.ogg '''''Татарча'''''<br> '''Бердәмлек, хокук, хөррият'''<br> Бердәмлек, Хокук, Хөррият –<br> Алман җирендә хаким.<br> Изге туганлык хисләрен<br> Йөртсен күңeлендә һәркем.<br> Бердәмлек, Хокук, Хөррият –<br> Безнең бәхет солтаны.<br> Шул бәхеттә чәчәк ат син<br> Мәңге, Алман Ватаны!<br> Шул бәхеттә чәчәк ат син<br> Мәңге, Алман Ватаны!<br> === '''АЛТАЙ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Алтай тилиде'''''<br> Кӧк теҥери јылдыстар,<br> Улу, јайым Кан-Алтай.<br> Ӱч-сӱмер, ыйык тайгалар –<br> Агару, јебрен Алтай.<br> Ӱч толыкту Кан-Алтай,<br> Јыҥкыс эдер јаҥы јок.<br> Ӱргӱлји кӱйген одыбыс<br> Ӧчӱп калар учуры јок.<br> Алтай – ӧскӧн кабайыс,<br> Алтай – мӧҥкӱ кудайыс.<br> Элен чактарга корула,<br> Россияла бис јажына.<br> Алтай!<br> https://rutube.ru/video/339cb8c2835c89052f0ba8743b3706d9/ https://my.mail.ru/music/search/Гимн%20Республики%20Алтай https://en.wikipedia.org/wiki/File:Гимн_Республики_Алтай_(2001).ogg Аудиода ике куплеты гына уйнатылган.<br> '''''Татар телендә'''''<br> Күк йөзендә йолдызлар,<br> Олы, бәйсез Хан-Алтай.<br> Өчтүбә, урманлы таулар –<br> Борынгы, изге Алтай.<br> Өч түбәле Хан-Алтай,<br> Юк янтык булган чагы.<br> Мәңгелек ут янган җирнең<br> Юк сүрелер учагы.<br> Алтай – без үскән төбәк,<br> Алтай – мәңгелек терәк.<br> Гомерлек бу язмышыбыз,<br> Русиядә тормышыбыз.<br> ........................ Хан-Алтай!<br> === '''АМЕРИКА КУШМА ШТАТЛАРЫ''' === '''''English'''''<br> '''The Star-Spangled Banner'''<br> Oh, say, can you see, the dawn’s early light<br> What so proudly we hailed at the twilight’s last gleaming?<br> Whose broad stripes and bright stars, thro’ the perilous fight,<br> O’er the ramparts we watched were so gallantly streaming. <br> And the rocket’s red glare, the bomb’s bursting in air, <br> Gave proof through the night that our flag was still there. <br> Oh, say, does that Star-spangled Banner yet wave <br> O’er the land of the free and the home of the brave? <br> On the shore dimly seen, thro’ the mists of the deep, <br> Where the foe’s haughty host in dread silence reposes, <br> What is that which the breeze, o’er the towering steep, <br> As it fitfully blows, half conceals, half discloses? <br> Now it catches the gleam of the morning’s first beam, <br> In fully glory reflected, now shines on the stream: <br> ‘This the star-spangled banner: oh, long may it wave <br> O’er the land of the free and the home of the brave. <br> And where is that band who so vauntingly swore <br> That the havoc of war and the battle’s confusion <br> A home and a country should leave us no more! <br> Their blood has vanished out their foul footsteps’ pollution. <br> No refuge could save the hireling and slave <br> From the terror of flight, or the gloom of the grave: <br> And the Star-Spangled Banner in triumph doth wave <br> O’er the land of the free and the home of the brave!<br> Oh, thus be it ever when freemen shall stand. <br> Between their loved home and the war’s desolation: <br> Blest with vict’ry and peace, may the heav’n-rescued land <br> Praise the Power that has made and preserved us a nation. <br> Then conquer we must, when our cause it is just. <br> And this be our motto: “In God is our trust”. <br> And the Star - Spangled Banner in triumph shall wave <br> O’er the land of the free and the home of the brave.<br> https://rutube.ru/video/27c1ab2898f2ac17900e3861b85b62fb/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Star_Spangled_Banner_instrumental.ogg '''''Татарча'''''<br> '''Йолдызлы буй-буй байрак'''<br> Әйт әле, күрәмсең алсу таң атканда, –<br> Без аны данладык кич кояш батканда?<br> Зәңгәр күк, йолдызлар – ак-кызыл иңендә, –<br> Җилфердиме ул байрак кирмәннәр түрендә?<br> Ракеталар янды, бомбалар шартлады, –<br> Ә байрак төн буе безнең сафта калды.<br> Әйт әле, балкыймы ул байрак бүген дә –<br> Кыюлар җирендә, азатлар илендә?<br> Тәкәбберләр, посып куе томаннарга,<br> Дөм караңгылыкта яткан текә ярда –<br> Капыл җил байрактан куркуны басармы,<br> Әллә бер яшереп, яңадан ачармы?<br> Горур балкый анда, шәфәкъ нурларында,<br> Сурәте чагыла агымсу-алкында, –<br> Йолдызлы байрак ул, җилфердәсен көн дә <br> Кыюлар җирендә, азатлар илендә.<br> Кайда соң киберле ант эчкән өерләр? –<br> Юкка чыкты алар, тар-мар ителделәр,<br> Канлы эзләрен дә каплый кара туфрак...<br> Һәм Ил-Ватан безгә гомерлеккә уртак!<br> Урын юк сыенырга ялчыга һәм колга –<br> Куркып качса качсын кабер шомлыгына.<br> Йолдызлы байрак ул – дан-шөһрәт иңендә,<br> Кыюлар җирендә, азатлар илендә!<br> Азатлар барында мәңге шулай булсын.<br> Сөекле йортыбыз сугыштан арынсын:<br> Мәдхия – юнәлтеп җиңүле солыхка,<br> Милләт итеп безне, ярлыкаучы Хакка.<br> Уңышка омтылыш, гамәлдә ышаныч,<br> Безнең шигаребез: “Аллага таяныч”.<br> Буй-буй байрак балкыр – дан-шөһрәт иңендә,<br> Кыюлар җирендә, азатлар илендә!<br> === '''АНГОЛА''' === === '''АНДОРРА КЕНӘЗЛЕГЕ''' === '''''En català'''''<br> '''El Gran Carlemany'''<br> El gran Carlemany, mon pare,<br> dels alarbs em deslliurà,<br> I del cel vida em donà,<br> de Meritxell, la gran Mare.<br> Princesa nasquí i Pubilla<br> entre dues nacions, neutral;<br> sols resto l'única filla,<br> de l'imperi Carlemany.<br> Creient i lliure onze segles,<br> creient i lliure vull ser.<br> Siguin els furs mos tutors<br> i mos Prínceps defensors!<br> I mos Prínceps defensors!<br> https://rutube.ru/video/2bf7a136d89852ff06af65a8c860b9a4/ https://wikiway.com/andorra/gimn/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:El_Gran_Carlemany.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Бөек Карл'''<br> Гарәпләрдән азат иткән<br> Бөек Карл, газиз атам,<br> Һәм күктән бүләк иңдергән<br> Меричель, изге анам.<br> Кыйрал кызы булып тудым –<br> Ике халыкка бердән;<br> Ялгыз варис булып калдым<br> Бөек Карл дәүләтеннән.<br> Азат, диндар унбер гасыр,<br> Шул халәттә калсамчы.<br> Кануннар булсын яклаучым,<br> Һәм Кенәзләр – саклаучым!<br> Һәм Кенәзләр – саклаучым!<br> === '''АНТИГУА-БАРБУДА''' === '''Fair Antigua and Barbuda!'''<br> We thy sons and daughters stand<br> Strong and firm in<br> Peace or danger<br> To safe-guard our Native Land<br> We commit ourselves to building<br> A true nation brave and free;<br> Ever striving, ever seeking,<br> Dwell in love and unity<br> Raise the standard! Raise it boldly!<br> Answer now to duty’s call<br> To the service of thy country,<br> Sparing nothing, giving all;<br> Gird your loins and join the battle<br> ‘Gainst fear, hate and poverty,<br> Each endeavouring, all achieving,<br> Live in peace where man is free.<br> God of nations, let Thy blessings<br> Fall upon this land of ours;<br> Rain and sunshine ever sending,<br> Fill her fields with crops and flowers;<br> We her children do implore Thee,<br> Give us strength, faith, loyalty,<br> Never failing, all enduring<br> To defend her liberty.<br> https://rutube.ru/video/dc46677134a3a1c85ae3a68c0ebb41d2/ === '''АРГЕНТИНА''' === '''''En español'''''<br> '''¡Oid mortales!'''<br> ¡Oid mortales! el grito sagrado:<br> ¡Libertad, Libertad, Libertad!<br> Oid el ruido de rotas cadenas:<br> Ved en trono a la noble Igualdad.<br> ¡Ya su trono dignísimo abrieron<br> Las provincias unidas del Sud!<br> Y los libres del mundo responden:<br> ¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br> ¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br> Y los libres del mundo responden:<br> ¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br> Y los libres del mundo responden:<br> ¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br> '''''Refren''''':<br> Sean eternos los laureles<br> Que supimos conseguir,<br> Que supimos conseguir.<br> Coronados de gloria vivamos<br> O juremos con gloria morir,<br> O juremos con gloria morir,<br> O juremos con gloria morir!<br> https://rutube.ru/video/0016b272cf56bccdf72421061a969577/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_Argentino_instrumental.ogg '''''Татар телендә (рәсми җыелма куплет, башта 40 секундка якын оркестр гимнның увертюрасын уйный)'''''<br> '''Әй, фани бәндәләр, тыңлагыз!'''<br> Әй, фани бәндәләр, тыңлагыз оранны:<br> “Азатлык! Азатлык! Һәм Ирек!”<br> Тыңлагыз богаулар гөрселдәп сынганны!<br> Күрегез: тәхеттә — Тигезлек,<br> Көньякта тәхеткә ирештерде аны<br> Берләшкән Төбәкләр, биреп ямь!<br> Һәм безне котлады ирекле Җир шары:<br> “Аргентина халкына сәлам!”<br> “Аргентина халкына сәлам!”<br> Һәм безне котлады ирекле Җир шары:<br> “Аргентина халкына сәлам!”<br> Һәм безне котлады ирекле Җир шары:<br> “Аргентина халкына сәлам!”<br> '''''Кушымтасы''''':<br> Уңышларга ирешәбез,<br> Булсын ил мәңгелектә,<br> Булсын ил мәңгелектә.<br> Дан-шөһрәткә тәкъдир ителгәнбез,<br> Әҗәлебез булыр шөһрәттә,<br> Әҗәлебез булыр шөһрәттә,<br> Әҗәлебез булыр шөһрәттә!<br> === '''ӘЛ-ҖӘЗАИР''' === '''QASAMAN'''<br> (гарәп тексты транскрипциясе)<br> I. Qasaman bi-n-nāzilāti l-māḥiqāt<br> Wa-d-dimāʾi z-zākiyāti ṭ-ṭāhirāt<br> Wa-l-bunūdi l-lāmiʿāti l-khāfiqāt<br> Fi-l-jibāli sh-shāmikhāti sh-shāhiqāt<br> Naḥnu thurnā fa-ḥayātun ʾaw mamāt<br> Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br> Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br> II. Naḥnu jundun fi sabīli l-ḥaqqi thurnā<br> Wa ʾila stiqlālinā bi-l-ḥarbi qumnā<br> Lam yakun yuṣğā lanā lamā naṭaqnā<br> Fa-ttakhadhnā rannata l-bārūdi waznā.<br> Wa-ʿazafnā nağmata r-rashshāshi laḥnā<br> Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br> Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br> III. Yā Firansā, qad maḍā waqtu l-ʿitāb<br> Wa-ṭawaynāhu kamā yuṭwā l-kitāb<br> Yā Firansā ʾinna dhā yawmu l-ḥisāb<br> Fa-staʿiddī wa-khudhī minnā l-jawāb<br> ʾInna fī thawratinā faṣlu l-khiṭāb<br> Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br> Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br> IV. Naḥnu min ʾabṭālinā nadfaʿu jundā<br> Wa-ʿala ʾashlaʾinā naṣnaʿu majdā.<br> Wa-ʿala ʾarwāḥinā naṣʿadu khuldā.<br> Wa-ʿala hāmātinā narfaʿu bandā.<br> Jabhatu t-Taḥrīri ʾaʿṭaynāki ʿahdā.<br> Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br> Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br> V. Ṣarkhatu l-ʾawṭāni min sāḥi l-fidā<br> Ismaʿūhā wa-stajībū li-n-nidā<br> Wa-ktubūhā bi-dimāʾi sh-shuhadāʾ<br> Wa-qraʾūhā li-banī l-jayli ğadā.<br> Qad madadnā laka yā majdu yadā<br> Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br> Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br> https://rutube.ru/video/07971eb6358051f8de3bc6f501281297/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kassaman_instrumental.ogg https://wikiway.com/algeria/gimn/ '''АНТ ИТӘБЕЗ!'''<br> Барысын да юк итүче яшен белән,<br> Без түккән кан һәм керсез күз яше белән,<br> Таулар өстендәге байрак төсе белән –<br> Ант итәбез, Әлҗәзаир яшәр, дип,<br> Һәркем, кабат яшәү яки үлү өчен,<br> Каберләрдән торып, сафка басар, дип.<br> Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br> Үз хокукларыбыз өчен көрәшәбез,<br> Бәйсезлек өчен сугышка керешәбез.<br> Таләпләребезне һич ишетмәсәгез,<br> Алар туплар телендә әйтеләчәк,<br> Һәм пулемётлар аңлатып бирәчәк,<br> Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br> Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br> Әй Франция! Сафсата сатулар үтте,<br> Коллык китабын яптык – укылып бетте.<br> Әй Франция! Хисап тотар вакыт җитте!<br> Инкыйлаб хөкем карарын әйтәчәк,<br> Әзер бул! – Менә безнең җавабыбыз!<br> Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br> Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br> Батырларыбыз төзер батальоннар,<br> Җәсәдебез киләчәк данын хаклар,<br> Шәһит киткәннәр үлемсезлеккә атлар,<br> Исәннәр горур байрак күтәрәчәк,<br> “Азатлык фронты”на турылыклы<br> Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br> Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br> Яу кырлары Ватан өчен күтәрелә,<br> Тыңлагыз һәм буйсыныгыз өннәренә!<br> Язып куегыз шәһитләр каны белән!<br> Яңа буыннар да үзләштерәчәк!<br> Сиңа, дан, кулларыбызны сузабыз,<br> Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br> Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br> '''Гадәттә беренче куплеты гына башкарыла һәм аның беренче ике юлы кабатлана. Оркестр гына уйнаганда ике юллык кереш өлеше була.'''<br> === '''ӘРДЕЙ''' === '''ERDELY HIMNUSZ'''<br> 1. Ki tudja merre, merre visz a végzet:<br> Göröngyös úton, sötét éjjelen.<br> Vezesd még egyszer, győzelemre néped,<br> Csaba királyfi, csillagösvényen!<br> '''''Refrén (2):'''''<br> Maroknyi székely porlik, mint a szikla,<br> Népek harcának zajló tengerén.<br> Fejünk az ár jaj, százszor elborítja,<br> Ne hagyd elveszni Erdélyt, Istenünk!<br> 2. Ameddig élünk, magyar ajkú népek,<br> Megtörni lelkünk nem lehet soha!<br> Szülessünk bárhol, földünk bármely pontján,<br> Lenne a sorsunk jó vagy mostoha.<br> '''''Refrén:'''''<br> Maroknyi székely porlik, mint a szikla,<br> Népek harcának zajló tengerén.<br> Fejünk az ár jaj, százszor elborítja,<br> Ne hagyd elveszni Erdélyt, Istenünk!<br> https://archive.org/details/youtube-TUAimioBMoQ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Székely_himnusz_Vocal.ogg '''ӘРДЕЙ ГИМНЫ'''<br> Язмышлар безне йөртми кайда гына<br> Караңгы төндә, сикәлтә-урда.<br> Чаба шаһзадә, кайт кабат халкыңа,<br> Алып чык аны йолдызлы юлга.<br> '''''Кушымтасы (2):'''''<br> Ялгыз кыя күк, сикәй басып тора<br> Халыклар явы барган диңгездә,<br> Йөз кат калды ул дулкыннар астында;<br> Яшәү насыйп ит, Ходай, Әрдейгә.<br> Маҗар телле кавемнәр арасында<br> Мәңге сынмас безнең көч-рухыбыз,<br> Тусак та дөньяның кайсы урынында,<br> Нинди булса да юл-язмышыбыз.<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Ялгыз кыя күк, сикәй басып тора<br> Халыклар явы барган диңгездә,<br> Кат-кат калды ул дулкыннар астында;<br> Яшәү насыйп ит, Ходай, Әрдейгә.<br> '''Әрдей – бүгенге Румыйниянең уртасында калган маҗар телле Трансильвания төбәгенең маҗарча исеме. Гимнның рәсми статуста булмаган тагын өч куплеты бар.'''<br> === '''ӘРМӘНСТАН''' === '''''Հայերենով'''''<br> '''Մեր Հայրենիք'''<br> Մեր Հայրենիք, ազատ անկախ,<br> Որ ապրել է դարեդար<br> Յուր որդիքը արդ կանչում են<br> Ազատ, անկախ Հայաստան։<br> Ահա եղբայր քեզ մի դրոշ,<br> Որ իմ ձեռքով գործեցի<br> Գիշերները ես քուն չեղայ,<br> Արտասուքով լվացի։<br> Նայիր նրան՝ երեք գոյնով,<br> Նուիրական մեր նշան<br> Թող փողփողի թշնամու դեմ<br> Թող միշտ պանծայ Հայաստան։<br> Ամենայն տեղ մահը մի է<br> Մարդ մի անգամ պիտ մեռնի,<br> Բայց երանի՝ որ յուրր ազգի<br> Ազատության կը զոհվի։<br> https://rutube.ru/video/969d684fdc0f224fb32e80120e0bde6e/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mer_Hayrenik_instrumental.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Безнең Ватаныбыз'''<br> Безнең азат Ватаныбыз –<br> Яшьтәш ул гасырларга,<br> Балаларын чакыра бүген<br> Ирекле Әрмәнстанга.<br> Менә сиңа байрак, абый,<br> Үз кулым белән тектем,<br> Төннәр буена йокламый,<br> Күз яшьләремне түктем.<br> Кара әле өч төс туга –<br> Безнең изге тамгабыз,<br> Балкып торсын бар дошманга<br> Мәңге Әрмәнстаныбыз!<br> Юктыр узмыш язмышлардан,<br> Кеше үлә бер генә,<br> Халкына җан фида булган –<br> Изгелектә мәңгегә.<br> === '''ӘФГАНСТАН (2006-2021)''' === '''ملی سرود‎'''<br> دا وطن افغانستان دى<br> دا عزت د هر افغان دى<br> كور د سولې، كور د تورې<br> هر بچى يې قهرمان دى<br> دا وطن د ټولو كور دى<br> د بلوڅو، د ازبكو<br> د پښتون او هزارهوو<br> د تركمنو، د تاجكو<br> ور سره عرب، ګوجر دي<br> پاميريان، نورستانيان<br> براهوي دي، قزلباش دي<br> هم ايماق، هم پشايان<br> دا هيواد به تل ځلېږي<br> لكه لمر پر شنه آسمان<br> په سينې كې د آسيا به<br> لكه زړه وي جاويدان<br> نوم د حق مو دى رهبر<br> وايو الله اكبر<br> وايو الله اكبر<br> وايو الله اكبر<br> Укылышы:<br> '''Milli surud'''<br> Dā watan Afgānistān dai,<br> dā izat də har Afgān dai<br> Kor də sor, kor də ture,<br> har bačai ye qahramān dai<br> Dā watan də ttolo kor dai,<br> də Baločo, də Uzbəko<br> də Pax̌tun aw Hazārawo,<br> də Turkməno, də Tāǰəko<br> Wər sara Arəb, Guǰər di,<br> Pāmiryān, Nuristānyān<br> Brāhuwi di, Qizilbāsh di,<br> ham Aymāq, ham Pašāyān<br> Dā hiwād ba təl dzaleγ̌i,<br> ləka lmar pər šnə āsmān<br> Pə sine ke də Āsyā ba,<br> ləka zrrə wi ǰāwidān<br> Num də haq mo dai rahbar,<br> Wāyu Allāhu Akbar,<br> Wāyu Allāhu Akbar,<br> Wāyu Allāhu Akbar<br> https://wikiway.com/afganistan/gimn/ https://rutube.ru/video/f188db3867fbaf68e2d404a43f7ceb97/ '''Милли суруд'''<br> Бу ил — безнең Әфганстан,<br> Һәр илдәшкә гыйззәт вә шан;<br> Солых җире, кылыч җире,<br> Һәр улы аның каһарман.<br> Күп кавем илгә ватандар:<br> Һәм бәлүҗләр, һәм үзбәкләр,<br> Һәм пуштуннар, һазаралар,<br> Һәм таҗиклар, һәм төркмәннәр.<br> Бердәй гарәпләр, гүҗҗарлар,<br> Памирлылар, нурстанлылар,<br> Кызылбашлар, браһүиләр,<br> Дүрт аймак һәм пәшәиләр.<br> Балкыр ил дөнья күгендә<br> Галәмдәге Кояш кебек,<br> Азиянең иң түрендә<br> Ватаныбыз — ул мәңгелек!<br> Әйт: “Илаһым — Хак вә Рәһбәр;<br> Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!<br> Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!<br> Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!”<br> === '''ӘФГАНСТАН (2021-...)''' === '''دا د باتورانو کور'''<br> ساتو يې پۀ سرو وينو، دا د شهيدانو کور<br> 𝄇 دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br> کورس:<br> ساتو يې پۀ سرو وينو، دا د شهيدانو کور<br> 𝄇 دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br> ۱<br> ستا کاڼي او بوټي ټول، مونږه ته لعلونه دي<br> 𝄇 ستا کاڼي او بوټي ټول، مونږه ته لعلونه دي 𝄆<br> وينه پرې توی شوې ده، سرۀ لکه گلونه دي<br> 𝄇 وينه پرې توی شوې ده، سرۀ لکه گلونه دي 𝄆<br> 𝄇 کله يې څوک نيولای شي؟ دا دی د زمريانو کور<br> دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br> کورس<br> ۲<br> تا به تل آزاد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ<br> 𝄇 تا به تل آزاد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ 𝄆<br> ستا تاريخ به ياد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ<br> 𝄇 ستا تاريخ به ياد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ 𝄆<br> 𝄇 دې کښې به بازان اوسي، دا دی د بازانو کور<br> دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br> کورس<br> ۳<br> ای گرانه وطن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ<br> 𝄇 ای گرانه وطن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ 𝄆<br> ای ښايسته چمن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ<br> 𝄇 ای ښايسته چمن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ 𝄆<br> 𝄇 خلاص که لۀ انگرېز نه وو، شو د اورسانو گور<br> دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br> کورس<br> ۴<br> ډېرۍ ککرۍ گوره، پاتي د روسانو شوې<br> 𝄇 ډېرۍ ککرۍ گوره، پاتي د روسانو شوې 𝄆<br> شنډېدۀ هر يو دښمن، واړۀ ارزوگانې شوې<br> 𝄇 شنډېدۀ هر يو دښمن، واړۀ ارزوگانې شوې 𝄆<br> 𝄇 هرچا ته معلوم شولو، دا د افغانانو کور<br> دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br> 𝄇 کورس 𝄆<br> 𝄇 دا د باتورانو کور... 𝄆<br> https://yandex.ru/video/preview/16943774437745064169 '''БУ — КЫЮЛАР ВАТАНЫ'''<br> Кушымтасы:<br> Кан коеп саклыйк аны, бу — шәһитләр Ватаны!<br> Бу — кыюлар Ватаны, бу — батырлар Ватаны!<br> I<br> Гүя кызыл якутлар — тау-ташлар һәм куаклар.<br> Гүя кызыл якутлар — тау-ташлар һәм куаклар.<br> Чәчәкләргә тамган ул — Ватан уллары каны.<br> Чәчәкләргә тамган ул — Ватан уллары каны.<br> Арысланнар Ватаны — аны җиңеп буламы?<br> Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br> Кушымтасы.<br> II<br> Гомеребез барында — без азатлык сагында!<br> Гомеребез барында — без азатлык сагында!<br> Гомеребез барында — ил-тарих кочагында!<br> Гомеребез барында — ил-тарих кочагында!<br> Бөркетләр тота аны, бу — бөркетләр Ватаны!<br> Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br> Кушымтасы.<br> III<br> Минем газиз Ватаным, аңарга фида җаным!<br> Минем газиз Ватаным, аңарга фида җаным!<br> Гүзәл болын-кырларым, барысына фида җаным!<br> Гүзәл болын-кырларым, барысына фида җаным!<br> Инглиздән иттек азат, урыска кордык зират!<br> Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br> Кушымтасы.<br> IV<br> Урыс калдырган, күрче, — баш сөякләре күче!<br> Урыс калдырган, күрче, — баш сөякләре күче!<br> Барча дошман җиңелгән, өметләре өзелгән!<br> Барча дошман җиңелгән, өметләре өзелгән!<br> Барысының хәтер-аңы: бу — әфганнар Ватаны!<br> Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br> Кушымтасы:<br> Кан коеп саклыйк аны, бу — шәһитләр Ватаны!<br> Бу — кыюлар Ватаны, бу — батырлар Ватаны!<br> Бу — кыюлар Ватаны...<br> === '''БАЙАР ИЛЕ (БАВАРИЯ)''' === '''''Deutsch'''''<br> 1. Gott mit dir, du Land der Bayern,<br> deutsche Erde, Vaterland!<br> Über deinen weiten Gauen<br> ruhe Seine Segenshand!<br> ||:Er behüte deine Fluren,<br> schirme deiner Städte Bau<br> Und erhalte dir die Farben<br> Seines Himmels, weiß und blau!:||<br> 2. Gott mit dir, dem Bayernvolke,<br> dass wir, uns’rer Väter wert,<br> fest in Eintracht und in Frieden<br> bauen uns’res Glückes Herd!<br> ||:Dass mit Deutschlands Bruderstämmen<br> einig uns ein jeder schau<br> und den alten Ruhm bewähre<br> unser Banner, weiß und blau!:||<br> https://rutube.ru/video/3e4c1ca4a98b3e9517d2c396603775df/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Für_Bayern_(Bayernhymne).ogg '''''Татарча (дүрт куплетның гадәттә башкарыла торганнары)'''''<br> Ходай Байар илен яклый,<br> Алман нәселе Ватанын,<br> Киң җирләребез сагында –<br> Аның кодрәт калканы!<br> ||:Иминлектә ил-көнебез,<br> Шәһәрләр төзелеше,<br> Безнең ак-зәңгәр байракта –<br> Изге күкләрнең төсе.:||<br> Ходай Байар халкын саклый,<br> Без – бабалар мирасын,<br> Бердәмлектә, татулыкта<br> Корып бәхет оясын.<br> ||:Байар халкы, алман нәселе!<br> Ходай биргән байлыгың:<br> Борынгы даның сурәте – <br> Ак-зәңгәр төс байрагың!:||<br> === '''БАНГЛАДЕШ''' === === '''БАСКЛАР ИЛЕ''' (рәсми) === '''''Euskeraz'''''<br> '''Euzko Abendaren Ereserikia'''<br> Gora ta Gora Euzkadi,<br> aintza ta aintza<br> bere goiko Jaun Onari.<br> Areitz bat Bizkaian da<br> Zar sendo sindo<br> bera ta bere lagia lakua.<br> Areitz gainean dogu<br> gurutza deuna<br> beti geure goi buru.<br> Abestu gora Euzkadi<br> aintza ta aintza<br> bere goiko Jaun Onari!<br> https://rutube.ru/video/bee4f9a485fffea6791fdd48ae94955c/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Basque_Country_Vocal.ogg<br> (икесендә дә вокал, башта гимнның увертюрасы уйнала)<br> '''''Баск телендә'''''<br> '''Баск халкы гимны'''<br> Күтәрел, әй, Басклар Иле,<br> мактау-дан бөек<br> Кодрәт иясе Аллага!<br> Бискайяда, яр буенда,<br> изге Синдо күле янында<br> имән — борынгы, нык.<br> Бу имәндә нурлар сибеп<br> изге хач балкый —<br> өметебез символы.<br> Җырлыйк: “Күтәрел, Басклар Иле,<br> мактау һәм дан<br> кодрәт иясе Аллага!”<br> === '''БАСКЛАР ИЛЕ (милли)''' === '''''Euskeraz'''''<br> '''Gernikako Arbola'''<br> 1. Gernikako arbola da bedeinkatua,<br> Euskaldunen artean guztiz maitatua.<br> Eman ta zabal zazu munduan frutua<br> adoratzen zaitugu arbola santua.<br> Mila urte inguru da esaten dutela<br> Jainkoak jarri zuela Gernikako arbola.<br> Zaude bada zutikan orain da denbora<br> eroritzen bazera arras galdu gera.<br> 2. Ez zera eroriko arbola maitea<br> baldin portatzen bada Bizkaiko Juntia.<br> Laurok hartuko degu zurekin partea<br> pakian bizi dedin euskaldun jendia.<br> Betiko bizi dedin Jaunari eskatzeko<br> jarri gaitezen danok laister belauniko.<br> Eta bihotzetikan eskatu ezkero<br> arbola biziko da orain eta gero.<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Gernikako_Arbola._Iparragirre,_1853.ogg<br> Гимн текстының һәр ике юлы башкарганда икешәр тапкыр кабатлана)<br> '''''Баск телендә'''''<br> '''Герника Агачы'''<br> ''(гомуммилли баск гимнның гадәттә башкарыла торган куплетлары)''<br> 1. Әй, бәхет китерүче Герника агачы,<br> Баск Иле кешеләре сине бик ярата.<br> Җимешләреңне бөтен дөньяга таратчы,<br> халык сине кадерли, изге дип җан ата.<br> Хак Тәгалә сине, диләр, мең еллар элек<br> Герника туфрагында үсмәккә бар кылган.<br> Төз басып тор бүген дә, имән, үс кинәнеп,<br> син авып китсәң, халкың килер пыран-заран.<br> 2. Син аумассың, кадерле милләт имәнебез,<br> Бискайя хакимнәре үзен дөрес тотса.<br> Дүрт провинция – бер ил булып берләшербез,<br> басклар кавеме яшәр имин тынычлыкта.<br> Әйдәгез, барыбыз да сорыйк Тәңребездән:<br> Герника агачыбыз – ул яшәсен мәңге.<br> Сорыйк ихлас күңелдән, баш иеп йөзтүбән,<br> итәр Алла мәңгелек милләтне, имәнне.<br> === '''БАҺАМА УТРАУЛАРЫ''' === Lift up your head to the rising sun, Bahamaland;<br> March on to glory, your bright banners waving high.<br> See how the world marks the manner of your bearing!<br> Pledge to excel through love and unity.<br> Pressing onward, march together<br> to a common loftier goal;<br> Steady sunward, tho’ the weather<br> hide the wide and treachrous shoal.<br> Lift up your head to the rising sun, Bahamaland,<br> ‘Til the road you’ve trod lead unto your God,<br> March on, Bahamaland.<br> https://flag-gimn.ru/hymns/bahamas/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_the_Bahamas.oga === '''БАШКОРТСТАН''' === '''''башкорт телендә'''<br> Башҡортостан, hин hөйөклө ғәзиз йер,<br> Халҡыбыҙҙың изге Ватаны,<br> Сал Уралдан ҡалҡа бар тарафҡа<br> Тыуған илдең тыныс ал таңы.<br> Дан hиңә, Башҡортостан!<br> Илен hөйгән азат халҡыңа дан!<br> Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә<br> Сәскә ат, Башҡортостан!<br> Башҡортостан, hин хөрмәтле, данлы ил,<br> Еңеү яулап алға бараhың.<br> Киләсәккә яҡты нур-моң сәсә<br> Һинең ғорур рухлы байрағың.<br> Дан hиңә, Башҡортостан!<br> Илен hөйгән азат халҡыңа дан!<br> Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә<br> Сәскә ат, Башҡортостан!<br> Республикам, йондоҙ булып балҡы hин,<br> Күҡрәп йәшә, гүзәл илебеҙ.<br> Тыуған йерҙә hүнмәҫ усағыбыҙ,<br> Туған телдә тынмаҫ йырыбыҙ.<br> Дан hиңә, Башҡортостан!<br> Илен hөйгән азат халҡыңа дан!<br> Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә<br> Сәскә ат, Башҡортостан!<br> https://rutube.ru/video/0f47f1cd4753aac6200911208bada1b8/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Bashkortostan.ogg '''''татар телендә'''''<br> Башкортстан, син сөекле газиз җир,<br> Халкыбызның изге Ватаны,<br> Чал Уралдан калка бар тарафка<br> Туган илнең тыныч ал таңы.<br> Дан сиңа, Башкортстан!<br> Илен сөйгән азат халкыңа дан<br>! Рәсәй белән бөек бердәмлектә<br> Чәчәк ат, Башкортстан!<br> Башкортстан, син хөрмәтле, данлы ил,<br> Җиңү яулап алга барасың. <br> Киләчәккә якты нур-моң чәчә<br> Синең горур рухлы байрагың.<br> Дан сиңа, Башкортстан!<br> Илен сөйгән азат халкыңа дан!<br> Рәсәй белән бөек бердәмлектә<br> Чәчәк ат, Башкортстан!<br> Республикам, йолдыз булып балкы син,<br> Күкрәп яшә, гүзәл илебез.<br> Туган җирдә сүнмәс учагыбыз,<br> Туган телдә тынмас җырыбыз.<br> Дан сиңа, Башкортстан!<br> Илен сөйгән азат халкыңа дан!<br> Рәсәй белән бөек бердәмлектә<br> Чәчәк ат, Башкортстан!<br> === '''БӘРӘҢГЕ (район гимны)''' === '''''Татар телендә'''''<br> <u>'''Тәбрис Фәйзрахманов көе һәм шигыре'''</u><br> Илләтсу башланган урманнар,<br> Ир, Нәлә буйлары, тугайлар,<br> Сабан-туй гөрләгән мәйданнар —<br> Зур бүләк якташлар, туганнар!<br> '''''Кушымта:'''''<br> Бердәмлек, тигезлек төбәге,<br> Халыклар дуслыгы терәге,<br> Чәчәк ат, ирекле бул мәңге<br> Кадерле, гүзәл җир — Бәрәңге!<br> Иделгә ашкына суларың.<br> Дөньяга танылган улларың.<br> Киң юллар, мул уңыш — байлыгың,<br> Иң тәмле икмәкле районым.<br> '''''Кушымта.'''''<br> Таң ата, уяна туган як.<br> Яңгырый иртәнге моң-азан.<br> Бу җирне яраткан изге зат.<br> Мең шөкер сиңа! Дан сиңа! Дан!<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''''Олыкмарий йылмеште'''''<br> <u>'''Татьяна Очееван кусарымыже'''</u><br> Чодыра дене ялым эртен,<br> Ший Элнет шыргыкта йывертен.<br> Сабантуй ден Пеледыш пайрем<br> Шергылтеш, калыкнам чумырен.<br> '''''Припев:'''''<br> Ик еш семын келшен илена.<br> Ойго ден куаннам пайлена.<br> Куш, чаплане, шумбел мландына,<br> Чон шепка — Параньга кундымна!<br> Шочмо Эл чын шочшетым пала,<br> Рвезе тукым шарналын ила.<br> Перкем налше киндетым акла,<br> Родо-влакшем эн порын сийла.<br> '''''Припев.'''''<br> Эр кынелын, пашаш каена,<br> Торшымаш ден лумет нолтена.<br> Ко вер-шӧржым сакла, йората —<br> Шочмо мланде тудлан таушта.<br> '''''Припев.'''''<br> '''''На русском языке'''''<br> <u>'''перевод Татьяны Очеевой'''</u><br> Обнимая деревни, поля<br> Протекает Илеть и Ноля.<br> Край родной, в этих дивных местах<br> Развернул Сабантуй торжества.<br> '''''Припев:'''''<br> Братской дружбой единой сильна<br> Ты для славы великой дана.<br> Будь всех краше, богаче, мила,<br> Параньгинская наша земля!<br> Сыновей, дочерей имена<br> Помнит с гордостью, знает страна<br> С чудным вкусом ржаные хлеба -<br> Угощаешь соседей любя.<br> '''''Припев.'''''<br> Над землей встала зорька светла,<br> Ждут нас свершенья, дела.<br> Всем, кому мать-земля так мила,<br> Благодарность, почет и хвала.<br> '''''Припев.'''''<br> === '''БӘХРӘЙН''' === https://wikiway.com/bahrain/gimn/ === '''БЕЛАРУСЬ (дәүләт гимны)''' === '''''На беларускай мове'''''<br> '''Мы, беларусы'''<br> Мы, беларусы – мірныя людзі,<br> Сэрцам адданыя роднай зямлі,<br> Шчыра сябруем, сілы гартуем<br> Мы ў працавітай, вольнай сям’і.<br> Прыпеў:<br> Слаўся, зямлі нашай светлае імя,<br> Слаўся, народаў братэрскі саюз!<br> Наша любімая маці-Радзіма,<br> Вечна жыві і квітней, Беларус!<br> Наша любімая маці-Радзіма,<br> Вечна жыві і квітней, Беларус!<br> Разам з братамі мужна вякамі<br> Мы баранілі родны парог,<br> У бітвах за волю, бітвах за долю<br> Свой здабывалі сцяг перамог!<br> Прыпеў.<br> Дружба народаў — сіла народаў,<br> Наш запаветны, сонечны шлях.<br> Горда ж узвіся ў ясныя высі,<br> Сцяг пераможны — радасці сцяг!<br> Прыпеў.<br> https://rutube.ru/video/60e9e151b19f50b4a12e6c221b9eb3b4/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:My_Belarusy.ogg<br> (оркестр беренче ике куплетын кушымталары белән бергә башкара)<br> '''''Татар телендә'''''<br> '''Без, белоруслар'''<br> Без, белоруслар, тыныч халыкбыз,<br> Туган җиргә күңелләр бирелгән,<br> Дустанә яшибез һәм көч туплыйбыз<br> Хезмәт сөючән, ирекле илдә.<br> Кушымтасы:<br> Саф-пакь җирне данлап танытабыз,<br> Халыклар бердәмлеген хаклыйбыз!<br> Безнең сөекле Ватан-Анабыз,<br> Мәңге яшә, чәчәк ат, Беларусь!<br> Безнең сөекле Ватан-Анабыз,<br> Мәңге яшә, чәчәк ат, Беларусь!<br> Туганнар белән гасырлар буе<br> Ватаныбызны бергә сакладык,<br> Азатлык, бәхет хакына кан коеп,<br> Уртак Җиңү байрагын яуладык!<br> Кушымтасы.<br> Халыклар дуслыгы — көч-куәт ил-көнгә,<br> Безнең кояшлы, изге юлыбыз.<br> Горур җилфердә илебез күгендә,<br> Җиңүләргә илткән байрагыбыз!<br> Кушымтасы.<br> === '''БЕЛАРУСЬ (халык гимны)''' === '''''На беларускай мове'''''<br> '''Магутны Божа'''<br> Магутны Божа! Ўладар сусветаў,<br> Вялiкiх сонцаў i сэрц малых,<br> Над Беларусяй, цiхай i ветлай,<br> Рассып праменьнi свае хвалы.<br> Дай спор у працы, будзённай, шэрай,<br> На хлеб штодзённы, на родны край.<br> Павагу, сiлу i велiч веры<br> Ў нашу праўду, у прышласць дай.<br> Дай урадлiвасць жытнёвым нiвам,<br> Учынкам нашым пашлi ўмалот.<br> Зрабi свабоднай, зрабi шчасьлiвай<br> Краiну нашу i наш народ!<br> https://rutube.ru/video/216fd7e02c17758b2d0b3875fb40e99c/ https://yandex.ru/video/preview/15966320363866296026 '''''Татар телендә'''''<br> '''Кодрәтле Алла'''<br> Кодрәтле Алла! Бар дөньябызның,<br> Күкләр, йөрәкләрнең Хакиме,<br> Тыныч һәм якты Беларусебызны —<br> Ярлыкагыл, Ходай, безнең илне.<br> Биргел хезмәттә көндәлек уңыш,<br> Икмәк насыйп ит һәр төбәккә,<br> Хөрмәт, кодрәт һәм бөек ышаныч<br> Безнең хаклыкка, киләчәккә.<br> Уңдырышлы кыл кырларыбызны,<br> Булсын балалар игелекле.<br> Әйлә Ватаныбызны, халкыбызны<br> Ирекле, куәтле һәм бәхетле!<br> === '''БЕЛЬГИЯ''' === https://wikiway.com/belgium/gimn/ === '''БЕЛИЗ''' === === '''БЕНИН''' === === '''БОЛГАРИЯ''' === '''''на български'''''<br> '''Мила Родино'''<br> Горда Стара Планина,<br> до ней Дунава синей,<br> сълнце Тракия огрява,<br> над Пирина пламеней.<br> Припев (2):<br> О мило!<br> Мила Родино,<br> ти си земен рай,<br> твойта хубост, твойта прелест,<br> ах, те нямат край.<br> https://rutube.ru/video/7016f65a3b7d3cc4203d783a2f3357aa/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mila_Rodino_instrumental.ogg<br> (биредә – элеккеге язмалар, икенче куплетлары гамәлдән чыгарылды инде)<br> '''''татар телендә'''''<br> '''Сөекле Ватаным'''<br> Горур Иске Планина,<br> Ага зәңгәрсу Дунай,<br> Кояш Фракияне нурлый,<br> Пирин өстендә балкый.<br> Кушымтасы (2):<br> Сөеклем!<br> Сөекле Ватан,<br> Син – җир җәннәте,<br> Күркәмлегең, гүзәллегең –<br> Бакый халәтең.<br> === '''БОЛИВИЯ''' === '''''Espaňol'''''<br> '''Himno Nacional de Bolivia'''<br> 1. Bolivianos: el hado propicio<br> coronó nuestros votos y anhelos.<br> Es ya libre, ya libre este suelo,<br> ya cesó su servil condición.<br> Al estruendo marcial que ayer fuera<br> y al clamor de la guerra horroroso,<br> siguen hoy, en contraste armonioso,<br> dulces himnos de paz y de unión.<br> Siguen hoy, en contraste armonioso,<br> dulces himnos de paz y de unión.<br> '''''Chorus:'''''<br> De la Patria, el alto nombre,<br> en glorioso esplendor conservemos.<br> Y en sus aras de nuevo juremos:<br> ¡Morir antes que esclavos vivir!<br> ¡Morir antes que esclavos vivir!<br> ¡Morir antes que esclavos vivir!<br> 2. Loor eterno a los bravos guerreros,<br> cuyo heroico valor y firmeza,<br> conquistaron las glorias que empieza<br> hoy Bolivia feliz a gozar.<br> Que sus nombres, en mármol y en bronce,<br> a remotas edades transmitan,<br> y en sonoros cantares repitan:<br> ¡Libertad, Libertad, Libertad!<br> Y en sonoros cantares repitan:<br> ¡Libertad, Libertad, Libertad!<br> '''''Chorus.'''''<br> 3. Aquí alzó la justicia su trono<br> que la vil opresión desconoce,<br> y en su timbre glorioso legose<br> Libertad, Libertad, Libertad.<br> Esta tierra inocente y hermosa<br> que ha debido a Bolívar su nombre<br> es la patria feliz donde el hombre<br> goza el bien de la dicha y la paz.<br> Es la patria feliz donde el hombre<br> goza el bien de la dicha y la paz.<br> '''''Chorus.'''''<br> 4. Si extranjero poder alqún día<br> sojuzgar a Bolivia intentare,<br> al destino fatal se prepare<br> que amenaza a soberbio invasor.<br> Que los hijos del grande Bolívar<br> hayan mil y mil veces jurado:<br> morir antes que ver humillado<br> de la Patria el augusto pendón.<br> Morir antes que ver humillado<br> de la Patria el augusto pendón.<br> '''''Chorus.'''''<br> https://rutube.ru/video/12b662fa6800ab2e85504c86fe874d06/ https://wikiway.com/bolivia/gimn/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_de_Bolivia_instrumental.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Боливия милли гимны'''<br> Боливарлар, хәерхаһлы тәкъдир<br> Безнең өмет-догаларга таҗ кылды:<br> Азат Ватаныбыз, ирекле җир,<br> Көрәшеп коллыктан котылды.<br> Үткән көннәр быргы тавышын,<br> Сугышның коточкыч даулашын<br> Алмаштырсын көннең татлы моңнары —<br> Тынычлык, бердәмлек гимннары,<br> Алмаштырсын көннең татлы моңнары —<br> Тынычлык, бердәмлек гимннары.<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Без исемен бөек тотканда,<br> Дан һаләсендә хозурланыр Ватан.<br> Ант итәбез Аллаһ каршында:<br> Үлем хәерлерәк коллыктан!<br> Үлем хәерлерәк коллыктан!<br> Үлем хәерлерәк коллыктан!<br> Мәңгелек дан батырларыбызга,<br> Каһарманнар кыюлыгы-дәһшәте<br> Ирек яулады Ватаныбызга,<br> Боливиягә — бәхет ләззәте.<br> Исемнәрен мәрмәр-бронзаларга<br> Уеп гасырларга озатыйк,<br> Һәм куәтле җырларда без кабатлыйк:<br> “Азатлык! Азатлык! Азатлык!”<br> Һәм куәтле җырларда без кабатлыйк:<br> “Азатлык! Азатлык! Азатлык!”<br> '''''Кушымтасы.'''''<br> Гадәләтлек илдә тәхет корды,<br> Явыз җәберләүне санга сукмады,<br> Аның данлы мөһерендә — шатлык:<br> “Азатлык! Азатлык! Азатлык!”<br> Бу керсез һәм гүзәл илебезгә<br> Боливарның исеме куелган.<br> Мәңгегә син бәхетле бул, әй Ватан,<br> Лаеклы язмышта хозурлан,<br> Мәңгегә син бәхетле бул, әй Ватан,<br> Лаеклы язмышта хозурлан.<br> '''''Кушымтасы.'''''<br> Чит-ят беркөн әгәр дә талпынса<br> Боливияне буйсындырырга,<br> Туры килер тәкәббер баскынга<br> Хурлыклы язмышын татырга:<br> Бөек Боливарның торыннары<br> Шәһит китүдән һич тайчынмас,<br> Ләкин Ватанының затлы байрагы<br> Кимсетелүенә юл куймас,<br> Ләкин Ватанының затлы байрагы<br> Кимсетелүенә юл куймас.<br> '''''Кушымтасы.'''''<br> === '''БОСНИЯ-ҺЕРЦЕГОВИНА''' === https://rutube.ru/video/d810ba34c9dca389c278389c216d2381/ https://wikiway.com/bosniya-i-gertsegovina/gimn/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bosnia_and_Herzegovina%27s_national_anthem.ogg '''Intermezzo''' ('''Intermeco''') — Босния-Һерцеговинаның милли гимны. 1999 елның 25 июнендә, элеккеге "Jedna si jedina" исемлесе гамәлдән чыгарылгач, кабул ителде. Соңгысының текстын илнең серб һәм һорват җәмгыятьләре үткәрмәде. Шул сәбәпле "Интермеццо" да бүгенгә кадәр тексттан мәхрүм.<br> === '''БОТСВАНА''' === Сетсвана телендә<br> '''Fatshe leno la rona'''<br> '''I.''' Fatshe leno la rona<br> Ke mpho ya Modimo,<br> Ke boswa jwa borraetsho;<br> a le nne ka kagiso.<br> '''''Chorus:'''''<br> Tsogang, tsogang! Banna, tsogang!<br> Emang, basadi, emang, tlhagafalang!<br> Re kopanele go direla<br> Lefatshe la rona.<br> '''II.''' 'Ina lentle la tumo<br> la tšhaba ya Botswana,<br> Ka kutlwano le kagisano,<br> e bopagantswe mmogo.<br> 𝄆 '''''Chorus.''''' 𝄇<br> Инглиз телендә<br> '''This Land of Ours'''<br> '''I.''' Blessed be this noble land,<br> Gift to us from God's strong hand,<br> Heritage our fathers left to us.<br> May it always be at peace.<br> '''''Chorus:'''''<br> Awake, awake, O men, awake!<br> And women close beside them stand,<br> Together we'll work and serve<br> This land, this happy land!<br> '''II.''' Word of beauty and of fame,<br> The name Botswana to us came.<br> Through our unity and harmony,<br> We'll remain at peace as one.<br> '''''Chorus.'''''<br> https://rutube.ru/video/3a6ae0dd6eef98449ffe73a1fdd4980b/ https://wikiway.com/botsvana/gimn/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Fatshe_leno_la_rona.ogg '''БУ – БЕЗНЕҢ ИЛЕБЕЗ'''<br> ........................... === '''БӨЕКБРИТАНИЯ''' === '''''English'''''<br> '''God save the King''' *<br> God save our gracious King!<br> Long live our noble King!<br> God save the King!<br> Send him victorious,<br> Happy and glorious,<br> Long to reign over us:<br> God save the King!<br> https://rutube.ru/video/40ec7e8ded886c6056411cc591f3e590/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_God_Save_the_Queen.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Алла, сакла патшаны'''<br> Алла, сакла аны,<br> Күрекле патшаны,<br> Алла, сакла!<br> Җиңүләр бүләк ит,<br> Данлы, бәхетле ит,<br> Хакимебез дип хакла,<br> Алла, сакла!<br> * Дәүләт башлыгы хатын-кыз булган очракта, '''King''' (кыйрал) урынына '''Queen''' (Кыйралбикә) дип җырлана. Рәсми чараларда гадәттә шушы беренче куплеты гына башкарыла. Тагын ике куплеты бар.<br> === '''БРАЗИЛИЯ''' === '''''Em português'''''<br> Ouviram do Ipiranga as margens plácidas,<br> de um povo heroico o brado retumbante.<br> E o sol da Liberdade em raios fúlgidos,<br> brilhou no céu da Pátria nesse instante.<br> Se o penhor dessa igualdade,<br> conseguimos conquistar com braço forte!<br> Em teu seio, ó Liberdade,<br> desafia o nosso peito a própria morte!<br> Ó Pátria amada,<br> idolatrada,<br> salve, salve!<br> Brasil, um sonho intenso, um raio vívido,<br> de amor e de esperança à terra desce.<br> Se em teu formoso céu, risonho e límpido,<br> a imagem do Cruzeiro resplandece.<br> Gigante pela própria natureza<br> És belo, és forte, impávido colosso<br> E o teu futuro espelha essa grandeza<br> Coro:<br> Terra adorada<br> Entre outras mil<br> és tu, Brasil,<br> ó Pátria amada<br> Dos filhos deste solo és mãe gentil<br> Pátria amada,<br> Brasil! Brasil! Brasil!<br> https://rutube.ru/video/ee7431706dc7629ac0421187af03b030/ Ике куплеты бергә. Һәр куплет алдыннан ярты минутлык увертюра уйнала.<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hino_Nacional_Brasileiro_instrumental.ogg<br> '''''Рәсми беренче куплеты. Башта ярты минутлык увертюра уйнала.''''' '''''Татар телендә'''''<br> Ишеттеләр Ипиранга-елга ярлары<br> Батырларның күк күкрәүдәй өннәрен,<br> Һәм азатлык кояшы мул сипте нурларын,<br> Яктыртты ул Ватаныбыз күкләрен.<br> Без тигезлек дәлил-сәбәбен<br> Бу куәтле куллар белән казандык,<br> Каршы алырбыз үлем сәгатен<br> Синең кочагыңда, изге Азатлык!<br> Сөекле Ватан,<br> Кодрәт ал Хактан,<br> Имин бул син!<br> Бразил — бөек хыялыбыз, сибә нурлар<br> Күк такымы — Көньяк Хач җиребезгә,<br> Сөю, өмет таратып балкый йолдызлар<br> Гүзәл, аяз, шатлык тулы күгебездә.<br> Табигать үзе тудырган гигантсың;<br> Мәһабәт, көчле, кыю син, беләгеңдә<br> Алдагы бөеклегеңне туплагансың!<br> Кушымтасы:<br> Меңнәр арасыннан<br> Өзелеп яраткан ил,<br> Әй сөекле Ватан,<br> Син ул, Бразил!<br> Ул-кызыңа изге ана күк ил,<br> Әй сөекле Бразил!<br> Бразил! Бразил!<br> === '''БРУНЕЙ''' === === '''БУРКИНА ФАСО''' === === '''БУРУНДИ''' === === '''БУРЯТИЯ''' === Үнгын дайдаар, хангай тайгаар нэмжыгшэ<br> Үлзы Буряад — манай нангин үлгы.<br> Сэлмэг сарюун, сэнхир номин шарайшни<br> Сэдьхэлдэмнай хэзээдэшье зулгы.<br> Эрхим хангал санзай шэнги агаарташ<br> Эршэ хүсөөр элсүүлэнгүй яалайб!<br> Эмтэй домтой мүнхын уһан аршаандаш<br> Эльгэ зүрхөө хүртүүлэнгүй яалайб!<br> Холын замда эхын ёһоор юрөөжэ,<br> Хүмүүн зондо хэтын жаргал хүсөөш.<br> Саяан хадын сэлгеэн амяар арюудхан,<br> Байгал далайн гэгээн долгёор сүршөөш.<br> Шэрүүн сагай ерээшье һаа дэлхэйдэ,<br> Шинии заяан замһаа хадуурхагүйл.<br> Эбтэй дорюун бүлын ёһоор жаргыш даа,<br> Энхэ Буряад — манай нангин үлгы.<br> Эхэ нютаг!<br> https://rutube.ru/video/28ab9b9219843a27baf44e5222ea81d6/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Буряад_Уласай_түрын_дуулал.ogg Тайгалы, күлләр белән, далалы,<br> Изге кояш нуры белән син тулы.<br> Чиктән чиге кадәр гөрләп торган,<br> Бәхетле бул, туган ягым!<br> ............................... === '''БУТАН''' === === '''ВЬЕТНАМ''' === '''''Bằng tiếng Việt'''''<br> '''Tiến quân ca'''<br> Đoàn quân Việt Nam đi chung lòng cứu quốc<br> Bước chân dồn vang trên đường gập ghềnh xa<br> Cờ in máu chiến thắng vang hồn nước,<br> Súng ngoài xa chen khúc quân hành ca.<br> Đường vinh quang xây xác quân thù,<br> Thắng gian lao cùng nhau lập chiến khu.<br> Vì nhân dân chiến đấu không ngừng,<br> Tiến mau ra sa trường,<br> Tiến lên, cùng tiến lên.<br> Nước non Việt Nam ta vững bền.<br> Đoàn quân Việt Nam đi sao vàng phấp phới<br> Dắt giống nòi quê hương qua nơi lầm than<br> Cùng chung sức phấn đấu xây đời mới,<br> Đứng đều lên gông xích ta đập tan.<br> Từ bao lâu ta nuốt căm hờn,<br> Quyết hy sinh đời ta tươi thắm hơn.<br> Vì nhân dân chiến đấu không ngừng,<br> Tiến mau ra sa trường,<br> Tiến lên, cùng tiến lên.<br> Nước non Việt Nam ta vững bền.<br> https://rutube.ru/video/5e84a5392251a0bded2e865d403204ae/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Vietnam.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Алга баручы гаскәр җыры'''<br> Вьет гаскәре алга, илне сакларга,<br> Бара озын, тар сукмакларда.<br> Ил рухы – канлы байракта,<br> Туп гөрселдәве – җырларда.<br> Юл буйлап – дошман сөяге,<br> Күңелдә – җиңү теләге.<br> Халкыбыз дип сафка бастык.<br> Алга, яуларга,<br> Бергә – гел алга!<br> Вьетнам мәңгелек һәм нык.<br> Вьет гаскәре, алга, алтын йолдызга<br> Карап ил чыга олы юлга,<br> Күмәкләшеп – яңа тормышка,<br> Богауларны өзеп – уңышка.<br> Озак булдык михнәт-кайгыда,<br> Ватан өчен җаннар фида,<br> Халкыбыз дип сафка бастык.<br> Алга, яуларга,<br> Бергә – гел алга!<br> Вьетнам мәңгелек һәм нык.<br> === '''ГАГАУЗИЯ''' === '''Tarafım'''<br> Tarafım, san tarafım,<br> Ne gözelsin, korafım:<br> Çok comerţin sän, topraam,<br> Gagauz Yerim, Bucaam!<br> Refren:<br> Gagauziya – hoşluum,<br> Çok sevin, koru dostluu,<br> Bayraanı üüsek kaldır,<br> Sän benim paalı halkım!<br> İIk adım sendi yaptık,<br> Hem ana da biz dedik,<br> Kaușu sevdik dinmäz,<br> «Oglanı» çaldık bitmäz.<br> Refren.<br> Gagauziya, mutlu yerim,<br> Vatanımsın sän benim,<br> Pek işçidir insanın,<br> Yelleri keser altın.<br> Refren.<br> Ne zorluk seni kırdı,<br> Ne zaman dolaştırdı.<br> Allahım, koru topraa:<br> Gagauz Yeri, Bucaa!<br> Refren.<br> https://rutube.ru/video/56e9481f5a49d01e2753681fd49d4c75/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Gagauz_Yerin_Gimnı.ogg '''Тарафым'''<br> === '''ГАУДЕАМУС (Шәкертләр гимны)''' === '''''Латинча'''''<br> '''Gaudeamus igitur!'''<br> I. Gaudeamus igitur<br> Juvenes dum sumus,<br> Gaudeamus igitur<br> Juvenes dum sumus!<br> Post jucundam juventutem<br> Post molestam senectutem<br> Nos habebit humus,<br> Nos habebit humus.<br> II. Ubi sunt qui ante nos<br> In mundo fuere?<br> Ubi sunt qui ante nos<br> In mundo fuere?<br> Ade as a inferos<br> Transe as a superos<br> Hos si vis videre,<br> Hos si vis videre.<br> III. Vita nostra brevis est<br> Brevi finietur,<br> Vita nostra brevis est<br> Brevi finietur.<br> Venit mors velociter<br> Rapit nos atrociter<br> Nemini parcetur,<br> Nemini parcetur.<br> IV. Vivat academia,<br> Vivant professores,<br> Vivat academia,<br> Vivant professores!<br> Vivat membrum quodlibet,<br> Vivat membra quaelibet,<br> Semper sint in flore,<br> Semper sint in flore.<br> V. Vivant omnes virgines,<br> Faciles, formosae,<br> Vivant omnes virgines,<br> Faciles, formosae.<br> Vivant et mulieres,<br> Tenerae amabiles,<br> Bonae laboriosae,<br> Bonae laboriosae.<br> VI. Vivant et republica<br> et qui illam regit,<br> Vivant et republica<br> et qui illam regit.<br> Vivat nostra civitas,<br> Maecenatum caritas,<br> Quae nos hic protegit,<br> Quae nos hic protegit.<br> VII. Pereat tristitia,<br> Pereant osores,<br> Pereat tristitia,<br> Pereant osores.<br> Pereat diabolus,<br> Qui vis antiburschius,<br> Atque irrisores,<br> Atque irrisores.<br> https://upload.wikimedia.org/score/0/m/0moe4h1ey0lo6b55p8ouwddb1e30elb/0moe4h1e.mp3 https://rutube.ru/video/cbf30cb993a91b0983f493a99577a999/ '''Әйдәгез, күңелләник!'''<br> I. Әйдәгез, күңелләник –<br> Яшьлек шуңа форсат,<br> Әйдәгез, күңелләник –<br> Яшьлек шуңа форсат!<br> Яшь гомерләр үтеп китәр,<br> Тынгысыз картлык та җитәр –<br> Алыр безне туфрак,<br> Алыр безне туфрак.<br> II. Безнең гомер бик кыска<br> Фанилык иңендә,<br> Безнең гомер бик кыска<br> Фанилык иңендә.<br> Әҗәл тиз килеп җитә,<br> Дөньядан алып китә,<br> Аяу юк һичкемгә,<br> Аяу юк һичкемгә.<br> III. Моңарчы яшәгәннәр –<br> Кайда алар бүген?<br> Моңарчы яшәгәннәр –<br> Кайда алар бүген?<br> Күкләргә менеп эзлә,<br> Ахирәттә дә күзлә –<br> Очратырлык түгел,<br> Очратырлык түгел.<br> IV. Яшә, академия,<br> Яшәсен остазлар,<br> Яшә, академия,<br> Яшәсен остазлар!<br> Яшәсен һәркайсысы,<br> Яшәсен һәрбарчасы<br> Һәм чәчәк атсыннар,<br> Һәм чәчәк атсыннар!<br> V. Яшәсен безнең кызлар –<br> Сөйкемле, гүзәлләр,<br> Яшәсен безнең кызлар –<br> Сөйкемле, гүзәлләр!<br> Яшәсеннәр ханымнар –<br> Ягымлылар, назлылар,<br> Хезмәт сөючәннәр,<br> Хезмәт сөючәннәр!<br> VI. Яшәсен дәүләтебез,<br> Яшәсен хакимнәр,<br> Яшәсен дәүләтебез,<br> Яшәсен хакимнәр!<br> Яшәсен шәһәребез,<br> Иганәчеләребез –<br> Химая иткәннәр,<br> Химая иткәннәр.<br> VII. Булмасын кайгы-хәсрәт,<br> Бетсен көнләшкәннәр,<br> Булмасын кайгы-хәсрәт,<br> Бетсен көнләшкәннәр!<br> Олаксын шайтаны да,<br> Шәкертләр дошманы да –<br> Гыйлемнән көлгәннәр,<br> Гыйлемнән көлгәннәр!<br> === '''ГВАТЕМАЛА''' === '''''Español'''''<br> '''¡Guatemala feliz...!'''<br> ¡Guatemala feliz...! que tus aras<br> no profane jamás el verdugo;<br> ni haya esclavos que laman el yugo<br> ni tiranos que escupan tu faz.<br> Si mañana tu suelo sagrado<br> lo amenaza invasión extranjera,<br> libre al viento tu hermosa bandera<br> a vencer o a morir llamará.<br> '''''Coro I'''''<br> Libre al viento tu hermosa bandera<br> a vencer o a morir llamará;<br> que tu pueblo con ánima fiera<br> antes muerto que esclavo será.<br> De tus viejas y duras cadenas<br> tú forjaste con mano iracunda,<br> el arado que el suelo fecunda<br> y la espada que salva el honor.<br> Nuestros padres lucharon un día<br> encendidos en patrio ardimiento,<br> y lograron sin choque sangriento<br> colocarte en un trono de amor.<br> '''''Coro II'''''<br> Y lograron sin choque sangriento<br> colocarte en un trono de amor,<br> que de patria en enérgico acento<br> dieron vida al ideal redentor. <br> https://rutube.ru/video/d6dc9d8a9ac02cce08f980af4ea733df/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Guatemala,_by_the_U.S._Navy_Band.oga '''''Испан телендә'''''<br> '''Гватемала – бәхетле!..'''*<br> Гватемала – бәхетле!... Михрабың <br> Һичкайчан мәсхәрә ителмәс;<br> Юк коллар, ялаучы богавын,<br> Һәм залим йөзеңә төкермәс.<br> Һәм әгәр бу изге туфрагың<br> Нәҗесләп тапталса иртәгә,<br> Чакырыр азатлык байрагың –<br> Җиңәргә йә шәһит китәргә.<br> '''''Беренче кушымта:'''''<br> Чакырыр азатлык байрагың<br> Җиңүгә йә шәһит китәргә.<br> Кол булмас һич горур улларың,<br> Ителсә дә дучар үләргә.<br> Күптәнге һәм авыр богауны<br> Онытып, алырсың кулларга<br> Бәрәкәт бирүче суканы<br> Һәм кылыч – намусың сакларга.<br> Милли хис ялкынында янган<br> Бабалар тапкан үз бәхетен:<br> Кан коймый, азатлык яулаган<br> Һәм корган мәхәббәт тәхетен.<br> '''''Икенче кушымта:'''''<br> Кан коймый азатлык яулаган<br> Һәм корган мәхәббәт тәхетен,<br> Куәтле булсын дип Ил-Ватан,<br> Тергезгән идеал-өметен.<br> * Гимнның өченче-дүртенче куплетлары илнең җирле үзенчәлекләренә багышланган, рәсми чараларда алар гадәттә башкарылмый. Беренче рәсми куплеты гына башкарылганда, кушымтасы кабатлана.<br> === '''ГОМАН''' === '''''Гарәп телендә'''''<br> يا ربنا احفظ لنا جلالة السلطان<br> والشعب بالأوطان<br> بالعز والإيمان<br> وليدم مؤيدا<br> عاهلا ممجدا<br> بالنفوس يفتدى<br> وليدم مؤيدا<br> عاهلا ممجدا<br> بالنفوس يفتدى<br> يا عمان نحن من عهد النبي<br> أوفياء من كرام العرب<br> أبشري قابوس جاء<br> فلتباركه السماء<br> واسعدي والتقيه بالدعاء<br> https://rutube.ru/video/3b3791ac515cb88a7140c6765148ac1c/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Peace_to_the_Sultan_(نشيد_السلام_السلطاني).ogg Йа Илаһ, солтан галиҗәнапне данла һәм ярлыка,<br> халкын, Ватанын сакла,<br> гыйззәт-иманын хакла!<br> Яшә, солтаныбыз,<br> данлы юлбашчыбыз,<br> синең өчен җан фида.<br> Яшә, солтаныбыз,<br> данлы юлбашчыбыз,<br> синең өчен җан фида.<br> Гоман, нәби гаһеденнән тәкъва,<br> без — тугры, кәрамәтле гарәп.<br> Кабуска догаң хаслап,<br> хатиб рухына баглап,<br> шатландыр аны, мөбарәкләп.<br> === '''ГӨРҖИСТАН''' === ქართულად<br> '''თავისუფლება'''<br> ჩემი ხატია სამშობლო,<br> სახატე მთელი ქვეყანა,<br> განათებული მთა-ბარი,<br> წილნაყარია ღმერთთანა.<br> თავისუფლება დღეს ჩვენი<br> მომავალს უმღერს დიდებას,<br> ცისკრის ვარსკვლავი ამოდის<br> და ორ ზღვას შუა ბრწყინდება,<br> და დიდება თავისუფლებას,<br> თავისუფლებას დიდება.<br> https://rutube.ru/video/3b6b3ac76bfb78a37b9a485da54c07e2/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tavisupleba_instrumental.ogg '''''Гөрҗи телендә'''''<br> '''Азатлык'''<br> Ватаным – изге иконам,<br> Дөнья җирләре түрендә,<br> Тау-үзәннәре Алладан<br> Без туганнарга бирелгән.<br> Киләчәгебезне данлап<br> Азатлык-ирек яулыйбыз,<br> Ике диңгез арасында<br> Балкыр таңда Чулпан йолдызыбыз,<br> Җырлыйбыз ирекне без мактап,<br> Азатлыкка дан җырлыйбыз!<br> === '''ГРЕНЛАНДИЯ''' === '''''Kalaallisut'''''<br> 1. Nunarput, utoqqarsuanngoravit<br> niaqqut ulissimavoq qiinik.<br> Qitornatit kissumiaannarpatit<br> tunillugit sineriavit piinik.<br> 5. Taqilluni naami atunngiveqaaq,<br> kalaallit siumut makigitsi.<br> Inuttut inuuneq pigiuminaqaaq,<br> saperasi isumaqaleritsi.<br> https://rutube.ru/video/87d8e32fb75ee1335087ccdd3ba8ac91/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Nunarput.ogg '''''Гренланд телендә'''''<br> 1. Син, борынгы Ватаныбыз, тау-бозлы,<br> Күкрәгеңдә назлана ул-кызларың.<br> Чал чәчләрдәй кар каплаган башыңны,<br> Байлык-муллыкта океан ярларың.<br> 5. Кол басынкылыгы — түгел һич язмыш,<br> Алга, Калааллит, без синең сагыңда.<br> Уалучан булса да безнең тормыш,<br> Инаныгыз, булдырырбыз барын да!<br> '''Гимн текстындагы биш куплетның беренчесе һәм соңгысы гына рәсми рәвештә башкарыла.'''<br> === '''ГРЕЦИЯ (ЮНАНСТАН)''' === '''''Στα ελληνικά'''''<br> '''Ἐλευθεριά'''<br> Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν κόψι<br> Τοῦ σπαθιοῦ τὴν τρομερή,<br> Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν ὄψι,<br> Ποὺ μὲ βία μετράει τὴν γῆ.<br> Ἀπ’ τὰ κόκκαλα βγαλμένη<br> τῶν Ἑλλήνων τὰ ἱερά,<br> καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br> χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br> καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br> χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br> καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br> χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br> https://rutube.ru/video/8ad80831c39f5c43a56280dadc8ae903/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymn_to_liberty_instrumental.oga '''''Грек (юнан) телендә'''''<br> '''Азатлык'''<br> Таныш миңа, газиз илем,<br> Иң үткен кылычларың,<br> Таныш үткен күз карашың —<br> Колачлый ул Җир шарын.<br> Затлы Юнан тамырыннан<br> Үсеп чыккан бер аклык, —<br> Борынгыдай көчле рухлы,<br> Котлы булсын Азатлык,<br> Борынгыдай көчле рухлы,<br> Котлы булсын Азатлык,<br> Борынгыдай көчле рухлы,<br> Котлы булсын Азатлык!<br> '''Барлыгы 254 куплеты булган текстның бердәнбер рәсми башкарыла торганы.'''<br> === '''ГЫЙРАК''' === '''باللغة العربية'''<br> '''مَوْطِنِيْ'''<br> مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br> اَلْجَلَالُ وَالْجَمَالُ وَالسَّنَاءُ وَالْبَهَاءُ<br> فِيْ رُبَاكْ فِيْ رُبَاكْ<br> وَالْحَيَاةُ وَالنَّجَاةُ وَالْهَنَاءُ وَالرَّجَاءُ<br> فِيْ هَوَاكْ فِيْ هَوَاكْ<br> هَلْ أَرَاكْ هَلْ أَرَاكْ<br> سَالِماً مُنَعَّماً وَ غَانِماً مُكَرَّماً<br> سَالِماً مُنَعَّماً وَ غَانِماً مُكَرَّماً<br> هَلْ أَرَاكْ فِيْ عُلَاكْ<br> تَبْلُغُ السِّمَاكْ تَبْلُغُ السِّمَاكْ<br> مَوْطِنِي مَوْطِنِيْ<br> مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br> اَلشَّبَابُ لَنْ يَّكِلَّ هَمُّهُ أنْ يَّسْتَقِلَّ<br> أَوْ يَبِيْد أَوْ يَبِيْد<br> نَسْتَقِيْ مِنَ الرَّدَى وَلَنْ نَّكُوْنَ لِلْعِدَى<br> كَالْعَبِيْد كَالْعَبِيْد<br> لَا نُرِيْد لَا نُرِيْد<br> ذُلَّنَا الْمُؤَبَّدَا وَعَيْشَنَا الْمُنَكَّدَا<br> لَا نُرِيْد بَلْ نُعِيْد<br> مَجْدَنَا التَّلِيْد مَجْدَنَا التَّلِيْد<br> مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br> مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br> اَلْحُسَامُ وَ الْيَرَاعُ لَا الْكَلَامُ وَالنِّزَاعُ<br> رَمْزُنَا رَمْزُنَا<br> مَجْدُنَا وَ عَهْدُنَا وَوَاجِبٌ مِّنَ الْوَفَاء<br> يَهُزُّنَا يَهُزُّنَا<br> عِزُّنَا عِزُّنَا<br> غَايَةٌ تُشَرِّفُ وَ رَايَةٌ تُرَفْرِفُ<br> يَا هَنَاكْ فِيْ عُلَاكْ<br> قَاهِراً عِدَاكْ قَاهِراً عِدَاكْ<br> مَوْطِنِيْ مَوطِنِيْ<br> https://rutube.ru/video/36bfaa3e552fb97403063f05b18e40c1/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Mawtini.ogg '''''татарча'''''<br> '''Ватаным'''<br> Ватаным, Ватаным,<br> Гүзәллегең, бөеклегең, дан-шөһрәтең һәм зиннәтең —<br> Тауларда, тауларда,<br> Тормыш-хәят һәм ирегең, куанычың һәм өметең<br> Һаваңда, һаваңда —<br> Насыйпмы бу миңа?<br> Хозурың хәвефсезлектә, хөрмәтең иминлектә,<br> Хозурың хәвефсезлектә, хөрмәтең иминлектә —<br> Насыйпмы? Бу намың<br> Тәблигъ булсын күктә,<br> Тәблигъ булсын күктә,<br> Ватаным, Ватаным!<br> Ватаным, Ватаным,<br> Армый-талмый әзер яшьләр азатлык дип җан атарга<br> Йә шәһит булмакка,<br> Үлем суын эчсәләр дә, буйсынмаслар дошманнарга,<br> Түнмәсләр коллыкка —<br> Мәңгелек хурлыкка.<br> Рухсызланмам, риза булмам аяныч яшәмәккә,<br> Рухсызланмам, риза булмам аяныч яшәмәккә.<br> Иҗтиһад кылганым —<br> Даның тергезмәккә, даның тергезмәккә,<br> Ватаным, Ватаным.<br> Ватаным, Ватаным,<br> Үткен кылыч, очлы каләм, сафсата һәм бәхәс түгел, —<br> Байрагым һәм туграм.<br> Намусым дип, иманым дип, бурыч дип атлыга күңел —<br> Гомерлек вазифам.<br> Безнең дан, безнең дан —<br> Без кадерләгән максатта, күк бизәгән байракта,<br> Без кадерләгән максатта, күк бизәгән байракта.<br> Куәтле рух-җаның,<br> Дошманны җиңеп атла, дошманны җиңеп атла,<br> Ватаным, Ватаным.<br> '''Гыйракның "Маутыйни" (Ватаным) исемле дәүләт гимны гарәпләрнең гомуми максатларын һәм омтылышларын да чагылдыра. Шул сәбәпле ул берничә гарәп илендә халык гимны булып киткән.''' === '''ДАНИЯ''' === '''''På dansk'''''<br> '''''Дания телендә'''''<br> Der er et yndigt land<br> Der er et yndigt land,<br> det står med brede bøge<br> nær salten østerstrand,<br> nær salten østerstrand.<br> Det bugter sig i bakke dal,<br> det hedder gamle Danmark,<br> og det er Frejas sal,<br> og det er Frejas sal!<br> Vort gamle Danmark skal bestå<br> så længe bøgen spejler,<br> sin top i bølgen blå,<br> sin top i bølgen blå.<br> https://rutube.ru/video/a378796d75472ac903f75f9e630368b6/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Der_er_et_yndigt_land.ogg '''Әй, сөекле Ватан!'''<br> Әй, сөекле Ватан!<br> Тозлы диңгез ярында<br> бүкләрең тезелеп баскан,<br> тезелеп баскан.<br> Борынгы Данмарк илен,<br> диңгездән искән җилен<br> Фрайя яраткан,<br> Фрайя яраткан!<br> Мәңге яшә, урманнар күк,<br> кодрәт алып, даннар иле,<br> зәңгәр дулкыннардан,<br> зәңгәр дулкыннардан.<br> '''Гимнның җыелма рәсми куплеты.'''<br> === '''ДОМИНИКАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Español'''''<br> '''Quisqueyanos valientes'''<br> I. Quisqueyanos valientes, alcemos<br> Nuestro canto con viva emoción,<br> Y del mundo a la faz ostentemos<br> Nuestro invicto glorioso pendón. <br> ¡Salve el pueblo que intrépido y fuerte, <br> A la guerra a morir se lanzó <br> Cuando en bélico reto de muerte<br> Sus cadenas de esclavo rompió. <br> '''''(+acompañamiento)'''''<br> Ningun pueblo ser libre merece <br> Si es esclavo indolente y servil; <br> Si en su pecho la llama no crece<br> Que templó el heroismo viril.<br> Mas Quisqueya la indómita y brava <br> Siempre altiva la frente alzará: <br> Que si fuere mil veces esclava<br> Otras tantas ser libre sabrá.<br> https://rutube.ru/video/a5fcaf7da09058288d46838b627c352c/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Dominican_Republic_National_Anthem.ogg<br> (башта ике юллык кереш уйнала)<br> '''''Татар телендә'''''<br> '''Кискейя кыюлары'''<br> 1. Җырлыйбыз, Кискейя кыюлары,<br> Дәртләнеп хисле җырыбызны,<br> Соклансын күреп бар Җир шары<br> Җиңелмәс данлыклы туыбызны.<br> Дан батыр йөрәкле халыкка —<br> Аяусыз көрәшкә атлады,<br> Җан фида кылып һәр сугышта,<br> Богауларны ватып ташлады!<br> '''''(+аккомпанемент)'''''<br> Һичкайчан булалмас хөр-азат<br> Ихтыярсыз бер кол, ярамсак,<br> Күкрәгендә ялкынланмаса<br> Гайрәте кабызган бер учак.<br> Ә Кискейя кыю, бирешмәс, —<br> Коллыкка төшсә дә мең кабат,<br> Горур тотар үзен, килешмәс,<br> Булыр ул яңадан хөр-азат.<br> === '''ЕВРОПА БЕРЛЕГЕ''' === '''ODE AN DIE FREUDE'''<br> Freude, schöner Götterfunken,<br> Tochter aus Elysium,<br> Wir betreten feuertrunken,<br> Himmlische, dein Heiligtum!<br> Deine Zauber binden wieder<br> Was die Mode streng geteilt;<br> Alle Menschen werden Brüder,<br> Wo dein sanfter Flügel weilt.<br> Seid umschlungen, Millionen!<br> Diesen Kuß der ganzen Welt!<br> Brüder, über‘m Sternenzelt<br> Muß ein lieber Vater wohnen.<br> Wem der große Wurf gelungen,<br> eines Freundes Freund zu sein;<br> wer ein holdes Weib errungen,<br> mische seinen Jubel ein!<br> Ja, wer auch nur eine Seele<br> Sein nennt auf dem Erdenrund!<br> Und wer’s nie gekonnt, der stehle<br> Weinend sich aus diesem Bund!<br> https://rutube.ru/video/287ed23850bb5fc1bd7c399bbb1fd99e/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Anthem_of_Europe_(US_Navy_instrumental_long_version).ogg '''ШАТЛЫККА МӘДХИЯ'''<br> Күңелләргә иңә шатлык<br> Илаһият нурында,<br> Низагтан туеп сыендык<br> Тәңребез хозурына!<br> Берләшә рухи нигездә<br> Элек аерылганнар,<br> Ходай канат җәйгән җирдә<br> Без бәндәләр – туганнар.<br> Миллионнар, иң куеп иңгә,<br> Шатлыкка җирне күмсен!<br> Туганнар Галәм түрендә<br> Әл-Вәдүд барын белсен!<br> Тормышта туры юл тоткан,<br> Иңдәшен дус дип тойган,<br> Гомер юлдашын яраткан –<br> Булсын ул безнең туган!<br> Тәкәбберлеккә бирелгән,<br> Башканы күреп түбән,<br> Дуслык кадерен белмәгән –<br> Китсен безнең берлектән!<br> '''Гимн Европа Берлегенә кергән дәүләтләр телләренә тәрҗемә ителгән. Аерым илләрдәге чараларда ул җирле дәүләт телләрендә башкарылырга мөмкин. Гомумевропа күләмендә аны оркестр гына башкара, шул рәвешчә кыйтгадагы бер генә телгә дә өстенлек бирелми. Гимнга нигез итеп Фридрих Шиллерның 1785 елда язылган шигыре алынган. Соңрак аңа Лүдвиг ван Бетһовен көй иҗат иткән. Бу музыка көйязарның Тугызынчы симфониясенә кертелгән.'''<br> '''Биредә гимнның иң популяр варианты тәрҗемә ителгән. Соңгы дүрт юлы сирәк уйнала. Беренче куплеты гына даими башкарыла, кайвакыт аны азакта кабатлыйлар да.'''<br> === '''ҖИБУТИ''' === '''''Сомали телендә'''''<br> Hinjinne u sara kaca,<br> Calankaan harraad iyo<br> Haydaar u mudateen!<br> Haydaar u mudateen!<br> Hir cagaarku qariyayiyo.<br> Habkay samadu tahayoo;<br> Xiddig dhi igleh hoorshoo,<br> Caddaan lagu hadheeyaay.<br> ||: Maxaa haybad kugu yaal!<br> Maxaa haybad kugu yaal! :||<br> https://rutube.ru/video/c790a5f891ae816940c1c0a5d68eaae9/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:The_Djiboutian_anthem.ogg '''''Афар телендә'''''<br> Doogehiik inkih solaa,<br> Simbiliiy kah ningicle<br> Bakaarat kah sugunne!<br> Bakaarat kah sugunne!<br> Bulci kaak qaran sido,<br> Gubi kak way anxar lusa;<br> Cutukti caxte caydu,<br> Qidi wagri silaalo.<br> ||: Maysooy heebati kumuu!<br> Maysooy heebati kumuu! :||<br> https://rutube.ru/video/666957111ce1ef02b75475d6715b72ba/ https://wikiway.com/djibouti/gimn/ Күтәрел, байрагыбыз,<br> Дәррәү торып басыгыз!<br> Алдык аны яу итеп,<br> Әрнүләр, сусау үтеп.<br> Безнең мәңгелек төсләр:<br> Җирләр — яшел, күкләр — зәңгәр;<br> Ак төс — иминлек хасы,<br> Канлы йолдыз — уртасы.<br> ||: Байрак — безнең горурлык!<br> Байрак — безнең хозурлык! :||<br> === '''ИРАН ИСЛАМ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''به فارسی'''<br> سر زد از افق مهر خاوران<br> فروغ دیده‌ی حق‌باوران<br> بهمن فر ایمان ماست<br> پیامت ای امام، استقلال<br> آزادی، نقش جان ماست<br> شهیدان، پیچیده در گوش زمان فریادتان<br> پاینده مانی و جاودان<br> جمهوری اسلامی ایران<br> https://rutube.ru/video/df5a1726583c76eec62736f2b1cebf71/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sorud-e_Mellí-e_Yomhurí-e_Eslamí-e_Irán_(instrumental).oga<br> (башта кыска гына кереш уйнала)<br> '''''Татар телендә'''''<br> Офыкта Шәрекъ Кояшы балкый,<br> Хак мөселман күңелен ул назлый,<br> Баһман – иман йөзек кашы.<br> Синең вәгазьләрең, әй, Имам,<br> Азатлык, ирек тоткасы.<br> Шәһитләр!<br> Сезнең ялвару – заман колагында чаң:<br> “Ул яши һәм мәңге булачак –<br> Ислам Җөмһүрияте Иран!”<br> === '''ИРЛАНДИЯ (дәүләт гимны)''' === '''''I nGaeilge'''''<br> '''Amhrán na bhFiann'''<br> Seo dhibh a chairde duan Óglaigh,<br> Cathréimeach briomhar ceolmhar,<br> Ár dtinte cnámh go buacach táid,<br> ‘S an spéir go min réaltogach<br> Is fonnmhar faobhrach sinn chun gleo<br> ‘S go tiúnmhar glé roimh thíocht don ló<br> Fé chiúnas chaomh na hoiche ar seol:<br> Seo libh canaídh Amhrán na bhFiann.<br> '''''Refrain:'''''<br> Sinne Fianna Fáil<br> Atá faoi gheall ag Éirinn,<br> Buíon dár slua<br> Thar toinn do ráinig chugainn,<br> Faoi mhóid bheith saor.<br> Seantír ár sinsir feasta<br> Ní fhagfar faoin tíorán ná faoin tráil<br> Anocht a théam sa bhearna bhaoil,<br> Le gean ar Ghaeil chun báis nó saoil<br> Le gunna scréach faoi lámhach na bpiléar<br> Seo libh canaídh Amhrán na bhFiann.<br> '''''English'''''<br> '''The soldier’s song'''<br> We’ll sing a song, a soldier’s song,<br> With cheering rousing chorus,<br> As round our blazing fires we throng,<br> The starry heavens o’er us;<br> Impatient for the coming fight,<br> And as we wait the morning’s light,<br> Here in the silence of the night,<br> We’ll chant a soldier’s song.<br> Chorus:<br> Soldiers are we<br> whose lives are pledged to Ireland;<br> Some have come from a land beyond the wave.<br> Sworn to be free,<br> No more our ancient sire land<br> Shall shelter the despot or the slave.<br> Tonight we man the gap of danger<br> In Erin’s cause, come woe or weal<br> ‘Mid cannons’ roar and rifles peal,<br> We’ll chant a soldier’s song.<br> https://rutube.ru/video/90b1d912555afa0dfb85c4f6b882017f/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Amhrán_na_bhFiann.ogg<br> (бу аудиода гимнның "компакт варианты" – кушымтасы гына уйнала)<br> https://zvyki.com/song/78387993/Gimn_Irlandii_-_Amhr_n_na_bhFiann/{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<br> (вокал, биредә гимн тулысынча һәм ирланд телендә генә җырланган)<br> '''''Татар телендә'''''<br> '''Яугирләр җыры'''<br> Җырлыйк әле яугир җырын,<br> Басып байраклар астына.<br> Йолдызлар һәм учак уты<br> Төнлә күздә чагыла;<br> Безнең күңел ярсыр яуга,<br> Иртән кояш сипсә нурын,<br> Ә хәзер бу төнге тынлыкта<br> Җырлыйк яугир җырын.<br> Кушымтасы:<br> Без яугирләр,<br> Ирландия рухы йөрәктә,<br> Без ант иттек,<br> кайда туып үссәк тә:<br> Булмас һич безнең изге утарлар<br> Залим белән кол сыеныр урын.<br> Чәлпәрәмә килер зынҗырлар,<br> Сибәр кояш илгә нурын,<br> Үкерсә дә үлем чәчеп туплар,<br> Җырларбыз яугир җырын.<br> '''Гимн текстының рәсми башкарыла торган беренче куплетлары.'''<br> === '''ИСЛАНДИЯ''' === '''''Á íslensku'''''<br> Ó, guð vors lands! Ó, land vors guðs,<br> vér lofum þitt heilaga, heilaga nafn,<br> úr sólkerfum himnanna hnýta þér krans<br> þínir herskarar, tímanna safn.<br> Fyrir þér er einn dagur sem þúsund ár<br> og þúsund ár dagur, ei meir:<br> eitt eilífðar smáblóm með titrandi tár,<br> sem tilbiður guð sinn og deyr.<br> Íslands þúsund ár,<br> Íslands þúsund ár,<br> eitt eilífðar smáblóm með titrandi tár,<br> sem tilbiður guð sinn og deyr.<br> https://rutube.ru/video/0a1dc4ee853df3662c56563317923367/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lofsöngur.ogg '''''Татар телендә'''''<br> Ил Алласы! Аллалы ил!<br> Мактаулар Синең мөкатдәс намыңа.<br> Кояш, Галәм – Синең чәчәк бәйләме<br> Бакый гаскәрең тарафына.<br> Хозурыңда бер көн — мең еллар тиңдәше,<br> Мең еллар бер көндәй уза:<br> Мәңгелек – чәчәктән тамган күз яше,<br> Гыйбадәт кыла һәм сула.<br> Исландиягә мең ел,<br> Исландиягә мең ел,<br> Мәңгелек – чәчәктән тамган күз яше,<br> Гыйбадәт кыла һәм сула.<br> === '''ИСРАИЛ ДӘҮЛӘТЕ''' === '''בעברית'''<br> '''הַתִּקְוָה'''<br> כֹּל עוֹד בַּלֵּבָב פְּנִימָה<br> נֶפֶשׁ יְהוּדִי הוֹמִיָּה,<br> וּלְפַאֲתֵי מִזְרָח קָדִימָה,<br> עַיִן לְצִיּוֹן צוֹפִיָּה;<br> עוֹד לֹא אָבְדָה תִקְוָתֵנוּ,<br> הַתִּקְוָה בַּת שְׁנוֹת אַלְפַּיִם,<br> לִהְיוֹת עַם חָפְשִׁי בְּאַרְצֵנוּ, 𝄇<br> 𝄆 אֶרֶץ צִיּוֹן וִירוּשָׁלַיִם.<br> '''''Укылышы''''':<br> Kol ‘od balevav p’nimah –<br> Nefesh Yehudi homiyah<br> Ulfa’ati mizrakh kadimah<br> ‘ayin LeTsion tsofiyah –<br> ‘od lo avdah tikvatenu<br> Hatikvah bat sh’not alpayim:<br> Lihyot ‘am khofshi be’artzenu –<br> Erets Tsiyon vi’rushalayim.<br> Lihyot ‘am khofshi be’artzenu –<br> Erets Tsiyon vi’rushalayim.<br> https://rutube.ru/video/d5dc0d3980deb51088393013ef5c6bb6/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hatikvah_instrumental.ogg '''''Татар телендә'''''<br> Тынгысыз җаныбыз кушканга,<br> Хыял яши, йөрәктә ут яна,<br> Төбәп күзләрне гел Сионга,<br> Атларбыз алга, шәрыккә таба.<br> Сүнмәс өмет безнең күңелдә,<br> Ике мең ел аны сакладык,<br> Сион, Иерусалим илендә<br> Азатлыгыбызны хакладык,<br> Сион, Иерусалим илендә<br> Азатлыгыбызны хакладык.<br> === '''ИТАЛИЯ''' === '''''In italiano'''''<br> '''Fratelli d’Italia'''<br> Fratelli d’Italia,<br> L’Italia s’è desta,<br> Dell’elmo di Scipio<br> S’è cinta la testa.<br> Dove’è la Vittoria?<br> Le porga la chioma;<br> Chè schiava di Roma<br> Iddio la creò.<br> Fratelli d’Italia,<br> L’Italia s’è desta,<br> Dell’elmo di Scipio<br> S’è cinta la testa.<br> Dove’è la Vittoria?<br> Le porga la chioma;<br> Chè schiava di Roma<br> Iddio la creò.<br> '''''Coro''''':<br> Stringiamoci a coorte,<br> Siam pronti alla morte<br> Siam pronti alla morte:<br> Italia chiamò! Italia chiamò!<br> Si!!!<br> https://rutube.ru/video/068f53c26d70ee28ae1d6c1e3e82be76/ https://rutube.ru/video/95cb7a96b0e44bf7be5a182ff2fcccb4/ '''''Татар телендә'''''<br> '''Италия туганнары'''<br> Әй, туганнар, итальяннар,<br> Италия уянды,<br> Шипионың данлы очламын<br> Таҗ итеп ул киеп алды.<br> Олы җиңү – кайда соң ул?<br> Ул бит безгә баш иде:<br> Рум коллары торыннары<br> Ил хуҗасы булсын, диде.<br> Әй, итальяннар,<br> Италия уянды,<br> Шипио очламын<br> Таҗ итеп ул алды.<br> Олы җиңү – кайда?<br> Ул безгә баш иде:<br> Рум оныклары<br> Хуҗа булсын, дип.<br> '''''Кушымтасы''''':<br> “Бер тарафка, – дип, – әйдә, берләшик,<br> Җан фида кылып, бергә без көрәшик,<br> Җан фида кылып, бергә без көрәшик”, –<br> Италия дәшә! Италия дәшә!<br> Һәй!!!<br> '''Гимн текстының рәсми башкарыла торган беренче куплеты. Тагын ике "азатлык куплеты" һәм ике "тарихи куплеты" бар.'''<br> === '''ИЧКЕРИЯ ЧЕЧЕН ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Нохчийн маттахь'''''<br> '''Ӏожалла я маршо'''<br> Буьйсанна борз ехкаш дуьненчу девлла тхо,<br> ‘уьйранна лом уг’уш тхан ц’ераш техкина.<br> Лаилаха иллАллах.<br> Аьрзонийн баннашкахь наноша дакхийна,<br> Тархаш т’ехь дой хьийзо дайша ‘амийна.<br> Лаилаха иллАллах.<br> Халкъана, махкана наноша кхоьллина,<br> Цаьршинна эшначохь, майра д’ах’иттина.<br> Лаилаха иллАллах.<br> Ламанан лечарчий маршонехь кхиийна,<br> Халонех, бохамех курра чекхдийлина.<br> Лаилаха иллАллах.<br> Мокхаза ламанаш даш хилла лаларах,<br> Дахарехь, къийсамехь яхь оха д’алур яц.<br> Лаилаха иллАллах.<br> Бос ‘аьржа ва латта молханах лелхарах,<br> Тхешан сий доьхкина, тхо лаьтта доьрзур дац.<br> Лаилаха иллАллах.<br> Тхо цкъа а цхьанненна къарделла совцур дац,<br> ‘ожалла, я маршо — шиннех цхьаъ йоккхур ю?<br> Лаилаха иллАллах.<br> Йижараша тхан чевнаш эшаршца ерзайо,<br> Хьомсарчу б’аьргаша хьнаршна г’иттадо.<br> Лаилаха иллАллах.<br> Мацалло хьовзадахь, орамаш дуур ду,<br> Хьогалло тхаш б’арздахь, бецан тхин мийра ду.<br> Лаилаха иллАллах.<br> Буьйсанна борз ехкаш дуьненчу девлла ду,<br> Халкъана, махкана, Далла а муьт’ахь ду.<br> Лаилаха иллАллах.<br> https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Гимн_Чеченской_Республики_Ичкерия.ogg<br> (берничә куплеты яңадан кабатлана)<br> '''''Татар телендә'''''<br> '''Йә үлем, йә азатлык'''<br> Ана бүре баласын тапкан төндә туганбыз,<br> Арыслан үкергәндә без исемнәр алганбыз.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Бөркет ояларында үстергәндер анабыз,<br> Ат йөгәнләтеп безне өйрәткәндер атабыз.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Халык һәм Ватан өчен үстергәндер анабыз,<br> Әнкәйләр чакырганда, кабат сафка басабыз.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Тау бөркетләре белән без бергә очып үстек,<br> Киртәләр-михнәтләрне горур атлап без кичтек.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Мәрмәр кыялар тизрәк, эрерләр гүя кургаш, —<br> Ләкин дошманнар безне һич тезләндерә алмас.'''<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Җир-туфрак әйләнсә дә ут кабып күмерләргә,<br> Намусыбыз югалтып, кермәбез каберләргә.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Безне буйсындыралмас һичберкайчан һәм һичкем,<br> Икесенең берседер — йә азатлык, йә үлем.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Дәваларлар сеңелләр җырлашып тән ярасын,<br> Өндәр каһарманлыкка сөйгән ярның карашы.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Тамырлар кимерербез, битәрли калса ачлык,<br> Сусавыбызны басар үләннәрдән тамган чык.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Ана бүре баласын тапкан төндә туганбыз,<br> Алла, Халык һәм Ватан — мөкатдәстер кыйблабыз.