Wikipedia
ttwiki
https://tt.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D1%88_%D0%B1%D0%B8%D1%82
MediaWiki 1.47.0-wmf.6
first-letter
Медиа
Махсус
Бәхәс
Кулланучы
Кулланучы бәхәсе
Википедия
Википедия бәхәсе
Файл
Файл бәхәсе
МедиаВики
МедиаВики бәхәсе
Калып
Калып бәхәсе
Ярдәм
Ярдәм бәхәсе
Төркем
Төркем бәхәсе
Портал
Портал бәхәсе
TimedText
TimedText talk
Модуль
Обсуждение модуля
Event
Event talk
1767 ел
0
2993
5963186
5709702
2026-06-14T12:50:12Z
~2026-21991-09
60323
/* Вакыйгалар */
5963186
wikitext
text/x-wiki
{{alsonumber|1767}}
{{Ел өчен навигация|1767}}
{{Гасыр өчен навигация|18}}
{{Ел башка тәкъвимнәрдә|1767}}
{{Башлана торган ел|1767}}
== Вакыйгалар ==
* [[12 июнь]] — [[Әби патша]] Казан [[сабантуе]]ның шәрәфле кунагы була .
* [[31 июль]] — Мәскәүдә [[Уложенная комиссия]] җыела.
== Туулар ==
{{Шулай ук карагыз|:Төркем:1767 елда туганнар}}
* [[11 июнь]] — [[Джон Адамс]], [[АКШ президенты]].
* [[25 август]] — [[Луи Антуан Сен-Жюст]], [[Бөек Француз инкыйлабы]] эшлеклесе.
== Вафатлар ==
{{Шулай ук карагыз|:Төркем:1767 елда вафатлар}}
* [[Томас Смит]], [[инглиз]] рәссамы.
[[Төркем:1767 ел]]
[[Төркем:Еллар]]
s1zjtf0sxyr7k3eh1jmbc1nldx7wgx1
Фән
0
11789
5963223
5956580
2026-06-14T18:26:47Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963223
wikitext
text/x-wiki
{{мәгънәләр|Фән (мәгънәләр)}}
{{УК}}
'''Фән''':
* [[табигать]] серләренә үтеп керүне, аны объектив рәвештә сурәтләүгә һәм закончалыкларын билгеләүгә һәм яңа [[белем]] тудыруга юнәлдерелгән [[кеше]] алып барган эшчәнлегенең аерым төре,
* [[Белем икътисады]]ның нигезе булган [[фәнни тикшеренү]]ләр нәтиҗәсендә билгеле булган белем ([[факт]]лар, аларның [[система]]лаштырылуы, [[гипотеза]]лар һәм [[гөман]]нар).
== Фән тарихы ==
[[Язу]]ның үсеше белән [[борынгы дөнья]] вәкилләрендә табигать, [[җәмгыять]] һәм кеше турында эмпирик белем туплана башлана, [[математика]], [[логика]], [[геометрия]], [[астрономия]], [[медицина]] яралгылары барлыкка килә. Бүгенге көн [[галим]]нәренең элгәрләре булып [[хакыйкать]] эзләү һәм [[уйлану]]лар төп [[шөгыль]]ләре булган [[Борынгы Греция]] һәм [[Борынгы Рим|Рим]] [[фәлсәфәче]]ләре булалар. Борынгы Грециядә белемне төркемләштерү вариантлары килеп чыга.
Бугенге рәвештәге фән [[XVI гасыр|XVI]]—[[XVII гасыр]]ларда оеша башлый, [[мәгърифәтчелек чоры]]нда аеруча популярлаша. Үзенең тарихи үсеше барышында ул [[техника]] һәм [[технология]] кысалары тышына чыга. Фән җәмгыятькә һәм мәдәнияткә һәр яктан [[тәэсир]] итүче иҗтимагый һәм гуманитар яктан әһәмиятле [[:Төркем:Иҗтимагый институтлар|иҗтимагый институт]]ка әверелә.
== Фән өлкәләре ==
{{seealso|Төркем:Фәннәр|en:Category:Scientific disciplines|ru:Категория:Научные дисциплины}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q2465832}
|section=
|sort=label
|columns=label:исем,description:тасвир,p279,p2578,p527}}
{| class='wikitable sortable'
! исем
! тасвир
! нәрсәнең ассыйныфы
! өйрәнелгән тармак
! нәрсәдән тора
|-
| ''[[:d:Q112612608|ancient science]]''
|
| ''[[:d:Q7991|табигый фәннәр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q567558|anomalistics]]''
|
|
| ''[[:d:Q567555|аномалия]]''
| ''[[:d:Q219611|уфология]]''<br/>[[криптозоология]]<br/>''[[:d:Q179098|парапсихология]]''
|-
| ''[[:d:Q102357321|arts]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q208217|әдәбият белеме]]''
|-
| ''[[:d:Q135920258|asymptotic geometry]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q122966731|attoscience]]''
|
| фән
|
| ''[[:d:Q4119076|attophysics]]''<br/>''[[:d:Q39081418|attochemistry]]''
|-
| ''[[:d:Q10859046|audio-psycho-phonology]]''
|
| ''[[:d:Q538904|гамәли психология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q123224658|Auditory Steady-State Response]]''
|
| ''[[:d:Q160289|ишетү]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q116780261|Bedrijfshuishoudkunde]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q56699723|benign paroxysmal positional vertigo]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q832038|Betriebspädagogik]]''
|
| [[мәгариф]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q136509644|biological sciences]]''
|
| ''[[:d:Q7991|табигый фәннәр]]''
|
| ''[[:d:Q168091|хайваннар турында фәннәр]]''<br/>''[[:d:Q1587903|human science]]''<br/>''[[:d:Q119387958|үсемлек белеме]]''
|-
| ''[[:d:Q13053737|branch of psychotherapy]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q15305550|carbon sequestration]]''
|
| ''[[:d:Q41491|углерод газын тоту һәм саклау]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1741945|childhood studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q9191274|Chronofarmakologia]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q124850526|creativity studies]]''
|
| [[психология]]<br/>[[социология]]<br/>''[[:d:Q2029930|organizational studies]]''<br/>''[[:d:Q2414942|менеджмент фәне]]''
| ''[[:d:Q170658|иҗат]]''
|
|-
| ''[[:d:Q113801503|cross-cultural marketing]]''
|
| [[маркетинг]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q3005917|cryptogamic botany]]''
|
| [[ботаника]]
| ''[[:d:Q333458|cryptogam]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1430062|cryptology]]''
|
| ''[[:d:Q28797|гамәли фән]]''
|
| ''[[:d:Q897511|cryptanalysis]]''<br/>''[[:d:Q8789|криптография]]''
|-
| ''[[:d:Q2092031|Cultuurhistorie]]''
|
| ''[[:d:Q1870019|spatial science]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q115515170|curriculum research]]''
|
| ''[[:d:Q861399|белем бирү өлкәсе тикшеренүләре]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q139620347|Demokratieforschung]]''
|
|
| [[демократия]]
|
|-
| ''[[:d:Q114728600|Designgeschichte]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q108552786|digital human sciences]]''
|
| ''[[:d:Q1026962|цифрлы гуманитар фәннәр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q16246050|digital scholarship]]''
|
| ''[[:d:Q17079481|scholarly method]]''<br/>''[[:d:Q7432048|scholarly communication]]''<br/>''[[:d:Q199655|китапханәчелек]]''
|
| ''[[:d:Q111252364|digital scholarship project]]''
|-
| ''[[:d:Q4167256|Dostoïevistique]]''
|
|
| [[Фёдор Достоевский|Федор Достоевский]]
|
|-
| ''[[:d:Q5333231|ecological energetics]]''
|
| ''[[:d:Q719597|энергетика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q12354141|Edition Science]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1994541|edukinesiologie]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3076155|ekistics]]''
|
|
| [[торак пункт]]
| ''[[:d:Q23578769|urban studies]]''
|-
| ''[[:d:Q25584060|energy development]]''
|
| ''[[:d:Q77590|төзелеш инженериясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q137780862|Epistemocriticism]]''
|
| ''[[:d:Q208217|әдәбият белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q124429869|Erziehungswissenschaft und Bildungsforschung]]''
|
| [[гуманитар фәннәр]]
|
| ''[[:d:Q7922|педагогика]]''<br/>''[[:d:Q861399|белем бирү өлкәсе тикшеренүләре]]''
|-
| ''[[:d:Q122889015|Escola Paulística]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q17105245|ethnolichenology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q5769081|experimental science]]''
|
| фән
|
|
|-
| ''[[:d:Q1202243|exploration geophysics]]''
|
| [[геофизика]]<br/>''[[:d:Q853915|файдалы казылмалар геологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q5421634|exposure science]]''
|
|
| ''[[:d:Q26897695|impact of the environment]]''<br/>''[[:d:Q2574087|health effect]]''
|
|-
| ''[[:d:Q108582043|extreme event attribution]]''
|
| ''[[:d:Q900584|attribution]]''<br/>[[климатология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1438259|forest botany]]''
|
| ''[[:d:Q19924411|урман белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q96378186|Formal linguistics]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q113976600|galenics]]''
|
| ''[[:d:Q614304|фармация]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2185393|Gamma sciences]]''
|
| фән
|
|
|-
| ''[[:d:Q4475737|general game playing]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q135415928|genetic sociology of law]]''
|
| ''[[:d:Q847034|хокук социологиясе]]''
| [[хокук]]
|
|-
| ''[[:d:Q3107858|gitology]]''
|
| [[геология]]
| ''[[:d:Q3124531|Gîte minéral]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1541210|Gradient-index optics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q131557284|gueuzology]]''
|
| ''[[:d:Q1925986|зитология]]''
| ''[[:d:Q1520229|гёз]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1030089|gyógypedagógiai gerontológia]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3123542|géophysique interne]]''
|
| [[геофизика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q124877263|halieutics]]''
|
|
| [[балык тоту]]
|
|-
| ''[[:d:Q2801995|handschriftkunde]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q58231032|heavy mineral analysis]]''
|
| [[геология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1980817|historical architectural engineering]]''
|
| ''[[:d:Q150737|архитектур инженерия]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q65928774|historical science]]''
|
| ''[[:d:Q1587903|human science]]''<br/>''[[:d:Q7991|табигый фәннәр]]''
| [[үткән]]
| ''[[:d:Q23498|археология]]''<br/>''[[:d:Q338|космология]]''<br/>[[геология]]<br/>''[[:d:Q840400|эволюцион биология]]''<br/>''[[:d:Q7205|палеонтология]]''
|-
| ''[[:d:Q138296549|history of Earth's climate]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q125875373|holistic psychology]]''
|
| [[психология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1587903|human science]]''
|
| ''[[:d:Q33122512|гуманитар һәм социаль фәннәр]]''
| ''[[:d:Q3769299|кешенең үз-үзен тотышы]]''<br/>''[[:d:Q339557|кеше биологиясе]]''
| [[антропология]]<br/>''[[:d:Q6007197|human engineering]]''<br/>''[[:d:Q339557|кеше биологиясе]]''<br/>''[[:d:Q720858|җәмгыять экологиясе]]''<br/>''[[:d:Q5938602|Human systems engineering]]''<br/>''[[:d:Q175002|үсеш психологиясе]]''
|-
| ''[[:d:Q3378584|humanitarian pharmacy]]''
|
| ''[[:d:Q614304|фармация]]''<br/>''[[:d:Q826745|гуманитар ярдәм]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q124649606|Hylistics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q124423648|idiobotany]]''
|
| [[ботаника]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q65939664|ketamine in depression]]''
|
| ''[[:d:Q2075049|нейропсихофармакология]]''
| ''[[:d:Q243547|(RS)-ketamine]]''<br/>[[депрессия]]
|
|-
| ''[[:d:Q125321110|Landhuishoudkunde]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q12323648|Landinspektørvidenskab]]''
|
| ''[[:d:Q619798|геоматика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q138744894|local government law]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6723726|machine perception]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q10334603|Mantike]]''
|
|
| ''[[:d:Q1120735|omen]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1420638|Mathetics]]''
|
|
| [[белем алу]]
|
|-
| ''[[:d:Q4268034|meadow management]]''
|
| ''[[:d:Q113548818|Futterwirtschaft]]''
| [[болын]]
|
|-
| ''[[:d:Q58579971|Medienforschung]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6822342|metabolic flux analysis]]''
|
| ''[[:d:Q16335159|флаксомика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q12352491|metapedagogy]]''
|
|
| ''[[:d:Q7922|педагогика]]''
|
|-
| ''[[:d:Q55653436|methodology of cognition sciences]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3378585|military pharmacy]]''
|
| ''[[:d:Q614304|фармация]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1941909|model-driven engineering]]''
|
| ''[[:d:Q682496|системотехника]]''<br/>''[[:d:Q80993|software engineering]]''
| ''[[:d:Q1925081|meta-modeling]]''<br/>''[[:d:Q258040|model transformation]]''
|
|-
| ''[[:d:Q129265953|momiology]]''
|
| фән
| ''[[:d:Q43616|мумия]]''
|
|-
| ''[[:d:Q12038551|monasteriology]]''
|
| ''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''
| ''[[:d:Q44613|кәшишханә]]''
|
|-
| ''[[:d:Q136228543|mountain hydrology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q120329833|multiplicity]]''
|
| ''[[:d:Q2914894|phenomenological psychology]]''
|
| ''[[:d:Q6817504|mental world]]''<br/>''[[:d:Q6935011|plurality]]''<br/>''[[:d:Q18657|кемлекнең диссатсиятив бозылышы]]''<br/>''[[:d:Q2166675|tulpa]]''
|-
| ''[[:d:Q1213359|mummy research]]''
|
| ''[[:d:Q23498|археология]]''
| ''[[:d:Q43616|мумия]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3053334|nautical science]]''
|
| фән
| ''[[:d:Q349613|sea shipping]]''
|
|-
| ''[[:d:Q12772335|Nautika]]''
|
| ''[[:d:Q800218|Bahari]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q4316669|necropolis studies]]''
|
| ''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''<br/>''[[:d:Q5633897|tourist]]''
| ''[[:d:Q200141|necropolis]]''<br/>[[зират]]
|
|-
| ''[[:d:Q140077024|nuclear science]]''
|
| ''[[:d:Q14632398|физик фәннәр]]''
|
| [[төш химиясе]]<br/>''[[:d:Q83504|nuclear engineering]]''<br/>[[төш физикасы]]
|-
| ''[[:d:Q3347121|Néologie]]''
|
| [[лексикология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1044094|oligofrenopedagogy]]''
|
| ''[[:d:Q7922|педагогика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q127220291|ombrology]]''
|
| [[метеорология]]
| [[яңгыр]]
|
|-
| ''[[:d:Q56297988|Organisationspädagogik]]''
|
| ''[[:d:Q7922|педагогика]]''<br/>''[[:d:Q2029930|organizational studies]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2312402|organopotassium chemistry]]''
|
| ''[[:d:Q237200|металлорганик химия]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q126478478|paleocheloniology]]''
|
| ''[[:d:Q7205|палеонтология]]''<br/>''[[:d:Q24002214|хелонология]]''<br/>''[[:d:Q106099227|палеогерпетология]]''
| ''[[:d:Q223044|Testudines]]''<br/>''[[:d:Q16114972|Testudinata]]''
|
|-
| ''[[:d:Q132127029|paléo-généalogie]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q138307594|parliamentary ethnography]]''
|
| ''[[:d:Q135271807|сәясәт этнографиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2056311|Pastoral psychology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q131844097|permacomputing]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q7180824|pharmacy practice]]''
|
| ''[[:d:Q614304|фармация]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q12568274|physical electronics]]''
|
| [[электроника]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q55587445|physical fluid dynamics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q12397798|pleremática]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3332138|point mechanics]]''
|
| [[классик механика]]<br/>[[теоретик механика]]
| ''[[:d:Q1621273|кисәкчек]]''
| ''[[:d:Q188715|статистик механика]]''
|-
| ''[[:d:Q1192040|politics of Europe]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q137366993|Politics, Administration & International Relations]]''
|
| ''[[:d:Q189533|гыйльми дәрәҗә]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q11995981|politisk ledelse]]''
|
| [[менеджмент]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q529618|Polizeiwissenschaft]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q133897036|predictive science]]''
|
| фән
|
|
|-
| ''[[:d:Q12046735|premuseology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1550689|primary school pedagogy]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q7249400|project engineering]]''
|
| [[инженерлык]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q23582628|provenance]]''
|
| [[геология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q124371317|public mental health]]''
|
| [[Халык сәламәтлелеге|җәмгыять сәламәтлеге]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q199687|remote sensing]]''
|
| ''[[:d:Q29693713|gathering of information]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q115756137|rhinotopy]]''
|
|
| ''[[:d:Q1054094|olfactory system]]''
|
|-
| ''[[:d:Q137646870|Santali linguistics]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q26710929|security science]]''
|
| ''[[:d:Q1587903|human science]]''<br/>''[[:d:Q5769133|Factual science]]''
| ''[[:d:Q10566551|куркынычсызлык]]''
|
|-
| ''[[:d:Q12054298|Self-defense]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q109000697|sensometrics]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q30337832|signalistics]]''
|
| [[семиотика]]
| ''[[:d:Q1211272|signage]]''<br/>''[[:d:Q7512608|signage system]]''<br/>''[[:d:Q114415167|wayfinding]]''
|
|-
| ''[[:d:Q140192729|Silesian Studies]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1511082|Social Justice Research]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q124370962|social pharmacy]]''
|
| ''[[:d:Q614304|фармация]]''<br/>[[Халык сәламәтлелеге|җәмгыять сәламәтлеге]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q139582272|socio-environmental science]]''
|
| [[социология]]<br/>''[[:d:Q5381367|әйләнә-тирә мохит шартларын тикшерү]]''
| [[җәмгыять]]<br/>[[әйләнә-тирә мохит]]
|
|-
| ''[[:d:Q56320670|source to sink]]''
|
| ''[[:d:Q205768|седиментология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q137918437|spatial information science]]''
|
| ''[[:d:Q16387|information science]]''<br/>''[[:d:Q1870019|spatial science]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1870019|spatial science]]''
|
| [[җирне өйрәнүче фәннәр]]
|
| ''[[:d:Q816425|surveying]]''<br/>''[[:d:Q124468378|geoinformation science]]''<br/>''[[:d:Q182468|гидрография]]''<br/>''[[:d:Q42515|картография]]''<br/>''[[:d:Q918779|геоинформатика]]''<br/>[[геодезия]]<br/>''[[:d:Q619798|геоматика]]''<br/>''[[:d:Q6083625|spatial informatics]]''
|-
| ''[[:d:Q7604415|statistical signal processing]]''
|
| ''[[:d:Q208163|signal processing]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2490619|structuuranalyse]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q903491|Studies of literary versions]]''
|
| ''[[:d:Q15473066|textual scholarship]]''
| ''[[:d:Q5421766|expurgation]]''
|
|-
| ''[[:d:Q28666741|study of Jangar]]''
|
| ''[[:d:Q4210217|Kalmykology]]''
| [[Җаңһар (эпос)]]
|
|-
| ''[[:d:Q1807978|suicidology]]''
|
|
| [[үз-үзенә кул салу]]
|
|-
| ''[[:d:Q137613660|Survival epidemiology]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6868389|Systems_analysis]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q23001701|technics]]''
|
| [[технология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q105296981|the study of thermal baths]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q134987139|theobromatology]]''
|
| фән<br/>[[үсемлекләр систематикасы]]<br/>''[[:d:Q119387958|үсемлек белеме]]''
| ''[[:d:Q162078|Theobroma]]''<br/>''[[:d:Q42385|какао агачы]]''<br/>[[шоколад]]
|
|-
| ''[[:d:Q7834112|Transformative research]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q637916|universology]]''
|
| фән
|
|
|-
| ''[[:d:Q7900162|urban science]]''
|
| ''[[:d:Q69883|шәһәр төзү]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q999272|variational sociolinguistics]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
| [[тел вариантлары]]<br/>''[[:d:Q1130761|variation]]''
|
|-
| ''[[:d:Q123224689|vecto-electronystamography]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2419912|verkeersregeltechniek]]''
|
| ''[[:d:Q1640676|traffic engineering]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q109450440|Verplegingswetenschappen]]''
|
| ''[[:d:Q843601|сәламәтлек фәннәре]]''
| [[сәламәтлекне саклау]]<br/>''[[:d:Q121176|nursing]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7936208|vision science]]''
|
| ''[[:d:Q113129180|офтальмология һәм оптометрия]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1754430|volkerpsychologie]]''
|
| [[психология]]<br/>''[[:d:Q43455|этнология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q136918332|Weld metallurgy]]''
|
| ''[[:d:Q5750455|physical metallurgy]]''
| ''[[:d:Q136905156|Weld metal]]''<br/>''[[:d:Q136905101|welded joint]]''<br/>''[[:d:Q2137729|heat-affected zone]]''<br/>[[металлургия]]
|
|-
| ''[[:d:Q629107|work studies]]''
|
| ''[[:d:Q1665984|дисциплинаара фәнни тикшеренү өлкәсе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q56313174|wound care]]''
|
| ''[[:d:Q121176|nursing]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1262192|XX гасыр фәлсәфәсе]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q125851756|Études maurrassiennes]]''
|
|
| ''[[:d:Q3852964|Maurrassisme]]''
|
|-
| ''[[:d:Q138987368|Ödematologie]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q130236362|авиацион климатология]]''
|
| ''[[:d:Q28797|гамәли фән]]''<br/>[[климатология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q2555318|автоматик фикерләү]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q132731824|авыл хуҗалыгы икътисады]]''
|
| [[Икътисад (фән)|икътисад]]<br/>''[[:d:Q3606845|agricultural science]]''
| [[авыл хуҗалыгы]]
|
|-
| [[агрономия]]
|
| ''[[:d:Q3606845|agricultural science]]''<br/>''[[:d:Q110252479|crop and pasture production]]''
| [[Яшелчә культуралары|яшелчә]]<br/>[[авыл хуҗалыгы]]
|
|-
| ''[[:d:Q115473241|агротехнология]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q12076675|агрофизиология]]''