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> === '''ЙӘМӘН''' === '''باللغة العربية'''<br> رَدِّدِيْ أَيَّتُهَا الدُّنْيَا نَشِيْدِيْ<br> رَدِّدِيْهِ وَأَعِيْدِيْ وَأَعِيْدِيْ<br> وَاذْكُرِيْ فِيْ فَرْحَتِيْ كُلَّ شَهِيْدِ<br> وَامْنَحِيْهِ حُلَلاً مِّنْ ضَوْءِ عِيْدِيْ:|<br> |: رَدِّدِيْ أَيَتُهَا الدُّنْيَا نَشِيْدِيْ <br> وَحْدَتِيْ، وَحْدَتِيْ<br> يَا نَشِيْداً رَائِعاً يَمْلَاُ نَفْسِيْ<br> أَنْتِ عَهْدٌ عَالِقٌ فِيْ كُلِّ ذِمَّة<br> رَايَتِيْ، رَايَتِيْ<br> يَا نَسِيْجاً حِكْتُهُ مِنْ كُلِّ شَمْسِ<br> أُخْلُدِيْ خَافِقَةً فِيْ كُلِّ قِمَّة<br> أُمَّتِيْ، أُمَّتِيْ<br> اِمْنَحِيْنِي الْبَأسَ يَامَصْدَرَ بَأسِيْ<br> وَاذْخُرِيْنِيْ لَكِ يَا أَكْرَمَ أُمَّة<br> عِشْتُ إِيْمَانِيْ وَحُبِّيْ سَرْمَدِيَّا<br> وَمَسِيْرِيْ فَوْقَ دَرْبِيْ عَرَبِيَّا<br> وَسَيَبْقٰى نَبْضُ قَلْبِيْ يَمَنِيَّا<br> لَنْ تَرَى الدُّنْيَا عَلٰى أَرْضِيْ وَصِيَّا<br> https://rutube.ru/video/18fc6c8a7dc61cd3475944def2171c3b/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_United_Republic.ogg '''''Татар телендә'''''<br> Кабатла, дөнья, кабатла бу көемне,<br> Кабатла син нәшидемне, гаһедемне.<br> Искә төшер исемнәрен шәһидләрнең.<br> Ки син затлы киемнәрен бәйрәмнәрнең.<br> |: Кабатла, дөнья, кабатла нәшидемне. :|<br> Берлегем, Берлегем,<br> Рухлана бу ягымлы җырдан күңелем,<br> Һәр халәткә бәйләнешле ул гаһедем.<br> Байрагым, байрагым,<br> Кояшның син үзеннән иңгән комачым,<br> Мәңге балкы һәм бизәп тор һәр тау башын.<br> Өммәтем, өммәтем,<br> Вакыйг ит син үз көчеңне, куәтеңне,<br> Затлылардан итәр өчен дәүләтеңне.<br> Иманлы һәм сөюле мин җир йөзендә,<br> Һәм гомерем үтәр гарәп кавемендә.<br> Йәмәнемне йөртермен йөрәк түрендә,<br> Һичбер чит-ят хаким булмас дәүләтемдә.<br> === '''КАБО ВЕРДЕ''' === https://rutube.ru/video/c717f83a9e25b73b5b4d1a885116d12d/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Cântico_da_Liberdade_(instrumental).ogg === '''КАЗАКЪСТАН''' === '''''Қазақ тілінде'''''<br> '''Менің Қазақстаным'''<br> Алтын күн аспаны,<br> Алтын дән даласы,<br> Ерліктің дастаны —<br> Еліме қарашы!<br> Ежелден ер деген,<br> Даңқымыз шықты ғой,<br> Намысын бермеген,<br> Қазағым мықты ғой!<br> '''''Қайырмасы:'''''<br> Менің елім, менің елім,<br> Гүлің болып егілемін,<br> Жырың болып төгілемін, елім!<br> Туған жерім менің —<br> Қазақстаным!<br> Ұрпаққа жол ашқан,<br> Кең байтақ жерім бар.<br> Бірлігі жарасқан,<br> Тәуелсіз елім бар.<br> Қарсы алған уақытты,<br> Мәңгілік досындай.<br> Біздің ел бақытты,<br> Біздің ел осындай!<br> '''''Қайырмасы.'''''<br> https://rutube.ru/video/d80fefc5ce5b1cda2113bdb39dcd92c1/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kazakhstan_National_Anthem_2012.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Минем Казакъстаным'''<br> Алтын көн асманы,<br> Мул ашлык даласы,<br> Батырлык дастаны —<br> Илемә карачы!<br> Күптәннән ир дигән<br> Даныбыз кодрәте,<br> Намусын бирмәгән<br> Казагым куәте!<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Минем илем, минем илем,<br> Гөлең булып сибеләмен,<br> Җырың булып түгеләмен, илем!<br> Туган җирем минем —<br> Казакъстаным!<br> Килергә юл ачкан<br> Чиксез киң җирем бар,<br> Берлеге ярашкан<br> Ирекле илем бар.<br> Каршылый вакытны<br> Мәңгелек дустыдай,<br> Безнең ил — бәхетле,<br> Безнең ил — шушындый!<br> '''''Кушымтасы.'''''<br> === '''КАЛМЫКСТАН''' === '''''Хальмг келн'''''<br> '''Хальмг Таңһчин Частр'''<br> Сарул сәәхн Хальмг Таңһч<br> Сансн тоотан күцәнә,<br> Авта җирһлин бат җолаг<br> Алдр һартан атхна.<br> '''''Давтвр:'''''<br> Улан залата хальмг улс,<br> Улата теегән кеерүлий!<br> Төрскн нутгтан күчән нерәдәд,<br> Толһа менд җирһий!<br> Олн келн-әмтнлә хамдан<br> Уралан Таңһчин зүткнә<br> Иньгллтин залин өндр герлд<br> Иргч мана батрна.<br> '''''Давтвр.'''''<br> Баатр-чиирг үрдәр туурад,<br> Буурл теемг өснә.<br> Сурһуль-номдан килмҗән өдәг,<br> Сул нерән дуудулна.<br> '''''Давтвр.''''' https://rutube.ru/video/4a0fb2e5bbd2bed3ad8dd41a232c2e4d/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kalmykia_anthem_(short_instrumental).ogg<br> Оркестр башкаруында гимнның компакт варианты. Бер куплеты; кушымтасының соңгы ике юлы кабатлана.<br> '''''Татар телендә'''''<br> '''Калмыкстан җыры'''<br> Гүзәл туган Калмык Иле<br> Бар даланы яктырта,<br> Төзек тормыш дилбегәсен<br> Көчле кулында тота.<br> '''''Кушымта''''':<br> Калмык халкы, алсу төскә<br> Иркен даланы бизә!<br> Туган йортка куәт өстәп,<br> Имин бул син мәңгегә!<br> Төрле телле кешеләре<br> Алга әйди Ватанны.<br> Дуслык нурында киләчәк<br> Ышанычлы һәм данлы.<br> '''''Кушымта'''''.<br> Батыр-чыдам балаларың<br> Чал даланы үстерә,<br> Тырышлыкта гыйлем эстәп,<br> Азат исемен күтәрә.<br> '''''Кушымта'''''.<br> === '''КАМБОДЖА''' === '''ជាភាសាខ្មែរ'''<br> '''បទនគររាជ'''<br> សូមពួកទេវត្តា រក្សាមហាក្សត្រយើង<br> អោយបានរុងរឿង ដោយជ័យមង្គល សិរីសួស្តី<br> យើងខ្ញុំព្រះអង្គ សូមជ្រកក្រោមម្លប់ ព្រះបារមី<br> នៃព្រះនរបតី វង្សក្សត្រាដែលសាងប្រាសាទថ្ម<br> គ្រប់គ្រងដែនខ្មែរ បុរាណថ្កើងថ្កាន ។<br> ប្រាសាទសីលា កំបាំងកណ្តាលព្រៃ<br> គួរអោយស្រមៃ នឹកដល់យសស័ក្តិ មហានគរ<br> ជាតិខ្មែរដូចថ្ម គង់វង្សនៅល្អ រឹងប៉ឹងជំហរ<br> យើងសង្ឃឹមពរ ភ័ព្វព្រេងសំណាងរបស់កម្ពុជា<br> មហារដ្ឋកើតមាន យូរអង្វែងហើយ ។<br> គ្រប់វត្តអារាម ឮតែសូរស័ព្ទធម៌<br> សូត្រដោយអំណរ រំឮកគុណពុទ្ធសាសនា<br> ចូរយើងជាអ្នក ជឿជាក់ស្មោះស្ម័គ្រតាមបែបដូនតា<br> គង់តែទេវត្តានឹង ជួយជ្រោមជ្រែង ផ្គត់ផ្គង់ប្រយោជន៍ឱយ<br> ដល់ប្រទេសខ្មែរ ជាមហានគរ ។<br> '''''Françaıse'''''<br> '''Le Chant Royal'''<br> 1. Que le ciel protège notre Roi<br> Et lui dispense le bonheur et la gloire.<br> Qu'il règne sur nos coeurs et sur nos destinées,<br> Celui qui, héritier des Souverains bâtisseurs,<br> Gouverne le fier et vieux Royaume.<br> 2. Les temples dorment dans la forêt,<br> Rappelant la grandeur du Moha Nokor.<br> Comme le roc, la race khmère est éternelle,<br> Ayons cofiance dans le sort du Campuchéa,<br> L'Empire qui défie les années.<br> 3. Les chants montent dans les pagodes<br> A la gloire de la Sainte foi Bouddhique.<br> Soyons fidèles aux croyances de nos pères.<br> Ainsi le ciel prodiguera-t-il tous ses bienfaits<br> Au vieux pays khmer, le Moha Nokor.<br> https://rutube.ru/video/4921e0ef4a1133b7c72e77aad1974a23/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Nokoreach.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Мәһабәт Кыйраллык'''<br> 1. Күкләр булсын Патшабыз сакчысы,<br> Насыйп булсын аңарга сәгадәт һәм дан.<br> Хаким ул халык йөрәгеннән, язмыштан, —<br> Борынгыдан горур мәмләкәтләр тоткан<br> Шәрәфле нәсел варисы.<br> 2. Пагодалар сыенган урманга,<br> Шаһит алар Моһа Ноко кодрәтенә.<br> Кһмер милләте яратылган ул мәңгегә,<br> Тормышыбыз хасланган Кампучиягә,<br> Тиңдәш булсын ил заманга.<br> 3. Багышлаек догалар-җыруны,<br> Мәдхия укып, изге Будда исеменә.<br> Тугры булсак бабалар әманәтенә,<br> Күкләр ирештерерләр бәрәкәтенә<br> Кһмер иле Моһа Ноконы.<br> === '''КАМӘР УТРАУЛАРЫ''' === '''''Shikomori'''''<br> 1. Beramu isi pepeza,<br> I nadi ukombozi piya;<br> Ye daula ivenuha,<br> Tasibabu yahe dini voya<br> tsangaya hunu Komoriya.<br> Narikeni yamahaba ya<br> huvendza ya masiwa.<br> Yatru...<br> 2. Wasiwa Komori damu ndzima,<br> Wasiwa Komori dini ndzima.<br> Ya masiwa razaliwa,<br> Ya masiwa yarileya,<br> Mola nde yari sayidiya;<br> Narike niya ndzima,<br> Rivendze uwatwaniya,<br> Mahaba ya dini na duniya.<br> 3. Beramu isi pepeza,<br> Rangu mwezi sita wa Zuiye,<br> Ye daula ivenuha,<br> Zisiwa zatru zi katruha:<br> Maoré na Ndzuani, Mwali na Ngazidja.<br> 4. Tasibabu yahe dini voya<br> Tsangaya hunu Komoriya.<br> Narikeni yamahaba ya,<br> Ya huvendza, ya masiwa.<br> https://rutube.ru/video/5c8b8c4b8562edb753664e292f5c6c35/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Comoros_by_US_Navy_Band.ogg<br> (дүртенче куплеты уйналмаган)<br> '''''Татар телендә'''''<br> 1. Җилферди ил байрагыбыз,<br> Тулы бәйсезлек белгертеп;<br> Күтәрелә Ватаныбыз,<br> Динебезне терәк, көч-куәт итеп,<br> Камәр илен бердәм дәүләт итеп.<br> Яшик шушы ямьле урында<br> Туганлык, сөю хозурында.<br> Яшик...<br> 2. Камәрлеләр, уртактыр каныбыз,<br> Камәрлеләр, камил иманыбыз.<br> Бу утрауларда туганбыз,<br> Монда тәрбия алганбыз,<br> Ярдәм насыйп итә, Аллабыз;<br> Кыю, тәвәккәл булыйк,<br> Ватан диеп җан атыйк,<br> Динне, дөньяны без яратыйк!<br> 3. Җилферди ил байрагыбыз<br> Алтынчы Июльдән башлап,<br> Күтәрелә Ватаныбыз,<br> Утраулары баскан тигез сафка:<br> Маоре һәм Ндзуани, Мвали һәм Ңазидҗа.<br> 4. Динебезне терәк, көч-куәт итеп,<br> Камәр илен бердәм дәүләт итеп, –<br> Яшик шушы ямьле урында,<br> Сөю, туганлык хозурында.<br> '''Гимн тексты, камәри теленнән тыш, Камәр утрауларындагы ике рәсми телгә – гарәп һәм француз телләренә дә тәрҗемә ителгән.''' === '''КАМЕРУН''' === '''CHANT DE RALLIEMENT'''<br> I. Ô Cameroun berceau de nos ancêtres,<br> Va debout et jaloux de ta liberté.<br> Comme un soleil ton drapeau fier doit être<br> Un symbole ardent de foi et d'unité.<br> Que tous tes enfants du nord au sud,<br> de l'est à l'ouest soient tout amour,<br> Te servir que ce soit leur seul but,<br> Pour remplir leur devoir toujours.<br> '''''Refrain:'''''<br> Chère patrie, terre chérie,<br> Tu es notre seul et vrai bonheur,<br> notre joie et notre vie,<br> À toi l'amour et le grand honneur<br> II. Tu es la tombe où dorment nos pères,<br> Le jardin que nos aïeux ont cultivé.<br> Nous travaillons pour te rendre prospère,<br> Un beau jour enfin nous serons arrivés.<br> De l'Afrique sois fidèle enfant<br> Et progresse toujours en paix,<br> Espérant que tes jeunes enfants<br> T'aimeront sans bornes à jamais.<br> '''''Refrain.'''''<br> '''RALLYING SONG'''<br> I. O Cameroon, Thou Cradle of our Fathers,<br> Holy Shrine where in our midst they now repose,<br> Their tears and blood and sweat thy soil did water,<br> On thy hills and valleys once their tillage rose.<br> Dear Fatherland, thy worth no tongue can tell!<br> How can we ever pay thy due?<br> Thy welfare we will win in toil and love and peace,<br> Will be to thy name ever true!<br> '''''Chorus:'''''<br> Land of Promise, land of Glory!<br> Thou, of life and joy, our only store!<br> Thine be honour, thine devotion,<br> And deep endearment, for evermore.<br> II. From Shari, from where the Mungo meanders<br> From along the banks of lowly Boumba Stream,<br> Muster thy sons in union close around thee,<br> Mighty as the Buea Mountain be their team;<br> Instil in them the love of gentle ways,<br> Regret for errors of the past;<br> Foster, for Mother Africa, a loyalty<br> That true shall remain to the last.<br> '''''Chorus.'''''<br> https://rutube.ru/video/e795d0512496afa843219c7466762df4/ https://wikiway.com/cameroon/gimn/ '''КҮМӘКЛЕК ҖЫРЫ'''<br> === '''КАНАДА''' === '''''Françaıse'''''<br> '''Ô Canada!'''<br> Ô Canada! Terre de nos aïeux,<br> Ton front est ceint de fleurons glorieux!<br> Car ton bras sait porter l’epée,<br> Il sait porter la croix!<br> Ton histoire est une epopée<br> Des plus brillants exploits,<br> Et ta valeur, de foi trempée,<br> Protégera nos foyers et nos droits,<br> Protégera nos foyers et nos droits.<br> https://wikiway.com/canada/gimn/ https://yandex.ru/video/preview/15109167227211971633 '''Татар телендә'''<br> '''Әй, Канада!'''<br> Әй, Канада! Ата-баба җире,<br> Дан чәчәкләре бизиләр сине!<br> Кулларың кылыч тотарга оста,<br> Тота белер хачны!<br> Синең тарихың – үзе бер дастан, –<br> Җиңүләреңне колачлый.<br> Кыю холкың, ныклы рухың, –<br> Саклар йортыбызны, хокукларны,<br> Саклар йортыбызны, хокукларны.<br> '''''English'''''<br> '''O Canada!'''<br> O Canada! Our home and native land!<br> True patriot-love in all thy sons command.<br> With glowing hearts we see thee rise,<br> The True North, strong and free,<br> And stand on guard, O Canada,<br> We stand on guard for thee.<br> O Canada, glorious and free!<br> We stand on guard, we stand on guard for thee.<br> O Canada, we stand on guard for thee!<br> https://rutube.ru/video/c27340fb75a88ef7ae7aaf59918a5126/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_O_Canada.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Әй, Канада!'''<br> Әй, Канада! Туган ил-йортыбыз!<br> Сине сөя бар ватандашыбыз.<br> Безнең бәхет – уңышларыңда,<br> Тугры Төньяк – нык, азат!<br> Без синең сагыңда, Канада,<br> Торырбыз сине хаклап.<br> Әй Канада, азат бул һәм данла!<br> Әй Канада! Без синең сагыңда!<br> Әй Канада! Без синең сагыңда!<br> '''Гимн тексты башта француз телендә язылган булган. Инглиз теленә ул бераз үзгәртелеп тәрҗемә ителгән.'''<br> === '''КАРАКАЛПАКСТАН''' === '''''Қарақалпақ тилинде'''''<br> Жайхун жағасында өскен байтерек,<br> Түби бир шақасы мың болар демек,<br> Сен сондай саялы қуяшлы елсең,<br> Тынышлық ҳәм ығбал сендеги тилек.<br> '''''Нақораты:'''''<br> Дийхан баба нәпеси бар жеринде,<br> Жуўсан аңқып, кийик қашар шөлинде,<br> Қарақалпақстан,<br> “Қарақалпақстан” деген атыңды,<br> Әўладлар әдиўлер жүрек төринде.<br> Айдын келешекке шақырар заман,<br> Мәртлик мийнет, билим жетизер оған,<br> Халқың бар азамат, дос ҳәм мийирбан,<br> Еркин жайнап-жаснап, мәңги бол аман.<br> '''''Нақораты:'''''<br> Дийхан баба нәпеси бар жеринде,<br> Жуўсан аңқып, кийик қашар шөлинде,<br> Қарақалпақстан,<br> “Қарақалпақстан” деген атыңды,<br> Әўладлар әдиўлер жүрек төринде.<br> https://rutube.ru/video/a0b3cf0ae90052456ad9cb805887d924/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Karakalpakstan.ogg '''''Татар телендә'''''<br> 1. Җәйхун ярларында үскән байтирәк,<br> Тамырларыңа меңләп еллар, димәк, –<br> Син күләгәле, кояшлы төбәк,<br> Тынычлык һәм бәхет – синең ул теләк.<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Диһкян баба тыны сеңгән җиреңә,<br> Сайгак йөгерә әрем исле чүлеңдә,<br> Каракалпакстан,<br> “Каракалпакстан” дигән атыңны<br> Яшь буын кадерли йөрәк түрендә.<br> 2. Якты киләчәккә чакыра заман,<br> Батырлык, зирәклек ирешкән таман,<br> Дустанә халкыңа хастыр миһербан,<br> Иректә чәчәк ат, мәңге бул аман.<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Диһкян баба тыны сеңгән җиреңә,<br> Сайгак йөгерә әрем исле чүлеңдә,<br> Каракалпакстан,<br> “Каракалпакстан” дигән атыңны<br> Яшь буын кадерли йөрәк түрендә.<br> === '''КАРАТАУ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''На црногорском (вуковица)'''''<br> '''Ој свијетла мајска зоро'''<br> 1. Ој свијетла мајска зоро,<br> Ој свијетла мајска зоро,<br> Мајко наша Црна Горо,<br> Мајко наша Црна Горо,<br> Синови смо твог стијења,<br> Синови смо твог стијења,<br> И чувари твог поштења,<br> И чувари твог поштења,<br> Волимо вас, брда тврда,<br> И стравичне ваше кланце<br> Који никад не познаше<br> Срамотнога ропства ланце.<br> Мајко наша Црна Горо,<br> Мајко наша Црна Горо.<br> 2. Ој свијетла мајска зоро,<br> Ој свијетла мајска зоро,<br> Мајко наша Црна Горо,<br> Мајко наша Црна Горо,<br> Док ловћенској нашој мисли<br> Наша слога даје крила,<br> Биће горда, биће славна<br> Домовина наша мила.<br> Ријека ће наших вала<br> Ускачући у два мора,<br> Глас носити океану:<br> Да је вјечна Црна Гора.<br> Глас носити океану:<br> Да је вјечна Црна Гора,<br> Да је вјечна Црна Гора.<br> https://rutube.ru/video/d224c8acdb22066ea75f87f58dbf739f/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Montenegro.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Әй, якты май ае таңы'''<br> 1. Әй, якты май ае таңы,<br> Әй, якты май ае таңы,<br> Ил-Анам Каратау ягы,<br> Ил-Анам Каратау ягы!<br> Без тау-кыялар уллары,<br> Без тау-кыялар уллары,<br> Синең намусыңның сагы,<br> Синең намусыңның сагы.<br> Дәһшәтле тау-кыяларың<br> Халкым сөйгән, кадерләгән,<br> Хурлыклы коллык богавын<br> Илем һичкайчан кимәгән.<br> Ил-Анам Каратау ягы,<br> Ил-Анам Каратау ягы!<br> 2. Әй, якты май ае таңы,<br> Әй, якты май ае таңы,<br> Ил-Анам Каратау ягы,<br> Ил-Анам Каратау ягы!<br> Ловчен фикерләрен, эшен,<br> Дәвамлап канатланырбыз,<br> Горур, данлы булсын өчен,<br> Син сөекле Ватаныбыз.<br> Илнең дулкынлы елгасы —<br> Ике диңгезгә ул коя,<br> Шавын океан тыңласын:<br> “Каратау — мәңгелек кыя!”<br> Шавын океан тыңласын:<br> “Каратау — мәңгелек кыя!<br> Каратау — мәңгелек кыя!”<br> '''''Na crnogorskom (gajevica)'''''<br> '''Oj svijetla majska zoro'''<br> 1. Oj svijetla majska zoro,<br> Oj svijetla majska zoro,<br> Majko naša Crna Goro,<br> Majko naša Crna Goro,<br> Sinovi smo tvog stijenja,<br> Sinovi smo tvog stijenja,<br> I čuvari tvog poštenja,<br> I čuvari tvog poštenja.<br> Volimo vas, brda tvrda,<br> I stravične vaše klance<br> Koji nikad ne poznaše<br> Sramotnoga ropstva lance.<br> Majko naša Crna Goro,<br> Majko naša Crna Goro.<br> 2. Oj svijetla majska zoro,<br> Oj svijetla majska zoro,<br> Majko naša Crna Goro,<br> Majko naša Crna Goro,<br> Dok lovćenskoj našoj misli<br> Naša sloga daje krila,<br> Bit će gorda, bit će slavna<br> Domovina naša mila.<br> Rijeka će naših vala<br> Uskačući u dva mora<br> Glas nositi okeanu:<br> Da je vječna Crna Gora.<br> Glas nositi okeanu:<br> Da je vječna Crna Gora,<br> Da je vječna Crna Gora.<br> === '''КАРЕЛИЯ''' === '''''Karjalaksi'''''<br> '''Kodirandu – Karjalu!'''<br> Kodirandu – Karjalu!<br> Igäine kaunis meijän mua.<br> Heimokanzat yhteh suat,<br> Karjalu!<br> Tuo kuunnelkua järvet dai mečät, suot<br> Kui sydämeh oma mua pajuo tuou.<br> Se mäin piälpäi selvembi nähtä voi –<br> Vie parembi kaikkii mua meijän roih.<br> Kodirandu – Karjalu!<br> Ozan kel elä igä kai.<br> ||: Ryndähis meijän yksi vai –<br> Karjalu! :||<br> Tiä runoloin rohkiembat poijat vie<br> Kai eletäh salolois, järvien ies.<br> Pajo lennä, kandeleh helkieh lyö,<br> Kiitä Karjalua kaikkie muadu myö.<br> Kodirandu – Karjalu!<br> Runot dai pajot elos piet.<br> Nägyy tiä päivännouzu vies,<br> Karjalu!<br> Päiväzen nouzu nägyy vies,<br> Karjalu!<br> Kotimaamme Karjala!<br> Ikivanha kaunis maa.<br> Veljeskansat yhteen saa<br> Karjala!<br> '''''Suomeksi'''''<br> '''Kotimaamme Karjala!'''<br> Kotimaamme Karjala!<br> Ikivanha laulumaa.<br> Työllään etsii kunniaa<br> Karjala!<br> Nuo järvet ja vaarat ja hongikot –<br> ne huomisen kutsua kuunnelkoot!<br> Seisoin vaaran harjalla paljain päin<br> ja suljin syliini mitä näin.<br> Kotimaamme Karjala!<br> Ikivanha laulumaa.<br> ||: Työllään etsii kunniaa<br> Karjala! :||<br> Ne urhot ja sankarit laulujen –<br> ne asuvat täällä entiselleen.<br> Soita, soma kantele, jatku, työ!<br> Soi, laulu, sydämen liekki, lyö.<br> Kotimaamme Karjala!<br> Rahvas rehti, ahkera<br> töin ja lauluin ikuistaa<br> Karjala!<br> Töin ja lauluin ylistää<br> Karjala!<br> https://en.wikipedia.org/wiki/File:Гимн_Республики_Карелия.ogg https://rutube.ru/video/b71a6f0ee1404c05b6c8bd83df06f3b3/ '''''Tatar telendä'''''<br> '''Tuğan yağım – Karyala!'''<br> Tuğan yağım – Karyala!<br> Ğömerlek yazmış miña.<br> Yäşä, il, ğasırlarda,<br> Karyala!<br> Cırlasın tayğa, yañğırasın küllär!<br> Qäderle miña bu güzäl cirlär. <br> Menäm biekkä, taw-qıyalarğa –<br> Sine, tuğan yaq, cırda danlarğa.<br> Tuğan yağım – Karyala!<br> Ğömerlek yazmış miña.<br> ||: Yäşä, il, ğasırlarda,<br> Karyala! :||<br> Borınğılıqtan küçep zamanğa,<br> Yäşi batırlar taw-urmannarda.<br> Kantele qılı ğorur çıñlasın,<br> Möqätdäs karel ciren xaqlasın!<br> Karyala – tuğan yağım!<br> Run-riwayät moñnarım.<br> Cır häm xezmät uçağım,<br> Karyala!<br> Küräm nurlı tañnarıñ,<br> Karyala!<br> === '''КАТАЛОНИЯ''' === '''''Català'''''<br> '''Catalunya triomfant'''<br> 1. Catalunya triomfant,<br> tornarà a ser rica i plena.<br> Endarrera aquesta gent<br> tan ufana i tan superba.<br> '''''Chorus:'''''<br> Bon colp de falç,<br> Bon colp de falç,<br> Defensors de la terra!<br> Bon colp de falç!<br> 2. Ara és hora, segadors.<br> Ara és hora d'estar alerta.<br> Per quan vingui un altre juny<br> esmolem ben bé les eines.<br> '''''Chorus:'''''<br> Bon colp de falç,<br> Bon colp de falç,<br> Defensors de la terra,<br> Bon colp de falç!<br> 3. Que tremoli l'enemic<br> en veient la nostra ensenya.<br> Com fem caure espigues d'or,<br> quan convé seguem cadenes.<br> '''''Chorus:'''''<br> Bon colp de falç,<br> Bon colp de falç,<br> Defensors de la terra!<br> Bon colp de falç!<br> https://rutube.ru/video/594f1d3d8cb9aabccc417afac54a1288/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Els_Segadors.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Җиңүчән Каталония'''<br> 1. Каталония, җиңүчән,<br> Кайтырсың мул тормышыңа.<br> Таян батыр улларыңа,<br> Алар горур, тәвәккәл.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Ипләп кенә<br> Урак белән ипләп,<br> Җир сакчылары!<br> Ипләп кенә!<br> 2. Сәгать сукты, уракчы,<br> Килде урыр, орыр көннәр,<br> Киләсе июньгә кадәр<br> Янә кайрап куйсаңчы.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Ипләп кенә<br> Урак белән ипләп,<br> Җир сакчылары!<br> Ипләп кенә!<br> 3. Калтырансын дошманнар —<br> Горур җилфердәсен байрак.<br> Урылган күк алтын башак,<br> Коелып төшәр богаулар.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Ипләп кенә<br> Урак белән ипләп,<br> Җир сакчылары!<br> Ипләп кенә!<br> === '''КВЕБЕК''' === '''''Françaıse'''''<br> '''Gens du pays'''<br> Le temps qu’ on a pris pour dire: je t’aime,<br> C’est le seul qui reste au bout de nos jours.<br> Les vœux que l’on fait, les fleurs que l’on sème<br> Chacun les récolte en soi-même<br> Aux beaux jardin du temps qui court.<br> '''''Chorus:'''''<br> Gens du pays, c’est votre tour<br> De vous laisser parler d’amour,<br> Gens du pays, c’est votre tour<br> De vous laisser parler d’amour.<br> Le temps de s’aimer, le jour de le dire<br> Fond comme la neige aux doigts du printemps.<br> Fêtons de nos joies, fêtons de nos rires<br> Ces yeux où nos regards se mirent,<br> C’est demain que j’avais vingt ans.<br> '''''Chorus.'''''<br> Le ruisseau des jours aujourd’hui s’arrête<br> Et forme un étang ou chacun peut voir<br> Comme en un miroir l’amour qu’il reflète.<br> Pour ces coeurs à qui je souhaite<br> Le temps de vivre nos espoirs.<br> '''''Chorus (2).'''''<br> https://rutube.ru/video/bd5d0b06443f94eb0907368e2c77ee6c/ Жиль Виньо башкаруында https://my.mail.ru/music/songs/gilles-vigneault-gens-du-pays-27c4fb588ac2bf849573ef1c0dfc4d7d '''''Татар телендә'''''<br> '''Әй, ватандаш!'''<br> “Яратам!” — диеп, назла күңелемне,<br> Үтә дә китә бит безнең тормыш.<br> Үтәлгән вәгъдә, үстергән гөлләр<br> Китерер лаеклы уңыш —<br> Гадел хөкемдар бу язмыш.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Әй, ватандаш, күңел назлап,<br> “Яратам!” — дип, әйтче кабат.<br> Әй, ватандаш, күңел назлап,<br> “Яратам!” — дип, әйтче кабат.<br> Яратыр көннәр, ялкынлы хисләр,<br> Язгы кар сыман, югала эреп;<br> Тәүге сагышның, назлы карашның<br> Яшик, дуслар, кадерен белеп — <br> Унсигез яшьтәге кебек.<br> '''''Кушымта.'''''<br> Гомер кизләве, юлын эзләр ул,<br> Туктап калыр да, җәелеп, күл булыр.<br> Күреп кал берүк: көзгедәге күк, <br> Саф мәхәббәтең чагылыр —<br> Кадер-хөрмәтең шул булыр.<br> '''''Кушымта (2)'''''.<br> === '''КИПР (грек өлеше)''' === '''''Στα ελληνικά'''''<br> '''Ἐλευθεριά'''<br> Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν κόψι<br> Τοῦ σπαθιοῦ τὴν τρομερή,<br> Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν ὄψι,<br> Ποὺ μὲ βία μετράει τὴν γῆ.<br> Ἀπ’ τὰ κόκκαλα βγαλμένη<br> τῶν Ἑλλήνων τὰ ἱερά,<br> καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br> χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br> καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br> χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br> καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br> χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br> https://rutube.ru/video/8ad80831c39f5c43a56280dadc8ae903/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymn_to_liberty_instrumental.oga '''''Грек (юнан) телендә'''''<br> '''Азатлык'''<br> Таныш миңа, газиз илем,<br> Иң үткен кылычларың,<br> Таныш үткен күз карашың —<br> Колачлый ул Җир шарын.<br> Затлы Юнан тамырыннан<br> Үсеп чыккан бер аклык, —<br> Борынгыдай көчле рухлы,<br> Котлы булсын Азатлык,<br> Борынгыдай көчле рухлы,<br> Котлы булсын Азатлык,<br> Борынгыдай көчле рухлы,<br> Котлы булсын Азатлык!<br> '''Кипрның греклар яшәгән өлеше, мөстәкыйль дәүләт булса да, Греция (Юнанстан) гимнын куллана.'''<br> === '''КИРИБАТИ''' === '''''In Kiribati language'''''<br> '''Kunan Kiribati – Teirake Kaini Kiribati'''<br> Teirake kaaini Kiribati,<br> Anene ma te kakatonga,<br> Tauraoi nakon te mwioko,<br> Ma ni buokia aomata.<br> ||: Tauaninne nte raoiroi,<br> Tangiria aomata nako. :||<br> Reken te kabaia ma te rau,<br> Ibuakoia kaain abara,<br> Bon reken te nano ae banin,<br> Ma te i-tangitangiri naba.<br> ||: Ma ni wakina te kabaia,<br> Ma n neboa i eta abara. :||<br> Ti butiko ngkoe Atuara,<br> Kawakinira ao kairira,<br> Nakon taai aika i maira,<br> Buokira ni baim ae akoi.<br> ||: Kakabaia ara Tautaeka,<br> Ma ake a makuri iai. :||<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kiribati_Anthem_Performed_by_US_Navy_Band.oga https://wikiway.com/kiribati/gimn/ '''''Татар телендә'''''<br> '''Кирибати җыры – Бас, Кирибати, аягүрә!'''<br> Бас, Кирибати, аягүрә!<br> Кушыл рухланып безнең җырга,<br> Җаваплы бул, бурычың үтә<br> Һәм әзер тор ярдәм кылырга!<br> ||: Хаклыкта нык, бул игелекле,<br> Сөй милләтеңне, кешелекне! :||<br> Яшәү өчен канәгатьлектә,<br> Тынычлыкка өмет-ниятләр, —<br> Чынга ашыр барча теләк тә,<br> Бергә типсә безнең йөрәкләр.<br> ||: Хөрмәт итик бер-беребезне,<br> Бердәм үстерик бәх(е)тебезне! :||<br> Ялварабыз Сиңа, Тәңребез,<br> Туры юлга юнәлт халкыңны,<br> Имин булсын киләчәгебез,<br> Суз сөюле ярдәм кулыңны.<br> ||: Ярлыкагыл хакимиятне,<br> Бөтен кешене һәм милләтне! :||<br> '''Сүзлекләр һәм белешмәләр булмау сәбәпле, инглиз телендәге текст тәрҗемә ителде.'''<br> === '''КОМИ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Комиӧн'''''<br> '''Варыш поз'''<br> Ылын-ылын Войвылын<br> Джуджыд парма сулалö.<br> Парма шöрын варыш поз<br> Кыпыд горöн шыалö.<br> Лэбзьöй, повтöм варышъяс,<br> Вына бордъяс шеныштлöй,<br> Веськыд туйöд нуöдöй,<br> Коми мусö югдöдöй!<br> Веськыд туйöд нуöдöй,<br> Коми мусö югдöдöй!<br> https://rutube.ru/video/e59083eaad39efe6a1544a017b1fade4/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Regional_anthem_of_Komi_vocal.oga '''''Татар телендә'''''<br> '''Лачын оясы'''<br> Бик еракта Төньякта,<br> Тауда чыршылык тора,<br> Кыю лачын ояда<br> Яңгыратып кычкыра.<br> Как канатың, гаярем,<br> Көчле урман лачыны,<br> Нурландыр Коми җирен,<br> Сайла син туры юлны,<br> Нурландыр Коми җирен,<br> Сайла син туры юлны!<br> '''''Удмурт кылын'''''<br> '''Тылобурдо кар'''<br> Кыдёкын-кыдёкын уйпалан<br> Жужыд парма сылэ.<br> Парма шорын тылобурдо кар,<br> Шулдыр гур силё.<br> Лобе, кышкасьтэм бурдоос,<br> Кужмо бурдъёсыныды шоналэ,<br> Выль сюресъёсти нуэ,<br> Коми муэз югдытэ!<br> Выль сюресъёсти нуэ,<br> Коми муэз югдытэ!<br> === '''КОРЕЯ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''한국어로''' (Hangug-eolo)<br> '''애국가''' (Aegukga)<br> 1. 동해 물과 백두산이 마르고 닳도록 –<br> 하느님이 보우하사 우리 나라 만세 – !<br> 무궁화 삼천리 화려 강산 –<br> 대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br> 2. 남산 위에 저 소나무 철갑을 두른 듯 –<br> 바람 서리 불변함은 우리 기상일세 – !<br> 무궁화 삼천리 화려 강산 –<br> 대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br> 3. 가을 하늘 공활한데 높고 구름 없이 –<br> 밝은 달은 우리 가슴, 일편 단심일세 – !<br> 무궁화 삼천리 화려 강산 –<br> 대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br> 4. 이 기상과 이 맘으로 충성을 다하여 –<br> 괴로우나 즐거우나 나라 사랑하세 – !<br> 무궁화 삼천리 화려 강산 –<br> 대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br> https://rutube.ru/video/0f336ec3e6762918174dba90c5b86d42/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:South_Korean_national_anthem.wav '''''Татар телендә'''''<br> '''Ватанпәрвәрлек җыры'''<br> 1. Шәрык диңгезе кибегеп, Пәктусан уалып<br> Беткәнче хакла, Тәңребез, безнең милләтне.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br> Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br> Йөзләп еллар Намсан-тауда җилләр-давылларга<br> Бирешмәгән наратлар күк, без дә куәтле.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br> Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br> Биек аяз көзге күкләр һәм ай сипкән нурлар<br> Һидаятькә өнди безнең чыдам йөрәкне.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br> Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br> Рәхәттә дә, михнәттә дә тугрыбыз Ватанга,<br> Безнең халык көчле рухлы, батыр йөрәкле.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br> Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br> === '''КОРЕЯ ХАЛЫК-ДЕМОКРАТИК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''애국가''' (Aegukka)<br> 1. 아침은 빛나라 이 강산<br> 은금에 자원도 가득한<br> 이 세상 아름다운 내 조국<br> 반만년 오랜 력사에<br> ||: 찬란한 문화로 자라난<br> 슬기론 인민의 이 영광<br> 몸과 맘 다 바쳐 이 조선<br> 길이 받드세 :||<br> 2. 백두산 기상을 다 안고<br> 근로의 정신은 깃들어<br> 진리로 뭉쳐진 억센 뜻<br> 온 세계 앞서 나가리<br> ||: 솟는 힘 노도도 내밀어<br> 인민의 뜻으로 선 나라<br> 한없이 부강하는 이 조선<br> 길이 빛내세 :||<br> https://rutube.ru/video/b5bedababbdb4f0cf7fa8facfd62b414/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Aegukka_-_National_Anthem_of_North_Korea.wav '''Ватанпәрвәрлек җыры'''<br> 1. Өч мең ли җир табигый байлык,<br> Алтын-көмеш таң нурларында,<br> Гүзәл Ватаныбыз, зирәк халык,<br> Биш мең ел данлы тарихында<br> ||: Саф күңелен биреп һәрбер эшкә,<br> Бөек мәдәнияткә ирешкән.<br> Әйдәгез, җан-тән фида кылып,<br> Саклыйк шул изге Чосонны. :||<br> 2. Ихтыяр көчебез – хаклыкта,<br> Ватан – тырыш хезмәт учагы,<br> Пәкту тавы рухын колачлап,<br> Дөньялыкта алгарган чагы –<br> ||: Халык үзе тудырган илдә,<br> Шашкын давылларны йөгәнләп.<br> Әйдәгез, данлыйк илебезне,<br> Чиксез бай, куәтле җирне. :||<br> === '''КОСТА-РИКА''' === '''''Español'''''<br> '''Noble Patria'''<br> Noble Patria, tu hermosa bandera, <br> Expresión de tu vida nos da: <br> Bajo el límpido azul de tu cielo <br> Blanca y pura descansa la paz.<br> En la lucha tenaz de fecunda labor<br> Que enrojece del hombre la faz,<br> Conquistaron tus hijos, labriegos sencillos,<br> Eterno prestigio, estima y honor, <br> Eterno prestigio, estima y honor. <br> ¡Salve oh tierra gentil! <br> ¡Salve oh madre de amor!<br> Cuando alguno pretenda tu gloria manchar, <br> Verás a tu pueblo, valiente y viril, <br> La tosca herramienta en arma trocar.<br> ¡Salve Patria! tu pródigo suelo<br> Dulce abrigo y sustento nos da.<br> Bajo el límpido azul de tu cielo<br> ¡Vivan siempre el trabajo y la paz!<br> https://wikiway.com/kosta-rika/gimn/ https://de.wikipedia.org/wiki/Datei:Costa_Rica_National_Anthem.ogg<br> (башта дүрт юллык кереш өлеше уйнала)<br> '''''Татар телендә'''''<br> '''Затлы Ватан'''<br> Затлы Ватан, гүзәл байрагыңда —<br> Тиңдәшсез сурәтең хаклыгы:<br> Аяз, зәңгәр асманың астында —<br> Тыныч тормыш аклык-сафлыгы.<br> Иҗтиһат һәм ныклык, көндәлек тырышлык —<br> Йөзләргә ямь бирә алсулык,<br> Игенче улларың, хезмәтчән кызларың —<br> Илебез абруе һәм даны,<br> Илебез абруе, хөрмәте һәм даны.<br> Имин бул, затлы җир,<br> Мәхәббәт мәкяны!<br> Кемнәрдер ымсынса даныңны тапларга,<br> Күрерсең гайрәтле халкыңны —<br> Алмашыр китмәнен ул хәрби коралга.<br> Сәлам, Ватан! Мул җир-туфрагыңда —<br> Нигъмәткә җитешлек, иркенлек.<br> Аяз, зәңгәр асманың астында<br> Мәңге булсын хезмәт, иминлек!<br> === '''КОТ Д’ИВУАР''' === '''''Françaıse'''''<br> '''L'Abidjanaise'''<br> '''''Premier couplet:'''''<br> 1. Salut ô terre d’espérance,<br> Pays de l’hospitalité!<br> Tes légions remplies de vaillance,<br> Ont relevé ta dignité.<br> Tes fils, chère Côte d’Ivoire, <br> Fiers artisans de ta grandeur,<br> Tous rassemblés et pour ta gloire,<br> Te bâtiront dans le bonheur.<br> '''''Premier refrain:'''''<br> Fiers ivoiriens, le pays nous appelle.<br> Si nous avons, dans la paix, ramené la liberté,<br> Notre devoir sera d’être un modèle<br> De l’espérance promise à l’humanité<br> En forgeant, unis dans la foi nouvelle,<br> La patrie de la vraie fraternité.<br> '''''Deuxième couplet:'''''<br> 2. À toi noble Côte d'Ivoire,<br> Ô grand pays des bonnes gens !<br> Nous apportons dans la victoire,<br> L’hommage de nos cœurs ardents.<br> Dans l’amitié des peuples frères,<br> Dieu guide nous vers l’idéal,<br> Soumise à la devise chère :<br> Union, discipline, travail.<br> '''''Deuxième Refrain:'''''<br> Pour ta grandeur, riche et noble patrie,<br> Nous marcherons de l’avant, pleins d’amour et pleins de foi.<br> De cœurs unis, au cours de notre vie,<br> Nous œuvrerons dans l’honneur pour le juste droit,<br> De cœurs unis au cours de notre vie,<br> À tes appels nous serons tous présents.<br> https://rutube.ru/video/228bcbb1b10e9daf1450ad66164c0dfd/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Côte_D%27Ivoire_%22L%27Abidjanaise%22.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Абидҗан җыры'''<br> '''''Беренче куплет:'''''<br> Сәлам, өмет-ышаныч яры,<br> Әй олы җанлы, кунакчыл ил!<br> Синең гайрәтле легионнарың<br> Мәртәбәңне иттеләр дәлил.<br> Синең, Кот д’Ивуар, улларың<br> Горур бөеклегең сагында,<br> Үстерә үз Ватаны данын<br> Җиң сызганып алар тагын да.<br> '''''Беренче кушымта:'''''<br> Кыю ивуарлылар, ил чакыра.<br> Бәйсезлекне тыныч юлда кабат кайтардык,<br> Һиммәтебез үрнәк булып тора —<br> Бар кешелек аңа өмет багларлык.<br> Без берләштек яңа инануда<br> Һәм чын кардәшлеккә нигез салдык.<br> '''''Икенче куплет:'''''<br> Сиңа, намуслы Кот д’Ивуар,<br> Игелекле кешеләр иле!<br> Бер гаилә, барыбыз туганнар,<br> Кайнар йөрәк кадерли сине.<br> Бер нәселдән тудык, дуслыкка,<br> Идеалга Алла бара әйдәп,<br> Юнәлгәнбез бер үк максатка:<br> Берлек, аңлы тәртип һәм хезмәт.<br> '''''Икенче кушымта:'''''<br> Бөек, бай, затлы Ватан хакына<br> Ярат һәм инан, атла гел алга.<br> Йөрәкләр бердәм тормыш уңында,<br> Таян намуска һәм кануннарга,<br> Йөрәкләр бердәм тормыш уңында,<br> Без әзер иңне иңгә куярга.<br> === '''КӨНЧЫГЫШ ТИМОР''' === Pátria, Pátria, Timor-Leste, nossa Nação.<br> Glória ao povo e aos heróis da nossa libertação.<br> Pátria, Pátria, Timor-Leste, nossa Nação.<br> Glória ao povo e aos heróis da nossa libertação.<br> Vencemos o colonialismo, gritamos:<br> abaixo o imperialismo.<br> Terra livre, povo livre,<br> não, não, não à exploração.<br> Avante unidos firmes e decididos.<br> Na luta contra o imperialismo<br> o inimigo dos povos, até à vitória final.<br> Pelo caminho da revolução.<br> === '''КӨНЧЫГЫШ ТӨРКИСТАН''' === Қуртулуш йолида судәк<br> ақти бизниң қанимиз,<br> Сән үчүн, әй юртимиз,<br> болсун пида бу җанимиз.<br> Қан кичип, һәм җан бирип,<br> ахир қутулдурдуқ сини,<br> Қәлбимиздә қутқулушқа<br> бар иди иманимиз.<br> Юртумиз биз йүз-көзүңни<br> қан билән пакизлидуқ<br> Өрлиген ялқун билән<br> пакланди белки намимиз.<br> Яр-и һәмдәм болди бизниң<br> һиммәтимиз сән үчүн.<br> Шавну шөһрәтлик иди<br> һиммәт билән әҗдадимиз.<br> Атиларниң җәңләри<br> өчмәйду тарих бетидин.<br> Нәсли қалди җәңгивар<br> биз униң әвлади биз.<br> Ақти қан һәм чиқти җан<br> дүшмәндин болсун әл аман.<br> Яшисун, миң яшисун,<br> парлансун истиқбалимиз!<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Qurtulush_Yolida.webm '''''Татар телендә'''''<br> '''Котылу юлында'''<br> Азатлык юлында су күк<br> акты безнең каныбыз,<br> Синең өчен, ил-йортыбыз,<br> булсын фида җаныбыз.<br> Без кан түгеп һәм җан биреп,<br> коткарып калдык сине,<br> Кальбебездә котылуга<br> иманыбыз бар иде.<br> Кан белән йөзең-күзеңне<br> сафландырдык, йортыбыз,<br> Үрләгән ут-ялкын белән<br> пакьләнгәндер намыбыз.<br> Һиммәтебез — синең өчен<br> сөю-кайгыртуыбыз.<br> Шанлы һәм шөһрәтле булды<br> һиммәт белән элгәрләр,<br> Тарихтан һич җуелмады<br> ирешелгән җинүләр.<br> Җиңүчән бер нәсел калды,<br> без – дәвам итүчеләр.<br> Акты кан һәм чыкты җан,<br> дошманнарга әл-әман.<br> Яшә син, мең яшә син,<br> Киләчәгебез, нурлан!<br> === '''КӨНЬЯК АФРИКА ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''КАҖ телләрендә:'''''<br> ('''''коса һәм зулу''''')<br> Nkosi sikelel’ iAfrika<br> Maluphakanyisw’ uphondo lwayo,<br> Yizwa imithandazo yethu,<br> Nkosi sikelela, thina lusapho lwayo.<br> ('''''сото-суто''''')<br> Morena Boloka setjhaba sa heso,<br> O fedise dintwa la matshwenyeho,<br> O se Boloke,<br> O se Boloke setjhaba sa heso,<br> Setjhaba sa South Afrika.<br> South Afrika!<br> ('''''африкаанс''''')<br> Uit die blou van onse hemel,<br> Uit die diepte van ons see,<br> Oor ons ewige gebergtes<br> Waar die kranse antwoord gee,<br> ('''''инглиз''''')<br> Sounds the call to come together,<br> And united we shall stand,<br> Let us live and strive for freedom,<br> In South Africa our land!<br> https://rutube.ru/video/0154b968926bbd8a6189bc081e143677/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:South_Africa_National_Anthem.ogg '''''Татар телендә'''''<br> Йа Илаһ, ярлыка Африканы,<br> Арттыр аның данын, арттыр данын,<br> Кабул ит безнең догаларны,<br> Ярлыкагыл, Илаһ, балаларыңны.<br> Тәңребез, саклагыл безнең халыкларны,<br> Юкка чыгар Син барча низагларны.<br> Йа Илаһыбыз,<br> Йа Илаһыбыз, ярлыкагыл безне,<br> Ярлыка Көньяк Африканы.<br> Көньяк Африка!<br> Күкләрнең зәңгәрлегеннән,<br> Диңгез тирәнлегеннән,<br> Кыя-тау мәңгелегеннән<br> Илгә бер өндәү иңә:<br> “Бүген без иңгә-иң бастык,<br> Уртак җырларыбыз да,<br> Тату-тыныч тормыш корыйк<br> Көньяк Африкабызда!”<br> === '''КӨНЬЯК ОСЕТИЯ''' === https://rutube.ru/video/60dc9fd8c46b6002629d1cb93b5e3c7b/ === '''КӨНЬЯК СУДАН''' === https://rutube.ru/video/0fe430768e17dd0304c30e7a803f0090/ https://wikiway.com/yuzhnyy-sudan/gimn/ === '''КУБА''' === '''''Español'''''<br> '''La Bayamesa'''<br> Al combate corred bayameses<br> que la Patria os contempla orgullosa,<br> no temáis una muerte gloriosa<br> que morir por la Patria es vivir.<br> '''''Coro (2)''''':<br> En cadenas vivir es morir,<br> en afrenta y oprobio sumidos,<br> del clarín escuchad el sonido<br> a las armas valientes corred.<br> https://rutube.ru/video/80c33f661761d9496ec4c17cbfc60d9c/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Cuban_national_anthem_(abridged_version),_performed_by_the_U.S._Navy_Band.oga<br> (ике тапкыр кабатлана торган кыска гына увертюрадан башлана)<br> '''''Татар телендә'''''<br> '''Байамо җыры'''<br> Байамолылар, алга, көрәшкә –<br> Горур Ватаннан сезгә гозер.<br> Данлы үлем – юл үлемсезлеккә,<br> Шәһит китү – тагын бер гомер.<br> '''''Кушымтасы (2)''''':<br> Богауда яшәү – үлемнән хәтәр,<br> Хурлыклы бер җан асрау бары.<br> Быргы авазы сугышка әйдәр,<br> Алга, Ватан каһарманнары!<br> === '''КҮВӘЙТ''' === '''وَطَنِي الْكُوَيْتَ'''<br> وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ<br> وَعَلٰى جَبِيْنِكَ طَالِعُ السَّعْدِ<br> جوقة:<br> وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ<br> وَعَلٰى جَبِيْنِكَ طَالِعُ السَّعْدِ<br> وَطَنِي الْكُوَيْتَ وَطَنِي الْكُوَيْتَ<br> وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ<br> ١<br> يَا مَهْدَ آبَاءِ الْأُوْلٰى كَتَبُوْا<br> سِفْرَ الْخُلُوْدِ فَنَادَتِ الشُّهُبُ<br> اَللّٰهُ أَكْبَرُ إِنَّهُمْ عَرَبُ<br> طَلَعَتْ كَوَاكِبُ جَنَّةِ الْخُلْدِ<br> جوقة<br> ۲<br> بُوْرِكْتَ يَا وَطَنِي الْكُوَيْتَ لَنَا<br> سَكَنًا وَعِشْتَ عَلِى الْمَدٰى وَطَنَا<br> يَفْدِيْكَ حُرٌّ فِيْ حِمَاكَ بَنٰى<br> صَرْحَ الْحَيَاةِ بِأَكْرَمِ الْأَيْدِيْ<br> جوقة<br> ٣<br> نَحْمِيْكَ يَا وَطَنِيْ وَشَاهِدُنَا<br> شَرْعُ الْهُدٰى وَالْحَقُّ رَائِدُنَا<br> وَأَمِيْرُنَا لِلْعِزِّ قَائِدُنَا<br> رَبُّ الْحَمِيَّةِ صَادِقُ الْوَعْدِ<br> جوقة<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Kuwait_(instrumental).ogg<br> (оркестр башкаруында гына уйнала торган компакт варианты)<br> https://my.mail.ru/music/songs/гимн-государства-кувейт-с-1978-г-национальный-гимн-a45cb98d745fb1d63d6ac9aafea90f0e (вокал һәм хор башкаруында, тулы тексты) '''Ватаным Күвәйт'''<br> '''''Кушымта:'''''<br> Ватаным Күвәйт, насыйбың – шөһрәт-дан,<br> Имин язмышыңнан мәңге хозурлан.<br> Ватаным Күвәйт, Ватаным Күвәйт,<br> Ватаным Күвәйт, насыйбың – шөһрәт-дан.<br> '''I'''<br> Иңдерелгән ата-баба чорында,<br> Мәңгелек Китабы дип Галәм атый, –<br> Аллаһ әкбәр, Коръән гарәп халкында<br> Сүнмәс оҗмах йолдызы кебек балкый.<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''II'''<br> Мөбарәк бул, Күвәйт, безне, Ватаным,<br> Имин яшәтергә дип җан атасың,<br> Булдыруга ихлас итеп сакладың<br> Игелек кораллы тормыш бинасын.<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''III'''<br> Без Ватанны сакларга шәһадәтле,<br> Өстен тотып кануннарны, хаклыкны.<br> Һәм юлбашчы Әмиребез – куәтле,<br> Максат-вәгъдәсенә ул турылыклы.<br> '''''Кушымта.'''''<br> === '''КҮРАСАО''' === '''''Папьяменто телендә'''''<br> '''Himno di Kòrsou'''<br> '''I.''' Lantá nos bos ban kanta<br> grandesa di Kòrsou;<br> Kòrsou, isla chikitu,<br> baranka den laman!<br> Kòrsou, nos ta stima bo<br> ariba tur nashon.<br> Bo gloria nos ta kanta<br> di henter nos kurason.<br> '''II.''' Nos pueblo tin su lucha,<br> ma semper nos tin fe<br> di logra den tur tempu<br> viktoria ku trabou!<br> Ban duna di nos parti<br> p'e isla prosperá.<br> Laga nos uni forsa<br> p'asina triumfá.<br> '''III.''' Nos patria nos ta demonstrá<br> onor i lealdat,<br> meskos na e bandera<br> union di nos nashon.<br> Nos bida lo ta poko<br> pa duna nos pais,<br> luchando uní pa libertat,<br> amor i komprenshon.<br> '''IV.''' I ora nos ta leu fo'i kas<br> nos tur ta rekordá<br> Kòrsou, su solo i playanan,<br> orguyo di nos tur.<br> Laga nos gloria Kreador<br> tur tempu i sin fin,<br> k'El a hasi nos digno<br> di ta yu di Kòrsou!<br> https://rutube.ru/video/63ed113a7bebeea9134a5d18fb8c5163/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Curacaoanthem.ogg === '''КЫРГЫЗСТАН''' === '''''Кыргыз тилинде'''''<br> Ак мөңгүлүү аска зоолор, талаалар,<br> Элибиздин жаны менен барабар.<br> Сансыз кылым Ала-Тоосун мекендеп,<br> Сактап келди биздин ата-бабалар.<br> '''''Кайырма:'''''<br> Алгалай бер, Кыргыз Эл,<br> Азаттыктын жолунда.<br> Өркүндөй бер, өсө бер,<br> Өз тагдырың колуңда.<br> Аткарылып элдин үмүт, тилеги,<br> Желбиреди эркиндиктин желеги.<br> Бизге жеткен ата салтын, мурасын,<br> Ыйык сактап урпактарга берели.<br> '''''Кайырма.'''''<br> https://rutube.ru/video/3e27177bf200635dc7870680008a63e5/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Kyrgyzstan.ogg '''''Татар телендә'''''<br> Ак түбәле таулар, үзән-далалар<br> Ватаныбыз җаны белән бәрабәр,<br> Ала-Тауның итәгендә ил тотып,<br> Саклап килгән сине ата-бабалар!<br> '''''Кушымта:'''''<br> Алга атла, Кыргыз Иле,<br> Азат тормыш юлында,<br> Иркенәя, үсә бир син,<br> Тәкъдирең үз кулыңда!<br> Илебезнең изге өмет, теләге —<br> Җилфердәсен иркенлекнең байрагы;<br> Ата-бабалардан җиткән мирасны<br> Саклап калып яшь буынга бирәсе!<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''Кыргызстан гимны 1992 елның декабрендә өч куплетлы буларак кыргыз һәм урыс телләрендә кабул ителгән иде. Егерме ел үткәч, халыклар дуслыгына багышланган икенче куплеты гамәлдән чыгарылды.'''<br> === '''КЫРЫМ (татар)''' === '''''Кырымтатар телендә'''''<br> '''Ant etkenmen'''<br> Ant etkenmen, milletimniñ yarasını sarmağa,<br> Nasıl olsun bu zavallı qardaşlarım çürüsin?<br> Onlar içün ökünmesem, muğaymasam, yaşasam,<br> Yüregimde qara qanlar qaynamasın, qurusın.<br> Ant etkenmen, şu qaranğı yurtqa şavle sepmege,<br> Nasıl olsun eki qardaş bir-birini körmesin?<br> Bunı körip usanmasam, muğaymasam, yanmasam,<br> Közlerimden aqqan yaşlar derya-deñiz qan olsun.<br> Ant etkenmen, söz bergenmen millet içün ölmege,<br> Bilip, körip milletimniñ köz yaşını silmege.<br> Bilmey, körmey biñ yaşasam, Qurultayğa han olsam,<br> Kene bir kün mezarcılar kelir meni kömmege.<br> https://rutube.ru/video/4b625b2e9cb444bfcfd8ef568a59467f/ https://yandex.ru/video/preview/7042695736743048209 '''''Татар телендә'''''<br> '''Ант иттем мин'''<br> Ант иттем мин, милләтемнең ярасын дәваларга,<br> Күпме тиеш тере килеш череп яту аңарга?<br> Милләт өчен җан атмасам, күрми-сизми аһ-зарын,<br> Йөрәгем укмашып бетсен, коеп кара каннарын.<br> Ант иттем, якты йортыма кара шәүлә һич төшмәс.<br> Ике кардәш бер-бересен нилектән якын итмәс?<br> Кардәшемә юл ачмасам, аның өчен янмасам,<br> Күзләремнән аккан яшьләр булсын дәрья-диңгез кан.<br> Ант иттем мин, сүз бирдем мин милләт өчен үләргә,<br> Аның күз яшьләрен сөртми, ни хаҗәт соң яшәргә?<br> Белми-күрми мең яшәп тә Корылтайда хан булып –<br> Кыямәт көн җавап тотмак, милләткә дошман булып.<br> '''Куплетларның һәр юлы икешәр тапкыр кабатлана.''' === '''КЫТАЙ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Путуңһуа язылышы'''''<br> 三民主義，吾黨所宗，<br> 以建民國，以進大同。<br> 咨爾多士，為民前鋒；<br> 夙夜匪懈，主義是從。<br> 矢勤矢勇，必信必忠；<br> 一心一德，貫徹始終。<br> '''''Җирле кытай сөйләшендә укылышы'''''<br> Sānmín zhǔyì, wú dǎng suǒ zōng,<br> Yǐ jiàn mínguó, yǐ jìn dàtóng.<br> Zī ěr duō shì, wèimín qiánfēng;<br> Sùyè fěi xiè, zhǔyì shì cóng.<br> Shǐ qín shǐ yǒng, bì xìn bì zhōng;<br> Yīxīn yī dé, guànchè shǐzhōng.<br> https://rutube.ru/video/da3176508ee030a09664fc0f8ae93b9b/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_the_Republic_of_China_(Taiwan)_中華民國國歌(演奏版).ogg '''''Татар телендә'''''<br> “Сәнмин чуи”* – безнең терәк:<br> Ирекле илдә – хөррият;<br> Һәрбарчабыз – якын туган,<br> Каһарманнар иңен куйган;<br> Бер фикердә, бер терәктә,<br> Уртак максат – һәр йөрәктә.<br> * '''“Сәнмин чуи” – халыкның өч рухи тоткасы.'''<br> === '''КЫТАЙ ХАЛЫК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Путуңһуа тексты'''''<br> 起来!不愿作奴隶的人们,<br> 把我们血肉筑成我们的新的长城<br> 中华民族到了危险的时候,<br> 每个人被迫着发出最后的吼声<br> 起来!起来!起来!<br> 我们万众一心冒着敌人的炮火<br> 前进!前进!前进!进!<br> '''''Пинйин транскрипциясе'''''<br> Qǐlái! Búyuàn zuò núlì de rénmen!<br> Bǎ wǒmen de xuèròu,<br> zhùchéng wǒmen xīnde chángchéng!<br> Zhōnghuá Mínzú dào le zùi wēixiǎnde shíhòu,<br> Měige rén bèipòzhe fāchū zùihòude hǒushēng.<br> Qǐlái! Qǐlái! Qǐlái! Wǒmen wànzhòngyīxīn,<br> Màozhe dírén de pàohuǒ, Qiánjìn!<br> Màozhe dírén de pàohuǒ, Qiánjìn!<br> Qiánjìn! Qiánjìn! Jìn!<br> https://rutube.ru/video/c0940cd5f5cf10c7743bbaa7be1e915c/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:March_of_the_Volunteers_instrumental.ogg '''''Татар телендә'''''<br> Күтәрел, кол булмаска теләсәң!<br> Үз гәүдәләребездән Бөек Дивар төзербез.<br> Халык язмышының дәһшәтле чагы,<br> Күкрәкләребездән сугышчан аваз ыргыла:<br> “Күтәрел! Күтәрел! Күтәрел!”<br> Без бит миллионнар,<br> Җаннарыбыз бердәй,<br> Алга! Җаннарыбыз бердәй,<br> Алга! Алга! Алга! Цзин!*<br> '''* Цзин (进) — ике иҗекле “алга атлау” мәгънәсендәге “цән цзин” төшенчәсенең юнәлеш күрсәтүче өлеше; беренчесе (“цән”) – гомумән хәрәкәт итү күрсәткече.'''<br> === '''ЛАТВИЯ''' === https://en.wikipedia.org/wiki/File:Latvian_National_Anthem.ogg https://rutube.ru/video/efc1f20db91c703f0cb786896c837682/ === '''ЛИТВА''' === '''TAUTIŠKA GIESMĖ'''<br> Lietuva, Tėvyne mūsų<br> Tu didvyrių žeme,<br> Iš praeities Tavo sūnūs<br> Te stiprybę semia.<br> Tegul Tavo vaikai eina<br> Vien takais dorybės,<br> Tegul dirba Tavo naudai<br> Ir žmonių gėrybei.<br> Tegul saulė Lietuvoj<br> Tamsumas prašalina,<br> Ir šviesa, ir tiesa<br> Mūs žingsnius telydi.<br> Tegul meilė Lietuvos<br> Dega mūsų širdyse,<br> Vardan tos Lietuvos<br> Vienybė težydi!<br> https://rutube.ru/video/812a7c445aeea675ab54cd4b883f7fe1/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tautiška_giesme_instumental.ogg '''МИЛЛӘТ ҖЫРЫ'''<br> Литва, безнең Ватаныбыз,<br> Бөек угланнар җире,<br> Без илһам, кодрәт алабыз<br> Үткәннәреңнән синең.<br> Синең балаларың бассын<br> Гел әхлак юлларына,<br> Игелек кылсыннар сиңа,<br> Кешеләр файдасына.<br> Литва күгендәге кояш<br> Юк итсен бар золымны,<br> Гаделлеккә, нурга күмеп,<br> Яктыртсын безнең юлны.<br> Литваны сөю дөрләсен<br> Ялкын булып йөрәктә,<br> Литваның олы бәхете –<br> Ул безнең бердәмлектә!<br> === '''ЛИХТЕНШТАЙН''' === 1. Oben am jungen Rhein<br> Lehnet sich Liechtenstein<br> An Alpenhöh’n.<br> Dies liebe Heimatland,<br> Das teure Vaterland,<br> Hat Gottes weise Hand<br> Für uns erseh’n.<br> Dies liebe Heimatland,<br> Das teure Vaterland,<br> Hat Gottes weise Hand<br> Für uns erseh’n.<br> 5. Hoch lebe Liechtenstein,<br> Blühend am jungen Rhein,<br> Glücklich und treu.<br> Hoch leb’ der Fürst vom Land,<br> Hoch unser Vaterland,<br> Durch Bruderliebe Band<br> Vereint und frei,<br> Hoch leb’ der Fürst vom Land,<br> Hoch unser Vaterland,<br> Durch Bruderliebe Band<br> Vereint und frei.<br> https://rutube.ru/video/8298618f71b18727c46f2f9e4203fffa/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Oben_am_jungen_Rhein,_by_the_U.S._Navy_Band.ogg https://wikiway.com/liechtenstein/gimn/ 1. Ур(ы)н алган Лихтенштейн<br> Рейн башланган җирдән,<br> Альп түреннән.<br> Ата-бабаларның<br> Кадерле Ватанын<br> Әл-Хәким безләргә<br> Насыйп иткән.<br> Ата-бабаларның<br> Сөекле Ватанын<br> Хак Тәгалә безгә<br> Насыйп иткән.<br> 5. Лихтенштейн, мең яшә,<br> Рейннан бәхет өстә,<br> Гел чәчәк ат.<br> Яшә ил Кенәзе,<br> Син дәүләт терәге —<br> Булсын туганлыкта<br> Бердәм, азат.<br> Яшә ил Кенәзе,<br> Син дәүләт терәге —<br> Булсын туганлыкта<br> Бердәм, азат.<br> === '''ЛӨБНАН''' === '''كلنا للوطن للعلى للعلم'''<br> كلنا للوطن للعلى للعلم<br> ملء عين الزّمن سيفنا والقلم<br> سهلنا والجبل منبت للرجال<br> قولنا والعمل في سبيل الكمال<br> كلنا للوطن للعلى للعلم<br> كلّنا للوطن<br> شيخنا والفتى عند صوت الوطن<br> أسد غاب متى ساورتنا الفتن<br> شرقنا قلبه أبداً لبنان<br> صانه ربه لمدى الأزمان<br> كلنا للوطن للعلى للعلم<br> كلنا للوطن<br> بحره برّه درّة الشرقين<br> رِفدُهّ برّهُ مالئ القطبين<br> إسمه عزّه منذ كان الجدود<br> مجدُهُ أرزُهُ رمزُهُ للخلود<br> كلّنا للوطن للعلى للعلم<br> كلّنا للوطن<br> https://rutube.ru/video/7ce85ac7a29f1db9fcac458363b71871/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Lebanon.ogg '''Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга'''<br> Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br> Кылычлар уйганга, каләмнәр язганга.<br> Батырлар үстерә таулар һәм үзәннәр,<br> Камиллек юлында сүзләр һәм гамәлләр.<br> Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br> Тугрыбыз Ватанга.<br> Яше-карты бергә, чакырса Ил-Ватан,<br> Яу-фетнә килгәндә һәрберсе – арыслан.<br> Шәрекънең йөрәге береккән Лөбнанга,<br> Имин кыл, Раббыбыз, беткәнче замана.<br> Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br> Тугрыбыз Ватанга.<br> Җирләре, диңгезе – Шәрекъләр энҗесе,<br> Бар дөнья мирасы – гамәлләр өлгесе.<br> Исеме гыйззәтле, замана башыннан,<br> Һәм эрбет агачы – мәңге тамгасыннан.<br> Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br> Тугрыбыз Ватанга.<br> === '''ЛЮКСЕМБУРГ''' === '''ONS HEMECHT'''<br> '''1.''' Wou d’Uelzécht durech d’Wisen zéit,<br> Duurch d’Fielsen d’Sauer brécht,<br> Wou d’Rief laanscht d’Musel dofteg bléit,<br> Den Himmel Wäin ons mécht:<br> Dat as onst Land, fir dat mer géif<br> Heinidden alles won,<br> Ons Hemechtsland dat mir so déif<br> An onsen Hierzer dron.<br> Ons Hemechtsland dat mir so déif<br> An onsen Hierzer dron.<br> '''2.''' An sengem donkle Bëscherkranz,<br> Vum Fridde stëll bewaacht,<br> Sou ouni Pronk an deire Glanz<br> Gemittlech léif et laacht;<br> Säi Vollek frou sech soë kann,<br> An 't si keng eidel Dreem:<br> Wéi wunnt et sech sou heemlech dran,<br> Wéi as 't sou gutt doheem!<br> '''3.''' Gesank, Gesank vu Bierg an Dall<br> Der Äärd, déi äis gedron;<br> D’Léift huet en treie Widderhall<br> A jidder Broscht gedon;<br> Fir, d’Hemecht ass keng Weis ze schéin;<br> All Wuert, dat vun er klénkt,<br> Gräift äis an d' Séil wéi Himmelstéin<br> An d’A wéi Feier blénkt<br> '''4.''' O Du do uewen, deem séng Hand<br> Duurch d’Welt d’Natioune leet,<br> Behitt du d’Lëtzebuerger Land<br> Vum frieme Joch a Leed;<br> Du hues ons all als Kanner schon<br> De fräie Geescht jo ginn,<br> Looss viru blénken d’Fräiheetssonn,<br> Déi mir so laang gesinn!<br> Looss viru blénken d’Fräiheetssonn,<br> Déi mir so laang gesinn!<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Luxembourg_National_Anthem.ogg https://alexbruni.ru/afx/noise/cl_muzyka-v-ispolnenii--919 https://zvyki.com/song/93201095/Jean-Antoine_Zinnen_-_Ons_H_m_cht_Gimn_Lyuksemburga/{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} '''БЕЗНЕҢ ВАТАНЫБЫЗ'''<br> '''1.''' Альзет ага болын буйлап,<br> Зауэр – таулар иңләп,<br> Мозель йөземнәрен нурлап,<br> Күк иңдерә ширбәт.<br> Илемнең иминлегенә<br> Жәл түгел һич корбан,<br> Йөрәк түрендә хәзинә –<br> Син, тиңдәшсез Ватан.<br> Йөрәк түрендә хәзинә –<br> Син, тиңдәшсез Ватан.<br> '''2.''' Иминлекне өстен күрә,<br> Яшеллектә урыны,<br> Купшылыктан йөз чөерә –<br> Илем шуңа нурлы.<br> Буш сүзле булмастыр халкы,<br> Без бәхетле, диеп.<br> Илдә тормыш бигрәк җайлы, –<br> Яшибез сөенеп.<br> '''3.''' Тарала җыр яңгыравы<br> Тауга, үзәнлеккә,<br> Сөю, тугрылык шаңдавы,<br> Иңә һәр күкрәккә.<br> Артык булмас һич Ватанга<br> Мәдхия көй-сүзләр;<br> Күк авазы сеңә җанга,<br> Балкып тора күзләр.<br> '''4.''' Ходай, йөртә безне Синең<br> Кулың туры юлдан,<br> Саклагыл Люксембург җирен<br> Золым-газаплардан!<br> Азатлык бүләгең, Тәңре,<br> Улларың күңелендә,<br> Ирек кояшын Син мәңге<br> Балкыт ил күгендә!<br> Ирек кояшын Син мәңге<br> Балкыт ил күгендә!<br> '''Альзет, Зауэр, Мозель – Люксембургтагы елгалар. Гимнның беренче һәм дүртенче куплетларын рәсми рәвештә башкаралар. Тексты Люксембургта дәүләт телләре булган алман һәм француз телләренә дә тулысынча тәңгәл китереп тәрҗемә ителгән.'''<br> === '''МАҖАРСТАН''' === '''HIMNUSZ'''<br> 1. Isten, áldd meg a magyart<br> Jó kedvvel, bőséggel,<br> Nyújts feléje védő kart,<br> Ha küzd ellenséggel;<br> Bal sors akit régen tép,<br> Hozz rá víg esztendőt,<br> Megbűnhődte már e nép<br> A múltat s jövendőt!<br> 2. Őseinket felhozád<br> Kárpát szent bércére,<br> Általad nyert szép hazát<br> Bendegúznak vére.<br> S merre zúgnak habjai<br> Tiszának, Dunának,<br> Árpád hős magzatjai<br> Felvirágozának.<br> 3. Értünk Kunság mezein<br> Ért kalászt lengettél,<br> Tokaj szőlővesszein<br> Nektárt csepegtettél.<br> Zászlónk gyakran plántálád<br> Vad török sáncára,<br> S nyögte Mátyás bús hadát<br> Bécsnek büszke vára.<br> 4. Hajh, de bűneink miatt<br> Gyúlt harag kebledben,<br> S elsújtád villámidat<br> Dörgő fellegedben,<br> Most rabló mongol nyilát<br> Zúgattad felettünk,<br> Majd töröktől rabigát<br> Vállainkra vettünk.<br> 5. Hányszor zengett ajkain<br> Ozman vad népének<br> Vert hadunk csonthalmain<br> Győzedelmi ének!<br> Hányszor támadt tenfiad<br> Szép hazám, kebledre,<br> S lettél magzatod miatt<br> Magzatod hamvvedre!<br> 6. Bújt az üldözött, s felé<br> Kard nyúlt barlangjában,<br> Szerte nézett s nem lelé<br> Honját e hazában,<br> Bércre hág és völgybe száll,<br> Bú s kétség mellette,<br> Vérözön lábainál,<br> S lángtenger fölette.<br> 7. Vár állott, most kőhalom,<br> Kedv s öröm röpkedtek,<br> Halálhörgés, siralom<br> Zajlik már helyettek.<br> S ah, szabadság nem virul<br> A holtnak véréből,<br> Kínzó rabság könnye hull<br> Árvák hő szeméből!<br> 8. Szánd meg Isten a magyart<br> Kit vészek hányának,<br> Nyújts feléje védő kart<br> Tengerén kínjának.<br> Bal sors akit régen tép,<br> Hozz rá víg esztendőt,<br> Megbűnhődte már e nép<br> A múltat s jövendőt!<br> https://rutube.ru/video/2a83856f036109764567c00c17807b1a/ https://wikiway.com/hungary/gimn/ (кереш өлеше бар, бер куплетлы җыйнак вариант)<br> '''ГИМН'''<br> 1. Йа Ходаем, маҗарны<br> Саклагыл, ярлыкагыл,<br> Суз ярдәмчел кулыңны,<br> Дошманнарын гаҗиз кыл.<br> Язмыш, өз золым көчен,<br> Бәхетле ит барчасын,<br> Үткән һәм алдагы өчен<br> Күрде халык казасын.<br> 2. Юл сыздың Карпат аша<br> Маҗар бабаларына,<br> Бирдең Ватан-гөлбакча<br> Бәндәгуз улларына.<br> Тиса, Дунай сулары<br> Үтә тауларны урап, –<br> Батыр Арпад уллары<br> Анда мул тормыш кора.<br> 3. Кун иле җирләрендә<br> Чайкала тук башаклар,<br> Токай тәлгәшләреннән<br> Тама татлы шәраблар.<br> Безнең ту еш балкыган<br> Төрек кирмәннәрендә,<br> Матьяш явы сыкраткан<br> Вена түрәләрен дә.<br> 4. Гөнаһларыбыз үче<br> Кысты Синең күкрәкне:<br> Аттың болыттан яшен,<br> Күкрәттең безнең күкне.<br> Баскын монголлар угы<br> Очты баш өстебездә,<br> Аннан төрек коллыгы<br> Йөк булды җилкәбездә.<br> 5. Күпме торды яңгырап<br> Кыргый госман гаугасы,<br> Яугир җәсәден таптап<br> Җиңүләр тантанасы!<br> Күпме сине улларың,<br> Гүзәл ил, күкрәгеңә<br> Басып изде, кыйнады,<br> Әйләндереп кабергә!<br> 6. Эзәрләүдән капланып<br> Утырмасын кай өндә,<br> Сыеныр җир тапмады<br> Үз Ватанында бәндә.<br> Менсә тау түбәсенә –<br> Ут диңгезе өстендә,<br> Һәркайда кайгы-хәсрәт,<br> Кан үзәне бар җирдә.<br> 7. Кирмән иде – таш өеме,<br> Хозур, бәхет югалган, <br> Афәт, үлем сөреме<br> Ватанны чолгап алган.<br> Аһ, мәетләр каныннан<br> Азатлык чәчәк атмый,<br> Илсезләр елавыннан<br> Шатлык күз яше акмый.<br> 8. Кызган, Ходай, маҗарны<br> Дөнья михнәтләрендә,<br> Суз ярдәмчел кулыңны<br> Газаплар диңгезендә.<br> Язмыш, өз золым көчен,<br> Бәхетле ит барчасын,<br> Үткән һәм алдагы өчен<br> Күрде халык казасын.<br> === '''МАЛАВИ''' === https://rutube.ru/video/ea94f879ee93c6040a66cafff88755d2/ === '''МАЛАЙЗИЯ''' === '''NEGARAKU'''<br> Negaraku tanah tumpahnia darahku,<br> Rakiat hidup bersatu dan maju,<br> Rahmat bahagia tuhan kurniahkan,<br> Raja kita selamat bertahta,<br> Rahmat bahagia tuhan kurniakan,<br> Raja kita selamat bertahta.<br> https://rutube.ru/video/0d77dc75e571a9ee9ccb61c0c26ab3ed/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Negaraku_instrumental.ogg '''МИНЕМ ИЛЕМ'''<br> Илем минем, җиреңә каным түгелгән,<br> Бердәмлектә алгарыш — Аллаһтан;<br> Аның рәхмәт-мәрхәмәте белән<br> Сау-сәламәт, хаким булсын солтан,<br> Аллаһ рәхмәт-мәрхәмәте белән<br> Сау-сәламәт, хаким булсын солтан.<br> '''МОЯ СТРАНА'''<br> Страна моя, судьбы твоей знамéние:<br> Единство и прогресс наградой дан;<br> Да одарит нас Бог благословением,<br> Во здравии пусть правит наш султан,<br> Да одарит нас Бог благословением,<br> Во здравии пусть правит наш султан.<br> === '''МАЛЬТА''' === Lil din l-art ħelwa, l-Omm li tatna isimha,<br> Ħares, Mulej, kif dejjem Int ħarist:<br> Ftakar li lilha bil-oħla dawl libbist.<br> Agħti, kbir Alla, id-dehen lil min jaħkimha,<br> Rodd il-ħniena lis-sid, saħħa 'l-ħaddiem:<br> Seddaq il-għaqda fil-Maltin u s-sliem.<br> https://yandex.ru/video/preview/12756916363707776647 https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Malta_National_Anthem.ogg Элек саклагандай сакла, Аллаһ, аны –<br> Безнең исемдәге бу Ватан-Ананы!<br> Күз уңыңда тот – һәрвакыт тоткан кебек!<br> Зирәк булсын – Үзең бар иткән күк элек.<br> Аллаһыбыз, ярлыкауларың кодрәтле,<br> Арттыр безнең бердәм һәм тату куәтне.<br> === '''МАРИЙ ЭЛ''' === '''''Болын мари телендә'''''<br> '''1.''' Марий Эл тый улат<br> Авай гай кажнылан.<br> Шке сурт гай тый кÿлат<br> Чыла мÿндыр марийлан.<br> Ме таче, чон пуэн,<br> Марий мландым моктена.<br> Вийнам иктыш чумырен,<br> Пиалан илышым чоҥена.<br> '''2.''' Сакла чот кугешнен<br> Шке сынжым калыкна.<br> Йомартле улмыж ден<br> Эре тудо чаплана.<br> Ме таче, чон пуэн,<br> Марий мландым моктена.<br> Вийнам иктыш чумырен,<br> Пиалан илышым чоҥена.<br> '''''Тау мари телендә'''''<br> '''1.''' Марий Эл, ӓвӓ гань<br> Ылат каждойланок.<br> Келӓт шачмы пӧрт гань<br> Цилӓ мӹндӹр йыхланок.<br> Кымылын, ӹвӹртӓл,<br> Мары млӓндӹм мактенӓ.<br> Силам иктӹш цымырал,<br> Соты цӓшнӓм ӹшкеок чангенӓ.<br> '''2.''' Лӱктӓ кӱш лӹмжӹмӓт<br> Мары халык соок.<br> Веселӓжӹ, сӹржӓт<br> Лӹмлештӓлтеш йӹрвӓшок.<br> Кымылын, ӹвӹртӓл,<br> Мары млӓндӹм мактенӓ.<br> Силам иктӹш цымырал,<br> Соты цӓшнӓм ӹшкеок чангенӓ.<br> '''''Урыс телендә'''''<br> '''1.''' Марий Эл, ты – как мать<br> Для каждого в судьбе.<br> Где бы ни был – вспоминать<br> Твой сын будет о тебе.<br> Славься, наш край родной,<br> Цвети в счастье и в труде.<br> Гордимся всегда тобой <br> И поём, Марий Эл, о тебе!<br> '''2.''' Свою честь сохранит <br> Народ наш на века, <br> И дружба, как гранит, –<br> Всегда с братьями крепка.<br> Славься, наш край родной,<br> Цвети в счастье и в труде.<br> Гордимся всегда тобой <br> И поём, Марий Эл, о тебе!<br> https://rutube.ru/video/ac86d65747a884390c5c6beccc359b7b/ https://yandex.ru/video/preview/9653579334705561161 '''''Татар теленә тәрҗемә'''''<br> '''1.''' Мари Ил – ана күк,<br> Һәркем тәкъдирендә.<br> Кайларда йөрсәм дә,<br> Ул минем күңелемдә.<br> Мари Ил җырларда,<br> Мөкатдәс илебез,<br> Бәхетле тормышны<br> Бергәләп төзибез.<br> '''2.''' Намусын саклар ул –<br> Халкым үз җирендә.<br> Тугандаш халыклар<br> Дуслыгы мәңгегә.<br> Мари Ил җырларда,<br> Мөкатдәс илебез,<br> Бәхетле тормышны<br> Бергәләп төзибез.<br> === '''МАУРИТАНИЯ''' === '''<u>بِلَادَ الْأُبَاةِ الْهُدَاةِ الْكِرَامْ</u>'''<br> بِلَادَ الْأُبَاةِ الْهُدَاةِ الْكِرَامْ<br> وَحِصْنَ الْكِتَابِ الَّذِيْ لَا يُضَامْ<br> أَيَا مُوْرِيْتَانِ رَبِيْعَ الْوُئامْ<br> وَرُكْنَ السَّمَاحَةِ ثَغْرَ السَّلَامْ<br> '''كورال:'''<br> سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ<br> وَنَكْسُوْ رُبَاكِ بِلَوْنِ الْأَمَلْ<br> وَعِنْدَ نِدَاكِ نُلَبِّيْ أَجَلْ<br> بُدُوْرُ سَمَائِكِ لَمْ تُحْجَبِ<br> وَشَمْسُ جَبِيْنِكِ لَمْ تَغْرُبِ<br> نَمَاكِ الْأَمَاجِدُ مِن يَّعْرُبِ<br> لِإِفْرِيْقِيَّا الْمَنْبَعِ الأَعْذَبِ<br> '''كورال'''<br> رَضَعْنَا لِبَانَ النَّدَى وَالْإِبَا<br> سَجَايَا حَمَلْنَ جَنًى طَيِّبَا<br> وَمَرْعًى خَصِيْباً، وَإنْ أجْدَبَا<br> سَمَوْنَا، فَكَانَ لَنَا أَرْحَبَا<br> '''كورال'''<br> سَقَيْنَا عَدُوَّكِ صَاباً وَمُرًّا<br> فَمَا نالَ نُزْلًا وَلَا مُسْتَقَرَّا<br> نُقَاوِمُهُ حَيْثُ جَاسَ وَمُرَّا<br> نُرَتِّلُ إِنَّ مَعَ العُسْرِ يُسْرَا<br> '''كورال'''<br> قَفَوْنَا الرَّسُوْلَ بِنَهْجٍ سَمَا<br> إلى سِدْرَةِ الْمَجْدِ فَوْقَ السَّمَا<br> حَجَزْنَا الثُّرَيَّا لَنَا سُلَّمَا<br> رَسَمْنَا هُنَالِكَ حَدَّ الْحِمٰى<br> '''كورال'''<br> أَخَذْنَاكِ عَهْدًا حَمَلْنَاكِ وَعْدًا<br> ونُهْدِيْكِ سَعْداً لِجِيْلٍ أطَلْ<br> '''كورال النهائي:'''<br> سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ<br> وَنَكْسُوْ رُبَاكِ بِلَوْنِ الْأَمَلْ<br> سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ<br> وَعِنْدَ نِدَاكِ نُلَبِّي أجَلْ<br> https://yandex.ru/video/preview/3129444462381017345 https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Bilāda_l-ʾubāti_l-hudāti_l-kirām.ogg '''Кәрамлылар җитәкләгән мәгърур ил'''<br> '''I.''' Горур кәрамлылар җитәкләгән ил,<br> Һәм Изге Китаптан ныклык иңгән ил,<br> Әйа Мауритания, аһәң учагы,<br> Хуш-имин күңелнең хозур почмагы.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Фида җаннарыбыз гел синең сакта,<br> Ком тауларың буйыйк өмет-аклыкка;<br> Кайчан чакырсаң да, басарбыз сафка.<br> '''II.''' Күгеңдә ярымай мәңге сүрелмәс,<br> Йөзеңдә балкыган кояшың сүнмәс,<br> Гарәп бабаларың сине үстергән,<br> Африка җирендә – синең саф чишмәң.<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''III.''' Горурлык үз сөтен безгә эчерде,<br> Ул биргән табигать уңыш китерде.<br> Уңдырышлы туфрак, корып кипсә дә,<br> Көч өсти ул безгә, алга этәрә.<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''IV.''' Дошманга эчердек ачы яңгырсу,<br> Тынычлана алмас һәм ял итмәс ул,<br> Кая тайпылса да, каршылык күрер.<br> Авырлыклардан соң җиңеллек килер.<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''V. (ил бәйсезлеге көнендә генә башкарыла)'''<br> Рәсүлгә ияреп һәм туры юлдан<br> Атларбыз – йолдызлар баскычлар корган.<br> Галәмнең мәңгелек агачы безне<br> Рухландырып торыр, күрсәтеп эзне.<br> '''Кушымта.'''<br> '''VI.''' Ант итәбез сиңа, безнең вәгъдәбез:<br> Киләчәк буынга сине бирәбез.<br> '''''Соңгы кушымта:'''''<br> Фида җаннарыбыз гел синең сакта,<br> Ком тауларың буйыйк өмет-аклыкка.<br> Фида җаннарыбыз гел синең сакта,<br> Кайчан чакырсаң да, басарбыз сафка.<br> === '''МЕКСИКА''' === '''Himno Nacional Mexicano'''<br> '''''Coro:'''''<br> Mexicanos, al grito de guerra<br> El acero aprestad y el bridón; <br> Y retiemble en sus centros la tierra<br> Al sonoro rugir del canón,<br> Y retiemble en sus centros la tierra<br> Al sonoro rugir del canón.<br> I. Ciña oh Patria! tus sienes de olivo<br> De la Paz el arcangel divino,<br> Que en el cielo tu eterno destino<br> Por el dedo de Dios se escríbio. <br> Mas si osare un extrano enemigo <br> Profanar con su planta tu suelo, <br> Piensa-oh Patria querida! que el cielo<br> Un soldado en cada hijo te dio,<br> Un soldado en cada hijo te dio.<br> '''''Coro:'''''<br> Mexicanos, al grito de guerra<br> El acero aprestad y el bridón; <br> Y retiemble en sus centros la tierra<br> Al sonoro rugir del canón,<br> Y retiemble en sus centros la tierra<br> Al sonoro rugir del canón.<br> https://rutube.ru/video/5ee9453116eb849cc6f275528d0ba01f/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_Mexicano_instrumental.ogg https://wikiway.com/mexico/gimn/ '''Мексика дәүләт гимны'''<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Мексикалы, сугыш аваз салса,<br> Әзерлә ат, кылыч һәм ияр.<br> Туплар атуыннан калтырансын<br> Җир шары – үзәгенә кадәр,<br> Туплар атуыннан калтырансын<br> Җир шары – үзәгенә кадәр.<br> 1. Зәйтүн чәчәгеннән таҗ үреп ки –<br> Җәбраил әмере бу, Ватан,<br> Синең тәкъдир Ходай хозурында<br> “Мәңгелеккә!” диеп язылган.<br> Керсез бу туфрагың нәҗесләнсә,<br> Дошман аяк басса, яу җитеп,<br> Исеңдә тот, Ватан, Күк иңдерә<br> Һәр улыңны сугышчы итеп,<br> Һәр улыңны сугышчы итеп.<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Мексикалы, сугыш аваз салса,<br> Әзерләп куй кылыч һәм ияр.<br> Туплар атуыннан калтырансын<br> Җир шары – үзәгенә кадәр,<br> Туплар атуыннан калтырансын<br> Җир шары – үзәгенә кадәр.<br> '''Хәзерге заман гимнының рәсми башкарыла торган өлеше. Барлыгы 10 куплеттан тора.'''<br> === '''МИКРОНЕЗИЯ ФЕДЕРАТИВ ШТАТЛАРЫ''' === '''Patriots of Micronesia'''<br> Tis here we are pledging, with heart and with hand,<br> Full measure of devotion to thee, our native land,<br> Full measure of devotion to thee, our native land.<br> Now all join the chorus, let union abide.<br> Across all Micronesia join hands on every side,<br> Across all Micronesia join hands on every side.<br> We all work together, with hearts, voice and hand,<br> Till we have made these islands another promised land,<br> Till we have made these islands another promised land.<br> https://rutube.ru/video/993737fecd02d1c93f5d0805644ee063/ https://wikiway.com/federativnye-shtaty-mikronezii/gimn/ '''Микронезия ватанпәрвәрләре'''<br> === '''МИСЫР''' === '''بلادي بلادي بلادي'''<br> بلادي بلادي بلادي<br> لكِ حبي و فؤادي<br> بلادي بلادي بلادي<br> لك حبي و فؤادي<br> مصر يا أم البلاد<br> انت غايتي والمراد<br> وعلى كل العباد<br> كم لنيلك من اياد<br> بلادي بلادي بلادي<br> لكِ حبي و فؤادي<br> https://rutube.ru/video/3c29e47cbe74831ddec94f6451f8c044/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Bilady,_Bilady,_Bilady.ogg https://wikiway.com/egypt/gimn/ '''Ватаным, Ватаным, Ватаным!'''<br> Ватаным, Ватаным, Ватаным,<br> Мәхәббәтем сиңа һәм җаным, Ватаным!<br> Олылыйм Аллаһны, Ватанны,<br> Багышлап иң изге догамны, догамны.<br> Морадым, гамәлем багышлыйм тик сиңа,<br> Көч куеп, тир түгеп тапканым – тик сиңа,<br> Илләрнең борынгы анасы, Ватаным,<br> Кадерли сине ил баласы, Ватаным.<br> Нил кебек куәтле һәм ямьле,<br> Әй, Мисыр, имин бул син мәңге, бул мәңге.<br> Ватаным, Ватаным, Ватаным,<br> Мәхәббәтем сиңа һәм җаным, Ватаным!<br> '''Рәсми башкарыла торган беренче куплет. Тагын икесе бар.'''<br> === '''МОЗАМБИК''' === '''Pátria Amada'''<br> Na memória de África e do Mundo<br> Pátria bela dos que ousaram lutar.<br> Moçambique, o teu nome é liberdade,<br> O Sol de Junho para sempre brilhará.<br> '''''Coro:'''''<br> ||: Moçambique nossa terra gloriosa,<br> Pedra a pedra construindo um novo dia.<br> Milhões de braços, uma só força,<br> Oh pátria amada, vamos vencer. :||<br> Povo unido do Rovuma ao Maputo<br> Colhe os frutos do combate pela paz,<br> Cresce o sonho ondulando na bandeira<br> E vai lavrando na certeza do amanhã.<br> '''''Coro (2)'''''.<br> Flores brotando do chão do teu suor,<br> Pelos montes, pelos rios, pelo mar,<br> Nós juramos por ti, oh Moçambique,<br> Nenhum tirano nos irá escravizar!<br> '''''Coro (2).'''''<br> https://rutube.ru/video/6e4d1a389256044d1d16b866ace91999/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mozambican_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.wav https://wikiway.com/mozambique/gimn/ '''Сөекле Ватан'''<br> Африканың, бар дөньяның хәтерендә<br> Көрәшкә басканнар гүзәл Ватаны.<br> Мозамбикның азатлыгы – исемендә,<br> Июнь кояшының мәңге балкыр даны.<br> '''''Кушымта:'''''<br> ||: Мозамбик, син безнең шөһрәтле җиребез,<br> Ташка таш куеп, яңа көнне төзибез.<br> Миллионлаган кул – бердәм көч-куәт,<br> Сөекле Ватан, җиңүгә юнәлт! :||<br> Рувумадан Мапутуга кадәр күрә<br> Бердәм халык көрәшнең җимешләрен,<br> Байрагындагы хыялын ул үстерә,<br> Тергезә инабәтле киләчәген.<br> '''''Кушымта (2).'''''<br> Тир сугарган җиреңдә үскән гөлләр,<br> Тауларың, елгаларың, диңгез белән –<br> Ант итәбез, әй Мозамбик, залимнәр<br> Төшералмас безне коллыкка бүтән!<br> '''''Кушымта (2).'''''<br> === '''МОЛДОВА''' === '''Limba noastră'''<br> Limba noastră-i o comoară<br> În adîncuri înfundată<br> Un şirag de piatră rară<br> Pe moşie revărsată.<br> Limba noastră-i foc ce arde<br> Într-un neam, ce fără veste<br> S-a trezit din somn de moarte<br> Ca viteazul din poveste.<br> Limba noastră-i numai cîntec,<br> Doina dorurilor noastre,<br> Roi de fulgere, ce spintec<br> Nouri negri, zări albastre.<br> Limba noastră-i graiul pîinii,<br> Cînd de vînt se mişcă vara;<br> In rostirea ei bătrînii<br> Cu sudori sfinţit-au ţara.<br> Limba noastră-i frunză verde,<br> Zbuciumul din codrii veşnici,<br> Nistrul lin, ce-n valuri pierde<br> Ai luceferilor sfeşnici.<br> Nu veţi plînge-atunci amarnic,<br> Că vi-i limba prea săracă,<br> Şi-ţi vedea, cît îi de darnic<br> Graiul ţării noastre dragă.<br> Limba noastră-i vechi izvoade.<br> Povestiri din alte vremuri;<br> Şi citindu-le 'nşirate, –<br> Te-nfiori adînc şi tremuri.<br> Limba noastră îi aleasă<br> Să ridice slava-n ceruri,<br> Să ne spiue-n hram şi-acasă<br> Veşnicele adevăruri.<br> Limba noastra-i limbă sfîntă,<br> Limba vechilor cazanii,<br> Care o plîng şi care o cîntă<br> Pe la vatra lor ţăranii.<br> Înviaţi-vă dar graiul,<br> Ruginit de multă vreme,<br> Stergeţi slinul, mucegaiul<br> Al uitării 'n care geme.<br> Strîngeţi piatra lucitoare<br> Ce din soare se aprinde –<br> Şi-ţi avea în revărsare<br> Un potop nou de cuvinte.<br> Răsări-va o comoară<br> În adîncuri înfundată,<br> Un şirag de piatră rară<br> Pe moşie revărsată.<br> https://rutube.ru/video/fe2188973e8de93e105e0e8622b6440d/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Imnul_Republicii_Moldova_US_NAVY.ogg https://wikiway.com/moldova/gimn/ '''Безнең телебез'''<br> Безнең тел – бакый хәзинә,<br> Бик тирәндә тамырлары,<br> Җиребез буйлап сибелгән<br> Энҗеләр, асылташлары.<br> Безнең тел – дөрләгән учак:<br> Халкым үлем йокысыннан<br> Уянсын тормышка сусап –<br> Әкияттәге батыр сыман.<br> Безнең телебез җырлары,<br> Дойналардагы сагышлар<br> Ача якты офыкларны,<br> Тарала кара болытлар.<br> Безнең тел – ул икмәк теле,<br> Җәен җилләр сызгырганы,<br> Бабалар, җиргә тир түгеп,<br> Мөбарәк иткәннәр аны.<br> Безнең тел – ул яшел яфрак,<br> Кодру урманнары шавы.<br> Нистру бормалары качыра<br> Йолдызлар яктысы явын.<br> Һич ачынып зарланмагыз,<br> Ярлы дип телегез бигрәк,<br> Сайланган тел ул, аңлагыз, –<br> Тора илебезне бизәп.<br> Безнең тел – ул тарихи тел,<br> Борынгы хәлләр дастаны.<br> Өйрән аны һәм танып бел<br> Хакыйкатьнең ни булганын.<br> Безнең тел ул билгеләнгән<br> Күкләрне мактау йөзеннән –<br> Өйдә, чиркәүдә бәндәләр<br> Тайпылмас дип Хак сүзеннән.<br> Безнең тел – изгелек нуры,<br> Аңарда ата-бабалар<br> Елый-елый, җырлый-җырлый<br> Өйдә гыйбадәт кылганнар.<br> Чыгарыйк телне хәяткә,<br> Коткарып заман явыннан,<br> Пакьлик пычрак-күгәректән,<br> Онытылу аһ-зарыннан.<br> Җыйыйк кояш нурларыннан<br> Очкын алган чакматашын, –<br> Ургылыр тел байлыгыннан<br> Яңа сүзләр булып ташкын.<br> Яшәячәк бу хәзинә,<br> Бик тирәндә тамырлары,<br> Җиребез буйлап сибелгән<br> Энҗеләр, асылташлары.<br> '''Рәсми чараларда гимнның беренче, икенче, бишенче, тугызынчы һәм уникенче куплетлары кулланыла.'''<br> === '''МОНГОЛИЯ''' === '''Монгол Улсын Төрийн дуулал'''<br> '''1.''' Дархан манай тусгаар улс<br> Даяар монголын ариун голомт<br> Далай их дээдсийн гэгээн үйлс<br> Дандаа энхжин үүрд мөнхжинө.<br> Хамаг дэлхийн шударга улстай<br> Хамтран нэгдсэн эвээ бэхжүүлж<br> Хатан зориг, бүхий л чадлаараа<br> Хайртай Монгол орноо мандуулъя.<br> '''2.''' Өндөр төрийн минь сүлд ивээж<br> Өргөн түмний минь заяа түшиж<br> Үндэс язгуур, хэл соёлоо<br> Үрийн үрдээ өвлөн бадраая.