| авыл хуҗалыгы үсемлекләренең экологик физиологиясе
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2356802|агымнар теориясе]]''
|
|
| ''[[:d:Q2356798|агым]]''
|
|-
| ''[[:d:Q98073976|агынты суларны күзәтү]]''
|
| ''[[:d:Q2143522|мониторинг]]''<br/>''[[:d:Q114862363|environmental surveillance]]''
| ''[[:d:Q12438936|poliovirus]]''<br/>''[[:d:Q193447|аденовируслар]]''<br/>''[[:d:Q1907818|Mastadenovirus]]''<br/>''[[:d:Q752185|Astrovirus]]''<br/>''[[:d:Q1026758|Caliciviridae]]''<br/>''[[:d:Q1142751|norovirus]]''<br/>''[[:d:Q7421020|Sapovirus]]''<br/>[[коронавируслар]]<br/>''[[:d:Q15149715|Cryptosporidiidae]]''<br/>''[[:d:Q133078|Cryptosporidium]]''<br/>''[[:d:Q380136|Enterobacteriaceae]]''<br/>''[[:d:Q150839|Salmonella]]''<br/>''[[:d:Q311055|Escherichia]]''<br/>''[[:d:Q46305|Filoviridae]]''<br/>''[[:d:Q5331908|Ebolavirus]]''<br/>''[[:d:Q1331256|Flaviviridae]]''<br/>''[[:d:Q1165479|Flavivirus]]''<br/>''[[:d:Q5731858|Hepeviridae]]''<br/>''[[:d:Q24718671|Orthohepevirus]]''<br/>''[[:d:Q149348|Herpesviridae]]''<br/>''[[:d:Q23044105|Hexamitidae]]''<br/>''[[:d:Q1469628|Giardia]]''<br/>''[[:d:Q69848812|Matonaviridae]]''<br/>''[[:d:Q9055203|Papillomaviridae]]''<br/>''[[:d:Q13210344|Parvoviridae]]''<br/>''[[:d:Q936600|Picornavirus]]''<br/>''[[:d:Q519796|Enterovirus]]''<br/>''[[:d:Q4346377|Parechovirus]]''<br/>''[[:d:Q1943460|Hepatovirus]]''<br/>''[[:d:Q1778010|Kobuvirus]]''<br/>''[[:d:Q18814482|Cosavirus]]''<br/>''[[:d:Q18814698|Salivirus]]''<br/>''[[:d:Q948421|Poxviridae]]''<br/>''[[:d:Q910576|Sedoreoviridae]]''<br/>''[[:d:Q189308|retrovirus]]''<br/>''[[:d:Q1413137|Togaviridae]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2362817|аддиктология]]''
|
| ''[[:d:Q843601|сәламәтлек фәннәре]]''
| [[аддикция]]<br/>''[[:d:Q182413|non-controlled substance abuse]]''<br/>''[[:d:Q3378593|substance dependence]]''
|
|-
| ''[[:d:Q100248755|азык-төлек токсикологиясе]]''
|
| ''[[:d:Q1637030|ризык фәне]]''
| ''[[:d:Q184651|токсин]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1357314|Ай геодезиясе]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q7498888|акология]]''
|
| [[медицина]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q258731|актинометрия]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q4674725|акустик океанография]]''
|
| ''[[:d:Q43518|океанография]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q4674681|акустик экология]]''
|
| [[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q12527947|акустоэлектроника]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q50122569|алгоритмик үтә күренмәлелек]]''
|
| ''[[:d:Q2798912|accountability]]''<br/>''[[:d:Q535347|transparency]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q13636890|алгоритмика]]''
|
|
| [[алгоритм]]<br/>''[[:d:Q175263|бирелмәләр төзелеше]]''
| ''[[:d:Q50122285|algorithmic accountability]]''<br/>''[[:d:Q50122569|алгоритмик үтә күренмәлелек]]''<br/>''[[:d:Q141495|математик оптимизация]]''<br/>''[[:d:Q333464|алгоритмнар анализы]]''
|-
| ''[[:d:Q519888|аллометрия]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q115690351|анархизм географиясе]]''
|
| [[география]]
| [[анархизм]]
|
|-
| ''[[:d:Q29917753|анархизм өйрәнүләре]]''
|
| ''[[:d:Q1143546|культурология]]''
| [[анархизм]]
|
|-
| ''[[:d:Q11015354|анемология]]''
|
| [[метеорология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q2863444|аромакология]]''
|
| ''[[:d:Q206202|ароматерапия]]''
| ''[[:d:Q485537|ис]]''
|
|-
| ''[[:d:Q9160239|аромакология]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q106131084|астровирусология]]''
|
| [[астрономия]]<br/>[[вирусология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q98072944|астрогеофизика]]''
|
| ''[[:d:Q14632398|физик фәннәр]]''<br/>[[астрономия]]<br/>[[геофизика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q751447|астрогнозия]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1649253|астрономик география]]''
|
| [[география]]<br/>[[астрономия]]
|
|
|-
| [[астрономия]]
| күк йөзендә урнашкан барлык системаларны өйрәнгән фәнне һәм белем өлкәсен белдергән термин
| ''[[:d:Q14632398|физик фәннәр]]''<br/>''[[:d:Q475023|төгәл фәннәр]]''<br/>''[[:d:Q7991|табигый фәннәр]]''<br/>фән
| [[Күк җисеме|астрономик җисем]]<br/>''[[:d:Q5223514|кара сыекча]]''
|
|-
| ''[[:d:Q18746443|атомлы көч микроскопиясенә нигезләнүче инфракызыл спектроскопия]]''
|
| ''[[:d:Q1074953|микроскопия]]''<br/>''[[:d:Q70906|инфракызыл спектроскопия]]''<br/>''[[:d:Q2695280|техника]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q4181964|аучылык]]''
|
| ''[[:d:Q2465832|фән өлкәсе]]''
| [[Сунар|ау]]
|
|-
| ''[[:d:Q381517|аэрология]]''
|
|
| [[метеорология]]
|
|-
| ''[[:d:Q8421|аэронавтика]]''
|
| ''[[:d:Q2876213|aerospace]]''
| ''[[:d:Q765633|авиация]]''
| ''[[:d:Q1434048|aircraft construction]]''<br/>''[[:d:Q221395|air traffic control]]''
|-
| ''[[:d:Q16360|аэрономия]]''
|
|
| ''[[:d:Q1775058|transient luminous event]]''<br/>[[атмосфера]]
|
|-
| ''[[:d:Q960146|аэростатика]]''
|
| ''[[:d:Q6593690|аэромеханика]]''<br/>''[[:d:Q169019|statics]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q116756704|аэротермодинамика]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q861525|белем бирү социологиясе]]''
|
| ''[[:d:Q829367|мәгариф социологиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3478658|белем тәмсиле]]''
|
| [[ясалма интеллект]]
| ''[[:d:Q109642276|knowledge representation]]''
|
|-
| ''[[:d:Q12763235|биогения]]''
|
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| ''[[:d:Q7562091|development]]''
|
|-
| ''[[:d:Q101432870|биогеофәннәр]]''
|
| ''[[:d:Q864928|тереклек турында фәннәр]]''<br/>[[җирне өйрәнүче фәннәр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q3648891|биогеоценология]]''
|
| [[биология]]
| [[биогеоценоз]]
|
|-
| ''[[:d:Q13638319|биоимплантология]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1898366|биоклиматология]]''
|
| [[климатология]]<br/>[[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q864512|биологик кибернетика]]''
|
| [[биология]]<br/>''[[:d:Q123637|кибернетика]]''
|
|
|-
| [[биология]]
| тере тормышны, тереклекне һәм аның табигать белән бәйләнешен өйрәнә торган фән
| ''[[:d:Q7991|табигый фәннәр]]''<br/>''[[:d:Q864928|тереклек турында фәннәр]]''
| [[тереклек]]<br/>[[организм]]
| ''[[:d:Q183252|морфология]]''<br/>[[экология]]<br/>[[ботаника]]<br/>[[зоология]]<br/>''[[:d:Q4785356|археобиология]]''<br/>[[анатомия]]<br/>[[микология]]<br/>[[генетика]]<br/>''[[:d:Q105582462|төс биологиясе]]''<br/>[[цитология]]<br/>''[[:d:Q840400|эволюцион биология]]''<br/>''[[:d:Q177005|хисаплау биологиясе]]''<br/>''[[:d:Q2728012|нейробиология]]''<br/>[[микробиология]]<br/>[[биотехнология]]<br/>[[Биохимия|тереклек химиясе]]<br/>[[биофизика]]
|-
| ''[[:d:Q746656|биология тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q56296765|табигый фәннәр тарихы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q13439429|биомедицина фәннәре]]''
|
| ''[[:d:Q864601|биомедицина]]''<br/>''[[:d:Q28598684|биология бүлеге]]''
|
| ''[[:d:Q207011|нейрофән]]''<br/>[[иммунология]]<br/>[[микробиология]]<br/>[[фармакология]]<br/>[[цитология]]
|-
| ''[[:d:Q4915164|биомузыкология]]''
|
| [[биология]]<br/>''[[:d:Q164204|музыка белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q864826|биостратиграфия]]''
|
| ''[[:d:Q134783|стратиграфия]]''<br/>''[[:d:Q7205|палеонтология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q18657428|биотрибология]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q100489619|биофармацевтик фәннәр]]''
|
| ''[[:d:Q7180763|фармацевтик фәннәр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q803860|биофармация]]''
|
| ''[[:d:Q7180763|фармацевтик фәннәр]]''<br/>''[[:d:Q614304|фармация]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q174502|биоэлектроника]]''
|
| [[биология]]<br/>[[электроника]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q864277|биоэлектрохимия]]''
|
| ''[[:d:Q7877|электрохимия]]''<br/>''[[:d:Q864661|биофизик химия]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2374463|бирелмәләр буенча фән]]''
|
| фән
| [[бирелмәләр]]
|
|-
| [[ботаника]]
|
| [[биология]]
| [[үсемлекләр]]
| ''[[:d:Q655362|үсемлекләр морфологиясе]]''<br/>''[[:d:Q2725616|plant reproduction]]''<br/>''[[:d:Q185973|үсемлекләр физиологиясе]]''<br/>''[[:d:Q7201518|үсемлекләр генетикасы]]''<br/>''[[:d:Q591138|Plant evolutionary developmental biology]]''<br/>''[[:d:Q1387972|үсемлекләр экологиясе]]''<br/>''[[:d:Q4021|үсемлекләр анатомиясе]]''<br/>''[[:d:Q1138244|фитоценология]]''<br/>''[[:d:Q771220|үсемлекләр географиясе]]''<br/>''[[:d:Q640068|фитохимия]]''<br/>''[[:d:Q272737|фенология]]''<br/>''[[:d:Q212919|палинология]]''<br/>''[[:d:Q192694|палеоботаника]]''
|-
| ''[[:d:Q119851674|буяу технологиясе]]''
|
| ''[[:d:Q911772|химик технология]]''
| ''[[:d:Q174219|буяу]]''
|
|-
| ''[[:d:Q9370062|вакцинология]]''
|
| [[медицина]]
| ''[[:d:Q134808|вакцина]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4102821|валеология]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q131153250|ветеринар биохимия]]''
|
| [[ветеринария]]<br/>[[Биохимия|тереклек химиясе]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q131153253|ветеринар нейроанатомия]]''
|
| [[ветеринария]]<br/>''[[:d:Q948647|нейроанатомия]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q30891835|ветеринар психология]]''
|
| [[ветеринария]]<br/>[[психология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q7189431|вируслар филодинамикасы]]''
|
| ''[[:d:Q128570|биоинформатика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2066554|вируслар эволюциясе]]''
| эволюцион биология һәм вирусология бүлеге
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q11774920|витикультура]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q4130902|габитоскопия]]''
|
| ''[[:d:Q43504|криминалистика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1144718|газодинамика]]''
|
| ''[[:d:Q95326007|gas flow]]''<br/>''[[:d:Q8424|аэродинамика]]''<br/>''[[:d:Q216320|гидроаэродинамика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q117742678|гаилә фәне]]''
|
| ''[[:d:Q1587903|human science]]''<br/>[[иҗтимагый фәннәр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q22719|галәмгизәрчелек]]''
|
| ''[[:d:Q2876213|aerospace]]''<br/>''[[:d:Q1195766|космос тикшеренүләре]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q10854323|гамәли геология]]''
|
| [[геология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q113883996|гамәли гидрология]]''
|
| ''[[:d:Q28797|гамәли фән]]''<br/>[[гидрология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q130217800|гамәли климатология]]''
|
| ''[[:d:Q28797|гамәли фән]]''<br/>[[климатология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q321249|гамәли лингвистика]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]<br/>''[[:d:Q28797|гамәли фән]]''
| ''[[:d:Q1455196|second-language education]]''<br/>''[[:d:Q15879993|тел хатасы]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4781603|гамәли онтология]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q4376413|гамәли психология]]''
|
| [[психология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q3179130|гамәли сәясәт тикшеренүләре]]''
|
| ''[[:d:Q36442|сәясәт белеме]]''<br/>[[иҗтимагый фәннәр]]
| ''[[:d:Q1156854|policy]]''
|
|-
| ''[[:d:Q28797|гамәли фән]]''
|
| фән
|
|
|-
| ''[[:d:Q1493973|гарбология]]''
|
| [[Академик дисциплиналар|академик дисциплина]]
| ''[[:d:Q45701|waste]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2740627|гелиофизика]]''
|
| [[физика]]<br/>[[астрономия]]<br/>''[[:d:Q37547|астрофизика]]''
|
|
|-
| [[география]]
| табигый һәм территориаль хуҗалык комплексларын һәм аларның компонентларын өйрәнүче фәннәр тупламасы
| фән
| ''[[:d:Q2221906|географик урынлашу]]''
| ''[[:d:Q135995350|evolutionary geography]]''
|-
| ''[[:d:Q152827|геодинамика]]''
|
| [[геофизика]]<br/>[[геология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q112604796|геологик картография]]''
|
| ''[[:d:Q42515|картография]]''<br/>[[геология]]
|
|
|-
| [[геология]]
|
| ''[[:d:Q7991|табигый фәннәр]]''<br/>[[җирне өйрәнүче фәннәр]]
| [[литосфера]]
|
|-
| ''[[:d:Q5535463|геометаллургия]]''
|
| [[металлургия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q5535546|геомифология]]''
|
| [[геология]]<br/>''[[:d:Q580854|мифография]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q12018182|геоника]]''
| геоинформатика бүлеге, мәгълүмати комплекслар булдыру методологиясен өйрәнә
| [[геология]]<br/>''[[:d:Q918779|геоинформатика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1440020|геостатистика]]''
|
| [[статистика]]<br/>''[[:d:Q64811452|geospatial science]]''<br/>''[[:d:Q1870019|spatial science]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q11772762|геотехник һәм файдалы казылмалар чыгару механикасы]]''
|
|
|
|
|-
| [[геофизика]]
|
| [[физика]]<br/>''[[:d:Q104499|планетология]]''
| [[Җир]]<br/>''[[:d:Q10928429|геологик процесс]]''<br/>''[[:d:Q1467769|магматизм]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3123544|геофизиология]]''
|
| [[җирне өйрәнүче фәннәр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q24885798|гигрология]]''
|
| ''[[:d:Q757520|атмосфера турында фәннәр]]''
|
|
|-
| [[гидрология]]
|
| фән
| ''[[:d:Q1148989|су балансы]]''
| ''[[:d:Q2627395|surface-water hydrology]]''<br/>''[[:d:Q182468|гидрография]]''<br/>''[[:d:Q1366172|гидрометрия]]''<br/>''[[:d:Q17455059|hydrological prognosis]]''<br/>''[[:d:Q72358999|hydrologic engineering]]''
|-
| ''[[:d:Q1045317|гидрометеорология]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q11710371|гидромикология]]''
|
| [[микология]]<br/>''[[:d:Q1130698|гидробиология]]''
| ''[[:d:Q2948674|aquatic fungus]]''
|
|-
| ''[[:d:Q119724213|гликобиология]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q741206|гликомика]]''
|
| [[Биохимия|тереклек химиясе]]<br/>''[[:d:Q158666|-омика]]''
| ''[[:d:Q3063952|гликом]]''
|
|-
| ''[[:d:Q10660901|гомуми икътисад]]''
|
| [[Икътисад (фән)|икътисад]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q12097476|гранулометрия]]''
|
| ''[[:d:Q7140480|кисәкчекләр зурлыгын анализлау]]''
| ''[[:d:Q7140503|particle size]]''<br/>''[[:d:Q98815202|droplet size]]''<br/>''[[:d:Q466491|grain size]]''
|
|-
| ''[[:d:Q33122512|гуманитар һәм социаль фәннәр]]''
|
| фән
|
| [[фәлсәфә]]<br/>[[социология]]<br/>''[[:d:Q43455|этнология]]''<br/>[[антропология]]<br/>[[гуманитар фәннәр]]<br/>[[Tel beleme|тел белеме]]<br/>[[тарих]]<br/>[[география]]<br/>[[психология]]<br/>''[[:d:Q164204|музыка белеме]]''<br/>[[Икътисад (фән)|икътисад]]<br/>[[иҗтимагый фәннәр]]<br/>''[[:d:Q382995|хокук белеме]]''
|-
| ''[[:d:Q97170172|гөмбәләр таксономиясе һәм систематикасы]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q115102736|дельфинология]]''
|
| ''[[:d:Q183904|териология]]''
| ''[[:d:Q7369|дельфин]]''
|
|-
| ''[[:d:Q73667464|дендрогеоморфология]]''
|
| ''[[:d:Q52109|геоморфология]]''<br/>''[[:d:Q80205|дендрохронология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q103821292|динамик метеорология]]''
|
| [[метеорология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q3174497|динамик системалар теориясе]]''
|
|
| ''[[:d:Q638328|үзгәрмәле җөя]]''
|
|-
| ''[[:d:Q73413371|дискурс тел белеме]]''
|
|
| ''[[:d:Q190539|дискурс]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1665984|дисциплинаара фәнни тикшеренү өлкәсе]]''
|
| фән
|
|
|-
| ''[[:d:Q25411523|диффузионизм]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6764278|диңгезләр ботаникасы]]''
|
| [[ботаника]]<br/>''[[:d:Q7173|океан биологиясе]]''
| ''[[:d:Q111240775|диңгез үсемлеге]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1050578|диңгезләр геологиясе]]''
|
| [[геология]]<br/>''[[:d:Q3349060|океанология]]''<br/>''[[:d:Q43518|океанография]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1235196|документлау белеме]]''
|
| фән
| ''[[:d:Q788790|documentation]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1255706|драма теориясе]]''
|
| ''[[:d:Q960543|театр сәнгате белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2453249|дүртенчел дәвер геологиясе]]''
|
| [[геология]]
| ''[[:d:Q26185|дүртенчел дәвер]]''
|
|-
| ''[[:d:Q11602445|дүртенчел дәвер геологиясе]]''
|
| [[геология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q15841966|дәүләт идарәсе]]''
| белем алу тармагы, специальность
| ''[[:d:Q36442|сәясәт белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2116549|журналистика фәне]]''
|
| [[иҗтимагый фәннәр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1925986|зитология]]''
|
| [[химия]]<br/>[[биология]]<br/>''[[:d:Q1039642|food technology]]''
| ''[[:d:Q26705422|beermaking]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3328171|зоология тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q746656|биология тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q5871123|history of zoology through 1859]]''<br/>''[[:d:Q5871120|History of zoology (1859–present)]]''
|-
| ''[[:d:Q7061684|зоопатология]]''
|
| [[ветеринария]]<br/>[[патология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1402889|игенчелек]]''
|
| [[авыл хуҗалыгы]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1268199|идари финанслар]]''
|
| ''[[:d:Q2043282|административ бизнес]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2473359|икътисад фәне методологиясе]]''
|
| ''[[:d:Q185698|фәнни методология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q4530417|икътисади кибернетика]]''
|
| ''[[:d:Q123637|кибернетика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q112209322|иммунобиология]]''
|
| [[биология]]<br/>[[иммунология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q3149134|иммуногематология]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q5867819|инженерия тарихы]]''
|
| [[инженерлык]]<br/>''[[:d:Q2183341|history of science and technology]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q4201165|инноватика]]''
|
|
| [[инновация]]
|
|-
| ''[[:d:Q1063716|интерактомика]]''
|
| ''[[:d:Q158666|-омика]]''
| ''[[:d:Q841382|интерактом]]''
|
|-
| ''[[:d:Q6030442|инфокоммуникацияләр]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q7167016|инфратавышны тою]]''
|
| ''[[:d:Q160402|хисләрне тою]]''
| ''[[:d:Q212082|инфратавыш]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3801432|иономика]]''
|
| ''[[:d:Q471857|протеомика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q118711714|итальян ономастикасы]]''
|
| ''[[:d:Q175156|ономастика]]''
| ''[[:d:Q56446973|итальян исем]]''
|
|-
| ''[[:d:Q59484341|иҗтимагый идарә структуралары эволюциясе]]''
| антропологик тикшеренүләр юнәлеше
| ''[[:d:Q27778|сәяси антропология]]''
|
|
|-
| [[иҗтимагый фәннәр]]
| җәмгыять һәм җәмгыятьтәге аерым шәхесләр арасындагы мөнәсәбәтләрне өйрәнүче академик дисциплиналар
| ''[[:d:Q33122512|гуманитар һәм социаль фәннәр]]''<br/>''[[:d:Q97929320|humanities, arts and social sciences]]''
| [[җәмгыять]]
| [[Икътисад (фән)|икътисад]]<br/>''[[:d:Q36442|сәясәт белеме]]''<br/>[[антропология]]<br/>[[социология]]<br/>[[психология]]<br/>''[[:d:Q3274962|социаль статистика]]''<br/>''[[:d:Q187084|newspaper studies]]''<br/>''[[:d:Q5001951|бизнес тикшеренүләре]]''<br/>[[география]]<br/>''[[:d:Q161272|социаль психология]]''<br/>''[[:d:Q382995|хокук белеме]]''<br/>[[демография]]
|-
| ''[[:d:Q6333|йолдызлар динамикасы]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q31836330|калиология]]''
| кош ояларын өйрәнүче орнитология бүлеге
| [[орнитология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q42515|картография]]''
|
| [[җирне өйрәнүче фәннәр]]<br/>[[география]]
| [[харита]]<br/>''[[:d:Q60533375|картографик ресурслар]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1734650|картометрия]]''
|
| ''[[:d:Q12453|үлчәү]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1967369|катлаулы системаларны анализлауда математика кулланылышы]]''
|
| ''[[:d:Q269699|системалар теориясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q471906|квант криптографиясе]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q7269071|квант метрологиясе]]''
|
| ''[[:d:Q394|метрология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3999|кеше анатомиясе]]''
|
|
| ''[[:d:Q23852|кеше тәне]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2892439|кеше физиологиясе]]''
|
| [[физиология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q16526661|кешенең тасвирый, топографик һәм функциональ анатомиясе]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2501507|кием тарихы]]''
|
| [[тарих]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q27964550|кислоталар–селтеләр химиясе]]''
|
| [[химия]]
| ''[[:d:Q24855162|кислоталар һәм селтеләр]]''
|
|-
| ''[[:d:Q12549424|климатография]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1774688|клиник фармакология]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2868255|клиниметрика]]''
|
| [[эпидемиология]]<br/>''[[:d:Q113129019|клиник фәннәр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q582013|когнитив этология]]''
|
| [[этология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q56318992|коллапсология]]''