<br> Эрэлхэг Монголын золтой ардууд<br> Эрх чөлөө жаргалыг эдлэв<br> Жаргалын түлхүүр, хөгжлийн тулгуур<br> Жавхлант манай орон мандтугай.<br> https://rutube.ru/video/d04aaa41b14155522b96a819f0131dd1/ https://zvukitop.com/skachat-gimn-mongolii/ https://yandex.ru/video/preview/15086678055865714389 '''Монгол Иленең дәүләт җыры'''<br> '''1.''' Инкыйлаби Ватаныбыз —<br> Монголның саф учагы,<br> Һичкем аны җиңә алмас,<br> Мәңгегә үскән чагы.<br> Дөньяның гадел илләре<br> Белән бердәмлек өчен,<br> Үстерик Ватанны биреп<br> Йөрәк дәртен, кул көчен.<br> '''2.''' Милли тел, мәдәниятне<br> Мирас итеп тапшырыйк,<br> Эшчән, кыю Монгол илен<br> Бәхет-уңышка юллыйк.<br> Хөрмәт итеп ил туграсын,<br> Ил язмышына таян.<br> Алгарышта чәчәк атсын,<br> Яшәсен бөек Ватан!<br> === '''МОРДОВИЯ''' === '''Ши валда, Мордовия!'''<br> '''1.''' Ши валда, Мордовия, седистот сай,<br> Ши валда, Мордовия, сельмосот палы, юрнай,<br> Россиять мяшться мокшень сияста сюлгам,<br> Россиять карксэземса эрзянь зырняста пулай.<br> '''''Морзюлма-мороютко:'''''<br> Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br> Гайняк! Гайняк, Мордовия!<br> Кельгома краеньке – най панжи маеньке,<br> Мокшэрзянь шачема-касома крае!<br> Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br> Морак! Морак, Мордовия!<br> Павазу эряфсь катк тонь эрь кудозт сувай!<br> Ульхть шумбра, ульхть шумбра,<br> Кода сонць Сияжарсь, ульхть шумбра!<br> '''2.''' Тон ютыть, Мордовия, стака кить-янт,<br> Тон молить, Мордовия, витьстэ,<br> верьга кандыть прят.<br> Вий макснесть келей Мокшась ды бойка Сурась,<br> Секс течис тон седейс ды оймес –<br> прок ванькс лисьмапрят.<br> '''''Мороютко-морзюлма:'''''<br> Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br> Гайняк! Гайняк, Мордовия!<br> Кельгома краеньке – най панжи маеньке,<br> Мокшэрзянь шачема-касома крае!<br> Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br> Морак! Морак, Мордовия!<br> Павазу эряфсь катк тонь эрь кудозт сувай!<br> Ульхть шумбра, ульхть шумбра,<br> Кода сонць Сияжарсь, ульхть шумбра!<br> https://rutube.ru/video/1bf85fe270665f092a358c3bf6d3ec9e/ https://yandex.ru/video/preview/10948984705911750187 '''Имин бул, Мордовия!'''<br> '''1.''' Хәерле көн, Мордовия, ихлас күңелдән,<br> Хәерле көн, Мордовия, нур сибелә күзләреңнән,<br> Балкый ил күгендә мокша йолдызлары,<br> Яктырта туган илебезне эрзя таңнары.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Исәнме, Мордовия!<br> Куанып яшә, Мордовия!<br> Туган-үскән җирем, чәчәкле язларың,<br> Мокша-эрзя халкының сөекле Ватаны!<br> Имин бул син, Мордовия!<br> Җырла, җырла, Мордовия!<br> Бәхетле тормыш килсен өйләреңә!<br> Мәңге яшә, мәңге яшә,<br> Кояш үзе кебек мәңге яшә!<br> '''2.''' Авыр юллар үттең син, Мордовия,<br> Башыңны югары, горур тоттың, Мордовия,<br> Көч бирде сиңа киң Мокша, җитез Сура,<br> Шуңа бүген җаның керсез, чишмәдәй саф, чиста.<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''3.''' Ты трудной дорогой, Мордовия, шла,<br> России держалась и голову гордо несла.<br> Давали силы вольные Мокша, Сура,<br> Ты духом была и осталась сильна и добра.<br> '''''Припев.'''''<br> '''Гимнның беренче дүртьюллык куплеты мокша телендә язылган, икенчесе – эрзя телендә, өченчесе – урыс телендә. Өч куплетның да кушымталары – катнаш мокша-эрзя телендә.'''<br> === '''НЕПАЛ''' === '''''नेपालीमा (nepālima – непал телендә)'''''<br> '''सयौं थुँगा फूलका'''<br> सयौं थुँगा फूलका हामी, एउटै माला नेपाली<br> सार्वभौम भई फैलिएका, मेची-महाकाली।<br> सयौं थुँगा फूलका हामी, एउटै माला नेपाली<br> सार्वभौम भई फैलिएका, मेची-महाकाली।<br> प्रकृतिका कोटी-कोटी सम्पदाको आंचल<br> वीरहरूका रगतले, स्वतन्त्र र अटल।<br> ज्ञानभूमि, शान्तिभूमि तराई, पहाड, हिमाल<br> अखण्ड यो प्यारो हाम्रो मातृभूमि नेपाल।<br> बहुल जाति, भाषा, धर्म, संस्कृति छन् विशाल<br> अग्रगामी राष्ट्र हाम्रो, जय जय नेपाल।<br> '''''Укылышы'''''<br> '''Sayaű thűgā phūlkā'''<br> Sayaű thűgā phūlkā hāmī, euṭai mālā Nepālī <br> Sārwabhaum bhai phailiekā, Mechi-Mahākālī <br> Sayaű thűgā phūlkā hāmī, euṭai mālā nepālī <br> Sārwabhaum bhai phailiekā, Mechi-Mahākālī <br> Prakritikā kotī-kotī sampadāko ā̃chal(a), <br> Vīrharūkā ragata le, swatantra ra aṭala) <br> Gyānabhūmi, śhāntibhūmi Tarāī, pahād, himāl(a) <br> Akhaṇḍa yo pyāro hāmro mātṛibhūmi Nepāl(a) <br> Bahul jāti, bhāṣhā, dharma, sãnskṛti chan biśhāl(a) <br> Agragāmī rāṣhṭra hāmro, jaya jaya Nepāl(a)<br> https://rutube.ru/video/ff3ab41ca38da63019f580c0eb3d06f4/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sayaun_Thunga_Phool_Ka_(instrumental).ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Без – меңләгән гөл-чәчәк'''<br> Без – меңләгән гөл-чәчәк бу Непал дигән бәйләмдә,<br> Мечидән Маһакалигә сузылган бәйсез илдә.<br> Без – меңләгән гөл-чәчәк бу Непал дигән бәйләмдә,<br> Мечидән Маһакалигә сузылган бәйсез илдә.<br> Мул табигать байлыклары – гүзәл илебез даны, <br> Кан түгеп, батырларыбыз какшамас итте аны.<br> Гыйлем, тынлык хөкем сөрә Тераида, тауларда,<br> Уртак, бүленмәс, сөекле Ватаныбыз Непалда.<br> Төрле раса, телләр, диннәр мирасын саклап калдың, <br> Алгарышлы ил-дәүләтем, мәңге яшә, Непалым!<br> === '''НИГЕР''' === '''L’honneur de la patrie'''<br> Des rives du Niger aux confins du Ténéré<br> Frères et sœurs nous sommes<br> Enfants d’une même Patrie le Niger<br> Nourris de la sève des mêmes idéaux<br> Pour un Niger de paix libre fort et uni<br> Pour un Niger prospère le Pays de nos rêves<br> Pour l’honneur de la Patrie<br> Incarnons la vaillance et la persévérance<br> Et toutes les vertus de nos dignes aïeux<br> Guerriers intrépides déterminés et fiers<br> Défendons la patrie au prix de notre sang<br> Faisons du Niger symbole de dignité<br> Emblème et flambeau de l’Afrique qui avance<br> Pour ces nobles idéaux debout et en avant<br> En avant pour le travail en avant pour le combat<br> Nous demeurons debout<br> Portant haut le drapeau de notre cher Pays<br> Dans le ciel d’Afrique et dans tout l’Univers<br> Pour construire ensemble<br> Un monde de justice de paix et de progrès<br> Et pour faire du Niger la fierté de l’Afrique.<br> '''Don darajar Uban'''<br> Daga Bankunan Nijar zuwa kan iyakokin Ténéré<br> Yan’uwa mune<br> ‘Ya’yan kasar uba daya Nijar<br> Rarraba da ruwan ‘ya’yan itace iri ɗaya<br> Domin kasar Nijar mai karfi da hadin kai mai zaman lafiya<br> Ga kasar Nijar mai albarka kasar burinmu<br> Don darajar Uban<br> Haɗa ƙarfin hali da juriya<br> Da dukkan kyawawan halaye na magabata na kwarai<br> Jarumai marasa tsoro sun ƙudura da girman kai<br> Kare kasar nan akan kudin jininmu<br> Mu sanya Nijar ta zama alamar mutunci<br> Tambari da fitilar ciyar da Afirka gaba<br> Don waɗannan maɗaukakin maɗaukaki tsaya ku tafi<br> Gaba don aikin gaba don yaƙin<br> Mun tsaya a tsaye<br> Dauke tutar kasarmu mai daraja<br> A cikin sararin samaniyar Afirka da ko’ina cikin Duniya<br> Don gina tare<br> Duniyar adalci, zaman lafiya da ci gaba<br> Da kuma sanya Nijar ta zama abin alfaharin Afirka.<br> https://zvukitop.com/gimn-nigera-skachat/ https://rutube.ru/video/dabaf9794d7ebacc7d4ad84c14447496/ '''Ватан горурлыгы'''<br> Нигер ярларыннан Тенерега кадәр<br> Без туганнар, кардәшләр,<br> Бер үк Ватан – Нигер балалары,<br> Уртак барчабыз идеаллары.<br> Булсын бердәм, тыныч, куәтле, ирекле,<br> Чәчәк атсын Нигер, хыялыбыз иле.<br> Ватан даны иңендә<br> Гәүдәләнсен илдә батырлык, сабырлык,<br> Лаеклы бабалар мирасы – тырышлык.<br> Куркусыз, тәвәккәл һәм горур яугирләр,<br> Аямый һич үзен, илне имин итәр,<br> Булыр Нигерыбыз мәртәбә үрнәге,<br> Африка омтылышларының терәге.<br> Бу күркәм идеаллар – барчабыз теләге.<br> Алга – тырыш хезмәткә, алга – кыю көрәшкә<br> Бердәм күтәреләбез.<br> Җилфердәсен байрак мәһабәт бу илдә,<br> Африка күгендә, дөнья киңлегендә.<br> Бергә үсә бездә<br> Гаделлек, тынычлык, алгарыш орлыгы –<br> Булсын диеп Нигер кыйтга горурлыгы.<br> '''Күпмилләтле һәм күптелле Нигер дәүләтенең француз телендә язылган яңа гимны 2023 елда расланды. Аның тексты шулай ук җирле һауса теленә дә тәрҗемә ителгән. Гимнның халыкчан рухлы көен шартлы рәвештә “дини булмаган нәшид” жанрына кертеп булыр иде.'''<br> === '''НИДЕРЛАНД''' === '''Het Wilhelmus'''<br> '''1.''' Wilhelmus van Nassouwe<br> ben ik, van Duitsen bloed,<br> den vaderland getrouwe<br> blijf ik tot in den dood.<br> Een Prinse van Oranje<br> ben ik, vrij onverveerd,<br> den Koning van Hispanje<br> heb ik altijd geёerd.<br> '''6.''' Mijn schild ende betrouwen<br> zijt Gij, o God mijn Heer,<br> op U zo wil ik bouwen,<br> verlaat mij nimmermeer.<br> Dat ik doch vroom mag blijven,<br> uw dienaar t’aller stond,<br> de tirannie verdrijven<br> die mij mijn hart doorwondt.<br> https://rutube.ru/video/ce27930d766fd5fc69e8ebacc643ba26/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Het_Wilhelmus_(tempo_corrected).ogg Ясалма Интеллект "җырлый"<br> https://wikiway.com/netherlands/gimn/ '''Вилһелм җыры'''<br> '''1.''' Вилһелмус ван Нассаумын,<br> Халкым каны калебемдә,<br> Ватаныма биргән анттан<br> Ваз кичмәм гомеремдә.<br> Асыл зат Оран угланы,<br> Тугрымын намусыма,<br> Испан кыйралына бары<br> Хөрмәт кылам гына.<br> '''6.''' Калканым, рухи терәгем,<br> Кодрәтле, газиз Аллам.<br> Гаҗиз итмә мине, Тәңрем,<br> Сиңа гына таянам.<br> Хак тарафыңда булырмын<br> Мәңге Синең колың:<br> Бетсен йөрәгемне, халкымны<br> Телгәләгән золым.<br> '''Гимнның рәсми башкарыла торган бер варианты. Алтынчы куплет урынына кайвакыт икенчесен куялар. Акрошигырь рәвешендә язылган текст 15 куплеттан тора: сигезьюллык куплетларның беренче хәрефләрен бергә кушсаң, “Willem van Nassov” (хәзерге замандагы язылышы – Wilhelmus van Nassauwe) сүзләре барлыкка килә. Вилһелм ван Нассау – XVII гасырда Нидерландта Испаниядән азатлыкка ирешү хәрәкәтен җитәкләгән шәхес. Ул Оран провинциясенең кенәзе булган. Гимн тексты аның исеменнән язылган.'''<br> === '''НОРВЕГИЯ''' === '''Ja, vi elsker dette landet'''<br> '''1.''' Ja, vi elsker dette landet,<br> som det stiger frem,<br> furet, værbitt over vannet,<br> med de tusen hjem.<br> Elsker, elsker det og tenker<br> på vår far og mor<br> og den saganatt som senker<br> drømme på vår jord,<br> og den saganatt som senker,<br> senker drømme på vår jord.<br> '''7.''' Norske mann i hus og hytte,<br> takk din store Gud!<br> Landet ville han beskytte,<br> skjønt det mørkt så ud.<br> Alt hvad fedrene har kjempet,<br> mødrene har grett,<br> har den Herre stille lempet,<br> så vi vant vår rett,<br> har den Herre stille lempet,<br> så vi vant, vi vant vår rett.<br> '''8.''' Ja, vi elsker dette landet,<br> som det stiger frem,<br> furet, værbitt over vannet,<br> med de tusen hjem.<br> Og som fedres kamp har hevet<br> det av nød til seir,<br> også vi, når det blir krevet,<br> for dets fred slår leir,<br> også vi, når det blir krevet,<br> for dets fred, dets fred slår leir!<br> https://rutube.ru/video/760024b2c9af3e8b0cc792391ef8023d/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Norway_(National_Anthem).ogg https://wikiway.com/norway/gimn/ '''Туган илне яратабыз'''<br> '''1.''' Туган илне яратабыз,<br> Урман-тауларын,<br> Чал диңгезен, туң җилләрен,<br> Мең-мең йортларын.<br> Туган учак – ул сөекле<br> Ата-анабыз:<br> Суыгында, кояшында<br> Хозурланабыз,<br> Суыгында, кояшында<br> Аның хозурланабыз.<br> '''7.''' Данла, илем, язмышыңны:<br> Шомлы көнеңдә<br> Тәңре сине ярлыкады<br> Җир итәгендә.<br> Канлы корбан биреп кенә,<br> Керми сугышка,<br> Ирештең үз ирегеңә,<br> Тыныч тормышка,<br> Ирештең үз ирегеңә,<br> Тыныч һәм мул тормышка.<br> '''8.''' Туган илне яратабыз,<br> урман-тауларын,<br> чал диңгезен, туң җилләрен,<br> ак болытларын.<br> Ата-баба көрәшкән күк,<br> без дә дауларбыз,<br> мәңге иминлек хакына<br> җиңү яуларбыз,<br> мәңге иминлек хакына<br> яңа җиңү яуларбыз!<br> '''Гимнның рәсми башкарыла торган куплетлары.'''<br> === '''ПАКИСТАН ИСЛАМ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''پاک سرزمین شاد باد'''<br> پاک سرزمین شاد باد<br> كشور حسين شاد باد <br> تو نشان عزم علیشان <br> ! ارض پاکستان <br> مرکز یقین شاد باد <br> پاک سرزمین کا نظام <br> قوت اخوت عوام <br> قوم ، ملک ، سلطنت <br> پائندہ تابندہ باد <br> شاد باد منزل مراد <br> پرچم ستارہ و ہلال <br> رہبر ترقی و کمال <br> ترجمان ماضی شان حال <br> ! جان استقبال <br> سایۂ خدائے ذوالجلال<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Pakistan.OGG https://rutube.ru/video/3217e83b06c201b894ee8d9280e79f42/ https://wikiway.com/pakistan/gimn/ '''Саф-пакь җирем, шатлан'''<br> Саф-пакь җирем, шатлан,<br> Гүзәллек илем, шатлан,<br> Син бөек ихтыярга нишан,<br> Әйа, Пакистан!<br> Тугры мәркәзе, шатлан!<br> Саф-пакь җиреңдә низам,<br> Куәтле вә егәрле гавам,<br> Ил, милләт, дәүләт, –<br> Мәңге балкып чәчәк ат!<br> Шатлан изге морадыңа,<br> Айлы-йолдызлы байрагыңа.<br> Барган юлың – тәрәккый-кәмаль,<br> Үткәнең – бөек, бүгенгең – хәләл,<br> Җаның – истикъбаль!<br> Күләгә иңдергән Зүл-Җәләл.<br> '''Зүл-Җәләли үәл-Икрам – “Бөеклек һәм Юмартлык хуҗасы”, Аллаһы Тәгалә исемнәренең берсе.'''<br> === '''ПАПУА-ЯҢА ГВИНЕЯ''' === '''O Arise, All You Sons'''<br> O arise all you sons of this land,<br> Let us sing of our joy to be free,<br> Praising God and rejoicing to be<br> Papua New Guinea.<br> Shout our name from the mountains to seas<br> Papua New Guinea;<br> Let us raise our voices and proclaim<br> Papua New Guinea.<br> Now give thanks to the good Lord above<br> For His kindness, His wisdom and love,<br> For this land of our fathers so free,<br> Papua New Guinea.<br> Shout again for the whole world to hear<br> Papua New Guinea;<br> We're independent and we're free<br> Papua New Guinea.<br> https://rutube.ru/video/4f6b7fca8fa42025dda6d46f86179af5/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:O_Arise,_All_You_Sons_(instrumental).ogg https://wikiway.com/papua-novaya-gvineya/gimn/ '''Күтәрелегез, ил уллары!'''<br> Күтәрелегез, ил уллары,<br> Яңгыратыйк азатлык җырларын,<br> Рәхмәтле Алланы мактарга —<br> Папуа-Яңа Гвинея.<br> Исемең диңгездә-тауларда —<br> Папуа-Яңа Гвинея;<br> Рухланыйк без сине хакларга —<br> Папуа-Яңа Гвинея.<br> Кодрәтле Алладан бәрәкәт —<br> Игелек, зирәклек, мәхәббәт,<br> Бабалар Ватаны, син азат —<br> Папуа-Яңа Гвинея.<br> Бар дөнья тыңласын, җыр яңгырат —<br> Папуа-Яңа Гвинея;<br> Без бәйсез, ирекле, күңел шат —<br> Папуа-Яңа Гвинея.<br> '''Элек Бөекбритания колониясе булган Папуа-Яңа Гвинея 1906-1975 елларда Австралия протектораты астында яшәде. Күптелле илдә инглиз теленә рәсми һәм милләтара аралашу статусы бирелгән.'''<br> === '''ПАРАГВАЙ''' === '''Paraguayos, República o Muerte'''<br> I. A los pueblos de América, infausto<br> tres centurias un cetro oprimió,<br> mas un día soberbia surgiendo,<br> "¡Basta!" — dijo, y el cetro rompió.<br> Nuestros padres, lidiando grandiosos,<br> ilustraron su gloria marcial;<br> 𝄆 y trozada la augusta diadema,<br> enalzaron el gorro triunfal. 𝄇<br> '''''Coro:'''''<br> ¡Paraguayos, República o muerte!<br> Nuestro brío nos dío libertad:<br> Ni opresores, ni siervos, alientan,<br> Donde reinan unión, e igualdad.<br> Ni opresores, ni siervos, alientan,<br> Donde reinan unión e igualdad,<br> unión e igualdad, unión e igualdad.<br> https://rutube.ru/video/999170ec6148ad079ee12c1cabf3cfb8/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Paraguayan_National_Anthem.oga '''Парагвайлылар, йә җөмһүрият, йә үлем'''<br> ...............................<br> Гимнның икенче исеме — '''Himno Nacional Paraguayo''' (Парагвай милли гимны). Кушымталы җиде куплеттан тора, беренчесе рәсми рәвештә башкарыла.<br> === '''ПЕРУ''' === '''¡Somos libres, seámoslo siempre!'''<br> '''''Coro:'''''<br> Somos libres, seámoslo<br> siempre, seámoslo siempre.<br> Y antes niegue sus luces,<br> sus luces, sus luces el sol,<br> Que faltemos al voto solemne<br> Que la Patria al Eterno elevó,<br> Que faltemos al voto solemne<br> Que la Patria al Eterno elevó,<br> Que faltemos al voto solemne<br> Que la Patria al Eterno elevó.<br> '''6.''' En su cima los Andes sostengan<br> la bandera o pendón bicolor,<br> Que a los siglos anuncie el esfuerzo<br> que ser libre, que ser libre,<br> que ser libre, por siempre nos dió.<br> A su sombra vivamos tranquilos,<br> y al nacer por sus cumbres el sol,<br> Renovemos el gran juramento<br> que rendimos, que rendimos,<br> que rendimos al Dios de Jacob,<br> que rendimos al Dios de Jacob,<br> Al Dios de Jacob!<br> '''Coro:'''<br> Somos libres, seámoslo<br> siempre, seámoslo siempre.<br> Y antes niegue sus luces,<br> sus luces, sus luces el sol,<br> Que faltemos al voto solemne<br> Que la Patria al Eterno elevó,<br> Que faltemos al voto solemne<br> Que la Patria al Eterno elevó,<br> Que faltemos al voto solemne<br> Que la Patria al Eterno elevó.<br> '''Viva El Peru!'''<br> https://rutube.ru/video/6d14fa9682160d8c64ca5e1291b747f2/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Marcha_Nacional_del_Perú.ogg '''Без азат, мәңге азат булырбыз!'''<br> '''''Кушымта:'''''<br> Без азатбыз, азатбыз,<br> мәңгелек кыйблабыз ул ирек.<br> Изге анттан дүнмәбез,<br> антыбыздан дүнмәбез:<br> Кояш нурлары сүрелгәнче<br> үстерербез Ватанны сөеп,<br> Кояш нурлары сүрелгәнче<br> үстерербез Ватанны сөеп,<br> Кояш нурлары сүрелгәнче<br> үстерербез Ватанны сөеп.<br> '''6.''' Андның иң түренә, югарыга<br> ике төс байрак беркетелгән,<br> Безгә — әйтсен иҗтиһат дөньяга —<br> Мәңгелеккә, мәңгелеккә<br> Мәңгелеккә ирек бирелгән.<br> Байрак белән имин тормышта без, —<br> Кояш менгәч күк капусына,<br> Яңартылсын илаһи догабыз,<br> һәм буйсыныйк, һәм буйсыныйк,<br> буйсыныйк Ягъкуб Раббысына,<br> буйсыныйк Ягъкуб Раббысына,<br> Ягъкуб Раббысына!<br> '''''Кушымта:'''''<br> Без азатбыз, азатбыз,<br> мәңгелек кыйблабыз ул ирек<br> Изге анттан дүнмәбез,<br> антыбыздан дүнмәбез,<br> Кояш нурлары сүрелгәнче,<br> үстерербез Ватанны сөеп,<br> Кояш нурлары сүрелгәнче,<br> үстерербез Ватанны сөеп,<br> Кояш нурлары сүрелгәнче,<br> үстерербез Ватанны сөеп.<br> '''Яшәсен Перу!''' '''Гимн тексты алты куплеттан тора. 2010 елга кадәр аның беренчесе рәсми дип санала иде, хәзер – алтынчысы. Кушымтасы башында да, азагында да башкарыла. Дәүләт кануннары буенча башлап җырлаучы гимнны Viva El Peru! (Яшәсен Перу!) дип тәмамларга тиеш.<br>''' === '''ПОЛЬША''' === '''Jeszcze Polska nie zginęła'''<br> '''1.''' Jeszcze Polska nie zginęła,<br> Kiedy my żyjemy,<br> Co nam obca przemoc wzięła,<br> Szablą odbierzemy.<br> '''''Refren (2):'''''<br> Marsz, marsz Dąbrowski,<br> Z ziemi włoskiej do Polski,<br> Za Twoim przewodem<br> Złączym się z narodem.<br> '''2.''' Przejdziem Wisłę, przejdziem Wartę,<br> Będziem Polakami,<br> Dał nam przykład Bonaparte,<br> Jak zwyciężać mamy.<br> '''''Refren (2).'''''<br> '''3.''' Jak Czarniecki do Poznania<br> Po szwedzkim zaborze,<br> Dla Ojczyzny ratowania<br> Wrócim się przez morze.<br> '''''Refren (2).'''''<br> '''4.''' Mówił ojciec do swej Basi,<br> Cały zapłakany:<br> “Słuchaj jeno, pono nasi<br> Biją w tarabany!”<br> '''''Refren (2).'''''<br> https://rutube.ru/video/c19252133d99c78374cc5a5c83b6c1cc/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mazurek_Dabrowskiego.ogg '''Польша әле җуелмас'''<br> '''1.''' Польша әле ул җуелмас,<br> Без исән булганда,<br> Таланганны кайтарырбыз –<br> Кылычлар кулларда.<br> '''''Кушымта (2):'''''<br> Кайтчы, Домбровский,<br> Румнан – үз җиреңә:<br> Бердәмлек – халкыңа,<br> Азатлык – илеңә.<br> '''2.''' Үтик Висланы, Вартаны,<br> Поляк булып калыйк,<br> Һәм җиңүчән Бонапарттан<br> Без дә үрнәк алыйк.<br> '''''Кушымта (2).'''''<br> '''3.''' Чернецкий Познаньга кайткан,<br> Швед богавын ташлап,<br> Ватаныбыз исән булыр,<br> Без әйләнеп кайтсак.<br> '''''Кушымта (2).'''''<br> '''4.''' Күз яшьләре аша безгә<br> Әйтер ватандашлар:<br> “Безнекеләр өйгә кайта,<br> Кага барабаннар!”<br> '''''Кушымта (2).'''''<br> === '''ПОРТУГАЛИЯ''' === '''Heróis do mar'''<br> '''1.''' Heróis do mar, nobre povo,<br> Nação valente e imortal,<br> Levantai hoje de novo<br> O esplendor de Portugal!<br> Entre as brumas da memória,<br> Ó Pátria, sente-se a voz<br> Dos teus egrégios avós,<br> Que há-de guiar-te à vitória!<br> '''''Corus:'''''<br> Às armas, às armas!<br> Sobre a terra, sobre o mar,<br> Às armas, às armas!<br> Pela Pátria lutar!<br> Contra os canhões marchar, marchar!<br> '''2.''' Desfralda a invicta Bandeira,<br> À luz viva do teu céu!<br> Brade a Europa à terra inteira:<br> Portugal não pereceu!<br> Beija o solo teu jucundo<br> O Oceano, a rugir d’amor;<br> E teu braço vencedor<br> Deu mundos novos ao Mundo!<br> '''''Corus.'''''<br> '''3.''' Saudai o Sol que desponta<br> Sobre um ridente porvir;<br> Seja o eco de uma afronta<br> O sinal do ressurgir.<br> Raios dessa aurora forte<br> São como beijos de mãe,<br> Que nos guardam, nos sustêm,<br> Contra as injúrias da sorte.<br> '''''Corus.'''''<br> https://rutube.ru/video/1509b7571d4fbd431c719065bed17a41/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:A_Portuguesa.ogg '''Диңгезләрдә гаярь'''<br> '''1.''' Диңгезләрдә гаярь, шанлы,<br> Затлы һәм үлемсез милләтем,<br> Кайтар үзең яулаганны,<br> Португалиянең зиннәтен!<br> Горур тавышын, Ватан, шәйлә,<br> Аерып хәтер томаннарын,<br> Мөхтәрәм ата-бабаңның –<br> Илтсен ул яңа җиңүләргә!<br> '''''Кушымта:'''''<br> Ал кулыңа коралыңны!<br> Суда, җирдә сынатма,<br> Ал кулыңа коралыңны!<br> Көрәш, Ватанны хакла!<br> Һәм тупларга каршы атла!<br> '''2.''' Күтәр байрагың – җиңелмәс,<br> Җилфердәр ул якты күгеңдә!<br> Җиткер дөньяга: бирешмәс<br> Португалиябез үлемгә!<br> Ярсып давылланган океан<br> Изге туфрагыңны үбә;<br> Һәм кулларың итте бүләк<br> Кешелеккә яңа бер мәйдан!<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''3.''' Сәлам бирегез кояшка –<br> Киләчәкнең көлемсәр шавы;<br> Һәм өндәсен яңарышка<br> Кимсетелүләрнең шаңдавы.<br> Көч-кодрәтле таң нурларыннан<br> Ватан-Ана гүя назлый,<br> Ул көч бирә безгә, саклый<br> Язмыш кагу-сугуларыннан.<br> '''''Кушымта.'''''<br> === '''ПУЭРТО-РИКО''' === === '''РУАНДА''' === '''''Kinyarwanda'''''<br> '''Rwanda nziza'''<br> Rwanda nziza Gihugu cyacu<br> Wuje imisozi, ibiyaga n’ibirunga<br> Ngobyi iduhetse gahorane ishya<br> Reka tukurate tukuvuge ibigwi<br> Wowe utubumbiye hamwe twese<br> Abanyarwanda uko watubyaye<br> Berwa, sugira, singizwa iteka.<br> https://rutube.ru/video/9dc8e9395cc71eec9e15968e7a325230/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymne_National_du_Rwanda.ogg '''''Татарча'''''<br> '''Гүзәл Руанда'''<br> Гүзәл Руанда, сөекле илебез,<br> Бизи сине таулар, күлләр, вулканнарың,<br> Ватаныбыз, бул бәхет бишеге;<br> Куансыннар, әйдә, синең балаларың,<br> Дан җырлыйк күркәм гамәлләреңә,<br> Сыенып бергә синең итәгеңә;<br> Чәчәк атсын мәңге тарафларың.<br> '''Гимн текстындагы дүрт куплетның рәсми чараларда башкарыла торган беренчесе.'''<br> === '''РУМЫЙНИЯ''' === '''Deșteaptă-te, române!'''<br> Deşteaptă-te, române, din somnul cel de moarte,<br> În care te-adînciră barbarii de tirani,<br> barbarii de tirani!<br> Acum ori niciodată croieşte-ţi altă soartă,<br> La care să se-nchine şi cruzii tăi dusmani,<br> şi cruzii tăi duşmani!<br> Acum ori niciodată croieşte-ţi altă soartă,<br> La care să se-nchine şi cruzii tăi dusmani,<br> şi cruzii tăi duşmani!<br> https://rutube.ru/video/2b40abbe8bc4476d9129df230d2c0edf/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Desteapta-te,_romane!.ogg '''Уян, румын!'''<br> 1. Уян, румыйн, уян инде гомерлек бу йокыңнан,<br> Коллык богавы салган сиңа кыргый тиран,<br> богау салган тиран!<br> Бүген булмаса – кайчан үзгәртерсең язмышыңны?<br> Хөрмәт итсен сине дөнья, калтырансын дошман,<br> калтырансын дошман!<br> Бүген булмаса – кайчан үзгәртерсең язмышыңны?<br> Хөрмәт итсен сине дөнья, калтырансын дошман,<br> калтырансын дошман!<br> '''Тексттагы 11 куплетның тышкы рәсми чараларда башкарыла торган беренчесе. Эчке тантаналарда тагын бер-ике куплеты өстәлергә мөмкин.'''<br> === '''РУСИЯ ФЕДЕРАЦИЯСЕ''' === Россия — священная наша держава,<br> Россия — любимая наша страна.<br> Могучая воля, великая слава —<br> Твоё достоянье на все времена!<br> '''''Припев''''':<br> Славься, Отечество наше свободное,<br> Братских народов союз вековой,<br> Предками данная мудрость народная!<br> Славься, страна! Мы гордимся тобой!<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Russian_Anthem_chorus.ogg https://rutube.ru/video/3f955dce00bf642a856b22a4f8289e58/ (Ясалма Интеллект "башкаруы")<br> Русия – безнең изге мәмләкәтебез,<br> Русия – безнең сөекле илебез,<br> Кодрәтле рухыңны, сүрелмәс шаныңны<br> Мәңгелек мирас-әманәт иттек без!<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Дан сиңа, дан сиңа, ирекле Ватаныбыз,<br> Тугандаш халыкларның бердәмлеге,<br> Ата-бабаларның акыл-зирәклеге,<br> Дан сиңа, ил! Син – күңел күреге!<br> === '''САЛЬВАДОР''' === === '''САМОА''' === === '''САХА-ЯКУТИЯ''' === '''''Сахалыы'''''<br> Сахам сирэ дьоллоох тускуга<br> Саһарҕалыы ыҥыра ыллыыр,<br> Илинтэн арҕаа ол кустуга<br> Алмаас таас курдук сандаара сырдыыр.<br> '''''Хос ырыата:'''''<br> Барҕа быйаҥнаах Сахам дойдута<br> Модун Россия киэн туттуута,<br> Өркөн-өрөгөй тойугун туойдун,<br> Үүнэр үйэҕэ үрдүү туруохтун!<br> Үллэр үөстээх Өлүөнэ Эбэ<br> Өлбөт-мэҥэ угуттуур уулаах.<br> Элбэх омукка эрчим эбэр,<br> Или-эйэни олохтуур уохтаах.<br> '''''Хос ырыата.'''''<br> Ааспыт кэммит айхаллаах суола<br> Арчылыыр аар алгыһын биэрдэ,<br> Сахабыт сирэ дьоһун дуолан<br> Сайдыы аартыгар түөрэҕэ түстэ.<br> '''''Хос ырыата.'''''<br> https://rutube.ru/video/12228cfeac3f623bb23c54d0756e655f/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_the_Sakha_Republic.ogg '''''Татарча'''''<br> 1. Сахам җире, шәрык нурларында<br> иминлек һәм бәхет яулыйсың,<br> җиңүләргә әйдәп баруыңда<br> мәгъриб алмазы күк балкыйсың...<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Көч җый һәм үс, Сахам җире, ныгы,<br> Изге Ватан, дан-шөһрәтләр тупла.<br> Илебезнең күрке-горурлыгы,<br> Синдәй иркен, юмарт Җирдә юк ла! 2. Күп тармаклы Лена ярларында –<br> Терек суы, бәрәкәт тулы:<br> Гүя дуслык-куәт алкынында<br> Халыкларга тынычлык юлы.<br> '''''Кушымтасы.'''''<br> 3. Саха җире, кодрәт иңгән нурың<br> Гасырлардан безгә юл сала.<br> Дәвам иттек ата-баба юлын,<br> Тугры булып калыйк без аңа.<br> '''''Кушымтасы.'''''<br> === '''СЕНЕГАЛ''' === '''Pincez tous vos koras, frappez les balafons !'''<br> Pincez tous vos koras,<br> Frappez les balafons !<br> Le lion rouge a rugi.<br> Le dompteur de la brousse<br> D'un bond s'est élancé,<br> Dissipant les ténèbres.<br> Soleil sur nos terreurs,<br> Soleil sur notre espoir.<br> Debout, frères,<br> Voici l'Afrique rassemblée.<br> '''''Refrain:'''''<br> Fibres de mon cœur vert.<br> Épaule contre épaule,<br> Mes plus que frères,<br> O Sénégalais, debout !<br> Unissons la mer et les sources,<br> Unissons la steppe et la forêt !<br> Salut Afrique mère !<br> https://wikiway.com/senegal/gimn/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Senegal.ogg '''Чиерт, дус, корага, сук балафонга!'''<br> Чиерт, дус, корага,<br> Сук балафонга!<br> Арыслан ырлады,<br> Тик килеп ул капты<br> Сунарчы кулына,<br> Һәм аучы чик куйды<br> Гасырлар золымына.<br> Язмышын ил кора.<br> Күтәрел, туганым, –<br> Африка чакыра!<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Саф-пакь минем җаным.<br> Күтәрел, туганым,<br> Куеп иңгә иңне,<br> Үстерик без илне,<br> Җир-диңгез байлыкларын туплап,<br> Урманнар-кырларны колачлап!<br> Сәлам, Африка-ана!<br> '''Ущипни, друг, кора и бей в балафон!'''<br> Ущипни, друг, кора<br> И бей в балафон!<br> Красный лев зарычал,<br> Охотник из кустов <br> Прыжком его достал,<br> Рассеяв мрак веков.<br> Просторам нашим — свет,<br> Надеждам нашим — взлёт,<br> Вставайте, братья, все —<br> Нас Африка зовёт!<br> '''''Припев:'''''<br> Душа моя чиста.<br> Плечом ко плечу<br> Вставай, сердечный друг,<br> Ты больше мне, чем брат!<br> Объединим недра и моря,<br> Объединим леса и поля!<br> Привет, Африка-мать!<br> '''Сенегал милли гимны “Кызыл арыслан” (Le lion rouge) дип тә атала. Аның чын Африка халыклары рухындагы көен этнолог һәм шагыйрь Һерберт Пеппер (Herbert Pepper) 1960 нчы “Африка бәйсезлеге еллары”нда француз телендә язып калдырган. Биш куплетлы текстын бәйсез илнең беренче президенты Леопольд Седар Сенгор (Léopold Sédar Senghor) иҗат иткән. Француз теле – Сенегалның рәсми дәүләт һәм милләтара аралашу теле. Кора һәм балафон – милли музыка кораллары.'''<br> '''Беренче рәсми куплеты татар һәм урыс телләренә берьюлы тәрҗемә ителде.'''<br> === '''СЕНТ-МАРТИН''' === Where over the world, say where,<br> You find an island there,<br> So lovely small with nations free<br> With people French and Dutch,<br> Though talking English much,<br> As the Saint Martin in the sea.<br> Chorus:<br> O sweet my Fatherland,<br> So bright by beach and strand,<br> With sailors on the sea and harbors free,<br> Where the chains of mountains green,<br> Variously in sunlight sheen.<br> ||: Oh, I love thy Paradise,<br> Nature beauty fairly nice. :||<br> How pretty between all green<br> Flamboyants beaming gleam<br> Of flowers red by sunlight set.<br> Thy cows and sheep and goats<br> In meadows or on the roads<br> Thy donkeys keen I can't forget<br> Chorus.<br> Saint Martin, I like thy name,<br> In which Columbus fame<br> And memories of old are closed.<br> For me a great delight<br> Thy Southern Cross the night<br> May God the Lord protect thy coast!<br> Chorus.<br> https://yandex.ru/video/preview/11512207198392480916 https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sint_Maarten_National_Anthem_(Instrumental)_Oh_Sweet_Sint_Maarten_Land.ogg Дөнья түренә син бак,<br> Бер утрауны шунда тап,<br> Тыңла азат французлар сүзен,<br> Нидерландча кыл син гәп,<br> Сөйләш инглизчә күбрәк –<br> Һәм күрерсең Сент-Мартин йөзен.<br> '''Кушымта:'''<br> Минем гүзәл Ватаным,<br> Иркен комлы ярларың,<br> Яңгырый азат диңгезче җыры,<br> Яшел таулар чылбырын<br> Яктырта кояш нуры.<br> ||: Сөям бу җир җәннәтен<br> һәм ямьле табигатен. :||<br> Күңелле яшеллегең,<br> Балкышлы якты күгең,<br> Кызыл гөлләрең нурга чумган.<br> Куй-кәҗә, сыерларың,<br> Болыннарың, юлларың,<br> Ишәкләрең күңелемә уңган.<br> Кушымта.<br> Сөям Сент-Мартин исемең –<br> Саклый ул Колумб җисемен,<br> Үткән заманнар фатихасын.<br> Күңелем шатлыкка тулгач,<br> Төнлә балкый Көньяк Хач;<br> Ярларыңны Хак ярлыкасын!<br> Кушымта.<br> '''Атлантик океандагы Сент-Мартин (французча Сен-Мартен, нидерландча Синт-Мартин) Христофор Колумб XVI гасырда Американы “ачканда” очраткан беренче утрау дип санала. Соңрак аның көньяк өлешен французлар, төньягын нидерландлылар басып алган. Баскынчыларның телләре бүген дә сакланып калган әле, ләкин ике диаспораның бер-берсе белән аралашу лөгате – инглиз теле. Утрауның уртак гимны булып киткән күңелле җыр да шул телдә язылган.'''<br> === '''СЕРБИЯ''' === '''Боже правде (Bože pravde)'''<br> Боже правде, ти што спасе<br> од пропасти досад нас,<br> чуј и одсад наше гласе<br> и од сад нам буди спас.<br> Моћном руком води, брани<br> будућности српске брод!<br> ||: Боже спаси Боже храни,<br> српске земље, српски род! :||<br> Сложи српску браћу драгу<br> на свак’ дичан славан рад,<br> слога биће пораз врагу<br> а најјачи српству град.<br> Нек’ на српској блиста грани<br> братске слоге златан плод,<br> ||: Боже спаси, Боже храни,<br> српске земље, српски род! :||<br> Нек’ на српско ведро чело<br> твог не падне гнева гром!<br> Благослови Србу село<br> поље, њиву, град и дом!<br> Кад наступе борбе дани<br> к’ победи ти води ход.<br> ||: Боже спаси, Боже храни,<br> српске земље, српски род! :||<br> Из мрачнога сину гроба<br> српске слоге нови сјај,<br> настало је ново доба,<br> нову срећу, Боже дај!<br> Отаџбину српску брани,<br> петвековне борбе плод!<br> ||: Боже спаси, Боже храни,<br> моли ти се српски род! :||<br> https://rutube.ru/video/9c0e67870bb3eca677e0d1e97328cc59/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Serbian_National_Anthem_instrumental.ogg https://wikiway.com/serbia/gimn/ '''Хак Тәгалә'''<br> Хак Тәгалә, Коткаручы<br> Афәтләрдән, үлемнән,<br> Догабызны кабул кылчы,<br> Йолып ал бәлаләрдән.<br> Кодрәтең белән тәкъдир ит<br> Киләчәген сербларның!<br> Сакла, Алла, һәм имин ит<br> Серб җирләрен, серб халкын!<br> Туплачы серб оланнарын,<br> Данлы эштә һади бул,<br> Арала бар дошманнарын,<br> Күрсәт сербка туры юл.<br> Серб туганлыгын камил ит,<br> Бердәмлегебез алтын,<br> Сакла, Алла, һәм имин ит<br> Серб җирләрен, серб халкын!<br> Серб башына яшен булып<br> Төшмәсен һич каһәрең.<br> Хакла серб шәһәр-авылын,<br> Кыр-басуын, өйләрен!<br> Чирү килсә сугыш җитеп,<br> Серблар җиңү яуласын.<br> Сакла, Алла, имин итеп<br> Серб җирләрен, серб халкын!<br> Серблар даны каберләрдән<br> Калкып янә балкыр ул,<br> Ходай, яңа дәверләрдә<br> яңа бәхет насыйп кыл!<br> Без, серблар, Ватанны яклап<br> көрәштек биш гасырлар.<br> Имин итче, Алла, сакла,<br> Дип дога кыла серблар!<br> === '''СИНГАПУР''' === '''Majulah Singapura!'''<br> Mari kita rakyat Singapura,<br> Sama-sama menuju bahagia,<br> Cita-cita kita yang mulia.<br> Berjaya Singapura!<br> ||: Marilah kita bersatu,<br> Dengan semangat yang baru,<br> Semua kita berseru:<br> Majulah Singapura,<br> Majulah Singapura! :||<br> https://rutube.ru/video/65d5f06c60ef4fa5b1aab4cb01f8fc9f/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Majulah_Singapura.ogg '''Сингапур, алга атла!'''<br> Сингапурның ватандашлары без<br> Һәм бәхетле тормышка атлыйбыз,<br> Шәрәфәтле омтылышларыбыз.<br> Сингапур, уңышларга!<br> ||: Бердәмлектә без булыйк,<br> Бу халәттә рухланыйк.<br> Өндәмәбез шул хакта:<br> “Сингапур, алга атла,<br> Сингапур, алга атла!” :||<br> === '''СЛОВАКИЯ''' === '''Nad Tatrou sa blýska'''<br> Nad Tatrou sa blýska,<br> Hromy divo bijú,<br> Nad Tatrou sa blýska,<br> Hromy divo bijú.<br> Zastavme ich, bratia,<br> Ved’ sa ony stratia,<br> Slováci ožijú.<br> Zastavme ich, bratia,<br> Ved’ sa ony stratia,<br> Slováci ožijú.<br> To Slovensko naše<br> Posial' tvrdo spalo,<br> To Slovensko naše<br> Posial' tvrdo spalo.<br> Ale blesky hromu<br> Vzbudzujú ho k tomu,<br> Aby sa prebralo.<br> Ale blesky hromu<br> Vzbudzujú ho k tomu,<br> Aby sa prebralo.<br> https://rutube.ru/video/f64ebcc735f5b3d55a8df6a6bd994ca9/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Slovakia,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.ogg '''Татра өстендә яшен яшьни'''<br> Күк күкри Татрада,<br> Яшен каты суга.<br> Күк күкри Татрада,<br> Яшен каты суга.<br> Аларны туктатыйк,<br> Эзләрен югалтыйк —<br> Словаклар уянсынга.<br> Аларны туктатыйк,<br> Эзләрен югалтыйк —<br> Словаклар уянсынга.<br> Безнең Словак иле<br> Нык йоклаган иде,<br> Безнең Словак иле<br> Нык йоклаган иде.<br> Күкрәүләр, яшеннәр<br> Безне тетрәттеләр,<br> Аңга килсеннәр диеп,<br> Күкрәүләр, яшеннәр<br> Безне тетрәттеләр,<br> Аңга килсеннәр диеп.<br> '''Словакия гимнына нигез булып киткән бу җыр 1844 елда, словак шагыйре һәм җәмәгать эшлеклесе Людовит Штур (Ľudovít Štúr) Австрия-Маҗарстан империясе жандармнары тарафыннан кулга алынгач, яшьләрнең моңа ризасызлыгы йөзеннән барлыкка килгән. Сүзләрен словак шагыйре Янко Матушка (Janko Matúška) язган. Беренче тапкыр җырны Братиславаның евангелист лютеран лицее шәкертләре Словакиянең көнчыгышындагы Левоча (Levoča) шәһәрчегенә барганда җырлаганнар.'''<br> === '''СЛОВЕНИЯ''' === '''Zdravljica'''<br> Žive vsi narodi,<br> ki hrepéne dočakat’ dan:<br> Da, koder sonce hodi,<br> prepir iz sveta bo pregnan,<br> Da rojak prost bo vs’ak,<br> Ne vrag, le sosed bo mejak,<br> Da rojak prost bo vs’ak,<br> Ne vrag, le sosed bo,<br> Ne vrag, le sosed bo mejak.<br> https://rutube.ru/video/a4c442aa9d70d596d2d4f49af96d50be/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Slovenia's_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga '''Исәнлек тосты'''<br> Имин булсын, дөнья көтеп<br> яши торган барча халык.<br> “Булсын!” диеп, тырыш хезмәт<br> куйган милләт кенә — алып!<br> Бетсен җирдә сугыш,<br> һәрбарчага булсын ирек,<br> яшик, күршеләрне,<br> дошман түгел, дус-иш күреп,<br> күршеләрне якын күреп!<br> '''Тугыз куплетлык гимн тектының җиденче, бердәнбер рәсми куплеты.''' === '''СОГУД ГАРӘБСТАНЫ''' === '''عاش الملك'''<br> سَارِعِي لِلْمَجْدِ وَٱلْعَلْيَاءِ<br> مَجِّدِي لِخَالِقِ ٱلسَّمَاءِ<br> وَٱرْفَعِي ٱلْخَفَّاقَ أَخْضَرَ<br> يَحْمِلُ ٱلنُّورَ ٱلْمُسَطَّرِ<br> رَدِّدِ ٱللَّٰهُ أَكْبَرُ يَامَوطِنِي<br> مَوطِنِي عِشْتَ فَخْرَ ٱلْمُسْلِمِينَ<br> عِاشَ ٱلْمَلِكِ لِلْعَلَمِ وِٱلْوَطَنِ<br> https://rutube.ru/video/647c1b264906bedff043d375d5825e0a/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Saudi_Arabian_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga '''Яшәсен Мәлик!'''<br> Табигың юнәлт бөек Күккә,<br> Мәдхия кылгыл Әл-Мәҗидкә.<br> Яшел байрак җилфердәсен,<br> Шәһадәткә юл әйләсен.<br> “Аллаһы әкбәр! — дип кабатла, йә, илем!<br> Ватаным! Яшәдең мөэминне хаклап.<br> Яшә, Мәлик, — ил байрагын данлап!”<br> === '''СОМАЛИ''' === '''''Госмания язуында'''''<br> '''𐒎𐒙𐒐𐒙𐒁𐒛'''<br> '''''Chorus:'''''<br> ||: 𐒎𐒙𐒐𐒙𐒁𐒛 𐒋𐒖𐒐𐒖𐒒𐒏𐒜𐒆𐒚,<br> 𐒓𐒛 𐒋𐒗𐒕𐒒𐒝, :||<br> 𐒘𐒒𐒒𐒖𐒌𐒖 𐒏𐒜𐒒𐒚 𐒓𐒛,<br> 𐒋𐒘𐒇𐒏𐒝 𐒏𐒖𐒐𐒗 𐒜,<br> 𐒛𐒒 𐒋𐒛𐒆𐒒𐒖 𐒐𐒖𐒔𐒖𐒕𐒒𐒝,<br> 𐒜 𐒋𐒛𐒉𐒖𐒎𐒖 𐒜.<br> I. ||: 𐒄𐒘𐒆𐒘𐒌𐒕𐒖𐒔𐒖𐒌 𐒋𐒖𐒆𐒆𐒘 𐒓𐒛𐒆,<br> 𐒒𐒛 𐒋𐒕𐒆𐒖𐒑𐒘𐒈𐒜, :||<br> 𐒋𐒖𐒇𐒇𐒖𐒆𐒛 𐒏𐒖𐒐𐒌𐒛<br> 𐒛𐒆𐒘𐒌𐒖 𐒚 𐒋𐒚𐒇𐒖𐒆 𐒜<br> 𐒋𐒖𐒆𐒋𐒜𐒆𐒖 𐒈𐒘𐒆𐒜𐒆𐒖<br> 𐒐𐒖 𐒋𐒛𐒒 𐒒𐒙𐒎𐒙 𐒜𐒕<br> '''''Chorus.'''''<br> II. ||: 𐒋𐒘𐒉𐒖𐒆𐒛𐒆 𐒊𐒖𐒐𐒖𐒂𐒛𐒆<br> 𐒋𐒖𐒐𐒝𐒉𐒖𐒕𐒆𐒕 :||<br> 𐒈𐒘𐒆𐒕 𐒋𐒚𐒐𐒖𐒕𐒌𐒕<br> 𐒋𐒘𐒆𐒛𐒆 𐒑𐒖𐒇𐒘𐒈𐒜<br> 𐒔𐒖 𐒏𐒚 𐒋𐒗𐒐𐒘𐒒<br> 𐒋𐒖𐒓𐒙𐒕 𐒊𐒖𐒔𐒗 𐒜<br> '''''Chorus.'''''<br> III. ||: 𐒉𐒔𐒖𐒒𐒂𐒜𐒒𐒖 𐒋𐒚𐒆𐒚𐒆𐒝𐒆<br> 𐒋𐒖𐒆𐒏𐒕 𐒏𐒖 𐒑𐒖𐒎𐒒𐒛 :||<br> 𐒛𐒆𐒙𐒓 𐒋𐒗𐒐𐒘𐒕𐒙𐒓<br> 𐒒𐒖𐒋𐒛𐒓𐒘𐒑𐒖𐒕𐒜<br> 𐒓𐒛 𐒋𐒖𐒐𐒖𐒍 𐒋𐒘𐒑𐒇𐒘𐒌𐒚<br> 𐒙𐒈𐒏𐒚 𐒏𐒜𐒒 𐒈𐒘𐒑𐒖𐒕𐒜<br> '''''Chorus.'''''<br> '''''Латин язуында (укылышы)'''''<br> '''QOLOBAA CALANKEED'''<br> '''''Chorus:'''''<br> ||: Qolobaa calankeedu,<br> waa ceynoo, :||<br> Innaga keenu waa,<br> Cirkoo kala ee,<br> aan caadna lahayn,<br> Ee caashaqaye.<br> I. ||: Xiddigyahay caddi waad,<br> Naa ciidamisee, :||<br> Carradaa keligaa<br> adow curadee,<br> cadceedda sideeda,<br> caan noqo ee!<br> '''''Chorus.'''''<br> II. ||: Cashadaad dhalataa<br> caloosheennee, :||<br> Sidii culaygii<br> cidaad marisee,<br> Allow ha ku celin,<br> "Cawooy!" dhahe ee<br> '''''Chorus.'''''<br> III. ||: Shanteena cududood<br> Cadkii ka maqnaa :||<br> Adow celiyow<br> Nacaawimayee<br> Waa calaf cimrigu<br> Isku keen simayee<br> '''''Chorus.'''''<br> https://rutube.ru/video/509fd97d8bc9d5e1f064abb13855728e/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Somali_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga '''ҺӘР ИЛНЕҢ ҮЗ ӘЛӘМЕ'''<br> '''''Кушымта:'''''<br> ||: Һәр илнең, һәр милләтнең — үз әләме, төсләре. :||<br> Безнең байрак — зәңгәр күк, юк бер болыт әсәре<br> Аңарда, сөя аны картлары һәм яшьләре.<br> ||: Гүзәл ак йолдызыбыз, без синең һиммәтеңдә, :||<br> Югарыда урының илнең һәр төбәгендә;<br> Нурлан, йолдыз, кояштай һәрбарчабыз күңелендә!<br> '''''Кушымта.'''''<br> II. ||: Йолдыз күккә менгәндә без дә илһамланабыз, :||<br> Пакьләнә йөрәгебез! Хакка, әләм-туграбыз<br> Керләнмичә саклансын, диеп дога кылабыз.<br> '''''Кушымта.'''''<br> III. ||: Биш очыннан йолдызның биш көч-куәт алабыз; :||<br> Язмышлардан узмыш юк, Аллага ялварабыз:<br> “Синнән иңгәнбез, Синең хозурыңа кайтабыз”.<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''Сомали гимны кушымтадан башлана һәм тәмамлана, гадәттә аның беренче ике куплеты башкарыла.'''<br> === '''СОМАЛИЛЕНД''' === '''SAMO KU WAAR'''<br> ||: Samo ku waar, samo ku waar :||<br> Sarreeye calanka sudhan bilay dhulkiisa<br> Samo ku waariyoo, iyo bogaadin sugan<br> ||: Hanbalyo suuban kugu salaannee, samo ku waar :||<br> ||: Geesiyaashii naftooda u sadqeeyay,<br> qarannimada Soomaaliland :||<br> ||: Xuskooda dhowrsan kugu salaannee, samo ku waar :||<br> ||: Guulside xanbaarsan, Soo noqoshadiisa :||<br> Kalsooniduu mutaystayee dastuurka<br> Dastuurka kugu salaan, kugu salaannee<br> ||: Midnimo walaalnimo Goobanimo :||<br> ||: Islaanimo kugu salaanee samow samidiyo :||<br> ||: Samo ku waar, samo ku waar, Soomaaliland,<br> Samo ku waar samo ku waar Soomaaliland. :||<br> https://yandex.ru/video/preview/13692513805179601836 https://zvukion.com/413-gimn-somalilenda.html '''МӘҢГЕ ЯШӘ ТЫНЫЧЛЫКТА'''<br> ||: Мәңге яшә тынычлыкта :||<br> Җилфердәгән байрак астында, матурлыкта<br> Куанып яшә, ил, мәңге тынычлыкта, <br> ||: Сәлам сиңа, мәңге яшә тынычлыкта. :||<br> ||: Кадерлибез фидаи батырларың —<br> тоталар сине туганлыкта. :||<br> ||: Сәлам ихлас күңелдән, яшә тынычлыкта :||<br> ||: Ачылсын юл яңа казанышларыңа, :||<br> Гәүдәләнеш булсын яңарышыңа,<br> Ышанычлы дәүләт кануннарыңа.<br> ||: Сәлам синең бердәмлегең-туганлыгыңа. :||<br> ||: Яшәсен бәйсезлегең һәм Ислам динебез. :||<br> ||: Мәңге яшә, Сомалиленд, бердәмлектә,<br> Мәңге яшә, Сомалиленд, иминлектә :||<br> '''Сомалиленд – сомали телле зур илнең элек Бөекбритания колониясе булган өлеше. Ул 1991 елда элек Италия колониясе булган һәм хәзер Сомали Федераль Җөмһүрияте дип аталган таркаулыктан, тәртипсезлектән һәм хокуксызлыктан бәйсез дәүләт буларак аерылып чыкты.'''<br> === '''СӨЛӘЙМАН УТРАУЛАРЫ''' === === '''СУДАН''' === https://rutube.ru/video/931e2beee72d9018b74970795f4eda8d/ === '''СУРИНАМ''' === '''''Сранан-тонго телендәге өлеше'''''<br> 1. '''OPO KONDREMAN'''<br> Opo kondreman oen opo <br> Sranan gron e kari oen <br> Wans ope tata komopo <br> Wi moes seti kondre boen <br> Stre de f'stre wi no sa freed <br> Gado de wi fesi man <br> Heri libi te na dede <br> Wi sa feti gi Sranan.<br> '''''Нидерланд телендәге өлеше'''''<br> 2. '''GOD ZIJ MET ONS SURINAME'''<br> God zij met ons Suriname <br> Hij verheff’ons heerlijk land <br> Hoe wij hier ook samen kwamen <br> Aan zijn grond zijn wij verpand <br> Werkend houden w’in gedachten <br> Recht en waarheid maken vrij<br> Al wat goed is te betrachten <br> Dat geeft aan ons land waardij.<br> https://rutube.ru/video/4b9af74edd08873e6304ca520fbcecbd/ Ясалма Интеллект "башкаруы" https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Surinamese_national_anthem,_performed_by_the_U.S._Navy_Band.ogg '''''Тәрҗемәләре:'''''<br> 1. '''Күтәрел, ил кешесе!'''<br> Күтәрел, әйдә, ватандаш,<br> Сранан чакыруына,<br> Ил мохтаҗ, син кем булсаң да,<br> Гамең-кайгыртуыңа.<br> Без көрәштән курыкмыйбыз,<br> Рәһбәребез – бер Алла,<br> Гомеребезне багышлыйбыз<br> Ватаныбыз Срананга!<br> 2. '''Раббыбыз Суринам белән'''<br> Раббыбыз Суринам белән,<br> Күтәрә Ул дәүләтне.<br> Бу гүзәл илдә яшәгән –<br> Аллаһыга әҗәтле.<br> Хокук, Хаклык хөкем сөрсә,<br> Ирекле була һәркем,<br> Һәр игелек гел үстерә<br> Безнең илнең кыйммәтен<br> '''Рәһбәр – юл күрсәтүче, Аллаһы Тәгалә исемнәренең берсе.'''<br> === '''СҮРИЯ''' === '''حُـماةَ الـدِّيارِ'''<br> حُـماةَ الـدِّيارِ عليكمْ سـلامْ<br> ّأبَتْ أنْ تـذِلَّ النفـوسُ الكرامّ<br> عـرينُ العروبةِ بيتٌ حَـرام<br> وعرشُ الشّموسِ حِمَىً لا يُضَامْ<br> ربوعُ الشّـآمِ بـروجُ العَـلا<br> تُحاكي السّـماءَ بعـالي السَّـنا<br> ربوعُ الشّـآمِ بـروجُ العَـلا<br> تُحاكي السّـماءَ بعـالي السَّـنا<br> فأرضٌ زهتْ بالشّموسِ الوِضَا<br> سَـماءٌ لَعَمـرُكَ أو كالسَّـما<br> رفيـفُ الأماني وخَفـقُ الفؤادْ<br> عـلى عَـلَمٍ ضَمَّ شَـمْلَ البلادْ<br> أما فيهِ منْ كُـلِّ عـينٍ سَـوادْ<br> ومِـن دمِ كـلِّ شَـهيدٍ مِـدادْ؟<br> نفـوسٌ أبـاةٌ ومـاضٍ مجيـدْ<br> وروحُ الأضاحي رقيبٌ عَـتيدْ <br> نفـوسٌ أبـاةٌ ومـاضٍ مجيـدْ<br> وروحُ الأضاحي رقيبٌ عَـتيدْ<br> فمِـنّا الوليـدُ و مِـنّا الرّشـيدْ<br> فلـمْ لا نَسُـودُ ولِمْ لا نشيد؟<br> https://rutube.ru/video/0813fe298f15848d22056b72b16563ae/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Syria.ogg '''ВАТАН САКЧЫЛАРЫ'''<br> Ватан сакчылары, сәлам сезләргә!<br> Горур җан юл куймас кимсетүләргә.<br> Гарәпчелекнең бу изге оясы,<br> Кояш тәхете — гел азат буласы.<br> Биек манаралар — Шам түбәләре,<br> Җиде кат күк белән әңгәмәләре.<br> Биек манаралар — Шам түбәләре,<br> Җиде кат күк белән әңгәмәләре.<br> Юнәлткән гүзәл йөзен ул кояшка,<br> Безнең ил охшаш күктәге оҗмахка.<br> Байрагыбыз — илне бердәм итүче,<br> Өметләр бишеге, йөрәк тибеше,<br> Түгелме аңарда күзләрнең бәбәге,<br> Түгелме шәһит канының мидәде?<br> Бабалар мирасы — шанлы юлыбыз,<br> Дәһшәтле сакчыбыз — кодрәт-рухыбыз.<br> Бабалар мирасы — шанлы юлыбыз,<br> Дәһшәтле сакчыбыз — кодрәт-рухыбыз.<br> Бездән — Әл-Вәлид, һәм бездән — Әр-Рәшид.<br> Нигә хөр яшәүгә илтмәсен бу нәшид?<br> === '''СЬЕРРА-ЛЕОНЕ ''' === '''HIGH WE EXALT THEE, REALM OF THE FREE'''<br> High we exalt thee, realm of the free;<br> Great is the love we have for thee;<br> Firmly united ever we stand,<br> Singing thy praise, O native land.<br> We raise up our hearts and our voices on high,<br> The hills and the valleys re-echo our cry;<br> Blessing and peace be ever thine own,<br> Land that we love, our Sierra Leone.<br> One with a faith that wisdom inspires,<br> One with a zeal that never tires;<br> Ever we seek to honour thy name,<br> Ours is the labour, thine the fame.<br> We pray that no harm on thy children may fall,<br> That blessing and peace may descend on us all;<br> So may we serve thee ever alone,<br> Land that we love, our Sierra Leone.<br> Knowledge and truth our forefathers spread,<br> Mighty the nations whom they led;<br> Mighty they made thee, so too may we<br> Show forth the good that is ever in thee.<br> We pledge our devotion, our strength and our might,<br> Thy cause to defend and to stand for thy right;<br> All that we have be ever thine own,<br> Land that we love, our Sierra Leone.<br> https://wikiway.com/sierra-leone/gimn/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sierra_Leone's_national_anthem.ogg '''БӨЕКЛЕКТӘ ИРЕК ЧИШМӘБЕЗ'''<br> Бөеклектә ирек чишмәбез,<br> Бердәмлектә гомер итәбез;<br> Сөюебез бөек һәм камил,<br> Мактау җырлыйк сиңа, туган ил.<br> Күтәренке рухлы тавышларыбыз,<br> Ярлыкаулы, имин бул, Ватаныбыз!<br> Тау-үзәндә яңгырый өнебез:<br> “Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!”<br> Иман рухландырган зирәклек<br> Һәм иҗтиһад – мәңге сүнмәслек;<br> Күңел түребездә синең нам,<br> Бездән хезмәт – сиңа шөһрәт-дан.<br> Имин балалар, дип дога кылабыз,<br> Фатихалы булсын, дип, һәрбарчабыз;<br> Тырышлыкта бар ил-көнебез,<br> Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!<br> Гыйлем-хаклык – баба мирасы,<br> Көчле аның өндәү-нидасы;<br> Без булганда син дә куәтле,<br> Күрсәт үзеңдәге гыйззәтне.<br> Без булырбыз иҗтиһадта алымлы,<br> Саклап хокукларың, хаклап юлыңны;<br> Бар булганны сиңа тиңлибез,<br> Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!<br> === '''ТАҖИКСТАН''' === '''СУРУДИ МИЛЛИИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН'''<br> Диёри арҷманди мо,<br> Ба бахти мо сари азизи ту баланд бод,<br> Саодати ту, давлати ту бегазанд бод.<br> Зи дурии замонаҳо расидаем,<br> Ба зери парчами ту саф кашидаем,<br> Кашидаем.<br> Зинда бош, эй Ватан,<br> Тоҷикистони озоди ман!<br> Барои ному нанги мо<br> Ту аз умеди рафтагони мо нишонаӣ,<br> Ту баҳри ворисон ҷаҳони ҷовидонаӣ,<br> Ҳазон намерасад ба навбаҳори ту,<br> Ки мазраи вафо бувад канори ту,<br> Канори ту.<br> Зинда бош, эй Ватан,<br> Тоҷикистони озоди ман!<br> Ту модари ягонаӣ,<br> Бақои ту бувад бақои хонадони мо,<br> Мароми ту бувад мароми ҷисму ҷони мо,<br> Зи ту саодати абад насиби мост,<br> Ту ҳастиву ҳама ҷаҳон ҳабиби мост,<br> Ҳабиби мост.<br> Зинда бош, эй Ватан,<br> Тоҷикистони озоди ман!<br> https://rutube.ru/video/f5c41bbb64174d40d3c06a1aee710407/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tajikistan_anthem.ogg '''ТАҖИКСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ МИЛЛИ ГИМНЫ'''<br> Әй, кадерле туган җирем,<br> Синең югары дәрәҗәң куандырсын,<br> Сәгадәтең һәм дәүләтең мәңге булсын.<br> Яңа офык ачар заманга ирештек,<br> Синең байрагың астында тезелештек,<br> Тезелештек.<br> Имин бул, Ватаным,<br> Минем азат Таҗикстаным!<br> Безнең борынгы намыбыз –<br> Горурлыгы син халыкның һәм нишаны,<br> Варисларыңның гомерлек бер җиһаны,<br> Мең язларыңның булалмас һич ахыры,<br> Камил булса улларыңның тугрылыгы,<br> Тугрылыгы.<br> Имин бул, Ватаным,<br> Минем азат Таҗикстаным!<br> Син – бердәнбер ил-анабыз,<br> Бакыйлыгың – бакыйлыгыбыз форсаты,<br> Синең максат – җан-тәннәребез максаты,<br> Сәгадәтең – барчабызга әбәд насыйп,<br> Син булганга җиһан безгә күркәм-хәбиб,<br> Күркәм-хәбиб.<br> Имин бул, Ватаным,<br> Минем азат Таҗикстаным!<br> === '''ТАИЛАНД''' === === '''ТАИТИ''' === '''TAHEITI NUI'''<br> ’Ua rahu te atua (i) to’u ’ai’a,<br> Hono no’ano’a o te motu rau,<br> Heihei i te pua ri’i au é,<br> E firi nape morohi ‘ore.<br> ’O ta’u ia e fa’ateniteni nei.<br> ’Ua rahu te atua (i) to’u ’ai’a,<br> Hono no’ano’a o te motu rau,<br> Heihei i te pua ri’i au é,<br> E firi nape morohi ‘ore.<br> ’O ta’u ia e fa’ateniteni nei.<br> Te Tuoro nei te reo here,<br> O te hui’a ’a hi’i to aroha,<br> ’Ia ora o Taheiti Nui é.<br> Te Tuoro nei te reo here,<br> O te hui’a ’a hi’i to aroha,<br> ’Ia ora o Taheiti Nui é.<br> '''TAHEITI NUI'''<br> Mon pays est né de Dieu,<br> Collier d’îles multiples<br> Aux délicates senteurs<br> Reliées d’une tresse immortelle.<br> Aujourd’hui je te loue.<br> Mon pays est né de Dieu,<br> Collier d’îles multiples<br> Aux délicates senteurs<br> Reliées d’une tresse immortelle.<br> Aujourd’hui je te loue.<br> Voici que s’élève la voix de tes enfants:<br> “Répands ton amour<br> Pour que vive Taheiti Nui”.<br> Voici que s’élève la voix de tes enfants:<br> “Répands ton amour<br> Pour que vive Taheiti Nui”.<br> https://wikiway.com/frantsuzskaya-polineziya/gimn/ https://yandex.ru/video/preview/2124185597209512599 '''БӨЕК ТАИТИ'''<br> Тәңрем минем илемне барлыкка китергән,<br> Гүзәл утрауларны Ул бәйләмләп үргән,<br> Мәңгелеккә дип, боҗра әйләгән,<br> Гөлләргә күмеп, хуш ис бөркегән.<br> Илкәемне мин бүген данлыйм һәм мактыйм.<br> Тәңрем минем илемне барлыкка китергән,<br> Гүзәл утрауларны Ул бәйләмләп үргән,<br> Мәңгелеккә дип, боҗра әйләгән,<br> Гөлләргә күмеп, хуш ис бөркегән.<br> Илкәемне мин бүген данлыйм һәм мактыйм.<br> Һәм балаларның гозерен тыңлыйм:<br> “Мәхәббәтең синең җирләргә сеңсен,<br> Бөек Таити мәңге яшәсен өчен!”<br> Һәм балаларның гозерен тыңлыйм:<br> “Мәхәббәтең синең җирләргә сеңсен,<br> Бөек Таити мәңге яшәсен өчен!”<br> === '''ТАНЗАНИЯ''' === === '''ТАТАРСТАН''' === https://rutube.ru/video/0559ece20cdd2df4ce6236e6571a7b31/ https://rutube.ru/video/a9a16cf1bd1fb701c535db8f0dc710d5/ === '''ТОГО''' === === '''ТӨНЬЯК ИРЛАНДИЯ ''' === '''A LONDONDERRY AIR'''<br> Would God, I were the tender apple blossom,<br> That floats and falls from off the twisted bough,<br> To lie and faint within your silken bosom,<br> Within your silken bosom as that does now.<br> Or would I were a little burnish'd apple<br> For you to pluck me, gliding by so cold,<br> While sun and shade your robe of lawn will dapple,<br> Your robe of lawn, and your hair's spun gold.<br> Yea, would to God, I were among the roses,<br> That lean to kiss you as you float between<br> While on the lowest branch a bud uncloses<br> A bud uncloses, to touch you, my queen.<br> Nay, since you will not love, would I were growing<br> A happy daisy, in the garden path<br> That so your silver foot might press me going,<br> Might press me going even unto death,<br> Might press me going even unto death.<br> https://rutube.ru/video/53aff0cdf0617a82d2fd995a1691c55d/ https://box.hitplayer.ru/?s=londonderry%20air '''ЛОНДОНДЕРРИ ХЫЯЛАРЫ'''<br> Ходай кушса, мин алма чәчәге булып<br> Үсәр идем агач итәгендә,<br> Синең, мәхәббәтем, иңбашыңа кунып,<br> Шиңәр өчен ефәк күкрәгеңдә.<br> Җимеш булып кызарып таңнар атканда,<br> Төшәр идем аяк табаныңа,<br> Кояш нуры бәдәнеңне назлаганда,<br> Алтын чәчең төшкәч үлән кочагына. <br> Бастыр, Ходам, гөлчәчәкләр арасына,<br> Салыйм, күз карашы сөйкемендә,<br> Бу җавапсыз татлы сөю сусавыма<br> Соң кат бәлзәм салыйм гомеремдә.<br> Акбаш чәчәгедәй үсеп юл буенда,<br> Бәхет сукмагыма бер ятыймчы,<br> Сөеклемнең көмеш үкчәсе астында<br> Әҗәлемне бер карусыз каршылыймчы.<br> Зарыгып көткән әҗәлемне каршылыймчы…<br> '''ГРЁЗЫ ЛОНДОНДЕРРИ'''<br> Будь воля Бога, яблоневым цветом<br> Я распустился б нежно на ветви,<br> К тебе, любовь моя, прильнул бы летом,<br> Чтоб увядать на шёлковой груди.<br> Быть может, плодом стал бы я безгласым,<br> К ногам твоим упал бы на заре,<br> Когда теплом лучей твой стан обласкан<br> И прядь волос твоих златая на траве.<br> Позволь, Господь, смиренно встану я средь роз,<br> Чтоб наслаждаться взором милых глаз,<br> И жажду безответных сладких грёз<br> Я утолю последний в жизни раз.<br> Счастливой маргариткой у дорожки<br> Взрасту и лягу на земную твердь,<br> И под её серебряною ножкой<br> Покорно обрету желанную мной смерть,<br> Покорно обрету желанную мной смерть...<br> '''Төньяк Ирландиянең популяр халык көенә берничә мәхәббәт шигыре язылган. Бөекбританиядә “Danny boy” (Бәләкәч Денни) тексты күбрәк кулланыла, ә мөһаҗирлектә яшәүче ирландиялеләр, туган илләрен сагынып җырлаганда, “A Londonderry Air” (Лондондерри хыяллары) исемле шигырьне үз итәләр икән. Читтә үткәрелгән сораштырулар шуны күрсәткән. Соңгысы берьюлы татар һәм урыс телләренә тәрҗемә ителде (Википедиядә дә безнең тәрҗемә урнаштырылган).'''<br> === '''ТӨНЬЯК ОСЕТИЯ''' === https://rutube.ru/video/53870924b9abf80967cd0890fe3b813f/ === '''ТӨРКИЯ''' === '''İSTİKLÂL MARŞI'''<br> Korkma! Sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak,<br> Sönmeden yurdumun üstünde tüten en son ocak.<br> O benim milletimin yıldızıdır, parlayacak;<br> O benimdir, o benim milletimindir ancak.<br> Çatma, kurban olayım, çehreni ey nazlı hilal!<br> Kahraman ırkıma bir gül; ne bu şiddet, bu celal?<br> Sana olmaz dökülen kanlarımız sonra helal…<br> Hakkıdır, Hakk’a tapan milletimin istiklal.<br> https://rutube.ru/video/be308eaf6560b205eb5c75e811df3530/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Istiklâl_Marsi_instrumetal.ogg '''БӘЙСЕЗЛЕК МАРШЫ'''<br> Курыкма, сүнмәс бу шәфәкъ нурларында ал байрак,<br> Исән-имин илем өстендә янган иң соңгы учак,<br> Ул минем милләтемнең йолдызыдыр — балкыячак,<br> Ул минем милләтемә, милләтемә анчак.<br> Чытма йөзеңне, зинһар өчен, әй, назлы һилал,<br> Каһарман халкыма гөл сыман бу шиддәт һәм бу җәләл.<br> Юкса, синең өчен түккән каныбыз булмас хәләл;<br> Хактыр, Хакка табынган милләтемә истикълал!<br> '''Гадәттә Төркия гимнының беренче ике куплеты гына уйнала. Биредә тәрҗемә ителгәннәрдән кала, тагын 8 куплеты бар. Төркия гимны Кипр утравының төрекләр яшәгән өлешендә дә гамәлдә.'''<br> === '''ТӨРКМӘНСТАН''' === '''TÜRKMENISTAN RESPUBLIKASYNYŇ DÖWLET GIMNI'''<br> Janym gurban saňa, erkana ýurdum,<br> Mert pederleň ruhy bardyr köňülde.<br> Bitarap, garaşsyz topragyň nurdur,<br> Baýdagyň belentdir dünýäň öňünde.<br> Gaýtalama:<br> Halkyň guran Baky beýik binasy,<br> Berkarar döwletim, jigerim-janym.<br> Başlaryň täji sen, diller senasy,<br> Dünýä dursun, sen dur, Türkmenistanym!<br> Gardaşdyr tireler, amandyr iller,<br> Owal-ahyr birdir biziň ganymyz.<br> Harasatlar almaz, syndyrmaz siller,<br> Nesiller döş gerip gorar şanymyz.<br> Gaýtalama:<br> Halkyň guran Baky beýik binasy,<br> Berkarar döwletim, jigerim-janym.<br> Başlaryň täji sen, diller senasy,<br> Dünýä dursun, sen dur, Türkmenistanym!<br> https://rutube.ru/video/2c38158019d95a1154c5413ebdf40744/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:US_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Turkmenistan.ogg '''ТӨРКМӘНСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕНЕҢ ДӘҮЛӘТ ГИМНЫ'''<br> Җаным корбан сиңа, әй, туган йортым,<br> Бабалар рухы яши күңелемдә.<br> Бәйсез, тарафсыз, туфрагың нурлыдыр,<br> Горур байрагың – дөньяның түрендә.<br> Кушымта:<br> Халык корган бөек һәм бакый бина –<br> Егәрем-җаным, кадерле Ватаным.<br> Күңелемнең нуры син, рухым җыры,<br> Дөнья белән яшә, Төрекмәнстаным!<br> Бердәм минем халкым, иминдер илем,<br> Бабалар каны – безнең ул каныбыз.<br> Давыллар имәс һәм сындырмас җилләр,<br> Күмсен илебезне шөһрәт-даныбыз.<br> Кушымта:<br> Халык корган бөек һәм бакый бина –<br> Егәрем-җаным, кадерле Ватаным.<br> Күңелемнең нуры син, рухым җыры,<br> Дөнья белән яшә, Төрекмәнстаным!<br> '''ГОСУДАРСТВЕННЫЙ ГИМН РЕСПУБЛИКИ ТУРКМЕНИСТАН'''<br> Жизнь отдать я готов за родимый очаг, –<br> Духом предков отважных славны сыны,<br> Земля моя свята. В мире реет мой флаг –<br> Символ великой нейтральной страны!<br> Припев:<br> Великая, навеки созданная народом<br> Держава родная, суверенный край,<br> Туркменистан – светоч и песня души,<br> Во веки веков ты живи, процветай!<br> Един мой народ, и по жилам племён<br> Течёт предков кровь – нетленная весть,<br> Не страшны нам бури, невзгоды времён,<br> Сохраним и умножим славу и честь!<br> Припев:<br> Великая, навеки созданная народом<br> Держава родная, суверенный край,<br> Туркменистан – светоч и песня души,<br> Во веки веков ты живи, процветай!<br> Төркмәнстан Җөмһүриятенең дәүләт гимнының беренчел тексты 1996 елда төркмән һәм урыс телләрендә кабул ителде. Ул вакытта гимн кушымтадан башлана иде. Гимнның тагын бер атамасы – “Бәйсез һәм тарафсыз Төрекмәнстанның дәүләт гимны” (төрекмәнчә – '''Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň Döwlet Gimni''').<br> === '''ТРИНИДАД-ТОБАГО''' === === '''ТУВАЛУ''' === === '''ТЫВА''' === '''Мен – тыва мен'''<br> Арт-арттың оваазынга<br> дажын салып чалбарган,<br> Таңды, Саян ыдыынга<br> Агын өргээн тыва мен.<br> Мен – тыва мен,<br> Мөңге харлыг дагның оглу мен.<br> Мен – тыва мен,<br> Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.<br> Өгбелерим чуртунда<br> Өлчей тарып иженген,<br> Өткүт хөөмей ырынга<br> Өөрүп талаан тыва мен.<br> Мен – тыва мен,<br> Мөңге харлыг дагның оглу мен.<br> Мен – тыва мен,<br> Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.<br> Аймак чоннар бүлези<br> Акы-дуңма найыралдыг,<br> Депшилгеже чүткүлдүг<br> Демниг чурттуг тыва мен.<br> Мен – тыва мен,<br> Мөңге харлыг дагның оглу мен.<br> Мен – тыва мен,<br> Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.<br> Мен – тыва мен!<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mentyvamenvocal.ogg https://rutube.ru/video/d1c6d8f5730ee157308bb2bd2cc7577e/ '''Мин – тывалы'''<br> Изге үткел оваасына<br> Таш салганда догалы –<br> Таңды, Саян тауларына<br> Аклык өргән тывалы.<br> Мин – тывалы,<br> Мәңгелек кар яткан тау улы,<br> Мин – тывалы,<br> Көмеш сулар аккан ил кызы.<br> Ата-баба Ватанында<br> Үз бәхетенә юл салып,<br> Дәртле хөмәй җырларына<br> Сокланам мин – тывалы.<br> Мин – тывалы,<br> Мәңгелек кар яткан тау улы,<br> Мин – тывалы,<br> Көмеш сулар аккан ил кызы.<br> Хөр гаиләдә халыклар<br> Бер-берсенең туганы;<br> Алгарышка юл тоткан<br> Бердәм илле тывалы.<br> Мин – тывалы,<br> Мәңгелек кар яткан тау улы,<br> Мин – тывалы,<br> Көмеш сулар аккан ил кызы.<br> Мин – тывалы!<br> Бу куәтле, җырлаучының һәм тыңлаучының аңына һәм бөтен күзәнәкләренә үтеп керә торган гимн 2011 елның 11 августында рәсми рәвештә кабул ителде. 2011 елның 13 августында кичкырын Тыва Җөмһүриятенең яңа гимны төбәк хөкүмәтенең тынлы оркестры һәм хоры башкаруында киң җәмәгатьчелеккә дә тәкъдим ителде. Тыва Җөмһүриятенең атказанган сәнгать эшлеклесе '''Аяна Монгуш''' дирижёрлык итте. Төн уртасына таба гимнның видеоязмасы Интернетта пәйда булды. Сүзлекләр актара-актара төн утырып чыккач, аның тексты иртә белән татар теленә дә тәрҗемә ителгән иде инде.<br> Моңа кадәр рәсми чараларда '''“Тооруктуг долгай таңдым”''' (“Урманнарымда йөргәндә”) дип аталган тыва халык җырының көе генә уйнала иде. Ул җыр текстының эчтәлеге... чит кешегә гимн буларак җырлап күрсәтерлек түгел иде. Аның юлга-юл тәрҗемәсе:<br> ''“Мин һәрвакыт канәгатьмен урманнарымда йөргәндә: урманнарым бай бит минем – һәрнәрсәгә, җәнлекләргә. Тау-кыялар һәм урманнар арасында туып үстем, шуңа күрә мин куәтле, һәм мин баеп та китәрмен. Тугыз төрле терлек-туар – көтү көтеп тукландырсам, үзем кебек тәрбия кылсам, һичшиксез, баеп китәрмен”.''<br> === '''УГАНДА''' === === '''УДМУРТИЯ''' === Удмурт телендә (рәсми)<br> '''Удмурт Элькунлэн Кункрезез'''<br> 1. Шунды сиос ӝуато палэзез,<br> Юг ӟардон вуэ музъемам.<br> Оскон тӧлпо — милемлы Куншетэд,<br> Дан тыныд, Доре мынам!<br> Югдыты, Быдӟым Инмаре,<br> Кыдёкысь инвисъёсмес,<br> Кыдаты выль шудбурмес,<br> Эрико, йӧн бурдъёсмес!<br> 2. Тон кадь мусо вань меда дуннеос,<br> Кужымед пыӵа ёзвиям.<br> Ӟеч ивордэ гурлало туриос,<br> Дан тыныд, Доре мынам!<br> Югдыты, Быдӟым Инмаре,<br> Кыдёкысь инвисъёсмес,<br> Кыдаты выль шудбурмес,<br> Эрико, йӧн бурдъёсмес!<br> 3. Дун ошмес ву жильыртэ шуръёсын,<br> Волга-Кам — пачыл вирсэрам.<br> Россиен ӵош кайгуын но данын<br> Тон, Удмуртие мынам!<br> Югдыты, Быдӟым Инмаре,<br> Кыдёкысь инвисъёсмес,<br> Кыдаты выль шудбурмес,<br> Эрико, йӧн бурдъёсмес!<br> Рус телендә (рәсми)<br> '''Гимн Удмуртской Республики'''<br> 1. Солнце горит в алых гроздьях рябин,<br> Новый день встречает земля,<br> Реет твой Флаг над простором равнин,<br> О Удмуртия моя!<br> Воссияй, Отчизна моя,<br> Счастьем путь нам озаряй!<br> Да хранит Господь тебя,<br> Расцветай, любимый край!<br> 2. Краше тебя нет на свете земли,<br> Широки леса и поля,<br> Весть о тебе вдаль несут журавли,<br> Славься, Родина моя!<br> Воссияй, Отчизна моя,<br> Счастьем путь нам озаряй!<br> Да хранит Господь тебя,<br> Расцветай, любимый край!<br> 3. Каму и Волгу питала века<br> Родников живая вода,<br> В горе и славе с Россией всегда<br> Ты, Удмуртия моя!<br> Воссияй, Отчизна моя,<br> Счастьем путь нам озаряй!<br> Да хранит Господь тебя,<br> Расцветай, любимый край!<br> https://rutube.ru/video/a4bb07bb9070a7523d4f1cc996e86813/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Шунды_сиос_ӝуато_палэзез~.ogg Удмурт тексты тәрҗемәсе<br> '''Удмурт җɵмһүрᴎяте гимны'''<br> 1. Кояш нурлый миләш тәлгәшләрен,<br> Җир-суны назлый ил таңы,<br> Рух терәге — җилферди Байрагың,<br> Дан сиңа, дан, Ватаным!<br> Ярлыка, Бөек Аллабыз,<br> Нурга күм офыкларны!<br> Насыйп ит бәхет, азатлык,<br> Куәтлә канатларны!<br> 2. Юк синең күк сөйкемле дөньяда,<br> Төкәнмәс егәр-дәрманың,<br> Сине мактап каңгылдый торналар,<br> Дан сиңа, дан, Ватаным!<br> Ярлыка, Бөек Аллабыз,<br> Нурга күм офыкларны!<br> Насыйп ит бәхет, азатлык,<br> Куәтлә канатларны!<br> 3. Туендыра Чулман-Иделләрен<br> Саф сулы елгаң һәм чишмәң.<br> Уртак синең шатлык-кайгы, гамең<br> Ил белән, Удмуртиям!<br> Ярлыка, Бөек Аллабыз,<br> Нурга күм офыкларны!<br> Насыйп ит бәхет, азатлык,<br> Куәтлә канатларны!<br> === '''УКРАИНА''' === '''''Українська мова'''''<br> Ще не вмерли України і слава, і воля,<br> Ще нам, браття українці, усміхнеться доля.<br> Згинуть наші воріженькi, як роса на сонці,<br> Запануєм і ми, браття, у своїй сторонці.<br> Душу й тіло ми положим за нашу свободу,<br> І покажем, що ми, браття, козацького роду.<br> Душу й тіло ми положим за нашу свободу,<br> І покажем, що ми, браття, козацького роду.<br> https://rutube.ru/video/3ce5095cedeaa7e6839563167f33cdf7/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Ukraine,_instrumental.oga https://rutube.ru/video/64685dd80af36b9a5a0936ab015720a6/ '''''Үзебезнең тәрҗемә'''''<br> Бар әле Украинаның ихтыяры һәм даны,<br> Язмыш ярлыкар әле без украин туганнарны.<br> Кояш нуры төшкән чыктай, юк булырлар дошманнар,<br> Туган ягыбызда без дә булырбыз әле паннар.<br> Азатлыгыбыз хакына булсын җан һәм тән фида,<br> Көч-куәтне күрсәтербез казак нәселе рухында.<br> Азатлыгыбыз хакына булсын җан һәм тән фида,<br> Көч-куәтне күрсәтербез казак нәселе рухында.<br> '''''Украина татарлары тәрҗемәсе'''''<br> И данлыклы, и ирекле Украина илебез,<br> Елмаеп карап торабыз, язмышларыбыз тигез.<br> Дошманнарыбыз кояшта чык сыман югалырлар,<br> Туганнар кебек яшәрләр илебездә халыклар.<br> Җаныбыз-тәнебез кебек кадерле ирегебез,<br> Казак нәселе куәтен дөньяга күрсәтербез.<br> Җаныбыз-тәнебез кебек кадерле ирегебез,<br> Казак нәселе куәтен дөньяга күрсәтербез.<br> === '''УРУГВАЙ''' === '''ORIENTALES, LA PATRIA O LA TUMBA!'''<br> '''''Мурга (эчке бәйрәм тантанасы) версиясе'''''<br> Orientales, la Patria o la Tumba!<br> Libertad o con gloria morir!<br> Orientales, la Patria o la Tumba!<br> Libertad o con gloria morir!<br> Es el voto que el alma pronuncia,<br> Y que heroicos sabremos cumplir!<br> Es el voto que el alma pronuncia,<br> Y que heroicos sabremos cumplir!<br> Que sabremos cumplir!<br> Es el voto que el alma pronuncia,<br> Y que heroicos sabremos cumplir!<br> Que sabremos cumplir!<br> Sabremos cumplir!<br> Sabremos cumplir!<br> Sabremos cumplir!<br> Libertad, libertad, Orientales!<br> Ese grito a la Patria salvó<br> Que a sus bravos en fieras batallas<br> De entusiasmo sublime inflamó.<br> Libertad, libertad, Orientales!<br> Ese grito a la Patria salvó<br> Que a sus bravos en fieras batallas<br> De entusiasmo sublime inflamó.<br> De este don sacrosanto la gloria<br> Merecimos tiranos temblad!<br> Tiranos temblad!<br> Tiranos temblad!<br> Oh! Libertad en la lid clamaremos,<br> Y muriendo, también libertad!<br> Libertad en la lid clamaremos,<br> Y muriendo, también libertad!<br> Y muriendo, también libertad!<br> También libertad!<br> También libertad!<br> Orientales, la Patria o la Tumba!<br> Libertad o con gloria morir!<br> Orientales, la Patria o la Tumba!<br> Libertad o con gloria morir!<br> Es el voto que el alma pronuncia,<br> Y que heroicos sabremos cumplir!<br> Es el voto que el alma pronuncia,<br> Y que heroicos sabremos cumplir!<br> Que sabremos cumplir!<br> Es el voto que el alma pronuncia,<br> Y que heroicos sabremos cumplir!<br> Que sabremos cumplir!<br> Que sabremos cumplir!<br> Que sabremos cumplir!<br> https://zvyki.com/song/97399165/Gimn_-_Urugvaya/{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} https://wikiway.com/uruguay/gimn/ '''ВАТАНДАШЛАР, ТУГАН ИЛ ЙӘ ҮЛЕМ'''<br> Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br> Йә азатлык өчен шәһадәт!<br> Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br> Йә азатлык өчен шәһадәт! ─<br> Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br> Азатлык яуларбыз бергәләп!<br> Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br> Азатлык яуларбыз бергәләп!<br> Яуларбыз бергәләп!<br> Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br> Азатлык яуларбыз бергәләп!<br> Яуларбыз бергәләп!<br> Яулыйк бергәләп!<br> Яулыйк бергәләп!<br> Яулыйк бергәләп!<br> Азатлык, азатлык, ватандашлар! ─<br> Бу аваз Ватанны коткарды,<br> Аяусыз сугышларда батырлар<br> Аңардан көч-куәт, рух алды.<br> Азатлык, азатлык, ватандашлар! ─<br> Бу аваз Ватанны коткарды,<br> Аяусыз сугышларда батырлар<br> Аңардан көч-куәт, рух алды.<br> Бу олы җиңүгә без лаеклы,<br> Без лаеклы, залим, калтыран!<br> Залим, калтыран!<br> Залим, калтыран!<br> Һәй! Җаннарыбыз азатлык дип ярсый,<br> Гомерлеккә азат булыйк без!<br> Җаннарыбыз азатлык дип ярсый,<br> Гомерлеккә азат булыйк без!<br> Гомерлеккә азат булыйк без!<br> Мәңгегә азат!<br> Мәңгегә азат!<br> Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br> Йә азатлык өчен шәһадәт!<br> Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br> Йә азатлык өчен шәһадәт! ─<br> Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br> Азатлык яуларбыз бергәләп!<br> Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br> Азатлык яуларбыз бергәләп!<br> Яуларбыз бергәләп!<br> Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br> Азатлык яуларбыз бергәләп!<br> Яуларбыз бергәләп!<br> Яуларбыз бергәләп!<br> Яуларбыз бергәләп!<br> '''Халыкара мәйданда 11 куплетлы Уругвай дәүләт гимнының иң кыска, җыйнак варианты гына кулланыла. Ә илнең үзендә гимнның “Мурга версиясе” дип аталган 4 минутлык башкарылышы гамәлдә. Биредә ил халкының XIX гасырдагы азатлык көрәше чагылыш тапкан.'''<br> === '''УЭЛЬС''' === Вализ телендә<br> '''HEN WLAD FY NHADAU'''<br> 1. Mae hen wlad fy nhadau yn annwyl i mi,<br> Gwlad beirdd a chantorion, enwogion o fri;<br> Ei gwrol ryfelwyr, gwladgarwyr tra mâd,<br> Tros ryddid gollasant eu gwaed.<br> Cytgan:<br> Gwlad, gwlad, pleidiol wyf i'm gwlad.<br> Tra mor yn fur i'r bur hoff bau,<br> O bydded i'r hen iaith barhau.<br> 2. Hen Cymru fynyddig, paradwys y bardd,<br> Pob dyffryn, pob clogwyn, i'm golwg sydd hardd;<br> Trwy deimlad gwladgarol, mor swynol yw si<br> Ei nentydd, afonydd, i mi.<br> Cytgan.<br> 3. Os treisiodd y gelyn fy ngwlad tan ei droed,<br> Mae hen iaith y Cymry mor fyw ag erioed,<br> Ni luddiwyd yr awen gan erchyll law brad,<br> Na thelyn berseiniol fy ngwlad.<br> Cytgan.<br> https://rutube.ru/video/a9af111fde0838d69793fb97fa700f69/ https://yandex.ru/video/preview/8950171051893717078 https://vk.com/video-38514064_456250360 '''АТА-БАБАМ ИЛЕ'''<br> 1. Ата-бабам иле миңа кадерле.<br> Бардлар, җырчылар данлыклы иле;<br> Кыю көрәшче, затлы ватандарлар<br> Ирек өчен кан койганнар.<br> Кушымта:<br> Илем, турылыклы мин аңа;<br> Саф-пакь диңгез Ватан сагында –<br> Борынгы тел яшәр тагын да.<br> 2. Бу үзән-таулар – оҗмах бардларына,<br> Күмелгән ил халкымның моңнарына,<br> Чишмә чылтыравы, дулкыннар шавы –<br> Һәр җырда алар шаңдавы.<br> Кушымта.<br> 3. Күпме дошман җиреңне таптап изгән,<br> Ә борынгы Кымру телебез исән;<br> Сатлык җан аңа һич комачау булмас,<br> Илемнең арфасы тынмас.<br> Кушымта.<br> Инглиз телендә<br> '''THE LAND OF MY FATHERS'''*<br> 1. The land of my fathers is dear unto me,<br> Old land where the minstrels are honored and free;<br> Its warring defenders so gallant and brave,<br> For freedom their life’s blood they gave.<br> Refrain:<br> Home, home, true am I to home,<br> While seas secure the land so pure,<br> O may the old language endure.<br> * '''Инглиз телендә гадәттә гимнның беренче куплеты гына башкарыла.'''<br> === '''ҮЗӘК АФРИКА ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === Француз телендә<br> '''LA RENAISSANCE'''<br> O Central Afrique, ô berceau des Bantous!<br> Reprends ton droit au respect, à la vie!<br> Longtemps soumis, longtemps brimé partous,<br> Mais de ce jour brisant la tyrannie.<br> Dans le travail, l'ordre et la dignité,<br> Tu reconquiers ton droit, ton unité,<br> Et pour franchir cette étape nouvelle,<br> De nos ancêtres la voix nous appelle.<br> Chorus:<br> Au travail! dans l'ordre et la dignité,<br> Dans le respect du droit dans l'unité,<br> Brisant la misère et la tyrannie,<br> Brandissant l’étendard de la Patrie.<br> Санго телендә<br> '''E ZINGO'''<br> Bêafrîka, mbeso tî âBantu<br> Kîri mo gbû gîgî tî mo-mvenî<br> Mo bâa pâsi na gbe tî âzo kûê<br> Me fadësô, mo ke na kürü gô<br> Mo sö benda, mo bûngbi kûê ôko<br> Na kusâra ngâ na nëngö-terê<br> Tî tö ndâ tî finî dutï tî ë sô<br> E mä gbegô tî-âkötarä tî ë<br> Chorus:<br> E gbû kua nzönî na nëngö-terê<br> E kpë ndiä nzönî na mängö-terê<br> E kinda wasïöbê, ë tomba pâsi<br> E yâa bandêra tî ködrö tî ë!<br> https://wikiway.com/car/gimn/ https://yandex.ru/video/preview/5774219819091910386 '''ЯҢАРЫШ'''<br> Үзәк Африка, банту бишеге!<br> Шәрәфле тормыш – бу ихтыярың!<br> Күптән көлкегә калган, изелеп,<br> Золым богавын ватып ташладың.<br> Хезмәт һәм тәртип аша – мәртәбә,<br> Хокуклар яулап, бердәм буласы.<br> Бу яңа авыр юлны үтәргә! –<br> Ата-бабаның гозер-нидасы.<br> Кушымта:<br> Бердәмлек белән тырыш хезмәттә<br> Яула хокуклар, иреш хөрмәткә;<br> Бетсен фәкыйрьлек, золым һәр җирдә,<br> Ватан байрагы, горур җилфердә!<br> === '''ҮЗБӘКСТАН''' === '''ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ДАВЛАТ МАДҲИЯСИ'''<br> 1. Серқуёш ҳур улкам, элга бахт, нажот,<br> Сен ўзинг дўстларга йўлдош, меҳрибон,<br> Меҳрибон!<br> Яшнагай то абад илму фан, ижод,<br> Шуҳратинг порласин токи бор жаҳон!<br> Хор:<br> Олтин бу водийлар — жон Ўзбекистон,<br> Аждодлар мардона руҳи сенга ёр!<br> Улуғ халқ қудрати жўш урган замон,<br> Оламни маҳлиё айлаган диёр!<br> 2. Бағри кенг ўзбекнинг ўчмас иймони,<br> Эркин, ёш авлодлар сенга зўр қанот,<br> Зўр қанот!<br> Истиқлол машъали, тинчлик посбони,<br> Ҳақсевар, она юрт, мангу бўл обод!<br> Хор.<br> https://rutube.ru/video/82b2bb82acaa431a44b77acb249903df/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Uzbekistan_anthem.ogg '''ҮЗБӘКСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ ДӘҮЛӘТ ГИМНЫ'''<br> 1. Кояшлы хөр илем, сиңа бәхет, нәҗат,<br> Син үзең дусларга юлдаш, миһербан,<br> Миһербан!<br> Гөрләп үссен мәңге гыйлем, фән, иҗат,<br> Шөһрәтең нурлансын, яктырсын бар җиһан!<br> Кушымта:<br> Алтын бу үзәннәр — җан Үзбәкстан,<br> Мирасың, рухың — бабалар мәрданы!<br> Бөеклек кодрәте ирешкән заман,<br> Бар галәм соклангыч сиңа, Ватаным!<br> 2. Ихласлы үзбәкнең үлемсез иманы,<br> Ирекле яшь буын — сиңа зур канат,<br> Зур канат!<br> Бәйсезлек мәшгале* саклар дөньяны,<br> Намуслы ана йорт, мәңге бул, чәчәк ат!<br> Кушымта. * '''Мәшгаль''' — факел.<br> '''Гимнның тарихы'''<br> Советлар Берлеге таркалгач, Үзбәкстан (Беларусь һәм Таҗикстан белән беррәттән) союздаш республика чорындагы гимнның көен саклап калды. Ә '''иске гимн''' “Сәлам сиңа, рус халкы, өлкән туганыбыз” дигән сүзләр белән башлана һәм аңарда шул замандагы рәсми идеология тулысынча чагыла иде.<br> Гимнга үзбәк телендәге яңа сүзләрнең ахыргы варианты 2006 елда расланды. Урыс теле Үзбәкстанда рәсми тел булып саналмаса да, 2019 елда гимнның әдәби тәрҗемәсе дә пәйда булды. Дәүләт җырының дүрт варианты яздырылган, алар шартлы рәвештә '''“Катгый”''', '''“Гадәти”''', '''“Яшьләр өчен”''' һәм '''“Сүзсез”''' дип атала. Гимнның икенче атамасы — '''Серқуёш ҳур улкам''' (Кояшлы хөр илем).<br> === '''ҮРДҮН''' === === '''ФАРЕР УТРАУЛАРЫ''' === '''TÚ ALFAGRA LAND MÍTT'''<br> I. Tú alfagra land mítt, mín dýrasta ogn!<br> á vetri so randhvítt, á sumri við logn,<br> tú tekur meg at tær so tætt í tín favn.<br> Tit oyggjar so mætar, Guð signi tað navn,<br> sum menn tykkum góvu, tá teir tykkum sóu.<br> Ja, Guð signi Føroyar, mítt land!<br> II. Hin roðin, sum skínur á sumri í líð,<br> hin ódnin, sum týnir mangt lív vetrartíð,<br> og myrkrið, sum fjalir mær bjartasta mál,<br> og ljósið, sum spælir mær sigur í sál:<br> alt streingir, ið tóna, sum vága og vóna,<br> at eg verji Føroyar, mítt land.<br> III. Eg nígi tí niður í bøn til tín, Guð:<br> Hin heilagi friður mær falli í lut!<br> Lat sál mína tváa sær í tíni dýrd!<br> So torir hon vága - av Gudi væl skírd -<br> at bera tað merkið, sum eyðkennir verkið,<br> ið varðveitir Føroyar, mítt land!<br> https://rutube.ru/video/c2e2119508c9749d50bbbd93d4aa4ba9/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Tú_alfagra_land_mítt.ogg === '''ФИДЖИ''' === Инглиз телендә<br> '''God bless Fiji!'''<br> '''I.''' Blessing grant, oh God of nations, on the isles of Fiji,<br> As we stand united under noble banner blue.<br> And we honour and defend the cause of freedom ever,<br> Onward march together,<br> God bless Fiji!<br> '''''Chorus:'''''<br> For Fiji, ever Fiji, let our voices ring with pride,<br> For Fiji, ever Fiji, her name hail far and wide,<br> A land of freedom, hope and glory to endure what ever befall.<br> May God bless Fiji, forevermore!<br> '''II.''' Blessing grant, oh God of nations, on the isles of Fiji,<br> Shores of golden sand and sunshine, happiness and song.<br> Stand united, we of Fiji, fame and glory ever<br> Onward march together, God bless Fiji.<br> '''''Chorus.'''''<br> Фиджи телендә<br> '''Meda Dau Doka'''<br> '''I.''' Meda dau doka ka vinakata na vanua<br> E ra sa dau tiko kina na savasava<br> Rawa tu na gauna ni sautu na veilomani<br> Biu na i tovo tawa savasava<br> '''''Chorus:'''''<br> Me bula ga ko Viti ka me toro ga ki liu<br> Me ra turaga vinaka ko ira na i liuliu<br> Me ra liutaki na tamata e na veika vinaka<br> Me oti kina na i tovo ca<br> '''II.''' Bale ga vei kemuni na cauravou e Viti<br> Ni yavala me savasava na vanua<br> Ni kakua ni vosota na dukadukali<br> Ka me da sa qai biuta vakadua<br> '''''Chorus.'''''<br> https://rutube.ru/video/ab42f472f1c7483b1e759836c4c36b3d/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Fiji_National_Anthem.ogg === '''ФИЛИППИН''' === Пилипино телендә '''LUPANG HINIRANG'''<br> Bayang magiliw, perlas ng silanganan,<br> Alab ng puso, sa dibdib moy buhay<br> Lupang hinirang, duyan ka ng magiting<br> Sa manlulupig, di ka pasisiil.<br> Sa dagat at bundok,<br> Sa simoy at sa langit mong bughaw,<br> May dilag ang tula<br> At awit sa paglayang minamahal.<br> Ang kislap ng watawat moy<br> Tagumpay na nagniningning.<br> Ang bituin at araw niya<br> Kailan pa may di magdidilim<br> Lupa ng araw, ng luwalhatit pagsinta,<br> Buhay ay langit sa piling mo.<br> Aming ligaya na pag may mang-aapi,<br> Ang mamatay nang dahil sa iyo.<br> https://rutube.ru/video/0f4b8fb19219d148d3cabdc72dda113c/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lupang_Hinirang_instrumental.ogg '''КҮҢЕЛ ТАРТКАН ИЛ'''<br> Сөекле Ватан, Шәрык энҗе бөртеге,<br> Дөрләп янучы йөрәгең бакыйлык.<br> Күңел тарткан ил, син кыюлар бишеге,<br> Илбасарларга бирелмәслек алып.<br> Диңгез дә, таулар да<br> Һәм һава да, һәм биек күкләр дә<br> Дан җырлыйлар сиңа,<br> Азатлыкка мәдхия-шигырьләрдә.<br> Синең байрагыңның очкыннары —<br> Бөек җиңүләрдән,<br> Ай-кояшы аның, йолдызлары —<br> Мәңгелек сүнмәс ямь.<br> Күмелгәнсең, Ватан, шәфәкъ нурларына,<br> Синең куеныңда тормыш — җәннәт;<br> Дошман аяк басса әгәр туфрагыңа,<br> Синең өчен үлем — мең ләззәт.<br> === '''ФИНЛЯНДИЯ''' === '''MAAMME'''<br> Oi maamme, Suomi, synnyinmaa,<br> soi, sana kultainen!<br> Ei laaksoa, ei kukkulaa,<br> ei vettä, rantaa rakkaampaa,<br> kuin kotimaa tää pohjoinen,<br> maa kallis isien.<br> Ei laaksoa, ei kukkulaa,<br> ei vettä, rantaa rakkaampaa,<br> kuin kotimaa tää pohjoinen,<br> maa kallis isien.<br> '''VÅRT LAND'''<br> Vårt land, vårt land, vårt fosterland,<br> ljud högt, o dyra ord!<br> Ej lyfts en höjd mot himlens rand,<br> ej sänks en dal, ej sköljs en strand,<br> mer älskad än vår bygd i nord,<br> än våra fäders jord!<br> Ej lyfts en höjd mot himlens rand,<br> ej sänks en dal, ej sköljs en strand,<br> mer älskad än vår bygd i nord,<br> än våra fäders jord!<br> https://rutube.ru/video/35ad5057d3cae595e07af2de5532dd5c/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Maamme.ogg '''ТУГАН ЯГЫМ'''<br> Әй, Суоми, туган ягым,<br> Горур яңгырый атың!<br> Түбәләре күккә ашкан таулар,<br> Диңгез дулкыннары каккан ярлар –<br> Кайларда гына бар тагын,<br> Синдәгедәй якын!<br> Түбәләре күккә ашкан таулар,<br> Диңгез дулкыннары каккан ярлар –<br> Кайларда гына бар тагын,<br> Синдәгедәй якын!<br> '''НАШ КРАЙ РОДНОЙ'''<br> (''перевод Александра Блока'')<br> Наш край, наш край, наш край родной, —<br> О, звук, всех громче слов!<br> Чей кряж, растущий над землёй,<br> Чей брег, встающий над водой,<br> Любимей гор и берегов<br> Родной земли отцов?<br> Чей кряж, растущий над землёй,<br> Чей брег, встающий над водой,<br> Любимей гор и берегов<br> Родной земли отцов?<br> Финляндиянең һәрдаим кулланышта булган гимны башта швед телендә язылган булган. Аның тагын 10 куплеты бар. Шведлар халык санының биш процентын гына тәшкил итсәләр дә, швед теле Финляндиядә икенче дәүләт теле булып санала. Гимн бүгенгә кадәр дәүләт парламенты тарафыннан рәсми рәвештә расланмаган.<br> === '''ФРАНЦИЯ''' === '''LA MARSEILLAISE'''<br> Allons, enfants de la Patrie,<br> Le jour de gloire est arrivé,<br> Contre nous de la tyrannie<br> L’étendard sanglant est levé,<br> L’étendard sanglant est levé!<br> Entendez vous dans nos campagnes<br> Mugir ces féroces soldats?<br> Ils viennent jusque dans vos bras,<br> Égorger nos fils, nos compagnes!<br> Refrain:<br> ||: Aux armes citoyens!<br> Formez vos bataillons!<br> Marchons, marchons,<br> Qu’ un sang impur<br> Abreuve nos sillons. :||<br> https://rutube.ru/video/e1b71c870b43347417729879853978e4/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:La_Marseillaise.ogg '''МАРСЕЛЬЕЗА'''<br> Әйдәгез, Ил-Ватан уллары,<br> Данлы көннәр якынлашты,<br> Безгә каршы явыз тирания<br> Канлы байракларын асты,<br> Канлы байракларын асты!<br> Күрәсезме, безнең авылларда<br> Тупас солдатлар ни кыра? —<br> Безнең кул җиткәнне көтеп,<br> Йорт-җирләребездә узына!<br> Кушымта:<br> ||: Корал тотып кулга,<br> Басыгыз сафларга!<br> Алга, яуга —<br> Дошман каны<br> Аксын басуларга! :||<br> Гимнның тагын алты куплеты бар. Тәрҗемә иткәндә шигырьдәге бер гыйбарәне “йомшартырга” туры килде. Чынбарлыкта исә “...йорт-җирләребездә узына” дигән юлны “...җәмәгатебезне бугазлый” дип күчерәсе иде безнең телгә. Шигырьнең җиденче куплеты “балаларныкы” дип атала.<br> === '''ХӘБӘШСТАН''' === Амһара теле язуындагы текст<br> '''የዜግነት ክብር'''<br> የዜግነት ክብር በኢትዮጵያችን ፀንቶ<br> ታየ ህዝባዊነት ዳር እስከዳር በርቶ<br> ለሰላም ለፍትህ ለህዝቦች ነፃነት<br> በእኩልነት በፍቅር ቆመናል ባንድነት<br> መሰረተ ፅኑ ሰብዕናን ያልሻርን<br> ህዝቦች ነን ለስራ በስራ የኖርን<br> ድንቅ የባህል መድረክ ያኩሪ ቅርስ ባለቤት<br> የተፈጥሮ ፀጋ የጀግና ህዝብ እናት<br> እንጠብቅሻለን አለብን አደራ<br> ኢትዮጵያችን ኑሪ እኛም ባንቺ እንኩራ።<br> Латин транскрипциясе<br> '''YÄZÊGENNÄT KEBER'''<br> Yäzêgennät Keber Bä-Ityoppyachen Sänto<br> Tayyä Hezbawinnät Dar Eskädar Bärto.<br> Läsälam Läfeteh Lähezboch Näsannat;<br> Bäekkulennat Bäfeqer Qomänal Bäandennat.<br> Mäsärätä Senu Säbeenan Yalsharen;<br> Hezboch Nän Läsera Bäsera Yänoren.<br> Denq Yäbahel Mädräk Yäahuri Qers Baläbet;<br> Yätäfätro Sägga Yäakuri Qers Baläbet;<br> Ennetäbbeqeshallän Alläbben Adära;<br> Ityoppyachchen nuri Eññam Banchi Ennekura!<br> https://rutube.ru/video/443a1bc4465352f1c409e7cab1112285/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Wedefit_Gesgeshi_Widd_Innat_Ittyoppya.ogg Тәрҗемәсе<br> '''ВАТАНДАШЛЫКНЫ ХАКЛАУ'''<br> Без хаклыйбыз Хәбәшстанның ватандашларын,<br> Милли горурлык балкыта ил тарафларын. <br> Тату илдә хөкем сөрә гаделлек, ирек,<br> Тигезлектә, туганлыкта – безнең бердәмлек.<br> Бездә җәмгыять нигезе – кеше кадере,<br> Тырыш хезмәттә көн күрә илдә һәрбере;<br> Буыннан буынга күчә баба мирасы.<br> Саф табигать, күркәм халык Ватан-анасы,<br> Күз карасы күк саклау сине – бурычыбыз,<br> Мәңге яшә, Хәбәшстан, горурлыгыбыз!<br> '''Хәбәшстан (Эфиопия) – узган гасырлардагы колониализм чорында да үз бәйсезлеген саклап кала алган бердәнбер Африка иле.'''<br> Гимнның икенче исеме – '''Алга атла, сөекле Хәбәшстан-анабыз''' (амһара телендә – '''ወደፊት ገስግሺ ውድ እናት ኢትዮጵያ''', транскрипциясе – '''Wodefit Gesgeshi, Widd Innat Ityopp’ya'''.<br> === '''ҺАИТИ''' === https://rutube.ru/video/fff559d2b05c16dd95632728dfc6b0ad/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Haiti_National_Anthem.ogg === '''ҺИНДОНЕЗИЯ''' === === '''ҺИНДСТАН''' === '''जनगणमन-अधिनायक (Jana-gaṇa-mana adhināyaka)'''<br> जनगणमन-अधिनायक जय हे<br> भारतभाग्यविधाता!<br> पंजाब सिन्ध गुजरात मराठा<br> द्राविड़ उत्कल बंग<br> विन्ध्य हिमाचल यमुना गंगा<br> उच्छलजलधितरंग<br> तव शुभ नामे जागे,<br> तव शुभ आशिष मागे<br> गाहे तव जयगाथा।<br> जनगणमंगलदायक जय हे<br> भारतभाग्यविधाता!<br> जय हे, जय हे, जय हे,<br> जय जय जय जय हे।।<br> '''''Укылышы:'''''<br> Jana-gaṇa-mana adhināyaka jaya hē<br> Bhārata-bhāgya-vidhātā.<br> Pañjāba-Sindha-Gujarāta-Marāṭhā,<br> Drāviṛa-Utkala Baṅga<br> Vindhya Himācala Yamunā Gaṅgā,<br> Ucchala jaladhi taraṅga<br> Tava śubha nāmē jāgē,<br> tava śubhāśīṣa māṅgē<br> gāhē tava jaya gāthā.<br> Jana gaṇa maṅgala-dāyaka jaya hē,<br> Bhārata bhāgya vidhātā.<br> Jaya hē, jaya hē, jaya hē,<br> jaya jaya jaya jaya hē.<br> https://rutube.ru/video/c14cec680a4f3167a2e0dd49fee0c304/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Jana_Gana_Mana_instrumental.ogg Дан сиңа, дан, халык уй-хыялын беркетүче,<br> Бһарат язмышын хәл итүче,<br> Пәнҗаб, Синдһа, Гөҗарат, Маратһа илһамы,<br> Дравид, Одиша, Бенгал җаны.<br> Исемең Виндһья, Һималай тауларында,<br> Ямуна һәм Ганг моңнарында,<br> Һәм тәкрарлый рухланып аны,<br> Дулкын кагып, Һинд океаны.<br> Син иминлек, өмет бирүче,<br> Дан сиңа, дан, халыкны бәхеткә илтүче,<br> Бһарат язмышын хәл итүче.<br> Дан сиңа, дан сиңа, шөһрәт-дан,<br> Дан сиңа, дан сиңа, Һиндстан!<br> '''“Халык уй-хыялын беркетүче”: мәгънәсе шулай аңлатыла торган “Jana gaṇa mana adhināẏaka” (जनगणमन-अधिनायक ) җыры — олы һәм күпхалыклы, күпмилләтле Һиндстанның дәүләт гимны. Аның көен һәм сүзләрен 1861-1941 елларда яшәгән язучы, шагыйрь, көйязар, рәссам һәм җырчы Рабиндранат Тагор һинди һәм бенгал телләрендә иҗат итеп калдырган (биредә текст – һинди телендә). Автор гимн текстын үзе үк инглиз теленә дә күчергән. Хәзерге заманда шигырь аңарда аталган төбәкләр һәм башка халыклар телләренә дә тәрҗемә ителгән.'''<br> === '''ҺОРВАТИЯ''' === '''Lijepa naša domovino'''<br> Lijepa naša domovino,<br> Oj, junačka zemljo mila,<br> Stare slave djedovino,<br> Da bi vazda sretna bila!<br> Mila kano si nam slavna,<br> Mila si nam ti jedina,<br> Mila kuda si nam ravna,<br> Mila kuda si planina!<br> Teci, Dravo, Savo, teci,<br> Nit' ti, Dunav, silu gubi,<br> Sinje more, svijetu reci<br> Da svoj narod Hrvat ljubi<br> Dok mu njive sunce grije,<br> Dok mu hrašće bura vije,<br> Dok mu mrtve grobak krije,<br> Dok mu živo srce bije!<br> https://rutube.ru/video/85c26af6f75f3e7abf217fd527511767/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lijepa_nasa_domovino_instrumental.ogg '''Безнең гүзәл Ватаныбыз'''<br> Безнең гүзәл Ватаныбыз,<br> Әй, каһарман, сөекле ил,<br> Ата-бабадан даныбыз,<br> Мәңгелеккә бул син имин.<br> Газиз синең данлы чагың,<br> Газиз синең бердәмлегең,<br> Газиз мәһабәт тауларың,<br> Газиз ямьле үзәнлегең.<br> Драва ага, Сава ага,<br> Дунай-елга көче арта,<br> Күк диңгез сөйли дөньяга:<br> Һорват Ватанын ярата —<br> Кояш җирне җылытканда,<br> Имәннәрне җил бөккәндә,<br> Адәм зат гүргә ашканда,<br> Йөрәк күкрәктә типкәндә.<br> === '''ЧАД''' === '''''Француз телендә'''''<br> '''La Tchadienne'''<br> '''''Refrain:'''''<br> Peuple Tchadien, debout et à l'ouvrage !<br> Tu as conquis ta terre et ton droit ;<br> Ta liberté naîtra de ton courage.<br> Lève les yeux, l'avenir est à Toi.<br> Ô mon Pays, que Dieu te prenne en garde,<br> Que tes voisins admirent tes enfants.<br> Joyeux, pacifique, avance en chantant,<br> Fidèle à tes anciens qui te regardent.<br> '''''Refrain.'''''<br> https://rutube.ru/video/185958eca0cca0bace02ba9e7dc5f890/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:La_Tchadienne_(instrumental).ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Чадлылар җыры'''<br> '''''Кушымта:'''''<br> Әй, Чад халкы, кузгал, кереш хезмәткә!<br> Хаклы хуҗа син үз җиреңә;<br> Азатлыгың туа синең җөрьәттән.<br> Ач күзләрең киләчәгеңә.<br> Илем, Аллаһ үзе синең сагыңда,<br> Таң калдырсын Җирне балаларың.<br> Күңелең күтәр, җырлап атла алга,<br> Сиңа карап, сөенсен картларың.<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''Рәсми башкарыла торган беренче куплет, гимнның идеологик-рухландыргыч өлеше. Кушымтадан башлана, кушымта белән тәмамлана. Тагын өчесе бар. Болары илнең табигый һәм кеше хезмәте аша барлыкка килә торган байлыкларына, уңган кешеләренә, оста һөнәр ияләренә багышланган. Илнең төньягында утлап йөргән көтүләр, көньягындагы уңдырышлы кырлар-басулар, көтүчеләр, балыкчылар, сәүдәгәрләр, мөһәндисләр, галимнәр, шәкертләр һәм хәтта тауменәрләр дә телгә алына. Французча текст гарәп теленә тәрҗемә ителгән.'''<br> === '''ЧЕХ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Čeština'''''<br> '''Kde domov můj?'''<br> Kde domov můj? Kde domov můj? <br> Voda hučí po lučinách, <br> bory šumí po skalinách, <br> v sadě skví se jara květ, <br> zemský ráj to na pohled! <br> A to jest ta krásná země, <br> země česká, domov můj,<br> země česká, domov můj!<br> https://rutube.ru/video/2eada0ff6675f34e1f45ce520cafbfd7/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Czech_anthem.ogg '''''Tatarça-Zamanälif 2012'''''<br> Кайда минем туган йортым?<br> Qayda minem tuğan yortım?<br> Sular ağa bolınnarda,<br> Urman şawlıy taw-qıyada,<br> Şaw çäçäktä ul yazın –<br> Ocmaxlar qayda tağın!<br> Güzällektä tuğan yortım,<br> Çex cirendä uçağım,<br> Çex cirendä uçağım. <br> '''''Deutsch'''''<br> '''Wo ist mein Heim?'''<br> Wo ist mein Heim, mein Vaterland? <br> Wo durch Wiesen Bäche brausen, <br> Wo auf Felsen Wälder rauschen, <br> Wo ein Eden uns entzückt, <br> Wenn der Lenz die Fluren schmückt, <br> Dieses Land, so schön vor allen, <br> Böhmen ist mein Heimatland, <br> Böhmen ist mein Heimatland!<br> '''''Русский перевод'''''<br> '''Где он, мой дом?'''<br> Где он, мой дом, где он, дом мой?<br> Вода журчит там на лугах, <br> Боры шумят там на скалах<br> И сады цветут весной –<br> На поверку, рай земной! <br> Вот прекрасная Отчизна –<br> Земля чешская, дом мой,<br> Земля чешская, дом мой.<br> === '''ЧИЛИ''' === '''Himno nacional de Chile'''<br> Puro, Chile, es tu cielo azulado<br> Puras brisas te cruzan también.<br> Y tu campo de flores bordado<br> Es la copia feliz del Edén.<br> Majestuosa es la blanca montaña<br> Que te dio por baluarte el Señor<br> Que te dio por baluarte el Señor,<br> Y ese mar que tranquilo te baña<br> Te promete un futuro esplendor<br> Y ese mar que tranquilo te baña<br> Te promete un futuro esplendor.<br> '''''Coro:'''''<br> Dulce Patria, recibe los votos<br> Con que Chile en tus aras juró:<br> Que o la tumba serás de los libres<br> O el asilo contra la opresión<br> Que o la tumba serás de los libres<br> O el asilo contra la opresión<br> Que o la tumba serás de los libres<br> O el asilo contra la opresión<br> O el asilo contra la opresión<br> O el asilo contra la opresión.<br> https://rutube.ru/video/05d37ea9b6326509a72686eb83d5a08f/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Chile.ogg '''Чили милли гимны'''<br> Саф-пакь Чили, синең күгең якты, зәңгәр,<br> Болыннарың чәчәк-чәчәк каймада,<br> Бөтерелә диңгездән искән җилләр —<br> Бар соң мондый оҗмах өлгесе кайда!<br> Ак түбәле бу мәһабәт тауларны —<br> Сагың итеп Хак иңдергән аларны,<br> Сак итеп Ходай иңдергән аларны.<br> Ярларыңа каккан тыныч дулкыннар<br> Вәгъдә итә мәңгелек гүзәл еллар,<br> Ярларыңа каккан тыныч дулкыннар<br> Вәгъдә итә мәңгелек гүзәл еллар.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Изге Ватан, Чили дога-антын<br> Кабул ит, багышлый кыз-улың:<br> “Йә булырсың азатлар зираты,<br> Йә золымнан сыеныр урын,<br> Йә булырсың азатлар зираты,<br> Йә золымнан сыеныр урын,<br> Йә булырсың азатлар зираты,<br> Йә золымнан сыеныр урын,<br> Йә золымнан сыеныр урын,<br> Йә золымнан сыеныр урын”.<br> '''Рәсми башкарыла торган рәвештәге җыелма өлеше. Гимн текстында җәмгысы алты куплет бар.'''<br> === '''ЧУАШСТАН''' === '''ТӐВAН ҪӖРШЫВ'''<br> Ҫурхи тӗнче вӑраннӑ чух,<br> Хаваслӑ кун шӑраннӑ чух,<br> Чун савӑнать: чӗре сикет,<br> Ҫӗршывӑм ҫинчен юрлас килет.<br> Хушса юрламалли:<br> Тӑван ҫӗршыв, тӑван ҫӗршыв,<br> Асран кайми юратнӑ ҫӗршыв.<br> Тӑван ҫӗршыв, тӑван ҫӗршыв,<br> Мухтав сана ҫуралнӑ ҫӗршыв.<br> Яшсем–херсем вылянӑ чух,<br> Атте–анне ӑс панӑ чух,<br> Чун савӑнать, чӗре сикет,<br> Татах та нумай пурнас килет.<br> Хушса юрламалли<br> Тӑвансемпе пӗрлешнӗ чух,<br> Чӑваш тӗнчи ҫӗкленнӗ чух,<br> Чун савӑнать: чӗре сикет,<br> Татах та хастар пулас килет.<br> Хушса юрламалли<br> https://rutube.ru/video/7d03d506bb9c8a2849c97b4f56f90fc7/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Chuvashia.ogg '''ТУГАН ҖИР'''<br> 1. Язгы дөнья уянган чак,<br> Һәвәс көннәр җылынган чак,<br> Җан сөенә, йөрәк җилкенә,<br> Ил турында җырлыйсы килә.<br> Кушымта:<br> Туган җирем, туган ягым,<br> Сөйгән илем, изге Анам.<br> Туган җирем, туган ягым,<br> Мактау сиңа, дан сиңа, дан!<br> 2. Яшь-җилкенчәк уйный-көлә,<br> Ата-ана үгет бирә,<br> Җан сөенә, йөрәк җилкенә,<br> Әле озак яшисе килә.<br> Кушымта.<br> 3. Туган-кардәш берләшкән чак,<br> Чуашлар күмәкләшкән чак,<br> Җан сөенә, йөрәк җилкенә,<br> Эшчән-уңган буласы килә.<br> Кушымта.<br> === '''ШВЕЙЦАРИЯ''' === '''Schweizerpsalm'''<br> Trittst im Morgenrot daher,<br> Seh’ ich dich im Strahlenmeer, <br> Dich, du Hocherhabener, Herrlicher! <br> Wenn der Alpen Firn sich rötet,<br> Betet, freie Schweizer betet.<br> Eure fromme Seele ahnt,<br> Eure fromme Seele ahnt –<br> Gott im hehren Vaterland!<br> Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! <br> Kommst im Abendglühn daher,<br> Find’ ich Dich im Sternenheer,<br> Dich, du Menschenfreundlicher, Liebender!<br> In des Himmels lichten Räumen<br> Kann ich froh und selig träumen;<br> Denn die fromme Seele ahnt,<br> Denn die fromme Seele ahnt –<br> Gott im hehren Vaterland!<br> Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! <br> Ziehst im Nebelflor daher,<br> Such’ ich Dich im Wolkenmeer,<br> Dich, du Unergründlicher, Ewiger!<br> Aus dem grauen Luftgebilde<br> Bricht die Sonne klar und milde,<br> Und die fromme Seele ahnt,<br> Und die fromme Seele ahnt –<br> Gott im hehren Vaterland!<br> Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! <br> Fährst im wilden Sturm daher,<br> Bist Du selbst uns Hort und Wehr,<br> Du, allmächtig Waltender, Rettender!<br> In Gewitternacht und Grauen<br> Laßt uns kindlich Ihm vertrauen! <br> Ja, die fromme Seele ahnt,<br> Ja, die fromme Seele ahnt –<br> Gott im hehren Vaterland!<br> Gott, den Herrn, im hehren Vaterland!<br> https://rutube.ru/video/8d215123ab75bce82a03a5ff144fa9b4/ https://rutube.ru/video/ecab53f5f40024008ae29d95276eb8ba/ Алман тексты тәрҗемәсе<br> '''Швейцария догасы'''<br> Килсәң таң шәфәгындә,<br> Күрәм нур диңгезендә,<br> Тәңрем, Сине – Кодрәт иясен! <br> Альп карлары алсулана,<br> Азат бәндәләр догада,<br> Һәм тәкъва җан инана,<br> Һәм тәкъва җан инана:<br> Ходай – изге Ватанда!<br> Хак Тәгалә – изге Ватанда! <br> Кичке эңгер-меңгердә<br> Табам күкләр түрендә<br> Сине, Ярлыкаучы, Сөюче!<br> Хыялларда күккә ашып,<br> Шат күңелле уйга батып,<br> Тәкъва җаннар инана,<br> Тәкъва җаннар инана:<br> Ходай – изге Ватанда!<br> Хак Тәгалә – изге Ватанда! <br> Күк өртелсә томанга,<br> Эзлим Сине болытта,<br> Акыл ирешмәслек, Бакый зат!<br> Соры пәрдәләрне ертып,<br> Ягымлы нур сипсә кояш,<br> Тәкъва җаннар инана,<br> Тәкъва җаннар инана:<br> Ходай – изге Ватанда!<br> Хак Тәгалә – изге Ватанда! <br> Бураннар кар ураса,<br> Безгә терәк-ышаныч,<br> И Яралтучы, Коткаручы!<br> Яшен яшьнәп күк күкрәсә, <br> Сиңа гына сыгынабыз!<br> Һәм тәкъва җан инана,<br> Һәм тәкъва җан инана:<br> Ходай – изге Ватанда!<br> Хак Тәгалә – изге Ватанда!<br> '''Cantique suisse'''<br> Sur nos monts, quand le soleil<br> Annonce un brillant réveil,<br> Et prédit d’un plus beau jour Le retour,<br> Les beautés de la Patrie<br> Parlent à l’âme attendrie:<br> Au ciel montent plus joyeux,<br> Au ciel montent plus joyeux<br> Les accents d’un cœur pieux,<br> Les accents émus d’un cœur pieux.<br> Lorsqu’un doux rayon du soir<br> Joue encore dans le bois noir,<br> Le cœur se sent plus heureux près de Dieu.<br> Loin des vains bruits de la plaine<br> L’âme en paix est plus sereine;<br> Au ciel montent plus joyeux,<br> Au ciel montent plus joyeux<br> Les accents d’un cœur pieux,<br> Les accents émus d’un cœur pieux. <br> Lorsque dans la sombre nuit<br> La foudre éclate avec bruit,<br> Notre cœur pressent encore le Dieu fort.<br> Dans l’orage et la détresse, <br> Il est notre forteresse.<br> Offrons-Lui de cœurs pieux,<br> Offrons-Lui de cœurs pieux,<br> Dieu nous bénira des cieux,<br> Dieu nous bénira du hauts des cieux.<br> Des grands monts vient le secours,<br> Suisse! espère en Dieu toujours!<br> Garde la foi des aïeux, vis comme eux! <br> Sur l’autel de la partrie<br> Met tes biens, ton cœurs, ta vie! <br> C’est le trésor précieux, <br> C’est le trésor précieux<br> Que Dieu nous bénira des cieux,<br> Que Dieu nous bénira du hauts des cieux.<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Swiss_Psalm.ogg<br> https://yandex.ru/video/preview/5091516978263507943 Француз тексты тәрҗемәсе<br> '''Кояш таулар өстендә'''<br> Уяныгыз! дигәндә,<br> Мәсих кабат җиргә иңәр диеп,<br> Ватаныбыз күркәмлеге<br> Тәкъва җанга бирә хәбәр.<br> Һәм кабат күккә аша,<br> Һәм кабат күккә аша<br> Ихлас күңел догабыз,<br> Ихлас күңел түре догабыз.<br> Кичен шәфәкъ нурлары<br> Урманнарны яктыртса,<br> Тәңре хозурында без бәхетле.<br> Ыгы-зыгысыз үзәндә<br> Тыныч җаннар да борчусыз;<br> Һәм кабат күккә аша,<br> Һәм кабат күккә аша<br> Ихлас күңел догасы,<br> Ихлас күңел түре догасы.<br> Яшен яшьнәсә төнлә,<br> Күк күкрәсә, җил купса,<br> Йөрәк тоя Тәңре кодрәтен.<br> Ул, авырлыклар килгәндә,<br> Ышанычлы терәгебез.<br> Ачыйк тәкъва җанны Аңа,<br> Ачыйк тәкъва җанны Аңа,<br> Ярлыкагыл, диеп, Алла,<br> Ярлыкагыл, диеп, безне Алла.<br> Безнең иминлек – Күктән,<br> Илһам алыйк Тәңредән!<br> Ата-баба күк сакла динне!<br> Ватанга багышла җаның,<br> Тапкан малың, хезмәтеңне!<br> Бу – тиңдәшсез хәзинә,<br> Бу – тиңдәшсез хәзинә:<br> Бәхет Алладан иңә,<br> Безнең бәхет Алладан иңә.<br> Итальян телендәге текст '''Salmo svizzero''' дип атала.<br> Романш телендәге текст '''Psalm svizzer''' дип атала.<br> === '''ШВЕЦИЯ (дәүләт гимны)''' === '''Du Gamla Du Fria'''<br> Du gamla, du fria, du fjällhöga nord<br> Du tysta, du glädjerika sköna!<br> Jag hälsar dig, vänaste land uppå jord,<br> Din sol, din himmel, dina ängder gröna,<br> Din sol, din himmel, dina ängder gröna.<br> Du tronar på minnen från fornstora dar,<br> då ärat ditt namn flög över jorden.<br> Jag vet att du är och du blir vad du var.<br> Ja, jag vill leva jag vill dö i Norden,<br> Ja, jag vill leva jag vill dö i Norden.<br> https://rutube.ru/video/f2e644afbb38c128d45914c910fca2cf/ https://my.mail.ru/music/search/Гимн%20Швеции%20 https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Sweden.ogg '''Борынгы азат илем'''<br> Котып түрендә – борынгы үрләрең,<br> Тыныч иркенлектә җиһан гүзәле!<br> Сәлам, Ватаным, урман-күлләреңә,<br> Күгең, кояшың һәм үзәннәреңә,<br> Күгең, кояшың һәм үзәннәреңә.<br> Хәтер түрендә – ил булып үскәнең,<br> Даның танытып, җир гизеп үткәнең.<br> Изге теләгем: кодрәтле бул, илем!<br> Котып түрендә – яшәвем, үлемем,<br> Котып түрендә – яшәвем, үлемем.<br> === '''ШВЕЦИЯ (кыйрал гимны)''' === '''Kungssången'''<br> 1. Ur svenska hjärtans djup en gång<br> en samfälld och en enkel sång,<br> som går till konungen fram!<br> Var honom trofast och hans ätt,<br> gör kronan på hans hjässa lätt,<br> och all din tro till honom sätt,<br> du folk av frejdad stam!<br> 5. Du himlens Herre, med oss var,<br> som förr du med oss varit har,<br> och liva på vår strand<br> det gamla lynnets art igen<br> hos sveakungen och hans män.<br> Och låt din ande vila än<br> utöver nordanland!<br> https://yandex.ru/video/preview/5773466526456716945 '''Кыйрал җыры'''<br> 1. Шведлар йөрәге түреннән<br> гади генә бер җыр иңгән,<br> яд итеп кыйралын!<br> Бул син кыйралыңа тугры,<br> булсын аның таҗы нурлы,<br> аның нәселе данлыклы,<br> әй, ирекле кавем!<br> 5. Ашкач та күкләргә җаның,<br> газиз булсын сиңа халкың, —<br> һәм Свея җирендә<br> тормыш янә кабатлансын,<br> борынгы рух гел саклансын.<br> Синең җаның хозурлансын<br> Төньяк иле өстендә.<br> '''Королевская песня'''<br> ('''''Игорь Крайнюков тәрҗемәсе''''')<br> 1. В сердцах у шведов как-то раз<br> Родился гимн без пышных фраз,<br> Пусть к королю придёт.<br> Ему ты верностью плати,<br> Короны тяжесть сократи,<br> И с верою в него цвети,<br> Прославленный народ!<br> 5. И после смерти с нами будь,<br> Как прежде, укажи нам путь,<br> Едины мы с тобой.<br> Дух древний в нас с тобой сидит,<br> О свеях память он хранит…<br> Пускай душа твоя парит<br> Над северной землёй.<br> === '''ШОТЛАНДИЯ''' === Шотланд (гэль) телендә<br> '''FHLÙR NA H-ALBANN'''<br> O Fhlùr na h-Albann,<br> cuin a chì sinn<br> an seòrsa laoich<br> a sheas gu bàs 'son<br> am bileag feòir is fraoich,<br> a sheas an aghaidh<br> feachd uailleil Iomhair<br> 's a ruaig e dhachaidh<br> air chaochladh smaoin?<br> Na cnuic tha lomnochd<br> ‘s tha duilleach Foghair mar bhrat air làr,<br> am fearann caillte<br> dan tug na seòid ud gràdh,<br> a sheas an aghaidh<br> feachd uailleil Iomhair<br> 's a ruaig e dhachaigh<br> air chaochladh smaoin.<br> Tha 'n eachdraidh dùinte<br> ach air dìochuimhne chan fheum i bhith,<br> is faodaidh sinn èirigh<br> gu bhith nar Rìoghachd a-rìs<br> a sheas an aghaidh<br> feachd uailleil Iomhair<br> 's a ruaig e dhachaidh<br> air chaochladh smaoin<br> Инглиз телендә<br> '''FLOWER OF SCOTLAND'''<br> O flower of Scotland<br> When will we see<br> Your like again<br> That fought and died for<br> Your wee bit hill and glen<br> And stood against him<br> Proud Edward's army<br> And sent him homeward<br> Tae think again<br> The hills are bare now<br> And autumn leaves lie thick and still<br> O'er land that is lost now<br> Which those so dearly held<br> And stood against him<br> Proud Edward's army<br> And sent him homeward<br> Tae think again<br> Those days are passed now<br> And in the past they must remain<br> But we can still rise now<br> And be the nation again<br> And stood against him<br> Proud Edward's army<br> And sent him homeward<br> Tae think again<br> https://rutube.ru/video/bf509d6043c02ee4d023a7ad0ae554c0/ https://muz.zvukofon.com/track/1325741351-navan-o-fhluir-na-h-albann-o-flower-of-scotland{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} https://yandex.ru/video/preview/17505676802856677467 '''ШОТЛАНД ЧӘЧӘГЕ'''<br> Шотланд Чәчәге,<br> кайчан кабат<br> күрербез илнең,<br> җан фида кылып,<br> Эдвардны җиңгән<br> Һилл-Гленн кебек булганын?<br> Баскынны ул куып<br> кире кайтарган, –<br> уйлансын дип.<br> Бу калкулыклар<br> шыр ялангач,<br> яфрак коела,<br> кайчандыр көзен<br> Эдвардны җиңеп,<br> югалган ил өстенә.<br> Баскынны ул куып<br> кире кайтарган, –<br> уйлансын дип.<br> Ул көннәр – күптән<br> үткән заман,<br> без әле кабат<br> күтәрелә алабыз –<br> Эдвардны җиңгән<br> шул кыю милләт булып.<br> Баскынны ул куып<br> кире кайтарган, –<br> уйлансын дип<br> '''ЭДВАРД II''' – XIV гасыр башында Шотландияне басып алырга дип сугыш башлаган һәм хәлиткеч яуда тар-мар ителгән инглиз кыйралы.<br> '''ҺИЛЛ-ГЛЕНН''' – Шотландиянең таулы һәм тигезлекле өлешләренең гомуми атамасы, халыкта Шотландия синонимы буларак та кулланыла.<br> === '''ШРИ ЛАНКА''' === Синһал телендә<br> ශ්‍රී ලංකා මාතා අප ශ්‍රී ලංකා<br> නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා<br> සුන්දර සිරිබරිනී<br> සුරැඳි අති ශෝභමාන ලංකා<br> ධාන්‍ය ධනය නෙක<br> මල් පලතුරු පිරි ජය භුමිය රම්‍යා<br> අප හට සැප සිරි සෙත සදනා<br> ජීවනයේ මාතා<br> පිළිගනු මැන අප භක්තී පූජා<br> නමෝ නමෝ මාතා අප ශ්‍රී ලංකා<br> නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා<br> ඔබ වේ අප විද්‍යා<br> ඔබ මය අප සත්‍යා<br> ඔබ වේ අප ශක්ති<br> අප හද තුළ භක්තී<br> ඔබ අප ආලෝකේ<br> අපගේ අනුප්‍රාණේ<br> ඔබ අප ජීවන වේ<br> අප මුක්තිය ඔබ වේ<br> නව ජීවන දෙමිනේ<br> නිතින අප පුබුදු කරන් මාතා<br> ඥාන වීර්ය වඩවමින රැගෙන<br> යනු මැන ජය භූමී කරා<br> එක මවකගෙ දරු කැල බැවිනා<br> යමු යමු වී නොපමා<br> ප්‍රේම වඩා සැම භේද දුරැර දා<br> නමෝ නමෝ මාතා අප ශ්‍රී ලංකා<br> නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා<br> Укылышы:<br> Śrī laṁkā mātā, apa Śrī laṁkā<br> Namō namō namō namō mātā<br> Sundara siribarinī<br> Suræn̆di ati shōbhamāna laṁkā<br> Dhānya dhanaya neka<br> Mal palaturu piri jaya bhumiya ramyā<br> Apa haṭa sæpa siri seta sadanā<br> Jīvanayē mātā<br> Piḷiganu mæna apa bhaktī pūjā<br> Namō namō mātā,<br> apa Śrī laṁkā<br> Namō namō namō namō mātā<br> Oba vē apa vidyā<br> Oba maya apa satyā<br> Oba vē apa shakti<br> Apa hada tuḷa bhaktī<br> Oba apa ālōkē<br> Apagē anuprāṇē<br> Oba apa jīvana vē<br> Apa muktiya oba vē<br> Nava jīvana demine<br> Nitina apa pubudu karan mātā<br> Gnāna vīrya vaḍavamina rægena<br> Yanu mæna jaya bhūmī karā<br> Eka mavakage daru kæla bævinā<br> Yamu yamu vī nopamā<br> Prēma vaḍā sæma bhēda duræra dā<br> Namō namō mātā, Apa Śrī laṁkā<br> Namō namō namō namō mātā<br> https://wikiway.com/sri-lanka/gimn/ https://rutube.ru/video/827057bc2f76af2803257956805de8e6/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sri_Lankan_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band_(2003).oga Дан-шөһрәт яула, Шри Ланка ана!<br> Сәлам сиңа, Анам, сәлам сиңа!<br> ................................ === '''ЭКВАДОР''' === '''¡SALVE, OH PATRIA!'''<br> Coro:<br> ¡Salve, oh Patria, mil veces!<br> ¡Oh Patria! ¡gloria a ti, gloria a ti!<br> Ya tu pecho, tu pecho, reboza<br> Gozo y paz ya tu pecho reboza;<br> Y tu frente, tu frente radiosa<br> Más que el sol contemplamos lucir,<br> Y tu frente, tu frente radiosa<br> Más que el sol contemplamos lucir.<br> 2. Los primeros los hijos del suelo<br> Que soberbio, el Pichincha decora<br> Te aclamaron por siempre señora<br> Y vertieron su sangre por ti.<br> Dios miró y a septó el holocausto<br> Y esa sangre fue germen fecundo<br> De otros héroes que atónito el mundo<br> Vió en tu torno a millares surgir,<br> a millares surgir, a millares surgir.<br> Coro:<br> ¡Salve, oh Patria, mil veces!<br> ¡Oh Patria! ¡gloria a ti, gloria a ti!<br> Ya tu pecho, tu pecho, reboza<br> Gozo y paz ya tu pecho reboza;<br> Y tu frente, tu frente radiosa<br> Más que el sol contemplamos lucir,<br> Y tu frente, tu frente radiosa<br> Más que el sol contemplamos lucir.<br> https://rutube.ru/video/ca28070b4983f2f40cf3090e3d08cc5c/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Ecuador.ogg https://my.mail.ru/music/songs/гимн-республики-эквадор-с-1948-г-salve-oh-patria-3cef9729f8c79858a78d43bccaa03ba3 '''''Алты куплетлы гимнның халыкара шартларда башкару өчен рәсмиләштерелгән өлеше. Кушымтадан башлана һәм кушымта белән тәмамлана. Ярты минутлык увертюрасы бар.'''''<br> '''МЕҢ ЯШӘ, ВАТАН!'''<br> Кушымта:<br> Әй Ватан, мең яшә, әй Ватан!<br> Дан сиңа, сиңа дан!<br> Синең күкрәгеңдә, күкрәгеңдә —<br> Тынычлык һәм шатлык ил-көнгә;<br> Һәм синең балкышлы йөзеңнән<br> Кояштан күбрәк нур сибелә,<br> Һәм синең балкышлы йөзеңнән<br> Кояштан күбрәк нур сибелә.<br> 2. Җиребезнең тәүге азатлары,<br> Пичинчаның* мәшһүр уллары —<br> Синең өчен алар кан койган,<br> Сине хаким итеп таныткан.<br> Алла кабул иткән бу корбанны,<br> Кальбеңә яралгы булганны,<br> Дөньяны алар гаҗәпләндергән,<br> Көрәшкә меңнәрне күтәргән,<br> Меңнәрне күтәргән, меңнәрне күтәргән.<br> Кушымта.<br> * '''Пичинча''' — Эквадорда азатлык өчен күтәрелеш башланган провинция.<br> === '''ЭКВАТОР ГВИНЕЯСЫ''' === https://flag-gimn.ru/hymns/equatorial-guinea/ === '''ЭРИТРЕЯ''' === '''''Тигринья телендә'''''<br> ||: ኤርትራ ኤርትራ ኤርትራ፡<br> በዓል ደማ እናልቀሰ ተደምሲሱ፡<br> መስዋእታ ብሓርነት ተደቢሱ። :||<br> መዋእል ነኺሳ ኣብ ዕላማ፡<br> ትእምርቲ ጽንዓት ኰይኑ ስማ፡<br> ኤርትራ'ዛ ሓበን ውጹዓት፡<br> ኣመስኪራ ሓቂ ክምትዕወት።<br> ኤርትራ ኤርትራ፡<br> ኣብ ዓለም ጨቢጣቶ ግቡእ ክብራ።<br> ናጽነት ዘምጽኣ ልዑል ኒሕ፡<br> ንህንጻ ንልምዓት ክሰርሕ፡<br> ስልጣነ ከነልብሳ ግርማ፡<br> ሕድሪ'ለና ግምጃ ክንስልማ።<br> ||: ኤርትራ ኤርትራ፡<br> ኣብ ዓለም ጨቢጣቶ ግቡእ ክብራ። :||<br> '''''Гарәп телендә'''''<br> ||: إرتريا إرتريا إرتريا<br> قد دحرت بغيظهم أعداءها<br> وتوجت بالنصر تضحياتها :||<br> مع الأعداء قد مرت من عهود<br> غدا اسمها معجزة الصمود<br> فخر المكافحين في إرتريا<br> قد برهنت أن العلا لها<br> إرتريا إرتريا<br> تبوأت مكانها بين الأمم<br> بإصرارنا الذي جنى التحرير<br> سننجز البناء والتعمير<br> لتزدهر وتلبس الوقار<br> تعاهدنا أن تسمو إرتريا<br> ||: إرتريا إرتريا<br> تبوات مكانها بين الأمم :||<br> https://rutube.ru/video/02590c3f2d781252aaa4b5058918e486/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Eritrea_by_US_Navy_Band.ogg ||: Эритра, Эритра, Эритра,<br> Мәрхәмәтсез дошман тар-мар ителгән,<br> Һәм шәһадәт хөррият булып иңгән. :||<br> Һәрдаим тугры теләгенә,<br> Әйләнде ныклык үрнәгенә,<br> Горурлык терәге, Эритра<br> Хаклык өстенлеген раслап тора.<br> Эритра, Эритра,<br> Хак урынын Җир йөзендә ул кора.<br> Фидакарьлек илгә юл салды,<br> Ватан яңарышка юл алды,<br> Бурычы итеп алгарышын,<br> Уңган халык барысын булдыра.<br> ||: Эритра, Эритра,<br> Хак урынын Җир йөзендә ул кора. :||<br> === '''ЭСТОНИЯ''' === '''MU ISAMAA, MU ÕNN JA RÕÕM'''<br> Mu isamaa, mu õnn ja rõõm,<br> kui kaunis oled sa!<br> Ei leia mina iial teal<br> see suure, laia ilma peal,<br> mis mul nii armas oleks ka,<br> kui sa, mu isamaa!<br> Sa oled mind ju sünnitand<br> ja üles kasvatand;<br> sind tänan mina alati<br> ja jään sull’ truuiks surmani,<br> mul kõige armsam oled sa,<br> mu kallis isamaa!<br> Su üle Jumal valvaku,<br> mu armas isamaa!<br> Ta olgu sinu kaitseja<br> ja võtku rohkest õnnista,<br> mis iial ette võtad sa,<br> mu kallis isamaa!<br> https://rutube.ru/video/d1e3c09f9103115dae6e51b29b72dceb/ https://wikiway.com/estonia/gimn/ '''ИЛЕМ, БӘХЕТ-КУАНЫЧЫМ'''<br> Илем, бәхет-куанычым,<br> кадерлем, багалмам!<br> Дөнья гизеп эзләсәм дә,<br> Кая барып тезләнсәм дә,<br> синдәй гүзәлне табалмам,<br> әй сөекле Ватан!<br> Син тудырдың, син үстердең<br> анам кебек мине;<br> сиңа мәңге мин бурычлы,<br> гүргә кадәр турылыклы,<br> рәхмәт укып сөям сине,<br> газиз туган илем!<br> Нигъмәтеннән аермасын<br> Ходай сине, илем!<br> Хак Тәгалә ярлыкасын,<br> бөтен дөньяда хуплансын<br> һәр ниятең, изге эшең,<br> газиз туган илем!<br> === '''ЯМАЙКА''' === JAMAICA, LAND WE LOVE<br> '''I.''' Eternal Father, bless our land<br> Guard us with Thy mighty hand<br> Keep us free from evil powers<br> Be our light through countless hours<br> To our leaders, Great Defender,<br> Grant true wisdom from above<br> Justice, truth be ours forever<br> Jamaica, land we love<br> Jamaica, Jamaica,<br> Jamaica, land we love.<br> '''II.''' Teach us true respect for all<br> Stir response to duty's call<br> Strengthen us the weak to cherish<br> Give us vision lest we perish<br> Knowledge send us, Heavenly Father,<br> Grant true wisdom from above<br> Justice, truth be ours forever<br> Jamaica, land we love<br> Jamaica, Jamaica,<br> Jamaica, land we love.<br> https://rutube.ru/video/42ecb4f460c891d5e3cef506788d3114/ https://wikiway.com/jamaica/gimn/ https://ru.wikipedia.org/wiki/Файл:%22Jamaica,_Land_We_Love%22,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga === '''ЯҢА ЗЕЛАНДИЯ''' === '''''Маори телендә '''''<br> '''AOTEAROA'''<br> 1. E Ihoā Atua,<br> O ngā iwi mātou rā,<br> Āta whakarangona;<br> Me aroha noa.<br> Kia hua ko te pai;<br> Kia tau tō atawhai;<br> Manaakitia mai<br> Aotearoa.<br> '''''Инглиз телендә'''''<br> '''GOD DEFEND NEW ZEALAND'''<br> 1. God of nations! at Thy feet<br> In the bonds of love we meet,<br> Hear our voices, we entreat,<br> God defend our Free Land.<br> Guard Pacific's triple star,<br> From the shafts of strife and war,<br> Make her praises heard afar,<br> God defend New Zealand!<br> https://rutube.ru/video/5559eb22df9b7b79051fdcb238bcf146/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:New_Zealand_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.wav '''АОТЕАРОА'''<br> Әй Тәңребез, Аллабыз,<br> Тик Сиңа табынабыз,<br> Таң иле милләте без —<br> Сиңа мәхәббәтебез.<br> Илне муллыкта яшәт,<br> Кайгырт һәм ярдәм күрсәт,<br> Сакла гел иминлектә<br> Аотеароаны.<br> '''Беренче куплеты, рәсми башкарыла торганы. Тагын дүрт куплеты бар.'''<br> === '''ЯПОНИЯ''' === '''日本語で ''(Nihongo de)'''''<br> '''君が代 (Kimi gayo)'''<br> きみがよは (Kimi gayo wa)<br> ちよにやちよに (Čiyoni, yačiyoni)<br> さざれいしの (Sazare iśi-no)<br> いわおとなりて (Iwao to narite)<br> こけのむすまで (Koke-no musu made)<br> https://rutube.ru/video/caf89205dab6b7616c57e46f1915db75/ https://my.mail.ru/music/search/君が代 https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kimi_ga_Yo_instrumental.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Галиҗәнап хакимлеге'''<br> Мең еллар без бәхетле;<br> Нәселең булсын тәхетле<br> Вак ташлар<br> Кодрәтле тау-кыя булып киткәнче,<br> Итәкләрендә мүк үскәнче.<br> 44r081egmdrfk7047nl3d4r90j3fcnk 5963114 5963112 2026-06-14T01:30:36Z LiebSinger 60321 /* ҺАИТИ */ 5963114 wikitext text/x-wiki == '''Дөнья белән бергә җырлыйбыз!''' == '''Татар телендә дә җырланырлык дәүләт, милләт, төбәк һәм оешмалар гимннары, алфавит тәртибендә. Википедиядәге аудио-видео сылтамаларын АЕРЫМ БЕР БИТТӘ ачып уйнатырга кирәк, югыйсә, алар югалырга мөмкин. Сылтамалар татар теленә тәрҗемә алдыннан бирелә.'''<br> Мәгънәсез антиреклама https://rutube.ru/ сайтында бетерелгән.<br> === '''АБХАЗИЯ''' === Шәнеибац, шәнеибац,<br> Аԥсуаа рыҷкәынцәа!<br> Аԥсны азыҳәан ашьа казҭәаз,<br> Аԥсуаа рыҷкәынцәа!<br> Ахақәиҭраз ашьа казҭәаз,<br> Аԥсуаа рыҷкәынцәа!<br> О-ҳо-ҳо-о-ҳо-о-Рада<br> О-ҳо-ҳо-о-ҳо-Раида-ра!<br> Ажәҩан мрадоуп, еҵәадоуп<br> Уара уда, Аԥсынра!<br> Еҵәа-бырлаш Аԥсынтәыла,<br> Улԥха згәаҵақәа ирҭыԥхо,<br> Геи-шьхеи рыԥшӡара зыԥшнылаз<br> Жәлар ламысла иҳаракхоит.<br> Рада, Раида, Рарира!<br> Рада, Рерама, Рерашьа!<br> Нарҭаа риира-зиироу<br> Афырхацәа Ран-Гәашьа<br> Аԥсынтәыла-иԥшьоу атәыла,<br> Ихы здиныҳәалаз Анцәа!<br> Зқьышықәсала имҩасхьо гылан,<br> Рыжәҩа еибырҭоиҭ уԥацәа!<br> Шәнеибац, Аԥсныжәлар!<br> Аишьцәа, шәнеибац!<br> Нхыҵ-аахыҵ ҳаицуп!<br> Ҳазшаз илаԥш<br> Ҳхыуп иаҳхымшәо<br> Ԥеиԥш лаша ҳзыԥшуп!<br> Шәнеибац, Аԥсныжәлар,<br> Игылеит ҳамра,<br> Иақәым ҭашәара!<br> Урылагәырӷьа,<br> Анра-ахшара,<br> Шьардаамҭа, Аԥсынра!<br> https://rutube.ru/video/514d0fd95123fab433f1a6dc653aeeb9/ https://ru.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Abkhazia_–_Aiaaira_(Аиааира)_(orchestral_instrumental_version).ogg https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_Abkhazia_–_Aiaaira_(Аиааира)_(orchestral_vocal_version)_(short_version).ogg === '''АВСТРАЛИЯ БЕРЛЕГЕ''' === (дәүләт гимнының рәсми өлеше)<br> '''''English'''''<br> Australians all let us rejoice<br> For we are one and free;<br> We’ve golden soil and wealth for toil,<br> Our home is girt by sea;<br> Our land abounds in nature’s gifts,<br> Of beauty rich and rare;<br> In history’s page let every stage,<br> Advance Australia Fair!<br> In joyful strains then let us sing:<br> “Advance Australia Fair!”<br> Beneath our radiant southern Cross,<br> We’ll toil with hearts and hands;<br> To make this Commonwealth of ours<br> Renowned of all the lands;<br> For those who’ve come across the seas<br> We’ve boundless plains to share;<br> With courage let us all combine<br> To advance Australia fair.<br> In joyful strains then let us sing<br> «Advance Australia fair!»<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:U.S._Navy_Band,_Advance_Australia_Fair_(instrumental).ogg https://rutube.ru/video/e293433ffd307b26e83149f735b479d3/ https://wikiway.com/australia/gimn/ '''''Татарча'''''<br> Австралиялеләр бәхетле,<br> Без яшь һәм ирекле,<br> Хезмәт куеп, алтын җирне<br> Иттек без күрекле.<br> Җир-суларың – затлы бүләк,<br> Табигатең – шифа,<br> Атла, тарихыңны әйдәп,<br> Австралия, алга!<br> Бездән сиңа изге теләк:<br> “Австралия, алга!”<br> Көньяк Хач балкышы астында<br> Берләште күп милләт.<br> Уңган Берлекне дөньяда<br> Таныды бар дәүләт.<br> Йөрәк дәртен һәм кул көчен<br> Хасладык Ватанга,<br> Австралия ирешсен, дип,<br> Яңа уңышларга.<br> Бездән илгә изге теләк:<br> “Австралия, алга!”<br> === '''АВСТРИЯ''' === '''''Deutsch'''''<br> '''Land der Berge, Land am Strome'''<br> Land der Berge, Land am Strome,<br> Land der Äcker, Land der Dome,<br> Land der Hämmer, zukunftreich:<br> Heimat grosser Töchter und Söhne,<br> Volk, begnadet für das Schöne,<br> Vielgerühmtes Österreich,<br> Vielgerühmtes Österreich.<br> Heiss umfehdet, wild umstritten,<br> Liegst dem Erdteil du inmitten,<br> Einem starken Herzen gleich.<br> Hast seit frühen Ahnentagen<br> Hoher Sendung Last getragen,<br> Vielgeprüftes Österreich,<br> Vielgeprüftes Österreich.<br> Mutig in die neuen Zeiten,<br> Frei und gläubig sieh uns schreiten,<br> Arbeitsfroh und hoffnungsreich!<br> Einig laß in Jubelchören,<br> Vaterland, dir Treue schwören,<br> Vielgeliebtes Österreich,<br> Vielgeliebtes Österreich!<br> https://rutube.ru/video/1d4441afe16017ebf12b785f777569ed/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Land_der_Berge_Land_am_Strome_instrumental.ogg https://wikiway.com/austria/gimn/ '''''Татарча'''''<br> '''Таулар һәм дәрьялар иле'''<br> Таулар һәм дәрьялар иле,<br> Чиркәү, чүкеч, кырлар иле,<br> Килер көнгә мәдхия;<br> Олы шәхесләр Ватаны,<br> Гүзәлгә гашыйк гавамы,<br> Дан-шөһрәтле Австрия,<br> Дан-шөһрәтле Австрия.<br> Дәгъва-яуларны күп күргән,<br> Урыны кыйтга түреннән –<br> Куәтле йөрәк гүя;<br> Ул борынгы заманнардан<br> Бөек максатка юлланган –<br> Күп сыналган Австрия,<br> Күп сыналган Австрия.<br> Яңа чорга кыю атлый,<br> Иреккә инабәт саклый<br> Һәм хезмәткә баш ия!<br> Туганнар бердәмлегендә,<br> Безнең тугрылык гаһдендә –<br> Сөекле ил Австрия,<br> Сөекле ил Австрия!<br> === '''АЗӘРБАЙҖАН''' === '''''Azərbaycan dilində'''''<br> Azәrbaycan! Azәrbaycan! <br> Äy, qaharman ullarıña şanlı Watan! <br> Səndən ötrü can verməyə cümlə äzerbez! <br> Səndən ötrü qan tökməyə cümlə qadirbez! <br> Üç rəngli bayrağınla məsud yaşa! <br> Üç rəngli bayrağınla məsud yaşa! <br> Minlərlə can qurban oldu, <br> Sinən hərbə meydan oldu! <br> Hüququndan keçən əsgər! <br> Hərə bir qəhrəman oldu! <br> Sən olasan gülüstan, <br> Sənə hər an can qurban! <br> Sənə min bir məhəbbət <br> Sinəmdə tutmuş məkan!<br> Namusunu hifz etməyə, <br> Bayrağını yüksəltməyə, <br> Namusunu hifz etməyə, <br> Cümlə gənclər müştaqdır! <br> Şanlı Vətən! Şanlı Vətən! <br> Azərbaycan! Azərbaycan!<br> Azərbaycan! Azərbaycan!<br> https://rutube.ru/video/384c5483e25b917683bb51cf308cbb02/ https://wikiway.com/azerbaijan/gimn/ https://rutube.ru/video/037912880030760df1cd3b321641ab74/ '''''Татар телендә'''''<br> Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!<br> Әй, батыр улларыңа данлы Ватан!<br> Синең өчен җан бирергә җөмлә әзер без!<br> Синең өчен кан түгәргә җөмлә кадир без!<br> Өч төс байрак астында бәхетле яшә!<br> Өч төс байрак астында бәхетле яшә!<br> Җирең хәрби мәйдан булды,<br> Меңләгәннәр корбан булды!<br> Синең хаклыгыңны яклап,<br> Барчасы каһарман булды!<br> Син булсын дип гөлстан,<br> Сиңа һәрбер җан корбан!<br> Мең бер мәхәббәт, Ватан,<br> Йөрәктә тотам мәкян!<br> Намусыңны керләмәскә,<br> Байрагыңны кимсетмәскә,<br> Намусыңны керләмәскә<br> Барча яшьләр җан аткан!<br> Шанлы Ватан! Шанлы Ватан!<br> Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!<br> Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!<br> === '''АЛБАНИЯ''' === (рәсми өлеше)<br> '''''Në shqip'''''<br> '''Himni i Flamurit'''<br> Rreth flamurit të përbashkuar<br> Me një dëshir’ e një qëllim,<br> Të gjith’ atje duke u betuar<br> Të lidhim besën për shpëtim.<br> Chorus (2):<br> Prej lufte veç ai largohet<br> Që është lindur tradhëtor,<br> Kush është burrë nuk frikësohet,<br> Po vdes, po vdes si një dëshmor!<br> https://rutube.ru/video/c9ce55b7b978d77a3f618dea331847ac/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymni_i_Flamurit_instrumental.ogg '''''Татарча'''''<br> '''Байрак гимны'''<br> Байрак астында без берләштек<br> Уртак теләкләр-максатларда,<br> Ант иттек без, көрәшергә дип<br> Азатлыгыбызны якларга.<br> Кушымта (2):<br> Читләшер бу изге көрәштән<br> Сатлык булып туган гына,<br> Ир-егет бирешмәс ул куркуга,<br> Шәһит булыр ил хакына.<br> === '''АЛМАНИЯ ДЕМОКРАТИК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Deutsch'''''<br> '''Auferstanden aus Ruinen...'''<br> Auferstanden aus Ruinen<br> und der Zukunft zugewandt,<br> laßt uns Dir zum Guten dienen,<br> Deutschland, einig Vaterland.<br> Alte Not gilt es zu zwingen,<br> und wir zwingen sie vereint,<br> denn es muß uns doch gelingen,<br> daß die Sonne schön wie nie<br> über Deutschland scheint,<br> über Deutschland scheint.<br> Glück und Friede sei beschieden<br> Deutschland, unserm Vaterland,<br> alle Welt sehnt sich nach Frieden,<br> reicht den Völkern eure Hand.<br> Wenn wir brüderlich uns einen,<br> schlagen wir des Volkes Feind,<br> laßt das Licht des Friedens scheinen,<br> daß nie eine Mutter mehr<br> ihren Sohn beweint,<br> ihren Sohn beweint.<br> Laßt uns pflügen, laßt uns bauen,<br> lernt und schafft wie nie zuvor,<br> und der eig’nen Kraft vertrauend<br> steigt ein frei Geschlecht empor.<br> Deutsche Jugend, bestes Streben<br> unsres Volks in dir vereint,<br> wirst du Deutschlands neues Leben.<br> Und die Sonne schön wie nie<br> über Deutschland scheint,<br> über Deutschland scheint.<br> https://rutube.ru/video/954d694e9372f0bb9d20f431a7cfffda/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Auferstanden_Aus_Ruinen_(Instrumental).ogg '''''Татарча'''''<br> '''Хәрабәдән күтәрелгән...'''<br> Хәрабәдән күтәрелеп,<br> киләчәккә юл тоткан,<br> без Сиңа итик игелек,<br> Алмания, бердәм Ватан.<br> Бердәм булгач, барча киртә<br> юкка чыга бүген дә, –<br> һәм безнең кулдан бу килә;<br> кояш мулдан нур сибә<br> алман күгендә,<br> алман күгендә.<br> Ураз-бәхет насыйп булсын<br> алманнар Ватанына,<br> дуслык кулларын ул сузсын<br> дөнья халыкларына.<br> Туганнарча бердәмлектә<br> җиңеп халык дошманын,<br> яшик хөрлек-иминлектә, –<br> ана, улын югалтып,<br> һич еламасын,<br> һич еламасын.<br> Иҗат итеп, белем алып,<br> йортлар салыйк, җир сөрик,<br> үз көчебезгә таянып,<br> яңа буын үстерик.<br> Алман яшьләре, гавамның<br> омтылышлары – сездә,<br> сез – киләчәге Ватанның.<br> Кояш мулдан нур сибә<br> алман күгендә,<br> алман күгендә.<br> === '''АЛМАНИЯ ФЕДЕРАТИВ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Deutsch'''''<br> '''Einigkeit und Recht und Freiheit'''<br> Einigkeit und Recht und Freiheit<br> Für das deutsche Vaterland.<br> Danach laßt uns alle streben<br> Brüderlich mit Herz und Hand.<br> Einigkeit und Recht und Freiheit<br> Sind des Glückes Unterpfand.<br> Blüh‘ im Glanze dieses Glückes,<br> Blühe, deutsches Vaterland!<br> Blüh’ im Glanze dieses Glückes,<br> Blühe, deutsches Vaterland!<br> https://rutube.ru/video/4e7ff3d5cd368e8f2855dc1268262d80/ https://rutube.ru/video/ebe574a376ae9359bf09803dc92df718/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:German_national_anthem_performed_by_the_US_Navy_Band.ogg '''''Татарча'''''<br> '''Бердәмлек, хокук, хөррият'''<br> Бердәмлек, Хокук, Хөррият –<br> Алман җирендә хаким.<br> Изге туганлык хисләрен<br> Йөртсен күңeлендә һәркем.<br> Бердәмлек, Хокук, Хөррият –<br> Безнең бәхет солтаны.<br> Шул бәхеттә чәчәк ат син<br> Мәңге, Алман Ватаны!<br> Шул бәхеттә чәчәк ат син<br> Мәңге, Алман Ватаны!<br> === '''АЛТАЙ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Алтай тилиде'''''<br> Кӧк теҥери јылдыстар,<br> Улу, јайым Кан-Алтай.<br> Ӱч-сӱмер, ыйык тайгалар –<br> Агару, јебрен Алтай.<br> Ӱч толыкту Кан-Алтай,<br> Јыҥкыс эдер јаҥы јок.<br> Ӱргӱлји кӱйген одыбыс<br> Ӧчӱп калар учуры јок.<br> Алтай – ӧскӧн кабайыс,<br> Алтай – мӧҥкӱ кудайыс.<br> Элен чактарга корула,<br> Россияла бис јажына.<br> Алтай!<br> https://rutube.ru/video/339cb8c2835c89052f0ba8743b3706d9/ https://my.mail.ru/music/search/Гимн%20Республики%20Алтай https://en.wikipedia.org/wiki/File:Гимн_Республики_Алтай_(2001).ogg Аудиода ике куплеты гына уйнатылган.<br> '''''Татар телендә'''''<br> Күк йөзендә йолдызлар,<br> Олы, бәйсез Хан-Алтай.<br> Өчтүбә, урманлы таулар –<br> Борынгы, изге Алтай.<br> Өч түбәле Хан-Алтай,<br> Юк янтык булган чагы.<br> Мәңгелек ут янган җирнең<br> Юк сүрелер учагы.<br> Алтай – без үскән төбәк,<br> Алтай – мәңгелек терәк.<br> Гомерлек бу язмышыбыз,<br> Русиядә тормышыбыз.<br> ........................ Хан-Алтай!<br> === '''АМЕРИКА КУШМА ШТАТЛАРЫ''' === '''''English'''''<br> '''The Star-Spangled Banner'''<br> Oh, say, can you see, the dawn’s early light<br> What so proudly we hailed at the twilight’s last gleaming?<br> Whose broad stripes and bright stars, thro’ the perilous fight,<br> O’er the ramparts we watched were so gallantly streaming. <br> And the rocket’s red glare, the bomb’s bursting in air, <br> Gave proof through the night that our flag was still there. <br> Oh, say, does that Star-spangled Banner yet wave <br> O’er the land of the free and the home of the brave? <br> On the shore dimly seen, thro’ the mists of the deep, <br> Where the foe’s haughty host in dread silence reposes, <br> What is that which the breeze, o’er the towering steep, <br> As it fitfully blows, half conceals, half discloses? <br> Now it catches the gleam of the morning’s first beam, <br> In fully glory reflected, now shines on the stream: <br> ‘This the star-spangled banner: oh, long may it wave <br> O’er the land of the free and the home of the brave. <br> And where is that band who so vauntingly swore <br> That the havoc of war and the battle’s confusion <br> A home and a country should leave us no more! <br> Their blood has vanished out their foul footsteps’ pollution. <br> No refuge could save the hireling and slave <br> From the terror of flight, or the gloom of the grave: <br> And the Star-Spangled Banner in triumph doth wave <br> O’er the land of the free and the home of the brave!<br> Oh, thus be it ever when freemen shall stand. <br> Between their loved home and the war’s desolation: <br> Blest with vict’ry and peace, may the heav’n-rescued land <br> Praise the Power that has made and preserved us a nation. <br> Then conquer we must, when our cause it is just. <br> And this be our motto: “In God is our trust”. <br> And the Star - Spangled Banner in triumph shall wave <br> O’er the land of the free and the home of the brave.<br> https://rutube.ru/video/27c1ab2898f2ac17900e3861b85b62fb/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Star_Spangled_Banner_instrumental.ogg '''''Татарча'''''<br> '''Йолдызлы буй-буй байрак'''<br> Әйт әле, күрәмсең алсу таң атканда, –<br> Без аны данладык кич кояш батканда?<br> Зәңгәр күк, йолдызлар – ак-кызыл иңендә, –<br> Җилфердиме ул байрак кирмәннәр түрендә?<br> Ракеталар янды, бомбалар шартлады, –<br> Ә байрак төн буе безнең сафта калды.<br> Әйт әле, балкыймы ул байрак бүген дә –<br> Кыюлар җирендә, азатлар илендә?<br> Тәкәбберләр, посып куе томаннарга,<br> Дөм караңгылыкта яткан текә ярда –<br> Капыл җил байрактан куркуны басармы,<br> Әллә бер яшереп, яңадан ачармы?<br> Горур балкый анда, шәфәкъ нурларында,<br> Сурәте чагыла агымсу-алкында, –<br> Йолдызлы байрак ул, җилфердәсен көн дә <br> Кыюлар җирендә, азатлар илендә.<br> Кайда соң киберле ант эчкән өерләр? –<br> Юкка чыкты алар, тар-мар ителделәр,<br> Канлы эзләрен дә каплый кара туфрак...<br> Һәм Ил-Ватан безгә гомерлеккә уртак!<br> Урын юк сыенырга ялчыга һәм колга –<br> Куркып качса качсын кабер шомлыгына.<br> Йолдызлы байрак ул – дан-шөһрәт иңендә,<br> Кыюлар җирендә, азатлар илендә!<br> Азатлар барында мәңге шулай булсын.<br> Сөекле йортыбыз сугыштан арынсын:<br> Мәдхия – юнәлтеп җиңүле солыхка,<br> Милләт итеп безне, ярлыкаучы Хакка.<br> Уңышка омтылыш, гамәлдә ышаныч,<br> Безнең шигаребез: “Аллага таяныч”.<br> Буй-буй байрак балкыр – дан-шөһрәт иңендә,<br> Кыюлар җирендә, азатлар илендә!<br> === '''АНГОЛА''' === === '''АНДОРРА КЕНӘЗЛЕГЕ''' === '''''En català'''''<br> '''El Gran Carlemany'''<br> El gran Carlemany, mon pare,<br> dels alarbs em deslliurà,<br> I del cel vida em donà,<br> de Meritxell, la gran Mare.<br> Princesa nasquí i Pubilla<br> entre dues nacions, neutral;<br> sols resto l'única filla,<br> de l'imperi Carlemany.<br> Creient i lliure onze segles,<br> creient i lliure vull ser.<br> Siguin els furs mos tutors<br> i mos Prínceps defensors!<br> I mos Prínceps defensors!<br> https://rutube.ru/video/2bf7a136d89852ff06af65a8c860b9a4/ https://wikiway.com/andorra/gimn/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:El_Gran_Carlemany.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Бөек Карл'''<br> Гарәпләрдән азат иткән<br> Бөек Карл, газиз атам,<br> Һәм күктән бүләк иңдергән<br> Меричель, изге анам.<br> Кыйрал кызы булып тудым –<br> Ике халыкка бердән;<br> Ялгыз варис булып калдым<br> Бөек Карл дәүләтеннән.<br> Азат, диндар унбер гасыр,<br> Шул халәттә калсамчы.<br> Кануннар булсын яклаучым,<br> Һәм Кенәзләр – саклаучым!<br> Һәм Кенәзләр – саклаучым!<br> === '''АНТИГУА-БАРБУДА''' === '''Fair Antigua and Barbuda!'''<br> We thy sons and daughters stand<br> Strong and firm in<br> Peace or danger<br> To safe-guard our Native Land<br> We commit ourselves to building<br> A true nation brave and free;<br> Ever striving, ever seeking,<br> Dwell in love and unity<br> Raise the standard! Raise it boldly!<br> Answer now to duty’s call<br> To the service of thy country,<br> Sparing nothing, giving all;<br> Gird your loins and join the battle<br> ‘Gainst fear, hate and poverty,<br> Each endeavouring, all achieving,<br> Live in peace where man is free.<br> God of nations, let Thy blessings<br> Fall upon this land of ours;<br> Rain and sunshine ever sending,<br> Fill her fields with crops and flowers;<br> We her children do implore Thee,<br> Give us strength, faith, loyalty,<br> Never failing, all enduring<br> To defend her liberty.<br> https://rutube.ru/video/dc46677134a3a1c85ae3a68c0ebb41d2/ === '''АРГЕНТИНА''' === '''''En español'''''<br> '''¡Oid mortales!'''<br> ¡Oid mortales! el grito sagrado:<br> ¡Libertad, Libertad, Libertad!<br> Oid el ruido de rotas cadenas:<br> Ved en trono a la noble Igualdad.<br> ¡Ya su trono dignísimo abrieron<br> Las provincias unidas del Sud!<br> Y los libres del mundo responden:<br> ¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br> ¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br> Y los libres del mundo responden:<br> ¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br> Y los libres del mundo responden:<br> ¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br> '''''Refren''''':<br> Sean eternos los laureles<br> Que supimos conseguir,<br> Que supimos conseguir.<br> Coronados de gloria vivamos<br> O juremos con gloria morir,<br> O juremos con gloria morir,<br> O juremos con gloria morir!<br> https://rutube.ru/video/0016b272cf56bccdf72421061a969577/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_Argentino_instrumental.ogg '''''Татар телендә (рәсми җыелма куплет, башта 40 секундка якын оркестр гимнның увертюрасын уйный)'''''<br> '''Әй, фани бәндәләр, тыңлагыз!'''<br> Әй, фани бәндәләр, тыңлагыз оранны:<br> “Азатлык! Азатлык! Һәм Ирек!”<br> Тыңлагыз богаулар гөрселдәп сынганны!<br> Күрегез: тәхеттә — Тигезлек,<br> Көньякта тәхеткә ирештерде аны<br> Берләшкән Төбәкләр, биреп ямь!<br> Һәм безне котлады ирекле Җир шары:<br> “Аргентина халкына сәлам!”<br> “Аргентина халкына сәлам!”<br> Һәм безне котлады ирекле Җир шары:<br> “Аргентина халкына сәлам!”<br> Һәм безне котлады ирекле Җир шары:<br> “Аргентина халкына сәлам!”<br> '''''Кушымтасы''''':<br> Уңышларга ирешәбез,<br> Булсын ил мәңгелектә,<br> Булсын ил мәңгелектә.<br> Дан-шөһрәткә тәкъдир ителгәнбез,<br> Әҗәлебез булыр шөһрәттә,<br> Әҗәлебез булыр шөһрәттә,<br> Әҗәлебез булыр шөһрәттә!<br> === '''ӘЛ-ҖӘЗАИР''' === '''QASAMAN'''<br> (гарәп тексты транскрипциясе)<br> I. Qasaman bi-n-nāzilāti l-māḥiqāt<br> Wa-d-dimāʾi z-zākiyāti ṭ-ṭāhirāt<br> Wa-l-bunūdi l-lāmiʿāti l-khāfiqāt<br> Fi-l-jibāli sh-shāmikhāti sh-shāhiqāt<br> Naḥnu thurnā fa-ḥayātun ʾaw mamāt<br> Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br> Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br> II. Naḥnu jundun fi sabīli l-ḥaqqi thurnā<br> Wa ʾila stiqlālinā bi-l-ḥarbi qumnā<br> Lam yakun yuṣğā lanā lamā naṭaqnā<br> Fa-ttakhadhnā rannata l-bārūdi waznā.<br> Wa-ʿazafnā nağmata r-rashshāshi laḥnā<br> Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br> Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br> III. Yā Firansā, qad maḍā waqtu l-ʿitāb<br> Wa-ṭawaynāhu kamā yuṭwā l-kitāb<br> Yā Firansā ʾinna dhā yawmu l-ḥisāb<br> Fa-staʿiddī wa-khudhī minnā l-jawāb<br> ʾInna fī thawratinā faṣlu l-khiṭāb<br> Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br> Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br> IV. Naḥnu min ʾabṭālinā nadfaʿu jundā<br> Wa-ʿala ʾashlaʾinā naṣnaʿu majdā.<br> Wa-ʿala ʾarwāḥinā naṣʿadu khuldā.<br> Wa-ʿala hāmātinā narfaʿu bandā.<br> Jabhatu t-Taḥrīri ʾaʿṭaynāki ʿahdā.<br> Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br> Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br> V. Ṣarkhatu l-ʾawṭāni min sāḥi l-fidā<br> Ismaʿūhā wa-stajībū li-n-nidā<br> Wa-ktubūhā bi-dimāʾi sh-shuhadāʾ<br> Wa-qraʾūhā li-banī l-jayli ğadā.<br> Qad madadnā laka yā majdu yadā<br> Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br> Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br> https://rutube.ru/video/07971eb6358051f8de3bc6f501281297/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kassaman_instrumental.ogg https://wikiway.com/algeria/gimn/ '''АНТ ИТӘБЕЗ!'''<br> Барысын да юк итүче яшен белән,<br> Без түккән кан һәм керсез күз яше белән,<br> Таулар өстендәге байрак төсе белән –<br> Ант итәбез, Әлҗәзаир яшәр, дип,<br> Һәркем, кабат яшәү яки үлү өчен,<br> Каберләрдән торып, сафка басар, дип.<br> Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br> Үз хокукларыбыз өчен көрәшәбез,<br> Бәйсезлек өчен сугышка керешәбез.<br> Таләпләребезне һич ишетмәсәгез,<br> Алар туплар телендә әйтеләчәк,<br> Һәм пулемётлар аңлатып бирәчәк,<br> Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br> Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br> Әй Франция! Сафсата сатулар үтте,<br> Коллык китабын яптык – укылып бетте.<br> Әй Франция! Хисап тотар вакыт җитте!<br> Инкыйлаб хөкем карарын әйтәчәк,<br> Әзер бул! – Менә безнең җавабыбыз!<br> Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br> Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br> Батырларыбыз төзер батальоннар,<br> Җәсәдебез киләчәк данын хаклар,<br> Шәһит киткәннәр үлемсезлеккә атлар,<br> Исәннәр горур байрак күтәрәчәк,<br> “Азатлык фронты”на турылыклы<br> Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br> Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br> Яу кырлары Ватан өчен күтәрелә,<br> Тыңлагыз һәм буйсыныгыз өннәренә!<br> Язып куегыз шәһитләр каны белән!<br> Яңа буыннар да үзләштерәчәк!<br> Сиңа, дан, кулларыбызны сузабыз,<br> Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br> Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br> '''Гадәттә беренче куплеты гына башкарыла һәм аның беренче ике юлы кабатлана. Оркестр гына уйнаганда ике юллык кереш өлеше була.'''<br> === '''ӘРДЕЙ''' === '''ERDELY HIMNUSZ'''<br> 1. Ki tudja merre, merre visz a végzet:<br> Göröngyös úton, sötét éjjelen.<br> Vezesd még egyszer, győzelemre néped,<br> Csaba királyfi, csillagösvényen!<br> '''''Refrén (2):'''''<br> Maroknyi székely porlik, mint a szikla,<br> Népek harcának zajló tengerén.<br> Fejünk az ár jaj, százszor elborítja,<br> Ne hagyd elveszni Erdélyt, Istenünk!<br> 2. Ameddig élünk, magyar ajkú népek,<br> Megtörni lelkünk nem lehet soha!<br> Szülessünk bárhol, földünk bármely pontján,<br> Lenne a sorsunk jó vagy mostoha.<br> '''''Refrén:'''''<br> Maroknyi székely porlik, mint a szikla,<br> Népek harcának zajló tengerén.<br> Fejünk az ár jaj, százszor elborítja,<br> Ne hagyd elveszni Erdélyt, Istenünk!<br> https://archive.org/details/youtube-TUAimioBMoQ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Székely_himnusz_Vocal.ogg '''ӘРДЕЙ ГИМНЫ'''<br> Язмышлар безне йөртми кайда гына<br> Караңгы төндә, сикәлтә-урда.<br> Чаба шаһзадә, кайт кабат халкыңа,<br> Алып чык аны йолдызлы юлга.<br> '''''Кушымтасы (2):'''''<br> Ялгыз кыя күк, сикәй басып тора<br> Халыклар явы барган диңгездә,<br> Йөз кат калды ул дулкыннар астында;<br> Яшәү насыйп ит, Ходай, Әрдейгә.<br> Маҗар телле кавемнәр арасында<br> Мәңге сынмас безнең көч-рухыбыз,<br> Тусак та дөньяның кайсы урынында,<br> Нинди булса да юл-язмышыбыз.<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Ялгыз кыя күк, сикәй басып тора<br> Халыклар явы барган диңгездә,<br> Кат-кат калды ул дулкыннар астында;<br> Яшәү насыйп ит, Ходай, Әрдейгә.<br> '''Әрдей – бүгенге Румыйниянең уртасында калган маҗар телле Трансильвания төбәгенең маҗарча исеме. Гимнның рәсми статуста булмаган тагын өч куплеты бар.'''<br> === '''ӘРМӘНСТАН''' === '''''Հայերենով'''''<br> '''Մեր Հայրենիք'''<br> Մեր Հայրենիք, ազատ անկախ,<br> Որ ապրել է դարեդար<br> Յուր որդիքը արդ կանչում են<br> Ազատ, անկախ Հայաստան։<br> Ահա եղբայր քեզ մի դրոշ,<br> Որ իմ ձեռքով գործեցի<br> Գիշերները ես քուն չեղայ,<br> Արտասուքով լվացի։<br> Նայիր նրան՝ երեք գոյնով,<br> Նուիրական մեր նշան<br> Թող փողփողի թշնամու դեմ<br> Թող միշտ պանծայ Հայաստան։<br> Ամենայն տեղ մահը մի է<br> Մարդ մի անգամ պիտ մեռնի,<br> Բայց երանի՝ որ յուրր ազգի<br> Ազատության կը զոհվի։<br> https://rutube.ru/video/969d684fdc0f224fb32e80120e0bde6e/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mer_Hayrenik_instrumental.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Безнең Ватаныбыз'''<br> Безнең азат Ватаныбыз –<br> Яшьтәш ул гасырларга,<br> Балаларын чакыра бүген<br> Ирекле Әрмәнстанга.<br> Менә сиңа байрак, абый,<br> Үз кулым белән тектем,<br> Төннәр буена йокламый,<br> Күз яшьләремне түктем.<br> Кара әле өч төс туга –<br> Безнең изге тамгабыз,<br> Балкып торсын бар дошманга<br> Мәңге Әрмәнстаныбыз!<br> Юктыр узмыш язмышлардан,<br> Кеше үлә бер генә,<br> Халкына җан фида булган –<br> Изгелектә мәңгегә.<br> === '''ӘФГАНСТАН (2006-2021)''' === '''ملی سرود‎'''<br> دا وطن افغانستان دى<br> دا عزت د هر افغان دى<br> كور د سولې، كور د تورې<br> هر بچى يې قهرمان دى<br> دا وطن د ټولو كور دى<br> د بلوڅو، د ازبكو<br> د پښتون او هزارهوو<br> د تركمنو، د تاجكو<br> ور سره عرب، ګوجر دي<br> پاميريان، نورستانيان<br> براهوي دي، قزلباش دي<br> هم ايماق، هم پشايان<br> دا هيواد به تل ځلېږي<br> لكه لمر پر شنه آسمان<br> په سينې كې د آسيا به<br> لكه زړه وي جاويدان<br> نوم د حق مو دى رهبر<br> وايو الله اكبر<br> وايو الله اكبر<br> وايو الله اكبر<br> Укылышы:<br> '''Milli surud'''<br> Dā watan Afgānistān dai,<br> dā izat də har Afgān dai<br> Kor də sor, kor də ture,<br> har bačai ye qahramān dai<br> Dā watan də ttolo kor dai,<br> də Baločo, də Uzbəko<br> də Pax̌tun aw Hazārawo,<br> də Turkməno, də Tāǰəko<br> Wər sara Arəb, Guǰər di,<br> Pāmiryān, Nuristānyān<br> Brāhuwi di, Qizilbāsh di,<br> ham Aymāq, ham Pašāyān<br> Dā hiwād ba təl dzaleγ̌i,<br> ləka lmar pər šnə āsmān<br> Pə sine ke də Āsyā ba,<br> ləka zrrə wi ǰāwidān<br> Num də haq mo dai rahbar,<br> Wāyu Allāhu Akbar,<br> Wāyu Allāhu Akbar,<br> Wāyu Allāhu Akbar<br> https://wikiway.com/afganistan/gimn/ https://rutube.ru/video/f188db3867fbaf68e2d404a43f7ceb97/ '''Милли суруд'''<br> Бу ил — безнең Әфганстан,<br> Һәр илдәшкә гыйззәт вә шан;<br> Солых җире, кылыч җире,<br> Һәр улы аның каһарман.<br> Күп кавем илгә ватандар:<br> Һәм бәлүҗләр, һәм үзбәкләр,<br> Һәм пуштуннар, һазаралар,<br> Һәм таҗиклар, һәм төркмәннәр.<br> Бердәй гарәпләр, гүҗҗарлар,<br> Памирлылар, нурстанлылар,<br> Кызылбашлар, браһүиләр,<br> Дүрт аймак һәм пәшәиләр.<br> Балкыр ил дөнья күгендә<br> Галәмдәге Кояш кебек,<br> Азиянең иң түрендә<br> Ватаныбыз — ул мәңгелек!<br> Әйт: “Илаһым — Хак вә Рәһбәр;<br> Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!<br> Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!<br> Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!”<br> === '''ӘФГАНСТАН (2021-...)''' === '''دا د باتورانو کور'''<br> ساتو يې پۀ سرو وينو، دا د شهيدانو کور<br> 𝄇 دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br> کورس:<br> ساتو يې پۀ سرو وينو، دا د شهيدانو کور<br> 𝄇 دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br> ۱<br> ستا کاڼي او بوټي ټول، مونږه ته لعلونه دي<br> 𝄇 ستا کاڼي او بوټي ټول، مونږه ته لعلونه دي 𝄆<br> وينه پرې توی شوې ده، سرۀ لکه گلونه دي<br> 𝄇 وينه پرې توی شوې ده، سرۀ لکه گلونه دي 𝄆<br> 𝄇 کله يې څوک نيولای شي؟ دا دی د زمريانو کور<br> دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br> کورس<br> ۲<br> تا به تل آزاد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ<br> 𝄇 تا به تل آزاد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ 𝄆<br> ستا تاريخ به ياد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ<br> 𝄇 ستا تاريخ به ياد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ 𝄆<br> 𝄇 دې کښې به بازان اوسي، دا دی د بازانو کور<br> دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br> کورس<br> ۳<br> ای گرانه وطن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ<br> 𝄇 ای گرانه وطن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ 𝄆<br> ای ښايسته چمن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ<br> 𝄇 ای ښايسته چمن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ 𝄆<br> 𝄇 خلاص که لۀ انگرېز نه وو، شو د اورسانو گور<br> دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br> کورس<br> ۴<br> ډېرۍ ککرۍ گوره، پاتي د روسانو شوې<br> 𝄇 ډېرۍ ککرۍ گوره، پاتي د روسانو شوې 𝄆<br> شنډېدۀ هر يو دښمن، واړۀ ارزوگانې شوې<br> 𝄇 شنډېدۀ هر يو دښمن، واړۀ ارزوگانې شوې 𝄆<br> 𝄇 هرچا ته معلوم شولو، دا د افغانانو کور<br> دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br> 𝄇 کورس 𝄆<br> 𝄇 دا د باتورانو کور... 𝄆<br> https://yandex.ru/video/preview/16943774437745064169 '''БУ — КЫЮЛАР ВАТАНЫ'''<br> Кушымтасы:<br> Кан коеп саклыйк аны, бу — шәһитләр Ватаны!<br> Бу — кыюлар Ватаны, бу — батырлар Ватаны!<br> I<br> Гүя кызыл якутлар — тау-ташлар һәм куаклар.<br> Гүя кызыл якутлар — тау-ташлар һәм куаклар.<br> Чәчәкләргә тамган ул — Ватан уллары каны.<br> Чәчәкләргә тамган ул — Ватан уллары каны.<br> Арысланнар Ватаны — аны җиңеп буламы?<br> Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br> Кушымтасы.<br> II<br> Гомеребез барында — без азатлык сагында!<br> Гомеребез барында — без азатлык сагында!<br> Гомеребез барында — ил-тарих кочагында!<br> Гомеребез барында — ил-тарих кочагында!<br> Бөркетләр тота аны, бу — бөркетләр Ватаны!<br> Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br> Кушымтасы.<br> III<br> Минем газиз Ватаным, аңарга фида җаным!<br> Минем газиз Ватаным, аңарга фида җаным!<br> Гүзәл болын-кырларым, барысына фида җаным!<br> Гүзәл болын-кырларым, барысына фида җаным!<br> Инглиздән иттек азат, урыска кордык зират!<br> Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br> Кушымтасы.<br> IV<br> Урыс калдырган, күрче, — баш сөякләре күче!<br> Урыс калдырган, күрче, — баш сөякләре күче!<br> Барча дошман җиңелгән, өметләре өзелгән!<br> Барча дошман җиңелгән, өметләре өзелгән!<br> Барысының хәтер-аңы: бу — әфганнар Ватаны!<br> Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br> Кушымтасы:<br> Кан коеп саклыйк аны, бу — шәһитләр Ватаны!<br> Бу — кыюлар Ватаны, бу — батырлар Ватаны!<br> Бу — кыюлар Ватаны...<br> === '''БАЙАР ИЛЕ (БАВАРИЯ)''' === '''''Deutsch'''''<br> 1. Gott mit dir, du Land der Bayern,<br> deutsche Erde, Vaterland!<br> Über deinen weiten Gauen<br> ruhe Seine Segenshand!<br> ||:Er behüte deine Fluren,<br> schirme deiner Städte Bau<br> Und erhalte dir die Farben<br> Seines Himmels, weiß und blau!:||<br> 2. Gott mit dir, dem Bayernvolke,<br> dass wir, uns’rer Väter wert,<br> fest in Eintracht und in Frieden<br> bauen uns’res Glückes Herd!<br> ||:Dass mit Deutschlands Bruderstämmen<br> einig uns ein jeder schau<br> und den alten Ruhm bewähre<br> unser Banner, weiß und blau!:||<br> https://rutube.ru/video/3e4c1ca4a98b3e9517d2c396603775df/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Für_Bayern_(Bayernhymne).ogg '''''Татарча (дүрт куплетның гадәттә башкарыла торганнары)'''''<br> Ходай Байар илен яклый,<br> Алман нәселе Ватанын,<br> Киң җирләребез сагында –<br> Аның кодрәт калканы!<br> ||:Иминлектә ил-көнебез,<br> Шәһәрләр төзелеше,<br> Безнең ак-зәңгәр байракта –<br> Изге күкләрнең төсе.:||<br> Ходай Байар халкын саклый,<br> Без – бабалар мирасын,<br> Бердәмлектә, татулыкта<br> Корып бәхет оясын.<br> ||:Байар халкы, алман нәселе!<br> Ходай биргән байлыгың:<br> Борынгы даның сурәте – <br> Ак-зәңгәр төс байрагың!:||<br> === '''БАНГЛАДЕШ''' === === '''БАСКЛАР ИЛЕ''' (рәсми) === '''''Euskeraz'''''<br> '''Euzko Abendaren Ereserikia'''<br> Gora ta Gora Euzkadi,<br> aintza ta aintza<br> bere goiko Jaun Onari.<br> Areitz bat Bizkaian da<br> Zar sendo sindo<br> bera ta bere lagia lakua.<br> Areitz gainean dogu<br> gurutza deuna<br> beti geure goi buru.<br> Abestu gora Euzkadi<br> aintza ta aintza<br> bere goiko Jaun Onari!<br> https://rutube.ru/video/bee4f9a485fffea6791fdd48ae94955c/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Basque_Country_Vocal.ogg<br> (икесендә дә вокал, башта гимнның увертюрасы уйнала)<br> '''''Баск телендә'''''<br> '''Баск халкы гимны'''<br> Күтәрел, әй, Басклар Иле,<br> мактау-дан бөек<br> Кодрәт иясе Аллага!<br> Бискайяда, яр буенда,<br> изге Синдо күле янында<br> имән — борынгы, нык.<br> Бу имәндә нурлар сибеп<br> изге хач балкый —<br> өметебез символы.<br> Җырлыйк: “Күтәрел, Басклар Иле,<br> мактау һәм дан<br> кодрәт иясе Аллага!”<br> === '''БАСКЛАР ИЛЕ (милли)''' === '''''Euskeraz'''''<br> '''Gernikako Arbola'''<br> 1. Gernikako arbola da bedeinkatua,<br> Euskaldunen artean guztiz maitatua.<br> Eman ta zabal zazu munduan frutua<br> adoratzen zaitugu arbola santua.<br> Mila urte inguru da esaten dutela<br> Jainkoak jarri zuela Gernikako arbola.<br> Zaude bada zutikan orain da denbora<br> eroritzen bazera arras galdu gera.<br> 2. Ez zera eroriko arbola maitea<br> baldin portatzen bada Bizkaiko Juntia.<br> Laurok hartuko degu zurekin partea<br> pakian bizi dedin euskaldun jendia.<br> Betiko bizi dedin Jaunari eskatzeko<br> jarri gaitezen danok laister belauniko.