|
| [[экология]]<br/>[[Икътисад (фән)|икътисад]]<br/>[[антропология]]<br/>[[социология]]<br/>[[психология]]<br/>[[биофизика]]<br/>''[[:d:Q52106|биогеография]]''<br/>[[демография]]<br/>''[[:d:Q159385|геосәясәт]]''<br/>''[[:d:Q23498|археология]]''<br/>[[тарих]]<br/>''[[:d:Q188867|киләчәкбелем]]''
| ''[[:d:Q3108979|risks of environmental and societal collapses]]''<br/>''[[:d:Q3042783|societal collapse]]''
|
|-
| [[Коллоид химия|коллоид химиясе]]
|
| [[химия]]
|
| ''[[:d:Q5954615|өслекләр химиясе]]''
|-
| ''[[:d:Q374535|колориметрия]]''
|
| ''[[:d:Q625648|фотометрия]]''
| ''[[:d:Q2561835|color measurement]]''
|
|-
| ''[[:d:Q20181823|коммуникацион психология]]''
|
| [[психология]]
| ''[[:d:Q11024|аралашу]]''
|
|-
| ''[[:d:Q287983|кониология]]''
|
| фән
| ''[[:d:Q498957|particulates]]''<br/>''[[:d:Q165632|тузан]]''
|
|-
| ''[[:d:Q474200|кораблар төзелеше]]''
|
| ''[[:d:Q4459228|commodity production]]''<br/>''[[:d:Q187939|җитештерү]]''<br/>''[[:d:Q118291|marine engineering]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1426058|корпоратив коммуникация]]''
|
| ''[[:d:Q1937189|оешма коммуникацияләре]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q127676088|корткычларга каршы көрәш]]''
|
| фән
| ''[[:d:Q2306047|pest control]]''
|
|-
| ''[[:d:Q10453718|космик астрономия]]''
| космостагы астрономик тикшеренүләр
| [[астрономия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q584093|космик һава торышы]]''
|
| ''[[:d:Q2740627|гелиофизика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1195766|космос тикшеренүләре]]''
|
| ''[[:d:Q338|космология]]''<br/>фән
| ''[[:d:Q180046|space exploration]]''<br/>''[[:d:Q686876|space colonization]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4811463|космос электроникасы]]''
|
| [[электроника]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q113884132|космохронология]]''
|
| ''[[:d:Q130788|хронология]]''<br/>''[[:d:Q338|космология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q129261095|космоэкология]]''
|
| фән
|
|
|-
| ''[[:d:Q131828209|Костомарознавство]]''
|
| [[тарихнамә]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1640995|котып тикшеренүләре]]''
|
| ''[[:d:Q6502154|exploration]]''<br/>[[география]]
| ''[[:d:Q60670|котып төбәкләре]]''
|
|-
| ''[[:d:Q114457350|кошларны күзәтүдә тепловизор алымнар]]''
|
| ''[[:d:Q624587|термография]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q19605747|кояш активлыгы]]''
|
| ''[[:d:Q2740627|гелиофизика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q112031785|Кояш-Җир бәйләнеше]]''
|
| [[геофизика]]<br/>''[[:d:Q37547|астрофизика]]''
| ''[[:d:Q17996169|кояш нурланышы]]''<br/>[[кояш җиле]]<br/>''[[:d:Q11547|космик нурланыш]]''
|
|-
| ''[[:d:Q192116|криогеника]]''
|
| ''[[:d:Q908692|түбән температуралар физикасы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3506050|криптовирология]]''
|
| ''[[:d:Q8789|криптография]]''
|
|
|-
| [[криптозоология]]
|
|
| ''[[:d:Q772636|криптид]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3578714|куллану икътисады]]''
|
| [[микроикътисад]]
| ''[[:d:Q192270|куллану]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1143546|культурология]]''
| халыкларның мәдәниятен, аның рухи үсешен, халык тормышындагы ролен өйрәнә торган фән
| ''[[:d:Q23010558|area, ethnic, cultural, gender, and group studies]]''<br/>[[гуманитар фәннәр]]<br/>[[антропология]]
| [[мәдәният]]
| ''[[:d:Q1662673|җенсият тикшеренүләре]]''<br/>''[[:d:Q3621186|Arabic studies]]''
|-
| [[культурология]]
|
| [[иҗтимагый фәннәр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q4369615|кыр тел белеме]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q903820|кырлар теориясе]]''
| математика өлкәсе
|
| ''[[:d:Q190109|кыр]]''
|
|-
| ''[[:d:Q60198411|күк йөзе картографиясе]]''
|
| [[астрономия]]<br/>''[[:d:Q42515|картография]]''
| ''[[:d:Q842617|йолдызлы күк йөзе картасы]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7244973|лазер химиясе]]''
|
| [[химия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q2644091|лактология]]''
|
| [[биология]]
| [[күкрәк сөтен имезү]]
|
|-
| ''[[:d:Q20563295|летоника]]''
|
|
| [[Латвия]]
|
|-
| ''[[:d:Q3044418|лингвистик демография]]''
|
| [[демография]]<br/>[[Tel beleme|тел белеме]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q4261907|лингвокультурология]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]<br/>[[культурология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q6556376|липидомика]]''
|
|
| ''[[:d:Q6556375|липидом]]''
|
|-
| ''[[:d:Q193627|логик позитивизм]]''
|
| ''[[:d:Q59115|фән фәлсәфәсе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q121353464|магнитоакустика]]''
|
| ''[[:d:Q82811|акустика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q4275277|макаренковедение]]''
|
| ''[[:d:Q7922|педагогика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1359035|макросейсмика]]''
|
| ''[[:d:Q83371|сейсмология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1887105|маледиктология]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q4279953|маммология]]''
|
| ''[[:d:Q177719|диагноз]]''
|
| [[маммография]]
|-
| ''[[:d:Q1066867|масс-медиа хокукы]]''
|
| [[хокук]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q26885502|матди булмаган тарихи мәдәни феноменнарны туплау]]''
| систематик антропология һәм фольклористика формалашуына кадәрге фәнни эшчәнлек юнәлеше
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q47087057|математик фаразлау]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q228736|материаллар белеме]]''
|
| ''[[:d:Q1665984|дисциплинаара фәнни тикшеренү өлкәсе]]''<br/>''[[:d:Q7991|табигый фәннәр]]''
| ''[[:d:Q214609|материал]]''<br/>''[[:d:Q112225193|материал үзлеге]]''
|
|-
| ''[[:d:Q64836114|махсус фантастика тикшеренүләре]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q12586619|машиналар белеме]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q10379048|медицина технологияләре]]''
|
| [[технология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q11790210|медицина фәннәре]]''
|
| ''[[:d:Q864928|тереклек турында фәннәр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2414942|менеджмент фәне]]''
|
| ''[[:d:Q5001951|бизнес тикшеренүләре]]''
| [[менеджмент]]
|
|-
| ''[[:d:Q2643081|ментализм]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q12149006|метаболомика]]''
|
| ''[[:d:Q177005|хисаплау биологиясе]]''<br/>[[Биохимия|тереклек химиясе]]<br/>''[[:d:Q158666|-омика]]''
| ''[[:d:Q407595|метаболит]]''<br/>''[[:d:Q903667|метаболом]]''
|
|-
| ''[[:d:Q17282409|металломика]]''
|
|
| ''[[:d:Q6822890|metallome]]''
|
|-
| [[металлургия]]
|
| ''[[:d:Q228736|материаллар белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q30599095|метафән]]''
|
| фән<br/>''[[:d:Q1096708|метатеория]]''
| [[фәнни тикшеренү]]<br/>фән
| ''[[:d:Q65067163|journalology]]''<br/>''[[:d:Q107015976|scientonomy]]''
|-
| [[метеорология]]
|
| [[җирне өйрәнүче фәннәр]]<br/>''[[:d:Q757520|атмосфера турында фәннәр]]''
| [[һава торышы]]<br/>''[[:d:Q2615451|atmospheric circulation]]''
| ''[[:d:Q130304502|метеорология бүлеге]]''
|-
| ''[[:d:Q394|метрология]]''
|
| ''[[:d:Q14632398|физик фәннәр]]''
|
| ''[[:d:Q55029126|фәнни метрология]]''<br/>''[[:d:Q55033061|гамәли метрология]]''<br/>''[[:d:Q55070421|хокуки метрология]]''
|-
| ''[[:d:Q180165|мехатроника]]''
|
| ''[[:d:Q4917288|control engineering]]''<br/>[[информатика]]<br/>''[[:d:Q12176496|electromechanical engineering]]''<br/>[[технология]]<br/>''[[:d:Q113104535|control engineering, mechatronics and robotics]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q12553966|микроклиматология]]''
|
| [[климатология]]
| ''[[:d:Q215108|микроклимат]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1074953|микроскопия]]''
|
| ''[[:d:Q2695280|техника]]''<br/>''[[:d:Q217602|анализ]]''<br/>''[[:d:Q3918374|фәнни технология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1140541|микротарих]]''
|
| ''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q175403|микроэлектроника]]''
|
| [[электроника]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q819115|молекуляр нанотехнология]]''
|
| ''[[:d:Q11468|нанотехнология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q124187184|молекуляр фән һәм технология]]''
|
| ''[[:d:Q7991|табигый фәннәр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q62045|морфемика]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q47784598|морфография]]''
|
|
| ''[[:d:Q186131|terrain]]''
|
|-
| [[морфонология]]
|
|
|
| [[Морфология (тел белеме)|морфология]]<br/>''[[:d:Q40998|фонология]]''
|-
| ''[[:d:Q12036434|музейчылыкның гомуми теориясе]]''
|
|
| ''[[:d:Q460162|музейчылык фәне]]''
|
|-
| ''[[:d:Q899293|музыка кораллары белеме]]''
|
| ''[[:d:Q164204|музыка белеме]]''
| ''[[:d:Q34379|музыка коралы]]''<br/>''[[:d:Q2748242|музыка кораллары классификациясе]]''
|
|-
| ''[[:d:Q510293|музыкаль акустика]]''
|
| ''[[:d:Q82811|акустика]]''
|
|
|-
| [[мәгариф]]
|
| [[хезмәт]]<br/>''[[:d:Q6423395|белемнәр белән уртаклашу]]''<br/>''[[:d:Q2305441|социаль процесс]]''
|
| ''[[:d:Q61788126|белем бирү эшчәнлеге]]''<br/>[[белем алу]]<br/>''[[:d:Q352842|укыту]]''<br/>''[[:d:Q2267590|self-education]]''
|-
| ''[[:d:Q131222|мәгълүмат теориясе]]''
|
| ''[[:d:Q20026918|математик теория]]''
|
|
|-
| [[мәгълүмат технологияләре]]
|
| ''[[:d:Q5268834|мәгълүмати-коммуникацион технологияләр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1662553|мәгълүмати этика]]''
|
| [[этика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1791800|мәдәни материализм]]''
|
| [[антропология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q2251440|мәктәп педагогикасы]]''
|
| ''[[:d:Q7922|педагогика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3919817|мөгамәләи фәннәр]]''
|
| ''[[:d:Q33122512|гуманитар һәм социаль фәннәр]]''
| [[тотыш]]
| ''[[:d:Q1483503|чагыштырма психология]]''<br/>''[[:d:Q147638|когнитивистика]]''<br/>[[психология]]<br/>''[[:d:Q1078351|communication science]]''<br/>''[[:d:Q161733|криминология]]''<br/>''[[:d:Q7922|педагогика]]''
|-
| ''[[:d:Q106807182|нанонейрофән]]''
|
| ''[[:d:Q11468|нанотехнология]]''<br/>''[[:d:Q207011|нейрофән]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113957059|нанофармакология]]''
|
| [[фармакология]]
| ''[[:d:Q261659|наномедицина]]''
|
|-
| ''[[:d:Q269323|натурфәлсәфә]]''
| табигатьне өйрәнү фәлсәфәсе
| [[фәлсәфә]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q113957515|нейроиммуноэндокринология]]''
|
| [[неврология]]<br/>[[иммунология]]<br/>[[эндокринология]]
| [[эндокрин система]]<br/>[[иммун системасы]]<br/>[[нерв системасы]]
|
|-
| ''[[:d:Q112417293|нейротоксикология]]''
|
| [[токсикология]]<br/>[[неврология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q25615885|нуклеоника]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q107366654|океан төбен сейсмик ысуллар белән өйрәнү]]''
|
| ''[[:d:Q4674725|акустик океанография]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q43518|океанография]]''
|
| [[җирне өйрәнүче фәннәр]]<br/>''[[:d:Q3349060|океанология]]''
| [[океан]]
|
|-
| ''[[:d:Q3349060|океанология]]''
|
| [[җирне өйрәнүче фәннәр]]
| [[океан]]
|
|-
| ''[[:d:Q2461938|онейрология]]''
|
|
| [[йокы]]
|
|-
| ''[[:d:Q175156|ономастика]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]<br/>''[[:d:Q1129340|onomasiology]]''
| ''[[:d:Q25488743|naming]]''<br/>[[исем]]
| ''[[:d:Q485762|топонимика]]''<br/>[[антропонимика]]<br/>''[[:d:Q107466318|әдәбият ономастикасы]]''<br/>''[[:d:Q113540689|socio-onomastics]]''<br/>[[зоонимика]]
|-
| ''[[:d:Q193091|оптоэлектроника]]''
|
| [[электроника]]<br/>''[[:d:Q467054|фотоника]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q99180876|органик фотохимия]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q7102834|орисмология]]''
| техник терминнарны шәрехләү
| фән<br/>''[[:d:Q184524|лексикография]]''<br/>[[лексикология]]
|
|
|-
| [[орфография]]
|
| ''[[:d:Q1759988|тел нормалары]]''<br/>''[[:d:Q1156854|policy]]''<br/>[[Tel beleme|тел белеме]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q130239031|осфрезиология]]''
|
| ''[[:d:Q2728012|нейробиология]]''<br/>[[химия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q5459269|очыш динамикасы]]''
|
| ''[[:d:Q128030|динамика]]''
|
| ''[[:d:Q360475|flight dynamics]]''<br/>''[[:d:Q758207|flight dynamics]]''
|-
| ''[[:d:Q52151|палеогеография]]''
|
|
| ''[[:d:Q55965287|палеогеографик объект]]''
|
|-
| ''[[:d:Q11393529|палеоихнология]]''
|
| ''[[:d:Q2315537|ихнология]]''<br/>''[[:d:Q7205|палеонтология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q191069|палеоклиматология]]''
|
| [[климатология]]
| ''[[:d:Q12558212|палеоклимат]]''
|
|-
| ''[[:d:Q104909997|палеоокеанология]]''
|
| [[геология]]<br/>''[[:d:Q7205|палеонтология]]''<br/>''[[:d:Q43518|океанография]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3361741|палеопалинология]]''
|
| ''[[:d:Q7205|палеонтология]]''<br/>''[[:d:Q212919|палинология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1501881|палеосейсмология]]''
|
| ''[[:d:Q83371|сейсмология]]''
| ''[[:d:Q11410991|палео җир тетрәве]]''
|
|-
| ''[[:d:Q212919|палинология]]''
|
| [[ботаника]]
| ''[[:d:Q165632|тузан]]''<br/>[[серкә]]<br/>''[[:d:Q177332|спора]]''<br/>''[[:d:Q138296545|palynomorph]]''
| ''[[:d:Q6018089|аэропалинология]]''
|-
| ''[[:d:Q648470|паралогизм]]''
|
| ''[[:d:Q1156402|фикерләү]]''<br/>[[фәлсәфә]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q71102948|патобиохимия]]''
|
| [[Биохимия|тереклек химиясе]]<br/>[[патология]]<br/>''[[:d:Q849994|клиник химия]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q17138687|патологик морфология]]''
|
| ''[[:d:Q183252|морфология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q119708298|педагогик психосоциология]]''
|
| ''[[:d:Q3410140|психосоциология]]''<br/>''[[:d:Q861641|educational sciences]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q57409595|педагогик фикер тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q116698620|педагогика тарихы]]''<br/>''[[:d:Q1195695|интеллектуаль тарих]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q7922|педагогика]]''
|
| ''[[:d:Q944537|гуманитар фән]]''<br/>[[мәгариф]]
| [[мәгариф]]
|
|-
| ''[[:d:Q2120372|педология]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2624576|петрогенезис]]''
|
| ''[[:d:Q163082|петрология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113957040|плазмодинамика]]''
|
| ''[[:d:Q128030|динамика]]''
| [[Plazma|плазма]]<br/>[[физика]]
|
|-
| ''[[:d:Q12140686|плазмохимия]]''
|
|
| [[Plazma|плазма]]
|
|-
| ''[[:d:Q84497078|планетар геоморфология]]''
|
| ''[[:d:Q104499|планетология]]''<br/>''[[:d:Q52109|геоморфология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q104499|планетология]]''
|
| ''[[:d:Q1195766|космос тикшеренүләре]]''
| [[планета]]<br/>[[Астероидлар|астероид]]<br/>''[[:d:Q1022867|кече планета]]''<br/>[[кәрлә планета]]<br/>[[Иярчен|табигый иярчен]]<br/>[[планеталар системасы]]
| ''[[:d:Q3770855|discovery and exploration of the Solar System]]''<br/>''[[:d:Q156312|Җир тарихы]]''
|-
| ''[[:d:Q113957843|позология]]''
| дару матдәләренең дозаларын өйрәнү
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1710346|постурография]]''
|
| ''[[:d:Q569965|аудиология]]''<br/>''[[:d:Q2854916|оториноларинголог]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1514380|постурология]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q5186700|программалау тел кодларының критик тикшеренүләре]]''
|
| [[герменевтика]]
| ''[[:d:Q124590|program code]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1204375|психогенетика]]''
|
| [[генетика]]<br/>[[психология]]
| ''[[:d:Q784237|genetic predisposition]]''<br/>''[[:d:Q1773859|nature versus nurture]]''
|
|-
| ''[[:d:Q116802462|психологик дидактика]]''
|
| [[психология]]<br/>''[[:d:Q7921|дидактика]]''
|
|
|-
| [[психология]]
|
| ''[[:d:Q1587903|human science]]''<br/>''[[:d:Q843601|сәламәтлек фәннәре]]''<br/>''[[:d:Q3919817|мөгамәләи фәннәр]]''
| ''[[:d:Q3769299|кешенең үз-үзен тотышы]]''<br/>''[[:d:Q3968640|психик халәте]]''<br/>''[[:d:Q10355314|psychism]]''<br/>''[[:d:Q194034|психика]]''<br/>''[[:d:Q12047512|психик күренеш]]''<br/>''[[:d:Q3491351|психик сыйфатлар]]''
| ''[[:d:Q7782373|теоретик психология]]''<br/>''[[:d:Q4376413|гамәли психология]]''<br/>''[[:d:Q538904|гамәли психология]]''<br/>''[[:d:Q1361345|гомуми психология]]''<br/>''[[:d:Q199906|клиник психология]]''<br/>''[[:d:Q624758|психопатология]]''<br/>''[[:d:Q16270338|оешмалар психологиясе]]''<br/>''[[:d:Q490354|инженерлык психологиясе]]''<br/>''[[:d:Q175002|үсеш психологиясе]]''<br/>''[[:d:Q271716|шәхес психологиясе]]''<br/>''[[:d:Q23373|когнитив психология]]''<br/>''[[:d:Q3872|нейропсихология]]''<br/>''[[:d:Q1515727|психофармакология]]''<br/>''[[:d:Q475042|эксперименталь психология]]''<br/>''[[:d:Q1514684|gerontopsychology]]''<br/>''[[:d:Q632190|спорт психологиясе]]''<br/>''[[:d:Q368498|дин психологиясе]]''<br/>''[[:d:Q2479662|хокукый психология]]''<br/>''[[:d:Q1403186|сәламәтлек психологиясе]]''<br/>''[[:d:Q476590|музыкаль психология]]''<br/>''[[:d:Q1064195|сәнгать психологиясе]]''<br/>''[[:d:Q5442885|feminist psychology]]''<br/>''[[:d:Q170912|сексология]]''<br/>''[[:d:Q1727025|chess psychology]]''<br/>''[[:d:Q2905785|cyberpsychology]]''<br/>''[[:d:Q11830699|gender psychology]]''<br/>''[[:d:Q1224394|дифференциаль психология]]''<br/>''[[:d:Q161272|социаль психология]]''<br/>''[[:d:Q1596387|сәяси психология]]''<br/>''[[:d:Q2386890|psychology of money]]''<br/>[[психолингвистика]]<br/>''[[:d:Q7256416|psychology of dance]]''<br/>''[[:d:Q1322052|психодиагностика]]''<br/>''[[:d:Q506132|психометрия]]''
|-
| ''[[:d:Q1515727|психофармакология]]''
|
| [[фармакология]]<br/>''[[:d:Q2299606|психиатрик соматотерапия]]''
| ''[[:d:Q1572854|психофармакологик дару]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7280359|радиацион материаллар белеме]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2125423|радиолокацион астрономия]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3536003|радиотоксикология]]''
|
| [[токсикология]]
| ''[[:d:Q768105|radiotoxicity]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1446961|ракетотехника]]''
|
| ''[[:d:Q3798668|aerospace engineering]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q134476275|регенератив стоматология]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q12775185|рекреалогия]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q7310885|релаксометрия]]''
|
| ''[[:d:Q3918374|фәнни технология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q217102|реставрация]]''
|
| ''[[:d:Q1479406|объектларны саклау]]''<br/>''[[:d:Q1914636|эшчәнлек]]''<br/>''[[:d:Q2144962|ремонт]]''<br/>''[[:d:Q627436|эшчәнлек өлкәсе]]''<br/>''[[:d:Q104637332|планлаштырылган процесс]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q115583015|ризометрия]]''
|
| [[ботаника]]
| ''[[:d:Q12453|үлчәү]]''
|
|-
| ''[[:d:Q9311551|родология]]''
|
| [[ботаника]]
| [[гөлҗимеш]]
|
|-
| ''[[:d:Q3743777|сазлыклар белеме]]''
|
| [[гидрология]]<br/>''[[:d:Q52107|физик география]]''
| ''[[:d:Q170321|су-сазлык җирләре]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1122446|санак этикасы]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1931606|семасиология]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1889114|сизгерлек анализы]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q71102585|симерү өлкәсендә тикшеренүләр]]''
|
| [[медицина]]
| [[симерү]]
|
|-
| ''[[:d:Q442843|синтактика]]''
| семиотикадагы синтаксис
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1366192|системалар идентификациясе]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2167061|системология]]''
|
| фән<br/>''[[:d:Q30599095|метафән]]''<br/>''[[:d:Q69975710|interdisciplinary studies]]''<br/>''[[:d:Q33521|гамәли математика]]''<br/>''[[:d:Q59115|фән фәлсәфәсе]]''<br/>''[[:d:Q136530578|theoretical sciences]]''
| ''[[:d:Q58778|система]]''
|
|-
| ''[[:d:Q28792120|славяннар мифологиясе һәм диннәре тикшеренүләре]]''
|
| [[тарихнамә]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q113125728|социомәдәни география]]''
|
| ''[[:d:Q524273|социаль география]]''<br/>''[[:d:Q168891|мәдәни география]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2305217|социоэкология]]''
|
| [[социология]]<br/>[[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1298380|спорт фәне]]''
|
| фән<br/>''[[:d:Q657632|кинезиология]]''
| ''[[:d:Q219067|физик күнегүләр]]''<br/>''[[:d:Q309252|physical fitness]]''<br/>[[спорт]]
| ''[[:d:Q193378|биомеханика]]''<br/>''[[:d:Q657632|кинезиология]]''<br/>''[[:d:Q2312561|computer science in sport]]''<br/>''[[:d:Q840545|спорт медицинасы]]''<br/>''[[:d:Q2312917|спорт экологиясе]]''
|-
| ''[[:d:Q122739993|су турында фән]]''
|
| ''[[:d:Q1665984|дисциплинаара фәнни тикшеренү өлкәсе]]''<br/>[[гидрология]]<br/>''[[:d:Q228736|материаллар белеме]]''<br/>[[Нигез (химия)|нигез]]
| [[су]]
|
|-
| ''[[:d:Q126390320|су-сазлык җирләре фәне]]''
|
| фән
| ''[[:d:Q170321|су-сазлык җирләре]]''
|
|-
| ''[[:d:Q9179627|сугыш кораллары тикшеренүләре]]''
|