<br> Eta bihotzetikan eskatu ezkero<br> arbola biziko da orain eta gero.<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Gernikako_Arbola._Iparragirre,_1853.ogg<br> Гимн текстының һәр ике юлы башкарганда икешәр тапкыр кабатлана)<br> '''''Баск телендә'''''<br> '''Герника Агачы'''<br> ''(гомуммилли баск гимнның гадәттә башкарыла торган куплетлары)''<br> 1. Әй, бәхет китерүче Герника агачы,<br> Баск Иле кешеләре сине бик ярата.<br> Җимешләреңне бөтен дөньяга таратчы,<br> халык сине кадерли, изге дип җан ата.<br> Хак Тәгалә сине, диләр, мең еллар элек<br> Герника туфрагында үсмәккә бар кылган.<br> Төз басып тор бүген дә, имән, үс кинәнеп,<br> син авып китсәң, халкың килер пыран-заран.<br> 2. Син аумассың, кадерле милләт имәнебез,<br> Бискайя хакимнәре үзен дөрес тотса.<br> Дүрт провинция – бер ил булып берләшербез,<br> басклар кавеме яшәр имин тынычлыкта.<br> Әйдәгез, барыбыз да сорыйк Тәңребездән:<br> Герника агачыбыз – ул яшәсен мәңге.<br> Сорыйк ихлас күңелдән, баш иеп йөзтүбән,<br> итәр Алла мәңгелек милләтне, имәнне.<br> === '''БАҺАМА УТРАУЛАРЫ''' === Lift up your head to the rising sun, Bahamaland;<br> March on to glory, your bright banners waving high.<br> See how the world marks the manner of your bearing!<br> Pledge to excel through love and unity.<br> Pressing onward, march together<br> to a common loftier goal;<br> Steady sunward, tho’ the weather<br> hide the wide and treachrous shoal.<br> Lift up your head to the rising sun, Bahamaland,<br> ‘Til the road you’ve trod lead unto your God,<br> March on, Bahamaland.<br> https://flag-gimn.ru/hymns/bahamas/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_the_Bahamas.oga === '''БАШКОРТСТАН''' === '''''башкорт телендә'''<br> Башҡортостан, hин hөйөклө ғәзиз йер,<br> Халҡыбыҙҙың изге Ватаны,<br> Сал Уралдан ҡалҡа бар тарафҡа<br> Тыуған илдең тыныс ал таңы.<br> Дан hиңә, Башҡортостан!<br> Илен hөйгән азат халҡыңа дан!<br> Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә<br> Сәскә ат, Башҡортостан!<br> Башҡортостан, hин хөрмәтле, данлы ил,<br> Еңеү яулап алға бараhың.<br> Киләсәккә яҡты нур-моң сәсә<br> Һинең ғорур рухлы байрағың.<br> Дан hиңә, Башҡортостан!<br> Илен hөйгән азат халҡыңа дан!<br> Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә<br> Сәскә ат, Башҡортостан!<br> Республикам, йондоҙ булып балҡы hин,<br> Күҡрәп йәшә, гүзәл илебеҙ.<br> Тыуған йерҙә hүнмәҫ усағыбыҙ,<br> Туған телдә тынмаҫ йырыбыҙ.<br> Дан hиңә, Башҡортостан!<br> Илен hөйгән азат халҡыңа дан!<br> Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә<br> Сәскә ат, Башҡортостан!<br> https://rutube.ru/video/0f47f1cd4753aac6200911208bada1b8/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Bashkortostan.ogg '''''татар телендә'''''<br> Башкортстан, син сөекле газиз җир,<br> Халкыбызның изге Ватаны,<br> Чал Уралдан калка бар тарафка<br> Туган илнең тыныч ал таңы.<br> Дан сиңа, Башкортстан!<br> Илен сөйгән азат халкыңа дан<br>! Рәсәй белән бөек бердәмлектә<br> Чәчәк ат, Башкортстан!<br> Башкортстан, син хөрмәтле, данлы ил,<br> Җиңү яулап алга барасың. <br> Киләчәккә якты нур-моң чәчә<br> Синең горур рухлы байрагың.<br> Дан сиңа, Башкортстан!<br> Илен сөйгән азат халкыңа дан!<br> Рәсәй белән бөек бердәмлектә<br> Чәчәк ат, Башкортстан!<br> Республикам, йолдыз булып балкы син,<br> Күкрәп яшә, гүзәл илебез.<br> Туган җирдә сүнмәс учагыбыз,<br> Туган телдә тынмас җырыбыз.<br> Дан сиңа, Башкортстан!<br> Илен сөйгән азат халкыңа дан!<br> Рәсәй белән бөек бердәмлектә<br> Чәчәк ат, Башкортстан!<br> === '''БӘРӘҢГЕ (район гимны)''' === '''''Татар телендә'''''<br> <u>'''Тәбрис Фәйзрахманов көе һәм шигыре'''</u><br> Илләтсу башланган урманнар,<br> Ир, Нәлә буйлары, тугайлар,<br> Сабан-туй гөрләгән мәйданнар —<br> Зур бүләк якташлар, туганнар!<br> '''''Кушымта:'''''<br> Бердәмлек, тигезлек төбәге,<br> Халыклар дуслыгы терәге,<br> Чәчәк ат, ирекле бул мәңге<br> Кадерле, гүзәл җир — Бәрәңге!<br> Иделгә ашкына суларың.<br> Дөньяга танылган улларың.<br> Киң юллар, мул уңыш — байлыгың,<br> Иң тәмле икмәкле районым.<br> '''''Кушымта.'''''<br> Таң ата, уяна туган як.<br> Яңгырый иртәнге моң-азан.<br> Бу җирне яраткан изге зат.<br> Мең шөкер сиңа! Дан сиңа! Дан!<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''''Олыкмарий йылмеште'''''<br> <u>'''Татьяна Очееван кусарымыже'''</u><br> Чодыра дене ялым эртен,<br> Ший Элнет шыргыкта йывертен.<br> Сабантуй ден Пеледыш пайрем<br> Шергылтеш, калыкнам чумырен.<br> '''''Припев:'''''<br> Ик еш семын келшен илена.<br> Ойго ден куаннам пайлена.<br> Куш, чаплане, шумбел мландына,<br> Чон шепка — Параньга кундымна!<br> Шочмо Эл чын шочшетым пала,<br> Рвезе тукым шарналын ила.<br> Перкем налше киндетым акла,<br> Родо-влакшем эн порын сийла.<br> '''''Припев.'''''<br> Эр кынелын, пашаш каена,<br> Торшымаш ден лумет нолтена.<br> Ко вер-шӧржым сакла, йората —<br> Шочмо мланде тудлан таушта.<br> '''''Припев.'''''<br> '''''На русском языке'''''<br> <u>'''перевод Татьяны Очеевой'''</u><br> Обнимая деревни, поля<br> Протекает Илеть и Ноля.<br> Край родной, в этих дивных местах<br> Развернул Сабантуй торжества.<br> '''''Припев:'''''<br> Братской дружбой единой сильна<br> Ты для славы великой дана.<br> Будь всех краше, богаче, мила,<br> Параньгинская наша земля!<br> Сыновей, дочерей имена<br> Помнит с гордостью, знает страна<br> С чудным вкусом ржаные хлеба -<br> Угощаешь соседей любя.<br> '''''Припев.'''''<br> Над землей встала зорька светла,<br> Ждут нас свершенья, дела.<br> Всем, кому мать-земля так мила,<br> Благодарность, почет и хвала.<br> '''''Припев.'''''<br> === '''БӘХРӘЙН''' === https://wikiway.com/bahrain/gimn/ === '''БЕЛАРУСЬ (дәүләт гимны)''' === '''''На беларускай мове'''''<br> '''Мы, беларусы'''<br> Мы, беларусы – мірныя людзі,<br> Сэрцам адданыя роднай зямлі,<br> Шчыра сябруем, сілы гартуем<br> Мы ў працавітай, вольнай сям’і.<br> Прыпеў:<br> Слаўся, зямлі нашай светлае імя,<br> Слаўся, народаў братэрскі саюз!<br> Наша любімая маці-Радзіма,<br> Вечна жыві і квітней, Беларус!<br> Наша любімая маці-Радзіма,<br> Вечна жыві і квітней, Беларус!<br> Разам з братамі мужна вякамі<br> Мы баранілі родны парог,<br> У бітвах за волю, бітвах за долю<br> Свой здабывалі сцяг перамог!<br> Прыпеў.<br> Дружба народаў — сіла народаў,<br> Наш запаветны, сонечны шлях.<br> Горда ж узвіся ў ясныя высі,<br> Сцяг пераможны — радасці сцяг!<br> Прыпеў.<br> https://rutube.ru/video/60e9e151b19f50b4a12e6c221b9eb3b4/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:My_Belarusy.ogg<br> (оркестр беренче ике куплетын кушымталары белән бергә башкара)<br> '''''Татар телендә'''''<br> '''Без, белоруслар'''<br> Без, белоруслар, тыныч халыкбыз,<br> Туган җиргә күңелләр бирелгән,<br> Дустанә яшибез һәм көч туплыйбыз<br> Хезмәт сөючән, ирекле илдә.<br> Кушымтасы:<br> Саф-пакь җирне данлап танытабыз,<br> Халыклар бердәмлеген хаклыйбыз!<br> Безнең сөекле Ватан-Анабыз,<br> Мәңге яшә, чәчәк ат, Беларусь!<br> Безнең сөекле Ватан-Анабыз,<br> Мәңге яшә, чәчәк ат, Беларусь!<br> Туганнар белән гасырлар буе<br> Ватаныбызны бергә сакладык,<br> Азатлык, бәхет хакына кан коеп,<br> Уртак Җиңү байрагын яуладык!<br> Кушымтасы.<br> Халыклар дуслыгы — көч-куәт ил-көнгә,<br> Безнең кояшлы, изге юлыбыз.<br> Горур җилфердә илебез күгендә,<br> Җиңүләргә илткән байрагыбыз!<br> Кушымтасы.<br> === '''БЕЛАРУСЬ (халык гимны)''' === '''''На беларускай мове'''''<br> '''Магутны Божа'''<br> Магутны Божа! Ўладар сусветаў,<br> Вялiкiх сонцаў i сэрц малых,<br> Над Беларусяй, цiхай i ветлай,<br> Рассып праменьнi свае хвалы.<br> Дай спор у працы, будзённай, шэрай,<br> На хлеб штодзённы, на родны край.<br> Павагу, сiлу i велiч веры<br> Ў нашу праўду, у прышласць дай.<br> Дай урадлiвасць жытнёвым нiвам,<br> Учынкам нашым пашлi ўмалот.<br> Зрабi свабоднай, зрабi шчасьлiвай<br> Краiну нашу i наш народ!<br> https://rutube.ru/video/216fd7e02c17758b2d0b3875fb40e99c/ https://yandex.ru/video/preview/15966320363866296026 '''''Татар телендә'''''<br> '''Кодрәтле Алла'''<br> Кодрәтле Алла! Бар дөньябызның,<br> Күкләр, йөрәкләрнең Хакиме,<br> Тыныч һәм якты Беларусебызны —<br> Ярлыкагыл, Ходай, безнең илне.<br> Биргел хезмәттә көндәлек уңыш,<br> Икмәк насыйп ит һәр төбәккә,<br> Хөрмәт, кодрәт һәм бөек ышаныч<br> Безнең хаклыкка, киләчәккә.<br> Уңдырышлы кыл кырларыбызны,<br> Булсын балалар игелекле.<br> Әйлә Ватаныбызны, халкыбызны<br> Ирекле, куәтле һәм бәхетле!<br> === '''БЕЛЬГИЯ''' === https://wikiway.com/belgium/gimn/ === '''БЕЛИЗ''' === === '''БЕНИН''' === === '''БОЛГАРИЯ''' === '''''на български'''''<br> '''Мила Родино'''<br> Горда Стара Планина,<br> до ней Дунава синей,<br> сълнце Тракия огрява,<br> над Пирина пламеней.<br> Припев (2):<br> О мило!<br> Мила Родино,<br> ти си земен рай,<br> твойта хубост, твойта прелест,<br> ах, те нямат край.<br> https://rutube.ru/video/7016f65a3b7d3cc4203d783a2f3357aa/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mila_Rodino_instrumental.ogg<br> (биредә – элеккеге язмалар, икенче куплетлары гамәлдән чыгарылды инде)<br> '''''татар телендә'''''<br> '''Сөекле Ватаным'''<br> Горур Иске Планина,<br> Ага зәңгәрсу Дунай,<br> Кояш Фракияне нурлый,<br> Пирин өстендә балкый.<br> Кушымтасы (2):<br> Сөеклем!<br> Сөекле Ватан,<br> Син – җир җәннәте,<br> Күркәмлегең, гүзәллегең –<br> Бакый халәтең.<br> === '''БОЛИВИЯ''' === '''''Espaňol'''''<br> '''Himno Nacional de Bolivia'''<br> 1. Bolivianos: el hado propicio<br> coronó nuestros votos y anhelos.<br> Es ya libre, ya libre este suelo,<br> ya cesó su servil condición.<br> Al estruendo marcial que ayer fuera<br> y al clamor de la guerra horroroso,<br> siguen hoy, en contraste armonioso,<br> dulces himnos de paz y de unión.<br> Siguen hoy, en contraste armonioso,<br> dulces himnos de paz y de unión.<br> '''''Chorus:'''''<br> De la Patria, el alto nombre,<br> en glorioso esplendor conservemos.<br> Y en sus aras de nuevo juremos:<br> ¡Morir antes que esclavos vivir!<br> ¡Morir antes que esclavos vivir!<br> ¡Morir antes que esclavos vivir!<br> 2. Loor eterno a los bravos guerreros,<br> cuyo heroico valor y firmeza,<br> conquistaron las glorias que empieza<br> hoy Bolivia feliz a gozar.<br> Que sus nombres, en mármol y en bronce,<br> a remotas edades transmitan,<br> y en sonoros cantares repitan:<br> ¡Libertad, Libertad, Libertad!<br> Y en sonoros cantares repitan:<br> ¡Libertad, Libertad, Libertad!<br> '''''Chorus.'''''<br> 3. Aquí alzó la justicia su trono<br> que la vil opresión desconoce,<br> y en su timbre glorioso legose<br> Libertad, Libertad, Libertad.<br> Esta tierra inocente y hermosa<br> que ha debido a Bolívar su nombre<br> es la patria feliz donde el hombre<br> goza el bien de la dicha y la paz.<br> Es la patria feliz donde el hombre<br> goza el bien de la dicha y la paz.<br> '''''Chorus.'''''<br> 4. Si extranjero poder alqún día<br> sojuzgar a Bolivia intentare,<br> al destino fatal se prepare<br> que amenaza a soberbio invasor.<br> Que los hijos del grande Bolívar<br> hayan mil y mil veces jurado:<br> morir antes que ver humillado<br> de la Patria el augusto pendón.<br> Morir antes que ver humillado<br> de la Patria el augusto pendón.<br> '''''Chorus.'''''<br> https://rutube.ru/video/12b662fa6800ab2e85504c86fe874d06/ https://wikiway.com/bolivia/gimn/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_de_Bolivia_instrumental.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Боливия милли гимны'''<br> Боливарлар, хәерхаһлы тәкъдир<br> Безнең өмет-догаларга таҗ кылды:<br> Азат Ватаныбыз, ирекле җир,<br> Көрәшеп коллыктан котылды.<br> Үткән көннәр быргы тавышын,<br> Сугышның коточкыч даулашын<br> Алмаштырсын көннең татлы моңнары —<br> Тынычлык, бердәмлек гимннары,<br> Алмаштырсын көннең татлы моңнары —<br> Тынычлык, бердәмлек гимннары.<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Без исемен бөек тотканда,<br> Дан һаләсендә хозурланыр Ватан.<br> Ант итәбез Аллаһ каршында:<br> Үлем хәерлерәк коллыктан!<br> Үлем хәерлерәк коллыктан!<br> Үлем хәерлерәк коллыктан!<br> Мәңгелек дан батырларыбызга,<br> Каһарманнар кыюлыгы-дәһшәте<br> Ирек яулады Ватаныбызга,<br> Боливиягә — бәхет ләззәте.<br> Исемнәрен мәрмәр-бронзаларга<br> Уеп гасырларга озатыйк,<br> Һәм куәтле җырларда без кабатлыйк:<br> “Азатлык! Азатлык! Азатлык!”<br> Һәм куәтле җырларда без кабатлыйк:<br> “Азатлык! Азатлык! Азатлык!”<br> '''''Кушымтасы.'''''<br> Гадәләтлек илдә тәхет корды,<br> Явыз җәберләүне санга сукмады,<br> Аның данлы мөһерендә — шатлык:<br> “Азатлык! Азатлык! Азатлык!”<br> Бу керсез һәм гүзәл илебезгә<br> Боливарның исеме куелган.<br> Мәңгегә син бәхетле бул, әй Ватан,<br> Лаеклы язмышта хозурлан,<br> Мәңгегә син бәхетле бул, әй Ватан,<br> Лаеклы язмышта хозурлан.<br> '''''Кушымтасы.'''''<br> Чит-ят беркөн әгәр дә талпынса<br> Боливияне буйсындырырга,<br> Туры килер тәкәббер баскынга<br> Хурлыклы язмышын татырга:<br> Бөек Боливарның торыннары<br> Шәһит китүдән һич тайчынмас,<br> Ләкин Ватанының затлы байрагы<br> Кимсетелүенә юл куймас,<br> Ләкин Ватанының затлы байрагы<br> Кимсетелүенә юл куймас.<br> '''''Кушымтасы.'''''<br> === '''БОСНИЯ-ҺЕРЦЕГОВИНА''' === https://rutube.ru/video/d810ba34c9dca389c278389c216d2381/ https://wikiway.com/bosniya-i-gertsegovina/gimn/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bosnia_and_Herzegovina%27s_national_anthem.ogg '''Intermezzo''' ('''Intermeco''') — Босния-Һерцеговинаның милли гимны. 1999 елның 25 июнендә, элеккеге "Jedna si jedina" исемлесе гамәлдән чыгарылгач, кабул ителде. Соңгысының текстын илнең серб һәм һорват җәмгыятьләре үткәрмәде. Шул сәбәпле "Интермеццо" да бүгенгә кадәр тексттан мәхрүм.<br> === '''БОТСВАНА''' === Сетсвана телендә<br> '''Fatshe leno la rona'''<br> '''I.''' Fatshe leno la rona<br> Ke mpho ya Modimo,<br> Ke boswa jwa borraetsho;<br> a le nne ka kagiso.<br> '''''Chorus:'''''<br> Tsogang, tsogang! Banna, tsogang!<br> Emang, basadi, emang, tlhagafalang!<br> Re kopanele go direla<br> Lefatshe la rona.<br> '''II.''' 'Ina lentle la tumo<br> la tšhaba ya Botswana,<br> Ka kutlwano le kagisano,<br> e bopagantswe mmogo.<br> 𝄆 '''''Chorus.''''' 𝄇<br> Инглиз телендә<br> '''This Land of Ours'''<br> '''I.''' Blessed be this noble land,<br> Gift to us from God's strong hand,<br> Heritage our fathers left to us.<br> May it always be at peace.<br> '''''Chorus:'''''<br> Awake, awake, O men, awake!<br> And women close beside them stand,<br> Together we'll work and serve<br> This land, this happy land!<br> '''II.''' Word of beauty and of fame,<br> The name Botswana to us came.<br> Through our unity and harmony,<br> We'll remain at peace as one.<br> '''''Chorus.'''''<br> https://rutube.ru/video/3a6ae0dd6eef98449ffe73a1fdd4980b/ https://wikiway.com/botsvana/gimn/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Fatshe_leno_la_rona.ogg '''БУ – БЕЗНЕҢ ИЛЕБЕЗ'''<br> ........................... === '''БӨЕКБРИТАНИЯ''' === '''''English'''''<br> '''God save the King''' *<br> God save our gracious King!<br> Long live our noble King!<br> God save the King!<br> Send him victorious,<br> Happy and glorious,<br> Long to reign over us:<br> God save the King!<br> https://rutube.ru/video/40ec7e8ded886c6056411cc591f3e590/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_God_Save_the_Queen.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Алла, сакла патшаны'''<br> Алла, сакла аны,<br> Күрекле патшаны,<br> Алла, сакла!<br> Җиңүләр бүләк ит,<br> Данлы, бәхетле ит,<br> Хакимебез дип хакла,<br> Алла, сакла!<br> * Дәүләт башлыгы хатын-кыз булган очракта, '''King''' (кыйрал) урынына '''Queen''' (Кыйралбикә) дип җырлана. Рәсми чараларда гадәттә шушы беренче куплеты гына башкарыла. Тагын ике куплеты бар.<br> === '''БРАЗИЛИЯ''' === '''''Em português'''''<br> Ouviram do Ipiranga as margens plácidas,<br> de um povo heroico o brado retumbante.<br> E o sol da Liberdade em raios fúlgidos,<br> brilhou no céu da Pátria nesse instante.<br> Se o penhor dessa igualdade,<br> conseguimos conquistar com braço forte!<br> Em teu seio, ó Liberdade,<br> desafia o nosso peito a própria morte!<br> Ó Pátria amada,<br> idolatrada,<br> salve, salve!<br> Brasil, um sonho intenso, um raio vívido,<br> de amor e de esperança à terra desce.<br> Se em teu formoso céu, risonho e límpido,<br> a imagem do Cruzeiro resplandece.<br> Gigante pela própria natureza<br> És belo, és forte, impávido colosso<br> E o teu futuro espelha essa grandeza<br> Coro:<br> Terra adorada<br> Entre outras mil<br> és tu, Brasil,<br> ó Pátria amada<br> Dos filhos deste solo és mãe gentil<br> Pátria amada,<br> Brasil! Brasil! Brasil!<br> https://rutube.ru/video/ee7431706dc7629ac0421187af03b030/ Ике куплеты бергә. Һәр куплет алдыннан ярты минутлык увертюра уйнала.<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hino_Nacional_Brasileiro_instrumental.ogg<br> '''''Рәсми беренче куплеты. Башта ярты минутлык увертюра уйнала.''''' '''''Татар телендә'''''<br> Ишеттеләр Ипиранга-елга ярлары<br> Батырларның күк күкрәүдәй өннәрен,<br> Һәм азатлык кояшы мул сипте нурларын,<br> Яктыртты ул Ватаныбыз күкләрен.<br> Без тигезлек дәлил-сәбәбен<br> Бу куәтле куллар белән казандык,<br> Каршы алырбыз үлем сәгатен<br> Синең кочагыңда, изге Азатлык!<br> Сөекле Ватан,<br> Кодрәт ал Хактан,<br> Имин бул син!<br> Бразил — бөек хыялыбыз, сибә нурлар<br> Күк такымы — Көньяк Хач җиребезгә,<br> Сөю, өмет таратып балкый йолдызлар<br> Гүзәл, аяз, шатлык тулы күгебездә.<br> Табигать үзе тудырган гигантсың;<br> Мәһабәт, көчле, кыю син, беләгеңдә<br> Алдагы бөеклегеңне туплагансың!<br> Кушымтасы:<br> Меңнәр арасыннан<br> Өзелеп яраткан ил,<br> Әй сөекле Ватан,<br> Син ул, Бразил!<br> Ул-кызыңа изге ана күк ил,<br> Әй сөекле Бразил!<br> Бразил! Бразил!<br> === '''БРУНЕЙ''' === === '''БУРКИНА ФАСО''' === === '''БУРУНДИ''' === === '''БУРЯТИЯ''' === Үнгын дайдаар, хангай тайгаар нэмжыгшэ<br> Үлзы Буряад — манай нангин үлгы.<br> Сэлмэг сарюун, сэнхир номин шарайшни<br> Сэдьхэлдэмнай хэзээдэшье зулгы.<br> Эрхим хангал санзай шэнги агаарташ<br> Эршэ хүсөөр элсүүлэнгүй яалайб!<br> Эмтэй домтой мүнхын уһан аршаандаш<br> Эльгэ зүрхөө хүртүүлэнгүй яалайб!<br> Холын замда эхын ёһоор юрөөжэ,<br> Хүмүүн зондо хэтын жаргал хүсөөш.<br> Саяан хадын сэлгеэн амяар арюудхан,<br> Байгал далайн гэгээн долгёор сүршөөш.<br> Шэрүүн сагай ерээшье һаа дэлхэйдэ,<br> Шинии заяан замһаа хадуурхагүйл.<br> Эбтэй дорюун бүлын ёһоор жаргыш даа,<br> Энхэ Буряад — манай нангин үлгы.<br> Эхэ нютаг!<br> https://rutube.ru/video/28ab9b9219843a27baf44e5222ea81d6/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Буряад_Уласай_түрын_дуулал.ogg Тайгалы, күлләр белән, далалы,<br> Изге кояш нуры белән син тулы.<br> Чиктән чиге кадәр гөрләп торган,<br> Бәхетле бул, туган ягым!<br> ............................... === '''БУТАН''' === === '''ВЬЕТНАМ''' === '''''Bằng tiếng Việt'''''<br> '''Tiến quân ca'''<br> Đoàn quân Việt Nam đi chung lòng cứu quốc<br> Bước chân dồn vang trên đường gập ghềnh xa<br> Cờ in máu chiến thắng vang hồn nước,<br> Súng ngoài xa chen khúc quân hành ca.<br> Đường vinh quang xây xác quân thù,<br> Thắng gian lao cùng nhau lập chiến khu.<br> Vì nhân dân chiến đấu không ngừng,<br> Tiến mau ra sa trường,<br> Tiến lên, cùng tiến lên.<br> Nước non Việt Nam ta vững bền.<br> Đoàn quân Việt Nam đi sao vàng phấp phới<br> Dắt giống nòi quê hương qua nơi lầm than<br> Cùng chung sức phấn đấu xây đời mới,<br> Đứng đều lên gông xích ta đập tan.<br> Từ bao lâu ta nuốt căm hờn,<br> Quyết hy sinh đời ta tươi thắm hơn.<br> Vì nhân dân chiến đấu không ngừng,<br> Tiến mau ra sa trường,<br> Tiến lên, cùng tiến lên.<br> Nước non Việt Nam ta vững bền.<br> https://rutube.ru/video/5e84a5392251a0bded2e865d403204ae/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Vietnam.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Алга баручы гаскәр җыры'''<br> Вьет гаскәре алга, илне сакларга,<br> Бара озын, тар сукмакларда.<br> Ил рухы – канлы байракта,<br> Туп гөрселдәве – җырларда.<br> Юл буйлап – дошман сөяге,<br> Күңелдә – җиңү теләге.<br> Халкыбыз дип сафка бастык.<br> Алга, яуларга,<br> Бергә – гел алга!<br> Вьетнам мәңгелек һәм нык.<br> Вьет гаскәре, алга, алтын йолдызга<br> Карап ил чыга олы юлга,<br> Күмәкләшеп – яңа тормышка,<br> Богауларны өзеп – уңышка.<br> Озак булдык михнәт-кайгыда,<br> Ватан өчен җаннар фида,<br> Халкыбыз дип сафка бастык.<br> Алга, яуларга,<br> Бергә – гел алга!<br> Вьетнам мәңгелек һәм нык.<br> === '''ГАГАУЗИЯ''' === '''Tarafım'''<br> Tarafım, san tarafım,<br> Ne gözelsin, korafım:<br> Çok comerţin sän, topraam,<br> Gagauz Yerim, Bucaam!<br> Refren:<br> Gagauziya – hoşluum,<br> Çok sevin, koru dostluu,<br> Bayraanı üüsek kaldır,<br> Sän benim paalı halkım!<br> İIk adım sendi yaptık,<br> Hem ana da biz dedik,<br> Kaușu sevdik dinmäz,<br> «Oglanı» çaldık bitmäz.<br> Refren.<br> Gagauziya, mutlu yerim,<br> Vatanımsın sän benim,<br> Pek işçidir insanın,<br> Yelleri keser altın.<br> Refren.<br> Ne zorluk seni kırdı,<br> Ne zaman dolaştırdı.<br> Allahım, koru topraa:<br> Gagauz Yeri, Bucaa!<br> Refren.<br> https://rutube.ru/video/56e9481f5a49d01e2753681fd49d4c75/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Gagauz_Yerin_Gimnı.ogg '''Тарафым'''<br> === '''ГАУДЕАМУС (Шәкертләр гимны)''' === '''''Латинча'''''<br> '''Gaudeamus igitur!'''<br> I. Gaudeamus igitur<br> Juvenes dum sumus,<br> Gaudeamus igitur<br> Juvenes dum sumus!<br> Post jucundam juventutem<br> Post molestam senectutem<br> Nos habebit humus,<br> Nos habebit humus.<br> II. Ubi sunt qui ante nos<br> In mundo fuere?<br> Ubi sunt qui ante nos<br> In mundo fuere?<br> Ade as a inferos<br> Transe as a superos<br> Hos si vis videre,<br> Hos si vis videre.<br> III. Vita nostra brevis est<br> Brevi finietur,<br> Vita nostra brevis est<br> Brevi finietur.<br> Venit mors velociter<br> Rapit nos atrociter<br> Nemini parcetur,<br> Nemini parcetur.<br> IV. Vivat academia,<br> Vivant professores,<br> Vivat academia,<br> Vivant professores!<br> Vivat membrum quodlibet,<br> Vivat membra quaelibet,<br> Semper sint in flore,<br> Semper sint in flore.<br> V. Vivant omnes virgines,<br> Faciles, formosae,<br> Vivant omnes virgines,<br> Faciles, formosae.<br> Vivant et mulieres,<br> Tenerae amabiles,<br> Bonae laboriosae,<br> Bonae laboriosae.<br> VI. Vivant et republica<br> et qui illam regit,<br> Vivant et republica<br> et qui illam regit.<br> Vivat nostra civitas,<br> Maecenatum caritas,<br> Quae nos hic protegit,<br> Quae nos hic protegit.<br> VII. Pereat tristitia,<br> Pereant osores,<br> Pereat tristitia,<br> Pereant osores.<br> Pereat diabolus,<br> Qui vis antiburschius,<br> Atque irrisores,<br> Atque irrisores.<br> https://upload.wikimedia.org/score/0/m/0moe4h1ey0lo6b55p8ouwddb1e30elb/0moe4h1e.mp3 https://rutube.ru/video/cbf30cb993a91b0983f493a99577a999/ '''Әйдәгез, күңелләник!'''<br> I. Әйдәгез, күңелләник –<br> Яшьлек шуңа форсат,<br> Әйдәгез, күңелләник –<br> Яшьлек шуңа форсат!<br> Яшь гомерләр үтеп китәр,<br> Тынгысыз картлык та җитәр –<br> Алыр безне туфрак,<br> Алыр безне туфрак.<br> II. Безнең гомер бик кыска<br> Фанилык иңендә,<br> Безнең гомер бик кыска<br> Фанилык иңендә.<br> Әҗәл тиз килеп җитә,<br> Дөньядан алып китә,<br> Аяу юк һичкемгә,<br> Аяу юк һичкемгә.<br> III. Моңарчы яшәгәннәр –<br> Кайда алар бүген?<br> Моңарчы яшәгәннәр –<br> Кайда алар бүген?<br> Күкләргә менеп эзлә,<br> Ахирәттә дә күзлә –<br> Очратырлык түгел,<br> Очратырлык түгел.<br> IV. Яшә, академия,<br> Яшәсен остазлар,<br> Яшә, академия,<br> Яшәсен остазлар!<br> Яшәсен һәркайсысы,<br> Яшәсен һәрбарчасы<br> Һәм чәчәк атсыннар,<br> Һәм чәчәк атсыннар!<br> V. Яшәсен безнең кызлар –<br> Сөйкемле, гүзәлләр,<br> Яшәсен безнең кызлар –<br> Сөйкемле, гүзәлләр!<br> Яшәсеннәр ханымнар –<br> Ягымлылар, назлылар,<br> Хезмәт сөючәннәр,<br> Хезмәт сөючәннәр!<br> VI. Яшәсен дәүләтебез,<br> Яшәсен хакимнәр,<br> Яшәсен дәүләтебез,<br> Яшәсен хакимнәр!<br> Яшәсен шәһәребез,<br> Иганәчеләребез –<br> Химая иткәннәр,<br> Химая иткәннәр.<br> VII. Булмасын кайгы-хәсрәт,<br> Бетсен көнләшкәннәр,<br> Булмасын кайгы-хәсрәт,<br> Бетсен көнләшкәннәр!<br> Олаксын шайтаны да,<br> Шәкертләр дошманы да –<br> Гыйлемнән көлгәннәр,<br> Гыйлемнән көлгәннәр!<br> === '''ГВАТЕМАЛА''' === '''''Español'''''<br> '''¡Guatemala feliz...!'''<br> ¡Guatemala feliz...! que tus aras<br> no profane jamás el verdugo;<br> ni haya esclavos que laman el yugo<br> ni tiranos que escupan tu faz.<br> Si mañana tu suelo sagrado<br> lo amenaza invasión extranjera,<br> libre al viento tu hermosa bandera<br> a vencer o a morir llamará.<br> '''''Coro I'''''<br> Libre al viento tu hermosa bandera<br> a vencer o a morir llamará;<br> que tu pueblo con ánima fiera<br> antes muerto que esclavo será.<br> De tus viejas y duras cadenas<br> tú forjaste con mano iracunda,<br> el arado que el suelo fecunda<br> y la espada que salva el honor.<br> Nuestros padres lucharon un día<br> encendidos en patrio ardimiento,<br> y lograron sin choque sangriento<br> colocarte en un trono de amor.<br> '''''Coro II'''''<br> Y lograron sin choque sangriento<br> colocarte en un trono de amor,<br> que de patria en enérgico acento<br> dieron vida al ideal redentor. <br> https://rutube.ru/video/d6dc9d8a9ac02cce08f980af4ea733df/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Guatemala,_by_the_U.S._Navy_Band.oga '''''Испан телендә'''''<br> '''Гватемала – бәхетле!..'''*<br> Гватемала – бәхетле!... Михрабың <br> Һичкайчан мәсхәрә ителмәс;<br> Юк коллар, ялаучы богавын,<br> Һәм залим йөзеңә төкермәс.<br> Һәм әгәр бу изге туфрагың<br> Нәҗесләп тапталса иртәгә,<br> Чакырыр азатлык байрагың –<br> Җиңәргә йә шәһит китәргә.<br> '''''Беренче кушымта:'''''<br> Чакырыр азатлык байрагың<br> Җиңүгә йә шәһит китәргә.<br> Кол булмас һич горур улларың,<br> Ителсә дә дучар үләргә.<br> Күптәнге һәм авыр богауны<br> Онытып, алырсың кулларга<br> Бәрәкәт бирүче суканы<br> Һәм кылыч – намусың сакларга.<br> Милли хис ялкынында янган<br> Бабалар тапкан үз бәхетен:<br> Кан коймый, азатлык яулаган<br> Һәм корган мәхәббәт тәхетен.<br> '''''Икенче кушымта:'''''<br> Кан коймый азатлык яулаган<br> Һәм корган мәхәббәт тәхетен,<br> Куәтле булсын дип Ил-Ватан,<br> Тергезгән идеал-өметен.<br> * Гимнның өченче-дүртенче куплетлары илнең җирле үзенчәлекләренә багышланган, рәсми чараларда алар гадәттә башкарылмый. Беренче рәсми куплеты гына башкарылганда, кушымтасы кабатлана.<br> === '''ГОМАН''' === '''''Гарәп телендә'''''<br> يا ربنا احفظ لنا جلالة السلطان<br> والشعب بالأوطان<br> بالعز والإيمان<br> وليدم مؤيدا<br> عاهلا ممجدا<br> بالنفوس يفتدى<br> وليدم مؤيدا<br> عاهلا ممجدا<br> بالنفوس يفتدى<br> يا عمان نحن من عهد النبي<br> أوفياء من كرام العرب<br> أبشري قابوس جاء<br> فلتباركه السماء<br> واسعدي والتقيه بالدعاء<br> https://rutube.ru/video/3b3791ac515cb88a7140c6765148ac1c/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Peace_to_the_Sultan_(نشيد_السلام_السلطاني).ogg Йа Илаһ, солтан галиҗәнапне данла һәм ярлыка,<br> халкын, Ватанын сакла,<br> гыйззәт-иманын хакла!<br> Яшә, солтаныбыз,<br> данлы юлбашчыбыз,<br> синең өчен җан фида.<br> Яшә, солтаныбыз,<br> данлы юлбашчыбыз,<br> синең өчен җан фида.<br> Гоман, нәби гаһеденнән тәкъва,<br> без — тугры, кәрамәтле гарәп.<br> Кабуска догаң хаслап,<br> хатиб рухына баглап,<br> шатландыр аны, мөбарәкләп.<br> === '''ГӨРҖИСТАН''' === ქართულად<br> '''თავისუფლება'''<br> ჩემი ხატია სამშობლო,<br> სახატე მთელი ქვეყანა,<br> განათებული მთა-ბარი,<br> წილნაყარია ღმერთთანა.<br> თავისუფლება დღეს ჩვენი<br> მომავალს უმღერს დიდებას,<br> ცისკრის ვარსკვლავი ამოდის<br> და ორ ზღვას შუა ბრწყინდება,<br> და დიდება თავისუფლებას,<br> თავისუფლებას დიდება.<br> https://rutube.ru/video/3b6b3ac76bfb78a37b9a485da54c07e2/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tavisupleba_instrumental.ogg '''''Гөрҗи телендә'''''<br> '''Азатлык'''<br> Ватаным – изге иконам,<br> Дөнья җирләре түрендә,<br> Тау-үзәннәре Алладан<br> Без туганнарга бирелгән.<br> Киләчәгебезне данлап<br> Азатлык-ирек яулыйбыз,<br> Ике диңгез арасында<br> Балкыр таңда Чулпан йолдызыбыз,<br> Җырлыйбыз ирекне без мактап,<br> Азатлыкка дан җырлыйбыз!<br> === '''ГРЕНЛАНДИЯ''' === '''''Kalaallisut'''''<br> 1. Nunarput, utoqqarsuanngoravit<br> niaqqut ulissimavoq qiinik.<br> Qitornatit kissumiaannarpatit<br> tunillugit sineriavit piinik.<br> 5. Taqilluni naami atunngiveqaaq,<br> kalaallit siumut makigitsi.<br> Inuttut inuuneq pigiuminaqaaq,<br> saperasi isumaqaleritsi.<br> https://rutube.ru/video/87d8e32fb75ee1335087ccdd3ba8ac91/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Nunarput.ogg '''''Гренланд телендә'''''<br> 1. Син, борынгы Ватаныбыз, тау-бозлы,<br> Күкрәгеңдә назлана ул-кызларың.<br> Чал чәчләрдәй кар каплаган башыңны,<br> Байлык-муллыкта океан ярларың.<br> 5. Кол басынкылыгы — түгел һич язмыш,<br> Алга, Калааллит, без синең сагыңда.<br> Уалучан булса да безнең тормыш,<br> Инаныгыз, булдырырбыз барын да!<br> '''Гимн текстындагы биш куплетның беренчесе һәм соңгысы гына рәсми рәвештә башкарыла.'''<br> === '''ГРЕЦИЯ (ЮНАНСТАН)''' === '''''Στα ελληνικά'''''<br> '''Ἐλευθεριά'''<br> Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν κόψι<br> Τοῦ σπαθιοῦ τὴν τρομερή,<br> Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν ὄψι,<br> Ποὺ μὲ βία μετράει τὴν γῆ.<br> Ἀπ’ τὰ κόκκαλα βγαλμένη<br> τῶν Ἑλλήνων τὰ ἱερά,<br> καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br> χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br> καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br> χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br> καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br> χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br> https://rutube.ru/video/8ad80831c39f5c43a56280dadc8ae903/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymn_to_liberty_instrumental.oga '''''Грек (юнан) телендә'''''<br> '''Азатлык'''<br> Таныш миңа, газиз илем,<br> Иң үткен кылычларың,<br> Таныш үткен күз карашың —<br> Колачлый ул Җир шарын.<br> Затлы Юнан тамырыннан<br> Үсеп чыккан бер аклык, —<br> Борынгыдай көчле рухлы,<br> Котлы булсын Азатлык,<br> Борынгыдай көчле рухлы,<br> Котлы булсын Азатлык,<br> Борынгыдай көчле рухлы,<br> Котлы булсын Азатлык!<br> '''Барлыгы 254 куплеты булган текстның бердәнбер рәсми башкарыла торганы.'''<br> === '''ГЫЙРАК''' === '''باللغة العربية'''<br> '''مَوْطِنِيْ'''<br> مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br> اَلْجَلَالُ وَالْجَمَالُ وَالسَّنَاءُ وَالْبَهَاءُ<br> فِيْ رُبَاكْ فِيْ رُبَاكْ<br> وَالْحَيَاةُ وَالنَّجَاةُ وَالْهَنَاءُ وَالرَّجَاءُ<br> فِيْ هَوَاكْ فِيْ هَوَاكْ<br> هَلْ أَرَاكْ هَلْ أَرَاكْ<br> سَالِماً مُنَعَّماً وَ غَانِماً مُكَرَّماً<br> سَالِماً مُنَعَّماً وَ غَانِماً مُكَرَّماً<br> هَلْ أَرَاكْ فِيْ عُلَاكْ<br> تَبْلُغُ السِّمَاكْ تَبْلُغُ السِّمَاكْ<br> مَوْطِنِي مَوْطِنِيْ<br> مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br> اَلشَّبَابُ لَنْ يَّكِلَّ هَمُّهُ أنْ يَّسْتَقِلَّ<br> أَوْ يَبِيْد أَوْ يَبِيْد<br> نَسْتَقِيْ مِنَ الرَّدَى وَلَنْ نَّكُوْنَ لِلْعِدَى<br> كَالْعَبِيْد كَالْعَبِيْد<br> لَا نُرِيْد لَا نُرِيْد<br> ذُلَّنَا الْمُؤَبَّدَا وَعَيْشَنَا الْمُنَكَّدَا<br> لَا نُرِيْد بَلْ نُعِيْد<br> مَجْدَنَا التَّلِيْد مَجْدَنَا التَّلِيْد<br> مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br> مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br> اَلْحُسَامُ وَ الْيَرَاعُ لَا الْكَلَامُ وَالنِّزَاعُ<br> رَمْزُنَا رَمْزُنَا<br> مَجْدُنَا وَ عَهْدُنَا وَوَاجِبٌ مِّنَ الْوَفَاء<br> يَهُزُّنَا يَهُزُّنَا<br> عِزُّنَا عِزُّنَا<br> غَايَةٌ تُشَرِّفُ وَ رَايَةٌ تُرَفْرِفُ<br> يَا هَنَاكْ فِيْ عُلَاكْ<br> قَاهِراً عِدَاكْ قَاهِراً عِدَاكْ<br> مَوْطِنِيْ مَوطِنِيْ<br> https://rutube.ru/video/36bfaa3e552fb97403063f05b18e40c1/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Mawtini.ogg '''''татарча'''''<br> '''Ватаным'''<br> Ватаным, Ватаным,<br> Гүзәллегең, бөеклегең, дан-шөһрәтең һәм зиннәтең —<br> Тауларда, тауларда,<br> Тормыш-хәят һәм ирегең, куанычың һәм өметең<br> Һаваңда, һаваңда —<br> Насыйпмы бу миңа?<br> Хозурың хәвефсезлектә, хөрмәтең иминлектә,<br> Хозурың хәвефсезлектә, хөрмәтең иминлектә —<br> Насыйпмы? Бу намың<br> Тәблигъ булсын күктә,<br> Тәблигъ булсын күктә,<br> Ватаным, Ватаным!<br> Ватаным, Ватаным,<br> Армый-талмый әзер яшьләр азатлык дип җан атарга<br> Йә шәһит булмакка,<br> Үлем суын эчсәләр дә, буйсынмаслар дошманнарга,<br> Түнмәсләр коллыкка —<br> Мәңгелек хурлыкка.<br> Рухсызланмам, риза булмам аяныч яшәмәккә,<br> Рухсызланмам, риза булмам аяныч яшәмәккә.<br> Иҗтиһад кылганым —<br> Даның тергезмәккә, даның тергезмәккә,<br> Ватаным, Ватаным.<br> Ватаным, Ватаным,<br> Үткен кылыч, очлы каләм, сафсата һәм бәхәс түгел, —<br> Байрагым һәм туграм.<br> Намусым дип, иманым дип, бурыч дип атлыга күңел —<br> Гомерлек вазифам.<br> Безнең дан, безнең дан —<br> Без кадерләгән максатта, күк бизәгән байракта,<br> Без кадерләгән максатта, күк бизәгән байракта.<br> Куәтле рух-җаның,<br> Дошманны җиңеп атла, дошманны җиңеп атла,<br> Ватаным, Ватаным.<br> '''Гыйракның "Маутыйни" (Ватаным) исемле дәүләт гимны гарәпләрнең гомуми максатларын һәм омтылышларын да чагылдыра. Шул сәбәпле ул берничә гарәп илендә халык гимны булып киткән.''' === '''ДАНИЯ''' === '''''På dansk'''''<br> '''''Дания телендә'''''<br> Der er et yndigt land<br> Der er et yndigt land,<br> det står med brede bøge<br> nær salten østerstrand,<br> nær salten østerstrand.<br> Det bugter sig i bakke dal,<br> det hedder gamle Danmark,<br> og det er Frejas sal,<br> og det er Frejas sal!<br> Vort gamle Danmark skal bestå<br> så længe bøgen spejler,<br> sin top i bølgen blå,<br> sin top i bølgen blå.<br> https://rutube.ru/video/a378796d75472ac903f75f9e630368b6/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Der_er_et_yndigt_land.ogg '''Әй, сөекле Ватан!'''<br> Әй, сөекле Ватан!<br> Тозлы диңгез ярында<br> бүкләрең тезелеп баскан,<br> тезелеп баскан.<br> Борынгы Данмарк илен,<br> диңгездән искән җилен<br> Фрайя яраткан,<br> Фрайя яраткан!<br> Мәңге яшә, урманнар күк,<br> кодрәт алып, даннар иле,<br> зәңгәр дулкыннардан,<br> зәңгәр дулкыннардан.<br> '''Гимнның җыелма рәсми куплеты.'''<br> === '''ДОМИНИКАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Español'''''<br> '''Quisqueyanos valientes'''<br> I. Quisqueyanos valientes, alcemos<br> Nuestro canto con viva emoción,<br> Y del mundo a la faz ostentemos<br> Nuestro invicto glorioso pendón. <br> ¡Salve el pueblo que intrépido y fuerte, <br> A la guerra a morir se lanzó <br> Cuando en bélico reto de muerte<br> Sus cadenas de esclavo rompió. <br> '''''(+acompañamiento)'''''<br> Ningun pueblo ser libre merece <br> Si es esclavo indolente y servil; <br> Si en su pecho la llama no crece<br> Que templó el heroismo viril.<br> Mas Quisqueya la indómita y brava <br> Siempre altiva la frente alzará: <br> Que si fuere mil veces esclava<br> Otras tantas ser libre sabrá.<br> https://rutube.ru/video/a5fcaf7da09058288d46838b627c352c/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Dominican_Republic_National_Anthem.ogg<br> (башта ике юллык кереш уйнала)<br> '''''Татар телендә'''''<br> '''Кискейя кыюлары'''<br> 1. Җырлыйбыз, Кискейя кыюлары,<br> Дәртләнеп хисле җырыбызны,<br> Соклансын күреп бар Җир шары<br> Җиңелмәс данлыклы туыбызны.<br> Дан батыр йөрәкле халыкка —<br> Аяусыз көрәшкә атлады,<br> Җан фида кылып һәр сугышта,<br> Богауларны ватып ташлады!<br> '''''(+аккомпанемент)'''''<br> Һичкайчан булалмас хөр-азат<br> Ихтыярсыз бер кол, ярамсак,<br> Күкрәгендә ялкынланмаса<br> Гайрәте кабызган бер учак.<br> Ә Кискейя кыю, бирешмәс, —<br> Коллыкка төшсә дә мең кабат,<br> Горур тотар үзен, килешмәс,<br> Булыр ул яңадан хөр-азат.<br> === '''ЕВРОПА БЕРЛЕГЕ''' === '''ODE AN DIE FREUDE'''<br> Freude, schöner Götterfunken,<br> Tochter aus Elysium,<br> Wir betreten feuertrunken,<br> Himmlische, dein Heiligtum!<br> Deine Zauber binden wieder<br> Was die Mode streng geteilt;<br> Alle Menschen werden Brüder,<br> Wo dein sanfter Flügel weilt.<br> Seid umschlungen, Millionen!<br> Diesen Kuß der ganzen Welt!<br> Brüder, über‘m Sternenzelt<br> Muß ein lieber Vater wohnen.<br> Wem der große Wurf gelungen,<br> eines Freundes Freund zu sein;<br> wer ein holdes Weib errungen,<br> mische seinen Jubel ein!<br> Ja, wer auch nur eine Seele<br> Sein nennt auf dem Erdenrund!<br> Und wer’s nie gekonnt, der stehle<br> Weinend sich aus diesem Bund!<br> https://rutube.ru/video/287ed23850bb5fc1bd7c399bbb1fd99e/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Anthem_of_Europe_(US_Navy_instrumental_long_version).ogg '''ШАТЛЫККА МӘДХИЯ'''<br> Күңелләргә иңә шатлык<br> Илаһият нурында,<br> Низагтан туеп сыендык<br> Тәңребез хозурына!<br> Берләшә рухи нигездә<br> Элек аерылганнар,<br> Ходай канат җәйгән җирдә<br> Без бәндәләр – туганнар.<br> Миллионнар, иң куеп иңгә,<br> Шатлыкка җирне күмсен!<br> Туганнар Галәм түрендә<br> Әл-Вәдүд барын белсен!<br> Тормышта туры юл тоткан,<br> Иңдәшен дус дип тойган,<br> Гомер юлдашын яраткан –<br> Булсын ул безнең туган!<br> Тәкәбберлеккә бирелгән,<br> Башканы күреп түбән,<br> Дуслык кадерен белмәгән –<br> Китсен безнең берлектән!<br> '''Гимн Европа Берлегенә кергән дәүләтләр телләренә тәрҗемә ителгән. Аерым илләрдәге чараларда ул җирле дәүләт телләрендә башкарылырга мөмкин. Гомумевропа күләмендә аны оркестр гына башкара, шул рәвешчә кыйтгадагы бер генә телгә дә өстенлек бирелми. Гимнга нигез итеп Фридрих Шиллерның 1785 елда язылган шигыре алынган. Соңрак аңа Лүдвиг ван Бетһовен көй иҗат иткән. Бу музыка көйязарның Тугызынчы симфониясенә кертелгән.'''<br> '''Биредә гимнның иң популяр варианты тәрҗемә ителгән. Соңгы дүрт юлы сирәк уйнала. Беренче куплеты гына даими башкарыла, кайвакыт аны азакта кабатлыйлар да.'''<br> === '''ҖИБУТИ''' === '''''Сомали телендә'''''<br> Hinjinne u sara kaca,<br> Calankaan harraad iyo<br> Haydaar u mudateen!<br> Haydaar u mudateen!<br> Hir cagaarku qariyayiyo.<br> Habkay samadu tahayoo;<br> Xiddig dhi igleh hoorshoo,<br> Caddaan lagu hadheeyaay.<br> ||: Maxaa haybad kugu yaal!<br> Maxaa haybad kugu yaal! :||<br> https://rutube.ru/video/c790a5f891ae816940c1c0a5d68eaae9/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:The_Djiboutian_anthem.ogg '''''Афар телендә'''''<br> Doogehiik inkih solaa,<br> Simbiliiy kah ningicle<br> Bakaarat kah sugunne!<br> Bakaarat kah sugunne!<br> Bulci kaak qaran sido,<br> Gubi kak way anxar lusa;<br> Cutukti caxte caydu,<br> Qidi wagri silaalo.<br> ||: Maysooy heebati kumuu!<br> Maysooy heebati kumuu! :||<br> https://rutube.ru/video/666957111ce1ef02b75475d6715b72ba/ https://wikiway.com/djibouti/gimn/ Күтәрел, байрагыбыз,<br> Дәррәү торып басыгыз!<br> Алдык аны яу итеп,<br> Әрнүләр, сусау үтеп.<br> Безнең мәңгелек төсләр:<br> Җирләр — яшел, күкләр — зәңгәр;<br> Ак төс — иминлек хасы,<br> Канлы йолдыз — уртасы.<br> ||: Байрак — безнең горурлык!<br> Байрак — безнең хозурлык! :||<br> === '''ИРАН ИСЛАМ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''به فارسی'''<br> سر زد از افق مهر خاوران<br> فروغ دیده‌ی حق‌باوران<br> بهمن فر ایمان ماست<br> پیامت ای امام، استقلال<br> آزادی، نقش جان ماست<br> شهیدان، پیچیده در گوش زمان فریادتان<br> پاینده مانی و جاودان<br> جمهوری اسلامی ایران<br> https://rutube.ru/video/df5a1726583c76eec62736f2b1cebf71/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sorud-e_Mellí-e_Yomhurí-e_Eslamí-e_Irán_(instrumental).oga<br> (башта кыска гына кереш уйнала)<br> '''''Татар телендә'''''<br> Офыкта Шәрекъ Кояшы балкый,<br> Хак мөселман күңелен ул назлый,<br> Баһман – иман йөзек кашы.<br> Синең вәгазьләрең, әй, Имам,<br> Азатлык, ирек тоткасы.<br> Шәһитләр!<br> Сезнең ялвару – заман колагында чаң:<br> “Ул яши һәм мәңге булачак –<br> Ислам Җөмһүрияте Иран!”<br> === '''ИРЛАНДИЯ (дәүләт гимны)''' === '''''I nGaeilge'''''<br> '''Amhrán na bhFiann'''<br> Seo dhibh a chairde duan Óglaigh,<br> Cathréimeach briomhar ceolmhar,<br> Ár dtinte cnámh go buacach táid,<br> ‘S an spéir go min réaltogach<br> Is fonnmhar faobhrach sinn chun gleo<br> ‘S go tiúnmhar glé roimh thíocht don ló<br> Fé chiúnas chaomh na hoiche ar seol:<br> Seo libh canaídh Amhrán na bhFiann.<br> '''''Refrain:'''''<br> Sinne Fianna Fáil<br> Atá faoi gheall ag Éirinn,<br> Buíon dár slua<br> Thar toinn do ráinig chugainn,<br> Faoi mhóid bheith saor.<br> Seantír ár sinsir feasta<br> Ní fhagfar faoin tíorán ná faoin tráil<br> Anocht a théam sa bhearna bhaoil,<br> Le gean ar Ghaeil chun báis nó saoil<br> Le gunna scréach faoi lámhach na bpiléar<br> Seo libh canaídh Amhrán na bhFiann.<br> '''''English'''''<br> '''The soldier’s song'''<br> We’ll sing a song, a soldier’s song,<br> With cheering rousing chorus,<br> As round our blazing fires we throng,<br> The starry heavens o’er us;<br> Impatient for the coming fight,<br> And as we wait the morning’s light,<br> Here in the silence of the night,<br> We’ll chant a soldier’s song.<br> Chorus:<br> Soldiers are we<br> whose lives are pledged to Ireland;<br> Some have come from a land beyond the wave.<br> Sworn to be free,<br> No more our ancient sire land<br> Shall shelter the despot or the slave.<br> Tonight we man the gap of danger<br> In Erin’s cause, come woe or weal<br> ‘Mid cannons’ roar and rifles peal,<br> We’ll chant a soldier’s song.<br> https://rutube.ru/video/90b1d912555afa0dfb85c4f6b882017f/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Amhrán_na_bhFiann.ogg<br> (бу аудиода гимнның "компакт варианты" – кушымтасы гына уйнала)<br> https://zvyki.com/song/78387993/Gimn_Irlandii_-_Amhr_n_na_bhFiann/{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<br> (вокал, биредә гимн тулысынча һәм ирланд телендә генә җырланган)<br> '''''Татар телендә'''''<br> '''Яугирләр җыры'''<br> Җырлыйк әле яугир җырын,<br> Басып байраклар астына.<br> Йолдызлар һәм учак уты<br> Төнлә күздә чагыла;<br> Безнең күңел ярсыр яуга,<br> Иртән кояш сипсә нурын,<br> Ә хәзер бу төнге тынлыкта<br> Җырлыйк яугир җырын.<br> Кушымтасы:<br> Без яугирләр,<br> Ирландия рухы йөрәктә,<br> Без ант иттек,<br> кайда туып үссәк тә:<br> Булмас һич безнең изге утарлар<br> Залим белән кол сыеныр урын.<br> Чәлпәрәмә килер зынҗырлар,<br> Сибәр кояш илгә нурын,<br> Үкерсә дә үлем чәчеп туплар,<br> Җырларбыз яугир җырын.<br> '''Гимн текстының рәсми башкарыла торган беренче куплетлары.'''<br> === '''ИСЛАНДИЯ''' === '''''Á íslensku'''''<br> Ó, guð vors lands! Ó, land vors guðs,<br> vér lofum þitt heilaga, heilaga nafn,<br> úr sólkerfum himnanna hnýta þér krans<br> þínir herskarar, tímanna safn.<br> Fyrir þér er einn dagur sem þúsund ár<br> og þúsund ár dagur, ei meir:<br> eitt eilífðar smáblóm með titrandi tár,<br> sem tilbiður guð sinn og deyr.<br> Íslands þúsund ár,<br> Íslands þúsund ár,<br> eitt eilífðar smáblóm með titrandi tár,<br> sem tilbiður guð sinn og deyr.<br> https://rutube.ru/video/0a1dc4ee853df3662c56563317923367/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lofsöngur.ogg '''''Татар телендә'''''<br> Ил Алласы! Аллалы ил!<br> Мактаулар Синең мөкатдәс намыңа.<br> Кояш, Галәм – Синең чәчәк бәйләме<br> Бакый гаскәрең тарафына.<br> Хозурыңда бер көн — мең еллар тиңдәше,<br> Мең еллар бер көндәй уза:<br> Мәңгелек – чәчәктән тамган күз яше,<br> Гыйбадәт кыла һәм сула.<br> Исландиягә мең ел,<br> Исландиягә мең ел,<br> Мәңгелек – чәчәктән тамган күз яше,<br> Гыйбадәт кыла һәм сула.<br> === '''ИСРАИЛ ДӘҮЛӘТЕ''' === '''בעברית'''<br> '''הַתִּקְוָה'''<br> כֹּל עוֹד בַּלֵּבָב פְּנִימָה<br> נֶפֶשׁ יְהוּדִי הוֹמִיָּה,<br> וּלְפַאֲתֵי מִזְרָח קָדִימָה,<br> עַיִן לְצִיּוֹן צוֹפִיָּה;<br> עוֹד לֹא אָבְדָה תִקְוָתֵנוּ,<br> הַתִּקְוָה בַּת שְׁנוֹת אַלְפַּיִם,<br> לִהְיוֹת עַם חָפְשִׁי בְּאַרְצֵנוּ, 𝄇<br> 𝄆 אֶרֶץ צִיּוֹן וִירוּשָׁלַיִם.<br> '''''Укылышы''''':<br> Kol ‘od balevav p’nimah –<br> Nefesh Yehudi homiyah<br> Ulfa’ati mizrakh kadimah<br> ‘ayin LeTsion tsofiyah –<br> ‘od lo avdah tikvatenu<br> Hatikvah bat sh’not alpayim:<br> Lihyot ‘am khofshi be’artzenu –<br> Erets Tsiyon vi’rushalayim.<br> Lihyot ‘am khofshi be’artzenu –<br> Erets Tsiyon vi’rushalayim.<br> https://rutube.ru/video/d5dc0d3980deb51088393013ef5c6bb6/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hatikvah_instrumental.ogg '''''Татар телендә'''''<br> Тынгысыз җаныбыз кушканга,<br> Хыял яши, йөрәктә ут яна,<br> Төбәп күзләрне гел Сионга,<br> Атларбыз алга, шәрыккә таба.<br> Сүнмәс өмет безнең күңелдә,<br> Ике мең ел аны сакладык,<br> Сион, Иерусалим илендә<br> Азатлыгыбызны хакладык,<br> Сион, Иерусалим илендә<br> Азатлыгыбызны хакладык.<br> === '''ИТАЛИЯ''' === '''''In italiano'''''<br> '''Fratelli d’Italia'''<br> Fratelli d’Italia,<br> L’Italia s’è desta,<br> Dell’elmo di Scipio<br> S’è cinta la testa.<br> Dove’è la Vittoria?<br> Le porga la chioma;<br> Chè schiava di Roma<br> Iddio la creò.<br> Fratelli d’Italia,<br> L’Italia s’è desta,<br> Dell’elmo di Scipio<br> S’è cinta la testa.<br> Dove’è la Vittoria?<br> Le porga la chioma;<br> Chè schiava di Roma<br> Iddio la creò.<br> '''''Coro''''':<br> Stringiamoci a coorte,<br> Siam pronti alla morte<br> Siam pronti alla morte:<br> Italia chiamò! Italia chiamò!<br> Si!!!<br> https://rutube.ru/video/068f53c26d70ee28ae1d6c1e3e82be76/ https://rutube.ru/video/95cb7a96b0e44bf7be5a182ff2fcccb4/ '''''Татар телендә'''''<br> '''Италия туганнары'''<br> Әй, туганнар, итальяннар,<br> Италия уянды,<br> Шипионың данлы очламын<br> Таҗ итеп ул киеп алды.<br> Олы җиңү – кайда соң ул?<br> Ул бит безгә баш иде:<br> Рум коллары торыннары<br> Ил хуҗасы булсын, диде.<br> Әй, итальяннар,<br> Италия уянды,<br> Шипио очламын<br> Таҗ итеп ул алды.<br> Олы җиңү – кайда?<br> Ул безгә баш иде:<br> Рум оныклары<br> Хуҗа булсын, дип.<br> '''''Кушымтасы''''':<br> “Бер тарафка, – дип, – әйдә, берләшик,<br> Җан фида кылып, бергә без көрәшик,<br> Җан фида кылып, бергә без көрәшик”, –<br> Италия дәшә! Италия дәшә!<br> Һәй!!!<br> '''Гимн текстының рәсми башкарыла торган беренче куплеты. Тагын ике "азатлык куплеты" һәм ике "тарихи куплеты" бар.'''<br> === '''ИЧКЕРИЯ ЧЕЧЕН ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Нохчийн маттахь'''''<br> '''Ӏожалла я маршо'''<br> Буьйсанна борз ехкаш дуьненчу девлла тхо,<br> ‘уьйранна лом уг’уш тхан ц’ераш техкина.<br> Лаилаха иллАллах.<br> Аьрзонийн баннашкахь наноша дакхийна,<br> Тархаш т’ехь дой хьийзо дайша ‘амийна.<br> Лаилаха иллАллах.<br> Халкъана, махкана наноша кхоьллина,<br> Цаьршинна эшначохь, майра д’ах’иттина.<br> Лаилаха иллАллах.<br> Ламанан лечарчий маршонехь кхиийна,<br> Халонех, бохамех курра чекхдийлина.<br> Лаилаха иллАллах.<br> Мокхаза ламанаш даш хилла лаларах,<br> Дахарехь, къийсамехь яхь оха д’алур яц.<br> Лаилаха иллАллах.<br> Бос ‘аьржа ва латта молханах лелхарах,<br> Тхешан сий доьхкина, тхо лаьтта доьрзур дац.<br> Лаилаха иллАллах.<br> Тхо цкъа а цхьанненна къарделла совцур дац,<br> ‘ожалла, я маршо — шиннех цхьаъ йоккхур ю?<br> Лаилаха иллАллах.<br> Йижараша тхан чевнаш эшаршца ерзайо,<br> Хьомсарчу б’аьргаша хьнаршна г’иттадо.<br> Лаилаха иллАллах.<br> Мацалло хьовзадахь, орамаш дуур ду,<br> Хьогалло тхаш б’арздахь, бецан тхин мийра ду.<br> Лаилаха иллАллах.<br> Буьйсанна борз ехкаш дуьненчу девлла ду,<br> Халкъана, махкана, Далла а муьт’ахь ду.<br> Лаилаха иллАллах.<br> https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Гимн_Чеченской_Республики_Ичкерия.ogg<br> (берничә куплеты яңадан кабатлана)<br> '''''Татар телендә'''''<br> '''Йә үлем, йә азатлык'''<br> Ана бүре баласын тапкан төндә туганбыз,<br> Арыслан үкергәндә без исемнәр алганбыз.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Бөркет ояларында үстергәндер анабыз,<br> Ат йөгәнләтеп безне өйрәткәндер атабыз.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Халык һәм Ватан өчен үстергәндер анабыз,<br> Әнкәйләр чакырганда, кабат сафка басабыз.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Тау бөркетләре белән без бергә очып үстек,<br> Киртәләр-михнәтләрне горур атлап без кичтек.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Мәрмәр кыялар тизрәк, эрерләр гүя кургаш, —<br> Ләкин дошманнар безне һич тезләндерә алмас.'''<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Җир-туфрак әйләнсә дә ут кабып күмерләргә,<br> Намусыбыз югалтып, кермәбез каберләргә.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Безне буйсындыралмас һичберкайчан һәм һичкем,<br> Икесенең берседер — йә азатлык, йә үлем.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Дәваларлар сеңелләр җырлашып тән ярасын,<br> Өндәр каһарманлыкка сөйгән ярның карашы.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Тамырлар кимерербез, битәрли калса ачлык,<br> Сусавыбызны басар үләннәрдән тамган чык.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Ана бүре баласын тапкан төндә туганбыз,<br> Алла, Халык һәм Ватан — мөкатдәстер кыйблабыз.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> === '''ЙӘМӘН''' === '''باللغة العربية'''<br> رَدِّدِيْ أَيَّتُهَا الدُّنْيَا نَشِيْدِيْ<br> رَدِّدِيْهِ وَأَعِيْدِيْ وَأَعِيْدِيْ<br> وَاذْكُرِيْ فِيْ فَرْحَتِيْ كُلَّ شَهِيْدِ<br> وَامْنَحِيْهِ حُلَلاً مِّنْ ضَوْءِ عِيْدِيْ:|<br> |: رَدِّدِيْ أَيَتُهَا الدُّنْيَا نَشِيْدِيْ <br> وَحْدَتِيْ، وَحْدَتِيْ<br> يَا نَشِيْداً رَائِعاً يَمْلَاُ نَفْسِيْ<br> أَنْتِ عَهْدٌ عَالِقٌ فِيْ كُلِّ ذِمَّة<br> رَايَتِيْ، رَايَتِيْ<br> يَا نَسِيْجاً حِكْتُهُ مِنْ كُلِّ شَمْسِ<br> أُخْلُدِيْ خَافِقَةً فِيْ كُلِّ قِمَّة<br> أُمَّتِيْ، أُمَّتِيْ<br> اِمْنَحِيْنِي الْبَأسَ يَامَصْدَرَ بَأسِيْ<br> وَاذْخُرِيْنِيْ لَكِ يَا أَكْرَمَ أُمَّة<br> عِشْتُ إِيْمَانِيْ وَحُبِّيْ سَرْمَدِيَّا<br> وَمَسِيْرِيْ فَوْقَ دَرْبِيْ عَرَبِيَّا<br> وَسَيَبْقٰى نَبْضُ قَلْبِيْ يَمَنِيَّا<br> لَنْ تَرَى الدُّنْيَا عَلٰى أَرْضِيْ وَصِيَّا<br> https://rutube.ru/video/18fc6c8a7dc61cd3475944def2171c3b/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_United_Republic.ogg '''''Татар телендә'''''<br> Кабатла, дөнья, кабатла бу көемне,<br> Кабатла син нәшидемне, гаһедемне.<br> Искә төшер исемнәрен шәһидләрнең.<br> Ки син затлы киемнәрен бәйрәмнәрнең.<br> |: Кабатла, дөнья, кабатла нәшидемне. :|<br> Берлегем, Берлегем,<br> Рухлана бу ягымлы җырдан күңелем,<br> Һәр халәткә бәйләнешле ул гаһедем.<br> Байрагым, байрагым,<br> Кояшның син үзеннән иңгән комачым,<br> Мәңге балкы һәм бизәп тор һәр тау башын.<br> Өммәтем, өммәтем,<br> Вакыйг ит син үз көчеңне, куәтеңне,<br> Затлылардан итәр өчен дәүләтеңне.<br> Иманлы һәм сөюле мин җир йөзендә,<br> Һәм гомерем үтәр гарәп кавемендә.<br> Йәмәнемне йөртермен йөрәк түрендә,<br> Һичбер чит-ят хаким булмас дәүләтемдә.<br> === '''КАБО ВЕРДЕ''' === https://rutube.ru/video/c717f83a9e25b73b5b4d1a885116d12d/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Cântico_da_Liberdade_(instrumental).ogg === '''КАЗАКЪСТАН''' === '''''Қазақ тілінде'''''<br> '''Менің Қазақстаным'''<br> Алтын күн аспаны,<br> Алтын дән даласы,<br> Ерліктің дастаны —<br> Еліме қарашы!<br> Ежелден ер деген,<br> Даңқымыз шықты ғой,<br> Намысын бермеген,<br> Қазағым мықты ғой!<br> '''''Қайырмасы:'''''<br> Менің елім, менің елім,<br> Гүлің болып егілемін,<br> Жырың болып төгілемін, елім!<br> Туған жерім менің —<br> Қазақстаным!<br> Ұрпаққа жол ашқан,<br> Кең байтақ жерім бар.<br> Бірлігі жарасқан,<br> Тәуелсіз елім бар.<br> Қарсы алған уақытты,<br> Мәңгілік досындай.<br> Біздің ел бақытты,<br> Біздің ел осындай!<br> '''''Қайырмасы.'''''<br> https://rutube.ru/video/d80fefc5ce5b1cda2113bdb39dcd92c1/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kazakhstan_National_Anthem_2012.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Минем Казакъстаным'''<br> Алтын көн асманы,<br> Мул ашлык даласы,<br> Батырлык дастаны —<br> Илемә карачы!<br> Күптәннән ир дигән<br> Даныбыз кодрәте,<br> Намусын бирмәгән<br> Казагым куәте!<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Минем илем, минем илем,<br> Гөлең булып сибеләмен,<br> Җырың булып түгеләмен, илем!<br> Туган җирем минем —<br> Казакъстаным!<br> Килергә юл ачкан<br> Чиксез киң җирем бар,<br> Берлеге ярашкан<br> Ирекле илем бар.<br> Каршылый вакытны<br> Мәңгелек дустыдай,<br> Безнең ил — бәхетле,<br> Безнең ил — шушындый!<br> '''''Кушымтасы.'''''<br> === '''КАЛМЫКСТАН''' === '''''Хальмг келн'''''<br> '''Хальмг Таңһчин Частр'''<br> Сарул сәәхн Хальмг Таңһч<br> Сансн тоотан күцәнә,<br> Авта җирһлин бат җолаг<br> Алдр һартан атхна.<br> '''''Давтвр:'''''<br> Улан залата хальмг улс,<br> Улата теегән кеерүлий!<br> Төрскн нутгтан күчән нерәдәд,<br> Толһа менд җирһий!<br> Олн келн-әмтнлә хамдан<br> Уралан Таңһчин зүткнә<br> Иньгллтин залин өндр герлд<br> Иргч мана батрна.<br> '''''Давтвр.'''''<br> Баатр-чиирг үрдәр туурад,<br> Буурл теемг өснә.<br> Сурһуль-номдан килмҗән өдәг,<br> Сул нерән дуудулна.<br> '''''Давтвр.''''' https://rutube.ru/video/4a0fb2e5bbd2bed3ad8dd41a232c2e4d/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kalmykia_anthem_(short_instrumental).ogg<br> Оркестр башкаруында гимнның компакт варианты. Бер куплеты; кушымтасының соңгы ике юлы кабатлана.<br> '''''Татар телендә'''''<br> '''Калмыкстан җыры'''<br> Гүзәл туган Калмык Иле<br> Бар даланы яктырта,<br> Төзек тормыш дилбегәсен<br> Көчле кулында тота.<br> '''''Кушымта''''':<br> Калмык халкы, алсу төскә<br> Иркен даланы бизә!<br> Туган йортка куәт өстәп,<br> Имин бул син мәңгегә!<br> Төрле телле кешеләре<br> Алга әйди Ватанны.<br> Дуслык нурында киләчәк<br> Ышанычлы һәм данлы.<br> '''''Кушымта'''''.<br> Батыр-чыдам балаларың<br> Чал даланы үстерә,<br> Тырышлыкта гыйлем эстәп,<br> Азат исемен күтәрә.<br> '''''Кушымта'''''.<br> === '''КАМБОДЖА''' === '''ជាភាសាខ្មែរ'''<br> '''បទនគររាជ'''<br> សូមពួកទេវត្តា រក្សាមហាក្សត្រយើង<br> អោយបានរុងរឿង ដោយជ័យមង្គល សិរីសួស្តី<br> យើងខ្ញុំព្រះអង្គ សូមជ្រកក្រោមម្លប់ ព្រះបារមី<br> នៃព្រះនរបតី វង្សក្សត្រាដែលសាងប្រាសាទថ្ម<br> គ្រប់គ្រងដែនខ្មែរ បុរាណថ្កើងថ្កាន ។<br> ប្រាសាទសីលា កំបាំងកណ្តាលព្រៃ<br> គួរអោយស្រមៃ នឹកដល់យសស័ក្តិ មហានគរ<br> ជាតិខ្មែរដូចថ្ម គង់វង្សនៅល្អ រឹងប៉ឹងជំហរ<br> យើងសង្ឃឹមពរ ភ័ព្វព្រេងសំណាងរបស់កម្ពុជា<br> មហារដ្ឋកើតមាន យូរអង្វែងហើយ ។<br> គ្រប់វត្តអារាម ឮតែសូរស័ព្ទធម៌<br> សូត្រដោយអំណរ រំឮកគុណពុទ្ធសាសនា<br> ចូរយើងជាអ្នក ជឿជាក់ស្មោះស្ម័គ្រតាមបែបដូនតា<br> គង់តែទេវត្តានឹង ជួយជ្រោមជ្រែង ផ្គត់ផ្គង់ប្រយោជន៍ឱយ<br> ដល់ប្រទេសខ្មែរ ជាមហានគរ ។<br> '''''Françaıse'''''<br> '''Le Chant Royal'''<br> 1. Que le ciel protège notre Roi<br> Et lui dispense le bonheur et la gloire.<br> Qu'il règne sur nos coeurs et sur nos destinées,<br> Celui qui, héritier des Souverains bâtisseurs,<br> Gouverne le fier et vieux Royaume.<br> 2. Les temples dorment dans la forêt,<br> Rappelant la grandeur du Moha Nokor.<br> Comme le roc, la race khmère est éternelle,<br> Ayons cofiance dans le sort du Campuchéa,<br> L'Empire qui défie les années.<br> 3. Les chants montent dans les pagodes<br> A la gloire de la Sainte foi Bouddhique.<br> Soyons fidèles aux croyances de nos pères.<br> Ainsi le ciel prodiguera-t-il tous ses bienfaits<br> Au vieux pays khmer, le Moha Nokor.<br> https://rutube.ru/video/4921e0ef4a1133b7c72e77aad1974a23/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Nokoreach.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Мәһабәт Кыйраллык'''<br> 1. Күкләр булсын Патшабыз сакчысы,<br> Насыйп булсын аңарга сәгадәт һәм дан.<br> Хаким ул халык йөрәгеннән, язмыштан, —<br> Борынгыдан горур мәмләкәтләр тоткан<br> Шәрәфле нәсел варисы.<br> 2. Пагодалар сыенган урманга,<br> Шаһит алар Моһа Ноко кодрәтенә.<br> Кһмер милләте яратылган ул мәңгегә,<br> Тормышыбыз хасланган Кампучиягә,<br> Тиңдәш булсын ил заманга.<br> 3. Багышлаек догалар-җыруны,<br> Мәдхия укып, изге Будда исеменә.<br> Тугры булсак бабалар әманәтенә,<br> Күкләр ирештерерләр бәрәкәтенә<br> Кһмер иле Моһа Ноконы.<br> === '''КАМӘР УТРАУЛАРЫ''' === '''''Shikomori'''''<br> 1. Beramu isi pepeza,<br> I nadi ukombozi piya;<br> Ye daula ivenuha,<br> Tasibabu yahe dini voya<br> tsangaya hunu Komoriya.<br> Narikeni yamahaba ya<br> huvendza ya masiwa.<br> Yatru...<br> 2. Wasiwa Komori damu ndzima,<br> Wasiwa Komori dini ndzima.<br> Ya masiwa razaliwa,<br> Ya masiwa yarileya,<br> Mola nde yari sayidiya;<br> Narike niya ndzima,<br> Rivendze uwatwaniya,<br> Mahaba ya dini na duniya.<br> 3. Beramu isi pepeza,<br> Rangu mwezi sita wa Zuiye,<br> Ye daula ivenuha,<br> Zisiwa zatru zi katruha:<br> Maoré na Ndzuani, Mwali na Ngazidja.<br> 4. Tasibabu yahe dini voya<br> Tsangaya hunu Komoriya.<br> Narikeni yamahaba ya,<br> Ya huvendza, ya masiwa.<br> https://rutube.ru/video/5c8b8c4b8562edb753664e292f5c6c35/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Comoros_by_US_Navy_Band.ogg<br> (дүртенче куплеты уйналмаган)<br> '''''Татар телендә'''''<br> 1. Җилферди ил байрагыбыз,<br> Тулы бәйсезлек белгертеп;<br> Күтәрелә Ватаныбыз,<br> Динебезне терәк, көч-куәт итеп,<br> Камәр илен бердәм дәүләт итеп.<br> Яшик шушы ямьле урында<br> Туганлык, сөю хозурында.<br> Яшик...<br> 2. Камәрлеләр, уртактыр каныбыз,<br> Камәрлеләр, камил иманыбыз.<br> Бу утрауларда туганбыз,<br> Монда тәрбия алганбыз,<br> Ярдәм насыйп итә, Аллабыз;<br> Кыю, тәвәккәл булыйк,<br> Ватан диеп җан атыйк,<br> Динне, дөньяны без яратыйк!<br> 3. Җилферди ил байрагыбыз<br> Алтынчы Июльдән башлап,<br> Күтәрелә Ватаныбыз,<br> Утраулары баскан тигез сафка:<br> Маоре һәм Ндзуани, Мвали һәм Ңазидҗа.<br> 4. Динебезне терәк, көч-куәт итеп,<br> Камәр илен бердәм дәүләт итеп, –<br> Яшик шушы ямьле урында,<br> Сөю, туганлык хозурында.<br> '''Гимн тексты, камәри теленнән тыш, Камәр утрауларындагы ике рәсми телгә – гарәп һәм француз телләренә дә тәрҗемә ителгән.''' === '''КАМЕРУН''' === '''CHANT DE RALLIEMENT'''<br> I. Ô Cameroun berceau de nos ancêtres,<br> Va debout et jaloux de ta liberté.<br> Comme un soleil ton drapeau fier doit être<br> Un symbole ardent de foi et d'unité.<br> Que tous tes enfants du nord au sud,<br> de l'est à l'ouest soient tout amour,<br> Te servir que ce soit leur seul but,<br> Pour remplir leur devoir toujours.<br> '''''Refrain:'''''<br> Chère patrie, terre chérie,<br> Tu es notre seul et vrai bonheur,<br> notre joie et notre vie,<br> À toi l'amour et le grand honneur<br> II. Tu es la tombe où dorment nos pères,<br> Le jardin que nos aïeux ont cultivé.<br> Nous travaillons pour te rendre prospère,<br> Un beau jour enfin nous serons arrivés.<br> De l'Afrique sois fidèle enfant<br> Et progresse toujours en paix,<br> Espérant que tes jeunes enfants<br> T'aimeront sans bornes à jamais.<br> '''''Refrain.'''''<br> '''RALLYING SONG'''<br> I. O Cameroon, Thou Cradle of our Fathers,<br> Holy Shrine where in our midst they now repose,<br> Their tears and blood and sweat thy soil did water,<br> On thy hills and valleys once their tillage rose.<br> Dear Fatherland, thy worth no tongue can tell!<br> How can we ever pay thy due?<br> Thy welfare we will win in toil and love and peace,<br> Will be to thy name ever true!<br> '''''Chorus:'''''<br> Land of Promise, land of Glory!<br> Thou, of life and joy, our only store!<br> Thine be honour, thine devotion,<br> And deep endearment, for evermore.<br> II. From Shari, from where the Mungo meanders<br> From along the banks of lowly Boumba Stream,<br> Muster thy sons in union close around thee,<br> Mighty as the Buea Mountain be their team;<br> Instil in them the love of gentle ways,<br> Regret for errors of the past;<br> Foster, for Mother Africa, a loyalty<br> That true shall remain to the last.<br> '''''Chorus.'''''<br> https://rutube.ru/video/e795d0512496afa843219c7466762df4/ https://wikiway.com/cameroon/gimn/ '''КҮМӘКЛЕК ҖЫРЫ'''<br> === '''КАНАДА''' === '''''Françaıse'''''<br> '''Ô Canada!'''<br> Ô Canada! Terre de nos aïeux,<br> Ton front est ceint de fleurons glorieux!<br> Car ton bras sait porter l’epée,<br> Il sait porter la croix!<br> Ton histoire est une epopée<br> Des plus brillants exploits,<br> Et ta valeur, de foi trempée,<br> Protégera nos foyers et nos droits,<br> Protégera nos foyers et nos droits.<br> https://wikiway.com/canada/gimn/ https://yandex.ru/video/preview/15109167227211971633 '''Татар телендә'''<br> '''Әй, Канада!'''<br> Әй, Канада! Ата-баба җире,<br> Дан чәчәкләре бизиләр сине!<br> Кулларың кылыч тотарга оста,<br> Тота белер хачны!<br> Синең тарихың – үзе бер дастан, –<br> Җиңүләреңне колачлый.<br> Кыю холкың, ныклы рухың, –<br> Саклар йортыбызны, хокукларны,<br> Саклар йортыбызны, хокукларны.<br> '''''English'''''<br> '''O Canada!'''<br> O Canada! Our home and native land!<br> True patriot-love in all thy sons command.<br> With glowing hearts we see thee rise,<br> The True North, strong and free,<br> And stand on guard, O Canada,<br> We stand on guard for thee.<br> O Canada, glorious and free!<br> We stand on guard, we stand on guard for thee.<br> O Canada, we stand on guard for thee!<br> https://rutube.ru/video/c27340fb75a88ef7ae7aaf59918a5126/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_O_Canada.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Әй, Канада!'''<br> Әй, Канада! Туган ил-йортыбыз!<br> Сине сөя бар ватандашыбыз.<br> Безнең бәхет – уңышларыңда,<br> Тугры Төньяк – нык, азат!<br> Без синең сагыңда, Канада,<br> Торырбыз сине хаклап.<br> Әй Канада, азат бул һәм данла!<br> Әй Канада! Без синең сагыңда!<br> Әй Канада! Без синең сагыңда!<br> '''Гимн тексты башта француз телендә язылган булган. Инглиз теленә ул бераз үзгәртелеп тәрҗемә ителгән.'''<br> === '''КАРАКАЛПАКСТАН''' === '''''Қарақалпақ тилинде'''''<br> Жайхун жағасында өскен байтерек,<br> Түби бир шақасы мың болар демек,<br> Сен сондай саялы қуяшлы елсең,<br> Тынышлық ҳәм ығбал сендеги тилек.<br> '''''Нақораты:'''''<br> Дийхан баба нәпеси бар жеринде,<br> Жуўсан аңқып, кийик қашар шөлинде,<br> Қарақалпақстан,<br> “Қарақалпақстан” деген атыңды,<br> Әўладлар әдиўлер жүрек төринде.<br> Айдын келешекке шақырар заман,<br> Мәртлик мийнет, билим жетизер оған,<br> Халқың бар азамат, дос ҳәм мийирбан,<br> Еркин жайнап-жаснап, мәңги бол аман.<br> '''''Нақораты:'''''<br> Дийхан баба нәпеси бар жеринде,<br> Жуўсан аңқып, кийик қашар шөлинде,<br> Қарақалпақстан,<br> “Қарақалпақстан” деген атыңды,<br> Әўладлар әдиўлер жүрек төринде.<br> https://rutube.ru/video/a0b3cf0ae90052456ad9cb805887d924/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Karakalpakstan.ogg '''''Татар телендә'''''<br> 1. Җәйхун ярларында үскән байтирәк,<br> Тамырларыңа меңләп еллар, димәк, –<br> Син күләгәле, кояшлы төбәк,<br> Тынычлык һәм бәхет – синең ул теләк.<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Диһкян баба тыны сеңгән җиреңә,<br> Сайгак йөгерә әрем исле чүлеңдә,<br> Каракалпакстан,<br> “Каракалпакстан” дигән атыңны<br> Яшь буын кадерли йөрәк түрендә.<br> 2. Якты киләчәккә чакыра заман,<br> Батырлык, зирәклек ирешкән таман,<br> Дустанә халкыңа хастыр миһербан,<br> Иректә чәчәк ат, мәңге бул аман.<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Диһкян баба тыны сеңгән җиреңә,<br> Сайгак йөгерә әрем исле чүлеңдә,<br> Каракалпакстан,<br> “Каракалпакстан” дигән атыңны<br> Яшь буын кадерли йөрәк түрендә.<br> === '''КАРАТАУ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''На црногорском (вуковица)'''''<br> '''Ој свијетла мајска зоро'''<br> 1. Ој свијетла мајска зоро,<br> Ој свијетла мајска зоро,<br> Мајко наша Црна Горо,<br> Мајко наша Црна Горо,<br> Синови смо твог стијења,<br> Синови смо твог стијења,<br> И чувари твог поштења,<br> И чувари твог поштења,<br> Волимо вас, брда тврда,<br> И стравичне ваше кланце<br> Који никад не познаше<br> Срамотнога ропства ланце.<br> Мајко наша Црна Горо,<br> Мајко наша Црна Горо.<br> 2. Ој свијетла мајска зоро,<br> Ој свијетла мајска зоро,<br> Мајко наша Црна Горо,<br> Мајко наша Црна Горо,<br> Док ловћенској нашој мисли<br> Наша слога даје крила,<br> Биће горда, биће славна<br> Домовина наша мила.<br> Ријека ће наших вала<br> Ускачући у два мора,<br> Глас носити океану:<br> Да је вјечна Црна Гора.<br> Глас носити океану:<br> Да је вјечна Црна Гора,<br> Да је вјечна Црна Гора.<br> https://rutube.ru/video/d224c8acdb22066ea75f87f58dbf739f/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Montenegro.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Әй, якты май ае таңы'''<br> 1. Әй, якты май ае таңы,<br> Әй, якты май ае таңы,<br> Ил-Анам Каратау ягы,<br> Ил-Анам Каратау ягы!<br> Без тау-кыялар уллары,<br> Без тау-кыялар уллары,<br> Синең намусыңның сагы,<br> Синең намусыңның сагы.<br> Дәһшәтле тау-кыяларың<br> Халкым сөйгән, кадерләгән,<br> Хурлыклы коллык богавын<br> Илем һичкайчан кимәгән.<br> Ил-Анам Каратау ягы,<br> Ил-Анам Каратау ягы!<br> 2. Әй, якты май ае таңы,<br> Әй, якты май ае таңы,<br> Ил-Анам Каратау ягы,<br> Ил-Анам Каратау ягы!<br> Ловчен фикерләрен, эшен,<br> Дәвамлап канатланырбыз,<br> Горур, данлы булсын өчен,<br> Син сөекле Ватаныбыз.<br> Илнең дулкынлы елгасы —<br> Ике диңгезгә ул коя,<br> Шавын океан тыңласын:<br> “Каратау — мәңгелек кыя!”<br> Шавын океан тыңласын:<br> “Каратау — мәңгелек кыя!<br> Каратау — мәңгелек кыя!”<br> '''''Na crnogorskom (gajevica)'''''<br> '''Oj svijetla majska zoro'''<br> 1. Oj svijetla majska zoro,<br> Oj svijetla majska zoro,<br> Majko naša Crna Goro,<br> Majko naša Crna Goro,<br> Sinovi smo tvog stijenja,<br> Sinovi smo tvog stijenja,<br> I čuvari tvog poštenja,<br> I čuvari tvog poštenja.<br> Volimo vas, brda tvrda,<br> I stravične vaše klance<br> Koji nikad ne poznaše<br> Sramotnoga ropstva lance.<br> Majko naša Crna Goro,<br> Majko naša Crna Goro.<br> 2. Oj svijetla majska zoro,<br> Oj svijetla majska zoro,<br> Majko naša Crna Goro,<br> Majko naša Crna Goro,<br> Dok lovćenskoj našoj misli<br> Naša sloga daje krila,<br> Bit će gorda, bit će slavna<br> Domovina naša mila.<br> Rijeka će naših vala<br> Uskačući u dva mora<br> Glas nositi okeanu:<br> Da je vječna Crna Gora.<br> Glas nositi okeanu:<br> Da je vječna Crna Gora,<br> Da je vječna Crna Gora.<br> === '''КАРЕЛИЯ''' === '''''Karjalaksi'''''<br> '''Kodirandu – Karjalu!'''<br> Kodirandu – Karjalu!<br> Igäine kaunis meijän mua.<br> Heimokanzat yhteh suat,<br> Karjalu!<br> Tuo kuunnelkua järvet dai mečät, suot<br> Kui sydämeh oma mua pajuo tuou.<br> Se mäin piälpäi selvembi nähtä voi –<br> Vie parembi kaikkii mua meijän roih.<br> Kodirandu – Karjalu!<br> Ozan kel elä igä kai.<br> ||: Ryndähis meijän yksi vai –<br> Karjalu! :||<br> Tiä runoloin rohkiembat poijat vie<br> Kai eletäh salolois, järvien ies.<br> Pajo lennä, kandeleh helkieh lyö,<br> Kiitä Karjalua kaikkie muadu myö.<br> Kodirandu – Karjalu!<br> Runot dai pajot elos piet.<br> Nägyy tiä päivännouzu vies,<br> Karjalu!<br> Päiväzen nouzu nägyy vies,<br> Karjalu!<br> Kotimaamme Karjala!<br> Ikivanha kaunis maa.<br> Veljeskansat yhteen saa<br> Karjala!<br> '''''Suomeksi'''''<br> '''Kotimaamme Karjala!'''<br> Kotimaamme Karjala!<br> Ikivanha laulumaa.<br> Työllään etsii kunniaa<br> Karjala!<br> Nuo järvet ja vaarat ja hongikot –<br> ne huomisen kutsua kuunnelkoot!<br> Seisoin vaaran harjalla paljain päin<br> ja suljin syliini mitä näin.<br> Kotimaamme Karjala!<br> Ikivanha laulumaa.<br> ||: Työllään etsii kunniaa<br> Karjala! :||<br> Ne urhot ja sankarit laulujen –<br> ne asuvat täällä entiselleen.<br> Soita, soma kantele, jatku, työ!<br> Soi, laulu, sydämen liekki, lyö.<br> Kotimaamme Karjala!<br> Rahvas rehti, ahkera<br> töin ja lauluin ikuistaa<br> Karjala!<br> Töin ja lauluin ylistää<br> Karjala!<br> https://en.wikipedia.org/wiki/File:Гимн_Республики_Карелия.ogg https://rutube.ru/video/b71a6f0ee1404c05b6c8bd83df06f3b3/ '''''Tatar telendä'''''<br> '''Tuğan yağım – Karyala!'''<br> Tuğan yağım – Karyala!<br> Ğömerlek yazmış miña.<br> Yäşä, il, ğasırlarda,<br> Karyala!<br> Cırlasın tayğa, yañğırasın küllär!<br> Qäderle miña bu güzäl cirlär. <br> Menäm biekkä, taw-qıyalarğa –<br> Sine, tuğan yaq, cırda danlarğa.<br> Tuğan yağım – Karyala!<br> Ğömerlek yazmış miña.<br> ||: Yäşä, il, ğasırlarda,<br> Karyala! :||<br> Borınğılıqtan küçep zamanğa,<br> Yäşi batırlar taw-urmannarda.<br> Kantele qılı ğorur çıñlasın,<br> Möqätdäs karel ciren xaqlasın!<br> Karyala – tuğan yağım!<br> Run-riwayät moñnarım.<br> Cır häm xezmät uçağım,<br> Karyala!<br> Küräm nurlı tañnarıñ,<br> Karyala!<br> === '''КАТАЛОНИЯ''' === '''''Català'''''<br> '''Catalunya triomfant'''<br> 1. Catalunya triomfant,<br> tornarà a ser rica i plena.<br> Endarrera aquesta gent<br> tan ufana i tan superba.<br> '''''Chorus:'''''<br> Bon colp de falç,<br> Bon colp de falç,<br> Defensors de la terra!<br> Bon colp de falç!<br> 2. Ara és hora, segadors.<br> Ara és hora d'estar alerta.<br> Per quan vingui un altre juny<br> esmolem ben bé les eines.<br> '''''Chorus:'''''<br> Bon colp de falç,<br> Bon colp de falç,<br> Defensors de la terra,<br> Bon colp de falç!<br> 3. Que tremoli l'enemic<br> en veient la nostra ensenya.<br> Com fem caure espigues d'or,<br> quan convé seguem cadenes.<br> '''''Chorus:'''''<br> Bon colp de falç,<br> Bon colp de falç,<br> Defensors de la terra!<br> Bon colp de falç!<br> https://rutube.ru/video/594f1d3d8cb9aabccc417afac54a1288/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Els_Segadors.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Җиңүчән Каталония'''<br> 1. Каталония, җиңүчән,<br> Кайтырсың мул тормышыңа.<br> Таян батыр улларыңа,<br> Алар горур, тәвәккәл.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Ипләп кенә<br> Урак белән ипләп,<br> Җир сакчылары!<br> Ипләп кенә!<br> 2. Сәгать сукты, уракчы,<br> Килде урыр, орыр көннәр,<br> Киләсе июньгә кадәр<br> Янә кайрап куйсаңчы.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Ипләп кенә<br> Урак белән ипләп,<br> Җир сакчылары!<br> Ипләп кенә!<br> 3. Калтырансын дошманнар —<br> Горур җилфердәсен байрак.<br> Урылган күк алтын башак,<br> Коелып төшәр богаулар.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Ипләп кенә<br> Урак белән ипләп,<br> Җир сакчылары!<br> Ипләп кенә!<br> === '''КВЕБЕК''' === '''''Françaıse'''''<br> '''Gens du pays'''<br> Le temps qu’ on a pris pour dire: je t’aime,<br> C’est le seul qui reste au bout de nos jours.<br> Les vœux que l’on fait, les fleurs que l’on sème<br> Chacun les récolte en soi-même<br> Aux beaux jardin du temps qui court.<br> '''''Chorus:'''''<br> Gens du pays, c’est votre tour<br> De vous laisser parler d’amour,<br> Gens du pays, c’est votre tour<br> De vous laisser parler d’amour.<br> Le temps de s’aimer, le jour de le dire<br> Fond comme la neige aux doigts du printemps.<br> Fêtons de nos joies, fêtons de nos rires<br> Ces yeux où nos regards se mirent,<br> C’est demain que j’avais vingt ans.<br> '''''Chorus.'''''<br> Le ruisseau des jours aujourd’hui s’arrête<br> Et forme un étang ou chacun peut voir<br> Comme en un miroir l’amour qu’il reflète.<br> Pour ces coeurs à qui je souhaite<br> Le temps de vivre nos espoirs.<br> '''''Chorus (2).'''''<br> https://rutube.ru/video/bd5d0b06443f94eb0907368e2c77ee6c/ Жиль Виньо башкаруында https://my.mail.ru/music/songs/gilles-vigneault-gens-du-pays-27c4fb588ac2bf849573ef1c0dfc4d7d '''''Татар телендә'''''<br> '''Әй, ватандаш!'''<br> “Яратам!” — диеп, назла күңелемне,<br> Үтә дә китә бит безнең тормыш.<br> Үтәлгән вәгъдә, үстергән гөлләр<br> Китерер лаеклы уңыш —<br> Гадел хөкемдар бу язмыш.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Әй, ватандаш, күңел назлап,<br> “Яратам!” — дип, әйтче кабат.<br> Әй, ватандаш, күңел назлап,<br> “Яратам!” — дип, әйтче кабат.<br> Яратыр көннәр, ялкынлы хисләр,<br> Язгы кар сыман, югала эреп;<br> Тәүге сагышның, назлы карашның<br> Яшик, дуслар, кадерен белеп — <br> Унсигез яшьтәге кебек.<br> '''''Кушымта.'''''<br> Гомер кизләве, юлын эзләр ул,<br> Туктап калыр да, җәелеп, күл булыр.<br> Күреп кал берүк: көзгедәге күк, <br> Саф мәхәббәтең чагылыр —<br> Кадер-хөрмәтең шул булыр.<br> '''''Кушымта (2)'''''.<br> === '''КИПР (грек өлеше)''' === '''''Στα ελληνικά'''''<br> '''Ἐλευθεριά'''<br> Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν κόψι<br> Τοῦ σπαθιοῦ τὴν τρομερή,<br> Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν ὄψι,<br> Ποὺ μὲ βία μετράει τὴν γῆ.<br> Ἀπ’ τὰ κόκκαλα βγαλμένη<br> τῶν Ἑλλήνων τὰ ἱερά,<br> καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br> χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br> καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br> χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br> καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br> χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br> https://rutube.ru/video/8ad80831c39f5c43a56280dadc8ae903/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymn_to_liberty_instrumental.oga '''''Грек (юнан) телендә'''''<br> '''Азатлык'''<br> Таныш миңа, газиз илем,<br> Иң үткен кылычларың,<br> Таныш үткен күз карашың —<br> Колачлый ул Җир шарын.<br> Затлы Юнан тамырыннан<br> Үсеп чыккан бер аклык, —<br> Борынгыдай көчле рухлы,<br> Котлы булсын Азатлык,<br> Борынгыдай көчле рухлы,<br> Котлы булсын Азатлык,<br> Борынгыдай көчле рухлы,<br> Котлы булсын Азатлык!<br> '''Кипрның греклар яшәгән өлеше, мөстәкыйль дәүләт булса да, Греция (Юнанстан) гимнын куллана.'''<br> === '''КИРИБАТИ''' === '''''In Kiribati language'''''<br> '''Kunan Kiribati – Teirake Kaini Kiribati'''<br> Teirake kaaini Kiribati,<br> Anene ma te kakatonga,<br> Tauraoi nakon te mwioko,<br> Ma ni buokia aomata.<br> ||: Tauaninne nte raoiroi,<br> Tangiria aomata nako. :||<br> Reken te kabaia ma te rau,<br> Ibuakoia kaain abara,<br> Bon reken te nano ae banin,<br> Ma te i-tangitangiri naba.<br> ||: Ma ni wakina te kabaia,<br> Ma n neboa i eta abara. :||<br> Ti butiko ngkoe Atuara,<br> Kawakinira ao kairira,<br> Nakon taai aika i maira,<br> Buokira ni baim ae akoi.<br> ||: Kakabaia ara Tautaeka,<br> Ma ake a makuri iai. :||<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kiribati_Anthem_Performed_by_US_Navy_Band.oga https://wikiway.com/kiribati/gimn/ '''''Татар телендә'''''<br> '''Кирибати җыры – Бас, Кирибати, аягүрә!'''<br> Бас, Кирибати, аягүрә!<br> Кушыл рухланып безнең җырга,<br> Җаваплы бул, бурычың үтә<br> Һәм әзер тор ярдәм кылырга!<br> ||: Хаклыкта нык, бул игелекле,<br> Сөй милләтеңне, кешелекне! :||<br> Яшәү өчен канәгатьлектә,<br> Тынычлыкка өмет-ниятләр, —<br> Чынга ашыр барча теләк тә,<br> Бергә типсә безнең йөрәкләр.<br> ||: Хөрмәт итик бер-беребезне,<br> Бердәм үстерик бәх(е)тебезне! :||<br> Ялварабыз Сиңа, Тәңребез,<br> Туры юлга юнәлт халкыңны,<br> Имин булсын киләчәгебез,<br> Суз сөюле ярдәм кулыңны.<br> ||: Ярлыкагыл хакимиятне,<br> Бөтен кешене һәм милләтне! :||<br> '''Сүзлекләр һәм белешмәләр булмау сәбәпле, инглиз телендәге текст тәрҗемә ителде.'''<br> === '''КОМИ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Комиӧн'''''<br> '''Варыш поз'''<br> Ылын-ылын Войвылын<br> Джуджыд парма сулалö.<br> Парма шöрын варыш поз<br> Кыпыд горöн шыалö.<br> Лэбзьöй, повтöм варышъяс,<br> Вына бордъяс шеныштлöй,<br> Веськыд туйöд нуöдöй,<br> Коми мусö югдöдöй!<br> Веськыд туйöд нуöдöй,<br> Коми мусö югдöдöй!<br> https://rutube.ru/video/e59083eaad39efe6a1544a017b1fade4/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Regional_anthem_of_Komi_vocal.oga '''''Татар телендә'''''<br> '''Лачын оясы'''<br> Бик еракта Төньякта,<br> Тауда чыршылык тора,<br> Кыю лачын ояда<br> Яңгыратып кычкыра.<br> Как канатың, гаярем,<br> Көчле урман лачыны,<br> Нурландыр Коми җирен,<br> Сайла син туры юлны,<br> Нурландыр Коми җирен,<br> Сайла син туры юлны!<br> '''''Удмурт кылын'''''<br> '''Тылобурдо кар'''<br> Кыдёкын-кыдёкын уйпалан<br> Жужыд парма сылэ.<br> Парма шорын тылобурдо кар,<br> Шулдыр гур силё.<br> Лобе, кышкасьтэм бурдоос,<br> Кужмо бурдъёсыныды шоналэ,<br> Выль сюресъёсти нуэ,<br> Коми муэз югдытэ!<br> Выль сюресъёсти нуэ,<br> Коми муэз югдытэ!<br> === '''КОРЕЯ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''한국어로''' (Hangug-eolo)<br> '''애국가''' (Aegukga)<br> 1. 동해 물과 백두산이 마르고 닳도록 –<br> 하느님이 보우하사 우리 나라 만세 – !<br> 무궁화 삼천리 화려 강산 –<br> 대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br> 2. 남산 위에 저 소나무 철갑을 두른 듯 –<br> 바람 서리 불변함은 우리 기상일세 – !<br> 무궁화 삼천리 화려 강산 –<br> 대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br> 3. 가을 하늘 공활한데 높고 구름 없이 –<br> 밝은 달은 우리 가슴, 일편 단심일세 – !<br> 무궁화 삼천리 화려 강산 –<br> 대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br> 4. 이 기상과 이 맘으로 충성을 다하여 –<br> 괴로우나 즐거우나 나라 사랑하세 – !<br> 무궁화 삼천리 화려 강산 –<br> 대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br> https://rutube.ru/video/0f336ec3e6762918174dba90c5b86d42/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:South_Korean_national_anthem.wav '''''Татар телендә'''''<br> '''Ватанпәрвәрлек җыры'''<br> 1. Шәрык диңгезе кибегеп, Пәктусан уалып<br> Беткәнче хакла, Тәңребез, безнең милләтне.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br> Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br> Йөзләп еллар Намсан-тауда җилләр-давылларга<br> Бирешмәгән наратлар күк, без дә куәтле.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br> Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br> Биек аяз көзге күкләр һәм ай сипкән нурлар<br> Һидаятькә өнди безнең чыдам йөрәкне.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br> Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br> Рәхәттә дә, михнәттә дә тугрыбыз Ватанга,<br> Безнең халык көчле рухлы, батыр йөрәкле.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br> Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br> === '''КОРЕЯ ХАЛЫК-ДЕМОКРАТИК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''애국가''' (Aegukka)<br> 1. 아침은 빛나라 이 강산<br> 은금에 자원도 가득한<br> 이 세상 아름다운 내 조국<br> 반만년 오랜 력사에<br> ||: 찬란한 문화로 자라난<br> 슬기론 인민의 이 영광<br> 몸과 맘 다 바쳐 이 조선<br> 길이 받드세 :||<br> 2. 백두산 기상을 다 안고<br> 근로의 정신은 깃들어<br> 진리로 뭉쳐진 억센 뜻<br> 온 세계 앞서 나가리<br> ||: 솟는 힘 노도도 내밀어<br> 인민의 뜻으로 선 나라<br> 한없이 부강하는 이 조선<br> 길이 빛내세 :||<br> https://rutube.ru/video/b5bedababbdb4f0cf7fa8facfd62b414/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Aegukka_-_National_Anthem_of_North_Korea.wav '''Ватанпәрвәрлек җыры'''<br> 1. Өч мең ли җир табигый байлык,<br> Алтын-көмеш таң нурларында,<br> Гүзәл Ватаныбыз, зирәк халык,<br> Биш мең ел данлы тарихында<br> ||: Саф күңелен биреп һәрбер эшкә,<br> Бөек мәдәнияткә ирешкән.<br> Әйдәгез, җан-тән фида кылып,<br> Саклыйк шул изге Чосонны. :||<br> 2. Ихтыяр көчебез – хаклыкта,<br> Ватан – тырыш хезмәт учагы,<br> Пәкту тавы рухын колачлап,<br> Дөньялыкта алгарган чагы –<br> ||: Халык үзе тудырган илдә,<br> Шашкын давылларны йөгәнләп.<br> Әйдәгез, данлыйк илебезне,<br> Чиксез бай, куәтле җирне. :||<br> === '''КОСТА-РИКА''' === '''''Español'''''<br> '''Noble Patria'''<br> Noble Patria, tu hermosa bandera, <br> Expresión de tu vida nos da: <br> Bajo el límpido azul de tu cielo <br> Blanca y pura descansa la paz.<br> En la lucha tenaz de fecunda labor<br> Que enrojece del hombre la faz,<br> Conquistaron tus hijos, labriegos sencillos,<br> Eterno prestigio, estima y honor, <br> Eterno prestigio, estima y honor. <br> ¡Salve oh tierra gentil! <br> ¡Salve oh madre de amor!<br> Cuando alguno pretenda tu gloria manchar, <br> Verás a tu pueblo, valiente y viril, <br> La tosca herramienta en arma trocar.<br> ¡Salve Patria! tu pródigo suelo<br> Dulce abrigo y sustento nos da.<br> Bajo el límpido azul de tu cielo<br> ¡Vivan siempre el trabajo y la paz!<br> https://wikiway.com/kosta-rika/gimn/ https://de.wikipedia.org/wiki/Datei:Costa_Rica_National_Anthem.ogg<br> (башта дүрт юллык кереш өлеше уйнала)<br> '''''Татар телендә'''''<br> '''Затлы Ватан'''<br> Затлы Ватан, гүзәл байрагыңда —<br> Тиңдәшсез сурәтең хаклыгы:<br> Аяз, зәңгәр асманың астында —<br> Тыныч тормыш аклык-сафлыгы.<br> Иҗтиһат һәм ныклык, көндәлек тырышлык —<br> Йөзләргә ямь бирә алсулык,<br> Игенче улларың, хезмәтчән кызларың —<br> Илебез абруе һәм даны,<br> Илебез абруе, хөрмәте һәм даны.<br> Имин бул, затлы җир,<br> Мәхәббәт мәкяны!<br> Кемнәрдер ымсынса даныңны тапларга,<br> Күрерсең гайрәтле халкыңны —<br> Алмашыр китмәнен ул хәрби коралга.<br> Сәлам, Ватан! Мул җир-туфрагыңда —<br> Нигъмәткә җитешлек, иркенлек.<br> Аяз, зәңгәр асманың астында<br> Мәңге булсын хезмәт, иминлек!<br> === '''КОТ Д’ИВУАР''' === '''''Françaıse'''''<br> '''L'Abidjanaise'''<br> '''''Premier couplet:'''''<br> 1. Salut ô terre d’espérance,<br> Pays de l’hospitalité!<br> Tes légions remplies de vaillance,<br> Ont relevé ta dignité.<br> Tes fils, chère Côte d’Ivoire, <br> Fiers artisans de ta grandeur,<br> Tous rassemblés et pour ta gloire,<br> Te bâtiront dans le bonheur.<br> '''''Premier refrain:'''''<br> Fiers ivoiriens, le pays nous appelle.<br> Si nous avons, dans la paix, ramené la liberté,<br> Notre devoir sera d’être un modèle<br> De l’espérance promise à l’humanité<br> En forgeant, unis dans la foi nouvelle,<br> La patrie de la vraie fraternité.<br> '''''Deuxième couplet:'''''<br> 2. À toi noble Côte d'Ivoire,<br> Ô grand pays des bonnes gens !<br> Nous apportons dans la victoire,<br> L’hommage de nos cœurs ardents.<br> Dans l’amitié des peuples frères,<br> Dieu guide nous vers l’idéal,<br> Soumise à la devise chère :<br> Union, discipline, travail.<br> '''''Deuxième Refrain:'''''<br> Pour ta grandeur, riche et noble patrie,<br> Nous marcherons de l’avant, pleins d’amour et pleins de foi.<br> De cœurs unis, au cours de notre vie,<br> Nous œuvrerons dans l’honneur pour le juste droit,<br> De cœurs unis au cours de notre vie,<br> À tes appels nous serons tous présents.<br> https://rutube.ru/video/228bcbb1b10e9daf1450ad66164c0dfd/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Côte_D%27Ivoire_%22L%27Abidjanaise%22.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Абидҗан җыры'''<br> '''''Беренче куплет:'''''<br> Сәлам, өмет-ышаныч яры,<br> Әй олы җанлы, кунакчыл ил!<br> Синең гайрәтле легионнарың<br> Мәртәбәңне иттеләр дәлил.<br> Синең, Кот д’Ивуар, улларың<br> Горур бөеклегең сагында,<br> Үстерә үз Ватаны данын<br> Җиң сызганып алар тагын да.<br> '''''Беренче кушымта:'''''<br> Кыю ивуарлылар, ил чакыра.<br> Бәйсезлекне тыныч юлда кабат кайтардык,<br> Һиммәтебез үрнәк булып тора —<br> Бар кешелек аңа өмет багларлык.<br> Без берләштек яңа инануда<br> Һәм чын кардәшлеккә нигез салдык.<br> '''''Икенче куплет:'''''<br> Сиңа, намуслы Кот д’Ивуар,<br> Игелекле кешеләр иле!<br> Бер гаилә, барыбыз туганнар,<br> Кайнар йөрәк кадерли сине.<br> Бер нәселдән тудык, дуслыкка,<br> Идеалга Алла бара әйдәп,<br> Юнәлгәнбез бер үк максатка:<br> Берлек, аңлы тәртип һәм хезмәт.<br> '''''Икенче кушымта:'''''<br> Бөек, бай, затлы Ватан хакына<br> Ярат һәм инан, атла гел алга.<br> Йөрәкләр бердәм тормыш уңында,<br> Таян намуска һәм кануннарга,<br> Йөрәкләр бердәм тормыш уңында,<br> Без әзер иңне иңгә куярга.<br> === '''КӨНЧЫГЫШ ТИМОР''' === Pátria, Pátria, Timor-Leste, nossa Nação.<br> Glória ao povo e aos heróis da nossa libertação.<br> Pátria, Pátria, Timor-Leste, nossa Nação.<br> Glória ao povo e aos heróis da nossa libertação.<br> Vencemos o colonialismo, gritamos:<br> abaixo o imperialismo.<br> Terra livre, povo livre,<br> não, não, não à exploração.<br> Avante unidos firmes e decididos.<br> Na luta contra o imperialismo<br> o inimigo dos povos, até à vitória final.<br> Pelo caminho da revolução.<br> === '''КӨНЧЫГЫШ ТӨРКИСТАН''' === Қуртулуш йолида судәк<br> ақти бизниң қанимиз,<br> Сән үчүн, әй юртимиз,<br> болсун пида бу җанимиз.<br> Қан кичип, һәм җан бирип,<br> ахир қутулдурдуқ сини,<br> Қәлбимиздә қутқулушқа<br> бар иди иманимиз.<br> Юртумиз биз йүз-көзүңни<br> қан билән пакизлидуқ<br> Өрлиген ялқун билән<br> пакланди белки намимиз.<br> Яр-и һәмдәм болди бизниң<br> һиммәтимиз сән үчүн.<br> Шавну шөһрәтлик иди<br> һиммәт билән әҗдадимиз.<br> Атиларниң җәңләри<br> өчмәйду тарих бетидин.<br> Нәсли қалди җәңгивар<br> биз униң әвлади биз.<br> Ақти қан һәм чиқти җан<br> дүшмәндин болсун әл аман.<br> Яшисун, миң яшисун,<br> парлансун истиқбалимиз!<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Qurtulush_Yolida.webm '''''Татар телендә'''''<br> '''Котылу юлында'''<br> Азатлык юлында су күк<br> акты безнең каныбыз,<br> Синең өчен, ил-йортыбыз,<br> булсын фида җаныбыз.<br> Без кан түгеп һәм җан биреп,<br> коткарып калдык сине,<br> Кальбебездә котылуга<br> иманыбыз бар иде.<br> Кан белән йөзең-күзеңне<br> сафландырдык, йортыбыз,<br> Үрләгән ут-ялкын белән<br> пакьләнгәндер намыбыз.<br> Һиммәтебез — синең өчен<br> сөю-кайгыртуыбыз.<br> Шанлы һәм шөһрәтле булды<br> һиммәт белән элгәрләр,<br> Тарихтан һич җуелмады<br> ирешелгән җинүләр.<br> Җиңүчән бер нәсел калды,<br> без – дәвам итүчеләр.<br> Акты кан һәм чыкты җан,<br> дошманнарга әл-әман.<br> Яшә син, мең яшә син,<br> Киләчәгебез, нурлан!<br> === '''КӨНЬЯК АФРИКА ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''КАҖ телләрендә:'''''<br> ('''''коса һәм зулу''''')<br> Nkosi sikelel’ iAfrika<br> Maluphakanyisw’ uphondo lwayo,<br> Yizwa imithandazo yethu,<br> Nkosi sikelela, thina lusapho lwayo.<br> ('''''сото-суто''''')<br> Morena Boloka setjhaba sa heso,<br> O fedise dintwa la matshwenyeho,<br> O se Boloke,<br> O se Boloke setjhaba sa heso,<br> Setjhaba sa South Afrika.<br> South Afrika!<br> ('''''африкаанс''''')<br> Uit die blou van onse hemel,<br> Uit die diepte van ons see,<br> Oor ons ewige gebergtes<br> Waar die kranse antwoord gee,<br> ('''''инглиз''''')<br> Sounds the call to come together,<br> And united we shall stand,<br> Let us live and strive for freedom,<br> In South Africa our land!<br> https://rutube.ru/video/0154b968926bbd8a6189bc081e143677/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:South_Africa_National_Anthem.ogg '''''Татар телендә'''''<br> Йа Илаһ, ярлыка Африканы,<br> Арттыр аның данын, арттыр данын,<br> Кабул ит безнең догаларны,<br> Ярлыкагыл, Илаһ, балаларыңны.<br> Тәңребез, саклагыл безнең халыкларны,<br> Юкка чыгар Син барча низагларны.<br> Йа Илаһыбыз,<br> Йа Илаһыбыз, ярлыкагыл безне,<br> Ярлыка Көньяк Африканы.<br> Көньяк Африка!<br> Күкләрнең зәңгәрлегеннән,<br> Диңгез тирәнлегеннән,<br> Кыя-тау мәңгелегеннән<br> Илгә бер өндәү иңә:<br> “Бүген без иңгә-иң бастык,<br> Уртак җырларыбыз да,<br> Тату-тыныч тормыш корыйк<br> Көньяк Африкабызда!”<br> === '''КӨНЬЯК ОСЕТИЯ''' === https://rutube.ru/video/60dc9fd8c46b6002629d1cb93b5e3c7b/ === '''КӨНЬЯК СУДАН''' === https://rutube.ru/video/0fe430768e17dd0304c30e7a803f0090/ https://wikiway.com/yuzhnyy-sudan/gimn/ === '''КУБА''' === '''''Español'''''<br> '''La Bayamesa'''<br> Al combate corred bayameses<br> que la Patria os contempla orgullosa,<br> no temáis una muerte gloriosa<br> que morir por la Patria es vivir.<br> '''''Coro (2)''''':<br> En cadenas vivir es morir,<br> en afrenta y oprobio sumidos,<br> del clarín escuchad el sonido<br> a las armas valientes corred.<br> https://rutube.ru/video/80c33f661761d9496ec4c17cbfc60d9c/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Cuban_national_anthem_(abridged_version),_performed_by_the_U.S._Navy_Band.oga<br> (ике тапкыр кабатлана торган кыска гына увертюрадан башлана)<br> '''''Татар телендә'''''<br> '''Байамо җыры'''<br> Байамолылар, алга, көрәшкә –<br> Горур Ватаннан сезгә гозер.<br> Данлы үлем – юл үлемсезлеккә,<br> Шәһит китү – тагын бер гомер.<br> '''''Кушымтасы (2)''''':<br> Богауда яшәү – үлемнән хәтәр,<br> Хурлыклы бер җан асрау бары.<br> Быргы авазы сугышка әйдәр,<br> Алга, Ватан каһарманнары!<br> === '''КҮВӘЙТ''' === '''وَطَنِي الْكُوَيْتَ'''<br> وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ<br> وَعَلٰى جَبِيْنِكَ طَالِعُ السَّعْدِ<br> جوقة:<br> وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ<br> وَعَلٰى جَبِيْنِكَ طَالِعُ السَّعْدِ<br> وَطَنِي الْكُوَيْتَ وَطَنِي الْكُوَيْتَ<br> وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ<br> ١<br> يَا مَهْدَ آبَاءِ الْأُوْلٰى كَتَبُوْا<br> سِفْرَ الْخُلُوْدِ فَنَادَتِ الشُّهُبُ<br> اَللّٰهُ أَكْبَرُ إِنَّهُمْ عَرَبُ<br> طَلَعَتْ كَوَاكِبُ جَنَّةِ الْخُلْدِ<br> جوقة<br> ۲<br> بُوْرِكْتَ يَا وَطَنِي الْكُوَيْتَ لَنَا<br> سَكَنًا وَعِشْتَ عَلِى الْمَدٰى وَطَنَا<br> يَفْدِيْكَ حُرٌّ فِيْ حِمَاكَ بَنٰى<br> صَرْحَ الْحَيَاةِ بِأَكْرَمِ الْأَيْدِيْ<br> جوقة<br> ٣<br> نَحْمِيْكَ يَا وَطَنِيْ وَشَاهِدُنَا<br> شَرْعُ الْهُدٰى وَالْحَقُّ رَائِدُنَا<br> وَأَمِيْرُنَا لِلْعِزِّ قَائِدُنَا<br> رَبُّ الْحَمِيَّةِ صَادِقُ الْوَعْدِ<br> جوقة<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Kuwait_(instrumental).ogg<br> (оркестр башкаруында гына уйнала торган компакт варианты)<br> https://my.mail.ru/music/songs/гимн-государства-кувейт-с-1978-г-национальный-гимн-a45cb98d745fb1d63d6ac9aafea90f0e (вокал һәм хор башкаруында, тулы тексты) '''Ватаным Күвәйт'''<br> '''''Кушымта:'''''<br> Ватаным Күвәйт, насыйбың – шөһрәт-дан,<br> Имин язмышыңнан мәңге хозурлан.<br> Ватаным Күвәйт, Ватаным Күвәйт,<br> Ватаным Күвәйт, насыйбың – шөһрәт-дан.<br> '''I'''<br> Иңдерелгән ата-баба чорында,<br> Мәңгелек Китабы дип Галәм атый, –<br> Аллаһ әкбәр, Коръән гарәп халкында<br> Сүнмәс оҗмах йолдызы кебек балкый.<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''II'''<br> Мөбарәк бул, Күвәйт, безне, Ватаным,<br> Имин яшәтергә дип җан атасың,<br> Булдыруга ихлас итеп сакладың<br> Игелек кораллы тормыш бинасын.<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''III'''<br> Без Ватанны сакларга шәһадәтле,<br> Өстен тотып кануннарны, хаклыкны.<br> Һәм юлбашчы Әмиребез – куәтле,<br> Максат-вәгъдәсенә ул турылыклы.<br> '''''Кушымта.'''''<br> === '''КҮРАСАО''' === '''''Папьяменто телендә'''''<br> '''Himno di Kòrsou'''<br> '''I.''' Lantá nos bos ban kanta<br> grandesa di Kòrsou;<br> Kòrsou, isla chikitu,<br> baranka den laman!<br> Kòrsou, nos ta stima bo<br> ariba tur nashon.<br> Bo gloria nos ta kanta<br> di henter nos kurason.<br> '''II.''' Nos pueblo tin su lucha,<br> ma semper nos tin fe<br> di logra den tur tempu<br> viktoria ku trabou!<br> Ban duna di nos parti<br> p'e isla prosperá.<br> Laga nos uni forsa<br> p'asina triumfá.<br> '''III.''' Nos patria nos ta demonstrá<br> onor i lealdat,<br> meskos na e bandera<br> union di nos nashon.<br> Nos bida lo ta poko<br> pa duna nos pais,<br> luchando uní pa libertat,<br> amor i komprenshon.<br> '''IV.''' I ora nos ta leu fo'i kas<br> nos tur ta rekordá<br> Kòrsou, su solo i playanan,<br> orguyo di nos tur.<br> Laga nos gloria Kreador<br> tur tempu i sin fin,<br> k'El a hasi nos digno<br> di ta yu di Kòrsou!<br> https://rutube.ru/video/63ed113a7bebeea9134a5d18fb8c5163/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Curacaoanthem.ogg === '''КЫРГЫЗСТАН''' === '''''Кыргыз тилинде'''''<br> Ак мөңгүлүү аска зоолор, талаалар,<br> Элибиздин жаны менен барабар.<br> Сансыз кылым Ала-Тоосун мекендеп,<br> Сактап келди биздин ата-бабалар.<br> '''''Кайырма:'''''<br> Алгалай бер, Кыргыз Эл,<br> Азаттыктын жолунда.<br> Өркүндөй бер, өсө бер,<br> Өз тагдырың колуңда.<br> Аткарылып элдин үмүт, тилеги,<br> Желбиреди эркиндиктин желеги.<br> Бизге жеткен ата салтын, мурасын,<br> Ыйык сактап урпактарга берели.<br> '''''Кайырма.'''''<br> https://rutube.ru/video/3e27177bf200635dc7870680008a63e5/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Kyrgyzstan.ogg '''''Татар телендә'''''<br> Ак түбәле таулар, үзән-далалар<br> Ватаныбыз җаны белән бәрабәр,<br> Ала-Тауның итәгендә ил тотып,<br> Саклап килгән сине ата-бабалар!<br> '''''Кушымта:'''''<br> Алга атла, Кыргыз Иле,<br> Азат тормыш юлында,<br> Иркенәя, үсә бир син,<br> Тәкъдирең үз кулыңда!<br> Илебезнең изге өмет, теләге —<br> Җилфердәсен иркенлекнең байрагы;<br> Ата-бабалардан җиткән мирасны<br> Саклап калып яшь буынга бирәсе!<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''Кыргызстан гимны 1992 елның декабрендә өч куплетлы буларак кыргыз һәм урыс телләрендә кабул ителгән иде. Егерме ел үткәч, халыклар дуслыгына багышланган икенче куплеты гамәлдән чыгарылды.'''<br> === '''КЫРЫМ (татар)''' === '''''Кырымтатар телендә'''''<br> '''Ant etkenmen'''<br> Ant etkenmen, milletimniñ yarasını sarmağa,<br> Nasıl olsun bu zavallı qardaşlarım çürüsin?<br> Onlar içün ökünmesem, muğaymasam, yaşasam,<br> Yüregimde qara qanlar qaynamasın, qurusın.<br> Ant etkenmen, şu qaranğı yurtqa şavle sepmege,<br> Nasıl olsun eki qardaş bir-birini körmesin?<br> Bunı körip usanmasam, muğaymasam, yanmasam,<br> Közlerimden aqqan yaşlar derya-deñiz qan olsun.<br> Ant etkenmen, söz bergenmen millet içün ölmege,<br> Bilip, körip milletimniñ köz yaşını silmege.<br> Bilmey, körmey biñ yaşasam, Qurultayğa han olsam,<br> Kene bir kün mezarcılar kelir meni kömmege.<br> https://rutube.ru/video/4b625b2e9cb444bfcfd8ef568a59467f/ https://yandex.ru/video/preview/7042695736743048209 '''''Татар телендә'''''<br> '''Ант иттем мин'''<br> Ант иттем мин, милләтемнең ярасын дәваларга,<br> Күпме тиеш тере килеш череп яту аңарга?<br> Милләт өчен җан атмасам, күрми-сизми аһ-зарын,<br> Йөрәгем укмашып бетсен, коеп кара каннарын.<br> Ант иттем, якты йортыма кара шәүлә һич төшмәс.<br> Ике кардәш бер-бересен нилектән якын итмәс?<br> Кардәшемә юл ачмасам, аның өчен янмасам,<br> Күзләремнән аккан яшьләр булсын дәрья-диңгез кан.<br> Ант иттем мин, сүз бирдем мин милләт өчен үләргә,<br> Аның күз яшьләрен сөртми, ни хаҗәт соң яшәргә?<br> Белми-күрми мең яшәп тә Корылтайда хан булып –<br> Кыямәт көн җавап тотмак, милләткә дошман булып.<br> '''Куплетларның һәр юлы икешәр тапкыр кабатлана.''' === '''КЫТАЙ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Путуңһуа язылышы'''''<br> 三民主義，吾黨所宗，<br> 以建民國，以進大同。<br> 咨爾多士，為民前鋒；<br> 夙夜匪懈，主義是從。<br> 矢勤矢勇，必信必忠；<br> 一心一德，貫徹始終。<br> '''''Җирле кытай сөйләшендә укылышы'''''<br> Sānmín zhǔyì, wú dǎng suǒ zōng,<br> Yǐ jiàn mínguó, yǐ jìn dàtóng.<br> Zī ěr duō shì, wèimín qiánfēng;<br> Sùyè fěi xiè, zhǔyì shì cóng.<br> Shǐ qín shǐ yǒng, bì xìn bì zhōng;<br> Yīxīn yī dé, guànchè shǐzhōng.<br> https://rutube.ru/video/da3176508ee030a09664fc0f8ae93b9b/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_the_Republic_of_China_(Taiwan)_中華民國國歌(演奏版).ogg '''''Татар телендә'''''<br> “Сәнмин чуи”* – безнең терәк:<br> Ирекле илдә – хөррият;<br> Һәрбарчабыз – якын туган,<br> Каһарманнар иңен куйган;<br> Бер фикердә, бер терәктә,<br> Уртак максат – һәр йөрәктә.<br> * '''“Сәнмин чуи” – халыкның өч рухи тоткасы.'''<br> === '''КЫТАЙ ХАЛЫК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Путуңһуа тексты'''''<br> 起来!不愿作奴隶的人们,<br> 把我们血肉筑成我们的新的长城<br> 中华民族到了危险的时候,<br> 每个人被迫着发出最后的吼声<br> 起来!起来!起来!<br> 我们万众一心冒着敌人的炮火<br> 前进!前进!前进!进!<br> '''''Пинйин транскрипциясе'''''<br> Qǐlái! Búyuàn zuò núlì de rénmen!<br> Bǎ wǒmen de xuèròu,<br> zhùchéng wǒmen xīnde chángchéng!<br> Zhōnghuá Mínzú dào le zùi wēixiǎnde shíhòu,<br> Měige rén bèipòzhe fāchū zùihòude hǒushēng.<br> Qǐlái! Qǐlái! Qǐlái! Wǒmen wànzhòngyīxīn,<br> Màozhe dírén de pàohuǒ, Qiánjìn!<br> Màozhe dírén de pàohuǒ, Qiánjìn!<br> Qiánjìn! Qiánjìn! Jìn!<br> https://rutube.ru/video/c0940cd5f5cf10c7743bbaa7be1e915c/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:March_of_the_Volunteers_instrumental.ogg '''''Татар телендә'''''<br> Күтәрел, кол булмаска теләсәң!<br> Үз гәүдәләребездән Бөек Дивар төзербез.<br> Халык язмышының дәһшәтле чагы,<br> Күкрәкләребездән сугышчан аваз ыргыла:<br> “Күтәрел! Күтәрел! Күтәрел!”<br> Без бит миллионнар,<br> Җаннарыбыз бердәй,<br> Алга! Җаннарыбыз бердәй,<br> Алга! Алга! Алга! Цзин!*<br> '''* Цзин (进) — ике иҗекле “алга атлау” мәгънәсендәге “цән цзин” төшенчәсенең юнәлеш күрсәтүче өлеше; беренчесе (“цән”) – гомумән хәрәкәт итү күрсәткече.'''<br> === '''ЛАТВИЯ''' === https://en.wikipedia.org/wiki/File:Latvian_National_Anthem.ogg https://rutube.ru/video/efc1f20db91c703f0cb786896c837682/ === '''ЛИТВА''' === '''TAUTIŠKA GIESMĖ'''<br> Lietuva, Tėvyne mūsų<br> Tu didvyrių žeme,<br> Iš praeities Tavo sūnūs<br> Te stiprybę semia.<br> Tegul Tavo vaikai eina<br> Vien takais dorybės,<br> Tegul dirba Tavo naudai<br> Ir žmonių gėrybei.<br> Tegul saulė Lietuvoj<br> Tamsumas prašalina,<br> Ir šviesa, ir tiesa<br> Mūs žingsnius telydi.<br> Tegul meilė Lietuvos<br> Dega mūsų širdyse,<br> Vardan tos Lietuvos<br> Vienybė težydi!<br> https://rutube.ru/video/812a7c445aeea675ab54cd4b883f7fe1/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tautiška_giesme_instumental.ogg '''МИЛЛӘТ ҖЫРЫ'''<br> Литва, безнең Ватаныбыз,<br> Бөек угланнар җире,<br> Без илһам, кодрәт алабыз<br> Үткәннәреңнән синең.<br> Синең балаларың бассын<br> Гел әхлак юлларына,<br> Игелек кылсыннар сиңа,<br> Кешеләр файдасына.<br> Литва күгендәге кояш<br> Юк итсен бар золымны,<br> Гаделлеккә, нурга күмеп,<br> Яктыртсын безнең юлны.<br> Литваны сөю дөрләсен<br> Ялкын булып йөрәктә,<br> Литваның олы бәхете –<br> Ул безнең бердәмлектә!<br> === '''ЛИХТЕНШТАЙН''' === 1. Oben am jungen Rhein<br> Lehnet sich Liechtenstein<br> An Alpenhöh’n.<br> Dies liebe Heimatland,<br> Das teure Vaterland,<br> Hat Gottes weise Hand<br> Für uns erseh’n.<br> Dies liebe Heimatland,<br> Das teure Vaterland,<br> Hat Gottes weise Hand<br> Für uns erseh’n.<br> 5. Hoch lebe Liechtenstein,<br> Blühend am jungen Rhein,<br> Glücklich und treu.<br> Hoch leb’ der Fürst vom Land,<br> Hoch unser Vaterland,<br> Durch Bruderliebe Band<br> Vereint und frei,<br> Hoch leb’ der Fürst vom Land,<br> Hoch unser Vaterland,<br> Durch Bruderliebe Band<br> Vereint und frei.<br> https://rutube.ru/video/8298618f71b18727c46f2f9e4203fffa/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Oben_am_jungen_Rhein,_by_the_U.S._Navy_Band.ogg https://wikiway.com/liechtenstein/gimn/ 1. Ур(ы)н алган Лихтенштейн<br> Рейн башланган җирдән,<br> Альп түреннән.<br> Ата-бабаларның<br> Кадерле Ватанын<br> Әл-Хәким безләргә<br> Насыйп иткән.<br> Ата-бабаларның<br> Сөекле Ватанын<br> Хак Тәгалә безгә<br> Насыйп иткән.<br> 5. Лихтенштейн, мең яшә,<br> Рейннан бәхет өстә,<br> Гел чәчәк ат.<br> Яшә ил Кенәзе,<br> Син дәүләт терәге —<br> Булсын туганлыкта<br> Бердәм, азат.<br> Яшә ил Кенәзе,<br> Син дәүләт терәге —<br> Булсын туганлыкта<br> Бердәм, азат.<br> === '''ЛӨБНАН''' === '''كلنا للوطن للعلى للعلم'''<br> كلنا للوطن للعلى للعلم<br> ملء عين الزّمن سيفنا والقلم<br> سهلنا والجبل منبت للرجال<br> قولنا والعمل في سبيل الكمال<br> كلنا للوطن للعلى للعلم<br> كلّنا للوطن<br> شيخنا والفتى عند صوت الوطن<br> أسد غاب متى ساورتنا الفتن<br> شرقنا قلبه أبداً لبنان<br> صانه ربه لمدى الأزمان<br> كلنا للوطن للعلى للعلم<br> كلنا للوطن<br> بحره برّه درّة الشرقين<br> رِفدُهّ برّهُ مالئ القطبين<br> إسمه عزّه منذ كان الجدود<br> مجدُهُ أرزُهُ رمزُهُ للخلود<br> كلّنا للوطن للعلى للعلم<br> كلّنا للوطن<br> https://rutube.ru/video/7ce85ac7a29f1db9fcac458363b71871/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Lebanon.ogg '''Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга'''<br> Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br> Кылычлар уйганга, каләмнәр язганга.<br> Батырлар үстерә таулар һәм үзәннәр,<br> Камиллек юлында сүзләр һәм гамәлләр.<br> Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br> Тугрыбыз Ватанга.<br> Яше-карты бергә, чакырса Ил-Ватан,<br> Яу-фетнә килгәндә һәрберсе – арыслан.<br> Шәрекънең йөрәге береккән Лөбнанга,<br> Имин кыл, Раббыбыз, беткәнче замана.<br> Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br> Тугрыбыз Ватанга.<br> Җирләре, диңгезе – Шәрекъләр энҗесе,<br> Бар дөнья мирасы – гамәлләр өлгесе.<br> Исеме гыйззәтле, замана башыннан,<br> Һәм эрбет агачы – мәңге тамгасыннан.<br> Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br> Тугрыбыз Ватанга.<br> === '''ЛЮКСЕМБУРГ''' === '''ONS HEMECHT'''<br> '''1.''' Wou d’Uelzécht durech d’Wisen zéit,<br> Duurch d’Fielsen d’Sauer brécht,<br> Wou d’Rief laanscht d’Musel dofteg bléit,<br> Den Himmel Wäin ons mécht:<br> Dat as onst Land, fir dat mer géif<br> Heinidden alles won,<br> Ons Hemechtsland dat mir so déif<br> An onsen Hierzer dron.<br> Ons Hemechtsland dat mir so déif<br> An onsen Hierzer dron.<br> '''2.''' An sengem donkle Bëscherkranz,<br> Vum Fridde stëll bewaacht,<br> Sou ouni Pronk an deire Glanz<br> Gemittlech léif et laacht;<br> Säi Vollek frou sech soë kann,<br> An 't si keng eidel Dreem:<br> Wéi wunnt et sech sou heemlech dran,<br> Wéi as 't sou gutt doheem!<br> '''3.''' Gesank, Gesank vu Bierg an Dall<br> Der Äärd, déi äis gedron;<br> D’Léift huet en treie Widderhall<br> A jidder Broscht gedon;<br> Fir, d’Hemecht ass keng Weis ze schéin;<br> All Wuert, dat vun er klénkt,<br> Gräift äis an d' Séil wéi Himmelstéin<br> An d’A wéi Feier blénkt<br> '''4.''' O Du do uewen, deem séng Hand<br> Duurch d’Welt d’Natioune leet,<br> Behitt du d’Lëtzebuerger Land<br> Vum frieme Joch a Leed;<br> Du hues ons all als Kanner schon<br> De fräie Geescht jo ginn,<br> Looss viru blénken d’Fräiheetssonn,<br> Déi mir so laang gesinn!<br> Looss viru blénken d’Fräiheetssonn,<br> Déi mir so laang gesinn!<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Luxembourg_National_Anthem.ogg https://alexbruni.ru/afx/noise/cl_muzyka-v-ispolnenii--919 https://zvyki.com/song/93201095/Jean-Antoine_Zinnen_-_Ons_H_m_cht_Gimn_Lyuksemburga/{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} '''БЕЗНЕҢ ВАТАНЫБЫЗ'''<br> '''1.''' Альзет ага болын буйлап,<br> Зауэр – таулар иңләп,<br> Мозель йөземнәрен нурлап,<br> Күк иңдерә ширбәт.<br> Илемнең иминлегенә<br> Жәл түгел һич корбан,<br> Йөрәк түрендә хәзинә –<br> Син, тиңдәшсез Ватан.<br> Йөрәк түрендә хәзинә –<br> Син, тиңдәшсез Ватан.<br> '''2.''' Иминлекне өстен күрә,<br> Яшеллектә урыны,<br> Купшылыктан йөз чөерә –<br> Илем шуңа нурлы.<br> Буш сүзле булмастыр халкы,<br> Без бәхетле, диеп.<br> Илдә тормыш бигрәк җайлы, –<br> Яшибез сөенеп.<br> '''3.''' Тарала җыр яңгыравы<br> Тауга, үзәнлеккә,<br> Сөю, тугрылык шаңдавы,<br> Иңә һәр күкрәккә.<br> Артык булмас һич Ватанга<br> Мәдхия көй-сүзләр;<br> Күк авазы сеңә җанга,<br> Балкып тора күзләр.<br> '''4.''' Ходай, йөртә безне Синең<br> Кулың туры юлдан,<br> Саклагыл Люксембург җирен<br> Золым-газаплардан!<br> Азатлык бүләгең, Тәңре,<br> Улларың күңелендә,<br> Ирек кояшын Син мәңге<br> Балкыт ил күгендә!<br> Ирек кояшын Син мәңге<br> Балкыт ил күгендә!<br> '''Альзет, Зауэр, Мозель – Люксембургтагы елгалар. Гимнның беренче һәм дүртенче куплетларын рәсми рәвештә башкаралар. Тексты Люксембургта дәүләт телләре булган алман һәм француз телләренә дә тулысынча тәңгәл китереп тәрҗемә ителгән.'''<br> === '''МАҖАРСТАН''' === '''HIMNUSZ'''<br> 1. Isten, áldd meg a magyart<br> Jó kedvvel, bőséggel,<br> Nyújts feléje védő kart,<br> Ha küzd ellenséggel;<br> Bal sors akit régen tép,<br> Hozz rá víg esztendőt,<br> Megbűnhődte már e nép<br> A múltat s jövendőt!<br> 2. Őseinket felhozád<br> Kárpát szent bércére,<br> Általad nyert szép hazát<br> Bendegúznak vére.<br> S merre zúgnak habjai<br> Tiszának, Dunának,<br> Árpád hős magzatjai<br> Felvirágozának.<br> 3. Értünk Kunság mezein<br> Ért kalászt lengettél,<br> Tokaj szőlővesszein<br> Nektárt csepegtettél.<br> Zászlónk gyakran plántálád<br> Vad török sáncára,<br> S nyögte Mátyás bús hadát<br> Bécsnek büszke vára.<br> 4. Hajh, de bűneink miatt<br> Gyúlt harag kebledben,<br> S elsújtád villámidat<br> Dörgő fellegedben,<br> Most rabló mongol nyilát<br> Zúgattad felettünk,<br> Majd töröktől rabigát<br> Vállainkra vettünk.<br> 5. Hányszor zengett ajkain<br> Ozman vad népének<br> Vert hadunk csonthalmain<br> Győzedelmi ének!<br> Hányszor támadt tenfiad<br> Szép hazám, kebledre,<br> S lettél magzatod miatt<br> Magzatod hamvvedre!<br> 6. Bújt az üldözött, s felé<br> Kard nyúlt barlangjában,<br> Szerte nézett s nem lelé<br> Honját e hazában,<br> Bércre hág és völgybe száll,<br> Bú s kétség mellette,<br> Vérözön lábainál,<br> S lángtenger fölette.<br> 7. Vár állott, most kőhalom,<br> Kedv s öröm röpkedtek,<br> Halálhörgés, siralom<br> Zajlik már helyettek.<br> S ah, szabadság nem virul<br> A holtnak véréből,<br> Kínzó rabság könnye hull<br> Árvák hő szeméből!<br> 8. Szánd meg Isten a magyart<br> Kit vészek hányának,<br> Nyújts feléje védő kart<br> Tengerén kínjának.<br> Bal sors akit régen tép,<br> Hozz rá víg esztendőt,<br> Megbűnhődte már e nép<br> A múltat s jövendőt!<br> https://rutube.ru/video/2a83856f036109764567c00c17807b1a/ https://wikiway.com/hungary/gimn/ (кереш өлеше бар, бер куплетлы җыйнак вариант)<br> '''ГИМН'''<br> 1. Йа Ходаем, маҗарны<br> Саклагыл, ярлыкагыл,<br> Суз ярдәмчел кулыңны,<br> Дошманнарын гаҗиз кыл.<br> Язмыш, өз золым көчен,<br> Бәхетле ит барчасын,<br> Үткән һәм алдагы өчен<br> Күрде халык казасын.<br> 2. Юл сыздың Карпат аша<br> Маҗар бабаларына,<br> Бирдең Ватан-гөлбакча<br> Бәндәгуз улларына.<br> Тиса, Дунай сулары<br> Үтә тауларны урап, –<br> Батыр Арпад уллары<br> Анда мул тормыш кора.<br> 3. Кун иле җирләрендә<br> Чайкала тук башаклар,<br> Токай тәлгәшләреннән<br> Тама татлы шәраблар.<br> Безнең ту еш балкыган<br> Төрек кирмәннәрендә,<br> Матьяш явы сыкраткан<br> Вена түрәләрен дә.<br> 4. Гөнаһларыбыз үче<br> Кысты Синең күкрәкне:<br> Аттың болыттан яшен,<br> Күкрәттең безнең күкне.<br> Баскын монголлар угы<br> Очты баш өстебездә,<br> Аннан төрек коллыгы<br> Йөк булды җилкәбездә.<br> 5. Күпме торды яңгырап<br> Кыргый госман гаугасы,<br> Яугир җәсәден таптап<br> Җиңүләр тантанасы!<br> Күпме сине улларың,<br> Гүзәл ил, күкрәгеңә<br> Басып изде, кыйнады,<br> Әйләндереп кабергә!<br> 6. Эзәрләүдән капланып<br> Утырмасын кай өндә,<br> Сыеныр җир тапмады<br> Үз Ватанында бәндә.<br> Менсә тау түбәсенә –<br> Ут диңгезе өстендә,<br> Һәркайда кайгы-хәсрәт,<br> Кан үзәне бар җирдә.<br> 7. Кирмән иде – таш өеме,<br> Хозур, бәхет югалган, <br> Афәт, үлем сөреме<br> Ватанны чолгап алган.<br> Аһ, мәетләр каныннан<br> Азатлык чәчәк атмый,<br> Илсезләр елавыннан<br> Шатлык күз яше акмый.<br> 8. Кызган, Ходай, маҗарны<br> Дөнья михнәтләрендә,<br> Суз ярдәмчел кулыңны<br> Газаплар диңгезендә.<br> Язмыш, өз золым көчен,<br> Бәхетле ит барчасын,<br> Үткән һәм алдагы өчен<br> Күрде халык казасын.<br> === '''МАЛАВИ''' === https://rutube.ru/video/ea94f879ee93c6040a66cafff88755d2/ === '''МАЛАЙЗИЯ''' === '''NEGARAKU'''<br> Negaraku tanah tumpahnia darahku,<br> Rakiat hidup bersatu dan maju,<br> Rahmat bahagia tuhan kurniahkan,<br> Raja kita selamat bertahta,<br> Rahmat bahagia tuhan kurniakan,<br> Raja kita selamat bertahta.<br> https://rutube.ru/video/0d77dc75e571a9ee9ccb61c0c26ab3ed/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Negaraku_instrumental.ogg '''МИНЕМ ИЛЕМ'''<br> Илем минем, җиреңә каным түгелгән,<br> Бердәмлектә алгарыш — Аллаһтан;<br> Аның рәхмәт-мәрхәмәте белән<br> Сау-сәламәт, хаким булсын солтан,<br> Аллаһ рәхмәт-мәрхәмәте белән<br> Сау-сәламәт, хаким булсын солтан.<br> '''МОЯ СТРАНА'''<br> Страна моя, судьбы твоей знамéние:<br> Единство и прогресс наградой дан;<br> Да одарит нас Бог благословением,<br> Во здравии пусть правит наш султан,<br> Да одарит нас Бог благословением,<br> Во здравии пусть правит наш султан.<br> === '''МАЛЬТА''' === Lil din l-art ħelwa, l-Omm li tatna isimha,<br> Ħares, Mulej, kif dejjem Int ħarist:<br> Ftakar li lilha bil-oħla dawl libbist.<br> Agħti, kbir Alla, id-dehen lil min jaħkimha,<br> Rodd il-ħniena lis-sid, saħħa 'l-ħaddiem:<br> Seddaq il-għaqda fil-Maltin u s-sliem.<br> https://yandex.ru/video/preview/12756916363707776647 https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Malta_National_Anthem.ogg Элек саклагандай сакла, Аллаһ, аны –<br> Безнең исемдәге бу Ватан-Ананы!<br> Күз уңыңда тот – һәрвакыт тоткан кебек!<br> Зирәк булсын – Үзең бар иткән күк элек.<br> Аллаһыбыз, ярлыкауларың кодрәтле,<br> Арттыр безнең бердәм һәм тату куәтне.<br> === '''МАРИЙ ЭЛ''' === '''''Болын мари телендә'''''<br> '''1.''' Марий Эл тый улат<br> Авай гай кажнылан.<br> Шке сурт гай тый кÿлат<br> Чыла мÿндыр марийлан.<br> Ме таче, чон пуэн,<br> Марий мландым моктена.<br> Вийнам иктыш чумырен,<br> Пиалан илышым чоҥена.<br> '''2.''' Сакла чот кугешнен<br> Шке сынжым калыкна.<br> Йомартле улмыж ден<br> Эре тудо чаплана.<br> Ме таче, чон пуэн,<br> Марий мландым моктена.<br> Вийнам иктыш чумырен,<br> Пиалан илышым чоҥена.<br> '''''Тау мари телендә'''''<br> '''1.''' Марий Эл, ӓвӓ гань<br> Ылат каждойланок.<br> Келӓт шачмы пӧрт гань<br> Цилӓ мӹндӹр йыхланок.<br> Кымылын, ӹвӹртӓл,<br> Мары млӓндӹм мактенӓ.<br> Силам иктӹш цымырал,<br> Соты цӓшнӓм ӹшкеок чангенӓ.<br> '''2.''' Лӱктӓ кӱш лӹмжӹмӓт<br> Мары халык соок.<br> Веселӓжӹ, сӹржӓт<br> Лӹмлештӓлтеш йӹрвӓшок.<br> Кымылын, ӹвӹртӓл,<br> Мары млӓндӹм мактенӓ.<br> Силам иктӹш цымырал,<br> Соты цӓшнӓм ӹшкеок чангенӓ.<br> '''''Урыс телендә'''''<br> '''1.''' Марий Эл, ты – как мать<br> Для каждого в судьбе.<br> Где бы ни был – вспоминать<br> Твой сын будет о тебе.<br> Славься, наш край родной,<br> Цвети в счастье и в труде.<br> Гордимся всегда тобой <br> И поём, Марий Эл, о тебе!<br> '''2.''' Свою честь сохранит <br> Народ наш на века, <br> И дружба, как гранит, –<br> Всегда с братьями крепка.<br> Славься, наш край родной,<br> Цвети в счастье и в труде.<br> Гордимся всегда тобой <br> И поём, Марий Эл, о тебе!<br> https://rutube.ru/video/ac86d65747a884390c5c6beccc359b7b/ https://yandex.ru/video/preview/9653579334705561161 '''''Татар теленә тәрҗемә'''''<br> '''1.''' Мари Ил – ана күк,<br> Һәркем тәкъдирендә.<br> Кайларда йөрсәм дә,<br> Ул минем күңелемдә.<br> Мари Ил җырларда,<br> Мөкатдәс илебез,<br> Бәхетле тормышны<br> Бергәләп төзибез.<br> '''2.''' Намусын саклар ул –<br> Халкым үз җирендә.<br> Тугандаш халыклар<br> Дуслыгы мәңгегә.<br> Мари Ил җырларда,<br> Мөкатдәс илебез,<br> Бәхетле тормышны<br> Бергәләп төзибез.<br> === '''МАУРИТАНИЯ''' === '''<u>بِلَادَ الْأُبَاةِ الْهُدَاةِ الْكِرَامْ</u>'''<br> بِلَادَ الْأُبَاةِ الْهُدَاةِ الْكِرَامْ<br> وَحِصْنَ الْكِتَابِ الَّذِيْ لَا يُضَامْ<br> أَيَا مُوْرِيْتَانِ رَبِيْعَ الْوُئامْ<br> وَرُكْنَ السَّمَاحَةِ ثَغْرَ السَّلَامْ<br> '''كورال:'''<br> سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ<br> وَنَكْسُوْ رُبَاكِ بِلَوْنِ الْأَمَلْ<br> وَعِنْدَ نِدَاكِ نُلَبِّيْ أَجَلْ<br> بُدُوْرُ سَمَائِكِ لَمْ تُحْجَبِ<br> وَشَمْسُ جَبِيْنِكِ لَمْ تَغْرُبِ<br> نَمَاكِ الْأَمَاجِدُ مِن يَّعْرُبِ<br> لِإِفْرِيْقِيَّا الْمَنْبَعِ الأَعْذَبِ<br> '''كورال'''<br> رَضَعْنَا لِبَانَ النَّدَى وَالْإِبَا<br> سَجَايَا حَمَلْنَ جَنًى طَيِّبَا<br> وَمَرْعًى خَصِيْباً، وَإنْ أجْدَبَا<br> سَمَوْنَا، فَكَانَ لَنَا أَرْحَبَا<br> '''كورال'''<br> سَقَيْنَا عَدُوَّكِ صَاباً وَمُرًّا<br> فَمَا نالَ نُزْلًا وَلَا مُسْتَقَرَّا<br> نُقَاوِمُهُ حَيْثُ جَاسَ وَمُرَّا<br> نُرَتِّلُ إِنَّ مَعَ العُسْرِ يُسْرَا<br> '''كورال'''<br> قَفَوْنَا الرَّسُوْلَ بِنَهْجٍ سَمَا<br> إلى سِدْرَةِ الْمَجْدِ فَوْقَ السَّمَا<br> حَجَزْنَا الثُّرَيَّا لَنَا سُلَّمَا<br> رَسَمْنَا هُنَالِكَ حَدَّ الْحِمٰى<br> '''كورال'''<br> أَخَذْنَاكِ عَهْدًا حَمَلْنَاكِ وَعْدًا<br> ونُهْدِيْكِ سَعْداً لِجِيْلٍ أطَلْ<br> '''كورال النهائي:'''<br> سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ<br> وَنَكْسُوْ رُبَاكِ بِلَوْنِ الْأَمَلْ<br> سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ<br> وَعِنْدَ نِدَاكِ نُلَبِّي أجَلْ<br> https://yandex.ru/video/preview/3129444462381017345 https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Bilāda_l-ʾubāti_l-hudāti_l-kirām.ogg '''Кәрамлылар җитәкләгән мәгърур ил'''<br> '''I.''' Горур кәрамлылар җитәкләгән ил,<br> Һәм Изге Китаптан ныклык иңгән ил,<br> Әйа Мауритания, аһәң учагы,<br> Хуш-имин күңелнең хозур почмагы.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Фида җаннарыбыз гел синең сакта,<br> Ком тауларың буйыйк өмет-аклыкка;<br> Кайчан чакырсаң да, басарбыз сафка.<br> '''II.''' Күгеңдә ярымай мәңге сүрелмәс,<br> Йөзеңдә балкыган кояшың сүнмәс,<br> Гарәп бабаларың сине үстергән,<br> Африка җирендә – синең саф чишмәң.<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''III.''' Горурлык үз сөтен безгә эчерде,<br> Ул биргән табигать уңыш китерде.<br> Уңдырышлы туфрак, корып кипсә дә,<br> Көч өсти ул безгә, алга этәрә.<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''IV.''' Дошманга эчердек ачы яңгырсу,<br> Тынычлана алмас һәм ял итмәс ул,<br> Кая тайпылса да, каршылык күрер.<br> Авырлыклардан соң җиңеллек килер.<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''V. (ил бәйсезлеге көнендә генә башкарыла)'''<br> Рәсүлгә ияреп һәм туры юлдан<br> Атларбыз – йолдызлар баскычлар корган.<br> Галәмнең мәңгелек агачы безне<br> Рухландырып торыр, күрсәтеп эзне.<br> '''Кушымта.'''<br> '''VI.''' Ант итәбез сиңа, безнең вәгъдәбез:<br> Киләчәк буынга сине бирәбез.<br> '''''Соңгы кушымта:'''''<br> Фида җаннарыбыз гел синең сакта,<br> Ком тауларың буйыйк өмет-аклыкка.<br> Фида җаннарыбыз гел синең сакта,<br> Кайчан чакырсаң да, басарбыз сафка.<br> === '''МЕКСИКА''' === '''Himno Nacional Mexicano'''<br> '''''Coro:'''''<br> Mexicanos, al grito de guerra<br> El acero aprestad y el bridón; <br> Y retiemble en sus centros la tierra<br> Al sonoro rugir del canón,<br> Y retiemble en sus centros la tierra<br> Al sonoro rugir del canón.<br> I. Ciña oh Patria! tus sienes de olivo<br> De la Paz el arcangel divino,<br> Que en el cielo tu eterno destino<br> Por el dedo de Dios se escríbio. <br> Mas si osare un extrano enemigo <br> Profanar con su planta tu suelo, <br> Piensa-oh Patria querida! que el cielo<br> Un soldado en cada hijo te dio,<br> Un soldado en cada hijo te dio.<br> '''''Coro:'''''<br> Mexicanos, al grito de guerra<br> El acero aprestad y el bridón; <br> Y retiemble en sus centros la tierra<br> Al sonoro rugir del canón,<br> Y retiemble en sus centros la tierra<br> Al sonoro rugir del canón.<br> https://rutube.ru/video/5ee9453116eb849cc6f275528d0ba01f/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_Mexicano_instrumental.ogg https://wikiway.com/mexico/gimn/ '''Мексика дәүләт гимны'''<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Мексикалы, сугыш аваз салса,<br> Әзерлә ат, кылыч һәм ияр.<br> Туплар атуыннан калтырансын<br> Җир шары – үзәгенә кадәр,<br> Туплар атуыннан калтырансын<br> Җир шары – үзәгенә кадәр.<br> 1. Зәйтүн чәчәгеннән таҗ үреп ки –<br> Җәбраил әмере бу, Ватан,<br> Синең тәкъдир Ходай хозурында<br> “Мәңгелеккә!” диеп язылган.<br> Керсез бу туфрагың нәҗесләнсә,<br> Дошман аяк басса, яу җитеп,<br> Исеңдә тот, Ватан, Күк иңдерә<br> Һәр улыңны сугышчы итеп,<br> Һәр улыңны сугышчы итеп.<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Мексикалы, сугыш аваз салса,<br> Әзерләп куй кылыч һәм ияр.<br> Туплар атуыннан калтырансын<br> Җир шары – үзәгенә кадәр,<br> Туплар атуыннан калтырансын<br> Җир шары – үзәгенә кадәр.<br> '''Хәзерге заман гимнының рәсми башкарыла торган өлеше. Барлыгы 10 куплеттан тора.'''<br> === '''МИКРОНЕЗИЯ ФЕДЕРАТИВ ШТАТЛАРЫ''' === '''Patriots of Micronesia'''<br> Tis here we are pledging, with heart and with hand,<br> Full measure of devotion to thee, our native land,<br> Full measure of devotion to thee, our native land.<br> Now all join the chorus, let union abide.<br> Across all Micronesia join hands on every side,<br> Across all Micronesia join hands on every side.<br> We all work together, with hearts, voice and hand,<br> Till we have made these islands another promised land,<br> Till we have made these islands another promised land.<br> https://rutube.ru/video/993737fecd02d1c93f5d0805644ee063/ https://wikiway.com/federativnye-shtaty-mikronezii/gimn/ '''Микронезия ватанпәрвәрләре'''<br> === '''МИСЫР''' === '''بلادي بلادي بلادي'''<br> بلادي بلادي بلادي<br> لكِ حبي و فؤادي<br> بلادي بلادي بلادي<br> لك حبي و فؤادي<br> مصر يا أم البلاد<br> انت غايتي والمراد<br> وعلى كل العباد<br> كم لنيلك من اياد<br> بلادي بلادي بلادي<br> لكِ حبي و فؤادي<br> https://rutube.ru/video/3c29e47cbe74831ddec94f6451f8c044/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Bilady,_Bilady,_Bilady.ogg https://wikiway.com/egypt/gimn/ '''Ватаным, Ватаным, Ватаным!'''<br> Ватаным, Ватаным, Ватаным,<br> Мәхәббәтем сиңа һәм җаным, Ватаным!<br> Олылыйм Аллаһны, Ватанны,<br> Багышлап иң изге догамны, догамны.<br> Морадым, гамәлем багышлыйм тик сиңа,<br> Көч куеп, тир түгеп тапканым – тик сиңа,<br> Илләрнең борынгы анасы, Ватаным,<br> Кадерли сине ил баласы, Ватаным.<br> Нил кебек куәтле һәм ямьле,<br> Әй, Мисыр, имин бул син мәңге, бул мәңге.<br> Ватаным, Ватаным, Ватаным,<br> Мәхәббәтем сиңа һәм җаным, Ватаным!<br> '''Рәсми башкарыла торган беренче куплет. Тагын икесе бар.'''<br> === '''МОЗАМБИК''' === '''Pátria Amada'''<br> Na memória de África e do Mundo<br> Pátria bela dos que ousaram lutar.<br> Moçambique, o teu nome é liberdade,<br> O Sol de Junho para sempre brilhará.<br> '''''Coro:'''''<br> ||: Moçambique nossa terra gloriosa,<br> Pedra a pedra construindo um novo dia.<br> Milhões de braços, uma só força,<br> Oh pátria amada, vamos vencer. :||<br> Povo unido do Rovuma ao Maputo<br> Colhe os frutos do combate pela paz,<br> Cresce o sonho ondulando na bandeira<br> E vai lavrando na certeza do amanhã.<br> '''''Coro (2)'''''.<br> Flores brotando do chão do teu suor,<br> Pelos montes, pelos rios, pelo mar,<br> Nós juramos por ti, oh Moçambique,<br> Nenhum tirano nos irá escravizar!<br> '''''Coro (2).'''''<br> https://rutube.ru/video/6e4d1a389256044d1d16b866ace91999/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mozambican_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.wav https://wikiway.com/mozambique/gimn/ '''Сөекле Ватан'''<br> Африканың, бар дөньяның хәтерендә<br> Көрәшкә басканнар гүзәл Ватаны.<br> Мозамбикның азатлыгы – исемендә,<br> Июнь кояшының мәңге балкыр даны.<br> '''''Кушымта:'''''<br> ||: Мозамбик, син безнең шөһрәтле җиребез,<br> Ташка таш куеп, яңа көнне төзибез.<br> Миллионлаган кул – бердәм көч-куәт,<br> Сөекле Ватан, җиңүгә юнәлт! :||<br> Рувумадан Мапутуга кадәр күрә<br> Бердәм халык көрәшнең җимешләрен,<br> Байрагындагы хыялын ул үстерә,<br> Тергезә инабәтле киләчәген.<br> '''''Кушымта (2).'''''<br> Тир сугарган җиреңдә үскән гөлләр,<br> Тауларың, елгаларың, диңгез белән –<br> Ант итәбез, әй Мозамбик, залимнәр<br> Төшералмас безне коллыкка бүтән!<br> '''''Кушымта (2).'''''<br> === '''МОЛДОВА''' === '''Limba noastră'''<br> Limba noastră-i o comoară<br> În adîncuri înfundată<br> Un şirag de piatră rară<br> Pe moşie revărsată.<br> Limba noastră-i foc ce arde<br> Într-un neam, ce fără veste<br> S-a trezit din somn de moarte<br> Ca viteazul din poveste.<br> Limba noastră-i numai cîntec,<br> Doina dorurilor noastre,<br> Roi de fulgere, ce spintec<br> Nouri negri, zări albastre.<br> Limba noastră-i graiul pîinii,<br> Cînd de vînt se mişcă vara;<br> In rostirea ei bătrînii<br> Cu sudori sfinţit-au ţara.<br> Limba noastră-i frunză verde,<br> Zbuciumul din codrii veşnici,<br> Nistrul lin, ce-n valuri pierde<br> Ai luceferilor sfeşnici.<br> Nu veţi plînge-atunci amarnic,<br> Că vi-i limba prea săracă,<br> Şi-ţi vedea, cît îi de darnic<br> Graiul ţării noastre dragă.<br> Limba noastră-i vechi izvoade.<br> Povestiri din alte vremuri;<br> Şi citindu-le 'nşirate, –<br> Te-nfiori adînc şi tremuri.<br> Limba noastră îi aleasă<br> Să ridice slava-n ceruri,<br> Să ne spiue-n hram şi-acasă<br> Veşnicele adevăruri.<br> Limba noastra-i limbă sfîntă,<br> Limba vechilor cazanii,<br> Care o plîng şi care o cîntă<br> Pe la vatra lor ţăranii.<br> Înviaţi-vă dar graiul,<br> Ruginit de multă vreme,<br> Stergeţi slinul, mucegaiul<br> Al uitării 'n care geme.<br> Strîngeţi piatra lucitoare<br> Ce din soare se aprinde –<br> Şi-ţi avea în revărsare<br> Un potop nou de cuvinte.<br> Răsări-va o comoară<br> În adîncuri înfundată,<br> Un şirag de piatră rară<br> Pe moşie revărsată.<br> https://rutube.ru/video/fe2188973e8de93e105e0e8622b6440d/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Imnul_Republicii_Moldova_US_NAVY.ogg https://wikiway.com/moldova/gimn/ '''Безнең телебез'''<br> Безнең тел – бакый хәзинә,<br> Бик тирәндә тамырлары,<br> Җиребез буйлап сибелгән<br> Энҗеләр, асылташлары.<br> Безнең тел – дөрләгән учак:<br> Халкым үлем йокысыннан<br> Уянсын тормышка сусап –<br> Әкияттәге батыр сыман.<br> Безнең телебез җырлары,<br> Дойналардагы сагышлар<br> Ача якты офыкларны,<br> Тарала кара болытлар.<br> Безнең тел – ул икмәк теле,<br> Җәен җилләр сызгырганы,<br> Бабалар, җиргә тир түгеп,<br> Мөбарәк иткәннәр аны.<br> Безнең тел – ул яшел яфрак,<br> Кодру урманнары шавы.<br> Нистру бормалары качыра<br> Йолдызлар яктысы явын.<br> Һич ачынып зарланмагыз,<br> Ярлы дип телегез бигрәк,<br> Сайланган тел ул, аңлагыз, –<br> Тора илебезне бизәп.<br> Безнең тел – ул тарихи тел,<br> Борынгы хәлләр дастаны.<br> Өйрән аны һәм танып бел<br> Хакыйкатьнең ни булганын.<br> Безнең тел ул билгеләнгән<br> Күкләрне мактау йөзеннән –<br> Өйдә, чиркәүдә бәндәләр<br> Тайпылмас дип Хак сүзеннән.<br> Безнең тел – изгелек нуры,<br> Аңарда ата-бабалар<br> Елый-елый, җырлый-җырлый<br> Өйдә гыйбадәт кылганнар.<br> Чыгарыйк телне хәяткә,<br> Коткарып заман явыннан,<br> Пакьлик пычрак-күгәректән,<br> Онытылу аһ-зарыннан.<br> Җыйыйк кояш нурларыннан<br> Очкын алган чакматашын, –<br> Ургылыр тел байлыгыннан<br> Яңа сүзләр булып ташкын.<br> Яшәячәк бу хәзинә,<br> Бик тирәндә тамырлары,<br> Җиребез буйлап сибелгән<br> Энҗеләр, асылташлары.<br> '''Рәсми чараларда гимнның беренче, икенче, бишенче, тугызынчы һәм уникенче куплетлары кулланыла.'''<br> === '''МОНГОЛИЯ''' === '''Монгол Улсын Төрийн дуулал'''<br> '''1.''' Дархан манай тусгаар улс<br> Даяар монголын ариун голомт<br> Далай их дээдсийн гэгээн үйлс<br> Дандаа энхжин үүрд мөнхжинө.<br> Хамаг дэлхийн шударга улстай<br> Хамтран нэгдсэн эвээ бэхжүүлж<br> Хатан зориг, бүхий л чадлаараа<br> Хайртай Монгол орноо мандуулъя.<br> '''2.''' Өндөр төрийн минь сүлд ивээж<br> Өргөн түмний минь заяа түшиж<br> Үндэс язгуур, хэл соёлоо<br> Үрийн үрдээ өвлөн бадраая.<br> Эрэлхэг Монголын золтой ардууд<br> Эрх чөлөө жаргалыг эдлэв<br> Жаргалын түлхүүр, хөгжлийн тулгуур<br> Жавхлант манай орон мандтугай.<br> https://rutube.ru/video/d04aaa41b14155522b96a819f0131dd1/ https://zvukitop.com/skachat-gimn-mongolii/ https://yandex.ru/video/preview/15086678055865714389 '''Монгол Иленең дәүләт җыры'''<br> '''1.''' Инкыйлаби Ватаныбыз —<br> Монголның саф учагы,<br> Һичкем аны җиңә алмас,<br> Мәңгегә үскән чагы.<br> Дөньяның гадел илләре<br> Белән бердәмлек өчен,<br> Үстерик Ватанны биреп<br> Йөрәк дәртен, кул көчен.<br> '''2.''' Милли тел, мәдәниятне<br> Мирас итеп тапшырыйк,<br> Эшчән, кыю Монгол илен<br> Бәхет-уңышка юллыйк.<br> Хөрмәт итеп ил туграсын,<br> Ил язмышына таян.<br> Алгарышта чәчәк атсын,<br> Яшәсен бөек Ватан!<br> === '''МОРДОВИЯ''' === '''Ши валда, Мордовия!'''<br> '''1.''' Ши валда, Мордовия, седистот сай,<br> Ши валда, Мордовия, сельмосот палы, юрнай,<br> Россиять мяшться мокшень сияста сюлгам,<br> Россиять карксэземса эрзянь зырняста пулай.<br> '''''Морзюлма-мороютко:'''''<br> Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br> Гайняк! Гайняк, Мордовия!<br> Кельгома краеньке – най панжи маеньке,<br> Мокшэрзянь шачема-касома крае!<br> Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br> Морак! Морак, Мордовия!<br> Павазу эряфсь катк тонь эрь кудозт сувай!<br> Ульхть шумбра, ульхть шумбра,<br> Кода сонць Сияжарсь, ульхть шумбра!<br> '''2.''' Тон ютыть, Мордовия, стака кить-янт,<br> Тон молить, Мордовия, витьстэ,<br> верьга кандыть прят.<br> Вий макснесть келей Мокшась ды бойка Сурась,<br> Секс течис тон седейс ды оймес –<br> прок ванькс лисьмапрят.<br> '''''Мороютко-морзюлма:'''''<br> Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br> Гайняк! Гайняк, Мордовия!<br> Кельгома краеньке – най панжи маеньке,<br> Мокшэрзянь шачема-касома крае!<br> Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br> Морак! Морак, Мордовия!<br> Павазу эряфсь катк тонь эрь кудозт сувай!<br> Ульхть шумбра, ульхть шумбра,<br> Кода сонць Сияжарсь, ульхть шумбра!<br> https://rutube.ru/video/1bf85fe270665f092a358c3bf6d3ec9e/ https://yandex.ru/video/preview/10948984705911750187 '''Имин бул, Мордовия!'''<br> '''1.''' Хәерле көн, Мордовия, ихлас күңелдән,<br> Хәерле көн, Мордовия, нур сибелә күзләреңнән,<br> Балкый ил күгендә мокша йолдызлары,<br> Яктырта туган илебезне эрзя таңнары.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Исәнме, Мордовия!<br> Куанып яшә, Мордовия!<br> Туган-үскән җирем, чәчәкле язларың,<br> Мокша-эрзя халкының сөекле Ватаны!<br> Имин бул син, Мордовия!<br> Җырла, җырла, Мордовия!<br> Бәхетле тормыш килсен өйләреңә!<br> Мәңге яшә, мәңге яшә,<br> Кояш үзе кебек мәңге яшә!<br> '''2.''' Авыр юллар үттең син, Мордовия,<br> Башыңны югары, горур тоттың, Мордовия,<br> Көч бирде сиңа киң Мокша, җитез Сура,<br> Шуңа бүген җаның керсез, чишмәдәй саф, чиста.<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''3.''' Ты трудной дорогой, Мордовия, шла,<br> России держалась и голову гордо несла.<br> Давали силы вольные Мокша, Сура,<br> Ты духом была и осталась сильна и добра.<br> '''''Припев.'''''<br> '''Гимнның беренче дүртьюллык куплеты мокша телендә язылган, икенчесе – эрзя телендә, өченчесе – урыс телендә. Өч куплетның да кушымталары – катнаш мокша-эрзя телендә.'''<br> === '''НЕПАЛ''' === '''''नेपालीमा (nepālima – непал телендә)'''''<br> '''सयौं थुँगा फूलका'''<br> सयौं थुँगा फूलका हामी, एउटै माला नेपाली<br> सार्वभौम भई फैलिएका, मेची-महाकाली।<br> सयौं थुँगा फूलका हामी, एउटै माला नेपाली<br> सार्वभौम भई फैलिएका, मेची-महाकाली।<br> प्रकृतिका कोटी-कोटी सम्पदाको आंचल<br> वीरहरूका रगतले, स्वतन्त्र र अटल।<br> ज्ञानभूमि, शान्तिभूमि तराई, पहाड, हिमाल<br> अखण्ड यो प्यारो हाम्रो मातृभूमि नेपाल।<br> बहुल जाति, भाषा, धर्म, संस्कृति छन् विशाल<br> अग्रगामी राष्ट्र हाम्रो, जय जय नेपाल।<br> '''''Укылышы'''''<br> '''Sayaű thűgā phūlkā'''<br> Sayaű thűgā phūlkā hāmī, euṭai mālā Nepālī <br> Sārwabhaum bhai phailiekā, Mechi-Mahākālī <br> Sayaű thűgā phūlkā hāmī, euṭai mālā nepālī <br> Sārwabhaum bhai phailiekā, Mechi-Mahākālī <br> Prakritikā kotī-kotī sampadāko ā̃chal(a), <br> Vīrharūkā ragata le, swatantra ra aṭala) <br> Gyānabhūmi, śhāntibhūmi Tarāī, pahād, himāl(a) <br> Akhaṇḍa yo pyāro hāmro mātṛibhūmi Nepāl(a) <br> Bahul jāti, bhāṣhā, dharma, sãnskṛti chan biśhāl(a) <br> Agragāmī rāṣhṭra hāmro, jaya jaya Nepāl(a)<br> https://rutube.ru/video/ff3ab41ca38da63019f580c0eb3d06f4/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sayaun_Thunga_Phool_Ka_(instrumental).ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Без – меңләгән гөл-чәчәк'''<br> Без – меңләгән гөл-чәчәк бу Непал дигән бәйләмдә,<br> Мечидән Маһакалигә сузылган бәйсез илдә.<br> Без – меңләгән гөл-чәчәк бу Непал дигән бәйләмдә,<br> Мечидән Маһакалигә сузылган бәйсез илдә.<br> Мул табигать байлыклары – гүзәл илебез даны, <br> Кан түгеп, батырларыбыз какшамас итте аны.<br> Гыйлем, тынлык хөкем сөрә Тераида, тауларда,<br> Уртак, бүленмәс, сөекле Ватаныбыз Непалда.<br> Төрле раса, телләр, диннәр мирасын саклап калдың, <br> Алгарышлы ил-дәүләтем, мәңге яшә, Непалым!<br> === '''НИГЕР''' === '''L’honneur de la patrie'''<br> Des rives du Niger aux confins du Ténéré<br> Frères et sœurs nous sommes<br> Enfants d’une même Patrie le Niger<br> Nourris de la sève des mêmes idéaux<br> Pour un Niger de paix libre fort et uni<br> Pour un Niger prospère le Pays de nos rêves<br> Pour l’honneur de la Patrie<br> Incarnons la vaillance et la persévérance<br> Et toutes les vertus de nos dignes aïeux<br> Guerriers intrépides déterminés et fiers<br> Défendons la patrie au prix de notre sang<br> Faisons du Niger symbole de dignité<br> Emblème et flambeau de l’Afrique qui avance<br> Pour ces nobles idéaux debout et en avant<br> En avant pour le travail en avant pour le combat<br> Nous demeurons debout<br> Portant haut le drapeau de notre cher Pays<br> Dans le ciel d’Afrique et dans tout l’Univers<br> Pour construire ensemble<br> Un monde de justice de paix et de progrès<br> Et pour faire du Niger la fierté de l’Afrique.<br> '''Don darajar Uban'''<br> Daga Bankunan Nijar zuwa kan iyakokin Ténéré<br> Yan’uwa mune<br> ‘Ya’yan kasar uba daya Nijar<br> Rarraba da ruwan ‘ya’yan itace iri ɗaya<br> Domin kasar Nijar mai karfi da hadin kai mai zaman lafiya<br> Ga kasar Nijar mai albarka kasar burinmu<br> Don darajar Uban<br> Haɗa ƙarfin hali da juriya<br> Da dukkan kyawawan halaye na magabata na kwarai<br> Jarumai marasa tsoro sun ƙudura da girman kai<br> Kare kasar nan akan kudin jininmu<br> Mu sanya Nijar ta zama alamar mutunci<br> Tambari da fitilar ciyar da Afirka gaba<br> Don waɗannan maɗaukakin maɗaukaki tsaya ku tafi<br> Gaba don aikin gaba don yaƙin<br> Mun tsaya a tsaye<br> Dauke tutar kasarmu mai daraja<br> A cikin sararin samaniyar Afirka da ko’ina cikin Duniya<br> Don gina tare<br> Duniyar adalci, zaman lafiya da ci gaba<br> Da kuma sanya Nijar ta zama abin alfaharin Afirka.<br> https://zvukitop.com/gimn-nigera-skachat/ https://rutube.ru/video/dabaf9794d7ebacc7d4ad84c14447496/ '''Ватан горурлыгы'''<br> Нигер ярларыннан Тенерега кадәр<br> Без туганнар, кардәшләр,<br> Бер үк Ватан – Нигер балалары,<br> Уртак барчабыз идеаллары.<br> Булсын бердәм, тыныч, куәтле, ирекле,<br> Чәчәк атсын Нигер, хыялыбыз иле.<br> Ватан даны иңендә<br> Гәүдәләнсен илдә батырлык, сабырлык,<br> Лаеклы бабалар мирасы – тырышлык.<br> Куркусыз, тәвәккәл һәм горур яугирләр,<br> Аямый һич үзен, илне имин итәр,<br> Булыр Нигерыбыз мәртәбә үрнәге,<br> Африка омтылышларының терәге.<br> Бу күркәм идеаллар – барчабыз теләге.<br> Алга – тырыш хезмәткә, алга – кыю көрәшкә<br> Бердәм күтәреләбез.<br> Җилфердәсен байрак мәһабәт бу илдә,<br> Африка күгендә, дөнья киңлегендә.<br> Бергә үсә бездә<br> Гаделлек, тынычлык, алгарыш орлыгы –<br> Булсын диеп Нигер кыйтга горурлыгы.<br> '''Күпмилләтле һәм күптелле Нигер дәүләтенең француз телендә язылган яңа гимны 2023 елда расланды. Аның тексты шулай ук җирле һауса теленә дә тәрҗемә ителгән. Гимнның халыкчан рухлы көен шартлы рәвештә “дини булмаган нәшид” жанрына кертеп булыр иде.'''<br> === '''НИДЕРЛАНД''' === '''Het Wilhelmus'''<br> '''1.''' Wilhelmus van Nassouwe<br> ben ik, van Duitsen bloed,<br> den vaderland getrouwe<br> blijf ik tot in den dood.<br> Een Prinse van Oranje<br> ben ik, vrij onverveerd,<br> den Koning van Hispanje<br> heb ik altijd geёerd.<br> '''6.''' Mijn schild ende betrouwen<br> zijt Gij, o God mijn Heer,<br> op U zo wil ik bouwen,<br> verlaat mij nimmermeer.<br> Dat ik doch vroom mag blijven,<br> uw dienaar t’aller stond,<br> de tirannie verdrijven<br> die mij mijn hart doorwondt.<br> https://rutube.ru/video/ce27930d766fd5fc69e8ebacc643ba26/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Het_Wilhelmus_(tempo_corrected).ogg Ясалма Интеллект "җырлый"<br> https://wikiway.com/netherlands/gimn/ '''Вилһелм җыры'''<br> '''1.''' Вилһелмус ван Нассаумын,<br> Халкым каны калебемдә,<br> Ватаныма биргән анттан<br> Ваз кичмәм гомеремдә.<br> Асыл зат Оран угланы,<br> Тугрымын намусыма,<br> Испан кыйралына бары<br> Хөрмәт кылам гына.<br> '''6.''' Калканым, рухи терәгем,<br> Кодрәтле, газиз Аллам.<br> Гаҗиз итмә мине, Тәңрем,<br> Сиңа гына таянам.<br> Хак тарафыңда булырмын<br> Мәңге Синең колың:<br> Бетсен йөрәгемне, халкымны<br> Телгәләгән золым.<br> '''Гимнның рәсми башкарыла торган бер варианты. Алтынчы куплет урынына кайвакыт икенчесен куялар. Акрошигырь рәвешендә язылган текст 15 куплеттан тора: сигезьюллык куплетларның беренче хәрефләрен бергә кушсаң, “Willem van Nassov” (хәзерге замандагы язылышы – Wilhelmus van Nassauwe) сүзләре барлыкка килә. Вилһелм ван Нассау – XVII гасырда Нидерландта Испаниядән азатлыкка ирешү хәрәкәтен җитәкләгән шәхес. Ул Оран провинциясенең кенәзе булган. Гимн тексты аның исеменнән язылган.'''<br> === '''НОРВЕГИЯ''' === '''Ja, vi elsker dette landet'''<br> '''1.''' Ja, vi elsker dette landet,<br> som det stiger frem,<br> furet, værbitt over vannet,<br> med de tusen hjem.<br> Elsker, elsker det og tenker<br> på vår far og mor<br> og den saganatt som senker<br> drømme på vår jord,<br> og den saganatt som senker,<br> senker drømme på vår jord.<br> '''7.''' Norske mann i hus og hytte,<br> takk din store Gud!<br> Landet ville han beskytte,<br> skjønt det mørkt så ud.<br> Alt hvad fedrene har kjempet,<br> mødrene har grett,<br> har den Herre stille lempet,<br> så vi vant vår rett,<br> har den Herre stille lempet,<br> så vi vant, vi vant vår rett.<br> '''8.''' Ja, vi elsker dette landet,<br> som det stiger frem,<br> furet, værbitt over vannet,<br> med de tusen hjem.<br> Og som fedres kamp har hevet<br> det av nød til seir,<br> også vi, når det blir krevet,<br> for dets fred slår leir,<br> også vi, når det blir krevet,<br> for dets fred, dets fred slår leir!<br> https://rutube.ru/video/760024b2c9af3e8b0cc792391ef8023d/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Norway_(National_Anthem).ogg https://wikiway.com/norway/gimn/ '''Туган илне яратабыз'''<br> '''1.''' Туган илне яратабыз,<br> Урман-тауларын,<br> Чал диңгезен, туң җилләрен,<br> Мең-мең йортларын.<br> Туган учак – ул сөекле<br> Ата-анабыз:<br> Суыгында, кояшында<br> Хозурланабыз,<br> Суыгында, кояшында<br> Аның хозурланабыз.<br> '''7.''' Данла, илем, язмышыңны:<br> Шомлы көнеңдә<br> Тәңре сине ярлыкады<br> Җир итәгендә.<br> Канлы корбан биреп кенә,<br> Керми сугышка,<br> Ирештең үз ирегеңә,<br> Тыныч тормышка,<br> Ирештең үз ирегеңә,<br> Тыныч һәм мул тормышка.<br> '''8.''' Туган илне яратабыз,<br> урман-тауларын,<br> чал диңгезен, туң җилләрен,<br> ак болытларын.<br> Ата-баба көрәшкән күк,<br> без дә дауларбыз,<br> мәңге иминлек хакына<br> җиңү яуларбыз,<br> мәңге иминлек хакына<br> яңа җиңү яуларбыз!<br> '''Гимнның рәсми башкарыла торган куплетлары.'''<br> === '''ПАКИСТАН ИСЛАМ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''پاک سرزمین شاد باد'''<br> پاک سرزمین شاد باد<br> كشور حسين شاد باد <br> تو نشان عزم علیشان <br> ! ارض پاکستان <br> مرکز یقین شاد باد <br> پاک سرزمین کا نظام <br> قوت اخوت عوام <br> قوم ، ملک ، سلطنت <br> پائندہ تابندہ باد <br> شاد باد منزل مراد <br> پرچم ستارہ و ہلال <br> رہبر ترقی و کمال <br> ترجمان ماضی شان حال <br> ! جان استقبال <br> سایۂ خدائے ذوالجلال<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Pakistan.OGG https://rutube.ru/video/3217e83b06c201b894ee8d9280e79f42/ https://wikiway.com/pakistan/gimn/ '''Саф-пакь җирем, шатлан'''<br> Саф-пакь җирем, шатлан,<br> Гүзәллек илем, шатлан,<br> Син бөек ихтыярга нишан,<br> Әйа, Пакистан!<br> Тугры мәркәзе, шатлан!<br> Саф-пакь җиреңдә низам,<br> Куәтле вә егәрле гавам,<br> Ил, милләт, дәүләт, –<br> Мәңге балкып чәчәк ат!<br> Шатлан изге морадыңа,<br> Айлы-йолдызлы байрагыңа.<br> Барган юлың – тәрәккый-кәмаль,<br> Үткәнең – бөек, бүгенгең – хәләл,<br> Җаның – истикъбаль!<br> Күләгә иңдергән Зүл-Җәләл.<br> '''Зүл-Җәләли үәл-Икрам – “Бөеклек һәм Юмартлык хуҗасы”, Аллаһы Тәгалә исемнәренең берсе.'''<br> === '''ПАПУА-ЯҢА ГВИНЕЯ''' === '''O Arise, All You Sons'''<br> O arise all you sons of this land,<br> Let us sing of our joy to be free,<br> Praising God and rejoicing to be<br> Papua New Guinea.<br> Shout our name from the mountains to seas<br> Papua New Guinea;<br> Let us raise our voices and proclaim<br> Papua New Guinea.<br> Now give thanks to the good Lord above<br> For His kindness, His wisdom and love,<br> For this land of our fathers so free,<br> Papua New Guinea.<br> Shout again for the whole world to hear<br> Papua New Guinea;<br> We're independent and we're free<br> Papua New Guinea.<br> https://rutube.ru/video/4f6b7fca8fa42025dda6d46f86179af5/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:O_Arise,_All_You_Sons_(instrumental).ogg https://wikiway.com/papua-novaya-gvineya/gimn/ '''Күтәрелегез, ил уллары!'''<br> Күтәрелегез, ил уллары,<br> Яңгыратыйк азатлык җырларын,<br> Рәхмәтле Алланы мактарга —<br> Папуа-Яңа Гвинея.<br> Исемең диңгездә-тауларда —<br> Папуа-Яңа Гвинея;<br> Рухланыйк без сине хакларга —<br> Папуа-Яңа Гвинея.<br> Кодрәтле Алладан бәрәкәт —<br> Игелек, зирәклек, мәхәббәт,<br> Бабалар Ватаны, син азат —<br> Папуа-Яңа Гвинея.<br> Бар дөнья тыңласын, җыр яңгырат —<br> Папуа-Яңа Гвинея;<br> Без бәйсез, ирекле, күңел шат —<br> Папуа-Яңа Гвинея.<br> '''Элек Бөекбритания колониясе булган Папуа-Яңа Гвинея 1906-1975 елларда Австралия протектораты астында яшәде. Күптелле илдә инглиз теленә рәсми һәм милләтара аралашу статусы бирелгән.'''<br> === '''ПАРАГВАЙ''' === '''Paraguayos, República o Muerte'''<br> I. A los pueblos de América, infausto<br> tres centurias un cetro oprimió,<br> mas un día soberbia surgiendo,<br> "¡Basta!" — dijo, y el cetro rompió.<br> Nuestros padres, lidiando grandiosos,<br> ilustraron su gloria marcial;<br> 𝄆 y trozada la augusta diadema,<br> enalzaron el gorro triunfal. 𝄇<br> '''''Coro:'''''<br> ¡Paraguayos, República o muerte!<br> Nuestro brío nos dío libertad:<br> Ni opresores, ni siervos, alientan,<br> Donde reinan unión, e igualdad.<br> Ni opresores, ni siervos, alientan,<br> Donde reinan unión e igualdad,<br> unión e igualdad, unión e igualdad.<br> https://rutube.ru/video/999170ec6148ad079ee12c1cabf3cfb8/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Paraguayan_National_Anthem.oga '''Парагвайлылар, йә җөмһүрият, йә үлем'''<br> ...............................<br> Гимнның икенче исеме — '''Himno Nacional Paraguayo''' (Парагвай милли гимны). Кушымталы җиде куплеттан тора, беренчесе рәсми рәвештә башкарыла.<br> === '''ПЕРУ''' === '''¡Somos libres, seámoslo siempre!'''<br> '''''Coro:'''''<br> Somos libres, seámoslo<br> siempre, seámoslo siempre.<br> Y antes niegue sus luces,<br> sus luces, sus luces el sol,<br> Que faltemos al voto solemne<br> Que la Patria al Eterno elevó,<br> Que faltemos al voto solemne<br> Que la Patria al Eterno elevó,<br> Que faltemos al voto solemne<br> Que la Patria al Eterno elevó.<br> '''6.''' En su cima los Andes sostengan<br> la bandera o pendón bicolor,<br> Que a los siglos anuncie el esfuerzo<br> que ser libre, que ser libre,<br> que ser libre, por siempre nos dió.<br> A su sombra vivamos tranquilos,<br> y al nacer por sus cumbres el sol,<br> Renovemos el gran juramento<br> que rendimos, que rendimos,<br> que rendimos al Dios de Jacob,<br> que rendimos al Dios de Jacob,<br> Al Dios de Jacob!<br> '''Coro:'''<br> Somos libres, seámoslo<br> siempre, seámoslo siempre.<br> Y antes niegue sus luces,<br> sus luces, sus luces el sol,<br> Que faltemos al voto solemne<br> Que la Patria al Eterno elevó,<br> Que faltemos al voto solemne<br> Que la Patria al Eterno elevó,<br> Que faltemos al voto solemne<br> Que la Patria al Eterno elevó.<br> '''Viva El Peru!'''<br> https://rutube.ru/video/6d14fa9682160d8c64ca5e1291b747f2/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Marcha_Nacional_del_Perú.ogg '''Без азат, мәңге азат булырбыз!'''<br> '''''Кушымта:'''''<br> Без азатбыз, азатбыз,<br> мәңгелек кыйблабыз ул ирек.<br> Изге анттан дүнмәбез,<br> антыбыздан дүнмәбез:<br> Кояш нурлары сүрелгәнче<br> үстерербез Ватанны сөеп,<br> Кояш нурлары сүрелгәнче<br> үстерербез Ватанны сөеп,<br> Кояш нурлары сүрелгәнче<br> үстерербез Ватанны сөеп.<br> '''6.''' Андның иң түренә, югарыга<br> ике төс байрак беркетелгән,<br> Безгә — әйтсен иҗтиһат дөньяга —<br> Мәңгелеккә, мәңгелеккә<br> Мәңгелеккә ирек бирелгән.<br> Байрак белән имин тормышта без, —<br> Кояш менгәч күк капусына,<br> Яңартылсын илаһи догабыз,<br> һәм буйсыныйк, һәм буйсыныйк,<br> буйсыныйк Ягъкуб Раббысына,<br> буйсыныйк Ягъкуб Раббысына,<br> Ягъкуб Раббысына!<br> '''''Кушымта:'''''<br> Без азатбыз, азатбыз,<br> мәңгелек кыйблабыз ул ирек<br> Изге анттан дүнмәбез,<br> антыбыздан дүнмәбез,<br> Кояш нурлары сүрелгәнче,<br> үстерербез Ватанны сөеп,<br> Кояш нурлары сүрелгәнче,<br> үстерербез Ватанны сөеп,<br> Кояш нурлары сүрелгәнче,<br> үстерербез Ватанны сөеп.<br> '''Яшәсен Перу!''' '''Гимн тексты алты куплеттан тора. 2010 елга кадәр аның беренчесе рәсми дип санала иде, хәзер – алтынчысы. Кушымтасы башында да, азагында да башкарыла. Дәүләт кануннары буенча башлап җырлаучы гимнны Viva El Peru! (Яшәсен Перу!) дип тәмамларга тиеш.<br>''' === '''ПОЛЬША''' === '''Jeszcze Polska nie zginęła'''<br> '''1.''' Jeszcze Polska nie zginęła,<br> Kiedy my żyjemy,<br> Co nam obca przemoc wzięła,<br> Szablą odbierzemy.<br> '''''Refren (2):'''''<br> Marsz, marsz Dąbrowski,<br> Z ziemi włoskiej do Polski,<br> Za Twoim przewodem<br> Złączym się z narodem.<br> '''2.''' Przejdziem Wisłę, przejdziem Wartę,<br> Będziem Polakami,<br> Dał nam przykład Bonaparte,<br> Jak zwyciężać mamy.<br> '''''Refren (2).'''''<br> '''3.''' Jak Czarniecki do Poznania<br> Po szwedzkim zaborze,<br> Dla Ojczyzny ratowania<br> Wrócim się przez morze.<br> '''''Refren (2).'''''<br> '''4.''' Mówił ojciec do swej Basi,<br> Cały zapłakany:<br> “Słuchaj jeno, pono nasi<br> Biją w tarabany!”<br> '''''Refren (2).'''''<br> https://rutube.ru/video/c19252133d99c78374cc5a5c83b6c1cc/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mazurek_Dabrowskiego.ogg '''Польша әле җуелмас'''<br> '''1.''' Польша әле ул җуелмас,<br> Без исән булганда,<br> Таланганны кайтарырбыз –<br> Кылычлар кулларда.<br> '''''Кушымта (2):'''''<br> Кайтчы, Домбровский,<br> Румнан – үз җиреңә:<br> Бердәмлек – халкыңа,<br> Азатлык – илеңә.<br> '''2.''' Үтик Висланы, Вартаны,<br> Поляк булып калыйк,<br> Һәм җиңүчән Бонапарттан<br> Без дә үрнәк алыйк.<br> '''''Кушымта (2).'''''<br> '''3.''' Чернецкий Познаньга кайткан,<br> Швед богавын ташлап,<br> Ватаныбыз исән булыр,<br> Без әйләнеп кайтсак.<br> '''''Кушымта (2).'''''<br> '''4.''' Күз яшьләре аша безгә<br> Әйтер ватандашлар:<br> “Безнекеләр өйгә кайта,<br> Кага барабаннар!”<br> '''''Кушымта (2).'''''<br> === '''ПОРТУГАЛИЯ''' === '''Heróis do mar'''<br> '''1.''' Heróis do mar, nobre povo,<br> Nação valente e imortal,<br> Levantai hoje de novo<br> O esplendor de Portugal!<br> Entre as brumas da memória,<br> Ó Pátria, sente-se a voz<br> Dos teus egrégios avós,<br> Que há-de guiar-te à vitória!<br> '''''Corus:'''''<br> Às armas, às armas!<br> Sobre a terra, sobre o mar,<br> Às armas, às armas!<br> Pela Pátria lutar!<br> Contra os canhões marchar, marchar!<br> '''2.''' Desfralda a invicta Bandeira,<br> À luz viva do teu céu!<br> Brade a Europa à terra inteira:<br> Portugal não pereceu!<br> Beija o solo teu jucundo<br> O Oceano, a rugir d’amor;<br> E teu braço vencedor<br> Deu mundos novos ao Mundo!<br> '''''Corus.'''''<br> '''3.''' Saudai o Sol que desponta<br> Sobre um ridente porvir;<br> Seja o eco de uma afronta<br> O sinal do ressurgir.<br> Raios dessa aurora forte<br> São como beijos de mãe,<br> Que nos guardam, nos sustêm,<br> Contra as injúrias da sorte.<br> '''''Corus.'''''<br> https://rutube.ru/video/1509b7571d4fbd431c719065bed17a41/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:A_Portuguesa.ogg '''Диңгезләрдә гаярь'''<br> '''1.''' Диңгезләрдә гаярь, шанлы,<br> Затлы һәм үлемсез милләтем,<br> Кайтар үзең яулаганны,<br> Португалиянең зиннәтен!<br> Горур тавышын, Ватан, шәйлә,<br> Аерып хәтер томаннарын,<br> Мөхтәрәм ата-бабаңның –<br> Илтсен ул яңа җиңүләргә!<br> '''''Кушымта:'''''<br> Ал кулыңа коралыңны!<br> Суда, җирдә сынатма,<br> Ал кулыңа коралыңны!<br> Көрәш, Ватанны хакла!<br> Һәм тупларга каршы атла!<br> '''2.''' Күтәр байрагың – җиңелмәс,<br> Җилфердәр ул якты күгеңдә!<br> Җиткер дөньяга: бирешмәс<br> Португалиябез үлемгә!<br> Ярсып давылланган океан<br> Изге туфрагыңны үбә;<br> Һәм кулларың итте бүләк<br> Кешелеккә яңа бер мәйдан!<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''3.''' Сәлам бирегез кояшка –<br> Киләчәкнең көлемсәр шавы;<br> Һәм өндәсен яңарышка<br> Кимсетелүләрнең шаңдавы.<br> Көч-кодрәтле таң нурларыннан<br> Ватан-Ана гүя назлый,<br> Ул көч бирә безгә, саклый<br> Язмыш кагу-сугуларыннан.<br> '''''Кушымта.'''''<br> === '''ПУЭРТО-РИКО''' === === '''РУАНДА''' === '''''Kinyarwanda'''''<br> '''Rwanda nziza'''<br> Rwanda nziza Gihugu cyacu<br> Wuje imisozi, ibiyaga n’ibirunga<br> Ngobyi iduhetse gahorane ishya<br> Reka tukurate tukuvuge ibigwi<br> Wowe utubumbiye hamwe twese<br> Abanyarwanda uko watubyaye<br> Berwa, sugira, singizwa iteka.<br> https://rutube.ru/video/9dc8e9395cc71eec9e15968e7a325230/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymne_National_du_Rwanda.ogg '''''Татарча'''''<br> '''Гүзәл Руанда'''<br> Гүзәл Руанда, сөекле илебез,<br> Бизи сине таулар, күлләр, вулканнарың,<br> Ватаныбыз, бул бәхет бишеге;<br> Куансыннар, әйдә, синең балаларың,<br> Дан җырлыйк күркәм гамәлләреңә,<br> Сыенып бергә синең итәгеңә;<br> Чәчәк атсын мәңге тарафларың.<br> '''Гимн текстындагы дүрт куплетның рәсми чараларда башкарыла торган беренчесе.'''<br> === '''РУМЫЙНИЯ''' === '''Deșteaptă-te, române!'''<br> Deşteaptă-te, române, din somnul cel de moarte,<br> În care te-adînciră barbarii de tirani,<br> barbarii de tirani!<br> Acum ori niciodată croieşte-ţi altă soartă,<br> La care să se-nchine şi cruzii tăi dusmani,<br> şi cruzii tăi duşmani!<br> Acum ori niciodată croieşte-ţi altă soartă,<br> La care să se-nchine şi cruzii tăi dusmani,<br> şi cruzii tăi duşmani!