| [[тарих]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q102073785|сыну урыны гидрогеологиясе]]''
| геологик доформацияләр породаларның сыеклыклар агымына тәэсирен өйрәнү аланы
| ''[[:d:Q179509|гидрогеология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q843601|сәламәтлек фәннәре]]''
|
| ''[[:d:Q28797|гамәли фән]]''<br/>''[[:d:Q864928|тереклек турында фәннәр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2323664|сәнәгый экология]]''
|
| [[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q3500207|сәяси фикер тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q1147507|сәясәт тарихы]]''<br/>''[[:d:Q179805|сәяси фәлсәфә]]''<br/>''[[:d:Q27654|фәлсәфә тарихы]]''<br/>''[[:d:Q1195695|интеллектуаль тарих]]''<br/>''[[:d:Q36442|сәясәт белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q135271807|сәясәт этнографиясе]]''
|
| [[этнография]]<br/>''[[:d:Q36442|сәясәт белеме]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q63766496|сөйләм акустикасы]]''
|
| [[фонетика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q7186272|сөю фәлсәфәсе]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q7991|табигый фәннәр]]''
| табигат күренешләрен тикшерүгә һәм өйрәнүгә җаваплы фән өлкәсе
| фән
| [[табигать]]
| [[Биохимия|тереклек химиясе]]<br/>[[биология]]<br/>[[химия]]<br/>[[җирне өйрәнүче фәннәр]]<br/>''[[:d:Q188847|әйләнә-тирә мохитне саклау]]''<br/>''[[:d:Q864928|тереклек турында фәннәр]]''<br/>[[физика]]<br/>''[[:d:Q1195766|космос тикшеренүләре]]''
|-
| ''[[:d:Q113976585|табигый фәннәр]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2699662|тарихнамә]]''
|
|
| ''[[:d:Q30277550|историография]]''<br/>''[[:d:Q1145106|язма тарих]]''
|
|-
| ''[[:d:Q30749341|таулар метеорологиясе]]''
|
| [[метеорология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q20097165|таучылыкның физик процесслары]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q48258816|текстиль тарихы]]''
|
| [[тарих]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1206895|текстлар тел белеме]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q130273447|теодизм]]''
|
| [[Tel beleme|тел белеме]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q1655098|теоретик геофизика]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q2419207|теоретик метеорология]]''
|
| [[метеорология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q864928|тереклек турында фәннәр]]''
|
| ''[[:d:Q7991|табигый фәннәр]]''
| [[тереклек]]<br/>[[организм]]
| [[анатомия]]<br/>[[ботаника]]<br/>[[экология]]<br/>[[физиология]]<br/>[[генетика]]<br/>[[иммунология]]<br/>''[[:d:Q8269924|биологик таксономия]]''<br/>[[зоология]]<br/>[[микробиология]]
|-
| ''[[:d:Q3661541|термохронология]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q112566701|техник керамика]]''
|
| ''[[:d:Q228736|материаллар белеме]]''
| ''[[:d:Q45621|керамика]]''
|
|-
| ''[[:d:Q4380673|технологик иминлек]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q289610|тибрәнешләр теориясе]]''
|
|
|
|
|-
| [[токсикология]]
|
| ''[[:d:Q7180763|фармацевтик фәннәр]]''<br/>[[химия]]<br/>[[биология]]
| ''[[:d:Q184651|токсин]]''
| ''[[:d:Q115582861|кардиотоксикология]]''
|-
| ''[[:d:Q7649562|тотрыклылык тикшеренүләре]]''
|
| ''[[:d:Q5381367|әйләнә-тирә мохит шартларын тикшерү]]''<br/>''[[:d:Q36442|сәясәт белеме]]''<br/>''[[:d:Q442321|тотрыклылык фәне]]''
| [[тотрыклылык]]
|
|-
| ''[[:d:Q112633556|трасология фәне]]''
|
| ''[[:d:Q495304|forensic science]]''<br/>''[[:d:Q23498|археология]]''
| ''[[:d:Q2657640|трасология]]''
|
|-
| ''[[:d:Q55636192|триботроника]]''
|
| ''[[:d:Q193870|трибология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q20098721|трибохимия]]''
|
| ''[[:d:Q193870|трибология]]''<br/>[[химия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q135013268|туфрак климатологиясе]]''
|
| [[климатология]]<br/>''[[:d:Q9161265|туфрак турында фән]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q12370533|туфраклар биологиясе]]''
|
| [[биология]]<br/>''[[:d:Q9161265|туфрак турында фән]]''
| ''[[:d:Q1282599|soil life]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2138304|төбәк геологиясе]]''
|
| [[геология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q475023|төгәл фәннәр]]''
|
| фән
|
|
|-
| ''[[:d:Q811978|төзелеш икътисады]]''
|
| [[Икътисад (фән)|икътисад]]
|
|
|-
| [[төзелеш фәне]]
|
| ''[[:d:Q28797|гамәли фән]]''<br/>''[[:d:Q3958441|икътисад секторы]]''<br/>''[[:d:Q206615|төзелеш материаллары]]''<br/>''[[:d:Q2674423|construction engineering]]''
| ''[[:d:Q385378|төзелеш]]''
|
|-
| ''[[:d:Q105582462|төс биологиясе]]''
|
| [[биология]]
| ''[[:d:Q105096490|color in nature]]''
|
|-
| ''[[:d:Q115632614|төсләр белеме]]''
|
| [[оптика]]<br/>''[[:d:Q7936208|vision science]]''<br/>''[[:d:Q1520130|color theory]]''<br/>''[[:d:Q374535|колориметрия]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q56373415|Украина дәүләте һәм хокукы тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q210701|Төркем:Украина тарихы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q59950|урбанизм]]''
|
| ''[[:d:Q52948|үзара бәйләнеш]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q19924411|урман белеме]]''
|
| [[агрономия]]<br/>''[[:d:Q28797|гамәли фән]]''<br/>''[[:d:Q110231626|agricultural, veterinary and food sciences]]''<br/>''[[:d:Q3606845|agricultural science]]''<br/>''[[:d:Q16021386|forestry engineer]]''<br/>''[[:d:Q372561|forest management]]''
| [[урман]]<br/>''[[:d:Q720362|урманчылык]]''<br/>[[Сунар|ау]]<br/>[[агач]]
|
|-
| ''[[:d:Q11790208|урманчылык фәннәре]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q50069695|фантастика теориясе]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q391148|фармацевтика тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q614304|фармация]]''<br/>[[медицина тарихы]]<br/>''[[:d:Q501353|химия тарихы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q614304|фармация]]''
|
| [[химия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q64364597|ферментлар гистохимиясе]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1337681|физик океанография]]''
|
| ''[[:d:Q43518|океанография]]''<br/>[[физика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q14632398|физик фәннәр]]''
|
| ''[[:d:Q7991|табигый фәннәр]]''
|
| [[физика]]<br/>[[астрономия]]<br/>[[химия]]<br/>[[җирне өйрәнүче фәннәр]]<br/>''[[:d:Q1195766|космос тикшеренүләре]]''<br/>''[[:d:Q228736|материаллар белеме]]''<br/>''[[:d:Q160398|кристаллография]]''<br/>[[электроника]]<br/>''[[:d:Q394|метрология]]''
|-
| [[физика]]
|
| ''[[:d:Q7991|табигый фәннәр]]''<br/>''[[:d:Q14632398|физик фәннәр]]''
| ''[[:d:Q35758|матдә]]''<br/>[[энергия]]
| [[Интерференция (физика)|интерференция]]
|-
| ''[[:d:Q212881|физика тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q56296765|табигый фәннәр тарихы]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q171184|филогенетика]]''
|
| ''[[:d:Q3516404|биологик систематикасы]]''<br/>''[[:d:Q840400|эволюцион биология]]''
| [[филогенез]]<br/>[[эволюция]]
|
|-
| ''[[:d:Q130217803|фитоклиматология]]''
|
| ''[[:d:Q1898366|биоклиматология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q16335159|флаксомика]]''
|
| [[Биохимия|тереклек химиясе]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q816264|формаль фәннәр]]''
|
| ''[[:d:Q475023|төгәл фәннәр]]''
|
| [[математика]]<br/>[[мантыйк]]<br/>[[статистика]]<br/>''[[:d:Q44455|уен теориясе]]''<br/>''[[:d:Q269699|системалар теориясе]]''<br/>[[информатика]]<br/>фән
|-
| ''[[:d:Q63443180|фотоакустика]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q908917|фотобиология]]''
|
| [[биология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q106086850|фотодинамика]]''
|
| ''[[:d:Q11372|физик химия]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q88266905|фотофизика]]''
|
| [[физика]]
| [[яктылык]]<br/>''[[:d:Q35758|матдә]]''
|
|-
| [[фәлсәфә]]
| иң гомуми теория, дөньяга карашның бер төре, кеше эшчәнлегенең бер формасы
| ''[[:d:Q105948247|белем системасы]]''
| ''[[:d:Q813912|шарт]]''<br/>''[[:d:Q16722960|күренеш]]''<br/>[[чынбарлык]]<br/>[[белем]]
| ''[[:d:Q44325|онтология]]''<br/>''[[:d:Q35277|метафизика]]''<br/>[[эпистемология]]<br/>''[[:d:Q59115|фән фәлсәфәсе]]''<br/>''[[:d:Q16669800|әхлакый фәлсәфә]]''<br/>''[[:d:Q2476757|мантыйк фәлсәфәсе]]''<br/>[[эстетика]]<br/>''[[:d:Q179805|сәяси фәлсәфә]]''<br/>[[этика]]<br/>[[мантыйк]]<br/>''[[:d:Q484761|тел фәлсәфәсе]]''<br/>''[[:d:Q23407|зиһен фәлсәфәсе]]''<br/>''[[:d:Q209295|дин фәлсәфәсе]]''<br/>''[[:d:Q180536|математика фәлсәфәсе]]''<br/>''[[:d:Q190721|тарих фәлсәфәсе]]''
|-
| ''[[:d:Q121267483|фәлсәфә историографиясе]]''
|
|
| ''[[:d:Q27654|фәлсәфә тарихы]]''
|
|-
| ''[[:d:Q2688000|фән психологиясе]]''
|
| [[психология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q472342|фән тикшеренүләре]]''
|
| ''[[:d:Q603441|библиометрия]]''<br/>''[[:d:Q355654|informetrics]]''<br/>''[[:d:Q30599095|метафән]]''<br/>''[[:d:Q2412849|literature review]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q59115|фән фәлсәфәсе]]''
|
| [[фәлсәфә]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q24550172|фәнни мәдәният]]''
| фәнни җәмгыять эчендәге социаль-иҗтимагый мәгамәлә
| [[мәдәният]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q168091|хайваннар турында фәннәр]]''
|
| ''[[:d:Q3606845|agricultural science]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q997006|характерология]]''
|
| [[психология]]
| ''[[:d:Q366773|характер]]''
|
|-
| ''[[:d:Q388618|хастаханә фармациясе]]''
|
| ''[[:d:Q614304|фармация]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2729912|хемостратиграфия]]''
|
| ''[[:d:Q134783|стратиграфия]]''<br/>[[геохимия]]
|
|
|-
| [[химия]]
|
| ''[[:d:Q14632398|физик фәннәр]]''
| [[Химик кушылмалар|химик кушылма]]<br/>''[[:d:Q17339814|химик тоташмалар төркеме]]''<br/>[[химик элемент]]<br/>''[[:d:Q79529|матдә]]''
| [[органик химия]]<br/>''[[:d:Q11372|физик химия]]''<br/>[[органик булмаган химия]]<br/>''[[:d:Q369472|исәпләү химиясе]]''<br/>[[теоретик химия]]<br/>[[Биохимия|тереклек химиясе]]<br/>[[аналитик химия]]<br/>''[[:d:Q910172|азык-төлек химиясе]]''<br/>''[[:d:Q321355|әйләнә-тирә мохит химиясе]]''<br/>''[[:d:Q750446|полимерлар химиясе]]''
|-
| ''[[:d:Q4497764|химмотология]]''
|
| [[химия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q117801|хисап фәннәре]]''
|
| ''[[:d:Q33521|гамәли математика]]''<br/>[[информатика]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q41767|хорология]]''
|
| ''[[:d:Q56604289|precision instruments industry]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q111208040|хронопатология]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3333936|хәрби метеорология]]''
|
| [[метеорология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q5058323|целломика]]''
|
| ''[[:d:Q3918374|фәнни технология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1026962|цифрлы гуманитар фәннәр]]''
|
| [[гуманитар фәннәр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q19278301|цифрлы дөнья]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q28498715|Work 4.0]]''<br/>''[[:d:Q25383637|цифрлы тормыш рәвеше]]''<br/>''[[:d:Q1344862|Entgrenzung der Arbeit]]''<br/>''[[:d:Q1224901|цифрлы инфраструктура]]''<br/>''[[:d:Q97379779|Digitale Wissensgesellschaft]]''<br/>''[[:d:Q26882600|цифрлы эш урыны]]''<br/>''[[:d:Q110636220|Digital Supply Chain Twin]]''
|-
| ''[[:d:Q10334763|цифрлы медиалар]]''
|
| ''[[:d:Q10481248|цифрлы коммуникация]]''<br/>''[[:d:Q165650|media studies]]''
| ''[[:d:Q202833|социаль медиа]]''<br/>[[мәгълүмат йөртүче]]
|
|-
| ''[[:d:Q1147112|чагыштырма геномика]]''
|
| ''[[:d:Q222046|геномика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q106490057|чирләр биологиясе]]''
|
| [[биология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q119175782|чүлләр фәне]]''
|
| [[җирне өйрәнүче фәннәр]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q7900104|шәһәр мохите климатологиясе]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q130304428|экоклиматология]]''
|
| [[климатология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q65214329|экологик геоморфология]]''
|
| ''[[:d:Q52109|геоморфология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1049066|экологик икътисад]]''
|
| [[Икътисад (фән)|икътисад]]
|
| ''[[:d:Q131362385|экологик икътисад төшенчәсе]]''
|-
| ''[[:d:Q3299709|экоморфология]]''
|
| [[анатомия]]<br/>[[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q56374846|экосистемология]]''
|
| ''[[:d:Q2167061|системология]]''
| [[экосистема]]
|
|-
| ''[[:d:Q115584206|экотоксикогеномика]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1412144|экотоксикология]]''
|
| ''[[:d:Q3995923|әйләнә-тирә мохит токсикологиясе]]''<br/>[[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q130262075|эксперименталь метеорология]]''
|
| [[метеорология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q115452339|экспосомика]]''
|
|
| ''[[:d:Q1384754|экспосом]]''
|
|-
| [[Телекоммуникация|электр элемтәсе]]
|
| ''[[:d:Q1472062|remote communication]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3632898|электрометаллургия]]''
|
| [[металлургия]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q101247397|электроник җиһазларны булдыру технологиясе]]''
|
|
|
|
|-
| [[электроника]]
| Вакуум көпшә, транзистор, диодлар һәм интеграль микросхемалар белән эш итүче фән һәм технология тармагы
| ''[[:d:Q2695280|техника]]''
|
| ''[[:d:Q1815901|электрон схема]]''
|-
| ''[[:d:Q4531103|электротехнология]]''
|
| [[технология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q4531599|эмблематика]]''
|
| [[тарих]]
| ''[[:d:Q112110|эмблема]]''
|
|-
| ''[[:d:Q719597|энергетика]]''
|
| ''[[:d:Q373065|гамәли физика]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q64502477|энзимология]]''
| ферментларны (энзим) өйрәнүче биохимия бүлеге
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q297672|энология]]''
|
| ''[[:d:Q110735073|oenology and viticulture]]''
| ''[[:d:Q213376|шәраб ясау]]''
|
|-
| [[эпидемиология]]
|
| ''[[:d:Q843601|сәламәтлек фәннәре]]''
| [[эпидемия]]<br/>[[пандемия]]
|
|-
| ''[[:d:Q23688644|эпилептология]]''
|
| [[неврология]]<br/>''[[:d:Q660910|нейрофизиология]]''
| [[Эпилепсия|өянәк авыруы]]
|
|-
| ''[[:d:Q5383595|эпистемика]]''
|
|
| [[мәгълүмат]]
|
|-
| ''[[:d:Q3363772|эстетик формализм]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q133853817|этноклиматология]]''
|
| [[климатология]]<br/>''[[:d:Q43455|этнология]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q4533071|этнонимика]]''
|
| ''[[:d:Q175156|ономастика]]''
| ''[[:d:Q1137656|этноним]]''
|
|-
| ''[[:d:Q6096488|эш психологиясе]]''
| кешеләрнең эштәге үз-үзләрен тоту һәм мөгамәләләрен тикшерүче психология бүлеге
| ''[[:d:Q2045692|оешма психологиясе]]''
| ''[[:d:Q268378|хезмәт]]''
|
|-
| ''[[:d:Q62090638|ялган һәм алдау нейробиологиясе]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q110124315|яман шеш күзәнәкләре метаболизмы]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1421309|яр буйлары географиясе]]''
|
| [[география]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q2464338|ясалма интеллект фәлсәфәсе]]''
|
| [[фәлсәфә]]<br/>''[[:d:Q279438|технологияләр фәлсәфәсе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q263847|ясалма яшәү формалары]]''
|
| ''[[:d:Q4671303|специализация]]''<br/>''[[:d:Q862838|синтетик биология]]''
| ''[[:d:Q107307973|ясалма яшәү формасы]]''<br/>''[[:d:Q107307291|artificially intelligent entity]]''<br/>''[[:d:Q862838|синтетик биология]]''
|
|-
| ''[[:d:Q120411401|яңартыла торган энергия өлкәсе тикшеренүләре]]''
|
| ''[[:d:Q5381367|әйләнә-тирә мохит шартларын тикшерү]]''<br/>''[[:d:Q25584060|energy development]]''<br/>''[[:d:Q7649562|тотрыклылык тикшеренүләре]]''<br/>''[[:d:Q442321|тотрыклылык фәне]]''
| ''[[:d:Q12705|яңартыла торган энергия]]''
|
|-
| ''[[:d:Q3143695|җирасты гидравликасы]]''
|
| ''[[:d:Q177784|гидравлика]]''
|
|
|-
| [[SETI|Җирдән читтәге акыллы тереклекне эзләү]]
|
|
| [[җирдән читтәге тереклек]]
|
|-
| [[җирне өйрәнүче фәннәр]]
| Җирне һәм аның якын тирәлеген төрле яктан өйрәнүче фәннәрнең уртак атамасы
| ''[[:d:Q107287417|earth and planetary science]]''<br/>''[[:d:Q7991|табигый фәннәр]]''
| [[Җир]]
| [[геодезия]]
|-
| ''[[:d:Q720858|җәмгыять экологиясе]]''
|
| [[экология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q8328350|үсемлекләрне тукландыру]]''
|
| ''[[:d:Q397334|агрохимия]]''<br/>''[[:d:Q185973|үсемлекләр физиологиясе]]''<br/>''[[:d:Q17652193|туклану белеме]]''
| ''[[:d:Q98605589|plant nutrient]]''
|
|-
| ''[[:d:Q135108968|һәлакәтләр өлкәсендә тикшеренүләр]]''
|
| [[фәнни тикшеренү]]
| ''[[:d:Q3839081|һәлакәт]]''
|
|-
| ''[[:d:Q107466318|әдәбият ономастикасы]]''
|
| ''[[:d:Q175156|ономастика]]''
| [[ялгызлык исем]]
|
|-
| ''[[:d:Q618752|әйләнә-тирә мохит психологиясе]]''
|
| [[психология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q3995923|әйләнә-тирә мохит токсикологиясе]]''
|
| [[токсикология]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q5381367|әйләнә-тирә мохит шартларын тикшерү]]''
|
| [[география]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q188847|әйләнә-тирә мохитне саклау]]''
|
| [[җирне өйрәнүче фәннәр]]
| ''[[:d:Q832237|әйләнә-тирә мохитне саклау]]''<br/>[[әйләнә-тирә мохит]]
| ''[[:d:Q5381194|әйләнә-тирә мохит антропологиясе]]''<br/>''[[:d:Q321355|әйләнә-тирә мохит химиясе]]''<br/>''[[:d:Q618752|әйләнә-тирә мохит психологиясе]]''<br/>''[[:d:Q3631109|әйләнә-тирә мохит биотехнологиясе]]''<br/>''[[:d:Q10418548|экологик биология]]''
|-
| ''[[:d:Q373184|өслекләр физика һәм химиясе]]''
|
| ''[[:d:Q228736|материаллар белеме]]''
| ''[[:d:Q4366377|өслекләр күренешләре]]''
|
|-
| ''[[:d:Q16711674|պլաստիկական անատոմիա]]''
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q135006423|磁性物理学]]''
|
| [[физика]]
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
{{тышкы сылтамалар}}
== Шулай ук карагыз ==
{{Портал|Фән}}
* [[:en:Outline of science|Фән төзелеше (ингл.)]]
* [[Фәнни бүләкләр исемлеге]]
{{тәрҗемә|en|Science}}{{тәрҗемә|ru|Наука}}{{Rq|stub|error|image}}
[[Төркем:Фән| ]]
bmocf3mhshhoirdukl9s8dtd4mhef4j
Уфа
0
12231
5963258
5958576
2026-06-15T02:55:16Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963258
wikitext
text/x-wiki
{{ТП/ВМ
| халәт = шәһәр
| татар исеме = Уфа
| сурәт = Salavat Yulaev.jpg
| чын исем = {{lang-ba|Уфа}}
| ил = Россия
| герб = Coat of arms of Ufa.svg
| байрак = Flag of Ufa.svg
| герб киңлеге =
| байрак киңлеге =
| lat_deg = 54 | lat_min = 44
| lon_deg = 55 | lon_min = 58
| CoordAddon = region:RU_type:city(1100000)
|CoordScale =
| ЯндексХарита = http://maps.yandex.ru/map_search.xml?map=5&lay=28&id=2998
| ил харитасы зурлыгы =
| төбәк харитасы зурлыгы =
| район харитасы зурлыгы =
| төбәк төре = Республика
| төбәк = Башкортстан
| төбәк җәдвәлдә = Башкортстан
| район төре =
| район =
| район җәдвәлдә =
| җәмгыять төре =
| җәмгыять =
| җәмгыять таблицада =
| ил харитасы = Russia_edcp_location_map.svg
| төбәк харитасы = Outline_Map_of_Bashkortostan_2.svg
| район харитасы =
| эчке бүленеш = 7 район
| башлык төре = шәһәр округы хакимият башлыгы
| башлык = [[Ратмир Мәүлиев]]
| нигезләү датасы = 1574
| беренче телгә алу =
| элеккеге исемнәр =
| халәт бирле = 1586
| мәйдан = 707
| биеклек төре =
| ТП мәркәзе биеклеге = 150
| климат =
| рәсми тел = [[башкорт теле|башкорт]],<br/> [[рус теле| рус]]
| халык саны = {{үсү}} 1 062 300<ref name="population">{{Citation |title=Халык саны 100 меңнән артык булган Россия шәһәрләре исемлеге |url=http://www.perepis-2010.ru/results_of_the_census/pril4.xls |access-date=2011-04-27 |archive-date=2011-08-22 |archive-url=https://www.webcitation.org/617hpjsXl?url=http://www.perepis-2010.ru/results_of_the_census/pril4.xls |dead-url=yes }}</ref>
| исәп елы = 2010
| халык тыгызлыгы = 1466
| агломерация = {{үсү}} 1 300 000
| милли состав = [[татарлар]], [[башкортлар]], [[руслар]] һ.б.
| дини состав = [[мөселман]]нар, [[христиан]]нар
| этнохороним =
| сәгать кушагы =
| DST =
| телефон коды = 347
| почта индексы =
| почта индекслары = 450000—450999
| автомобил коды =
| Commons-та төркем =
| сайт = http://ufacity.info
| сайт теле =
| сайт теле 2 =
| сайт теле 3 =
| сайт теле 4 =
| сайт теле 5 =
| add1n = Кардәш шәһәрләр
| add1 = {{wikidata|p190}}
| add2n = Бүләкләр
| add2 = {{Октябрь Инкыйлабы ордены|тип=шәһәр}}
| add3n =
| add3 =
}}
<small>{{мәгънәләр|Уфа (мәгънәләр)}}</small>
'''Уфа́''' (яки '''Өфе́'''<ref>Татар телендә икенче язылышы, юл такталарында</ref><ref>Әхмәтьянов, Р.Г. Татар теленең этимологик сүзлеге: Ике томда. [http://www.antat.ru/ru/iyli/publishing/book/2015/%D0%AD%D1%82%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9%20%D1%81%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%80%D1%8C-2%20%D1%82%D0%BE%D0%BC.pdf II том (М—Я)]. — Казан: Мәгариф — Вакыт, 2015. —б. 97</ref>, {{lang-ba|Өфө}}, {{lang-ru|Уфа}}, {{lang-mhr|Ӱпӧ}}, {{lang-cv|Ĕпхӳ}}) — [[Башкортстан Җөмһүрияте]]<nowiki/>нең башкаласы һәм бер вакытта [[Уфа районы]]ның дә үзәге (составына керми). [[Караидел (елга)|Караидел]] белән [[Дим]] елгаларның [[Агыйдел (елга)|Агыйдел]] елгасына кушыла торган урынында урнашкан.