<br> https://rutube.ru/video/2b40abbe8bc4476d9129df230d2c0edf/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Desteapta-te,_romane!.ogg '''Уян, румын!'''<br> 1. Уян, румыйн, уян инде гомерлек бу йокыңнан,<br> Коллык богавы салган сиңа кыргый тиран,<br> богау салган тиран!<br> Бүген булмаса – кайчан үзгәртерсең язмышыңны?<br> Хөрмәт итсен сине дөнья, калтырансын дошман,<br> калтырансын дошман!<br> Бүген булмаса – кайчан үзгәртерсең язмышыңны?<br> Хөрмәт итсен сине дөнья, калтырансын дошман,<br> калтырансын дошман!<br> '''Тексттагы 11 куплетның тышкы рәсми чараларда башкарыла торган беренчесе. Эчке тантаналарда тагын бер-ике куплеты өстәлергә мөмкин.'''<br> === '''РУСИЯ ФЕДЕРАЦИЯСЕ''' === Россия — священная наша держава,<br> Россия — любимая наша страна.<br> Могучая воля, великая слава —<br> Твоё достоянье на все времена!<br> '''''Припев''''':<br> Славься, Отечество наше свободное,<br> Братских народов союз вековой,<br> Предками данная мудрость народная!<br> Славься, страна! Мы гордимся тобой!<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Russian_Anthem_chorus.ogg https://rutube.ru/video/3f955dce00bf642a856b22a4f8289e58/ (Ясалма Интеллект "башкаруы")<br> Русия – безнең изге мәмләкәтебез,<br> Русия – безнең сөекле илебез,<br> Кодрәтле рухыңны, сүрелмәс шаныңны<br> Мәңгелек мирас-әманәт иттек без!<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Дан сиңа, дан сиңа, ирекле Ватаныбыз,<br> Тугандаш халыкларның бердәмлеге,<br> Ата-бабаларның акыл-зирәклеге,<br> Дан сиңа, ил! Син – күңел күреге!<br> === '''САЛЬВАДОР''' === === '''САМОА''' === === '''САХА-ЯКУТИЯ''' === '''''Сахалыы'''''<br> Сахам сирэ дьоллоох тускуга<br> Саһарҕалыы ыҥыра ыллыыр,<br> Илинтэн арҕаа ол кустуга<br> Алмаас таас курдук сандаара сырдыыр.<br> '''''Хос ырыата:'''''<br> Барҕа быйаҥнаах Сахам дойдута<br> Модун Россия киэн туттуута,<br> Өркөн-өрөгөй тойугун туойдун,<br> Үүнэр үйэҕэ үрдүү туруохтун!<br> Үллэр үөстээх Өлүөнэ Эбэ<br> Өлбөт-мэҥэ угуттуур уулаах.<br> Элбэх омукка эрчим эбэр,<br> Или-эйэни олохтуур уохтаах.<br> '''''Хос ырыата.'''''<br> Ааспыт кэммит айхаллаах суола<br> Арчылыыр аар алгыһын биэрдэ,<br> Сахабыт сирэ дьоһун дуолан<br> Сайдыы аартыгар түөрэҕэ түстэ.<br> '''''Хос ырыата.'''''<br> https://rutube.ru/video/12228cfeac3f623bb23c54d0756e655f/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_the_Sakha_Republic.ogg '''''Татарча'''''<br> 1. Сахам җире, шәрык нурларында<br> иминлек һәм бәхет яулыйсың,<br> җиңүләргә әйдәп баруыңда<br> мәгъриб алмазы күк балкыйсың...<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Көч җый һәм үс, Сахам җире, ныгы,<br> Изге Ватан, дан-шөһрәтләр тупла.<br> Илебезнең күрке-горурлыгы,<br> Синдәй иркен, юмарт Җирдә юк ла! 2. Күп тармаклы Лена ярларында –<br> Терек суы, бәрәкәт тулы:<br> Гүя дуслык-куәт алкынында<br> Халыкларга тынычлык юлы.<br> '''''Кушымтасы.'''''<br> 3. Саха җире, кодрәт иңгән нурың<br> Гасырлардан безгә юл сала.<br> Дәвам иттек ата-баба юлын,<br> Тугры булып калыйк без аңа.<br> '''''Кушымтасы.'''''<br> === '''СЕНЕГАЛ''' === '''Pincez tous vos koras, frappez les balafons !'''<br> Pincez tous vos koras,<br> Frappez les balafons !<br> Le lion rouge a rugi.<br> Le dompteur de la brousse<br> D'un bond s'est élancé,<br> Dissipant les ténèbres.<br> Soleil sur nos terreurs,<br> Soleil sur notre espoir.<br> Debout, frères,<br> Voici l'Afrique rassemblée.<br> '''''Refrain:'''''<br> Fibres de mon cœur vert.<br> Épaule contre épaule,<br> Mes plus que frères,<br> O Sénégalais, debout !<br> Unissons la mer et les sources,<br> Unissons la steppe et la forêt !<br> Salut Afrique mère !<br> https://wikiway.com/senegal/gimn/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Senegal.ogg '''Чиерт, дус, корага, сук балафонга!'''<br> Чиерт, дус, корага,<br> Сук балафонга!<br> Арыслан ырлады,<br> Тик килеп ул капты<br> Сунарчы кулына,<br> Һәм аучы чик куйды<br> Гасырлар золымына.<br> Язмышын ил кора.<br> Күтәрел, туганым, –<br> Африка чакыра!<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Саф-пакь минем җаным.<br> Күтәрел, туганым,<br> Куеп иңгә иңне,<br> Үстерик без илне,<br> Җир-диңгез байлыкларын туплап,<br> Урманнар-кырларны колачлап!<br> Сәлам, Африка-ана!<br> '''Ущипни, друг, кора и бей в балафон!'''<br> Ущипни, друг, кора<br> И бей в балафон!<br> Красный лев зарычал,<br> Охотник из кустов <br> Прыжком его достал,<br> Рассеяв мрак веков.<br> Просторам нашим — свет,<br> Надеждам нашим — взлёт,<br> Вставайте, братья, все —<br> Нас Африка зовёт!<br> '''''Припев:'''''<br> Душа моя чиста.<br> Плечом ко плечу<br> Вставай, сердечный друг,<br> Ты больше мне, чем брат!<br> Объединим недра и моря,<br> Объединим леса и поля!<br> Привет, Африка-мать!<br> '''Сенегал милли гимны “Кызыл арыслан” (Le lion rouge) дип тә атала. Аның чын Африка халыклары рухындагы көен этнолог һәм шагыйрь Һерберт Пеппер (Herbert Pepper) 1960 нчы “Африка бәйсезлеге еллары”нда француз телендә язып калдырган. Биш куплетлы текстын бәйсез илнең беренче президенты Леопольд Седар Сенгор (Léopold Sédar Senghor) иҗат иткән. Француз теле – Сенегалның рәсми дәүләт һәм милләтара аралашу теле. Кора һәм балафон – милли музыка кораллары.'''<br> '''Беренче рәсми куплеты татар һәм урыс телләренә берьюлы тәрҗемә ителде.'''<br> === '''СЕНТ-МАРТИН''' === Where over the world, say where,<br> You find an island there,<br> So lovely small with nations free<br> With people French and Dutch,<br> Though talking English much,<br> As the Saint Martin in the sea.<br> Chorus:<br> O sweet my Fatherland,<br> So bright by beach and strand,<br> With sailors on the sea and harbors free,<br> Where the chains of mountains green,<br> Variously in sunlight sheen.<br> ||: Oh, I love thy Paradise,<br> Nature beauty fairly nice. :||<br> How pretty between all green<br> Flamboyants beaming gleam<br> Of flowers red by sunlight set.<br> Thy cows and sheep and goats<br> In meadows or on the roads<br> Thy donkeys keen I can't forget<br> Chorus.<br> Saint Martin, I like thy name,<br> In which Columbus fame<br> And memories of old are closed.<br> For me a great delight<br> Thy Southern Cross the night<br> May God the Lord protect thy coast!<br> Chorus.<br> https://yandex.ru/video/preview/11512207198392480916 https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sint_Maarten_National_Anthem_(Instrumental)_Oh_Sweet_Sint_Maarten_Land.ogg Дөнья түренә син бак,<br> Бер утрауны шунда тап,<br> Тыңла азат французлар сүзен,<br> Нидерландча кыл син гәп,<br> Сөйләш инглизчә күбрәк –<br> Һәм күрерсең Сент-Мартин йөзен.<br> '''Кушымта:'''<br> Минем гүзәл Ватаным,<br> Иркен комлы ярларың,<br> Яңгырый азат диңгезче җыры,<br> Яшел таулар чылбырын<br> Яктырта кояш нуры.<br> ||: Сөям бу җир җәннәтен<br> һәм ямьле табигатен. :||<br> Күңелле яшеллегең,<br> Балкышлы якты күгең,<br> Кызыл гөлләрең нурга чумган.<br> Куй-кәҗә, сыерларың,<br> Болыннарың, юлларың,<br> Ишәкләрең күңелемә уңган.<br> Кушымта.<br> Сөям Сент-Мартин исемең –<br> Саклый ул Колумб җисемен,<br> Үткән заманнар фатихасын.<br> Күңелем шатлыкка тулгач,<br> Төнлә балкый Көньяк Хач;<br> Ярларыңны Хак ярлыкасын!<br> Кушымта.<br> '''Атлантик океандагы Сент-Мартин (французча Сен-Мартен, нидерландча Синт-Мартин) Христофор Колумб XVI гасырда Американы “ачканда” очраткан беренче утрау дип санала. Соңрак аның көньяк өлешен французлар, төньягын нидерландлылар басып алган. Баскынчыларның телләре бүген дә сакланып калган әле, ләкин ике диаспораның бер-берсе белән аралашу лөгате – инглиз теле. Утрауның уртак гимны булып киткән күңелле җыр да шул телдә язылган.'''<br> === '''СЕРБИЯ''' === '''Боже правде (Bože pravde)'''<br> Боже правде, ти што спасе<br> од пропасти досад нас,<br> чуј и одсад наше гласе<br> и од сад нам буди спас.<br> Моћном руком води, брани<br> будућности српске брод!<br> ||: Боже спаси Боже храни,<br> српске земље, српски род! :||<br> Сложи српску браћу драгу<br> на свак’ дичан славан рад,<br> слога биће пораз врагу<br> а најјачи српству град.<br> Нек’ на српској блиста грани<br> братске слоге златан плод,<br> ||: Боже спаси, Боже храни,<br> српске земље, српски род! :||<br> Нек’ на српско ведро чело<br> твог не падне гнева гром!<br> Благослови Србу село<br> поље, њиву, град и дом!<br> Кад наступе борбе дани<br> к’ победи ти води ход.<br> ||: Боже спаси, Боже храни,<br> српске земље, српски род! :||<br> Из мрачнога сину гроба<br> српске слоге нови сјај,<br> настало је ново доба,<br> нову срећу, Боже дај!<br> Отаџбину српску брани,<br> петвековне борбе плод!<br> ||: Боже спаси, Боже храни,<br> моли ти се српски род! :||<br> https://rutube.ru/video/9c0e67870bb3eca677e0d1e97328cc59/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Serbian_National_Anthem_instrumental.ogg https://wikiway.com/serbia/gimn/ '''Хак Тәгалә'''<br> Хак Тәгалә, Коткаручы<br> Афәтләрдән, үлемнән,<br> Догабызны кабул кылчы,<br> Йолып ал бәлаләрдән.<br> Кодрәтең белән тәкъдир ит<br> Киләчәген сербларның!<br> Сакла, Алла, һәм имин ит<br> Серб җирләрен, серб халкын!<br> Туплачы серб оланнарын,<br> Данлы эштә һади бул,<br> Арала бар дошманнарын,<br> Күрсәт сербка туры юл.<br> Серб туганлыгын камил ит,<br> Бердәмлегебез алтын,<br> Сакла, Алла, һәм имин ит<br> Серб җирләрен, серб халкын!<br> Серб башына яшен булып<br> Төшмәсен һич каһәрең.<br> Хакла серб шәһәр-авылын,<br> Кыр-басуын, өйләрен!<br> Чирү килсә сугыш җитеп,<br> Серблар җиңү яуласын.<br> Сакла, Алла, имин итеп<br> Серб җирләрен, серб халкын!<br> Серблар даны каберләрдән<br> Калкып янә балкыр ул,<br> Ходай, яңа дәверләрдә<br> яңа бәхет насыйп кыл!<br> Без, серблар, Ватанны яклап<br> көрәштек биш гасырлар.<br> Имин итче, Алла, сакла,<br> Дип дога кыла серблар!<br> === '''СИНГАПУР''' === '''Majulah Singapura!'''<br> Mari kita rakyat Singapura,<br> Sama-sama menuju bahagia,<br> Cita-cita kita yang mulia.<br> Berjaya Singapura!<br> ||: Marilah kita bersatu,<br> Dengan semangat yang baru,<br> Semua kita berseru:<br> Majulah Singapura,<br> Majulah Singapura! :||<br> https://rutube.ru/video/65d5f06c60ef4fa5b1aab4cb01f8fc9f/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Majulah_Singapura.ogg '''Сингапур, алга атла!'''<br> Сингапурның ватандашлары без<br> Һәм бәхетле тормышка атлыйбыз,<br> Шәрәфәтле омтылышларыбыз.<br> Сингапур, уңышларга!<br> ||: Бердәмлектә без булыйк,<br> Бу халәттә рухланыйк.<br> Өндәмәбез шул хакта:<br> “Сингапур, алга атла,<br> Сингапур, алга атла!” :||<br> === '''СЛОВАКИЯ''' === '''Nad Tatrou sa blýska'''<br> Nad Tatrou sa blýska,<br> Hromy divo bijú,<br> Nad Tatrou sa blýska,<br> Hromy divo bijú.<br> Zastavme ich, bratia,<br> Ved’ sa ony stratia,<br> Slováci ožijú.<br> Zastavme ich, bratia,<br> Ved’ sa ony stratia,<br> Slováci ožijú.<br> To Slovensko naše<br> Posial' tvrdo spalo,<br> To Slovensko naše<br> Posial' tvrdo spalo.<br> Ale blesky hromu<br> Vzbudzujú ho k tomu,<br> Aby sa prebralo.<br> Ale blesky hromu<br> Vzbudzujú ho k tomu,<br> Aby sa prebralo.<br> https://rutube.ru/video/f64ebcc735f5b3d55a8df6a6bd994ca9/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Slovakia,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.ogg '''Татра өстендә яшен яшьни'''<br> Күк күкри Татрада,<br> Яшен каты суга.<br> Күк күкри Татрада,<br> Яшен каты суга.<br> Аларны туктатыйк,<br> Эзләрен югалтыйк —<br> Словаклар уянсынга.<br> Аларны туктатыйк,<br> Эзләрен югалтыйк —<br> Словаклар уянсынга.<br> Безнең Словак иле<br> Нык йоклаган иде,<br> Безнең Словак иле<br> Нык йоклаган иде.<br> Күкрәүләр, яшеннәр<br> Безне тетрәттеләр,<br> Аңга килсеннәр диеп,<br> Күкрәүләр, яшеннәр<br> Безне тетрәттеләр,<br> Аңга килсеннәр диеп.<br> '''Словакия гимнына нигез булып киткән бу җыр 1844 елда, словак шагыйре һәм җәмәгать эшлеклесе Людовит Штур (Ľudovít Štúr) Австрия-Маҗарстан империясе жандармнары тарафыннан кулга алынгач, яшьләрнең моңа ризасызлыгы йөзеннән барлыкка килгән. Сүзләрен словак шагыйре Янко Матушка (Janko Matúška) язган. Беренче тапкыр җырны Братиславаның евангелист лютеран лицее шәкертләре Словакиянең көнчыгышындагы Левоча (Levoča) шәһәрчегенә барганда җырлаганнар.'''<br> === '''СЛОВЕНИЯ''' === '''Zdravljica'''<br> Žive vsi narodi,<br> ki hrepéne dočakat’ dan:<br> Da, koder sonce hodi,<br> prepir iz sveta bo pregnan,<br> Da rojak prost bo vs’ak,<br> Ne vrag, le sosed bo mejak,<br> Da rojak prost bo vs’ak,<br> Ne vrag, le sosed bo,<br> Ne vrag, le sosed bo mejak.<br> https://rutube.ru/video/a4c442aa9d70d596d2d4f49af96d50be/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Slovenia's_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga '''Исәнлек тосты'''<br> Имин булсын, дөнья көтеп<br> яши торган барча халык.<br> “Булсын!” диеп, тырыш хезмәт<br> куйган милләт кенә — алып!<br> Бетсен җирдә сугыш,<br> һәрбарчага булсын ирек,<br> яшик, күршеләрне,<br> дошман түгел, дус-иш күреп,<br> күршеләрне якын күреп!<br> '''Тугыз куплетлык гимн тектының җиденче, бердәнбер рәсми куплеты.''' === '''СОГУД ГАРӘБСТАНЫ''' === '''عاش الملك'''<br> سَارِعِي لِلْمَجْدِ وَٱلْعَلْيَاءِ<br> مَجِّدِي لِخَالِقِ ٱلسَّمَاءِ<br> وَٱرْفَعِي ٱلْخَفَّاقَ أَخْضَرَ<br> يَحْمِلُ ٱلنُّورَ ٱلْمُسَطَّرِ<br> رَدِّدِ ٱللَّٰهُ أَكْبَرُ يَامَوطِنِي<br> مَوطِنِي عِشْتَ فَخْرَ ٱلْمُسْلِمِينَ<br> عِاشَ ٱلْمَلِكِ لِلْعَلَمِ وِٱلْوَطَنِ<br> https://rutube.ru/video/647c1b264906bedff043d375d5825e0a/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Saudi_Arabian_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga '''Яшәсен Мәлик!'''<br> Табигың юнәлт бөек Күккә,<br> Мәдхия кылгыл Әл-Мәҗидкә.<br> Яшел байрак җилфердәсен,<br> Шәһадәткә юл әйләсен.<br> “Аллаһы әкбәр! — дип кабатла, йә, илем!<br> Ватаным! Яшәдең мөэминне хаклап.<br> Яшә, Мәлик, — ил байрагын данлап!”<br> === '''СОМАЛИ''' === '''''Госмания язуында'''''<br> '''𐒎𐒙𐒐𐒙𐒁𐒛'''<br> '''''Chorus:'''''<br> ||: 𐒎𐒙𐒐𐒙𐒁𐒛 𐒋𐒖𐒐𐒖𐒒𐒏𐒜𐒆𐒚,<br> 𐒓𐒛 𐒋𐒗𐒕𐒒𐒝, :||<br> 𐒘𐒒𐒒𐒖𐒌𐒖 𐒏𐒜𐒒𐒚 𐒓𐒛,<br> 𐒋𐒘𐒇𐒏𐒝 𐒏𐒖𐒐𐒗 𐒜,<br> 𐒛𐒒 𐒋𐒛𐒆𐒒𐒖 𐒐𐒖𐒔𐒖𐒕𐒒𐒝,<br> 𐒜 𐒋𐒛𐒉𐒖𐒎𐒖 𐒜.<br> I. ||: 𐒄𐒘𐒆𐒘𐒌𐒕𐒖𐒔𐒖𐒌 𐒋𐒖𐒆𐒆𐒘 𐒓𐒛𐒆,<br> 𐒒𐒛 𐒋𐒕𐒆𐒖𐒑𐒘𐒈𐒜, :||<br> 𐒋𐒖𐒇𐒇𐒖𐒆𐒛 𐒏𐒖𐒐𐒌𐒛<br> 𐒛𐒆𐒘𐒌𐒖 𐒚 𐒋𐒚𐒇𐒖𐒆 𐒜<br> 𐒋𐒖𐒆𐒋𐒜𐒆𐒖 𐒈𐒘𐒆𐒜𐒆𐒖<br> 𐒐𐒖 𐒋𐒛𐒒 𐒒𐒙𐒎𐒙 𐒜𐒕<br> '''''Chorus.'''''<br> II. ||: 𐒋𐒘𐒉𐒖𐒆𐒛𐒆 𐒊𐒖𐒐𐒖𐒂𐒛𐒆<br> 𐒋𐒖𐒐𐒝𐒉𐒖𐒕𐒆𐒕 :||<br> 𐒈𐒘𐒆𐒕 𐒋𐒚𐒐𐒖𐒕𐒌𐒕<br> 𐒋𐒘𐒆𐒛𐒆 𐒑𐒖𐒇𐒘𐒈𐒜<br> 𐒔𐒖 𐒏𐒚 𐒋𐒗𐒐𐒘𐒒<br> 𐒋𐒖𐒓𐒙𐒕 𐒊𐒖𐒔𐒗 𐒜<br> '''''Chorus.'''''<br> III. ||: 𐒉𐒔𐒖𐒒𐒂𐒜𐒒𐒖 𐒋𐒚𐒆𐒚𐒆𐒝𐒆<br> 𐒋𐒖𐒆𐒏𐒕 𐒏𐒖 𐒑𐒖𐒎𐒒𐒛 :||<br> 𐒛𐒆𐒙𐒓 𐒋𐒗𐒐𐒘𐒕𐒙𐒓<br> 𐒒𐒖𐒋𐒛𐒓𐒘𐒑𐒖𐒕𐒜<br> 𐒓𐒛 𐒋𐒖𐒐𐒖𐒍 𐒋𐒘𐒑𐒇𐒘𐒌𐒚<br> 𐒙𐒈𐒏𐒚 𐒏𐒜𐒒 𐒈𐒘𐒑𐒖𐒕𐒜<br> '''''Chorus.'''''<br> '''''Латин язуында (укылышы)'''''<br> '''QOLOBAA CALANKEED'''<br> '''''Chorus:'''''<br> ||: Qolobaa calankeedu,<br> waa ceynoo, :||<br> Innaga keenu waa,<br> Cirkoo kala ee,<br> aan caadna lahayn,<br> Ee caashaqaye.<br> I. ||: Xiddigyahay caddi waad,<br> Naa ciidamisee, :||<br> Carradaa keligaa<br> adow curadee,<br> cadceedda sideeda,<br> caan noqo ee!<br> '''''Chorus.'''''<br> II. ||: Cashadaad dhalataa<br> caloosheennee, :||<br> Sidii culaygii<br> cidaad marisee,<br> Allow ha ku celin,<br> "Cawooy!" dhahe ee<br> '''''Chorus.'''''<br> III. ||: Shanteena cududood<br> Cadkii ka maqnaa :||<br> Adow celiyow<br> Nacaawimayee<br> Waa calaf cimrigu<br> Isku keen simayee<br> '''''Chorus.'''''<br> https://rutube.ru/video/509fd97d8bc9d5e1f064abb13855728e/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Somali_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga '''ҺӘР ИЛНЕҢ ҮЗ ӘЛӘМЕ'''<br> '''''Кушымта:'''''<br> ||: Һәр илнең, һәр милләтнең — үз әләме, төсләре. :||<br> Безнең байрак — зәңгәр күк, юк бер болыт әсәре<br> Аңарда, сөя аны картлары һәм яшьләре.<br> ||: Гүзәл ак йолдызыбыз, без синең һиммәтеңдә, :||<br> Югарыда урының илнең һәр төбәгендә;<br> Нурлан, йолдыз, кояштай һәрбарчабыз күңелендә!<br> '''''Кушымта.'''''<br> II. ||: Йолдыз күккә менгәндә без дә илһамланабыз, :||<br> Пакьләнә йөрәгебез! Хакка, әләм-туграбыз<br> Керләнмичә саклансын, диеп дога кылабыз.<br> '''''Кушымта.'''''<br> III. ||: Биш очыннан йолдызның биш көч-куәт алабыз; :||<br> Язмышлардан узмыш юк, Аллага ялварабыз:<br> “Синнән иңгәнбез, Синең хозурыңа кайтабыз”.<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''Сомали гимны кушымтадан башлана һәм тәмамлана, гадәттә аның беренче ике куплеты башкарыла.'''<br> === '''СОМАЛИЛЕНД''' === '''SAMO KU WAAR'''<br> ||: Samo ku waar, samo ku waar :||<br> Sarreeye calanka sudhan bilay dhulkiisa<br> Samo ku waariyoo, iyo bogaadin sugan<br> ||: Hanbalyo suuban kugu salaannee, samo ku waar :||<br> ||: Geesiyaashii naftooda u sadqeeyay,<br> qarannimada Soomaaliland :||<br> ||: Xuskooda dhowrsan kugu salaannee, samo ku waar :||<br> ||: Guulside xanbaarsan, Soo noqoshadiisa :||<br> Kalsooniduu mutaystayee dastuurka<br> Dastuurka kugu salaan, kugu salaannee<br> ||: Midnimo walaalnimo Goobanimo :||<br> ||: Islaanimo kugu salaanee samow samidiyo :||<br> ||: Samo ku waar, samo ku waar, Soomaaliland,<br> Samo ku waar samo ku waar Soomaaliland. :||<br> https://yandex.ru/video/preview/13692513805179601836 https://zvukion.com/413-gimn-somalilenda.html '''МӘҢГЕ ЯШӘ ТЫНЫЧЛЫКТА'''<br> ||: Мәңге яшә тынычлыкта :||<br> Җилфердәгән байрак астында, матурлыкта<br> Куанып яшә, ил, мәңге тынычлыкта, <br> ||: Сәлам сиңа, мәңге яшә тынычлыкта. :||<br> ||: Кадерлибез фидаи батырларың —<br> тоталар сине туганлыкта. :||<br> ||: Сәлам ихлас күңелдән, яшә тынычлыкта :||<br> ||: Ачылсын юл яңа казанышларыңа, :||<br> Гәүдәләнеш булсын яңарышыңа,<br> Ышанычлы дәүләт кануннарыңа.<br> ||: Сәлам синең бердәмлегең-туганлыгыңа. :||<br> ||: Яшәсен бәйсезлегең һәм Ислам динебез. :||<br> ||: Мәңге яшә, Сомалиленд, бердәмлектә,<br> Мәңге яшә, Сомалиленд, иминлектә :||<br> '''Сомалиленд – сомали телле зур илнең элек Бөекбритания колониясе булган өлеше. Ул 1991 елда элек Италия колониясе булган һәм хәзер Сомали Федераль Җөмһүрияте дип аталган таркаулыктан, тәртипсезлектән һәм хокуксызлыктан бәйсез дәүләт буларак аерылып чыкты.'''<br> === '''СӨЛӘЙМАН УТРАУЛАРЫ''' === === '''СУДАН''' === https://rutube.ru/video/931e2beee72d9018b74970795f4eda8d/ === '''СУРИНАМ''' === '''''Сранан-тонго телендәге өлеше'''''<br> 1. '''OPO KONDREMAN'''<br> Opo kondreman oen opo <br> Sranan gron e kari oen <br> Wans ope tata komopo <br> Wi moes seti kondre boen <br> Stre de f'stre wi no sa freed <br> Gado de wi fesi man <br> Heri libi te na dede <br> Wi sa feti gi Sranan.<br> '''''Нидерланд телендәге өлеше'''''<br> 2. '''GOD ZIJ MET ONS SURINAME'''<br> God zij met ons Suriname <br> Hij verheff’ons heerlijk land <br> Hoe wij hier ook samen kwamen <br> Aan zijn grond zijn wij verpand <br> Werkend houden w’in gedachten <br> Recht en waarheid maken vrij<br> Al wat goed is te betrachten <br> Dat geeft aan ons land waardij.<br> https://rutube.ru/video/4b9af74edd08873e6304ca520fbcecbd/ Ясалма Интеллект "башкаруы" https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Surinamese_national_anthem,_performed_by_the_U.S._Navy_Band.ogg '''''Тәрҗемәләре:'''''<br> 1. '''Күтәрел, ил кешесе!'''<br> Күтәрел, әйдә, ватандаш,<br> Сранан чакыруына,<br> Ил мохтаҗ, син кем булсаң да,<br> Гамең-кайгыртуыңа.<br> Без көрәштән курыкмыйбыз,<br> Рәһбәребез – бер Алла,<br> Гомеребезне багышлыйбыз<br> Ватаныбыз Срананга!<br> 2. '''Раббыбыз Суринам белән'''<br> Раббыбыз Суринам белән,<br> Күтәрә Ул дәүләтне.<br> Бу гүзәл илдә яшәгән –<br> Аллаһыга әҗәтле.<br> Хокук, Хаклык хөкем сөрсә,<br> Ирекле була һәркем,<br> Һәр игелек гел үстерә<br> Безнең илнең кыйммәтен<br> '''Рәһбәр – юл күрсәтүче, Аллаһы Тәгалә исемнәренең берсе.'''<br> === '''СҮРИЯ''' === '''حُـماةَ الـدِّيارِ'''<br> حُـماةَ الـدِّيارِ عليكمْ سـلامْ<br> ّأبَتْ أنْ تـذِلَّ النفـوسُ الكرامّ<br> عـرينُ العروبةِ بيتٌ حَـرام<br> وعرشُ الشّموسِ حِمَىً لا يُضَامْ<br> ربوعُ الشّـآمِ بـروجُ العَـلا<br> تُحاكي السّـماءَ بعـالي السَّـنا<br> ربوعُ الشّـآمِ بـروجُ العَـلا<br> تُحاكي السّـماءَ بعـالي السَّـنا<br> فأرضٌ زهتْ بالشّموسِ الوِضَا<br> سَـماءٌ لَعَمـرُكَ أو كالسَّـما<br> رفيـفُ الأماني وخَفـقُ الفؤادْ<br> عـلى عَـلَمٍ ضَمَّ شَـمْلَ البلادْ<br> أما فيهِ منْ كُـلِّ عـينٍ سَـوادْ<br> ومِـن دمِ كـلِّ شَـهيدٍ مِـدادْ؟<br> نفـوسٌ أبـاةٌ ومـاضٍ مجيـدْ<br> وروحُ الأضاحي رقيبٌ عَـتيدْ <br> نفـوسٌ أبـاةٌ ومـاضٍ مجيـدْ<br> وروحُ الأضاحي رقيبٌ عَـتيدْ<br> فمِـنّا الوليـدُ و مِـنّا الرّشـيدْ<br> فلـمْ لا نَسُـودُ ولِمْ لا نشيد؟<br> https://rutube.ru/video/0813fe298f15848d22056b72b16563ae/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Syria.ogg '''ВАТАН САКЧЫЛАРЫ'''<br> Ватан сакчылары, сәлам сезләргә!<br> Горур җан юл куймас кимсетүләргә.<br> Гарәпчелекнең бу изге оясы,<br> Кояш тәхете — гел азат буласы.<br> Биек манаралар — Шам түбәләре,<br> Җиде кат күк белән әңгәмәләре.<br> Биек манаралар — Шам түбәләре,<br> Җиде кат күк белән әңгәмәләре.<br> Юнәлткән гүзәл йөзен ул кояшка,<br> Безнең ил охшаш күктәге оҗмахка.<br> Байрагыбыз — илне бердәм итүче,<br> Өметләр бишеге, йөрәк тибеше,<br> Түгелме аңарда күзләрнең бәбәге,<br> Түгелме шәһит канының мидәде?<br> Бабалар мирасы — шанлы юлыбыз,<br> Дәһшәтле сакчыбыз — кодрәт-рухыбыз.<br> Бабалар мирасы — шанлы юлыбыз,<br> Дәһшәтле сакчыбыз — кодрәт-рухыбыз.<br> Бездән — Әл-Вәлид, һәм бездән — Әр-Рәшид.<br> Нигә хөр яшәүгә илтмәсен бу нәшид?<br> === '''СЬЕРРА-ЛЕОНЕ ''' === '''HIGH WE EXALT THEE, REALM OF THE FREE'''<br> High we exalt thee, realm of the free;<br> Great is the love we have for thee;<br> Firmly united ever we stand,<br> Singing thy praise, O native land.<br> We raise up our hearts and our voices on high,<br> The hills and the valleys re-echo our cry;<br> Blessing and peace be ever thine own,<br> Land that we love, our Sierra Leone.<br> One with a faith that wisdom inspires,<br> One with a zeal that never tires;<br> Ever we seek to honour thy name,<br> Ours is the labour, thine the fame.<br> We pray that no harm on thy children may fall,<br> That blessing and peace may descend on us all;<br> So may we serve thee ever alone,<br> Land that we love, our Sierra Leone.<br> Knowledge and truth our forefathers spread,<br> Mighty the nations whom they led;<br> Mighty they made thee, so too may we<br> Show forth the good that is ever in thee.<br> We pledge our devotion, our strength and our might,<br> Thy cause to defend and to stand for thy right;<br> All that we have be ever thine own,<br> Land that we love, our Sierra Leone.<br> https://wikiway.com/sierra-leone/gimn/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sierra_Leone's_national_anthem.ogg '''БӨЕКЛЕКТӘ ИРЕК ЧИШМӘБЕЗ'''<br> Бөеклектә ирек чишмәбез,<br> Бердәмлектә гомер итәбез;<br> Сөюебез бөек һәм камил,<br> Мактау җырлыйк сиңа, туган ил.<br> Күтәренке рухлы тавышларыбыз,<br> Ярлыкаулы, имин бул, Ватаныбыз!<br> Тау-үзәндә яңгырый өнебез:<br> “Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!”<br> Иман рухландырган зирәклек<br> Һәм иҗтиһад – мәңге сүнмәслек;<br> Күңел түребездә синең нам,<br> Бездән хезмәт – сиңа шөһрәт-дан.<br> Имин балалар, дип дога кылабыз,<br> Фатихалы булсын, дип, һәрбарчабыз;<br> Тырышлыкта бар ил-көнебез,<br> Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!<br> Гыйлем-хаклык – баба мирасы,<br> Көчле аның өндәү-нидасы;<br> Без булганда син дә куәтле,<br> Күрсәт үзеңдәге гыйззәтне.<br> Без булырбыз иҗтиһадта алымлы,<br> Саклап хокукларың, хаклап юлыңны;<br> Бар булганны сиңа тиңлибез,<br> Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!<br> === '''ТАҖИКСТАН''' === '''СУРУДИ МИЛЛИИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН'''<br> Диёри арҷманди мо,<br> Ба бахти мо сари азизи ту баланд бод,<br> Саодати ту, давлати ту бегазанд бод.<br> Зи дурии замонаҳо расидаем,<br> Ба зери парчами ту саф кашидаем,<br> Кашидаем.<br> Зинда бош, эй Ватан,<br> Тоҷикистони озоди ман!<br> Барои ному нанги мо<br> Ту аз умеди рафтагони мо нишонаӣ,<br> Ту баҳри ворисон ҷаҳони ҷовидонаӣ,<br> Ҳазон намерасад ба навбаҳори ту,<br> Ки мазраи вафо бувад канори ту,<br> Канори ту.<br> Зинда бош, эй Ватан,<br> Тоҷикистони озоди ман!<br> Ту модари ягонаӣ,<br> Бақои ту бувад бақои хонадони мо,<br> Мароми ту бувад мароми ҷисму ҷони мо,<br> Зи ту саодати абад насиби мост,<br> Ту ҳастиву ҳама ҷаҳон ҳабиби мост,<br> Ҳабиби мост.<br> Зинда бош, эй Ватан,<br> Тоҷикистони озоди ман!<br> https://rutube.ru/video/f5c41bbb64174d40d3c06a1aee710407/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tajikistan_anthem.ogg '''ТАҖИКСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ МИЛЛИ ГИМНЫ'''<br> Әй, кадерле туган җирем,<br> Синең югары дәрәҗәң куандырсын,<br> Сәгадәтең һәм дәүләтең мәңге булсын.<br> Яңа офык ачар заманга ирештек,<br> Синең байрагың астында тезелештек,<br> Тезелештек.<br> Имин бул, Ватаным,<br> Минем азат Таҗикстаным!<br> Безнең борынгы намыбыз –<br> Горурлыгы син халыкның һәм нишаны,<br> Варисларыңның гомерлек бер җиһаны,<br> Мең язларыңның булалмас һич ахыры,<br> Камил булса улларыңның тугрылыгы,<br> Тугрылыгы.<br> Имин бул, Ватаным,<br> Минем азат Таҗикстаным!<br> Син – бердәнбер ил-анабыз,<br> Бакыйлыгың – бакыйлыгыбыз форсаты,<br> Синең максат – җан-тәннәребез максаты,<br> Сәгадәтең – барчабызга әбәд насыйп,<br> Син булганга җиһан безгә күркәм-хәбиб,<br> Күркәм-хәбиб.<br> Имин бул, Ватаным,<br> Минем азат Таҗикстаным!<br> === '''ТАИЛАНД''' === === '''ТАИТИ''' === '''TAHEITI NUI'''<br> ’Ua rahu te atua (i) to’u ’ai’a,<br> Hono no’ano’a o te motu rau,<br> Heihei i te pua ri’i au é,<br> E firi nape morohi ‘ore.<br> ’O ta’u ia e fa’ateniteni nei.<br> ’Ua rahu te atua (i) to’u ’ai’a,<br> Hono no’ano’a o te motu rau,<br> Heihei i te pua ri’i au é,<br> E firi nape morohi ‘ore.<br> ’O ta’u ia e fa’ateniteni nei.<br> Te Tuoro nei te reo here,<br> O te hui’a ’a hi’i to aroha,<br> ’Ia ora o Taheiti Nui é.<br> Te Tuoro nei te reo here,<br> O te hui’a ’a hi’i to aroha,<br> ’Ia ora o Taheiti Nui é.<br> '''TAHEITI NUI'''<br> Mon pays est né de Dieu,<br> Collier d’îles multiples<br> Aux délicates senteurs<br> Reliées d’une tresse immortelle.<br> Aujourd’hui je te loue.<br> Mon pays est né de Dieu,<br> Collier d’îles multiples<br> Aux délicates senteurs<br> Reliées d’une tresse immortelle.<br> Aujourd’hui je te loue.<br> Voici que s’élève la voix de tes enfants:<br> “Répands ton amour<br> Pour que vive Taheiti Nui”.<br> Voici que s’élève la voix de tes enfants:<br> “Répands ton amour<br> Pour que vive Taheiti Nui”.<br> https://wikiway.com/frantsuzskaya-polineziya/gimn/ https://yandex.ru/video/preview/2124185597209512599 '''БӨЕК ТАИТИ'''<br> Тәңрем минем илемне барлыкка китергән,<br> Гүзәл утрауларны Ул бәйләмләп үргән,<br> Мәңгелеккә дип, боҗра әйләгән,<br> Гөлләргә күмеп, хуш ис бөркегән.<br> Илкәемне мин бүген данлыйм һәм мактыйм.<br> Тәңрем минем илемне барлыкка китергән,<br> Гүзәл утрауларны Ул бәйләмләп үргән,<br> Мәңгелеккә дип, боҗра әйләгән,<br> Гөлләргә күмеп, хуш ис бөркегән.<br> Илкәемне мин бүген данлыйм һәм мактыйм.<br> Һәм балаларның гозерен тыңлыйм:<br> “Мәхәббәтең синең җирләргә сеңсен,<br> Бөек Таити мәңге яшәсен өчен!”<br> Һәм балаларның гозерен тыңлыйм:<br> “Мәхәббәтең синең җирләргә сеңсен,<br> Бөек Таити мәңге яшәсен өчен!”<br> === '''ТАНЗАНИЯ''' === === '''ТАТАРСТАН''' === https://rutube.ru/video/0559ece20cdd2df4ce6236e6571a7b31/ https://rutube.ru/video/a9a16cf1bd1fb701c535db8f0dc710d5/ === '''ТОГО''' === === '''ТӨНЬЯК ИРЛАНДИЯ ''' === '''A LONDONDERRY AIR'''<br> Would God, I were the tender apple blossom,<br> That floats and falls from off the twisted bough,<br> To lie and faint within your silken bosom,<br> Within your silken bosom as that does now.<br> Or would I were a little burnish'd apple<br> For you to pluck me, gliding by so cold,<br> While sun and shade your robe of lawn will dapple,<br> Your robe of lawn, and your hair's spun gold.<br> Yea, would to God, I were among the roses,<br> That lean to kiss you as you float between<br> While on the lowest branch a bud uncloses<br> A bud uncloses, to touch you, my queen.<br> Nay, since you will not love, would I were growing<br> A happy daisy, in the garden path<br> That so your silver foot might press me going,<br> Might press me going even unto death,<br> Might press me going even unto death.<br> https://rutube.ru/video/53aff0cdf0617a82d2fd995a1691c55d/ https://box.hitplayer.ru/?s=londonderry%20air '''ЛОНДОНДЕРРИ ХЫЯЛАРЫ'''<br> Ходай кушса, мин алма чәчәге булып<br> Үсәр идем агач итәгендә,<br> Синең, мәхәббәтем, иңбашыңа кунып,<br> Шиңәр өчен ефәк күкрәгеңдә.<br> Җимеш булып кызарып таңнар атканда,<br> Төшәр идем аяк табаныңа,<br> Кояш нуры бәдәнеңне назлаганда,<br> Алтын чәчең төшкәч үлән кочагына. <br> Бастыр, Ходам, гөлчәчәкләр арасына,<br> Салыйм, күз карашы сөйкемендә,<br> Бу җавапсыз татлы сөю сусавыма<br> Соң кат бәлзәм салыйм гомеремдә.<br> Акбаш чәчәгедәй үсеп юл буенда,<br> Бәхет сукмагыма бер ятыймчы,<br> Сөеклемнең көмеш үкчәсе астында<br> Әҗәлемне бер карусыз каршылыймчы.<br> Зарыгып көткән әҗәлемне каршылыймчы…<br> '''ГРЁЗЫ ЛОНДОНДЕРРИ'''<br> Будь воля Бога, яблоневым цветом<br> Я распустился б нежно на ветви,<br> К тебе, любовь моя, прильнул бы летом,<br> Чтоб увядать на шёлковой груди.<br> Быть может, плодом стал бы я безгласым,<br> К ногам твоим упал бы на заре,<br> Когда теплом лучей твой стан обласкан<br> И прядь волос твоих златая на траве.<br> Позволь, Господь, смиренно встану я средь роз,<br> Чтоб наслаждаться взором милых глаз,<br> И жажду безответных сладких грёз<br> Я утолю последний в жизни раз.<br> Счастливой маргариткой у дорожки<br> Взрасту и лягу на земную твердь,<br> И под её серебряною ножкой<br> Покорно обрету желанную мной смерть,<br> Покорно обрету желанную мной смерть...<br> '''Төньяк Ирландиянең популяр халык көенә берничә мәхәббәт шигыре язылган. Бөекбританиядә “Danny boy” (Бәләкәч Денни) тексты күбрәк кулланыла, ә мөһаҗирлектә яшәүче ирландиялеләр, туган илләрен сагынып җырлаганда, “A Londonderry Air” (Лондондерри хыяллары) исемле шигырьне үз итәләр икән. Читтә үткәрелгән сораштырулар шуны күрсәткән. Соңгысы берьюлы татар һәм урыс телләренә тәрҗемә ителде (Википедиядә дә безнең тәрҗемә урнаштырылган).'''<br> === '''ТӨНЬЯК ОСЕТИЯ''' === https://rutube.ru/video/53870924b9abf80967cd0890fe3b813f/ === '''ТӨРКИЯ''' === '''İSTİKLÂL MARŞI'''<br> Korkma! Sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak,<br> Sönmeden yurdumun üstünde tüten en son ocak.<br> O benim milletimin yıldızıdır, parlayacak;<br> O benimdir, o benim milletimindir ancak.<br> Çatma, kurban olayım, çehreni ey nazlı hilal!<br> Kahraman ırkıma bir gül; ne bu şiddet, bu celal?<br> Sana olmaz dökülen kanlarımız sonra helal…<br> Hakkıdır, Hakk’a tapan milletimin istiklal.<br> https://rutube.ru/video/be308eaf6560b205eb5c75e811df3530/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Istiklâl_Marsi_instrumetal.ogg '''БӘЙСЕЗЛЕК МАРШЫ'''<br> Курыкма, сүнмәс бу шәфәкъ нурларында ал байрак,<br> Исән-имин илем өстендә янган иң соңгы учак,<br> Ул минем милләтемнең йолдызыдыр — балкыячак,<br> Ул минем милләтемә, милләтемә анчак.<br> Чытма йөзеңне, зинһар өчен, әй, назлы һилал,<br> Каһарман халкыма гөл сыман бу шиддәт һәм бу җәләл.<br> Юкса, синең өчен түккән каныбыз булмас хәләл;<br> Хактыр, Хакка табынган милләтемә истикълал!<br> '''Гадәттә Төркия гимнының беренче ике куплеты гына уйнала. Биредә тәрҗемә ителгәннәрдән кала, тагын 8 куплеты бар. Төркия гимны Кипр утравының төрекләр яшәгән өлешендә дә гамәлдә.'''<br> === '''ТӨРКМӘНСТАН''' === '''TÜRKMENISTAN RESPUBLIKASYNYŇ DÖWLET GIMNI'''<br> Janym gurban saňa, erkana ýurdum,<br> Mert pederleň ruhy bardyr köňülde.<br> Bitarap, garaşsyz topragyň nurdur,<br> Baýdagyň belentdir dünýäň öňünde.<br> Gaýtalama:<br> Halkyň guran Baky beýik binasy,<br> Berkarar döwletim, jigerim-janym.<br> Başlaryň täji sen, diller senasy,<br> Dünýä dursun, sen dur, Türkmenistanym!<br> Gardaşdyr tireler, amandyr iller,<br> Owal-ahyr birdir biziň ganymyz.<br> Harasatlar almaz, syndyrmaz siller,<br> Nesiller döş gerip gorar şanymyz.<br> Gaýtalama:<br> Halkyň guran Baky beýik binasy,<br> Berkarar döwletim, jigerim-janym.<br> Başlaryň täji sen, diller senasy,<br> Dünýä dursun, sen dur, Türkmenistanym!<br> https://rutube.ru/video/2c38158019d95a1154c5413ebdf40744/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:US_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Turkmenistan.ogg '''ТӨРКМӘНСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕНЕҢ ДӘҮЛӘТ ГИМНЫ'''<br> Җаным корбан сиңа, әй, туган йортым,<br> Бабалар рухы яши күңелемдә.<br> Бәйсез, тарафсыз, туфрагың нурлыдыр,<br> Горур байрагың – дөньяның түрендә.<br> Кушымта:<br> Халык корган бөек һәм бакый бина –<br> Егәрем-җаным, кадерле Ватаным.<br> Күңелемнең нуры син, рухым җыры,<br> Дөнья белән яшә, Төрекмәнстаным!<br> Бердәм минем халкым, иминдер илем,<br> Бабалар каны – безнең ул каныбыз.<br> Давыллар имәс һәм сындырмас җилләр,<br> Күмсен илебезне шөһрәт-даныбыз.<br> Кушымта:<br> Халык корган бөек һәм бакый бина –<br> Егәрем-җаным, кадерле Ватаным.<br> Күңелемнең нуры син, рухым җыры,<br> Дөнья белән яшә, Төрекмәнстаным!<br> '''ГОСУДАРСТВЕННЫЙ ГИМН РЕСПУБЛИКИ ТУРКМЕНИСТАН'''<br> Жизнь отдать я готов за родимый очаг, –<br> Духом предков отважных славны сыны,<br> Земля моя свята. В мире реет мой флаг –<br> Символ великой нейтральной страны!<br> Припев:<br> Великая, навеки созданная народом<br> Держава родная, суверенный край,<br> Туркменистан – светоч и песня души,<br> Во веки веков ты живи, процветай!<br> Един мой народ, и по жилам племён<br> Течёт предков кровь – нетленная весть,<br> Не страшны нам бури, невзгоды времён,<br> Сохраним и умножим славу и честь!<br> Припев:<br> Великая, навеки созданная народом<br> Держава родная, суверенный край,<br> Туркменистан – светоч и песня души,<br> Во веки веков ты живи, процветай!<br> Төркмәнстан Җөмһүриятенең дәүләт гимнының беренчел тексты 1996 елда төркмән һәм урыс телләрендә кабул ителде. Ул вакытта гимн кушымтадан башлана иде. Гимнның тагын бер атамасы – “Бәйсез һәм тарафсыз Төрекмәнстанның дәүләт гимны” (төрекмәнчә – '''Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň Döwlet Gimni''').<br> === '''ТРИНИДАД-ТОБАГО''' === === '''ТУВАЛУ''' === === '''ТЫВА''' === '''Мен – тыва мен'''<br> Арт-арттың оваазынга<br> дажын салып чалбарган,<br> Таңды, Саян ыдыынга<br> Агын өргээн тыва мен.<br> Мен – тыва мен,<br> Мөңге харлыг дагның оглу мен.<br> Мен – тыва мен,<br> Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.<br> Өгбелерим чуртунда<br> Өлчей тарып иженген,<br> Өткүт хөөмей ырынга<br> Өөрүп талаан тыва мен.<br> Мен – тыва мен,<br> Мөңге харлыг дагның оглу мен.<br> Мен – тыва мен,<br> Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.<br> Аймак чоннар бүлези<br> Акы-дуңма найыралдыг,<br> Депшилгеже чүткүлдүг<br> Демниг чурттуг тыва мен.<br> Мен – тыва мен,<br> Мөңге харлыг дагның оглу мен.<br> Мен – тыва мен,<br> Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.<br> Мен – тыва мен!<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mentyvamenvocal.ogg https://rutube.ru/video/d1c6d8f5730ee157308bb2bd2cc7577e/ '''Мин – тывалы'''<br> Изге үткел оваасына<br> Таш салганда догалы –<br> Таңды, Саян тауларына<br> Аклык өргән тывалы.<br> Мин – тывалы,<br> Мәңгелек кар яткан тау улы,<br> Мин – тывалы,<br> Көмеш сулар аккан ил кызы.<br> Ата-баба Ватанында<br> Үз бәхетенә юл салып,<br> Дәртле хөмәй җырларына<br> Сокланам мин – тывалы.<br> Мин – тывалы,<br> Мәңгелек кар яткан тау улы,<br> Мин – тывалы,<br> Көмеш сулар аккан ил кызы.<br> Хөр гаиләдә халыклар<br> Бер-берсенең туганы;<br> Алгарышка юл тоткан<br> Бердәм илле тывалы.<br> Мин – тывалы,<br> Мәңгелек кар яткан тау улы,<br> Мин – тывалы,<br> Көмеш сулар аккан ил кызы.<br> Мин – тывалы!<br> Бу куәтле, җырлаучының һәм тыңлаучының аңына һәм бөтен күзәнәкләренә үтеп керә торган гимн 2011 елның 11 августында рәсми рәвештә кабул ителде. 2011 елның 13 августында кичкырын Тыва Җөмһүриятенең яңа гимны төбәк хөкүмәтенең тынлы оркестры һәм хоры башкаруында киң җәмәгатьчелеккә дә тәкъдим ителде. Тыва Җөмһүриятенең атказанган сәнгать эшлеклесе '''Аяна Монгуш''' дирижёрлык итте. Төн уртасына таба гимнның видеоязмасы Интернетта пәйда булды. Сүзлекләр актара-актара төн утырып чыккач, аның тексты иртә белән татар теленә дә тәрҗемә ителгән иде инде.<br> Моңа кадәр рәсми чараларда '''“Тооруктуг долгай таңдым”''' (“Урманнарымда йөргәндә”) дип аталган тыва халык җырының көе генә уйнала иде. Ул җыр текстының эчтәлеге... чит кешегә гимн буларак җырлап күрсәтерлек түгел иде. Аның юлга-юл тәрҗемәсе:<br> ''“Мин һәрвакыт канәгатьмен урманнарымда йөргәндә: урманнарым бай бит минем – һәрнәрсәгә, җәнлекләргә. Тау-кыялар һәм урманнар арасында туып үстем, шуңа күрә мин куәтле, һәм мин баеп та китәрмен. Тугыз төрле терлек-туар – көтү көтеп тукландырсам, үзем кебек тәрбия кылсам, һичшиксез, баеп китәрмен”.''<br> === '''УГАНДА''' === === '''УДМУРТИЯ''' === Удмурт телендә (рәсми)<br> '''Удмурт Элькунлэн Кункрезез'''<br> 1. Шунды сиос ӝуато палэзез,<br> Юг ӟардон вуэ музъемам.<br> Оскон тӧлпо — милемлы Куншетэд,<br> Дан тыныд, Доре мынам!<br> Югдыты, Быдӟым Инмаре,<br> Кыдёкысь инвисъёсмес,<br> Кыдаты выль шудбурмес,<br> Эрико, йӧн бурдъёсмес!<br> 2. Тон кадь мусо вань меда дуннеос,<br> Кужымед пыӵа ёзвиям.<br> Ӟеч ивордэ гурлало туриос,<br> Дан тыныд, Доре мынам!<br> Югдыты, Быдӟым Инмаре,<br> Кыдёкысь инвисъёсмес,<br> Кыдаты выль шудбурмес,<br> Эрико, йӧн бурдъёсмес!<br> 3. Дун ошмес ву жильыртэ шуръёсын,<br> Волга-Кам — пачыл вирсэрам.<br> Россиен ӵош кайгуын но данын<br> Тон, Удмуртие мынам!<br> Югдыты, Быдӟым Инмаре,<br> Кыдёкысь инвисъёсмес,<br> Кыдаты выль шудбурмес,<br> Эрико, йӧн бурдъёсмес!<br> Рус телендә (рәсми)<br> '''Гимн Удмуртской Республики'''<br> 1. Солнце горит в алых гроздьях рябин,<br> Новый день встречает земля,<br> Реет твой Флаг над простором равнин,<br> О Удмуртия моя!<br> Воссияй, Отчизна моя,<br> Счастьем путь нам озаряй!<br> Да хранит Господь тебя,<br> Расцветай, любимый край!<br> 2. Краше тебя нет на свете земли,<br> Широки леса и поля,<br> Весть о тебе вдаль несут журавли,<br> Славься, Родина моя!<br> Воссияй, Отчизна моя,<br> Счастьем путь нам озаряй!<br> Да хранит Господь тебя,<br> Расцветай, любимый край!<br> 3. Каму и Волгу питала века<br> Родников живая вода,<br> В горе и славе с Россией всегда<br> Ты, Удмуртия моя!<br> Воссияй, Отчизна моя,<br> Счастьем путь нам озаряй!<br> Да хранит Господь тебя,<br> Расцветай, любимый край!<br> https://rutube.ru/video/a4bb07bb9070a7523d4f1cc996e86813/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Шунды_сиос_ӝуато_палэзез~.ogg Удмурт тексты тәрҗемәсе<br> '''Удмурт җɵмһүрᴎяте гимны'''<br> 1. Кояш нурлый миләш тәлгәшләрен,<br> Җир-суны назлый ил таңы,<br> Рух терәге — җилферди Байрагың,<br> Дан сиңа, дан, Ватаным!<br> Ярлыка, Бөек Аллабыз,<br> Нурга күм офыкларны!<br> Насыйп ит бәхет, азатлык,<br> Куәтлә канатларны!<br> 2. Юк синең күк сөйкемле дөньяда,<br> Төкәнмәс егәр-дәрманың,<br> Сине мактап каңгылдый торналар,<br> Дан сиңа, дан, Ватаным!<br> Ярлыка, Бөек Аллабыз,<br> Нурга күм офыкларны!<br> Насыйп ит бәхет, азатлык,<br> Куәтлә канатларны!<br> 3. Туендыра Чулман-Иделләрен<br> Саф сулы елгаң һәм чишмәң.<br> Уртак синең шатлык-кайгы, гамең<br> Ил белән, Удмуртиям!<br> Ярлыка, Бөек Аллабыз,<br> Нурга күм офыкларны!<br> Насыйп ит бәхет, азатлык,<br> Куәтлә канатларны!<br> === '''УКРАИНА''' === '''''Українська мова'''''<br> Ще не вмерли України і слава, і воля,<br> Ще нам, браття українці, усміхнеться доля.<br> Згинуть наші воріженькi, як роса на сонці,<br> Запануєм і ми, браття, у своїй сторонці.<br> Душу й тіло ми положим за нашу свободу,<br> І покажем, що ми, браття, козацького роду.<br> Душу й тіло ми положим за нашу свободу,<br> І покажем, що ми, браття, козацького роду.<br> https://rutube.ru/video/3ce5095cedeaa7e6839563167f33cdf7/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Ukraine,_instrumental.oga https://rutube.ru/video/64685dd80af36b9a5a0936ab015720a6/ '''''Үзебезнең тәрҗемә'''''<br> Бар әле Украинаның ихтыяры һәм даны,<br> Язмыш ярлыкар әле без украин туганнарны.<br> Кояш нуры төшкән чыктай, юк булырлар дошманнар,<br> Туган ягыбызда без дә булырбыз әле паннар.<br> Азатлыгыбыз хакына булсын җан һәм тән фида,<br> Көч-куәтне күрсәтербез казак нәселе рухында.<br> Азатлыгыбыз хакына булсын җан һәм тән фида,<br> Көч-куәтне күрсәтербез казак нәселе рухында.<br> '''''Украина татарлары тәрҗемәсе'''''<br> И данлыклы, и ирекле Украина илебез,<br> Елмаеп карап торабыз, язмышларыбыз тигез.<br> Дошманнарыбыз кояшта чык сыман югалырлар,<br> Туганнар кебек яшәрләр илебездә халыклар.<br> Җаныбыз-тәнебез кебек кадерле ирегебез,<br> Казак нәселе куәтен дөньяга күрсәтербез.<br> Җаныбыз-тәнебез кебек кадерле ирегебез,<br> Казак нәселе куәтен дөньяга күрсәтербез.<br> === '''УРУГВАЙ''' === '''ORIENTALES, LA PATRIA O LA TUMBA!'''<br> '''''Мурга (эчке бәйрәм тантанасы) версиясе'''''<br> Orientales, la Patria o la Tumba!<br> Libertad o con gloria morir!<br> Orientales, la Patria o la Tumba!<br> Libertad o con gloria morir!<br> Es el voto que el alma pronuncia,<br> Y que heroicos sabremos cumplir!<br> Es el voto que el alma pronuncia,<br> Y que heroicos sabremos cumplir!<br> Que sabremos cumplir!<br> Es el voto que el alma pronuncia,<br> Y que heroicos sabremos cumplir!<br> Que sabremos cumplir!<br> Sabremos cumplir!<br> Sabremos cumplir!<br> Sabremos cumplir!<br> Libertad, libertad, Orientales!<br> Ese grito a la Patria salvó<br> Que a sus bravos en fieras batallas<br> De entusiasmo sublime inflamó.<br> Libertad, libertad, Orientales!<br> Ese grito a la Patria salvó<br> Que a sus bravos en fieras batallas<br> De entusiasmo sublime inflamó.<br> De este don sacrosanto la gloria<br> Merecimos tiranos temblad!<br> Tiranos temblad!<br> Tiranos temblad!<br> Oh! Libertad en la lid clamaremos,<br> Y muriendo, también libertad!<br> Libertad en la lid clamaremos,<br> Y muriendo, también libertad!<br> Y muriendo, también libertad!<br> También libertad!<br> También libertad!<br> Orientales, la Patria o la Tumba!<br> Libertad o con gloria morir!<br> Orientales, la Patria o la Tumba!<br> Libertad o con gloria morir!<br> Es el voto que el alma pronuncia,<br> Y que heroicos sabremos cumplir!<br> Es el voto que el alma pronuncia,<br> Y que heroicos sabremos cumplir!<br> Que sabremos cumplir!<br> Es el voto que el alma pronuncia,<br> Y que heroicos sabremos cumplir!<br> Que sabremos cumplir!<br> Que sabremos cumplir!<br> Que sabremos cumplir!<br> https://zvyki.com/song/97399165/Gimn_-_Urugvaya/{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} https://wikiway.com/uruguay/gimn/ '''ВАТАНДАШЛАР, ТУГАН ИЛ ЙӘ ҮЛЕМ'''<br> Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br> Йә азатлык өчен шәһадәт!<br> Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br> Йә азатлык өчен шәһадәт! ─<br> Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br> Азатлык яуларбыз бергәләп!<br> Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br> Азатлык яуларбыз бергәләп!<br> Яуларбыз бергәләп!<br> Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br> Азатлык яуларбыз бергәләп!<br> Яуларбыз бергәләп!<br> Яулыйк бергәләп!<br> Яулыйк бергәләп!<br> Яулыйк бергәләп!<br> Азатлык, азатлык, ватандашлар! ─<br> Бу аваз Ватанны коткарды,<br> Аяусыз сугышларда батырлар<br> Аңардан көч-куәт, рух алды.<br> Азатлык, азатлык, ватандашлар! ─<br> Бу аваз Ватанны коткарды,<br> Аяусыз сугышларда батырлар<br> Аңардан көч-куәт, рух алды.<br> Бу олы җиңүгә без лаеклы,<br> Без лаеклы, залим, калтыран!<br> Залим, калтыран!<br> Залим, калтыран!<br> Һәй! Җаннарыбыз азатлык дип ярсый,<br> Гомерлеккә азат булыйк без!<br> Җаннарыбыз азатлык дип ярсый,<br> Гомерлеккә азат булыйк без!<br> Гомерлеккә азат булыйк без!<br> Мәңгегә азат!<br> Мәңгегә азат!<br> Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br> Йә азатлык өчен шәһадәт!<br> Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br> Йә азатлык өчен шәһадәт! ─<br> Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br> Азатлык яуларбыз бергәләп!<br> Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br> Азатлык яуларбыз бергәләп!<br> Яуларбыз бергәләп!<br> Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br> Азатлык яуларбыз бергәләп!<br> Яуларбыз бергәләп!<br> Яуларбыз бергәләп!<br> Яуларбыз бергәләп!<br> '''Халыкара мәйданда 11 куплетлы Уругвай дәүләт гимнының иң кыска, җыйнак варианты гына кулланыла. Ә илнең үзендә гимнның “Мурга версиясе” дип аталган 4 минутлык башкарылышы гамәлдә. Биредә ил халкының XIX гасырдагы азатлык көрәше чагылыш тапкан.'''<br> === '''УЭЛЬС''' === Вализ телендә<br> '''HEN WLAD FY NHADAU'''<br> 1. Mae hen wlad fy nhadau yn annwyl i mi,<br> Gwlad beirdd a chantorion, enwogion o fri;<br> Ei gwrol ryfelwyr, gwladgarwyr tra mâd,<br> Tros ryddid gollasant eu gwaed.<br> Cytgan:<br> Gwlad, gwlad, pleidiol wyf i'm gwlad.<br> Tra mor yn fur i'r bur hoff bau,<br> O bydded i'r hen iaith barhau.<br> 2. Hen Cymru fynyddig, paradwys y bardd,<br> Pob dyffryn, pob clogwyn, i'm golwg sydd hardd;<br> Trwy deimlad gwladgarol, mor swynol yw si<br> Ei nentydd, afonydd, i mi.<br> Cytgan.<br> 3. Os treisiodd y gelyn fy ngwlad tan ei droed,<br> Mae hen iaith y Cymry mor fyw ag erioed,<br> Ni luddiwyd yr awen gan erchyll law brad,<br> Na thelyn berseiniol fy ngwlad.<br> Cytgan.<br> https://rutube.ru/video/a9af111fde0838d69793fb97fa700f69/ https://yandex.ru/video/preview/8950171051893717078 https://vk.com/video-38514064_456250360 '''АТА-БАБАМ ИЛЕ'''<br> 1. Ата-бабам иле миңа кадерле.<br> Бардлар, җырчылар данлыклы иле;<br> Кыю көрәшче, затлы ватандарлар<br> Ирек өчен кан койганнар.<br> Кушымта:<br> Илем, турылыклы мин аңа;<br> Саф-пакь диңгез Ватан сагында –<br> Борынгы тел яшәр тагын да.<br> 2. Бу үзән-таулар – оҗмах бардларына,<br> Күмелгән ил халкымның моңнарына,<br> Чишмә чылтыравы, дулкыннар шавы –<br> Һәр җырда алар шаңдавы.<br> Кушымта.<br> 3. Күпме дошман җиреңне таптап изгән,<br> Ә борынгы Кымру телебез исән;<br> Сатлык җан аңа һич комачау булмас,<br> Илемнең арфасы тынмас.<br> Кушымта.<br> Инглиз телендә<br> '''THE LAND OF MY FATHERS'''*<br> 1. The land of my fathers is dear unto me,<br> Old land where the minstrels are honored and free;<br> Its warring defenders so gallant and brave,<br> For freedom their life’s blood they gave.<br> Refrain:<br> Home, home, true am I to home,<br> While seas secure the land so pure,<br> O may the old language endure.<br> * '''Инглиз телендә гадәттә гимнның беренче куплеты гына башкарыла.'''<br> === '''ҮЗӘК АФРИКА ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === Француз телендә<br> '''LA RENAISSANCE'''<br> O Central Afrique, ô berceau des Bantous!<br> Reprends ton droit au respect, à la vie!<br> Longtemps soumis, longtemps brimé partous,<br> Mais de ce jour brisant la tyrannie.<br> Dans le travail, l'ordre et la dignité,<br> Tu reconquiers ton droit, ton unité,<br> Et pour franchir cette étape nouvelle,<br> De nos ancêtres la voix nous appelle.<br> Chorus:<br> Au travail! dans l'ordre et la dignité,<br> Dans le respect du droit dans l'unité,<br> Brisant la misère et la tyrannie,<br> Brandissant l’étendard de la Patrie.<br> Санго телендә<br> '''E ZINGO'''<br> Bêafrîka, mbeso tî âBantu<br> Kîri mo gbû gîgî tî mo-mvenî<br> Mo bâa pâsi na gbe tî âzo kûê<br> Me fadësô, mo ke na kürü gô<br> Mo sö benda, mo bûngbi kûê ôko<br> Na kusâra ngâ na nëngö-terê<br> Tî tö ndâ tî finî dutï tî ë sô<br> E mä gbegô tî-âkötarä tî ë<br> Chorus:<br> E gbû kua nzönî na nëngö-terê<br> E kpë ndiä nzönî na mängö-terê<br> E kinda wasïöbê, ë tomba pâsi<br> E yâa bandêra tî ködrö tî ë!<br> https://wikiway.com/car/gimn/ https://yandex.ru/video/preview/5774219819091910386 '''ЯҢАРЫШ'''<br> Үзәк Африка, банту бишеге!<br> Шәрәфле тормыш – бу ихтыярың!<br> Күптән көлкегә калган, изелеп,<br> Золым богавын ватып ташладың.<br> Хезмәт һәм тәртип аша – мәртәбә,<br> Хокуклар яулап, бердәм буласы.<br> Бу яңа авыр юлны үтәргә! –<br> Ата-бабаның гозер-нидасы.<br> Кушымта:<br> Бердәмлек белән тырыш хезмәттә<br> Яула хокуклар, иреш хөрмәткә;<br> Бетсен фәкыйрьлек, золым һәр җирдә,<br> Ватан байрагы, горур җилфердә!<br> === '''ҮЗБӘКСТАН''' === '''ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ДАВЛАТ МАДҲИЯСИ'''<br> 1. Серқуёш ҳур улкам, элга бахт, нажот,<br> Сен ўзинг дўстларга йўлдош, меҳрибон,<br> Меҳрибон!<br> Яшнагай то абад илму фан, ижод,<br> Шуҳратинг порласин токи бор жаҳон!<br> Хор:<br> Олтин бу водийлар — жон Ўзбекистон,<br> Аждодлар мардона руҳи сенга ёр!<br> Улуғ халқ қудрати жўш урган замон,<br> Оламни маҳлиё айлаган диёр!<br> 2. Бағри кенг ўзбекнинг ўчмас иймони,<br> Эркин, ёш авлодлар сенга зўр қанот,<br> Зўр қанот!<br> Истиқлол машъали, тинчлик посбони,<br> Ҳақсевар, она юрт, мангу бўл обод!<br> Хор.<br> https://rutube.ru/video/82b2bb82acaa431a44b77acb249903df/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Uzbekistan_anthem.ogg '''ҮЗБӘКСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ ДӘҮЛӘТ ГИМНЫ'''<br> 1. Кояшлы хөр илем, сиңа бәхет, нәҗат,<br> Син үзең дусларга юлдаш, миһербан,<br> Миһербан!<br> Гөрләп үссен мәңге гыйлем, фән, иҗат,<br> Шөһрәтең нурлансын, яктырсын бар җиһан!<br> Кушымта:<br> Алтын бу үзәннәр — җан Үзбәкстан,<br> Мирасың, рухың — бабалар мәрданы!<br> Бөеклек кодрәте ирешкән заман,<br> Бар галәм соклангыч сиңа, Ватаным!<br> 2. Ихласлы үзбәкнең үлемсез иманы,<br> Ирекле яшь буын — сиңа зур канат,<br> Зур канат!<br> Бәйсезлек мәшгале* саклар дөньяны,<br> Намуслы ана йорт, мәңге бул, чәчәк ат!<br> Кушымта. * '''Мәшгаль''' — факел.<br> '''Гимнның тарихы'''<br> Советлар Берлеге таркалгач, Үзбәкстан (Беларусь һәм Таҗикстан белән беррәттән) союздаш республика чорындагы гимнның көен саклап калды. Ә '''иске гимн''' “Сәлам сиңа, рус халкы, өлкән туганыбыз” дигән сүзләр белән башлана һәм аңарда шул замандагы рәсми идеология тулысынча чагыла иде.<br> Гимнга үзбәк телендәге яңа сүзләрнең ахыргы варианты 2006 елда расланды. Урыс теле Үзбәкстанда рәсми тел булып саналмаса да, 2019 елда гимнның әдәби тәрҗемәсе дә пәйда булды. Дәүләт җырының дүрт варианты яздырылган, алар шартлы рәвештә '''“Катгый”''', '''“Гадәти”''', '''“Яшьләр өчен”''' һәм '''“Сүзсез”''' дип атала. Гимнның икенче атамасы — '''Серқуёш ҳур улкам''' (Кояшлы хөр илем).<br> === '''ҮРДҮН''' === === '''ФАРЕР УТРАУЛАРЫ''' === '''TÚ ALFAGRA LAND MÍTT'''<br> I. Tú alfagra land mítt, mín dýrasta ogn!<br> á vetri so randhvítt, á sumri við logn,<br> tú tekur meg at tær so tætt í tín favn.<br> Tit oyggjar so mætar, Guð signi tað navn,<br> sum menn tykkum góvu, tá teir tykkum sóu.<br> Ja, Guð signi Føroyar, mítt land!<br> II. Hin roðin, sum skínur á sumri í líð,<br> hin ódnin, sum týnir mangt lív vetrartíð,<br> og myrkrið, sum fjalir mær bjartasta mál,<br> og ljósið, sum spælir mær sigur í sál:<br> alt streingir, ið tóna, sum vága og vóna,<br> at eg verji Føroyar, mítt land.<br> III. Eg nígi tí niður í bøn til tín, Guð:<br> Hin heilagi friður mær falli í lut!<br> Lat sál mína tváa sær í tíni dýrd!<br> So torir hon vága - av Gudi væl skírd -<br> at bera tað merkið, sum eyðkennir verkið,<br> ið varðveitir Føroyar, mítt land!<br> https://rutube.ru/video/c2e2119508c9749d50bbbd93d4aa4ba9/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Tú_alfagra_land_mítt.ogg === '''ФИДЖИ''' === Инглиз телендә<br> '''God bless Fiji!'''<br> '''I.''' Blessing grant, oh God of nations, on the isles of Fiji,<br> As we stand united under noble banner blue.<br> And we honour and defend the cause of freedom ever,<br> Onward march together,<br> God bless Fiji!<br> '''''Chorus:'''''<br> For Fiji, ever Fiji, let our voices ring with pride,<br> For Fiji, ever Fiji, her name hail far and wide,<br> A land of freedom, hope and glory to endure what ever befall.<br> May God bless Fiji, forevermore!<br> '''II.''' Blessing grant, oh God of nations, on the isles of Fiji,<br> Shores of golden sand and sunshine, happiness and song.<br> Stand united, we of Fiji, fame and glory ever<br> Onward march together, God bless Fiji.<br> '''''Chorus.'''''<br> Фиджи телендә<br> '''Meda Dau Doka'''<br> '''I.''' Meda dau doka ka vinakata na vanua<br> E ra sa dau tiko kina na savasava<br> Rawa tu na gauna ni sautu na veilomani<br> Biu na i tovo tawa savasava<br> '''''Chorus:'''''<br> Me bula ga ko Viti ka me toro ga ki liu<br> Me ra turaga vinaka ko ira na i liuliu<br> Me ra liutaki na tamata e na veika vinaka<br> Me oti kina na i tovo ca<br> '''II.''' Bale ga vei kemuni na cauravou e Viti<br> Ni yavala me savasava na vanua<br> Ni kakua ni vosota na dukadukali<br> Ka me da sa qai biuta vakadua<br> '''''Chorus.'''''<br> https://rutube.ru/video/ab42f472f1c7483b1e759836c4c36b3d/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Fiji_National_Anthem.ogg === '''ФИЛИППИН''' === Пилипино телендә '''LUPANG HINIRANG'''<br> Bayang magiliw, perlas ng silanganan,<br> Alab ng puso, sa dibdib moy buhay<br> Lupang hinirang, duyan ka ng magiting<br> Sa manlulupig, di ka pasisiil.<br> Sa dagat at bundok,<br> Sa simoy at sa langit mong bughaw,<br> May dilag ang tula<br> At awit sa paglayang minamahal.<br> Ang kislap ng watawat moy<br> Tagumpay na nagniningning.<br> Ang bituin at araw niya<br> Kailan pa may di magdidilim<br> Lupa ng araw, ng luwalhatit pagsinta,<br> Buhay ay langit sa piling mo.<br> Aming ligaya na pag may mang-aapi,<br> Ang mamatay nang dahil sa iyo.<br> https://rutube.ru/video/0f4b8fb19219d148d3cabdc72dda113c/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lupang_Hinirang_instrumental.ogg '''КҮҢЕЛ ТАРТКАН ИЛ'''<br> Сөекле Ватан, Шәрык энҗе бөртеге,<br> Дөрләп янучы йөрәгең бакыйлык.<br> Күңел тарткан ил, син кыюлар бишеге,<br> Илбасарларга бирелмәслек алып.<br> Диңгез дә, таулар да<br> Һәм һава да, һәм биек күкләр дә<br> Дан җырлыйлар сиңа,<br> Азатлыкка мәдхия-шигырьләрдә.<br> Синең байрагыңның очкыннары —<br> Бөек җиңүләрдән,<br> Ай-кояшы аның, йолдызлары —<br> Мәңгелек сүнмәс ямь.<br> Күмелгәнсең, Ватан, шәфәкъ нурларына,<br> Синең куеныңда тормыш — җәннәт;<br> Дошман аяк басса әгәр туфрагыңа,<br> Синең өчен үлем — мең ләззәт.<br> === '''ФИНЛЯНДИЯ''' === '''MAAMME'''<br> Oi maamme, Suomi, synnyinmaa,<br> soi, sana kultainen!<br> Ei laaksoa, ei kukkulaa,<br> ei vettä, rantaa rakkaampaa,<br> kuin kotimaa tää pohjoinen,<br> maa kallis isien.<br> Ei laaksoa, ei kukkulaa,<br> ei vettä, rantaa rakkaampaa,<br> kuin kotimaa tää pohjoinen,<br> maa kallis isien.<br> '''VÅRT LAND'''<br> Vårt land, vårt land, vårt fosterland,<br> ljud högt, o dyra ord!<br> Ej lyfts en höjd mot himlens rand,<br> ej sänks en dal, ej sköljs en strand,<br> mer älskad än vår bygd i nord,<br> än våra fäders jord!<br> Ej lyfts en höjd mot himlens rand,<br> ej sänks en dal, ej sköljs en strand,<br> mer älskad än vår bygd i nord,<br> än våra fäders jord!<br> https://rutube.ru/video/35ad5057d3cae595e07af2de5532dd5c/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Maamme.ogg '''ТУГАН ЯГЫМ'''<br> Әй, Суоми, туган ягым,<br> Горур яңгырый атың!<br> Түбәләре күккә ашкан таулар,<br> Диңгез дулкыннары каккан ярлар –<br> Кайларда гына бар тагын,<br> Синдәгедәй якын!<br> Түбәләре күккә ашкан таулар,<br> Диңгез дулкыннары каккан ярлар –<br> Кайларда гына бар тагын,<br> Синдәгедәй якын!<br> '''НАШ КРАЙ РОДНОЙ'''<br> (''перевод Александра Блока'')<br> Наш край, наш край, наш край родной, —<br> О, звук, всех громче слов!<br> Чей кряж, растущий над землёй,<br> Чей брег, встающий над водой,<br> Любимей гор и берегов<br> Родной земли отцов?<br> Чей кряж, растущий над землёй,<br> Чей брег, встающий над водой,<br> Любимей гор и берегов<br> Родной земли отцов?<br> Финляндиянең һәрдаим кулланышта булган гимны башта швед телендә язылган булган. Аның тагын 10 куплеты бар. Шведлар халык санының биш процентын гына тәшкил итсәләр дә, швед теле Финляндиядә икенче дәүләт теле булып санала. Гимн бүгенгә кадәр дәүләт парламенты тарафыннан рәсми рәвештә расланмаган.<br> === '''ФРАНЦИЯ''' === '''LA MARSEILLAISE'''<br> Allons, enfants de la Patrie,<br> Le jour de gloire est arrivé,<br> Contre nous de la tyrannie<br> L’étendard sanglant est levé,<br> L’étendard sanglant est levé!<br> Entendez vous dans nos campagnes<br> Mugir ces féroces soldats?<br> Ils viennent jusque dans vos bras,<br> Égorger nos fils, nos compagnes!<br> Refrain:<br> ||: Aux armes citoyens!<br> Formez vos bataillons!<br> Marchons, marchons,<br> Qu’ un sang impur<br> Abreuve nos sillons. :||<br> https://rutube.ru/video/e1b71c870b43347417729879853978e4/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:La_Marseillaise.ogg '''МАРСЕЛЬЕЗА'''<br> Әйдәгез, Ил-Ватан уллары,<br> Данлы көннәр якынлашты,<br> Безгә каршы явыз тирания<br> Канлы байракларын асты,<br> Канлы байракларын асты!<br> Күрәсезме, безнең авылларда<br> Тупас солдатлар ни кыра? —<br> Безнең кул җиткәнне көтеп,<br> Йорт-җирләребездә узына!<br> Кушымта:<br> ||: Корал тотып кулга,<br> Басыгыз сафларга!<br> Алга, яуга —<br> Дошман каны<br> Аксын басуларга! :||<br> Гимнның тагын алты куплеты бар. Тәрҗемә иткәндә шигырьдәге бер гыйбарәне “йомшартырга” туры килде. Чынбарлыкта исә “...йорт-җирләребездә узына” дигән юлны “...җәмәгатебезне бугазлый” дип күчерәсе иде безнең телгә. Шигырьнең җиденче куплеты “балаларныкы” дип атала.<br> === '''ХӘБӘШСТАН''' === Амһара теле язуындагы текст<br> '''የዜግነት ክብር'''<br> የዜግነት ክብር በኢትዮጵያችን ፀንቶ<br> ታየ ህዝባዊነት ዳር እስከዳር በርቶ<br> ለሰላም ለፍትህ ለህዝቦች ነፃነት<br> በእኩልነት በፍቅር ቆመናል ባንድነት<br> መሰረተ ፅኑ ሰብዕናን ያልሻርን<br> ህዝቦች ነን ለስራ በስራ የኖርን<br> ድንቅ የባህል መድረክ ያኩሪ ቅርስ ባለቤት<br> የተፈጥሮ ፀጋ የጀግና ህዝብ እናት<br> እንጠብቅሻለን አለብን አደራ<br> ኢትዮጵያችን ኑሪ እኛም ባንቺ እንኩራ።<br> Латин транскрипциясе<br> '''YÄZÊGENNÄT KEBER'''<br> Yäzêgennät Keber Bä-Ityoppyachen Sänto<br> Tayyä Hezbawinnät Dar Eskädar Bärto.<br> Läsälam Läfeteh Lähezboch Näsannat;<br> Bäekkulennat Bäfeqer Qomänal Bäandennat.<br> Mäsärätä Senu Säbeenan Yalsharen;<br> Hezboch Nän Läsera Bäsera Yänoren.<br> Denq Yäbahel Mädräk Yäahuri Qers Baläbet;<br> Yätäfätro Sägga Yäakuri Qers Baläbet;<br> Ennetäbbeqeshallän Alläbben Adära;<br> Ityoppyachchen nuri Eññam Banchi Ennekura!<br> https://rutube.ru/video/443a1bc4465352f1c409e7cab1112285/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Wedefit_Gesgeshi_Widd_Innat_Ittyoppya.ogg Тәрҗемәсе<br> '''ВАТАНДАШЛЫКНЫ ХАКЛАУ'''<br> Без хаклыйбыз Хәбәшстанның ватандашларын,<br> Милли горурлык балкыта ил тарафларын. <br> Тату илдә хөкем сөрә гаделлек, ирек,<br> Тигезлектә, туганлыкта – безнең бердәмлек.<br> Бездә җәмгыять нигезе – кеше кадере,<br> Тырыш хезмәттә көн күрә илдә һәрбере;<br> Буыннан буынга күчә баба мирасы.<br> Саф табигать, күркәм халык Ватан-анасы,<br> Күз карасы күк саклау сине – бурычыбыз,<br> Мәңге яшә, Хәбәшстан, горурлыгыбыз!<br> '''Хәбәшстан (Эфиопия) – узган гасырлардагы колониализм чорында да үз бәйсезлеген саклап кала алган бердәнбер Африка иле.'''<br> Гимнның икенче исеме – '''Алга атла, сөекле Хәбәшстан-анабыз''' (амһара телендә – '''ወደፊት ገስግሺ ውድ እናት ኢትዮጵያ''', транскрипциясе – '''Wodefit Gesgeshi, Widd Innat Ityopp’ya'''.<br> === '''ҺАИТИ''' === '''La Dessalinienne'''<br> Pour le Pays, pour les Ancêtres,<br> Marchons unis, marchons unis.<br> Dans nos rangs point de traîtres !<br> Du sol soyons seuls maîtres.<br> Marchons unis, marchons unis<br> Pour le Pays, pour les Ancêtres,<br> Marchons, marchons, marchons unis,<br> Pour le Pays, pour les Ancêtres…<br> Pour les Aïeux, pour la Patrie<br> Bêchons joyeux, bêchons joyeux<br> Quand le champ fructifie<br> L'âme se fortifie<br> Bêchons joyeux, bêchons joyeux<br> Pour les Aïeux, pour la Patrie<br> Bêchons, bêchons, bêchons joyeux<br> Pour les Aïeux, pour la Patrie.<br> Pour le Pays et pour nos Pères<br> Formons des Fils, formons des Fils<br> Libres, forts et prospères<br> Toujours nous serons frères<br> Formons des Fils, formons des Fils<br> Pour le Pays et pour nos Pères<br> Formons, formons, formons des Fils<br> Pour le Pays et pour nos Pères.<br> Pour les Aïeux, pour la Patrie<br> O Dieu des Preux, O Dieu des Preux !<br> Sous ta garde infinie<br> Prends nos droits, notre vie<br> O Dieu des Preux, O Dieu des Preux !<br> Pour les Aïeux, pour la Patrie<br> O Dieu, O Dieu, O Dieu des Preux<br> Pour les Aïeux, pour la Patrie.<br> Pour le Drapeau, pour la Patrie<br> Mourir est beau, mourir est beau !<br> Notre passé nous crie :<br> Ayez l'âme aguerrie!<br> Mourir est beau, mourir est beau<br> Pour le Drapeau, pour la Patrie<br> Mourir, mourir, mourir est beau<br> Pour le Drapeau, pour la Patrie.<br> https://rutube.ru/video/fff559d2b05c16dd95632728dfc6b0ad/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Haiti_National_Anthem.ogg === '''ҺИНДОНЕЗИЯ''' === === '''ҺИНДСТАН''' === '''जनगणमन-अधिनायक (Jana-gaṇa-mana adhināyaka)'''<br> जनगणमन-अधिनायक जय हे<br> भारतभाग्यविधाता!<br> पंजाब सिन्ध गुजरात मराठा<br> द्राविड़ उत्कल बंग<br> विन्ध्य हिमाचल यमुना गंगा<br> उच्छलजलधितरंग<br> तव शुभ नामे जागे,<br> तव शुभ आशिष मागे<br> गाहे तव जयगाथा।<br> जनगणमंगलदायक जय हे<br> भारतभाग्यविधाता!<br> जय हे, जय हे, जय हे,<br> जय जय जय जय हे।।<br> '''''Укылышы:'''''<br> Jana-gaṇa-mana adhināyaka jaya hē<br> Bhārata-bhāgya-vidhātā.<br> Pañjāba-Sindha-Gujarāta-Marāṭhā,<br> Drāviṛa-Utkala Baṅga<br> Vindhya Himācala Yamunā Gaṅgā,<br> Ucchala jaladhi taraṅga<br> Tava śubha nāmē jāgē,<br> tava śubhāśīṣa māṅgē<br> gāhē tava jaya gāthā.<br> Jana gaṇa maṅgala-dāyaka jaya hē,<br> Bhārata bhāgya vidhātā.<br> Jaya hē, jaya hē, jaya hē,<br> jaya jaya jaya jaya hē.<br> https://rutube.ru/video/c14cec680a4f3167a2e0dd49fee0c304/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Jana_Gana_Mana_instrumental.ogg Дан сиңа, дан, халык уй-хыялын беркетүче,<br> Бһарат язмышын хәл итүче,<br> Пәнҗаб, Синдһа, Гөҗарат, Маратһа илһамы,<br> Дравид, Одиша, Бенгал җаны.<br> Исемең Виндһья, Һималай тауларында,<br> Ямуна һәм Ганг моңнарында,<br> Һәм тәкрарлый рухланып аны,<br> Дулкын кагып, Һинд океаны.<br> Син иминлек, өмет бирүче,<br> Дан сиңа, дан, халыкны бәхеткә илтүче,<br> Бһарат язмышын хәл итүче.<br> Дан сиңа, дан сиңа, шөһрәт-дан,<br> Дан сиңа, дан сиңа, Һиндстан!<br> '''“Халык уй-хыялын беркетүче”: мәгънәсе шулай аңлатыла торган “Jana gaṇa mana adhināẏaka” (जनगणमन-अधिनायक ) җыры — олы һәм күпхалыклы, күпмилләтле Һиндстанның дәүләт гимны. Аның көен һәм сүзләрен 1861-1941 елларда яшәгән язучы, шагыйрь, көйязар, рәссам һәм җырчы Рабиндранат Тагор һинди һәм бенгал телләрендә иҗат итеп калдырган (биредә текст – һинди телендә). Автор гимн текстын үзе үк инглиз теленә дә күчергән. Хәзерге заманда шигырь аңарда аталган төбәкләр һәм башка халыклар телләренә дә тәрҗемә ителгән.'''<br> === '''ҺОРВАТИЯ''' === '''Lijepa naša domovino'''<br> Lijepa naša domovino,<br> Oj, junačka zemljo mila,<br> Stare slave djedovino,<br> Da bi vazda sretna bila!<br> Mila kano si nam slavna,<br> Mila si nam ti jedina,<br> Mila kuda si nam ravna,<br> Mila kuda si planina!<br> Teci, Dravo, Savo, teci,<br> Nit' ti, Dunav, silu gubi,<br> Sinje more, svijetu reci<br> Da svoj narod Hrvat ljubi<br> Dok mu njive sunce grije,<br> Dok mu hrašće bura vije,<br> Dok mu mrtve grobak krije,<br> Dok mu živo srce bije!<br> https://rutube.ru/video/85c26af6f75f3e7abf217fd527511767/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lijepa_nasa_domovino_instrumental.ogg '''Безнең гүзәл Ватаныбыз'''<br> Безнең гүзәл Ватаныбыз,<br> Әй, каһарман, сөекле ил,<br> Ата-бабадан даныбыз,<br> Мәңгелеккә бул син имин.<br> Газиз синең данлы чагың,<br> Газиз синең бердәмлегең,<br> Газиз мәһабәт тауларың,<br> Газиз ямьле үзәнлегең.<br> Драва ага, Сава ага,<br> Дунай-елга көче арта,<br> Күк диңгез сөйли дөньяга:<br> Һорват Ватанын ярата —<br> Кояш җирне җылытканда,<br> Имәннәрне җил бөккәндә,<br> Адәм зат гүргә ашканда,<br> Йөрәк күкрәктә типкәндә.<br> === '''ЧАД''' === '''''Француз телендә'''''<br> '''La Tchadienne'''<br> '''''Refrain:'''''<br> Peuple Tchadien, debout et à l'ouvrage !<br> Tu as conquis ta terre et ton droit ;<br> Ta liberté naîtra de ton courage.<br> Lève les yeux, l'avenir est à Toi.<br> Ô mon Pays, que Dieu te prenne en garde,<br> Que tes voisins admirent tes enfants.<br> Joyeux, pacifique, avance en chantant,<br> Fidèle à tes anciens qui te regardent.<br> '''''Refrain.'''''<br> https://rutube.ru/video/185958eca0cca0bace02ba9e7dc5f890/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:La_Tchadienne_(instrumental).ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Чадлылар җыры'''<br> '''''Кушымта:'''''<br> Әй, Чад халкы, кузгал, кереш хезмәткә!<br> Хаклы хуҗа син үз җиреңә;<br> Азатлыгың туа синең җөрьәттән.<br> Ач күзләрең киләчәгеңә.<br> Илем, Аллаһ үзе синең сагыңда,<br> Таң калдырсын Җирне балаларың.<br> Күңелең күтәр, җырлап атла алга,<br> Сиңа карап, сөенсен картларың.<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''Рәсми башкарыла торган беренче куплет, гимнның идеологик-рухландыргыч өлеше. Кушымтадан башлана, кушымта белән тәмамлана. Тагын өчесе бар. Болары илнең табигый һәм кеше хезмәте аша барлыкка килә торган байлыкларына, уңган кешеләренә, оста һөнәр ияләренә багышланган. Илнең төньягында утлап йөргән көтүләр, көньягындагы уңдырышлы кырлар-басулар, көтүчеләр, балыкчылар, сәүдәгәрләр, мөһәндисләр, галимнәр, шәкертләр һәм хәтта тауменәрләр дә телгә алына. Французча текст гарәп теленә тәрҗемә ителгән.'''<br> === '''ЧЕХ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Čeština'''''<br> '''Kde domov můj?'''<br> Kde domov můj? Kde domov můj? <br> Voda hučí po lučinách, <br> bory šumí po skalinách, <br> v sadě skví se jara květ, <br> zemský ráj to na pohled! <br> A to jest ta krásná země, <br> země česká, domov můj,<br> země česká, domov můj!<br> https://rutube.ru/video/2eada0ff6675f34e1f45ce520cafbfd7/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Czech_anthem.ogg '''''Tatarça-Zamanälif 2012'''''<br> Кайда минем туган йортым?<br> Qayda minem tuğan yortım?<br> Sular ağa bolınnarda,<br> Urman şawlıy taw-qıyada,<br> Şaw çäçäktä ul yazın –<br> Ocmaxlar qayda tağın!<br> Güzällektä tuğan yortım,<br> Çex cirendä uçağım,<br> Çex cirendä uçağım. <br> '''''Deutsch'''''<br> '''Wo ist mein Heim?'''<br> Wo ist mein Heim, mein Vaterland? <br> Wo durch Wiesen Bäche brausen, <br> Wo auf Felsen Wälder rauschen, <br> Wo ein Eden uns entzückt, <br> Wenn der Lenz die Fluren schmückt, <br> Dieses Land, so schön vor allen, <br> Böhmen ist mein Heimatland, <br> Böhmen ist mein Heimatland!<br> '''''Русский перевод'''''<br> '''Где он, мой дом?'''<br> Где он, мой дом, где он, дом мой?<br> Вода журчит там на лугах, <br> Боры шумят там на скалах<br> И сады цветут весной –<br> На поверку, рай земной! <br> Вот прекрасная Отчизна –<br> Земля чешская, дом мой,<br> Земля чешская, дом мой.<br> === '''ЧИЛИ''' === '''Himno nacional de Chile'''<br> Puro, Chile, es tu cielo azulado<br> Puras brisas te cruzan también.<br> Y tu campo de flores bordado<br> Es la copia feliz del Edén.<br> Majestuosa es la blanca montaña<br> Que te dio por baluarte el Señor<br> Que te dio por baluarte el Señor,<br> Y ese mar que tranquilo te baña<br> Te promete un futuro esplendor<br> Y ese mar que tranquilo te baña<br> Te promete un futuro esplendor.<br> '''''Coro:'''''<br> Dulce Patria, recibe los votos<br> Con que Chile en tus aras juró:<br> Que o la tumba serás de los libres<br> O el asilo contra la opresión<br> Que o la tumba serás de los libres<br> O el asilo contra la opresión<br> Que o la tumba serás de los libres<br> O el asilo contra la opresión<br> O el asilo contra la opresión<br> O el asilo contra la opresión.<br> https://rutube.ru/video/05d37ea9b6326509a72686eb83d5a08f/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Chile.ogg '''Чили милли гимны'''<br> Саф-пакь Чили, синең күгең якты, зәңгәр,<br> Болыннарың чәчәк-чәчәк каймада,<br> Бөтерелә диңгездән искән җилләр —<br> Бар соң мондый оҗмах өлгесе кайда!<br> Ак түбәле бу мәһабәт тауларны —<br> Сагың итеп Хак иңдергән аларны,<br> Сак итеп Ходай иңдергән аларны.<br> Ярларыңа каккан тыныч дулкыннар<br> Вәгъдә итә мәңгелек гүзәл еллар,<br> Ярларыңа каккан тыныч дулкыннар<br> Вәгъдә итә мәңгелек гүзәл еллар.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Изге Ватан, Чили дога-антын<br> Кабул ит, багышлый кыз-улың:<br> “Йә булырсың азатлар зираты,<br> Йә золымнан сыеныр урын,<br> Йә булырсың азатлар зираты,<br> Йә золымнан сыеныр урын,<br> Йә булырсың азатлар зираты,<br> Йә золымнан сыеныр урын,<br> Йә золымнан сыеныр урын,<br> Йә золымнан сыеныр урын”.<br> '''Рәсми башкарыла торган рәвештәге җыелма өлеше. Гимн текстында җәмгысы алты куплет бар.'''<br> === '''ЧУАШСТАН''' === '''ТӐВAН ҪӖРШЫВ'''<br> Ҫурхи тӗнче вӑраннӑ чух,<br> Хаваслӑ кун шӑраннӑ чух,<br> Чун савӑнать: чӗре сикет,<br> Ҫӗршывӑм ҫинчен юрлас килет.<br> Хушса юрламалли:<br> Тӑван ҫӗршыв, тӑван ҫӗршыв,<br> Асран кайми юратнӑ ҫӗршыв.<br> Тӑван ҫӗршыв, тӑван ҫӗршыв,<br> Мухтав сана ҫуралнӑ ҫӗршыв.<br> Яшсем–херсем вылянӑ чух,<br> Атте–анне ӑс панӑ чух,<br> Чун савӑнать, чӗре сикет,<br> Татах та нумай пурнас килет.<br> Хушса юрламалли<br> Тӑвансемпе пӗрлешнӗ чух,<br> Чӑваш тӗнчи ҫӗкленнӗ чух,<br> Чун савӑнать: чӗре сикет,<br> Татах та хастар пулас килет.<br> Хушса юрламалли<br> https://rutube.ru/video/7d03d506bb9c8a2849c97b4f56f90fc7/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Chuvashia.ogg '''ТУГАН ҖИР'''<br> 1. Язгы дөнья уянган чак,<br> Һәвәс көннәр җылынган чак,<br> Җан сөенә, йөрәк җилкенә,<br> Ил турында җырлыйсы килә.<br> Кушымта:<br> Туган җирем, туган ягым,<br> Сөйгән илем, изге Анам.<br> Туган җирем, туган ягым,<br> Мактау сиңа, дан сиңа, дан!<br> 2. Яшь-җилкенчәк уйный-көлә,<br> Ата-ана үгет бирә,<br> Җан сөенә, йөрәк җилкенә,<br> Әле озак яшисе килә.<br> Кушымта.<br> 3. Туган-кардәш берләшкән чак,<br> Чуашлар күмәкләшкән чак,<br> Җан сөенә, йөрәк җилкенә,<br> Эшчән-уңган буласы килә.<br> Кушымта.<br> === '''ШВЕЙЦАРИЯ''' === '''Schweizerpsalm'''<br> Trittst im Morgenrot daher,<br> Seh’ ich dich im Strahlenmeer, <br> Dich, du Hocherhabener, Herrlicher! <br> Wenn der Alpen Firn sich rötet,<br> Betet, freie Schweizer betet.<br> Eure fromme Seele ahnt,<br> Eure fromme Seele ahnt –<br> Gott im hehren Vaterland!<br> Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! <br> Kommst im Abendglühn daher,<br> Find’ ich Dich im Sternenheer,<br> Dich, du Menschenfreundlicher, Liebender!<br> In des Himmels lichten Räumen<br> Kann ich froh und selig träumen;<br> Denn die fromme Seele ahnt,<br> Denn die fromme Seele ahnt –<br> Gott im hehren Vaterland!<br> Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! <br> Ziehst im Nebelflor daher,<br> Such’ ich Dich im Wolkenmeer,<br> Dich, du Unergründlicher, Ewiger!<br> Aus dem grauen Luftgebilde<br> Bricht die Sonne klar und milde,<br> Und die fromme Seele ahnt,<br> Und die fromme Seele ahnt –<br> Gott im hehren Vaterland!<br> Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! <br> Fährst im wilden Sturm daher,<br> Bist Du selbst uns Hort und Wehr,<br> Du, allmächtig Waltender, Rettender!<br> In Gewitternacht und Grauen<br> Laßt uns kindlich Ihm vertrauen! <br> Ja, die fromme Seele ahnt,<br> Ja, die fromme Seele ahnt –<br> Gott im hehren Vaterland!<br> Gott, den Herrn, im hehren Vaterland!<br> https://rutube.ru/video/8d215123ab75bce82a03a5ff144fa9b4/ https://rutube.ru/video/ecab53f5f40024008ae29d95276eb8ba/ Алман тексты тәрҗемәсе<br> '''Швейцария догасы'''<br> Килсәң таң шәфәгындә,<br> Күрәм нур диңгезендә,<br> Тәңрем, Сине – Кодрәт иясен! <br> Альп карлары алсулана,<br> Азат бәндәләр догада,<br> Һәм тәкъва җан инана,<br> Һәм тәкъва җан инана:<br> Ходай – изге Ватанда!<br> Хак Тәгалә – изге Ватанда! <br> Кичке эңгер-меңгердә<br> Табам күкләр түрендә<br> Сине, Ярлыкаучы, Сөюче!<br> Хыялларда күккә ашып,<br> Шат күңелле уйга батып,<br> Тәкъва җаннар инана,<br> Тәкъва җаннар инана:<br> Ходай – изге Ватанда!<br> Хак Тәгалә – изге Ватанда! <br> Күк өртелсә томанга,<br> Эзлим Сине болытта,<br> Акыл ирешмәслек, Бакый зат!<br> Соры пәрдәләрне ертып,<br> Ягымлы нур сипсә кояш,<br> Тәкъва җаннар инана,<br> Тәкъва җаннар инана:<br> Ходай – изге Ватанда!<br> Хак Тәгалә – изге Ватанда! <br> Бураннар кар ураса,<br> Безгә терәк-ышаныч,<br> И Яралтучы, Коткаручы!<br> Яшен яшьнәп күк күкрәсә, <br> Сиңа гына сыгынабыз!<br> Һәм тәкъва җан инана,<br> Һәм тәкъва җан инана:<br> Ходай – изге Ватанда!<br> Хак Тәгалә – изге Ватанда!