[[2010 ел]]дагы Бөтен Россия Исәпләүнең алдан санавы буенча, халык саны {{сан|1062300|кеше}}. [[2018 ел]]да ― {{сан|1180000|кеше}}. [[2024 ел]]ның 1 гыйнварына ― {{сан|1186715|кеше}}<ref>[https://www.bashinform.ru/news/social/2024-05-10/statistiki-podschitali-naselenie-gorodov-i-syol-v-bashkirii-3760989 Статистики подсчитали население городов и сёл в Башкирии.] ИА [[Башинформ|«Башинформ»]], 10.05.2024</ref>.
Мәйдан — 707,93 км².
[[1719 ел|1719]]—[[1775 ел]]ларда [[Уфа провинциясе]] үзәге; [[1781 ел|1781]]—[[1796 ел]]ларда [[Уфа наместниклыгы]] үзәге; [[1782 ел|1782]]—[[1922 ел]]ларда бер вакытта [[Уфа өязе]]нең дә үзәге; [[1865 ел|1865]]—[[1919 ел]]ларда [[Уфа губернасы]] үзәге; [[1922 ел|1922]]—[[1990 ел]]ларда [[Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы|Башкорт АССР-ының]], 1990 елдан [[Башкортстан]]ның башкаласы, [[1930 ел]]дан бер вакытта [[Уфа районы]]ның дә үзәге (составына керми). [[2006 ел]]дан административ реформа буенча берничә торак пункты белән бергә [[Уфа шәһәре округы]] составына керә.
Россиянен эре мәдәни, фән һәм икътисад үзәге. Халык саны буенча [[Аурупа]]да 31-нче урында тора.
[[2020 ел]]ның [[2 июль|2 июленнән]] — '''«[[Хезмәт даны шәһәре]]»'''<ref>[http://www.kremlin.ru/events/president/news/63596 Указ о присвоении почётного звания Российской Федерации «Город трудовой доблести»]</ref>.
[[File:Ufa.ogg|thumb|250px|[[Мәгафүр Хисмәтуллин]] "Уфа каласы".]]
== География ==
Уфа шәһәре [[Агыйдел елгасы]]ның сул ягында, аңа [[Каридел елгасы|Караидел]] һәм [[Дим]] елгалары кушылган төшендә урнашкан. Көнбатыштан көнчыгышка озынлыгы — 28 километр, төньяктан көньякка озынлыгы — 53 километр.<ref>{{Citation |title=архив күчермәсе |url=http://www.ufacity.info/ufa/passport.php |access-date=2013-01-07 |archive-date=2017-07-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170710205033/http://www.ufacity.info/ufa/passport.php |dead-url=yes }}</ref>
{|class=toccolours style="text-align:center; font-size:smaller;" align="center"
!colspan=10|Уфадан эре шәһәрләр кадәр ераклыгы (автоюллар буенча)<ref name="trans">{{cite web
|url=http://www.ati.su/Trace/
|title=Расчет расстояний между городами
|publisher=АвтоТрансИнфо
|author=
|date=
|accessdate=2009-08-13}}</ref>
|-
|||||||[[Ижау]] ~ 394 км<br />[[Киров]] ~ 777 км||[[Пермь]] ~ 522 км<br />[[Сыктывкар]] ~ 1204 км||[[Екатеринбург]] ~ 547 км<br />[[Төмән]] ~ 808 км||||
|-
|||||||[[Самар]] ~ 463 км<br />[[Мәскәү]] ~ 1355 км|||[[Рәсем:Compass Rose Russian North.svg|200px|center|Роза ветров]]||[[Чиләбе]] ~ 417 км<br />[[Омск]] ~ 1353 км||||||
|-
|||||||[[Сарытау]] ~ 918 км<br />[[Волгоград]] ~ 1311 км||[[Ырынбур]] ~ 374 км<br />{{Байрак|Казакъстан}} [[Актүбә]] ~ 627 км||{{Байрак|Казакъстан}} [[Костанай]] ~ 732 км<br />{{Байрак|Казакъстан}} [[Нурсолтан]] ~ 1423 км||||||
|-
!colspan=10|
|}
=== Климат ===
<div style="width:90%">
{{Шәһәр климаты
|Шәһәр= Уфа
|Чыганак=[http://pogoda.ru.net/climate/28722.htm Погода и климат]
| Гый_ур=-13.7 | Гый_ур_явым=45
| Фев_ур=-12.6 | Фев_ур_явым=37
| Мар_ур=-5.8 | Мар_ур_явым=26
| Апр_ур=5.2 | Апр_ур_явым=34
| Май_ур=13.1 | Май_ур_явым=37
| Июн_ур=18.0 | Июн_ур_явым=58
| Июл_ур=19.3 | Июл_ур_явым=61
| Авг_ур=16.5 | Авг_ур_явым=60
| Сен_ур=10.9 | Сен_ур_явым=53
| Окт_ур=3.6 | Окт_ур_явым=62
| Ноя_ур=-4.8 | Ноя_ур_явым=53
| Дек_ур=-10.4 | Дек_ур_явым=51
| Ел_ур=3.4 | Ел_ур_явым=577
| Гый_ур_мин=-18.5 | Гый_ур_макс=-9.5
| Фев_ур_мин=-17.8 | Фев_ур_макс=-7.7
| Мар_ур_мин=-11.2 | Мар_ур_макс=-0.4
| Апр_ур_мин=0.2 | Апр_ур_макс=11.0
| Май_ур_мин=6.6 | Май_ур_макс=20.1
| Июн_ур_мин=11.8 | Июн_ур_макс=24.6
| Июл_ур_мин=13.5 | Июл_ур_макс=25.5
| Авг_ур_мин=11.0 | Авг_ур_макс=22.8
| Сен_ур_мин=6.2 | Сен_ур_макс=16.8
| Окт_ур_мин=0.3 | Окт_ур_макс=7.7
| Ноя_ур_мин=-8.1 | Ноя_ур_макс=-1.7
| Дек_ур_мин=-14.6 | Дек_ур_макс=-6.7
| Ел_ур_мин=-1.6 | Ел_ур_макс=8.6
| Гый_а_мин=-48.5 | Гый_а_макс=5.8
| Фев_а_мин=-43.5 | Фев_а_макс=9.2
| Мар_а_мин=-34.4 | Мар_а_макс=14.3
| Апр_а_мин=-29.7 | Апр_а_макс=30.9
| Май_а_мин=-9.7 | Май_а_макс=36.2
| Июн_а_мин=-1.2 | Июн_а_макс=38.3
| Июл_а_мин=1.4 | Июл_а_макс=38.6
| Авг_а_мин=-0.6 | Авг_а_макс=38.5
| Сен_а_мин=-6.8 | Сен_а_макс=33.4
| Окт_а_мин=-25.6 | Окт_а_макс=26.8
| Ноя_а_мин=-35.1 | Ноя_а_макс=14.7
| Дек_а_мин=-45.0 | Дек_а_макс=5.0
| Ел_а_мин=-48.5 | Ел_а_макс=38.6
|}}
</div>
=== Сәгать поясы ===
[[Рәсем:Map of Russia - Yekaterinburg time zone.svg|left|80px]]
Уфа халыкара стандарт буенча [[Екатеринбург вакыты|Yekaterinburg Time Zone (YEKT)]] сәгать поясында урнаша. Бу сан, [[UTC]] системасы буенча исәпләгәндә, +6:00 гә тигез.
== Тарих ==
{{Шулай ук карагыз|Уфа II шәһәрчеге}}
[[Рәсем:Ufa prokudin.jpg|200px|thumb|left|Уфаның күренеше, 1910]]
Казан ханлыгы заманында Уфа ярымутравында, [[Торатау]] исемле урында [[нугайлар]]ның ныгытмасы була. Әлеге ныгытма тирәләре нугайларның кышлау урыны була.
[[1574 ел]]ның яз башында [[Агыйдел (елга)|Агыйдел]] елгасы белән [[Каридел]] елгасы кушылган биек ярымутрауда Уфа шәһәренең нигез салына. Ул тулысынча хәзерге Дуслык монументы урнашылган Беренче май мәйданына туры килә. Аның майданы 1,2 гектар, стенасының озынлыгы 440 метр чамасы булган.
[[1586 ел]]дан башлап Уфа шәһәре дип атала башлый. Шул ук елда Уфага укчылар отряды башында шәһәрнең беренче воеводасы Михаил Нагой килә. Михаил Нагой [[Явыз Иван]] хатыны, Кабарда кенәзе Темрюкның кызы Мариянең дусты була.
[[1708 ел]]дан — [[Казан губернасы]] составында, [[1728 ел]]дан — Уфа провинциясе үзәге, [[1744 ел]]дан — Ырынбур губернасына беркетелгән, [[1781 ел]]дан — [[Уфа наместниклыгы|Уфа калгайлыгының]] үзәге, [[1796 ел]]дан — яңадан [[Ырынбур губернасы]] составында, [[1802 ел]]дан — гражданнар губернаторы резиденциясы һәм губерна учреждениелары булган губерна каласы, [[1865 ел]]дан — [[Уфа губернасы]] үзәге, [[1922 ел]]дан — [[Башкортстан]]ның баш каласы.
[[1918 ел]]ның [[5 июль|5 июлендә]], [[Россия ватандашлар сугышы|Ватандашлар сугышы]] барышында, Уфа большевикларга каршы баш күтәргән [[чехословак корпусы]] өлешләре тарафыннан яуланган. Шәһәр [[Oyıştıruçılar cıyını əğzələre komitəte|Оештыручылар җыелышының әгъзалары комитетте]] контроленә күчте. Шул ук елның [[8 сентябрь|8]]—[[23 сентябрь|23 сентябрендә]] биредә Уфа дәүләт киңәшмәсе (большевикларга каршы хөкүмәтләрнең, фиркаләрнең, казак гаскәрләренең һәм җирле үзидарәләр форумы) үткәрелгән. [[23 сентябрь]]дә биредә Вакытлы бөтенроссия хөкүмәте (шулай ук «Уфа директориясе» исеме астында таныш) игълан ителә. Ул шәһәрдә [[9 октябрь|9 октябренә]] кадәр урнашкан, шуннан соң [[Омски]]га күчте. Декабрь аенда шәһәргә Кызыл Гаскәре өлешләре керәләр. [[1919 ел]]ның [[13 март]]ында шәһәр Колчак гаскәре тарафыннан алына, әмма [[9 июнь|9 июнендә]] үк [[Уфа операциясе|Кызыл Гаскәре аны кире ала]].
[[ХХ гасыр]]ның 20-30-нчы елларда шәһәр зур үсешне кичерә, тулаем сәнәгый продукциясе 16 тапкырга арткан. Сугышкача елларда Уфа сәнәгый комбинаты, Уфа моторлар төзү заводы, ТЭЦ, һәм нефть эшкәртү заводлары сафка басканнар.
Бөек Ватан сугышы вакытында шәһәргә дистәләрчә сәнәгый ширкәт, дәүләт оешма, кайбер фәнни-тикшеренү институтлар, Коминтерн хезмәткәрләре, Украина язучылары эвакуацияләнгәннәр.
[[1944 ел]]да Уфаның Сталин районы шәһәр составыннан чыгарылган һәм [[Черниковск]] шәһәренә үзгәртеп корылган. [[1956 ел]]да ул яңадан Уфа составына кергән.
[[1974 ел]]да шәһәр [[Октябрь Инкыйлабы ордены]] белән бүләкләнде.
== Уфаның 450 еллыгы ==
* 1 август ― [[Башкортстан Республикасы Милли музее|Башкортстанның Милли музеенда]] фоторәссамнар Рәиф Бадыйков һәм Вячеслав Стрижевскийның «Уфа - 450. Кешеләр һәм шәһәр» ({{lang-ru|«Уфа — 450. Люди и город»}}) фотокүргәзмәсе ачыла<ref>[[Ләйлә Аралбаева |''Лейла Аралбаева'']]. [https://www.bashinform.ru/news/culture/2024-07-30/v-ufe-k-450-letiyu-goroda-otkryvaetsya-fotovystavka-dvuh-korifeev-3867492 В Уфе к 450-летию города открывается фотовыставка двух корифеев.] ИА [[Башинформ]], 30.07.2024</ref>.
== Шәһәр районнары ==
Уфа — берничә аерым массивтан торган, 7 районлы мәдәни-сәяси-иҗтимагый үзәк. [[Уфаның Калинин районы|Калинин]], [[Уфаның Дим районы|Дим]], [[Уфаның Киров районы|Киров]], [[Уфаның Ленин районы|Ленин]], [[Уфаның Октябрь районы|Октябрь]], [[Уфаның Орджоникидзе районы|Орджоникидзе]], [[Уфаның Совет районы|Совет]] районнарында йөзләрчә милләт вәкилләре яши. Шулар арасында Октябрь районы — иң яше, ул [[1977 ел]]ның [[3 март]]ында «туган».
== Халык ==
{| class='standard' style='text-align: center;' width=100%
|- class='bright'
! [[1811]]<ref name=autogenerated1>http://www.mojgorod.ru/r_bashkortst/ufa/</ref> !! [[1840]]<ref name=autogenerated1/> !! [[1856]]<ref name=autogenerated1/> !! [[1863]]<ref name=autogenerated1/> !! [[1897]]<ref>http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_lan_97_uezd.php?reg=1583</ref> !! [[1913]]<ref name=autogenerated1/> !! [[1926]]<ref name=autogenerated1/> !! [[1931]]<ref name=autogenerated1/> !! [[1939]]<ref name=autogenerated1/> !! [[1959]]<ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus59_reg2.php 1959 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны]</ref> !! [[1970]]<ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus70_reg2.php 1970 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны]</ref> !! [[1979]]<ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus79_reg2.php 1979 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны]</ref> !! [[1989]]<ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus89_reg2.php 1989 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны]</ref> !! [[2002]]<ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus02_reg2.php 2002 елгы Бөтенроссия җанисәбе. РФ, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны]</ref> !! [[2010]] !! [[2024]]<ref>[https://bash.bashinform.ru/news/social/2024-02-21/f-l-haly-any-bild-le-buldy-3653022 Өфөлә халыҡ һаны билдәле булды.] [[Башинформ|«Башинформ»]] МА, 21.02.2024{{ref-ba}}</ref>
|- class='bright'
| ~9 200 || ~16 500 || ~12 900 || ~16 500 || 49 275 || ~78 000 || ~97 700 || ~123 400 || ~250 000 || 546 878 || 770 905 || 969 289 || 1 082 052 || 1 042 437 || 1 062 300 || 1 181 000
|}
Милли состав ([[2002]]): [[руслар]] — 48,9%, [[татарлар]] — 28,3%, [[башкортлар]] — 17,1%, [[украиннар]] — 1,2%, [[чуашлар]] — 1,0%.<ref>[https://www.webcitation.org/6HIrBpkf4?url=http://bashstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/bashstat/resources/7ba81d004e64acd68cc5ef21f378d622/%D0%98%D1%82%D0%BE%D0%B3%D0%B8+%D0%92%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%81%D0%B8%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9+%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%B8%D1%81%25 Итоги Всероссийской переписи населения 2010 года по Республике Башкортостан]{{ref-ru}}</ref>
{{ Халык саны | Уфа }}
{{ Халык саны | Уфа | д }}
== Югары уку йортлары ==
Уфа шәһәренең уку йортлары 169 юнәлештә белгечләр әзерли. Әйдәүче югары уку йортлары:
* [[Башкортстан дәүләт университеты]]
* [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
* [[Уфа дәүләт нефть техника университеты]]
* [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
* [[Башкортстан дәүләт педагогика университеты]]
* [[Уфа дәүләт сәнгать институты]]
республикада фәнни-педагогик кадрлар әзерләүче төп үзәкләр булып исәпләнәләр.
== Театрлар ==
* [[Башкортстан дәүләт опера һәм балет театры]]
* [[Башкорт дәүләт академия драма театры]]
* [[Уфа дәүләт «Нур» татар театры]]
* [[Башкортстан Рус дәүләт академия драма театры]]
* [[Мостай Кәрим исемендәге милли яшьләр театры]]
* [[Уфа яшь тамашачы театры]]
* [[Курчак театры (Уфа)|Курчак театры]]
== Икътисад ==
Уфада Русянең эре нефть эшкәртеү һәм химия заводлары урнашкан. Улар арасынды: [[Яңа-Уфа нефть эшкәртеү заводы]], [[Уфа нефть эшкәртеү заводы]], [[Уфаоргсинтез]], [[Уфанефтехим]].
== Транспорт ==
=== Автомобиль транспорты ===
Шәһәр аша <span style="padding:1px .5em; color:#ffffff; background-color:#0090ff; font-weight:bold;"> [[М7 «Идел»|<span style="padding:1px .5em; color:#ffffff; background-color:#0090ff; font-weight:bold;">М7</span> «Идел»]]</span> «Идел» ([[Мәскәү]] — [[Владимир]] — [[Түбән Новгород]] — [[Чабаксар]] — [[Казан]] — Уфа), [[М5 «Урал»|<span style="padding:1px .5em; color:#ffffff; background-color:#0090ff; font-weight:bold;">М5</span> «Урал»]] «Урал» ([[Мәскәү]] — [[Рязань]] — [[Пенза]] — [[Самар]] — Уфа — [[Чиләбе]]), <span style="padding:1px .5em; color:#ffffff; background-color:#0090ff; font-weight:bold; font-color:white;">Р314</span> (Уфа — [[Стәрлетамак]] — [[Ырынбур]]) автоюллар баралар.
=== Тимер юл транспорты ===
''Моны да карагыз: '''[[Уфа тимер юл вокзалы]]'''''
Тимер юл Уфага [[1886 ел]]да килә.
Уфада [[Куйбышев тимер юлы]]ның Башкорт бүлекчәсе идарәсе урнаша.
== Уфада туган танылган шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q911. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20:үлем урыны}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
| data-sort-value="1764" | 1764-12-06
| [[Петр Пекарски|Пөтр Пекарски]]
|
|
|
| data-sort-value="1853" | 1853-09-22<br/>1853-09-10
| Уфа
|-
| data-sort-value="1786" | 1786
| ''[[:d:Q135116617|Пеутлинг, Андрей Александрович]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1790" | 1790
| ''[[:d:Q65691175|Николай Ильич Фёдоров]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
| data-sort-value="1825" | 1825-03-07
|
|-
| data-sort-value="1791" | 1791-10-01
| [[Сергей Аксаков|Сергей Аксакыв]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q11774156|мемуарист]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q17337766|театраль тәнкыйтьче]]''
|
| data-sort-value="1859" | 1859-05-12
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1792" | 1792-10-11
| [[Александр Княжевич|Александр Кнәжевич]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
| data-sort-value="1872" | 1872-03-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value="1794" | 1794
| ''[[:d:Q137592555|Княжевич, Николай Максимович]]''
|
|
|
| data-sort-value="1852" | 1852
| [[Вена шәһәре|Вена]]
|-
| data-sort-value="1819" | 1819-02-14
| ''[[:d:Q50316761|Лазарев, Александр Васильевич]]''
|
|
|
| No/unknown value
|
|-
| data-sort-value="1829" | 1829-01-04<br/>1829-01-03
| [[Михаил Михайлов]]
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]]
|
| data-sort-value="1865" | 1865-08-02
| ''[[:d:Q4207198|Kadaya]]''
|-
| data-sort-value="1833" | 1833-10-21
| [[Николай Жуковский|Николай Жуковски]]
| [[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]]
| ''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
|
| data-sort-value="1895" | 1895-04-28<br/>1895-05-11
| [[Женева]]
|-
| data-sort-value="1836" | 1836-04-11
| ''[[:d:Q97316261|Лаврентьева Софья Ивановна]]''
| ''[[:d:Q4425093|Смольный асылзат кызлар институты]]''
| ''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q11774156|мемуарист]]''
|
| data-sort-value="1918" | 1918
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value="1838" | 1838-02-26
| [[Владимир Жуковский|Владимир Жуковски]]
|
| [[адвокат]]
|
| data-sort-value="1899" | 1899-02-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value="1841" | 1841
| ''[[:d:Q55491902|Блохин Николай Кондратьевич]]''
|
| ''[[:d:Q215536|сәүдәгәр]]''<br/>''[[:d:Q15472169|иганәче]]''<br/>''[[:d:Q998550|bookseller]]''<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''
|
| data-sort-value="1918" | 1918
| Уфа
|-
| data-sort-value="1842" | 1842
| ''[[:d:Q136986483|Adelaida Gavrilovna Šile]]''
|
| [[язучы]]
|
| data-sort-value="1919" | 1919
|
|-
| data-sort-value="1848" | 1848-02-28
| [[Георгий Афанасьев|Георги Афанасьев]]
| ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q806798|банкир]]''
| ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-12-15
| [[Белград]]
|-
| data-sort-value="1852" | 1852-06-10
| [[Ибраһим Терегулов|Ибраһим Тереголыв]]
| [[Н. Э. Бауман исемендәге Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе|Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1852" | 1852-05-09
| [[Николай Любимов|Николай Лүбимов]]
| [[Казан Император университеты]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q3368718|патолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Казан Император университеты]]<br/>''[[:d:Q28024487|Харьков университеты]]''
| data-sort-value="1906" | 1906-02-20
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value="1853" | 1853-03-12
| [[Григорий Гутоп]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[адвокат]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1917" | 1917
| No/unknown value
|-
| data-sort-value="1853" | 1853
| ''[[:d:Q105522616|Władysław Molleson]]''
|
|
|
| data-sort-value="1899" | 1899
|
|-
| data-sort-value="1854" | 1854-10-24
| [[Дмитрий Шуваев|Дмитри Шуваев]]
| ''[[:d:Q4061516|Александр хәрби укуханәсе]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1937" | 1937-12-19
| [[Липецк]]
|-
| data-sort-value="1855" | 1855-02-18
| [[Вера Тиманова]]
|
| ''[[:d:Q486748|пианист]]''
|
| data-sort-value="1942" | 1942-02-22
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value="1861" | 1861-08-28
| ''[[:d:Q115173978|Сергей Григорьевич Аксаков]]''
|
|
|
| data-sort-value="1910" | 1910-11-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value="1862" | 1862-05-19
| [[Михаил Нестеров]]
| ''[[:d:Q1949325|Мәскәү рәсем сәнгате, һәйкәл ясау һәм мигъмарият укуханәсе]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q11774156|мемуарист]]''
|
| data-sort-value="1942" | 1942-10-18
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1863" | 1863-01-22
| [[Вячеслав Күгешев|Вәчеслав Күгешев]]
| ''[[:d:Q4349855|Беренче кадет корпусы]]''
| ''[[:d:Q806798|банкир]]''
|
| data-sort-value="1944" | 1944-08-30
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1864" | 1864
| ''[[:d:Q18036063|Aleksander Mohl]]''
|
| ''[[:d:Q219477|мисиянир]]''
|
| data-sort-value="1913" | 1913
| [[Краков]]
|-
| data-sort-value="1864" | 1864
| ''[[:d:Q47453316|Новиков Аполлон Валентинович]]''
| ''[[:d:Q3577830|Николай атлы гаскәр укуханәсе]]''
|
|
| data-sort-value="1917" | 1917-06-18
|
|-
| data-sort-value="1866" | 1866-01-16
| ''[[:d:Q56670126|Sergey Timashev]]''
| ''[[:d:Q56670136|Уфимское духовное училище]]''<br/>''[[:d:Q4479076|Өфә руханилар семинариясе]]''<br/>''[[:d:Q28667234|Тум император университеты]]''<br/>''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q1919436|педиатр]]''
| ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''
| data-sort-value="1922" | 1922-11-27
| [[Тум|Томск]]
|-
| data-sort-value="1867" | 1867-04-23
| [[Сергей Ильин (1867)|Сергей Ильин]]
|
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q158852|дирижёр]]''
|
| data-sort-value="1914" | 1914-07-13
| [[Пермь]]
|-
| data-sort-value="1869" | 1869-12-05
| [[Екатерина Кускова]]
|
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
| data-sort-value="1958" | 1958-12-22
| [[Женева]]
|-
| data-sort-value="1870" | 1870-07-18
| [[Илья Бондаренко]]
| ''[[:d:Q1949325|Мәскәү рәсем сәнгате, һәйкәл ясау һәм мигъмарият укуханәсе]]''<br/>[[Цюрихның югары техник мәктәбе|Эсвичрә федераль технология институты]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q2145981|реставратор]]''
|
| data-sort-value="1947" | 1947-07-21
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1871" | 1871-02-22
| [[Елена Цветкова|Елена Светкова]]
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
| ''[[:d:Q4220226|И. К. Карпенко-Карый исемендәге Киев илкүләм театр, кино һәм телевидение университеты]]''
| data-sort-value="1929" | 1929
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1872" | 1872-07-22
| [[Николай Ивашинцов|Николай Ивашинсов]]
| ''[[:d:Q2624043|Пажлар корпусы]]''
| [[офицер]]
|
| data-sort-value="1933" | 1933-06-18
| [[Белград]]
|-
| data-sort-value="1872" | 1872
| ''[[:d:Q27990361|Arie Leib Shimoni-Mekler]]''
|
| ''[[:d:Q2854916|оториноларинголог]]''
|
| data-sort-value="1949" | 1949-03-31
|
|-
| data-sort-value="1873" | 1873
| ''[[:d:Q120969659|Michalina Ulanicka]]''
|
| ''[[:d:Q482980|автор]]''
|
| data-sort-value="1963" | 1963-06-19
| [[Варшава]]
|-
| data-sort-value="1875" | 1875-02-10
| [[Җиһангир Абызгилдин]]
| [[Хөсәения мәдрәсәсе]]
| ''[[:d:Q4504549|дин хадиме]]''
|
| data-sort-value="1938" | 1938-06-17
| Уфа
|-
| data-sort-value="1876" | 1876-10-23
| [[Виктор Одинцов|Виктор Одинсов]]
| ''[[:d:Q55044|Мүнхен университеты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q12013238|офтальмолог]]''
| ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-11-21
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1877" | 1877-04-08
| ''[[:d:Q4277609|Ерми Малеев]]''
| ''[[:d:Q2379681|Диңгез кадет корпусы]]''
|
|
| data-sort-value="1904" | 1904-03-31
| ''[[:d:Q11085373|Port Lüshun]]''
|-
| data-sort-value="1877" | 1877-11-18
| [[Ибнеәмин Әхтәмов|Ибнеәмин Әхтәмев]]
| ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q2874491|Prisyazhny Poverenny]]''
|
| data-sort-value="1941" | 1941
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1878" | 1878-03-19
| [[Мария Костеловская]]
|
| ''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
|
| data-sort-value="1964" | 1964-01-29
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1880" | 1880-05-09
| [[Ибраһим Әхтәмов|Ибраһим Әхтәмев]]
|
| [[хокук белгече]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1880" | 1880-05-09
| ''[[:d:Q55102031|Ibragim Akhtyamov]]''
| ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[адвокат]]
|
| data-sort-value="1936" | 1936-10-14
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1883" | 1883-11-24
| [[Иван Мещанинов (1883)|Иван Меччанинов]]
| ''[[:d:Q4360209|Питырбур археология институты]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q17488316|тарихкача дәверне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4258140|Ленинград көнчыгыш университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201873|РФА антропология һәм этнология институты]]''<br/>''[[:d:Q4201561|РФА телбелем тикшеренүләре институты]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-01-16
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value="1884" | 1884-03-02
| [[Александр Заварицкий|Александр Заваритски]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]]
| data-sort-value="1952" | 1952-07-23
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1884" | 1884-12-25
| [[Александр Серебровский|Александр Серебровски]]
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[инженер]]
| ''[[:d:Q4303883|Мәскәү тау эше академиясе]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-02-10
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1884" | 1884-07-25
| [[Әминә Сыртланова|Әминә Сыртланыва]]
|
| ''[[:d:Q47004387|theosophist]]''
|
| No/unknown value
| [[Франция]]
|-
| data-sort-value="1885" | 1885-02-21
| [[Әбүбәкер Терегулов]]
|
| [[хирург]]
| [[Иркутск дәүләт университеты]]
| data-sort-value="1966" | 1966-12-18
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value="1885" | 1885-01-23
| [[Леонид Пономарев|Леонид Пономарөв]]
| [[Казан Император университеты]]
| [[галим]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q1140429|Дәүләт тарих музее]]''<br/>[[Максим Горький исемендәге Дөнья әдәбияты институты]]
| data-sort-value="1962" | 1962-10-21
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1886" | 1886-04-05
| [[Иоасаф (Удалов)|Иоасаф]]
| [[Казан руханилар академиясе]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
| data-sort-value="1937" | 1937-12-02
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value="1887" | 1887
| [[Михаил Казаков (1887)|Михаил Казаков]]
|
| ''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
|
| data-sort-value="1918" | 1918-09-26
| [[Барнавыл]]
|-
| data-sort-value="1887" | 1887-11-24
| [[Витаутас Вилейшис|Витаутас Вилешис]]
|
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1937" | 1937-07-05
| [[Каунас]]
|-
| data-sort-value="1888" | 1888-08-30
| [[Александр Тюлькин|Александр Түлкин]]
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| data-sort-value="1980" | 1980-03-18
| Уфа
|-
| data-sort-value="1889" | 1889-01-26
| [[Аркадий Бухов|Аркади Бухов]]
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q9334029|сатирик]]''
|
| data-sort-value="1937" | 1937-10-07
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1889" | 1889-02-01
| ''[[:d:Q124749450|Александр Евстафьевич Плетнёв]]''
|
|
|
| data-sort-value="1972" | 1972-04-17
| [[Самар]]
|-
| data-sort-value="1890" | 1890-04-10
| [[Юрий Ралль|Юри Ралль]]
| ''[[:d:Q2379681|Диңгез кадет корпусы]]''
| [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q1297796|Советлар Союзы Флоты адмиралы Николай Герасимович Кузнецов исемендәге Хәрби-диңгез академиясе]]''
| data-sort-value="1948" | 1948
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value="1892" | 1892-05-20
| [[Аввакум (Боровков)|Аввакум Боровков]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q161944|диякын]]''<br/>''[[:d:Q831474|presbyter]]''
|
| data-sort-value="1937" | 1937-10-15
| [[Сандармох]]
|-
| data-sort-value="1892" | 1892-08-08
| ''[[:d:Q28358648|Садовский Фёдор Титович]]''
| ''[[:d:Q58036807|Граждан инженерлары институты]]''
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
| data-sort-value="1971" | 1971
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1893" | 1893-07-18
| [[Николай Зарубин]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1024181|Пушкин йорты]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-03-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value="1893" | 1893-12-26
| [[Вивиан Итин]]
|
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="1938" | 1938-10<br/>1938
| [[Новосибирск]]
|-
| data-sort-value="1894" | 1894-09-21
| [[Сәйфи Кудаш]]
| [[«Галия» мәдрәсәсе]]
| [[шагыйрь]]
|
| data-sort-value="1993" | 1993-06-29<br/>1993-06-26
| Уфа
|-
| data-sort-value="1894" | 1894-03-06
| [[Сәхибгәрәй Сәетгалиев]]
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
| data-sort-value="1938" | 1938-10-29
|
|-
| data-sort-value="1894" | 1894-09-19
| ''[[:d:Q16408145|Boris Kaljuveri]]''
|
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
| data-sort-value="1942" | 1942-07-07
|
|-
| data-sort-value="1895" | 1895-12-26
| [[Здҗислав Рытел]]
| ''[[:d:Q1718656|Варшау политехника институты]]''
| ''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''
| ''[[:d:Q1718656|Варшау политехника институты]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-10-18
| [[Варшава]]
|-
| data-sort-value="1895" | 1895
| ''[[:d:Q109453270|Victor Arsenievich Kruse]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
| data-sort-value="1976" | 1976
| [[Самар]]
|-
| data-sort-value="1896" | 1896-11-13
| [[Дмитрий Яблоков|Дмитри Яблоков]]
| ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''
| [[галим]]
| [[Себер дәүләт медицина университеты]]
| data-sort-value="1993" | 1993-02-18
| [[Тум|Томск]]
|-
| data-sort-value="1896" | 1896-11-18
| ''[[:d:Q48855148|Władysław Kondratowicz]]''
|
|
|
| data-sort-value="1964" | 1964
| [[Вроцлав|Вротслав]]
|-
| data-sort-value="1897" | 1897
| ''[[:d:Q107296329|Сәлимйәнов Хәбит]]''
|
| ''[[:d:Q1250916|сугышчы]]''
|
| data-sort-value="1943" | 1943-09-19
| ''[[:d:Q2473471|Berezna]]''
|-
| data-sort-value="1898" | 1898-12-02
| ''[[:d:Q57243650|Ivan Duvanin]]''
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
| data-sort-value="1976" | 1976-10-20
| [[Тула]]
|-
| data-sort-value="1899" | 1899-01-04
| ''[[:d:Q9733789|Mark Tkachyov]]''
| ''[[:d:Q1934911|РФ КК Генераль штабы хәрби академиясе]]''
| [[офицер]]
|
| data-sort-value="1937" | 1937-09-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value="1899" | 1899
| [[Зөһрә Баембәтова|Зөһрә Баембәтева]]
|
|
|
| data-sort-value="1986" | 1986-12-08
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1900" | 1900-10-08
| [[Игорь Плаксин]]
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4201480|Тау эше институты]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-03-15
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1900" | 1900-03-08
| [[Николай Пономарев|Николай Пономарөв]]
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-07-18
| [[Ковров]]
|-
| data-sort-value="1900" | 1900-03-27
| ''[[:d:Q65333724|Сәхәүетдинов Барый Мөхәмәт улы]]''
|
| [[галим]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1901" | 1901-09-06
| ''[[:d:Q4078570|Николай Барсов]]''
|
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q2732142|статистик]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
|
| data-sort-value="1981" | 1981-10-01
| Уфа
|-
| data-sort-value="1902" | 1902-08-19
| [[Борис Гудзь]]
| ''[[:d:Q1246977|Кызыл профессура институты]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q9352089|разведчик]]''<br/>''[[:d:Q2314719|разведчик]]''
|
| data-sort-value="2006" | 2006-12-27
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1902" | 1902-10-30
| [[Александр Иванов (1902)|Александр Иванов]]
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1225716|орнитолог]]''
| ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-09-25
|
|-
| data-sort-value="1902" | 1902-05-07
| ''[[:d:Q42408517|Александр Брянский]]''
|
| [[шагыйрь]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
| No/unknown value
|
|-
| data-sort-value="1902" | 1902
| ''[[:d:Q97344295|Вайднер, Валентин Оттович]]''
|
|
|
| data-sort-value="1938" | 1938-04-26
|
|-
| data-sort-value="1903" | 1903-02-26
| [[Әхмәт Фәйзи]]
|
| ''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q8178443|либреттист]]''
|
| data-sort-value="1958" | 1958-08-11
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value="1904" | 1904-02-15
| [[Петр Иванов (1904)|Пөтр Иванов]]
|
|
|
| data-sort-value="1945" | 1945-04-09
| [[Чехословакия]]
|-
| data-sort-value="1904" | 1904-03-05
| [[Алексей Посконов]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты]]
|
|
| data-sort-value="1969" | 1969-03-13
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1904" | 1904-09-21
| ''[[:d:Q16450234|Edvardas Ganusauskas]]''
| [[Каунас декоратив-гамәли сәнгать институты]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| data-sort-value="1979" | 1979-12-17
|
|-
| data-sort-value="1905" | 1905-08-11
| [[Ольга Венде]]
| ''[[:d:Q1531782|Климент Аркадьевич Тимирязев исемендәге Мәскәү авыл хуҗалыгы академиясе]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
|
| data-sort-value="1970" | 1970
| [[Смоленск]]
|-
| data-sort-value="1905" | 1905-10-16
| [[Михаил Иванов (1905)|Михаил Иванов]]
|
| [[инженер]]
|
| data-sort-value="1974" | 1974-09-28
| Уфа
|-
| data-sort-value="1905" | 1905-09-17
| ''[[:d:Q134316566|Любовь Студнева]]''
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
| data-sort-value="1986" | 1986-06-20
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1906" | 1906-11-18
| [[Александр Домрачев|Александр Домрачов]]
| [[МИСиС Илкүләм фән һәм технология университеты]]
|
|
| data-sort-value="1961" | 1961-01-26
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1906" | 1906-12-12
| ''[[:d:Q4224523|G. I︠A︡. Kli︠a︡va]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q498407|Латвия университеты]]''
| data-sort-value="1995" | 1995
| [[Рига]]
|-
| data-sort-value="1906" | 1906-04-26
| [[Әминә Бәхтизина]]
|
|
|
| data-sort-value="1997" | 1997
| [[Бохара]]
|-
| data-sort-value="1906" | 1906-03-13
| ''[[:d:Q120279100|Иванов, Вячеслав Вениаминович]]''
|
|
|
| data-sort-value="1969" | 1969-04-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value="1907" | 1907-07-09
| [[Юлия Нейман]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
| data-sort-value="1994" | 1994-02-05
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1907" | 1907-03-30
| [[Ярослав Скульски|Ярослав Скулски]]
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''
|
| data-sort-value="1977" | 1977-07-22
| [[Варшава]]
|-
| data-sort-value="1907" | 1907-12-29
| ''[[:d:Q24229219|Виктор Заурыев]]''
|
|
|
| data-sort-value="1976" | 1976-03-14
|
|-
| data-sort-value="1907" | 1907
| ''[[:d:Q55654214|Мурзов, Александр Иванович]]''
|
|
|
| data-sort-value="1993" | 1993
| [[Магнитогорск]]
|-
| data-sort-value="1907" | 1907-12-04
| ''[[:d:Q127690209|Николай Степанович Полюдов]]''
|
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1984" | 1984-10-23
|
|-
| data-sort-value="1908" | 1908-03-11
| [[Виктор Завриев]]
|
| ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
| [[Азәрбайҗан Милли Фәннәр академиясе|Азәрбайҗан милли фәннәр академиясе]]<br/>''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-03-14
| [[Минск]]
|-
| data-sort-value="1908" | 1908-12-30
| ''[[:d:Q21640168|Борис Каччеев]]''
|
| [[офицер]]
|
| data-sort-value="1989" | 1989-07-14
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
| data-sort-value="1908" | 1908-02-25
| [[Александр Ратомски]]
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
| data-sort-value="1988" | 1988-03-29
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
| data-sort-value="1908" | 1908-01-11
| ''[[:d:Q137753446|Виктор Григорьевич Завриев]]''
|
|
|
| data-sort-value="1976" | 1976-03-14
| [[Минск]]
|-
| data-sort-value="1909" | 1909-05-13
| [[Дмитрий Осипов|Дмитри Осипов]]
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q158852|дирижёр]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| data-sort-value="1954" | 1954-09-23
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1909" | 1909-01-07
| [[Иван Поляков (1909)|Иван Поләков]]
| [[Казан дәүләт аграр университеты]]
| [[Гыйльми хезмәткәр]]
| ''[[:d:Q4127509|Бөтенсоюз үсемлекләрне саклау фәнни тикшеренү институты]]''<br/>[[Казан дәүләт аграр университеты]]
| data-sort-value="1976" | 1976-10-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value="1909" | 1909-04-13
| ''[[:d:Q64156403|Віктар Паўлавіч Суслаў]]''
| ''[[:d:Q1466666|Томск политехника университеты]]''
| [[галим]]
| ''[[:d:Q592110|Minsk Tractor Works]]''<br/>''[[:d:Q815268|Беларус милли техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q4082743|Беларус дәүләт аграр техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q17093927|Minsk motorcycle-bicycle factory]]''<br/>''[[:d:Q1983444|Uralmash]]''<br/>''[[:d:Q2378739|Kharkiv Tractor Plant]]''
| data-sort-value="1996" | 1996-06-19
|
|-
| data-sort-value="1909" | 1909-11-03
| ''[[:d:Q107338045|Ермолаев Дмитрий Александрович]]''
|
| ''[[:d:Q20920693|chief manager]]''
|
| data-sort-value="1980" | 1980
| Уфа
|-
| data-sort-value="1910" | 1910-07-24
| [[Владимир Андреев]]
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| data-sort-value="1955" | 1955-10-24
| ''[[:d:Q18406699|Oktyabrsky]]''
|-
| data-sort-value="1910" | 1910-03-05
| [[Александр Кобелев]]
|
|
|
| data-sort-value="1975" | 1975-10-14
| Уфа
|-
| data-sort-value="1910" | 1910-09-25
| [[Александр Степанов (1910)|Александр Степанов]]
|
|
|
| data-sort-value="1991" | 1991-05-10
| Уфа
|-
| data-sort-value="1910" | 1910-11-27
| [[Нина Павлова (1910)|Нина Павлова]]
| [[Урал дәүләт тау университеты|Урал дәүләт тау эше университеты]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
| No/unknown value
| No/unknown value
|-
| data-sort-value="1910" | 1910-03-28
| [[Борис Петров (1910)|Борис Петров]]
|
|
|
| data-sort-value="1989" | 1989
| [[Ырынбур]]
|-
| data-sort-value="1910" | 1910
| ''[[:d:Q107169342|Баҡыев Мөғәлим Ғәлим улы]]''
|
|
|
| data-sort-value="1942" | 1942-07-22
| [[Курск өлкәсе]]
|-
| data-sort-value="1910" | 1910
| ''[[:d:Q107344587|Зәбиров Баҡый Зариф улы]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1910" | 1910-11-27
| ''[[:d:Q107481733|Ғафуров Әнүәр Ғәбделмәжит улы]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="1977" | 1977-07-06
| Уфа
|-
| data-sort-value="1911" | 1911-05-20
| [[Лев Гецкин|Лев Гескин]]
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1992" | 1992-12-28
| [[Үскәмән]]
|-
| data-sort-value="1911" | 1911-12-24
| [[Рауль Гомәров|Рауль Гомәрев]]
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| data-sort-value="2003" | 2003-08-15
| Уфа
|-
| data-sort-value="1911" | 1911-07-11
| [[Семен Эйдинов|Семөн Эйдинов]]
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q158852|дирижёр]]''
|
| data-sort-value="1983" | 1983-01-23
| [[Магнитогорск]]
|-
| data-sort-value="1911" | 1911
| [[Владимир Комаров]]
| ''[[:d:Q15628703|СБКФ ҮК каршындагы Югары фирка мәктәбе]]''
| ''[[:d:Q88190406|party official]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1974" | 1974-12-28
| Уфа
|-
| data-sort-value="1912" | 1912-10-21
| [[Фәйзи Гаскәров|Фәйзи Гаскәрев]]
|
| ''[[:d:Q2490358|хореограф]]''
|
| data-sort-value="1984" | 1984-06-18
| Уфа
|-
| data-sort-value="1912" | 1912-03-16
| [[Елизавета Мукасей|Елизавета Мукосей]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4086904|Санкт-Петербург дәүләт университетының биология факультеты]]''
| ''[[:d:Q9352089|разведчик]]''
|
| data-sort-value="2009" | 2009-09-19
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1912" | 1912
| [[Николай Попов (1912)|Николай Попов]]
|
|
|
| data-sort-value="1943" | 1943-08-28
| ''[[:d:Q4297668|Мыхайливка-Перша]]''
|-
| data-sort-value="1912" | 1912-12-13
| [[Константин Кузнецов|Константин Кузнесов]]
| ''[[:d:Q4406398|Самар дәүләт архитектура төзелеш университеты]]''
| [[инженер]]
|
| data-sort-value="1996" | 1996-05-02
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1912" | 1912-04-23
| ''[[:d:Q112989536|Nikolay Petrovich Golubev]]''
|
| ''[[:d:Q1208175|кинооператор]]''
|
| data-sort-value="1981" | 1981-02-17
| [[Самар]]
|-
| data-sort-value="1913" | 1913-07-13
| [[Виктор Хохряков|Виктор Хохрәков]]
| ''[[:d:Q2381477|Россия дәүләт сәхнә сәнгатьләре институты]]''