<br> '''Cantique suisse'''<br> Sur nos monts, quand le soleil<br> Annonce un brillant réveil,<br> Et prédit d’un plus beau jour Le retour,<br> Les beautés de la Patrie<br> Parlent à l’âme attendrie:<br> Au ciel montent plus joyeux,<br> Au ciel montent plus joyeux<br> Les accents d’un cœur pieux,<br> Les accents émus d’un cœur pieux.<br> Lorsqu’un doux rayon du soir<br> Joue encore dans le bois noir,<br> Le cœur se sent plus heureux près de Dieu.<br> Loin des vains bruits de la plaine<br> L’âme en paix est plus sereine;<br> Au ciel montent plus joyeux,<br> Au ciel montent plus joyeux<br> Les accents d’un cœur pieux,<br> Les accents émus d’un cœur pieux. <br> Lorsque dans la sombre nuit<br> La foudre éclate avec bruit,<br> Notre cœur pressent encore le Dieu fort.<br> Dans l’orage et la détresse, <br> Il est notre forteresse.<br> Offrons-Lui de cœurs pieux,<br> Offrons-Lui de cœurs pieux,<br> Dieu nous bénira des cieux,<br> Dieu nous bénira du hauts des cieux.<br> Des grands monts vient le secours,<br> Suisse! espère en Dieu toujours!<br> Garde la foi des aïeux, vis comme eux! <br> Sur l’autel de la partrie<br> Met tes biens, ton cœurs, ta vie! <br> C’est le trésor précieux, <br> C’est le trésor précieux<br> Que Dieu nous bénira des cieux,<br> Que Dieu nous bénira du hauts des cieux.<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Swiss_Psalm.ogg<br> https://yandex.ru/video/preview/5091516978263507943 Француз тексты тәрҗемәсе<br> '''Кояш таулар өстендә'''<br> Уяныгыз! дигәндә,<br> Мәсих кабат җиргә иңәр диеп,<br> Ватаныбыз күркәмлеге<br> Тәкъва җанга бирә хәбәр.<br> Һәм кабат күккә аша,<br> Һәм кабат күккә аша<br> Ихлас күңел догабыз,<br> Ихлас күңел түре догабыз.<br> Кичен шәфәкъ нурлары<br> Урманнарны яктыртса,<br> Тәңре хозурында без бәхетле.<br> Ыгы-зыгысыз үзәндә<br> Тыныч җаннар да борчусыз;<br> Һәм кабат күккә аша,<br> Һәм кабат күккә аша<br> Ихлас күңел догасы,<br> Ихлас күңел түре догасы.<br> Яшен яшьнәсә төнлә,<br> Күк күкрәсә, җил купса,<br> Йөрәк тоя Тәңре кодрәтен.<br> Ул, авырлыклар килгәндә,<br> Ышанычлы терәгебез.<br> Ачыйк тәкъва җанны Аңа,<br> Ачыйк тәкъва җанны Аңа,<br> Ярлыкагыл, диеп, Алла,<br> Ярлыкагыл, диеп, безне Алла.<br> Безнең иминлек – Күктән,<br> Илһам алыйк Тәңредән!<br> Ата-баба күк сакла динне!<br> Ватанга багышла җаның,<br> Тапкан малың, хезмәтеңне!<br> Бу – тиңдәшсез хәзинә,<br> Бу – тиңдәшсез хәзинә:<br> Бәхет Алладан иңә,<br> Безнең бәхет Алладан иңә.<br> Итальян телендәге текст '''Salmo svizzero''' дип атала.<br> Романш телендәге текст '''Psalm svizzer''' дип атала.<br> === '''ШВЕЦИЯ (дәүләт гимны)''' === '''Du Gamla Du Fria'''<br> Du gamla, du fria, du fjällhöga nord<br> Du tysta, du glädjerika sköna!<br> Jag hälsar dig, vänaste land uppå jord,<br> Din sol, din himmel, dina ängder gröna,<br> Din sol, din himmel, dina ängder gröna.<br> Du tronar på minnen från fornstora dar,<br> då ärat ditt namn flög över jorden.<br> Jag vet att du är och du blir vad du var.<br> Ja, jag vill leva jag vill dö i Norden,<br> Ja, jag vill leva jag vill dö i Norden.<br> https://rutube.ru/video/f2e644afbb38c128d45914c910fca2cf/ https://my.mail.ru/music/search/Гимн%20Швеции%20 https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Sweden.ogg '''Борынгы азат илем'''<br> Котып түрендә – борынгы үрләрең,<br> Тыныч иркенлектә җиһан гүзәле!<br> Сәлам, Ватаным, урман-күлләреңә,<br> Күгең, кояшың һәм үзәннәреңә,<br> Күгең, кояшың һәм үзәннәреңә.<br> Хәтер түрендә – ил булып үскәнең,<br> Даның танытып, җир гизеп үткәнең.<br> Изге теләгем: кодрәтле бул, илем!<br> Котып түрендә – яшәвем, үлемем,<br> Котып түрендә – яшәвем, үлемем.<br> === '''ШВЕЦИЯ (кыйрал гимны)''' === '''Kungssången'''<br> 1. Ur svenska hjärtans djup en gång<br> en samfälld och en enkel sång,<br> som går till konungen fram!<br> Var honom trofast och hans ätt,<br> gör kronan på hans hjässa lätt,<br> och all din tro till honom sätt,<br> du folk av frejdad stam!<br> 5. Du himlens Herre, med oss var,<br> som förr du med oss varit har,<br> och liva på vår strand<br> det gamla lynnets art igen<br> hos sveakungen och hans män.<br> Och låt din ande vila än<br> utöver nordanland!<br> https://yandex.ru/video/preview/5773466526456716945 '''Кыйрал җыры'''<br> 1. Шведлар йөрәге түреннән<br> гади генә бер җыр иңгән,<br> яд итеп кыйралын!<br> Бул син кыйралыңа тугры,<br> булсын аның таҗы нурлы,<br> аның нәселе данлыклы,<br> әй, ирекле кавем!<br> 5. Ашкач та күкләргә җаның,<br> газиз булсын сиңа халкың, —<br> һәм Свея җирендә<br> тормыш янә кабатлансын,<br> борынгы рух гел саклансын.<br> Синең җаның хозурлансын<br> Төньяк иле өстендә.<br> '''Королевская песня'''<br> ('''''Игорь Крайнюков тәрҗемәсе''''')<br> 1. В сердцах у шведов как-то раз<br> Родился гимн без пышных фраз,<br> Пусть к королю придёт.<br> Ему ты верностью плати,<br> Короны тяжесть сократи,<br> И с верою в него цвети,<br> Прославленный народ!<br> 5. И после смерти с нами будь,<br> Как прежде, укажи нам путь,<br> Едины мы с тобой.<br> Дух древний в нас с тобой сидит,<br> О свеях память он хранит…<br> Пускай душа твоя парит<br> Над северной землёй.<br> === '''ШОТЛАНДИЯ''' === Шотланд (гэль) телендә<br> '''FHLÙR NA H-ALBANN'''<br> O Fhlùr na h-Albann,<br> cuin a chì sinn<br> an seòrsa laoich<br> a sheas gu bàs 'son<br> am bileag feòir is fraoich,<br> a sheas an aghaidh<br> feachd uailleil Iomhair<br> 's a ruaig e dhachaidh<br> air chaochladh smaoin?<br> Na cnuic tha lomnochd<br> ‘s tha duilleach Foghair mar bhrat air làr,<br> am fearann caillte<br> dan tug na seòid ud gràdh,<br> a sheas an aghaidh<br> feachd uailleil Iomhair<br> 's a ruaig e dhachaigh<br> air chaochladh smaoin.<br> Tha 'n eachdraidh dùinte<br> ach air dìochuimhne chan fheum i bhith,<br> is faodaidh sinn èirigh<br> gu bhith nar Rìoghachd a-rìs<br> a sheas an aghaidh<br> feachd uailleil Iomhair<br> 's a ruaig e dhachaidh<br> air chaochladh smaoin<br> Инглиз телендә<br> '''FLOWER OF SCOTLAND'''<br> O flower of Scotland<br> When will we see<br> Your like again<br> That fought and died for<br> Your wee bit hill and glen<br> And stood against him<br> Proud Edward's army<br> And sent him homeward<br> Tae think again<br> The hills are bare now<br> And autumn leaves lie thick and still<br> O'er land that is lost now<br> Which those so dearly held<br> And stood against him<br> Proud Edward's army<br> And sent him homeward<br> Tae think again<br> Those days are passed now<br> And in the past they must remain<br> But we can still rise now<br> And be the nation again<br> And stood against him<br> Proud Edward's army<br> And sent him homeward<br> Tae think again<br> https://rutube.ru/video/bf509d6043c02ee4d023a7ad0ae554c0/ https://muz.zvukofon.com/track/1325741351-navan-o-fhluir-na-h-albann-o-flower-of-scotland{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} https://yandex.ru/video/preview/17505676802856677467 '''ШОТЛАНД ЧӘЧӘГЕ'''<br> Шотланд Чәчәге,<br> кайчан кабат<br> күрербез илнең,<br> җан фида кылып,<br> Эдвардны җиңгән<br> Һилл-Гленн кебек булганын?<br> Баскынны ул куып<br> кире кайтарган, –<br> уйлансын дип.<br> Бу калкулыклар<br> шыр ялангач,<br> яфрак коела,<br> кайчандыр көзен<br> Эдвардны җиңеп,<br> югалган ил өстенә.<br> Баскынны ул куып<br> кире кайтарган, –<br> уйлансын дип.<br> Ул көннәр – күптән<br> үткән заман,<br> без әле кабат<br> күтәрелә алабыз –<br> Эдвардны җиңгән<br> шул кыю милләт булып.<br> Баскынны ул куып<br> кире кайтарган, –<br> уйлансын дип<br> '''ЭДВАРД II''' – XIV гасыр башында Шотландияне басып алырга дип сугыш башлаган һәм хәлиткеч яуда тар-мар ителгән инглиз кыйралы.<br> '''ҺИЛЛ-ГЛЕНН''' – Шотландиянең таулы һәм тигезлекле өлешләренең гомуми атамасы, халыкта Шотландия синонимы буларак та кулланыла.<br> === '''ШРИ ЛАНКА''' === Синһал телендә<br> ශ්‍රී ලංකා මාතා අප ශ්‍රී ලංකා<br> නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා<br> සුන්දර සිරිබරිනී<br> සුරැඳි අති ශෝභමාන ලංකා<br> ධාන්‍ය ධනය නෙක<br> මල් පලතුරු පිරි ජය භුමිය රම්‍යා<br> අප හට සැප සිරි සෙත සදනා<br> ජීවනයේ මාතා<br> පිළිගනු මැන අප භක්තී පූජා<br> නමෝ නමෝ මාතා අප ශ්‍රී ලංකා<br> නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා<br> ඔබ වේ අප විද්‍යා<br> ඔබ මය අප සත්‍යා<br> ඔබ වේ අප ශක්ති<br> අප හද තුළ භක්තී<br> ඔබ අප ආලෝකේ<br> අපගේ අනුප්‍රාණේ<br> ඔබ අප ජීවන වේ<br> අප මුක්තිය ඔබ වේ<br> නව ජීවන දෙමිනේ<br> නිතින අප පුබුදු කරන් මාතා<br> ඥාන වීර්ය වඩවමින රැගෙන<br> යනු මැන ජය භූමී කරා<br> එක මවකගෙ දරු කැල බැවිනා<br> යමු යමු වී නොපමා<br> ප්‍රේම වඩා සැම භේද දුරැර දා<br> නමෝ නමෝ මාතා අප ශ්‍රී ලංකා<br> නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා<br> Укылышы:<br> Śrī laṁkā mātā, apa Śrī laṁkā<br> Namō namō namō namō mātā<br> Sundara siribarinī<br> Suræn̆di ati shōbhamāna laṁkā<br> Dhānya dhanaya neka<br> Mal palaturu piri jaya bhumiya ramyā<br> Apa haṭa sæpa siri seta sadanā<br> Jīvanayē mātā<br> Piḷiganu mæna apa bhaktī pūjā<br> Namō namō mātā,<br> apa Śrī laṁkā<br> Namō namō namō namō mātā<br> Oba vē apa vidyā<br> Oba maya apa satyā<br> Oba vē apa shakti<br> Apa hada tuḷa bhaktī<br> Oba apa ālōkē<br> Apagē anuprāṇē<br> Oba apa jīvana vē<br> Apa muktiya oba vē<br> Nava jīvana demine<br> Nitina apa pubudu karan mātā<br> Gnāna vīrya vaḍavamina rægena<br> Yanu mæna jaya bhūmī karā<br> Eka mavakage daru kæla bævinā<br> Yamu yamu vī nopamā<br> Prēma vaḍā sæma bhēda duræra dā<br> Namō namō mātā, Apa Śrī laṁkā<br> Namō namō namō namō mātā<br> https://wikiway.com/sri-lanka/gimn/ https://rutube.ru/video/827057bc2f76af2803257956805de8e6/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sri_Lankan_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band_(2003).oga Дан-шөһрәт яула, Шри Ланка ана!<br> Сәлам сиңа, Анам, сәлам сиңа!<br> ................................ === '''ЭКВАДОР''' === '''¡SALVE, OH PATRIA!'''<br> Coro:<br> ¡Salve, oh Patria, mil veces!<br> ¡Oh Patria! ¡gloria a ti, gloria a ti!<br> Ya tu pecho, tu pecho, reboza<br> Gozo y paz ya tu pecho reboza;<br> Y tu frente, tu frente radiosa<br> Más que el sol contemplamos lucir,<br> Y tu frente, tu frente radiosa<br> Más que el sol contemplamos lucir.<br> 2. Los primeros los hijos del suelo<br> Que soberbio, el Pichincha decora<br> Te aclamaron por siempre señora<br> Y vertieron su sangre por ti.<br> Dios miró y a septó el holocausto<br> Y esa sangre fue germen fecundo<br> De otros héroes que atónito el mundo<br> Vió en tu torno a millares surgir,<br> a millares surgir, a millares surgir.<br> Coro:<br> ¡Salve, oh Patria, mil veces!<br> ¡Oh Patria! ¡gloria a ti, gloria a ti!<br> Ya tu pecho, tu pecho, reboza<br> Gozo y paz ya tu pecho reboza;<br> Y tu frente, tu frente radiosa<br> Más que el sol contemplamos lucir,<br> Y tu frente, tu frente radiosa<br> Más que el sol contemplamos lucir.<br> https://rutube.ru/video/ca28070b4983f2f40cf3090e3d08cc5c/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Ecuador.ogg https://my.mail.ru/music/songs/гимн-республики-эквадор-с-1948-г-salve-oh-patria-3cef9729f8c79858a78d43bccaa03ba3 '''''Алты куплетлы гимнның халыкара шартларда башкару өчен рәсмиләштерелгән өлеше. Кушымтадан башлана һәм кушымта белән тәмамлана. Ярты минутлык увертюрасы бар.'''''<br> '''МЕҢ ЯШӘ, ВАТАН!'''<br> Кушымта:<br> Әй Ватан, мең яшә, әй Ватан!<br> Дан сиңа, сиңа дан!<br> Синең күкрәгеңдә, күкрәгеңдә —<br> Тынычлык һәм шатлык ил-көнгә;<br> Һәм синең балкышлы йөзеңнән<br> Кояштан күбрәк нур сибелә,<br> Һәм синең балкышлы йөзеңнән<br> Кояштан күбрәк нур сибелә.<br> 2. Җиребезнең тәүге азатлары,<br> Пичинчаның* мәшһүр уллары —<br> Синең өчен алар кан койган,<br> Сине хаким итеп таныткан.<br> Алла кабул иткән бу корбанны,<br> Кальбеңә яралгы булганны,<br> Дөньяны алар гаҗәпләндергән,<br> Көрәшкә меңнәрне күтәргән,<br> Меңнәрне күтәргән, меңнәрне күтәргән.<br> Кушымта.<br> * '''Пичинча''' — Эквадорда азатлык өчен күтәрелеш башланган провинция.<br> === '''ЭКВАТОР ГВИНЕЯСЫ''' === https://flag-gimn.ru/hymns/equatorial-guinea/ === '''ЭРИТРЕЯ''' === '''''Тигринья телендә'''''<br> ||: ኤርትራ ኤርትራ ኤርትራ፡<br> በዓል ደማ እናልቀሰ ተደምሲሱ፡<br> መስዋእታ ብሓርነት ተደቢሱ። :||<br> መዋእል ነኺሳ ኣብ ዕላማ፡<br> ትእምርቲ ጽንዓት ኰይኑ ስማ፡<br> ኤርትራ'ዛ ሓበን ውጹዓት፡<br> ኣመስኪራ ሓቂ ክምትዕወት።<br> ኤርትራ ኤርትራ፡<br> ኣብ ዓለም ጨቢጣቶ ግቡእ ክብራ።<br> ናጽነት ዘምጽኣ ልዑል ኒሕ፡<br> ንህንጻ ንልምዓት ክሰርሕ፡<br> ስልጣነ ከነልብሳ ግርማ፡<br> ሕድሪ'ለና ግምጃ ክንስልማ።<br> ||: ኤርትራ ኤርትራ፡<br> ኣብ ዓለም ጨቢጣቶ ግቡእ ክብራ። :||<br> '''''Гарәп телендә'''''<br> ||: إرتريا إرتريا إرتريا<br> قد دحرت بغيظهم أعداءها<br> وتوجت بالنصر تضحياتها :||<br> مع الأعداء قد مرت من عهود<br> غدا اسمها معجزة الصمود<br> فخر المكافحين في إرتريا<br> قد برهنت أن العلا لها<br> إرتريا إرتريا<br> تبوأت مكانها بين الأمم<br> بإصرارنا الذي جنى التحرير<br> سننجز البناء والتعمير<br> لتزدهر وتلبس الوقار<br> تعاهدنا أن تسمو إرتريا<br> ||: إرتريا إرتريا<br> تبوات مكانها بين الأمم :||<br> https://rutube.ru/video/02590c3f2d781252aaa4b5058918e486/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Eritrea_by_US_Navy_Band.ogg ||: Эритра, Эритра, Эритра,<br> Мәрхәмәтсез дошман тар-мар ителгән,<br> Һәм шәһадәт хөррият булып иңгән. :||<br> Һәрдаим тугры теләгенә,<br> Әйләнде ныклык үрнәгенә,<br> Горурлык терәге, Эритра<br> Хаклык өстенлеген раслап тора.<br> Эритра, Эритра,<br> Хак урынын Җир йөзендә ул кора.<br> Фидакарьлек илгә юл салды,<br> Ватан яңарышка юл алды,<br> Бурычы итеп алгарышын,<br> Уңган халык барысын булдыра.<br> ||: Эритра, Эритра,<br> Хак урынын Җир йөзендә ул кора. :||<br> === '''ЭСТОНИЯ''' === '''MU ISAMAA, MU ÕNN JA RÕÕM'''<br> Mu isamaa, mu õnn ja rõõm,<br> kui kaunis oled sa!<br> Ei leia mina iial teal<br> see suure, laia ilma peal,<br> mis mul nii armas oleks ka,<br> kui sa, mu isamaa!<br> Sa oled mind ju sünnitand<br> ja üles kasvatand;<br> sind tänan mina alati<br> ja jään sull’ truuiks surmani,<br> mul kõige armsam oled sa,<br> mu kallis isamaa!<br> Su üle Jumal valvaku,<br> mu armas isamaa!<br> Ta olgu sinu kaitseja<br> ja võtku rohkest õnnista,<br> mis iial ette võtad sa,<br> mu kallis isamaa!<br> https://rutube.ru/video/d1e3c09f9103115dae6e51b29b72dceb/ https://wikiway.com/estonia/gimn/ '''ИЛЕМ, БӘХЕТ-КУАНЫЧЫМ'''<br> Илем, бәхет-куанычым,<br> кадерлем, багалмам!<br> Дөнья гизеп эзләсәм дә,<br> Кая барып тезләнсәм дә,<br> синдәй гүзәлне табалмам,<br> әй сөекле Ватан!<br> Син тудырдың, син үстердең<br> анам кебек мине;<br> сиңа мәңге мин бурычлы,<br> гүргә кадәр турылыклы,<br> рәхмәт укып сөям сине,<br> газиз туган илем!<br> Нигъмәтеннән аермасын<br> Ходай сине, илем!<br> Хак Тәгалә ярлыкасын,<br> бөтен дөньяда хуплансын<br> һәр ниятең, изге эшең,<br> газиз туган илем!<br> === '''ЯМАЙКА''' === JAMAICA, LAND WE LOVE<br> '''I.''' Eternal Father, bless our land<br> Guard us with Thy mighty hand<br> Keep us free from evil powers<br> Be our light through countless hours<br> To our leaders, Great Defender,<br> Grant true wisdom from above<br> Justice, truth be ours forever<br> Jamaica, land we love<br> Jamaica, Jamaica,<br> Jamaica, land we love.<br> '''II.''' Teach us true respect for all<br> Stir response to duty's call<br> Strengthen us the weak to cherish<br> Give us vision lest we perish<br> Knowledge send us, Heavenly Father,<br> Grant true wisdom from above<br> Justice, truth be ours forever<br> Jamaica, land we love<br> Jamaica, Jamaica,<br> Jamaica, land we love.<br> https://rutube.ru/video/42ecb4f460c891d5e3cef506788d3114/ https://wikiway.com/jamaica/gimn/ https://ru.wikipedia.org/wiki/Файл:%22Jamaica,_Land_We_Love%22,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga === '''ЯҢА ЗЕЛАНДИЯ''' === '''''Маори телендә '''''<br> '''AOTEAROA'''<br> 1. E Ihoā Atua,<br> O ngā iwi mātou rā,<br> Āta whakarangona;<br> Me aroha noa.<br> Kia hua ko te pai;<br> Kia tau tō atawhai;<br> Manaakitia mai<br> Aotearoa.<br> '''''Инглиз телендә'''''<br> '''GOD DEFEND NEW ZEALAND'''<br> 1. God of nations! at Thy feet<br> In the bonds of love we meet,<br> Hear our voices, we entreat,<br> God defend our Free Land.<br> Guard Pacific's triple star,<br> From the shafts of strife and war,<br> Make her praises heard afar,<br> God defend New Zealand!<br> https://rutube.ru/video/5559eb22df9b7b79051fdcb238bcf146/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:New_Zealand_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.wav '''АОТЕАРОА'''<br> Әй Тәңребез, Аллабыз,<br> Тик Сиңа табынабыз,<br> Таң иле милләте без —<br> Сиңа мәхәббәтебез.<br> Илне муллыкта яшәт,<br> Кайгырт һәм ярдәм күрсәт,<br> Сакла гел иминлектә<br> Аотеароаны.<br> '''Беренче куплеты, рәсми башкарыла торганы. Тагын дүрт куплеты бар.'''<br> === '''ЯПОНИЯ''' === '''日本語で ''(Nihongo de)'''''<br> '''君が代 (Kimi gayo)'''<br> きみがよは (Kimi gayo wa)<br> ちよにやちよに (Čiyoni, yačiyoni)<br> さざれいしの (Sazare iśi-no)<br> いわおとなりて (Iwao to narite)<br> こけのむすまで (Koke-no musu made)<br> https://rutube.ru/video/caf89205dab6b7616c57e46f1915db75/ https://my.mail.ru/music/search/君が代 https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kimi_ga_Yo_instrumental.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Галиҗәнап хакимлеге'''<br> Мең еллар без бәхетле;<br> Нәселең булсын тәхетле<br> Вак ташлар<br> Кодрәтле тау-кыя булып киткәнче,<br> Итәкләрендә мүк үскәнче.<br> q4gud5y6yh5y1oerpq1jexlwcdz0s5l 14 1491734 5963038 2026-06-13T12:52:23Z Blackisnewyellow 44652 Яңа бит: «{{Күзәтүче төркем}}» 5963038 wikitext text/x-wiki {{Күзәтүче төркем}} ham61qo2rjfs61piq4c0kym719inl4u 0 1491735 5963053 2026-06-13T13:29:36Z Frhdkazan 3171 Frhdkazan [[Fódor Tútçev]] битенең исемен үзгәртте. Яңа исеме: [[Födor Tütçev]]: Мәкаләгә исем кушу кагыйдәсе буенча: [[Википедия:Тавыш бирү:Латин әлифбасы-2]], [[Википедия:Татар Википедиясе теле]], [[Википедия:Мәкалә исемнәре]] 5963053 wikitext text/x-wiki #ЮНӘЛТҮ [[Födor Tütçev]] sa9r6oq7sg3xkp6b9l41t5py6hlfy0q 1 1491736 5963055 2026-06-13T13:29:36Z Frhdkazan 3171 Frhdkazan [[Бәхәс:Fódor Tútçev]] битенең исемен үзгәртте. Яңа исеме: [[Бәхәс:Födor Tütçev]]: Мәкаләгә исем кушу кагыйдәсе буенча: [[Википедия:Тавыш бирү:Латин әлифбасы-2]], [[Википедия:Татар Википедиясе теле]], [[Википедия:Мәкалә исемнәре]] 5963055 wikitext text/x-wiki #ЮНӘЛТҮ [[Бәхәс:Födor Tütçev]] oxz33t6eyvk61vwwthnnbi6x8g4v067 0 1491737 5963056 2026-06-13T13:31:19Z Frhdkazan 3171 [[Födor Tütçev]] битенә юнәлтү 5963056 wikitext text/x-wiki #redirect [[Födor Tütçev]] azact3f3se94dmi35v8e4gj7w6iccue 0 1491738 5963089 2026-06-13T19:48:18Z Frhdkazan 3171 [[Википедия:Тикшереп булучанлык]] битенә юнәлтү 5963089 wikitext text/x-wiki #redirect [[Википедия:Тикшереп булучанлык]] 4o62ii8ka58b1z0jjk83g0fzi1p40ob 10 1491739 5963090 2026-06-13T19:52:54Z Frhdkazan 3171 Яңа бит: «Wulfenite mexique.jpg» 5963090 wikitext text/x-wiki Wulfenite mexique.jpg c2ig3py0zwmz1iqdct5dk91uc06fa32 10 1491740 5963091 2026-06-13T19:58:07Z Frhdkazan 3171 Яңа бит: «What is Magna Carta-.webm» 5963091 wikitext text/x-wiki What is Magna Carta-.webm a5x78es3zup8vohinu2hl4avxktx5gr 0 1491741 5963099 2026-06-13T21:54:22Z T1nn27 56384 Яңа бит: «'''Парагвай сугышы''' (шулай ук '''Өчлек альянсы сугышы''' дип тә атала, {{lang-es|Guerra de la Triple Alianza}}) — 1864–1870 елларда [[Парагвай]] һәм Өчлек альянсы ([[Бразилия|Бразилия империясе]], [[Аргентина]] һәм [[Уругвай]]) арасында булган [[сугыш|хәрби низаг]]. Бу сугыш [[Көньяк Америка]]да...» 5963099 wikitext text/x-wiki '''Парагвай сугышы''' (шулай ук '''Өчлек альянсы сугышы''' дип тә атала, {{lang-es|Guerra de la Triple Alianza}}) — 1864–1870 елларда [[Парагвай]] һәм Өчлек альянсы ([[Бразилия|Бразилия империясе]], [[Аргентина]] һәм [[Уругвай]]) арасында булган [[сугыш|хәрби низаг]]. Бу сугыш [[Көньяк Америка]]да булган иң эре һәм канкойгыч кораллы конфликтларның берсе булып санала. ​Конфликтның төп сәбәпләре — [[Ла-Плата төбәге]]ндәге сәяси каршылыклар, чик буе территорияләре өчен бәхәсләр һәм мөһим елга сәүдә юллары өстеннән контроль урнаштыру өчен көрәш. [[Уругвай]]дагы эчке сәяси кризиска [[Бразилия]] хәрби көч кулланып тыкшынганнан соң, Парагвай диктаторы {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Франсиско Солано Лопес||ru|Франсиско Солано Лопес}} [[Уругвай]] хөкүмәтенә ярдәм итәргә карар кыла. Ул башта Бразилиягә, ә аннары [[Аргентина]]га каршы сугыш игълан итә, нәтиҗәдә өч күрше дәүләт [[Парагвай]]га каршы хәрби союз төзи. ​Сугыш Парагвай өчен чын мәгънәсендә милли һәлакәт белән тәмамлана. Ил авыр җиңелүгә дучар була һәм үз территориясенең шактый өлешен (якынча 40 процентын) Бразилия һәм Аргентина файдасына югалта. Әмма иң зур фаҗига [[демография|демографик]] югалтуларда чагыла: төрле тарихи бәяләмәләр буенча, хәрби хәрәкәтләр, ачлык һәм эпидемияләр нәтиҗәсендә Парагвай халкының яртысыннан артыгы, шул исәптән балигъ булган ир-атларның 70–90 проценты һәлак була. Бу вакыйга илнең [[икътисад]]и һәм демографик үсешен дистәләгән елларга тоткарлый. k6u5pd7kbpbe7jtcx9ldbnzp8tgl1fe 5963105 5963099 2026-06-13T23:15:09Z T1nn27 56384 5963105 wikitext text/x-wiki '''Парагвай сугышы''' (шулай ук '''Өчлек альянсы сугышы''' дип тә атала, {{lang-es|Guerra de la Triple Alianza}}) — 1864–1870 елларда [[Парагвай]] һәм Өчлек альянсы ([[Бразилия|Бразилия империясе]], [[Аргентина]] һәм [[Уругвай]]) арасында булган [[сугыш|хәрби низаг]]. Бу сугыш [[Көньяк Америка]]да булган иң эре һәм канкойгыч кораллы конфликтларның берсе булып санала. ​Конфликтның төп сәбәпләре — [[Ла-Плата төбәге]]ндәге сәяси каршылыклар, чик буе территорияләре өчен бәхәсләр һәм мөһим елга сәүдә юллары өстеннән контроль урнаштыру өчен көрәш. [[Уругвай]]дагы эчке сәяси кризиска [[Бразилия]] хәрби көч кулланып тыкшынганнан соң, Парагвай диктаторы {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Франсиско Солано Лопес||ru|Франсиско Солано Лопес}} [[Уругвай]] хөкүмәтенә ярдәм итәргә карар кыла. Ул башта Бразилиягә, ә аннары [[Аргентина]]га каршы сугыш игълан итә, нәтиҗәдә өч күрше дәүләт [[Парагвай]]га каршы хәрби союз төзи. ​Сугыш Парагвай өчен чын мәгънәсендә милли һәлакәт белән тәмамлана. Ил авыр җиңелүгә дучар була һәм үз территориясенең шактый өлешен (якынча 40 процентын) Бразилия һәм Аргентина файдасына югалта. Әмма иң зур фаҗига [[демография|демографик]] югалтуларда чагыла: төрле тарихи бәяләмәләр буенча, хәрби хәрәкәтләр, ачлык һәм эпидемияләр нәтиҗәсендә Парагвай халкының яртысыннан артыгы, шул исәптән балигъ булган ир-атларның 70–90 проценты һәлак була. Бу вакыйга илнең [[икътисад]]и һәм демографик үсешен дистәләгән елларга тоткарлый. == Сугышның алтарихы == [[XIX гасыр]] уртасында [[Көньяк Америка]]дагы Ла-Плата елгасы бассейнында катлаулы геосәяси вазгыять туа. Диңгезгә турыдан-туры чыгуы булмаган Парагвай, шулай ук Бразилиянең эчке төбәкләре (аерым алганда, Мату-Гросу) һәм Аргентина провинцияләре өчен {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Парана||ru|Парана}} һәм {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Парагвай (елга)|Парагвай|ru|Парагвай (река)}} елгалары дөнья базарына чыгуның бердәнбер юлы булып тора. Шул сәбәпле, әлеге су юлларында ирекле йөзү хокукын саклап калу һәр дәүләт өчен стратегик һәм икътисади яктан «исән калу» мәсьәләсенә әверелә. ​Шул ук вакытта [[Парагвай]]ның үсеш юлы күршеләренекеннән сизелерлек аерылып тора. Диктаторлар [[Карлос Антонио Лопес]] һәм аның улы {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Франсиско Солано Лопес||ru|Франсиско Солано Лопес}} хакимлеге астында ил ябык, әмма чагыштырмача тотрыклы икътисади сәясәт алып бара. Хакимият үз алдына бәйсезлекне саклау һәм хәрби көчне арттыру максатын куя, чөнки [[Аргентина]] һәм [[Бразилия]] кебек эре күршеләрнең империалистик ниятләре аркасында илгә басып алыну куркынычы яный иде. [[Аргентина]], үз чиратында, элеккеге Рио-де-ла-Плата вице-корольлеге җирләрен (шул исәптән Парагвай һәм [[Уругвай]]ны) яңадан үз йогынтысы астында берләштерергә өметләнә. Шул ук вакытта Бразилия империясе дә көньякта үз хакимиятен киңәйтергә һәм елга юлларында өстенлек итәргә омтыла. Ике зур дәүләт арасындагы геосәяси көрәшнең төп мәйданы булып Уругвай тора — ул бу төбәктәге көчләр тигезлеген саклаучы үзенчәлекле буфер дәүләт ролен үти. ​Сугыш кабынып китүгә нәкъ менә Уругвайдагы эчке сәяси кризис сәбәп була. Ул вакытта дәүләт хакимиятендә Парагвай белән дустанә мөнәсәбәттә булган [[Консерватизм|консерватив]] «Бланко» (аклар) фиркасе була. Әмма Бразилия һәм Аргентина ярдәменнән файдаланучы либераль «Колорадо» (кызыллар) фиркасе аларга каршы фетнә күтәрә. 1864 елда Бразилия империясе, үз ватандашларын һәм аларның милкен яклау сылтавы белән, Уругвайга гаскәрен кертә һәм «Колорадо» фиркасенә хакимиятне кулга алырга булыша. ​Парагвай президенты Франсиско Солано Лопес Бразилиянең Уругвайның эчке эшләренә кораллы көч кулланып тыкшынуын Ла-Плата төбәгендәге көчләр тигезлеген бозу һәм үз иленең милли иминлегенә турыдан-туры янау дип бәяли. Ул Бразилиягә моның сугыш башлауга сәбәп булачагын кисәткән катгый ультиматум юллый. Бразилия, бу кисәтүне игътибарсыз калдырып, Уругвайга бәреп кергәч, [[1864 ел]]ның 12 ноябрендә Парагвай көчләре [[Асунсьон]] янында Бразилиянең «Маркиз Олинда» (Marquês de Olinda) сәүдә корабын басып ала. Бу вакыйга Парагвай сугышының рәсми рәвештә башлануын аңлаткан. == Хәрби хәрәкәтләр == === Сугыш башы === ​Парагвай сугышны һөҗүм итү тактикасы белән башлый. 1864 елның декабрендә Франсиско Солано Лопес гаскәрләре Бразилиянең [[Мату-Гросу]] провинциясенә бәреп керәләр. Бу төбәк [[Бразилия]]нең төп үзәкләреннән бик ерак урнашканга күрә, анда саклану чаралары зәгыйфь була. Парагвайлылар тиз арада мөһим стратегик нокталарны, корал келәтләрен басып алалар һәм елга юлларын үз кулларына төшерәләр. Мату-Гросу кампаниясе Парагвай өчен уңышлы үтә һәм аның башлангыч хәрби өстенлеген күрсәтә. ​Әмма Лопесның төп максаты Уругвайдагы «Бланко» фиркасе хөкүмәтенә ярдәм итү иде. Моның өчен аңа үз гаскәрләрен көньякка таба җибәрергә кирәк, ләкин иң кыска һәм уңайлы коры җир юлы [[Аргентина]]ның [[Корриентес (правинсә)|Корриентес провинциясе]] аша үтә. Лопес Аргентина президенты {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Бартоломе Митрега||ru|Бартоломе Митре}} үзенең хәрби көчләренә бу территория аша узарга рөхсәт сорап мөрәҗәгать итә. ​Аргентина исә, бу низагта битарафлык сакларга теләвен белдереп, Парагвай гаскәрләрен кертүдән баш тарта (ләкин чынлыкта Митре хөкүмәте Бразилия яклы була). Моңа җавап итеп, [[1865 ел]]ның мартында Лопес Аргентинага да сугыш игълан итә. Шул ук елның апрелендә Парагвай гаскәре көтмәгәндә Корриентес провинциясенә бәреп керә, шәһәрнең үзен һәм Аргентинаның елгада торган берничә хәрби корабын кулга төшерә. ​Парагвайның бу гамәлләре элеккеге дошманнарны берләштерә. 1865 елның 1 маенда [[Буэнос-Айрес]] шәһәрендә Бразилия империясе, Аргентина һәм яңа Уругвай хөкүмәте (хәзер инде Бразилия ярдәме белән хакимияткә килгән «Колорадо» фиркасе җитәкчелегендә) яшерен килешү төзиләр. Бу тарихи документ Өчлек альянсын барлыкка китерә. Беректәшлеккә (союз) керүче дәүләтләр [[Парагвай]]ның сәяси режимын бәреп төшерергә һәм Франсиско Солано Лопес хакимияттән киткәнче сугышны туктатмаска килешәләр. ​Сугышның башлангыч чорында Парагвай төбәктәге иң зур, яхшы коралланган һәм тәртипле гаскәргә ия була (төрле мәгълүматлар буенча, 60–80 мең тирәсе хәрби), бу аңа башта зур өстенлек бирә. Шуңа да карамастан, Өчлек альянсы илләренең уртак кеше ресурслары һәм икътисади куәте, Парагвай белән чагыштырганда, күпкә зуррак иде, ә иң мөһиме — Бразилиянең көчле хәрби-диңгез флоты бар иде. Вакыт узу белән әлеге факторлар хәлиткеч роль уйный башлый, һәм Парагвайның беренчел уңышлары озакка сузылмыйча, сугыштагы хәлләр Альянс файдасына үзгәрә башлый. === Беректәшләрнең Парагвайга бәреп керүе һәм төп бәрелешләр === ​Сугышның барышында кискен борылыш 1865 елның 11 июнендә Риачуэло янындагы бәрелештә була. Бу көнне Бразилиянең хәрби-диңгез флоты {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Парана||ru|Парана}} елгасында Парагвайның корабларын тар-мар итә. Бу җиңү Альянс өчен хәлиткеч әһәмияткә ия була: Парагвай үзенең флотын югалтып кына калмый, ә диңгезгә чыгу юлыннан да тулысынча мәхрүм ителә. Шул вакыттан башлап ил тышкы дөньядан өзелә, читтән корал һәм азык-төлек кертү мөмкинлеге юкка чыга. ​Риачуэлодагы җиңелүдән соң Парагвай гаскәрләре [[Аргентина]] һәм [[Уругвай]] җирләреннән чигенергә мәҗбүр булалар. [[1866]] елның апрелендә Өчлек альянсы гаскәре Парана елгасын кичеп чыга һәм сугыш хәрәкәтләре тулысынча Парагвай территориясенә күчә. Бу хәлләрдән соң озакка сузылган, ике як өчен дә бик авыр булган канкойгыч позицион сугыш башлана. Төбәкнең [[сазлык]]лы булуы, куе урманнар һәм тропик авырулар ([[холера]], [[бизгәк]]) Альянс гаскәрләренең алга баруын бик нык тоткарлый һәм зур югалтулар китерә. ​1866 елның 24 маенда Көньяк Америка тарихында иң эре һәм канлы бәрелеш — {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Туюти янындагы сугыш||ru|Битва при Туюти}} була. Франсиско Солано Лопес, Альянс гаскәрләренә көтмәгәндә һөҗүм итеп, аларны тар-мар итәргә өметләнә. Әмма беректәшләрнең артиллерия һәм ут көче ягыннан өстенлеге аркасында Парагвай армиясе коточкыч югалтуларга дучар була (якынча 6–13 мең кеше һәлак була һәм яралана). Бу җиңелүдән соң Парагвайның иң тәҗрибәле хәрби частьлары юкка чыга, һәм Лопес гаскәре башлыча саклану тактикасына күчәргә мәҗбүр була. ​Шуңа да карамастан, Парагвай гаскәрләре, искиткеч батырлык күрсәтеп, дошманга каты каршылык күрсәтүләрен дәвам итә. 1866 елның сентябрендә Курупайти янында булган бәрелештә Парагвай көчләре Альянс армиясенә көчле каршылык күрсәтә һәм союздашларның алга баруын бер елга диярлек туктата. Ләкин ресурслар бертигез булмый. [[1868 ел]]ның урталарында Бразилия флоты һәм Альянсның коры җир гаскәрләре Парагвайның төп саклану ноктасы булган, ''«Көньяк Америка Гибралтары»'' дип йөртелгән [[Һумайта]] ныгытмасын камап алалар һәм озакка сузылган камалыштан соң аны саклаучыларны бирелергә мәҗбүр итәләр. Һ​умайта яулап алынганнан соң, Парагвай башкаласы [[Асунсьонга]] юл ачыла. 1868 елның декабрендәге хәрби кампания тарихка ''«Декабрь җимерүе»'' (''Dezembrada'') исеме белән кереп калган. Берничә эре бәрелеш нәтиҗәсендә Лопесның яшүсмерләрдән һәм картлардан җыелган соңгы гаскәре тулысынча диярлек тар-мар ителә. [[1869]] елның 1 гыйнварында нигезен Бразилия гаскәрләре тәшкил иткән Альянс көчләре Парагвайның башкаласы Асунсьонны басып алалар. Франсиско Солано Лопес исән калган аз санлы тарафдарлары белән илнең эчке төбәкләренә, таулы районнарга чигенә, һәм сугыш яңа — партизаннар көрәше төсмерен ала. === Соңгы бәрелешләр === ​Асунсьон басып алынганнан соң да, {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Франсиско Солано Лопес||ru|Франсиско Солано Лопес}} бирелергә теләми һәм сугышны дәвам итә. Бу чорда хәрби хәрәкәтләр партизаннар көрәше рәвешен ала. Лопес исән калган аз санлы гаскәре белән илнең төньягындагы таулы һәм куе урманлы районнарга чигенә. Ир-атларның күпчелеге һәлак булганлыктан, ул армиягә [[бала]]ларны, [[карт]]ларны һәм хәтта [[хатын-кыз]]ларны чакырырга мәҗбүр була. Бу чорның иң фаҗигале вакыйгаларының берсе — 1869 елның августында булган {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Акоста-Нью бәрелеше||ru|Битва при Акоста-Нью}}. Анда батырларча каршылык күрсәткән 3 меңгә якын Парагвай үсмере һәм баласы Бразилиянең яхшы коралланган гаскәре тарафыннан рәхимсез рәвештә кырып бетерелә. ​Өчлек альянсы гаскәрләре, аеруча [[Бразилия]] армиясе, Лопесны эзәрлекләвен дәвам итә. Чигенүче парагвайлылар да, алар артыннан баручы беректәшләр дә [[ачлык]]тан, [[эсселек]]тән һәм төрле [[авыру]]лардан интегә. Өметсезлеккә төшкән Лопес, үзенә каршы фетнә әзерләнә дип шикләнеп, паранойяга бирелә башлый. Бу авыр вакытта ул, хыянәттә гаепләп, йөзләгән кешене, шул исәптән үзенең якын туганнарын, министрларын һәм күренекле хәрби башлыкларын җәзалап үтертә. ​Сугышка нокта [[1870 ел]]ның 1 мартында Серро-Кора елгасы янындагы бәрелештә куела. Бразилия гаскәрләре Лопесның ачлыктан хәлсезләнгән, нибары берничә йөз кешедән торган соңгы лагерен камап алалар. Әсирлеккә төшәргә теләмәгән Парагвай диктаторы кулына корал тотып сугыша һәм, бик каты яраланып, һәлак була. Тарихи риваятьләр буенча, аның соңгы сүзләре: ''«Мин үз илем белән бергә үләм!» ([[испан теле|исп.]] ¡Muero con mi patria!'') була. Лопесның үлеме белән, алты ел дәвам иткән, Көньяк Америка тарихындагы иң канкойгыч сугыш булып саналган хәрби низаг рәсми рәвештә тәмамлана. == Сугыш нәтиҗәләре == ​ Парагвай сугышы ил тарихында төзәлмәс яралар калдыра һәм чын мәгънәсендә демографик һәләкәткә әверелә. Төрле тарихи бәяләмәләр буенча, хәрби хәрәкәтләр, [[ачлык]] һәм [[эпидемия]]ләр нәтиҗәсендә [[Парагвай]] халкының якынча 60–70 проценты кырыла. Иң зур югалтулар ир-атлар арасында була — балигъ булган ир-атларның 90 проценты диярлек һәлак була. [[Сугыш]]тан соң илдә [[хатын-кыз]]лар саны [[ир-ат]]ларныкыннан берничә тапкырга артып китә, бу исә [[җәмгыять]]тәге социаль һәм демографик хәлне тамырдан үзгәртә. ​Сугыш нәтиҗәсендә Парагвай үзенең бәхәсле территорияләренең зур өлешен — якынча 140 мең квадрат километр мәйданны (ил территориясенең 40 процентын) югалта. Аргентина [[Мисьонес]] төбәген һәм Чако территориясенең бер өлешен үзенә куша, [[Бразилия]] дә төньяктагы чикләрен Парагвай җирләре хисабына киңәйтә. Парагвайның бәйсез дәүләт буларак тулысынча юкка чыкмавының бердәнбер сәбәбе — Бразилия һәм Аргентина арасындагы геосәяси каршылыклар. Ике зур дәүләт тә Парагвайның үзләре арасындагы буфер зона булып калуын тели. ​Илнең икътисады тулысынча җимерелә. Сугышка кадәр Парагвай Көньяк Америкада чагыштырмача алга киткән дәүләтләрдән санала иде: аның үз тимер юллары, телеграф сызыклары, металлургия заводлары була. Сугыш барышында боларның барысы да җимерелә яки җиңүчеләр тарафыннан талана. Өстәвенә, Өчлек альянсы илләре Парагвайга түләп бетерә алмаслык зур репарацияләр салалар, бу исә ил икътисадын дистәләгән елларга бөлгенлеккә төшерә. ​Сәяси яктан да Парагвай үзенең мөстәкыйльлеген озак елларга югалта. Сугыштан соң ил территориясендә Альянс гаскәрләре (нигездә, Бразилия армиясе) [[1876 ел]]га кадәр кала. Оккупацион көчләр ярдәме белән [[Асунсьон]]да яңа хөкүмәт төзелә, ләкин ул чынлыкта күрше дәүләтләргә буйсынган ''курчак хакимият'' кенә була. Илдә тирән сәяси тотрыксызлык башлана, еш кына дәүләт түнтәрелешләре була, ә милли байлыклар һәм җирләр чит ил (бигрәк тә Аргентина һәм [[Бөекбритания]]) компанияләре кулына күчә. ​Бу канкойгыч конфликт Парагвай халкының милли аңында тирән эз калдыра һәм аның хәзерге үсешенә дә йогынты ясый. {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Франсиско Солано Лопес||ru|Франсиско Солано Лопес}} шәхесенә карата мөнәсәбәт бүгенге көнгә кадәр каршылыклы булып кала: кайберәүләр аны илне һәлакәткә китергән кансыз [[диктатор]] дип санаса, күпчелек парагвайлылар өчен ул — Ватан мөстәкыйллеге өчен соңгы сулышына кадәр көрәшкән милли каһарман. Парагвай сугышы Көньяк Америка тарихында геосәяси көрәшнең кечкенә дәүләтләргә нинди аяныч нәтиҗәләр китерә алуын күрсәтүче иң куркыныч мисал булып кала бирә. == Әдәбият == * Box, Pelham Horton. The origins of the Paraguayan War. — New York: Russel & Russel, 1967. * Whigham, Thomas L. The Paraguayan War: Causes and Early Conduct (ингл.). — Lincoln, Nebraska: University of Nebraska Press, 2002. — Vol. 1. — ISBN 978-0-8032-4786-4. * Кондратьев В. И. Великая Парагвайская война. — М.: Пятый Рим, 2018. — 288, [16] с. — ISBN 978-5-9500936-3-0. * Bormann, José Bernardino. A Campanha do Uruguay (1864–65) (порт.). — Rio de Janeiro: Imprensa Nacional, 1907. * Page, Robert W. The Paraguayan War. // Military Review. — September 1963. — Vol. 43 — No. 9. * Kolinski, Charles J. Independence or Death! The story of the Paraguayan War (ингл.). — Gainesville, Florida: University of Florida Press, 1965. * Amerlan, Albert. Nights on the Río Paraguay: Scenes on the Paraguayan War and Charactersketches (ингл.). — Buenos Aires: Herman Tjarks and Co., 1902. 118cjf3ypsnfexo0gkrdoz9tg45xryy 5963136 5963105 2026-06-14T06:24:11Z T1nn27 56384 5963136 wikitext text/x-wiki '''Парагвай сугышы''' (шулай ук '''Өчлек альянсы сугышы''' дип тә атала, {{lang-es|Guerra de la Triple Alianza}}) — 1864–1870 елларда [[Парагвай]] һәм Өчлек альянсы ([[Бразилия|Бразилия империясе]], [[Аргентина]] һәм [[Уругвай]]) арасында булган [[сугыш|хәрби низаг]]. Бу сугыш [[Көньяк Америка]]да булган иң эре һәм канкойгыч кораллы конфликтларның берсе булып санала. ​Конфликтның төп сәбәпләре — [[Ла-Плата төбәге]]ндәге сәяси каршылыклар, чик буе территорияләре өчен бәхәсләр һәм мөһим елга сәүдә юллары өстеннән контроль урнаштыру өчен көрәш. [[Уругвай]]дагы эчке сәяси кризиска [[Бразилия]] хәрби көч кулланып тыкшынганнан соң, Парагвай диктаторы {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Франсиско Солано Лопес||ru|Франсиско Солано Лопес}} [[Уругвай]] хөкүмәтенә ярдәм итәргә карар кыла. Ул башта Бразилиягә, ә аннары [[Аргентина]]га каршы сугыш игълан итә, нәтиҗәдә өч күрше дәүләт [[Парагвай]]га каршы хәрби союз төзи. ​Сугыш Парагвай өчен чын мәгънәсендә милли һәлакәт белән тәмамлана. Ил авыр җиңелүгә дучар була һәм үз территориясенең шактый өлешен (якынча 40 процентын) Бразилия һәм Аргентина файдасына югалта. Әмма иң зур фаҗига [[демография|демографик]] югалтуларда чагыла: төрле тарихи бәяләмәләр буенча, хәрби хәрәкәтләр, ачлык һәм эпидемияләр нәтиҗәсендә Парагвай халкының яртысыннан артыгы, шул исәптән балигъ булган ир-атларның 70–90 проценты һәлак була. Бу вакыйга илнең [[икътисад]]и һәм демографик үсешен дистәләгән елларга тоткарлый. == Сугышның алтарихы == [[XIX гасыр]] уртасында [[Көньяк Америка]]дагы Ла-Плата елгасы бассейнында катлаулы геосәяси вазгыять туа. Диңгезгә турыдан-туры чыгуы булмаган Парагвай, шулай ук Бразилиянең эчке төбәкләре (аерым алганда, Мату-Гросу) һәм Аргентина провинцияләре өчен {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Парана||ru|Парана}} һәм {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Парагвай (елга)|Парагвай|ru|Парагвай (река)}} елгалары дөнья базарына чыгуның бердәнбер юлы булып тора. Шул сәбәпле, әлеге су юлларында ирекле йөзү хокукын саклап калу һәр дәүләт өчен стратегик һәм икътисади яктан «исән калу» мәсьәләсенә әверелә. [[Файл:Territorial disputes in the Platine region in 1864–ru.svg|thumb|left|277x277px|1864 елда Ла-Плата түбәнлеге. Сызыклар белән бәхәсле территорияләр билгеләнгән.]] [[Файл:Solano Lopez 1866 by Garcia.jpg|мини|Франсиско Солано Лопес сурәте (Аулерио Гарсия рәсеме)]] ​Шул ук вакытта [[Парагвай]]ның үсеш юлы күршеләренекеннән сизелерлек аерылып тора. Диктаторлар [[Карлос Антонио Лопес]] һәм аның улы {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Франсиско Солано Лопес||ru|Франсиско Солано Лопес}} хакимлеге астында ил ябык, әмма чагыштырмача тотрыклы икътисади сәясәт алып бара. Хакимият үз алдына бәйсезлекне саклау һәм хәрби көчне арттыру максатын куя, чөнки [[Аргентина]] һәм [[Бразилия]] кебек эре күршеләрнең империалистик ниятләре аркасында илгә басып алыну куркынычы яный иде. [[Аргентина]], үз чиратында, элеккеге Рио-де-ла-Плата вице-корольлеге җирләрен (шул исәптән Парагвай һәм [[Уругвай]]ны) яңадан үз йогынтысы астында берләштерергә өметләнә. Шул ук вакытта Бразилия империясе дә көньякта үз хакимиятен киңәйтергә һәм елга юлларында өстенлек итәргә омтыла. Ике зур дәүләт арасындагы геосәяси көрәшнең төп мәйданы булып Уругвай тора — ул бу төбәктәге көчләр тигезлеген саклаучы үзенчәлекле буфер дәүләт ролен үти. ​Сугыш кабынып китүгә нәкъ менә Уругвайдагы эчке сәяси кризис сәбәп була. Ул вакытта дәүләт хакимиятендә Парагвай белән дустанә мөнәсәбәттә булган [[Консерватизм|консерватив]] «Бланко» (аклар) фиркасе була. Әмма Бразилия һәм Аргентина ярдәменнән файдаланучы либераль «Колорадо» (кызыллар) фиркасе аларга каршы фетнә күтәрә. 1864 елда Бразилия империясе, үз ватандашларын һәм аларның милкен яклау сылтавы белән, Уругвайга гаскәрен кертә һәм «Колорадо» фиркасенә хакимиятне кулга алырга булыша. [[Файл:Guerra do Paraguai - Oficial e Soldado.JPG|thumb|right|215px|Бразилия гаскәре офицеры һәм солдаты]] ​Парагвай президенты Франсиско Солано Лопес Бразилиянең Уругвайның эчке эшләренә кораллы көч кулланып тыкшынуын Ла-Плата төбәгендәге көчләр тигезлеген бозу һәм үз иленең милли иминлегенә турыдан-туры янау дип бәяли. Ул Бразилиягә моның сугыш башлауга сәбәп булачагын кисәткән катгый ультиматум юллый. Бразилия, бу кисәтүне игътибарсыз калдырып, Уругвайга бәреп кергәч, [[1864 ел]]ның 12 ноябрендә Парагвай көчләре [[Асунсьон]] янында Бразилиянең «Маркиз Олинда» (Marquês de Olinda) сәүдә корабын басып ала. Бу вакыйга Парагвай сугышының рәсми рәвештә башлануын аңлаткан. == Хәрби хәрәкәтләр == === Сугыш башы === ​Парагвай сугышны һөҗүм итү тактикасы белән башлый. 1864 елның декабрендә Франсиско Солано Лопес гаскәрләре Бразилиянең [[Мату-Гросу]] провинциясенә бәреп керәләр. Бу төбәк [[Бразилия]]нең төп үзәкләреннән бик ерак урнашканга күрә, анда саклану чаралары зәгыйфь була. Парагвайлылар тиз арада мөһим стратегик нокталарны, корал келәтләрен басып алалар һәм елга юлларын үз кулларына төшерәләр. Мату-Гросу кампаниясе Парагвай өчен уңышлы үтә һәм аның башлангыч хәрби өстенлеген күрсәтә. ​Әмма Лопесның төп максаты Уругвайдагы «Бланко» фиркасе хөкүмәтенә ярдәм итү иде. Моның өчен аңа үз гаскәрләрен көньякка таба җибәрергә кирәк, ләкин иң кыска һәм уңайлы коры җир юлы [[Аргентина]]ның [[Корриентес (правинсә)|Корриентес провинциясе]] аша үтә. Лопес Аргентина президенты {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Бартоломе Митрега||ru|Бартоломе Митре}} үзенең хәрби көчләренә бу территория аша узарга рөхсәт сорап мөрәҗәгать итә. [[Файл:BartolomeMitre.jpg|thumb|192пкс|left|Аргентина президенты Митре]] ​Аргентина исә, бу низагта битарафлык сакларга теләвен белдереп, Парагвай гаскәрләрен кертүдән баш тарта (ләкин чынлыкта Митре хөкүмәте Бразилия яклы була). Моңа җавап итеп, [[1865 ел]]ның мартында Лопес Аргентинага да сугыш игълан итә. Шул ук елның апрелендә Парагвай гаскәре көтмәгәндә Корриентес провинциясенә бәреп керә, шәһәрнең үзен һәм Аргентинаның елгада торган берничә хәрби корабын кулга төшерә. ​Парагвайның бу гамәлләре элеккеге дошманнарны берләштерә. 1865 елның 1 маенда [[Буэнос-Айрес]] шәһәрендә Бразилия империясе, Аргентина һәм яңа Уругвай хөкүмәте (хәзер инде Бразилия ярдәме белән хакимияткә килгән «Колорадо» фиркасе җитәкчелегендә) яшерен килешү төзиләр. Бу тарихи документ Өчлек альянсын барлыкка китерә. Беректәшлеккә (союз) керүче дәүләтләр [[Парагвай]]ның сәяси режимын бәреп төшерергә һәм Франсиско Солано Лопес хакимияттән киткәнче сугышны туктатмаска килешәләр. ​Сугышның башлангыч чорында Парагвай төбәктәге иң зур, яхшы коралланган һәм тәртипле гаскәргә ия була (төрле мәгълүматлар буенча, 60–80 мең тирәсе хәрби), бу аңа башта зур өстенлек бирә. Шуңа да карамастан, Өчлек альянсы илләренең уртак кеше ресурслары һәм икътисади куәте, Парагвай белән чагыштырганда, күпкә зуррак иде, ә иң мөһиме — Бразилиянең көчле хәрби-диңгез флоты бар иде. Вакыт узу белән әлеге факторлар хәлиткеч роль уйный башлый, һәм Парагвайның беренчел уңышлары озакка сузылмыйча, сугыштагы хәлләр Альянс файдасына үзгәрә башлый. === Беректәшләрнең Парагвайга бәреп керүе һәм төп бәрелешләр === [[Файл:Batalla Riachuelo.gif|thumb|Риачуэло янындагы бәрелеш (В. Мейреллис картинасы)|альт=]] ​Сугышның барышында кискен борылыш 1865 елның 11 июнендә Риачуэло янындагы бәрелештә була. Бу көнне Бразилиянең хәрби-диңгез флоты {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Парана||ru|Парана}} елгасында Парагвайның корабларын тар-мар итә. Бу җиңү Альянс өчен хәлиткеч әһәмияткә ия була: Парагвай үзенең флотын югалтып кына калмый, ә диңгезгә чыгу юлыннан да тулысынча мәхрүм ителә. Шул вакыттан башлап ил тышкы дөньядан өзелә, читтән корал һәм азык-төлек кертү мөмкинлеге юкка чыга. ​Риачуэлодагы җиңелүдән соң Парагвай гаскәрләре [[Аргентина]] һәм [[Уругвай]] җирләреннән чигенергә мәҗбүр булалар. [[1866]] елның апрелендә Өчлек альянсы гаскәре Парана елгасын кичеп чыга һәм сугыш хәрәкәтләре тулысынча Парагвай территориясенә күчә. Бу хәлләрдән соң озакка сузылган, ике як өчен дә бик авыр булган канкойгыч позицион сугыш башлана. Төбәкнең [[сазлык]]лы булуы, куе урманнар һәм тропик авырулар ([[холера]], [[бизгәк]]) Альянс гаскәрләренең алга баруын бик нык тоткарлый һәм зур югалтулар китерә. ​1866 елның 24 маенда Көньяк Америка тарихында иң эре һәм канлы бәрелеш — {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Туюти янындагы сугыш||ru|Битва при Туюти}} була. Франсиско Солано Лопес, Альянс гаскәрләренә көтмәгәндә һөҗүм итеп, аларны тар-мар итәргә өметләнә. Әмма беректәшләрнең артиллерия һәм ут көче ягыннан өстенлеге аркасында Парагвай армиясе коточкыч югалтуларга дучар була (якынча 6–13 мең кеше һәлак була һәм яралана). Бу җиңелүдән соң Парагвайның иң тәҗрибәле хәрби частьлары юкка чыга, һәм Лопес гаскәре башлыча саклану тактикасына күчәргә мәҗбүр була. [[Файл:Tuyuti.jpg|thumb|left|250px|Туиюти янындагы бәрелеш (Кандидо Лопес картинасы, 1876-1885)]] [[Файл:Batalhacurupaiti.jpg|thumb|Курупайти янындагы бәрелеш (Кандидо Лопес картинасы)|альт=]] ​Шуңа да карамастан, Парагвай гаскәрләре, искиткеч батырлык күрсәтеп, дошманга каты каршылык күрсәтүләрен дәвам итә. 1866 елның сентябрендә Курупайти янында булган бәрелештә Парагвай көчләре Альянс армиясенә көчле каршылык күрсәтә һәм союздашларның алга баруын бер елга диярлек туктата. Ләкин ресурслар бертигез булмый. [[1868 ел]]ның урталарында Бразилия флоты һәм Альянсның коры җир гаскәрләре Парагвайның төп саклану ноктасы булган, ''«Көньяк Америка Гибралтары»'' дип йөртелгән [[Һумайта]] ныгытмасын камап алалар һәм озакка сузылган камалыштан соң аны саклаучыларны бирелергә мәҗбүр итәләр. Һ​умайта яулап алынганнан соң, Парагвай башкаласы [[Асунсьонга]] юл ачыла. 1868 елның декабрендәге хәрби кампания тарихка ''«Декабрь җимерүе»'' (''Dezembrada'') исеме белән кереп калган. Берничә эре бәрелеш нәтиҗәсендә Лопесның яшүсмерләрдән һәм картлардан җыелган соңгы гаскәре тулысынча диярлек тар-мар ителә. [[1869]] елның 1 гыйнварында нигезен Бразилия гаскәрләре тәшкил иткән Альянс көчләре Парагвайның башкаласы Асунсьонны басып алалар. Франсиско Солано Лопес исән калган аз санлы тарафдарлары белән илнең эчке төбәкләренә, таулы районнарга чигенә, һәм сугыш яңа — партизаннар көрәше төсмерен ала. [[Файл:Officiers et soldats paraguayens (Guerre du Paraguay).jpg|thumb|300px|Парагвай офицерлары һәм хәрбиләре.]] === Соңгы бәрелешләр === ​Асунсьон басып алынганнан соң да, {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Франсиско Солано Лопес||ru|Франсиско Солано Лопес}} бирелергә теләми һәм сугышны дәвам итә. Бу чорда хәрби хәрәкәтләр партизаннар көрәше рәвешен ала. Лопес исән калган аз санлы гаскәре белән илнең төньягындагы таулы һәм куе урманлы районнарга чигенә. Ир-атларның күпчелеге һәлак булганлыктан, ул армиягә [[бала]]ларны, [[карт]]ларны һәм хәтта [[хатын-кыз]]ларны чакырырга мәҗбүр була. Бу чорның иң фаҗигале вакыйгаларының берсе — 1869 елның августында булган {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Акоста-Нью бәрелеше||ru|Битва при Акоста-Нью}}. Анда батырларча каршылык күрсәткән 3 меңгә якын Парагвай үсмере һәм баласы Бразилиянең яхшы коралланган гаскәре тарафыннан рәхимсез рәвештә кырып бетерелә. [[Imagem:Batalha de Campo Grande - 1871.jpg|thumb|right|200px|Акоста-Нью янындагы бәрелеш]] ​Өчлек альянсы гаскәрләре, аеруча [[Бразилия]] армиясе, Лопесны эзәрлекләвен дәвам итә. Чигенүче парагвайлылар да, алар артыннан баручы беректәшләр дә [[ачлык]]тан, [[эсселек]]тән һәм төрле [[авыру]]лардан интегә. Өметсезлеккә төшкән Лопес, үзенә каршы фетнә әзерләнә дип шикләнеп, паранойяга бирелә башлый. Бу авыр вакытта ул, хыянәттә гаепләп, йөзләгән кешене, шул исәптән үзенең якын туганнарын, министрларын һәм күренекле хәрби башлыкларын җәзалап үтертә. ​Сугышка нокта [[1870 ел]]ның 1 мартында Серро-Кора елгасы янындагы бәрелештә куела. Бразилия гаскәрләре Лопесның ачлыктан хәлсезләнгән, нибары берничә йөз кешедән торган соңгы лагерен камап алалар. Әсирлеккә төшәргә теләмәгән Парагвай диктаторы кулына корал тотып сугыша һәм, бик каты яраланып, һәлак була. Тарихи риваятьләр буенча, аның соңгы сүзләре: ''«Мин үз илем белән бергә үләм!» ([[испан теле|исп.]] ¡Muero con mi patria!'') була. Лопесның үлеме белән, алты ел дәвам иткән, Көньяк Америка тарихындагы иң канкойгыч сугыш булып саналган хәрби низаг рәсми рәвештә тәмамлана. == Сугыш нәтиҗәләре == [[Файл:Krigsteater trippelalliansekrigen.png|thumb|left|Парагвай харитасы (хәзерге территория (яшел төстә), дошман илләргә күчкән территорияләр (сызыкланган) һәм мөһим бәрелешләрнең урыннары)]] Парагвай сугышы ил тарихында төзәлмәс яралар калдыра һәм чын мәгънәсендә демографик һәләкәткә әверелә. Төрле тарихи бәяләмәләр буенча, хәрби хәрәкәтләр, [[ачлык]] һәм [[эпидемия]]ләр нәтиҗәсендә [[Парагвай]] халкының якынча 60–70 проценты кырыла. Иң зур югалтулар ир-атлар арасында була — балигъ булган ир-атларның 90 проценты диярлек һәлак була. [[Сугыш]]тан соң илдә [[хатын-кыз]]лар саны [[ир-ат]]ларныкыннан берничә тапкырга артып китә, бу исә [[җәмгыять]]тәге социаль һәм демографик хәлне тамырдан үзгәртә. ​Сугыш нәтиҗәсендә Парагвай үзенең бәхәсле территорияләренең зур өлешен — якынча 140 мең квадрат километр мәйданны (ил территориясенең 40 процентын) югалта. Аргентина [[Мисьонес]] төбәген һәм Чако территориясенең бер өлешен үзенә куша, [[Бразилия]] дә төньяктагы чикләрен Парагвай җирләре хисабына киңәйтә. Парагвайның бәйсез дәүләт буларак тулысынча юкка чыкмавының бердәнбер сәбәбе — Бразилия һәм Аргентина арасындагы геосәяси каршылыклар. Ике зур дәүләт тә Парагвайның үзләре арасындагы буфер зона булып калуын тели. [[Файл:José Ignacio Garmendia-Soldado paraguayo ante el cadáver de su hijo.jpeg|thumb|Парагвай солдаты үз улының мәете каршында (Хосе Игнасио Гармендиа картинасы) |альт=]] ​Илнең икътисады тулысынча җимерелә. Сугышка кадәр Парагвай Көньяк Америкада чагыштырмача алга киткән дәүләтләрдән санала иде: аның үз тимер юллары, телеграф сызыклары, металлургия заводлары була. Сугыш барышында боларның барысы да җимерелә яки җиңүчеләр тарафыннан талана. Өстәвенә, Өчлек альянсы илләре Парагвайга түләп бетерә алмаслык зур репарацияләр салалар, бу исә ил икътисадын дистәләгән елларга бөлгенлеккә төшерә. ​Сәяси яктан да Парагвай үзенең мөстәкыйльлеген озак елларга югалта. Сугыштан соң ил территориясендә Альянс гаскәрләре (нигездә, Бразилия армиясе) [[1876 ел]]га кадәр кала. Оккупацион көчләр ярдәме белән [[Асунсьон]]да яңа хөкүмәт төзелә, ләкин ул чынлыкта күрше дәүләтләргә буйсынган ''курчак хакимият'' кенә була. Илдә тирән сәяси тотрыксызлык башлана, еш кына дәүләт түнтәрелешләре була, ә милли байлыклар һәм җирләр чит ил (бигрәк тә Аргентина һәм [[Бөекбритания]]) компанияләре кулына күчә. ​Бу канкойгыч конфликт Парагвай халкының милли аңында тирән эз калдыра һәм аның хәзерге үсешенә дә йогынты ясый. {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Франсиско Солано Лопес||ru|Франсиско Солано Лопес}} шәхесенә карата мөнәсәбәт бүгенге көнгә кадәр каршылыклы булып кала: кайберәүләр аны илне һәлакәткә китергән кансыз [[диктатор]] дип санаса, күпчелек парагвайлылар өчен ул — Ватан мөстәкыйллеге өчен соңгы сулышына кадәр көрәшкән милли каһарман. Парагвай сугышы Көньяк Америка тарихында геосәяси көрәшнең кечкенә дәүләтләргә нинди аяныч нәтиҗәләр китерә алуын күрсәтүче иң куркыныч мисал булып кала бирә. == Искәрмәләр == {{Искәрмәләр}} == Әдәбият == * Box, Pelham Horton. The origins of the Paraguayan War. — New York: Russel & Russel, 1967. * Whigham, Thomas L. The Paraguayan War: Causes and Early Conduct (ингл.). — Lincoln, Nebraska: University of Nebraska Press, 2002. — Vol. 1. — ISBN 978-0-8032-4786-4. * Кондратьев В. И. Великая Парагвайская война. — М.: Пятый Рим, 2018. — 288, [16] с. — ISBN 978-5-9500936-3-0. * Bormann, José Bernardino. A Campanha do Uruguay (1864–65). — Rio de Janeiro: Imprensa Nacional, 1907. Juan; O'Leary. Recuerdos de Gloria: Artículos Históricos sobre la Guerra de la Triple Alianza (исп.). — Asunción: Servilibro, 2011. * Page, Robert W. The Paraguayan War. // Military Review. — September 1963. — Vol. 43 — No. 9. * Kolinski, Charles J. Independence or Death! The story of the Paraguayan War (ингл.). — Gainesville, Florida: University of Florida Press, 1965. * Amerlan, Albert. Nights on the Río Paraguay: Scenes on the Paraguayan War and Charactersketches (ингл.). — Buenos Aires: Herman Tjarks and Co., 1902. == Сылтамалар == {{Тышкы сылтамалар}} * ''А. Штенцель''. [https://web.archive.org/web/20040125183046/http://enoth.narod.ru/Stenzel/Stenzel_Nov20.htm «История войны на море в её важнейших проявлениях с точки зрения морской тактики»]. Войны в Южной Америке с 1864 по 1870 г. — Обзор действий флотов в Парагвайской войне * [http://countrystudies.us/paraguay/11.htm «The War of the Triple Alliance» бүлеге], «Парагвай: илне тикшерү» китабыннан; Д. М. Хэнрэтти һәм С. У. Медиц редакциясендә: Вашингтон, 1988 (ингл.) h12d01w0vvtjsbugg821q9ydcxur2ed 14 1491742 5963103 2026-06-13T23:11:12Z Blackisnewyellow 44652 Яңа бит: «[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]» 5963103 wikitext text/x-wiki [[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]] anhwzbu943fjx38fo6uplr0r0dagae9 5963104 5963103 2026-06-13T23:14:20Z Blackisnewyellow 44652 removed [[Category:Әлифба буенча торак пунктлар]]; added [[Category:Мексика шәһәрләре]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 5963104 wikitext text/x-wiki [[Төркем:Мексика шәһәрләре]] dn2x7kvaq3h03cxjuyz2vyctgzv6m1m 6 1491743 5963157 2026-06-14T11:00:16Z Әмир 15082 {{Ирексез лицензияле сурәт |тасвир = Зилә Сәетова фотосы |чыганак = https://teatrnmt.ru/aktery/ |ясау вакыты = билгесез |автор = билгесез }} {{Ирексез лицензияле сурәт/НКИ |мәкалә = Зилә Сәетова |максат = сурәтләү өчен |алмаштыру мөмкинлеге = бар |өстәмә мәгълүмат = юк }} [[Төркем:Сурәтләр:ШӘхесләр]] 5963157 wikitext text/x-wiki == Тасвирлама == {{Ирексез лицензияле сурәт |тасвир = Зилә Сәетова фотосы |чыганак = https://teatrnmt.ru/aktery/ |ясау вакыты = билгесез |автор = билгесез }} {{Ирексез лицензияле сурәт/НКИ |мәкалә = Зилә Сәетова |максат = сурәтләү өчен |алмаштыру мөмкинлеге = бар |өстәмә мәгълүмат = юк }} [[Төркем:Сурәтләр:ШӘхесләр]] 28t1wv00z09qovok8dydgva73nji6y4 5963169 5963157 2026-06-14T11:24:37Z Әмир 15082 орфография 5963169 wikitext text/x-wiki == Тасвирлама == {{Ирексез лицензияле сурәт |тасвир = Зилә Сәетова фотосы |чыганак = https://teatrnmt.ru/aktery/ |ясау вакыты = билгесез |автор = билгесез }} {{Ирексез лицензияле сурәт/НКИ |мәкалә = Зилә Сәетова |максат = сурәтләү өчен |алмаштыру мөмкинлеге = бар |өстәмә мәгълүмат = юк }} [[Төркем:Сурәтләр:Шәхесләр]] 72mn9hy81gmw5ankrfylnyj3lix50e2 0 1491744 5963158 2026-06-14T11:00:38Z Әмир 15082 яңа бит ясау 5963158 wikitext text/x-wiki {{Театр эшлеклесе | исем = Зилә Сәетова | чын исем = | рәсем = З.Х.Саетова.jpg | киңлеге = | рәсем язуы = | туганда бирелгән исеме = {{lang-ba|Зилә Һаҙый кыҙы Сәйетова}} | туу датасы = 22.09.1970 | туу җире = [[СССР]], [[РСФСР]], [[БАССР]], {{туу җире|Белорет районы|Белорет районында}}, [[Әзекәй (Белорет районы)|Әзекәй]] | үлем датасы = 13.06.2026 | үлем җире = [[РФ]], [[БР]], {{үлем җире|Уфа|Уфада}} | һөнәр = драма актеры | гражданлыгы = {{байрак|СССР}} [[СССР]]<br/>{{байрак|Россия}} [[РФ]] | активлык еллары = 1991―2026 | псевдоним = | амплуа = | театр = [[Мостай Кәрим исемендәге милли яшьләр театры|Мостай Кәрим исемендәге Милли яшьләр театры]] | рольләр = | спектакльләр = | бүләк һәм премияләр = [[Файл:Заслуженный артист Республики Башкортостан.jpg|20px|Башкортстанның атказанган артисты (2011)]] [[Файл: BashNarodArt1.jpg|20px|Башкортстанның халык артисты (2022)]] | сайт = | imdb_id = }} {{Фш|Сәетов}} '''Зилә Сәетова''', Зилә Һади кызы Сәетова ({{lang-ba|Зилә Һаҙый кыҙы Сәйетова}}, {{lang-ru|Зиля Хадыевна Саетова}}, ''[[1970 ел]]ның [[22 сентябрь|22 сентябре]], [[СССР]], [[РСФСР]], [[Башкортстан АССР]], [[Белорет районы]], [[Әзекәй (Белорет районы)|Әзекәй]] ― [[2026 ел]]ның [[13 июнь|13 июне]], [[РФ]], [[БР]], [[Уфа]]'') ― драма артисты, 1994―2026 елларда [[Мостай Кәрим исемендәге милли яшьләр театры|Мостай Кәрим исемендәге Милли яшьләр театры]] актрисасы. Башкортстанның [[Башкортстанның атказанган артисты|атказанган]] (2011) һәм [[Башкортстанның халык артисты|халык]] (2022) артисты. Башкортстан Республикасы Театр әһелләре берлеге әгъзасы<ref>[https://stdrb.ru/std-rb/12 Союз театральных деятелей Республики Башкортостан. Дом Актёра им. Бедер Юсуповой Уфа]</ref>. == Тәрҗемәи хәле == 1970 елның 22 сентябрендә<ref>[https://durtulicbs.ru/wp-content/uploads/2020/08/kalendar-2020-okonchat.-variant1.pdf Календарь знаменательных и памятных дат Республики Башкортостан на 2020 год]{{ref-ru}}</ref> Башкортстан АССР [[Белорет районы]] [[Әзекәй (Белорет районы) |Әзекәй]] авылында туган. 1991 елда [[Уфа дәүләт сәнгать институты]]ның театр факультетын тәмамлаган. Хезмәт эшчәнлеген Мәҗит Гафур исемендәге [[Башкорт дәүләт академия драма театры]]нда башлаган. 1994 елдан ― Башкортстан Республикасының [[Мостай Кәрим исемендәге милли яшьләр театры|Мостай Кәрим исемендәге Милли яшьләр театры]] артисты<ref>[https://www.kino-teatr.ru/teatr/acter/w/ros/562218/bio/ Зиля Саетова.] Кино-Театр.Ру{{ref-ru}}</ref>. БР Милли яшьләр театрында эшләгәндә Зилә Сәетова үзен үзенчәлекле актриса буларак таныткан, башкорт, чит ил, Россия драматургиясеннән 45 тән артык роль уйнаган, импровизациягә осталыгын һәм шәхси башкару техникасын үзләштерүен күрсәткән. Җырлау сәләте булган <ref>[https://ufa.mk.ru/culture/2026/06/13/skonchalas-narodnaya-artistka-bashkortostana-zilya-saetova.html Скончалась народная артистка Башкортостана Зиля Саетова.] МК Уфа, 13.06.2026{{ref-ru}}</ref>. == Уйнаган кайбер рольләре == * Тәмлетамак — «Авыл эте Акбай» [[Туфан Миңнуллин]] * Ханбикә ― «Таһир белән Зөһрә» [[Фәтхи Бурнаш]] * Әби ― «Карачкы» П. Барбазюк * Иркәбикә ― «Кыз урлау» [[Мостай Кәрим]] * Фәнилә ― «Шәүрә» [[Мөхәммәтша Бурангулов]] * Зифа ― «Амазонкалар» С. Латыйпов * Нурания ― «Кызлар кайтты авылга» [[Наил Гаетбай]] * Нурзидә ― «Алты кызга бер кияү» Туфан Миңнуллин * Күрше ― «Аксак» [[Мансур Гыйләҗев]] * Әби ― «Безнең өйнең яме» Мостай Кәрим * {{comment|Сөт анасы|Кормилица}} ― «Мәхәббәт турында легенда» [[Назыйм Хикмәт]] * Кадичә ― «Гүзәлем Әсәл» (Ал яулыклы тирәккәем) [[Чыңгыз Айтматов]] * Бәсимә ― «Чалы кошы» (Уйларымнан гына югалма) [[Решат Нури Гүнтекин]] һ.б.<ref>[https://live.mts.ru/persons/zilya_saetova Зиля Саетова.] МТС Live{{ref-ru}}</ref><ref>[https://teatrnmt.ru/acters/saetova-zilya/ Саетова Зиля Хадыевна.] Национальный молодежный театр им. Мустая Карима</ref> Язмыш сынавында сынмаган, ихтыяр көченә ия хатын-кызларны уйнаган<ref>''Захар Яковлев''. [https://www.ufa.kp.ru/online/news/7020164/ «Обладала уникальным актерским даром»: ушла из жизни народная артистка Башкирии Зиля Саетова.] ufa.kp.ru, 13.06.2026{{ref-ru}}</ref>. == Вафаты == Каты авырудан соң 56нчы яшендә вафат булган<ref>''[[Ләйлә Аралбаева|Лейла Аралбаева]]''. [https://www.bashinform.ru/news/culture/2026-06-13/v-ufe-ushla-iz-zhizni-narodnaya-artistka-bashkirii-zilya-saetova-4656790 В Уфе ушла из жизни народная артистка Башкирии Зиля Саетова.] [[Башинформ]], 13.06.2026{{ref-ru}}</ref> == Бүләкләре, мактаулы исемнәре == * [[2011 ел|2011]] ― [[Башкортстанның атказанган артисты]] ― ''театр сәнгате өлкәсендәге казанышлары өчен''<ref>[https://base.garant.ru/17730898/ Указ Президента Республики Башкортостан от 01.03.2011 N УП-68]</ref> * 2022 ― [[Башкортстанның халык артисты]]<ref>[https://culture.bashkortostan.ru/presscenter/news/508954/ Глава Башкортостана наградил работников культуры почетными званиями.] Министерство культуры Республики Башкортостан, 30.12.2022</ref> == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == * ''[[Ләйлә Аралбаева|Лейла Аралбаева]]''. [https://www.bashinform.ru/news/culture/2026-06-13/v-ufe-ushla-iz-zhizni-narodnaya-artistka-bashkirii-zilya-saetova-4656790 В Уфе ушла из жизни народная артистка Башкирии Зиля Саетова.] [[Башинформ]], 13.06.2026{{ref-ru}} * [https://teatrnmt.ru/acters/saetova-zilya/ Саетова Зиля Хадыевна.] Национальный молодежный театр им. Мустая Карима {{Тышкы сылтамалар}} {{DEFAULTSORT:Сәетова, Зилә}} [[Төркем:Башкортстан артистлары]] [[Төркем:Башкортстанның атказанган артистлары]] [[Төркем:Башкортстанның халык артистлары]] [[Төркем:Уфа сәнгать институтын тәмамлаучылар]] [[Төркем:Шәхесләр:Мостай Кәрим исемендәге Милли яшьләр театры]] 49mnd9ha3hj0qojw6kpr4xgq86wqswo 5963167 5963158 2026-06-14T11:24:03Z Әмир 15082 төгәлләштерү 5963167 wikitext text/x-wiki {{Театр эшлеклесе | исем = Зилә Сәетова | чын исем = | рәсем = З.Х.Саетова.jpg | киңлеге = | рәсем язуы = | туганда бирелгән исеме = {{lang-ba|Зилә Һаҙый кыҙы Сәйетова}} | туу датасы = 22.09.1970 | туу җире = [[СССР]], [[РСФСР]], [[БАССР]], {{туу җире|Белорет районы|Белорет районында}}, [[Әзекәй (Белорет районы)|Әзекәй]] | үлем датасы = 13.06.2026 | үлем җире = [[РФ]], [[БР]], {{үлем җире|Уфа|Уфада}} | һөнәр = драма актеры | гражданлыгы = {{байрак|СССР}} [[СССР]]<br/>{{байрак|Россия}} [[РФ]] | активлык еллары = 1991―2026 | псевдоним = | амплуа = | театр = [[Мостай Кәрим исемендәге милли яшьләр театры|Мостай Кәрим исемендәге Милли яшьләр театры]] | рольләр = | спектакльләр = | бүләк һәм премияләр = [[Файл:Заслуженный артист Республики Башкортостан.jpg|20px|Башкортстанның атказанган артисты (2011)]] [[Файл: BashNarodArt1.jpg|20px|Башкортстанның халык артисты (2022)]] | сайт = | imdb_id = }} {{Фш|Сәетов}} '''Зилә Сәетова''', Зилә Һади кызы Сәетова ({{lang-ba|Зилә Һаҙый кыҙы Сәйетова}}, {{lang-ru|Зиля Хадыевна Саетова}}, ''[[1970 ел]]ның [[22 сентябрь|22 сентябре]], [[СССР]], [[РСФСР]], [[Башкортстан АССР]], [[Белорет районы]], [[Әзекәй (Белорет районы)|Әзекәй]] ― [[2026 ел]]ның [[13 июнь|13 июне]], [[РФ]], [[БР]], [[Уфа]]'') ― драма артисты, 1994―2026 елларда [[Мостай Кәрим исемендәге милли яшьләр театры|Мостай Кәрим исемендәге Милли яшьләр театры]] актрисасы. Башкортстанның [[Башкортстанның атказанган артисты|атказанган]] (2011) һәм [[Башкортстанның халык артисты|халык]] (2022) артисты. Башкортстан Республикасы Театр әһелләре берлеге әгъзасы<ref>[https://stdrb.ru/std-rb/12 Союз театральных деятелей Республики Башкортостан. Дом Актёра им. Бедер Юсуповой Уфа]</ref>. == Тәрҗемәи хәле == 1970 елның 22 сентябрендә<ref>[https://durtulicbs.ru/wp-content/uploads/2020/08/kalendar-2020-okonchat.-variant1.pdf Календарь знаменательных и памятных дат Республики Башкортостан на 2020 год]{{ref-ru}}</ref> Башкортстан АССР [[Белорет районы]] [[Әзекәй (Белорет районы) |Әзекәй]] авылында туган. 1991 елда [[Уфа дәүләт сәнгать институты]]ның театр факультетын тәмамлаган. Хезмәт эшчәнлеген Мәҗит Гафур исемендәге [[Башкорт дәүләт академия драма театры]]нда башлаган. 1994 елдан ― Башкортстан Республикасының [[Мостай Кәрим исемендәге милли яшьләр театры|Мостай Кәрим исемендәге Милли яшьләр театры]] артисты<ref>[https://www.kino-teatr.ru/teatr/acter/w/ros/562218/bio/ Зиля Саетова.] Кино-Театр.Ру{{ref-ru}}</ref>. БР Милли яшьләр театрында эшләгәндә Зилә Сәетова үзен үзенчәлекле актриса буларак таныткан, башкорт, чит ил, Россия драматургиясеннән 45 тән артык роль уйнаган, импровизациягә осталыгын һәм шәхси башкару техникасын үзләштерүен күрсәткән. Җырлау сәләте булган <ref>[https://ufa.mk.ru/culture/2026/06/13/skonchalas-narodnaya-artistka-bashkortostana-zilya-saetova.html Скончалась народная артистка Башкортостана Зиля Саетова.] МК Уфа, 13.06.2026{{ref-ru}}</ref>. == Уйнаган кайбер рольләре == * Тәмлетамак — «Авыл эте Акбай» [[Туфан Миңнуллин]] * Ханбикә ― «Таһир белән Зөһрә» [[Фәтхи Бурнаш]] * Әби ― «Карачкы» П. Барбазюк * Иркәбикә ― «Кыз урлау» [[Мостай Кәрим]] * Фәнилә ― «Шәүрә» [[Мөхәммәтша Бурангулов]] * Зифа ― «Амазонкалар» С. Латыйпов * Нурания ― «Кызлар кайтты авылга» [[Наил Гаетбай]] * Нурзидә ― «Алты кызга бер кияү» Туфан Миңнуллин * Күрше ― «Аксак» [[Мансур Гыйләҗев]] * Әби ― «Безнең өйнең яме» Мостай Кәрим * {{comment|Сөт анасы|Кормилица}} ― «Мәхәббәт турында легенда» [[Назыйм Хикмәт]] * Кадичә ― «Гүзәлем Әсәл» (Ал яулыклы тирәккәем) [[Чыңгыз Айтматов]] * Бәсимә ― «Чалы кошы» (Уйларымнан гына югалма) [[Решат Нури Гүнтекин]] һ.б.<ref>[https://live.mts.ru/persons/zilya_saetova Зиля Саетова.] МТС Live{{ref-ru}}</ref><ref>[https://teatrnmt.ru/acters/saetova-zilya/ Саетова Зиля Хадыевна.] Национальный молодежный театр им. Мустая Карима</ref> Язмыш сынавында сынмаган, ихтыяр көченә ия хатын-кызларны уйнаган<ref>''Захар Яковлев''. [https://www.ufa.kp.ru/online/news/7020164/ «Обладала уникальным актерским даром»: ушла из жизни народная артистка Башкирии Зиля Саетова.] ufa.kp.ru, 13.06.2026{{ref-ru}}</ref>. == Вафаты == Каты авырудан соң 56нчы яшендә Уфада вафат булган<ref>''[[Ләйлә Аралбаева|Лейла Аралбаева]]''. [https://www.bashinform.ru/news/culture/2026-06-13/v-ufe-ushla-iz-zhizni-narodnaya-artistka-bashkirii-zilya-saetova-4656790 В Уфе ушла из жизни народная артистка Башкирии Зиля Саетова.] [[Башинформ]], 13.06.2026{{ref-ru}}</ref>. == Бүләкләре, мактаулы исемнәре == * [[2011 ел|2011]] ― [[Башкортстанның атказанган артисты]] ― ''театр сәнгате өлкәсендәге казанышлары өчен''<ref>[https://base.garant.ru/17730898/ Указ Президента Республики Башкортостан от 01.03.2011 N УП-68]</ref> * 2022 ― [[Башкортстанның халык артисты]]<ref>[https://culture.bashkortostan.ru/presscenter/news/508954/ Глава Башкортостана наградил работников культуры почетными званиями.] Министерство культуры Республики Башкортостан, 30.12.2022</ref> == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == * ''[[Ләйлә Аралбаева|Лейла Аралбаева]]''. [https://www.bashinform.ru/news/culture/2026-06-13/v-ufe-ushla-iz-zhizni-narodnaya-artistka-bashkirii-zilya-saetova-4656790 В Уфе ушла из жизни народная артистка Башкирии Зиля Саетова.] [[Башинформ]], 13.06.2026{{ref-ru}} * [https://teatrnmt.ru/acters/saetova-zilya/ Саетова Зиля Хадыевна.] Национальный молодежный театр им. Мустая Карима {{Тышкы сылтамалар}} {{DEFAULTSORT:Сәетова, Зилә}} [[Төркем:Башкортстан артистлары]] [[Төркем:Башкортстанның атказанган артистлары]] [[Төркем:Башкортстанның халык артистлары]] [[Төркем:Уфа сәнгать институтын тәмамлаучылар]] [[Төркем:Шәхесләр:Мостай Кәрим исемендәге Милли яшьләр театры]] fxi2a37q35u1slqw3yuvkol2zduga87 5963170 5963167 2026-06-14T11:26:01Z Әмир 15082 викиләштерү 5963170 wikitext text/x-wiki {{Театр эшлеклесе | исем = Зилә Сәетова | чын исем = | рәсем = З.Х.Саетова.jpg | киңлеге = | рәсем язуы = | туганда бирелгән исеме = {{lang-ba|Зилә Һаҙый кыҙы Сәйетова}} | туу датасы = 22.09.1970 | туу җире = [[СССР]], [[РСФСР]], [[БАССР]], {{туу җире|Белорет районы|Белорет районында}}, [[Әзекәй (Белорет районы)|Әзекәй]] | үлем датасы = 13.06.2026 | үлем җире = [[РФ]], [[БР]], {{үлем җире|Уфа|Уфада}} | һөнәр = драма актеры | гражданлыгы = {{байрак|СССР}} [[СССР]]<br/>{{байрак|Россия}} [[РФ]] | активлык еллары = 1991―2026 | псевдоним = | амплуа = | театр = [[Мостай Кәрим исемендәге милли яшьләр театры|Мостай Кәрим исемендәге Милли яшьләр театры]] | рольләр = | спектакльләр = | бүләк һәм премияләр = [[Файл:Заслуженный артист Республики Башкортостан.jpg|20px|Башкортстанның атказанган артисты (2011)]] [[Файл: BashNarodArt1.jpg|20px|Башкортстанның халык артисты (2022)]] | сайт = | imdb_id = }} {{Фш|Сәетов}} '''Зилә Сәетова''', Зилә Һади кызы Сәетова ({{lang-ba|Зилә Һаҙый кыҙы Сәйетова}}, {{lang-ru|Зиля Хадыевна Саетова}}, ''[[1970 ел]]ның [[22 сентябрь|22 сентябре]], [[СССР]], [[РСФСР]], [[Башкортстан АССР]], [[Белорет районы]], [[Әзекәй (Белорет районы)|Әзекәй]] ― [[2026 ел]]ның [[13 июнь|13 июне]], [[РФ]], [[БР]], [[Уфа]]'') ― драма артисты, 1994―2026 елларда [[Мостай Кәрим исемендәге милли яшьләр театры|Мостай Кәрим исемендәге Милли яшьләр театры]] актрисасы. Башкортстанның [[Башкортстанның атказанган артисты|атказанган]] (2011) һәм [[Башкортстанның халык артисты|халык]] (2022) артисты. Башкортстан Республикасы Театр әһелләре берлеге әгъзасы<ref>[https://stdrb.ru/std-rb/12 Союз театральных деятелей Республики Башкортостан. Дом Актёра им. Бедер Юсуповой Уфа]</ref>. == Тәрҗемәи хәле == 1970 елның 22 сентябрендә<ref>[https://durtulicbs.ru/wp-content/uploads/2020/08/kalendar-2020-okonchat.-variant1.pdf Календарь знаменательных и памятных дат Республики Башкортостан на 2020 год]{{ref-ru}}</ref> Башкортстан АССР [[Белорет районы]] [[Әзекәй (Белорет районы) |Әзекәй]] авылында туган. 1991 елда [[Уфа дәүләт сәнгать институты]]ның театр факультетын тәмамлаган. Хезмәт эшчәнлеген [[Мәҗит Гафури]] исемендәге [[Башкорт дәүләт академия драма театры]]нда башлаган. 1994 елдан ― Башкортстан Республикасының [[Мостай Кәрим исемендәге милли яшьләр театры|Мостай Кәрим исемендәге Милли яшьләр театры]] артисты<ref>[https://www.kino-teatr.ru/teatr/acter/w/ros/562218/bio/ Зиля Саетова.] Кино-Театр.Ру{{ref-ru}}</ref>. БР Милли яшьләр театрында эшләгәндә Зилә Сәетова үзен үзенчәлекле актриса буларак таныткан, башкорт, чит ил, Россия драматургиясеннән 45 тән артык роль уйнаган, импровизациягә осталыгын һәм шәхси башкару техникасын үзләштерүен күрсәткән. Җырлау сәләте булган <ref>[https://ufa.mk.ru/culture/2026/06/13/skonchalas-narodnaya-artistka-bashkortostana-zilya-saetova.html Скончалась народная артистка Башкортостана Зиля Саетова.] МК Уфа, 13.06.2026{{ref-ru}}</ref>. == Уйнаган кайбер рольләре == * Тәмлетамак — «Авыл эте Акбай» [[Туфан Миңнуллин]] * Ханбикә ― «Таһир белән Зөһрә» [[Фәтхи Бурнаш]] * Әби ― «Карачкы» П. Барбазюк * Иркәбикә ― «Кыз урлау» [[Мостай Кәрим]] * Фәнилә ― «Шәүрә» [[Мөхәммәтша Бурангулов]] * Зифа ― «Амазонкалар» С. Латыйпов * Нурания ― «Кызлар кайтты авылга» [[Наил Гаетбай]] * Нурзидә ― «Алты кызга бер кияү» Туфан Миңнуллин * Күрше ― «Аксак» [[Мансур Гыйләҗев]] * Әби ― «Безнең өйнең яме» Мостай Кәрим * {{comment|Сөт анасы|Кормилица}} ― «Мәхәббәт турында легенда» [[Назыйм Хикмәт]] * Кадичә ― «Гүзәлем Әсәл» (Ал яулыклы тирәккәем) [[Чыңгыз Айтматов]] * Бәсимә ― «Чалы кошы» (Уйларымнан гына югалма) [[Решат Нури Гүнтекин]] һ.б.<ref>[https://live.mts.ru/persons/zilya_saetova Зиля Саетова.] МТС Live{{ref-ru}}</ref><ref>[https://teatrnmt.ru/acters/saetova-zilya/ Саетова Зиля Хадыевна.] Национальный молодежный театр им. Мустая Карима</ref> Язмыш сынавында сынмаган, ихтыяр көченә ия хатын-кызларны уйнаган<ref>''Захар Яковлев''. [https://www.ufa.kp.ru/online/news/7020164/ «Обладала уникальным актерским даром»: ушла из жизни народная артистка Башкирии Зиля Саетова.] ufa.kp.ru, 13.06.2026{{ref-ru}}</ref>. == Вафаты == Каты авырудан соң 56нчы яшендә Уфада вафат булган<ref>''[[Ләйлә Аралбаева|Лейла Аралбаева]]''. [https://www.bashinform.ru/news/culture/2026-06-13/v-ufe-ushla-iz-zhizni-narodnaya-artistka-bashkirii-zilya-saetova-4656790 В Уфе ушла из жизни народная артистка Башкирии Зиля Саетова.] [[Башинформ]], 13.06.2026{{ref-ru}}</ref>. == Бүләкләре, мактаулы исемнәре == * [[2011 ел|2011]] ― [[Башкортстанның атказанган артисты]] ― ''театр сәнгате өлкәсендәге казанышлары өчен''<ref>[https://base.garant.ru/17730898/ Указ Президента Республики Башкортостан от 01.03.2011 N УП-68]</ref> * 2022 ― [[Башкортстанның халык артисты]]<ref>[https://culture.bashkortostan.ru/presscenter/news/508954/ Глава Башкортостана наградил работников культуры почетными званиями.] Министерство культуры Республики Башкортостан, 30.12.2022</ref> == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == * ''[[Ләйлә Аралбаева|Лейла Аралбаева]]''. [https://www.bashinform.ru/news/culture/2026-06-13/v-ufe-ushla-iz-zhizni-narodnaya-artistka-bashkirii-zilya-saetova-4656790 В Уфе ушла из жизни народная артистка Башкирии Зиля Саетова.] [[Башинформ]], 13.06.2026{{ref-ru}} * [https://teatrnmt.ru/acters/saetova-zilya/ Саетова Зиля Хадыевна.] Национальный молодежный театр им. Мустая Карима {{Тышкы сылтамалар}} {{DEFAULTSORT:Сәетова, Зилә}} [[Төркем:Башкортстан артистлары]] [[Төркем:Башкортстанның атказанган артистлары]] [[Төркем:Башкортстанның халык артистлары]] [[Төркем:Уфа сәнгать институтын тәмамлаучылар]] [[Төркем:Шәхесләр:Мостай Кәрим исемендәге Милли яшьләр театры]] nyjk8jzdpltwr7z69jth987epebfymr 14 1491745 5963159 2026-06-14T11:01:49Z Әмир 15082 төркем ясау 5963159 wikitext text/x-wiki {{төп мәкалә|Мостай Кәрим исемендәге милли яшьләр театры}} [[Төркем:Башкортстан театрлары буенча шәхесләр]] t3svvmh9bpbdydve8c5vb3v8bdfqdck