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''
| [[Башкорт дәүләт академия драма театры]]<br/>''[[:d:Q4496348|Харкау драма театры]]''<br/>''[[:d:Q4304131|Мәскәү драма театры]]''<br/>''[[:d:Q1369676|Мәскәүнең Кече театры]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-09-20
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1913" | 1913-10-04
| [[Әнвәр Бикчәнтәев]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''
|
| data-sort-value="1989" | 1989-05-18
| Уфа
|-
| data-sort-value="1913" | 1913-03-07
| ''[[:d:Q16708992|Тюнев, Евгений Иванович]]''
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
| data-sort-value="2005" | 2005-01-07
|
|-
| data-sort-value="1913" | 1913
| ''[[:d:Q107250939|Сидорович Яков Николаевич]]''
|
| ''[[:d:Q1785974|моторлы транспорт йөртүчесе]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1913" | 1913
| ''[[:d:Q107265716|Суханов Николай Алексеевич]]''
|
| ''[[:d:Q1250916|сугышчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1913" | 1913
| ''[[:d:Q107363152|Сафуанов Әхмәт Вилдан улы]]''
|
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1913" | 1913-12-04
| ''[[:d:Q134986722|Vsevolod Generalov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2000" | 2000-11-15
|
|-
| data-sort-value="1914" | 1914-12-24
| [[Нина Анисифорова]]
| [[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| data-sort-value="1989" | 1989-02-27
| Уфа
|-
| data-sort-value="1914" | 1914-02-02
| [[Геннадий Краузе|Геннади Краузе]]
| [[Урал федераль университеты|Беренче Россия президенты Борис Николаевич Ельцин исемендәге Урал федераль университеты]]
|
|
| data-sort-value="1980" | 1980-08-22
| [[Колпино]]
|-
| data-sort-value="1915" | 1915-08-26
| [[Людмила Калинина|Лүдмила Калинина]]
|
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
| data-sort-value="2014" | 2014-06-24
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1915" | 1915-08-15
| [[Александр Кузнецов (1915)|Александр Кузнесов]]
|
| [[язучы]]
|
| data-sort-value="1991" | 1991-02-11
| Уфа
|-
| data-sort-value="1915" | 1915-11-28
| ''[[:d:Q55106350|Созинов, Валентин Дмитриевич]]''
|
|
|
| data-sort-value="1997" | 1997
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1915" | 1915-04-19
| ''[[:d:Q95578397|Galina Vasilievna Andreenko]]''
| ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]''
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]''
| data-sort-value="2008" | 2008-05-02
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1915" | 1915-09-26
| ''[[:d:Q113153543|Weronika Ignatowicz]]''
|
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''
|
| data-sort-value="1999" | 1999-11-26
|
|-
| data-sort-value="1916" | 1916-10-05
| [[Мидхәт Шакиров|Мидхәт Шакирыв]]
|
| ''[[:d:Q4345946|фирка эшлеклесе]]''
|
| data-sort-value="2004" | 2004-05-01
| Уфа
|-
| data-sort-value="1916" | 1916-01-08
| [[Георгий Гудков|Георги Гудков]]
|
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
|
| data-sort-value="1995" | 1995
| Уфа
|-
| data-sort-value="1917" | 1917-06-27
| [[Владимир Гречишников]]
| ''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''
|
|
| data-sort-value="1958" | 1958-08-15
| [[Снежинск]]
|-
| data-sort-value="1917" | 1917-11-07
| [[Геннадий Попов (1917)|Геннади Попов]]
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1976" | 1976-05-24
| [[Екатеринбург]]
|-
| data-sort-value="1917" | 1917-05-27
| [[Галина Зверева]]
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2001" | 2001-01-11
| No/unknown value
|-
| data-sort-value="1917" | 1917-08-11
| [[Анатолий Ерошин|Анатоли Ерошин]]
|
| [[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="1970" | 1970-07-28
| Уфа
|-
| data-sort-value="1917" | 1917-12-05
| [[Әхим Кәримов]]
| ''[[:d:Q4406337|Сәмәрканд дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q16335312|геохимик]]''
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
| data-sort-value="2015" | 2015-08-28
| Уфа
|-
| data-sort-value="1918" | 1918-04-19
| [[Георгий Ветошников|Георги Ветошников]]
|
|
|
| data-sort-value="1946" | 1946-03-09
| [[Бакы]]
|-
| data-sort-value="1918" | 1918-09-02
| ''[[:d:Q12097183|Горюхіна Надія Олександрівна]]''
| ''[[:d:Q1515426|Украина милли музыка академиясе]]''
| ''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''
|
| data-sort-value="1998" | 1998-10-29
|
|-
| data-sort-value="1918" | 1918-08-25
| ''[[:d:Q12647542|Aleksandras Liudvikas Viršila]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="1944" | 1944-12-16
|
|-
| data-sort-value="1918" | 1918-06-23
| [[Владимир Черкасов (1918)|Владимир Черкасов]]
|
|
|
| data-sort-value="1943" | 1943-10-22
| ''[[:d:Q1952845|Лоев районы]]''
|-
| data-sort-value="1918" | 1918-04-14
| [[Юрий Ландо|Юри Ландо]]
| ''[[:d:Q18405103|Мәскәү индустрия-педагогия институты]]''
| [[галим]]
| ''[[:d:Q2027201|Беларусь дәүләт педагогия университеты]]''
| data-sort-value="2001" | 2001-05-24
| No/unknown value
|-
| data-sort-value="1918" | 1918-08-19
| [[Артем Статкевич|Артөм Статкевич]]
| ''[[:d:Q3608706|Крывый Риһ милли университеты]]''
| ''[[:d:Q18524075|тау инженеры]]''
|
| data-sort-value="1992" | 1992-06-20
| [[Днипро]]
|-
| data-sort-value="1918" | 1918-12-23
| [[Анатолий Лифшиц|Анатоли Лифшитс]]
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2017" | 2017-07-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value="1918" | 1918
| ''[[:d:Q107352639|Сиражетдинов Харас Латип улы]]''
|
| ''[[:d:Q1250916|сугышчы]]''
|
| data-sort-value="1943" | 1943-02-04
| [[Луганск өлкәсе]]
|-
| data-sort-value="1918" | 1918-09-19
| ''[[:d:Q109337115|Васильєв Олег Борисович]]''
| ''[[:d:Q4314796|Сынлы сәнгать һәм мигъмарият милли академиясе]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| data-sort-value="2014" | 2014
| [[Киев]]
|-
| data-sort-value="1918" | 1918-10-29
| [[Зәйнәп Гыйләҗетдинова]]
| ''[[:d:Q4452982|Ташкент медицина академиясе]]''
|
| ''[[:d:Q4452982|Ташкент медицина академиясе]]''<br/>[[Казан дәүләт медицина университеты]]<br/>[[Казан дәүләт медицина академиясе]]
| data-sort-value="2007" | 2007-10-02
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value="1918" | 1918-09-18
| ''[[:d:Q132159814|Куприянова Маргарита Николаевна]]''
|
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="2003" | 2003-01-03
| Уфа
|-
| data-sort-value="1919" | 1919-08-10
| [[Ксения Семенова|Ксения Семөнова]]
| ''[[:d:Q1056886|Питырбур дәүләт медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q783906|невролог]]''<br/>[[профессор]]
| ''[[:d:Q913157|Психиатрия һәм наркология федераль медицина тикшеренү университеты]]''<br/>''[[:d:Q4310646|РТФАнең педиатрия фәнни-тикшеренү институты]]''
| data-sort-value="2017" | 2017-10-06
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1920" | 1920-11-26
| [[Наталья Ковшова]]
|
| [[мәргән]]
|
| data-sort-value="1942" | 1942-08-14
| [[Бөек Новгород]]
|-
| data-sort-value="1920" | 1920-09-29
| [[Булат Гыйззәтуллин]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="1989" | 1989
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value="1921" | 1921-09-29
| [[Григорий Свирский|Григори Свирски]]
|
| [[язучы]]
|
| data-sort-value="2016" | 2016
|
|-
| data-sort-value="1921" | 1921-03-27
| [[Йокубас Минкәвичүс]]
| ''[[:d:Q1260087|Šiauliai Gymnasium]]''
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="1996" | 1996-05-05
| [[Vilnius|Вилнүс]]
|-
| data-sort-value="1921" | 1921-04-12
| ''[[:d:Q18045037|Nina Iosifovna Savonenko]]''
|
|
|
| data-sort-value="1994" | 1994-02-25
| [[Гатчина]]
|-
| data-sort-value="1921" | 1921-02-09
| [[Лия Шакирова|Лия Шакирыва]]
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
| [[галим]]
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
| data-sort-value="2015" | 2015-07-29
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value="1921" | 1921
| ''[[:d:Q112435026|G. V. (Georgiĭ Vasilʹevich) Krasnov]]''
|
| ''[[:d:Q15962340|әдәбият теоретигы]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
| data-sort-value="2008" | 2008
|
|-
| data-sort-value="1922" | 1922-03-14
| [[Алексей Асеев]]
|
|
|
| data-sort-value="1980" | 1980-05-10
| [[Красноярск]]
|-
| data-sort-value="1922" | 1922-02-12
| ''[[:d:Q4405898|Grigoriy Salmanov]]''
| ''[[:d:Q1934911|РФ КК Генераль штабы хәрби академиясе]]''
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1993" | 1993-04-03
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1922" | 1922-02-01
| [[Геннадий Киселев|Геннади Киселөв]]
|
|
|
| data-sort-value="1979" | 1979-05-16
| [[Омск]]
|-
| data-sort-value="1922" | 1922
| ''[[:d:Q107212808|Садиҡов Хәмзә Әғләм улы]]''
|
| ''[[:d:Q34973205|Yezdovoy]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1923" | 1923-08-16
| [[Леонид Круль]]
| [[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| data-sort-value="1997" | 1997-10-08
| Уфа
|-
| data-sort-value="1923" | 1923-08-14
| [[Зәйтүнә Нәсретдинова|Зәйтүнә Нәсертдинева]]
| [[Рус балеты академиясе]]
| ''[[:d:Q805221|балет артисты]]''
|
| data-sort-value="2009" | 2009-10-01
| Уфа
|-
| data-sort-value="1923" | 1923-03-29
| [[Алексей Яковлев (1923)|Алексей Яковлев]]
|
| [[офицер]]
|
| data-sort-value="1990" | 1990-04-05
| Уфа
|-
| data-sort-value="1923" | 1923-11-21
| [[Михаил Едренкин|Михаил Едрөнкин]]
|
|
|
| data-sort-value="1970" | 1970-10-31
| Уфа
|-
| data-sort-value="1923" | 1923-03-17
| [[Юрий Симонов|Юри Симонов]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q1734662|картограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| data-sort-value="2019" | 2019-08-14
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1923" | 1923-01-08
| ''[[:d:Q15965879|Γιούρι Πιτσούγκιν]]''
|
|
|
| data-sort-value="2000" | 2000-02-03
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1923" | 1923-08-05
| [[Фәүзи Саттаров|Фәүзи Саттарыв]]
|
|
|
| data-sort-value="1996" | 1996-07-28
| Уфа
|-
| data-sort-value="1923" | 1923
| ''[[:d:Q65334737|Фәхретдинова Дилара Әхәт ҡыҙы]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
|
|
| [[Ташкент]]
|-
| data-sort-value="1923" | 1923-08-10
| [[Тамара Ходайбирдина]]
|
| ''[[:d:Q805221|балет артисты]]''
|
| data-sort-value="1998" | 1998-04-27
|
|-
| data-sort-value="1923" | 1923-03-21
| ''[[:d:Q89190483|Lyudmila Aleynikova]]''
| ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''
|
| ''[[:d:Q4331464|Одесса милли медицина университеты]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-05-17
| [[Одесса]]
|-
| data-sort-value="1923" | 1923-03-31
| ''[[:d:Q111548989|Klara Koch]]''
|
|
|
| data-sort-value="1982" | 1982-11-04
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1923" | 1923-04-18
| ''[[:d:Q116173082|Юлия Укадер]]''
| ''[[:d:Q4314796|Сынлы сәнгать һәм мигъмарият милли академиясе]]''
| ''[[:d:Q1281618|сынчы]]''
|
| data-sort-value="2008" | 2008
|
|-
| data-sort-value="1924" | 1924-11-21
| [[Елена Мухина]]
|
| ''[[:d:Q18939491|көндәлек авторы]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q12713481|эшче]]''
|
| data-sort-value="1991" | 1991-08-05
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1924" | 1924-07-12
| [[Иван Князев|Иван Кнәзев]]
|
|
|
| data-sort-value="1999" | 1999-11-13
| [[Светлоград]]
|-
| data-sort-value="1924" | 1924-11-24
| [[Петр Попов (1924)|Пөтр Попов]]
|
| [[офицер]]
|
| data-sort-value="1991" | 1991-07-09
| [[Башкортстан]]
|-
| data-sort-value="1924" | 1924-03-01
| [[Мәхмүт Рәфыйков|Мәхмүт Рәфыйкыв]]
| ''[[:d:Q1130457|С. А. Герасимов исемендәге Бөтенрусия дәүләт кинематография институты]]''
| ''[[:d:Q1208175|кинооператор]]''
|
| data-sort-value="2018" | 2018-10-04
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1924" | 1924-05-29
| [[Гений Панков|Гени Панков]]
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| [[укытучы]]
|
| data-sort-value="1994" | 1994-11-26
| Уфа
|-
| data-sort-value="1924" | 1924-12-11
| ''[[:d:Q55116676|Таһиров Тойғон Нуриәғзәм улы]]''
|
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1924" | 1924-07-03
| [[Ләйлә Байтирәкева]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2006" | 2006-07-31
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1924" | 1924-08-31
| ''[[:d:Q106777210|Леонид Леонидович Фёдоров]]''
|
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q600751|прокурор]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1924" | 1924-10-02
| ''[[:d:Q107295498|Сәйфетдинов Рифҡәт Ғилман улы]]''
|
| ''[[:d:Q31694932|Элемтәсе ауылы]]''
|
| data-sort-value="1985" | 1985-08-29
|
|-
| data-sort-value="1924" | 1924-11-05
| ''[[:d:Q111723775|Фоменков Михаил Петрович]]''
| [[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]]<br/>''[[:d:Q372040|Гнесиннар исемендәге Россия музыка академиясе]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q158852|дирижёр]]''<br/>[[укытучы]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| data-sort-value="2004" | 2004-01-22
| Уфа
|-
| data-sort-value="1925" | 1925-11-07
| [[Мәхмүт Әминев]]
|
|
|
| data-sort-value="1984" | 1984-01-27
| Уфа
|-
| data-sort-value="1925" | 1925-09-04
| [[Рәшит Нурмөхәммәтов|Рәшит Нурмөхәммәтев]]
| ''[[:d:Q4304069|Василий Иванович Суриков исемендәге Мәскәү дәүләт академия сәнгать институты]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| data-sort-value="1986" | 1986-08-23
| Уфа
|-
| data-sort-value="1925" | 1925-04-30
| [[Морат Рәхимкулов]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[галим]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| data-sort-value="2015" | 2015-05-04
| Уфа
|-
| data-sort-value="1926" | 1926-05-03
| [[Георгий Мосолов|Георги Мосолов]]
| ''[[:d:Q1719898|Мәскәү авиация институты]]''
| ''[[:d:Q2095549|очучы]]''<br/>''[[:d:Q730242|очучы-сынаучы]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
| data-sort-value="2018" | 2018-03-17
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1926" | 1926-09-25
| [[Әмир Арысланов|Әмир Арысланыв]]
| [[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| data-sort-value="1987" | 1987-02-23
| Уфа
|-
| data-sort-value="1926" | 1926-04-05
| [[Сергей Лобастов]]
|
| ''[[:d:Q17405793|спорт йөрешчесе]]''<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]''
|
| data-sort-value="1999" | 1999-01-06
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1926" | 1926-02-03
| [[Нинель Юлтыева|Нинель Юлтый]]
| ''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]''
| ''[[:d:Q805221|балет артисты]]''<br/>''[[:d:Q4070300|ballerina]]''<br/>''[[:d:Q2490358|хореограф]]''
|
| data-sort-value="2014" | 2014
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value="1926" | 1926-10-13
| [[Глеб Максимов]]
| ''[[:d:Q1719898|Мәскәү авиация институты]]''
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2001" | 2001-08-26
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1926" | 1926-12-12
| [[Нина Немцева|Нина Немсева]]
| ''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q11486702|архитектура тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-07-13
| [[Дүсселдорф]]
|-
| data-sort-value="1926" | 1926
| ''[[:d:Q98085236|Зотов, Владимир Михайлович]]''
|
|
|
| data-sort-value="2018" | 2018-01-19
| [[Түбән Новгород]]
|-
| data-sort-value="1927" | 1927-04-11
| [[Алексей Кузнецов (1927)|Алексей Кузнесов]]
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| data-sort-value="1990" | 1990-11-04
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1927" | 1927-11-14
| [[Геральд Матюшин|Геральд Матүшин]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| ''[[:d:Q4201410|РФА археология институты]]''
| data-sort-value="2000" | 2000-08-07
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1927" | 1927-10-09
| [[Празат Исәнбәт]]
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1927" | 1927-02-25
| [[Гүзәл Сөләйманова (1927)|Гүзәл Сөләйманыва]]
| [[Рус балеты академиясе]]
|
|
| data-sort-value="1969" | 1969-04-14
| Уфа
|-
| data-sort-value="1927" | 1927-07-10
| [[Игорь Бойчев]]
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| ''[[:d:Q688603|инженер-технолог]]''
|
| data-sort-value="1999" | 1999-07-14
| Уфа
|-
| data-sort-value="1927" | 1927-04-01
| [[Булат Баишев]]
| [[Россия дәүләт нефть һәм газ университеты|И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты]]
|
|
| data-sort-value="2012" | 2012-07-14
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1927" | 1927-03-16
| ''[[:d:Q62070547|Исхаҡова Ләйлә Хәбибулла ҡыҙы]]''
|
| ''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
|
| data-sort-value="2005" | 2005-03-29
| [[Тольятти]]
|-
| data-sort-value="1928" | 1928-06-04
| [[Глеб Сергеев]]
| ''[[:d:Q4497731|МДУның химия факультеты]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q4497731|МДУның химия факультеты]]''
| data-sort-value="2020" | 2020
|
|-
| data-sort-value="1928" | 1928-03-16
| ''[[:d:Q97659748|Воробьёв Борис Иванович]]''
| [[Себер дәүләт медицина университеты]]
|
|
| data-sort-value="2021" | 2021-02-11
|
|-
| data-sort-value="1928" | 1928-04-28
| ''[[:d:Q109491243|Тур, Евгений Яковлевич]]''
|
|
|
| data-sort-value="2020" | 2020-05-21
| [[Түбән Новгород]]
|-
| data-sort-value="1929" | 1929-09-12
| [[Яков Бергер]]
| ''[[:d:Q4304150|Мәскәү Көнчыгышны өйрәнү институты]]''
| ''[[:d:Q15255771|синолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q4201389|Institute of China and Contemporary Asia of the Russian Academy of Sciences]]''
| data-sort-value="2016" | 2016-12-31
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1929" | 1929-01-11
| ''[[:d:Q20098093|Абыҙбаев Измаил Ибраһим улы]]''
| [[Россия дәүләт нефть һәм газ университеты|И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты]]
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1997" | 1997-09-04
| Уфа
|-
| data-sort-value="1929" | 1929-03-19
| ''[[:d:Q21089145|Konstantin Berezovsky]]''
|
| ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''
|
| data-sort-value="2016" | 2016-06-24
| [[Пермь]]
|-
| data-sort-value="1929" | 1929-09-22
| ''[[:d:Q70248012|Куликов, Евгений Васильевич]]''
|
|
|
| data-sort-value="1997" | 1997-04-18
| Уфа
|-
| data-sort-value="1930" | 1930-09-15
| [[Рафаил Гәрәев]]
|
|
|
| data-sort-value="2010" | 2010-01-11
| Уфа
|-
| data-sort-value="1930" | 1930-06-03
| [[Нина Бызина]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]<br/>[[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]]
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''
| [[Башкортстан дәүләт опера һәм балет театры|Башкорт дәүләт опера һәм балет театры]]
| data-sort-value="2024" | 2024-04-20
|
|-
| data-sort-value="1931" | 1931-05-15
| [[Рәис Нугаев]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| [[галим]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1931" | 1931-06-06
| [[Ришат Болгаков|Ришат Болгакыв]]
| [[Россия дәүләт нефть һәм газ университеты|И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1989" | 1989-02-23
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1931" | 1931-02-08
| [[Майя Таһирова|Мая Таһирыва]]
| ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''<br/>[[Рус балеты академиясе]]
| ''[[:d:Q805221|балет артисты]]''
|
| data-sort-value="2003" | 2003-06-09
| Уфа
|-
| data-sort-value="1932" | 1932-08-04
| [[Айрат Ишмөхәммәтов]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| ''[[:d:Q4304061|N.V. Sklifosovsky Research Institute for Emergency Medicine]]''
| data-sort-value="2004" | 2004-02-29
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1932" | 1932-06-18
| [[Владимир Матвеев (1932)|Владимир Матвеев]]
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1989" | 1989-10-21
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1932" | 1932-09-21
| [[Юрий Дудорин|Юри Дудорин]]
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
| data-sort-value="1997" | 1997-02-06
| Уфа
|-
| data-sort-value="1932" | 1932-06-13
| [[Рамил Хәкимов|Рамил Хәкимев]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]
|
| data-sort-value="1999" | 1999-06-29
| Уфа
|-
| data-sort-value="1932" | 1932-03-10
| ''[[:d:Q62713716|Кротков, Вячеслав Владимирович]]''
| [[Магнитогорск дәүләт техник университеты|Григорий Иванович Носов исемендәге Магнитогорск дәүләт техника универститеты]]
|
|
| data-sort-value="2007" | 2007-09-15
|
|-
| data-sort-value="1932" | 1932-07-10
| ''[[:d:Q97571149|Алкснэ Арнольд Эдуардович]]''
| [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]<br/>''[[:d:Q3608706|Крывый Риһ милли университеты]]''
| data-sort-value="1998" | 1998-11-21
| [[Кривой Рог]]
|-
| data-sort-value="1933" | 1933-07-26
| [[Игорь Плеханов]]
|
| ''[[:d:Q63243629|speedway rider]]''
|
| data-sort-value="2007" | 2007-08-02
| Уфа
|-
| data-sort-value="1933" | 1933-10-29
| [[Рим Әхмәтов|Рим Әхмәтев]]
|
| [[язучы]]
|
| data-sort-value="2017" | 2017-01-25
| Уфа
|-
| data-sort-value="1933" | 1933-09-09
| [[Сергей Викулов]]
| ''[[:d:Q3025301|Александр Фёдорович Можайский исемендәге Хәрби-космик академиясе]]''
| [[галим]]
| [[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]]
| data-sort-value="2025" | 2025-01-16
|
|-
| data-sort-value="1933" | 1933-02-20
| ''[[:d:Q46227417|Galina Parfeňjevna Neščimenko]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]''
| ''[[:d:Q4201725|РФА славәнбелем институты]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1933" | 1933-01-31
| ''[[:d:Q70254890|Сторожев, Анатолий Дмитриевич]]''
|
|
|
| data-sort-value="2007" | 2007
|
|-
| data-sort-value="1934" | 1934-02-07
| [[Адоль Хәмзин]]
|
| ''[[:d:Q805221|балет артисты]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1934" | 1934-05-12
| [[Георгий Кацерик]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="2020" | 2020-12-26
| Уфа
|-
| data-sort-value="1934" | 1934
| ''[[:d:Q112473968|Lev Borisovič Jevgrafov]]''
|
| ''[[:d:Q13219637|виолончелист]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021
|
|-
| data-sort-value="1934" | 1934-10-01
| ''[[:d:Q135963761|Grigory Ivanovich Vasyuk]]''
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q15253558|активист]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1935" | 1935-03-22
| [[Анатолий Алексеев|Анатоли Алексеев]]
| ''[[:d:Q12123119|Faculty of Mechanics and Mathematics, Taras Shevchenko National University of Kyiv]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201543|Glushkov Institute of Cybernetics]]''
| data-sort-value="2006" | 2006-06-21
| [[Киев]]
|-
| data-sort-value="1935" | 1935-07-31
| [[Виталий Корнилов|Витали Корнилов]]
| ''[[:d:Q1938341|Урал дәүләт техника университеты]]''
|
|
| data-sort-value="1997" | 1997-09-25
| [[Новоуральск]]
|-
| data-sort-value="1935" | 1935-09-30
| ''[[:d:Q140036581|Ковалёв, Станислав Романович]]''
| ''[[:d:Q4258182|Ленинград сынлы сәнгать укуханәсе]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q644687|иллюстратор]]''
|
| data-sort-value="2026" | 2026-06-02
| [[Пермь]]
|-
| data-sort-value="1936" | 1936-03-29
| [[Вера Баева]]
| ''[[:d:Q4476712|Урал дәүләт консерваториясе]]''
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1936" | 1936-02-23
| [[Юрий Краузе|Юри Краузе]]
| ''[[:d:Q1130457|С. А. Герасимов исемендәге Бөтенрусия дәүләт кинематография институты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="2022" | 2022-02-27
| ''[[:d:Q1780477|Kommunarka]]''
|-
| data-sort-value="1936" | 1936-09-09
| [[Гөлли Мөбәрәкова|Гөлли Мөбәрәкева]]
| ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''
| [[Башкорт дәүләт академия драма театры]]
| data-sort-value="2019" | 2019-02-20
| Уфа
|-
| data-sort-value="1936" | 1936-06-02
| [[Эрнст Сәетов|Ирныс Сәетев]]
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| data-sort-value="2004" | 2004-03-04
| Уфа
|-
| data-sort-value="1936" | 1936-10-09
| [[Сөмбәт Закиров|Сөмбәт Закирыв]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1936" | 1936-10-16
| [[Вил Еникиев]]
| [[Башкорт дәүләт аграр университеты]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Башкорт дәүләт аграр университеты]]<br/>''[[:d:Q1628690|Санкт-Петербург дәүләт аграр университеты]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1936" | 1936-10-23
| ''[[:d:Q109120522|Коваль Юрий Никифорович]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="2020" | 2020-11-06
| Уфа
|-
| data-sort-value="1937" | 1937-10-04
| [[Сергей Ермаков]]
| ''[[:d:Q4397988|Россия ачык транспорт академиясе]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1937" | 1937-07-16
| [[Борис Миркин]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q15839134|эколог]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| data-sort-value="2017" | 2017-08-09
| Уфа
|-
| data-sort-value="1937" | 1937-12-02
| [[Юрий Ракша|Юри Ракша]]
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q2962070|куючы-рәссам]]''
|
| data-sort-value="1980" | 1980-09-01
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1937" | 1937-07-27
| [[Ринарт Сөләйманов|Ринарт Сөләйманыв]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q17486376|атучы спортсмен]]''<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1937" | 1937-12-21
| [[Риян Бикчәнтәев]]
| ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="1992" | 1992
| Уфа
|-
| data-sort-value="1937" | 1937-05-11
| ''[[:d:Q30345919|Мифтахетдинов]]''
| ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]''
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q12356615|сәяхәтче]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''
|
| data-sort-value="1991" | 1991-11-04
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1937" | 1937-07-30
| [[Игорь Мищенко|Игорь Мичченко]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| [[галим]]
| [[Россия дәүләт нефть һәм газ университеты|И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты]]
| data-sort-value="2020" | 2020-06-21
|
|-
| data-sort-value="1937" | 1937-08-28
| ''[[:d:Q48963239|Valeriy Ilichiev]]''
| ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]''
| ''[[:d:Q15143191|science communicator]]''<br/>''[[:d:Q1225716|орнитолог]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''
| data-sort-value="2013" | 2013-05-18
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1937" | 1937-02-27
| ''[[:d:Q96632027|Моряков Юрий Петрович]]''
| [[Башкорт дәүләт аграр университеты]]
| ''[[:d:Q1781198|агроном]]''
|
| data-sort-value="1997" | 1997-03-05
| [[Баймак районы]]
|-
| data-sort-value="1937" | 1937-08-01
| ''[[:d:Q100166274|Зинковский Валерий Михайлович]]''
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1937" | 1937-08-31
| ''[[:d:Q109487634|Шлычков Валерий Иванович]]''
|
|
|
| data-sort-value="2014" | 2014-08-26
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1938" | 1938-02-11
| [[Рима Әсфәндиярова|Римма Әсфәндиярева]]
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
| data-sort-value="2007" | 2007-06-09
| [[Тула]]
|-
| data-sort-value="1938" | 1938-03-20
| [[Фирдәвес Нәфыйкова|Фирдәвес Нәфыйкыва]]
| [[Рус балеты академиясе]]
| ''[[:d:Q805221|балет артисты]]''
|
| data-sort-value="2008" | 2008-01-26
| Уфа
|-
| data-sort-value="1938" | 1938
| [[Лев Шерстенников]]
| ''[[:d:Q1540876|Санкт-Петербург дәүләт кино һәм телевидение университеты]]''
| ''[[:d:Q957729|фотокорреспондент]]''<br/>''[[:d:Q33231|фотограф]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1938" | 1938-07-28
| [[Әлмирә Янбухтина]]
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="2018" | 2018-11-20
| Уфа
|-
| data-sort-value="1938" | 1938-03-19
| [[Вячеслав Янченко|Вәчеслав Янченко]]
|
| ''[[:d:Q2095549|очучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1938" | 1938-09-10
| [[Ирина Шабанова]]
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| data-sort-value="2024" | 2024-09-02
| [[Удмуртия]]
|-
| data-sort-value="1938" | 1938-06-29
| [[Вениамин Йофе]]
| ''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]''
| ''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
| data-sort-value="2002" | 2002-04-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value="1938" | 1938-07-21
| [[Василий Бледных|Васили Бледных]]
| ''[[:d:Q4508686|Көньяк Урал дәүләт аграр университеты]]''
|
|
| data-sort-value="2017" | 2017-05-20
| [[Чиләбе]]
|-
| data-sort-value="1938" | 1938-02-21
| ''[[:d:Q51450762|Marat Zakievitsj Nafikov]]''
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| [[галим]]
| [[Башкорт дәүләт аграр университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1938" | 1938-03-01
| ''[[:d:Q124771506|Исаева, Фия Абдулбариевна]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
| ''[[:d:Q1528756|Таҗик милли университеты]]''
| data-sort-value="2024" | 2024-10-02
|
|-
| data-sort-value="1939" | 1939-03-15
| [[Владимир Соколов]]
|
| ''[[:d:Q2309784|вилаузышчы]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-01-11
| [[Омск]]
|-
| data-sort-value="1939" | 1939-01-06
| [[Юрий Медведев (1939)|Юри Медведев]]
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| data-sort-value="2024" | 2024-07-25
|
|-
| data-sort-value="1939" | 1939-09-25
| ''[[:d:Q16635425|Robert Gazizov]]''
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]<br/>[[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1939" | 1939-06-30
| [[Юрий Антипин|Юри Антипин]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| [[галим]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| data-sort-value="2014" | 2014-07-06
| Уфа
|-
| data-sort-value="1939" | 1939-01-08
| [[Станислав Кирсанов]]
|
| ''[[:d:Q11338576|боксчы]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-08-23
| [[Новосибирск]]
|-
| data-sort-value="1939" | 1939-01-12
| [[Виктор Григорьев (1939)|Виктор Григорьев]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1939" | 1939-01-01
| [[Дамир Еникиев]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1939" | 1939-03-15
| [[Тәнзилә Килдебәкова]]
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q106368265|linguistics teacher]]''
|
| data-sort-value="2015" | 2015-03-02
| Уфа
|-
| data-sort-value="1939" | 1939-11-22
| ''[[:d:Q111781797|Ғимранов Эрнст Ғайса улы]]''
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| ''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''<br/>[[галим]]
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1939" | 1939-08-08
| ''[[:d:Q121288149|Светлана Шаһиәхмәтова]]''
| [[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]]<br/>[[Казан дәүләт консерваториясе]]
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q4685922|adult educator]]''
| [[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]]
|
|
|-
| data-sort-value="1939" | 1939-05-14
| ''[[:d:Q124281656|Valentina Ritsing]]''
| ''[[:d:Q18626265|Tartu Adult Secondary School]]''<br/>''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''
| ''[[:d:Q10843402|йөзүче]]''<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]''<br/>''[[:d:Q50995749|спорт белән бәйле кеше]]''<br/>[[укытучы]]
|
| data-sort-value="2021" | 2021-11-11
| [[Тарту]]
|-
| data-sort-value="1939" | 1939-04-28
| [[Марат Рамазанов|Рамазанов Марат Давыт улы]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]
| [[Россия Фәннәр академиясенең Уфа фәнни үзәге|Русия Фәннәр академиясенең Уфа фәнни үзәге]]
| data-sort-value="2024" | 2024-08-15
| Уфа
|-
| data-sort-value="1940" | 1940-08-12
| [[Эдуард Габдуллин|Идуарт Габдуллин]]
|
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
| ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''
| data-sort-value="2020" | 2020-06-08
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1940" | 1940-10-19
| [[Альберт Галиев]]
| ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]''<br/>''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q752129|астрофизик]]''
| ''[[:d:Q1063329|РФА СБ Төш физикасы институты]]''<br/>''[[:d:Q1433237|РФА Космик тикшеренүләр институты]]''
| data-sort-value="2022" | 2022-09-12
|
|-
| data-sort-value="1940" | 1940-04-09
| [[Валентина Сорокина (1940)|Валентина Сорокина]]
| ''[[:d:Q4201516|И. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институты]]''
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
| [[Башкорт дәүләт сәнгать музее]]
|
|
|-
| data-sort-value="1940" | 1940
| ''[[:d:Q18084471|Boris Bondarenko]]''
| ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q327029|механик]]''<br/>''[[:d:Q50997373|fitter]]''
|
| data-sort-value="1993" | 1993
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1940" | 1940-04-07
| [[Владимир Борман]]
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]''
|
| data-sort-value="1986" | 1986-01-12
| Уфа
|-
| data-sort-value="1940" | 1940-03-29
| [[Геннадий Максимов (1940)|Геннади Максимов]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| [[галим]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1940" | 1940-08-23
| ''[[:d:Q24351040|Mikhail Rabinovich]]''
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| ''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-01-09
| Уфа
|-
| data-sort-value="1940" | 1940-04-18
| [[Элеонора Ишмаева|Илиянура Ишмаева]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1940" | 1940-07-08
| [[Халидә Багданова]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1940" | 1940-03-11
| [[Альда Вәлиева]]
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1940" | 1940-07-14
| [[Илгиз Абдуллин]]
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| [[галим]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| data-sort-value="2008" | 2008-07-18
| Уфа
|-
| data-sort-value="1940" | 1940-09-10
| ''[[:d:Q100194554|Егоров Игорь Владимирович]]''
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1940" | 1940-01-06
| [[Айрат Мәмлиев]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[галим]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1940" | 1940-09-22
| [[Флорида Кудашева]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| data-sort-value="2016" | 2016-10-10
| Уфа
|-
| data-sort-value="1941" | 1941-09-03
| [[Сергей Довлатов]]
| ''[[:d:Q15298898|School # 206]]''<br/>''[[:d:Q4129748|School of Journalism & Mass Communication]]''
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1039099|икыскурия йөртүче]]''<br/>''[[:d:Q1155838|корреспондент]]''<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''
|
| data-sort-value="1990" | 1990-08-24
| [[Нью-Йорк]]
|-
| data-sort-value="1941" | 1941-11-27
| [[Александр Ишин]]
| ''[[:d:Q4304069|Василий Иванович Суриков исемендәге Мәскәү дәүләт академия сәнгать институты]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| data-sort-value="2015" | 2015-04-21
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1941" | 1941-09-13
| [[Алексей Королевский|Алексей Королевски]]
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| data-sort-value="2013" | 2013-08-18
| Уфа
|-
| data-sort-value="1941" | 1941-01-21
| [[Айрат Кәримов (1941)|Айрат Кәримев]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| [[композитор]]
|
| data-sort-value="2016" | 2016-05-11
| Уфа
|-
| data-sort-value="1941" | 1941-09-21
| [[Вардван Варжапетян|Вардван Варжапетән]]
| ''[[:d:Q4480746|МДУның журналистика факультеты]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1941" | 1941-10-19
| [[Лилия Кәлимуллина]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1941" | 1941-02-18
| ''[[:d:Q111752850|Әхмәтйәнов Альберт Мөхәмәт улы]]''
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]]
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| data-sort-value="2001" | 2001-02-22
| Уфа
|-
| data-sort-value="1941" | 1941-09-28
| ''[[:d:Q123577571|Эльміра Дзянісаўна Муратава]]''
| ''[[:d:Q4469711|Үзбәк дәүләт җиһан телләре университеты]]''
| ''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4469711|Үзбәк дәүләт җиһан телләре университеты]]''<br/>''[[:d:Q25528665|Kokand state pedagogical institute after Mukimi]]''
| data-sort-value="2023" | 2023-08-02
|
|-
| data-sort-value="1941" | 1941-05-10
| [[Рөстәм Габәшев]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| [[Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты|Татарстан Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты]]<br/>[[Шиһабетдин Мәрҗани исемендәге Тарих институты|Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Шиһабетдин Мәрҗани исемендәге Тарих институты]]
| data-sort-value="2010" | 2010-01-02
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value="1941" | 1941-10-04
| ''[[:d:Q131438234|Dina Gradova]]''
| ''[[:d:Q4201516|И. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институты]]''
| ''[[:d:Q4164507|сәнгать тәнкыйтьчесе]]''
| ''[[:d:Q3287172|Saint Petersburg Manege]]''
| data-sort-value="2022" | 2022-02-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value="1942" | 1942-04-29
| [[Йон Эрпенбек]]
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q14906342|биофизик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1942" | 1942-03-12
| ''[[:d:Q4139031|Валериан Гитин]]''
|
| [[язучы]]
|
| data-sort-value="2011" | 2011-11-16
| [[Харьков]]
|-
| data-sort-value="1942" | 1942-11-28
| [[Николай Чаругин]]
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| data-sort-value="2010" | 2010-09-23
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1942" | 1942-05-18
| ''[[:d:Q70254542|Pavel Bogolyubov]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q259517|Берләшкән атом-төш тикшеренүләр институты]]''
| data-sort-value="2011" | 2011-12-15
| [[Дубна]]
|-
| data-sort-value="1942" | 1942-12-19
| [[Евгений Алёхин]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q10334684|public health physician]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| data-sort-value="2020" | 2020-12-20
| Уфа
|-
| data-sort-value="1943" | 1943-06-26
| ''[[:d:Q4082128|Белобоков, Александр Борисович]]''
| ''[[:d:Q1130457|С. А. Герасимов исемендәге Бөтенрусия дәүләт кинематография институты]]''
| ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''
|
| data-sort-value="2024" | 2024-11-12
|
|-
| data-sort-value="1943" | 1943-07-09
| [[Сергей Комиссаренко]]
| ''[[:d:Q56355836|Kyiv State Medical Institute]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]''<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''
| ''[[:d:Q4201442|Palladin Institute of Biochemistry]]''<br/>''[[:d:Q12131981|Institute of biology of the Taras Shevchenko National University of Kyiv]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1943" | 1943-04-28
| ''[[:d:Q12139152|Патлашенко Євген Олександрович]]''
|
| ''[[:d:Q1208175|кинооператор]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1943" | 1943-10-31
| [[Юрий Чекранов|Юри Чекранов]]
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1943" | 1943-06-14
| [[Борис Вознюк|Борис Вознүк]]
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| ''[[:d:Q4220226|И. К. Карпенко-Карый исемендәге Киев илкүләм театр, кино һәм телевидение университеты]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1943" | 1943-10-10
| [[Владимир Данилов]]
| ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''
| [[математик]]
| ''[[:d:Q4504389|РФА Үзәк икътисад-математика институты]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1943" | 1943-09-05
| ''[[:d:Q65334291|Вәлиев Марат Дәүләт улы]]''
|
| [[галим]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1943" | 1943
| ''[[:d:Q107493216|Yuri Chekranov]]''
|
| ''[[:d:Q63243629|speedway rider]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-12-16
| Уфа
|-
| data-sort-value="1943" | 1943-01-20
| ''[[:d:Q109286448|Бәхтизин Рәүеф Заһит улы]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| data-sort-value="2025" | 2025-09-10
|
|-
| data-sort-value="1944" | 1944-09-12
| [[Владимир Спиваков]]
| [[Үзәк музыка мәктәбе - Музыка башкару сәнгате академиясе]]<br/>''[[:d:Q4438728|Питырбур консерваториясенең махсус музыка мәктәбе]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q158852|дирижёр]]''<br/>''[[:d:Q1259917|эскрипкәче]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1944" | 1944-03-18
| [[Борис Соколов (1944)|Борис Соколов]]
| ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''<br/>[[композитор]]
|
| data-sort-value="2022" | 2022-02-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value="1944" | 1944
| [[Владимир Тольц|Владимир Тольс]]
|
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1944" | 1944-10-28
| ''[[:d:Q16636586|Эдуард Һетмански]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1944" | 1944-08-14
| [[Шамил Заһидуллин]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| [[галим]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1944" | 1944-09-13
| ''[[:d:Q51668488|Евгений Алексеевич Пантелеев]]''
| [[Россия дәүләт нефть һәм газ университеты|И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты]]
|
|
| data-sort-value="2025" | 2025-12-08
|
|-
| data-sort-value="1944" | 1944-03-05
| ''[[:d:Q58694120|Суфия Күсимова]]''
| ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q10379007|театр белгече]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1944" | 1944-05-04
| [[Валерий Яковлев|Валери Яковлев]]
|
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1944" | 1944-01-19
| [[Розалия Низаметдинова]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1945" | 1945-05-03
| [[Рифкать Шакиров|Рифхәт Шакирыв]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1945" | 1945-01-02
| [[Игорь Закиров|Игорь Закирев]]
| ''[[:d:Q1719898|Мәскәү авиация институты]]''
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1945" | 1945-09-09
| [[Светлана Акимова]]
| [[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1945" | 1945-11-16
| [[Михаил Ерилин]]
|
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
| data-sort-value="2012" | 2012-07-24
| Уфа
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-08-15
| [[Анатолий Квашнин|Анатоли Квашнин]]
| ''[[:d:Q1934911|РФ КК Генераль штабы хәрби академиясе]]''<br/>''[[:d:Q282302|Бронетанк гаскәрләре хәрби академиясе]]''<br/>[[Курган дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q108787051|Kurgan Mechanical Engineering Institute]]''
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2022" | 2022-01-07
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-08-08
| [[Рифкать Арсланов|Рифкать Арысланыв]]
| ''[[:d:Q4304069|Василий Иванович Суриков исемендәге Мәскәү дәүләт академия сәнгать институты]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-06-08
| [[Вил Бәкирев]]
| ''[[:d:Q4314896|Ярослав Зирәк ис. милли юридик академия]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
| ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-01-05
| [[Андрей Болтнев]]
| ''[[:d:Q4538872|Ярыслау дәүләт театр институты]]''<br/>''[[:d:Q4146801|Үзбәкстан дәүләт сәнгать институты]]''
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| ''[[:d:Q4167656|Drama Theater of the Eastern Military District]]''<br/>''[[:d:Q4315114|National Theatre of the Republic of Adygeya]]''<br/>''[[:d:Q4325467|Red Torch Theatre]]''<br/>''[[:d:Q1503571|Маяковский театры]]''
| data-sort-value="1995" | 1995-05-12
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-04-18
| [[Георгий Кубатьян|Георги Кубатьян]]
| ''[[:d:Q492766|Нижгар ил үнивирситите]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| ''[[:d:Q16671606|Arménie littéraire]]''<br/>''[[:d:Q1474624|Ереван дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q8052576|Ереван математик машиналар фәнни-тикшеренү институты]]''<br/>''[[:d:Q13054028|Martiros Saryan Museum]]''
| data-sort-value="2021" | 2021-09-01
|
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-04-13
| [[Филор Мөхәммәтлатыйпов|Филур Мөхәммәтлатыйпыв]]
| ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-12-15
| [[Евгений Винокуров|Евгени Винокуров]]
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-11-30
| [[Александр Ефремов (1946)|Александр Ефремов]]
| ''[[:d:Q4508686|Көньяк Урал дәүләт аграр университеты]]''
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-11-26
| [[Николай Грахов]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-03-08
| [[Валентина Ленцова|Валентина Ленсова]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''<br/>''[[:d:Q47090899|музей эшлеклесе]]''
| ''[[:d:Q4204952|Soviet Central Television]]''
| data-sort-value="2019" | 2019-02-11
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-01-20
| ''[[:d:Q39082750|Vyacheslav Arkhipov]]''
|
| ''[[:d:Q41583|тренер]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-04-05
| ''[[:d:Q65041247|Дәүләтшина Шәүрә Сәхәүетдин ҡыҙы]]''
|
|
|
|
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-04-10
| ''[[:d:Q89412590|Еникеева Светлана Әхмәт ҡыҙы]]''
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q2837942|аллерголог]]''<br/>''[[:d:Q12119633|табиб-иммунолог]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-07-03
| ''[[:d:Q97344446|Богадельников, Игорь Владимирович]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-05-24
| [[Владимир Мальханов]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q12013238|офтальмолог]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-02-21
| [[Аркадий Фрид]]
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| ''[[:d:Q1326956|иликтер миханиге]]''
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-01-23
| ''[[:d:Q115767844|Igor Aleksandrovich Kudravetsev]]''
| ''[[:d:Q105531852|Faculty of Civil Engineering BelDUT]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q64868079|Faculty of Industrial and Civil Engineering BelDUT]]''
| data-sort-value="2003" | 2003-10-25
|
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-01-17
| ''[[:d:Q118090175|Ушанов Юлай Ғиниәт улы]]''
|
| [[балет]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-04-19
| ''[[:d:Q124566333|Әхмәҙиева Эльза Нәбиәхмәт ҡыҙы]]''
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q1919436|педиатр]]''<br/>''[[:d:Q28569455|ниянатулыг]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1947" | 1947-01-16
| [[Борис Викторов]]
|
| [[шагыйрь]]
|
| data-sort-value="2004" | 2004-10-14
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1947" | 1947-04-24
| [[Эдуард Дәүләтов|Идуарт Дәүләтев]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| [[галим]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| data-sort-value="1998" | 1998
| Уфа
|-
| data-sort-value="1947" | 1947-05-13
| [[Михаил Копьев|Михаил Копьов]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q1925963|рәссам-график]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-08-19
| [[Вологда]]
|-
| data-sort-value="1947" | 1947-08-31
| [[Айрат Шаммазов]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1947" | 1947-08-29
| [[Шамил Тереголов|Шамил Тереголыв]]
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q805253|ballet master]]''<br/>''[[:d:Q805221|балет артисты]]''
|
| data-sort-value="2008" | 2008-11-28
| Уфа
|-
| data-sort-value="1947" | 1947-04-28
| [[Борис Назаров (1947)|Борис Назаров]]
| ''[[:d:Q4114347|Радиацион, химик һәм биологик саклану һәм мөһәндис гаскәрләре хәрби академиясе]]''
|
|
| data-sort-value="2014" | 2014-12-07
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1947" | 1947-05-06
| [[Роберт Әхмәтов (1947)]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| ''[[:d:Q50035684|Republican Clinical Hospital named after G.G. Kuvatova]]''
| data-sort-value="2016" | 2016-02-04
|
|-
| data-sort-value="1947" | 1947-05-14
| ''[[:d:Q88272135|Изотова Татьяна Алексеевна]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1947" | 1947-09-11
| [[Борис Александров]]
| ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''
| [[эшкуар]]
|
| data-sort-value="2020" | 2020-11-30
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1947" | 1947-02-07
| ''[[:d:Q110833489|Миңлебаева Наилә Мәсғүт ҡыҙы]]''
| ''[[:d:Q4304093|А. Н. Косыгин исемендәге Мәскәү дәүләт текстиль университеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q242468|тегүче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1500610|җәмгыять лидеры]]''
| ''[[:d:Q15640476|Council of Ministers of the Bashkir ASSR]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1947" | 1947-05-06
| ''[[:d:Q111803583|Шәйәхмәтов Рәшит Заһит улы]]''
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q2066131|спортчы]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1947" | 1947-05-13
| ''[[:d:Q111804362|Хлыбов Виктор Петрович]]''
|
| ''[[:d:Q2962070|куючы-рәссам]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1947" | 1947-05-30
| ''[[:d:Q111811780|Ускова Нина Николаевна]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1947" | 1947-03-25
| ''[[:d:Q111922406|Заико Александр Иванович]]''
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1947" | 1947
| ''[[:d:Q112503022|Vladimir Olegovič Pečatnov]]''
|
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1948" | 1948-08-10
| [[Морат Әхмәтов|Морат Әхмәтев]]
| ''[[:d:Q372040|Гнесиннар исемендәге Россия музыка академиясе]]''
| [[композитор]]
|
| data-sort-value="2006" | 2006
| Уфа
|-
| data-sort-value="1948" | 1948-02-08
| [[Хәлидә Гансева|Хәлидә Гансев]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1948" | 1948-03-18
| ''[[:d:Q4203651|Yury Isakov]]''
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1948" | 1948-01-25
| [[Николай Калинушкин]]
|
| ''[[:d:Q1281618|сынчы]]''
|
| data-sort-value="2004" | 2004-04-20
| Уфа
|-
| data-sort-value="1948" | 1948-08-31
| [[Сергей Краснов]]
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| data-sort-value="2020" | 2020-06-16
|
|-
| data-sort-value="1948" | 1948-04-08
| [[Ян Крыжевски]]
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| data-sort-value="2024" | 2024-03-26
| Уфа
|-
| data-sort-value="1948" | 1948-11-26
| [[Анатолий Сухов|Анатоли Сухов]]
| ''[[:d:Q4314989|П. Ф. Лесгафт исемендәге Милли дәүләт физик тәрбия, спорт һәм сәламәтлек университеты]]''
| ''[[:d:Q41583|тренер]]''
|
| data-sort-value="2012" | 2012-09-10
| Уфа
|-
| data-sort-value="1948" | 1948-11-09
| [[Леонора Куватова|Лианура Куәтева]]
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q805221|балет артисты]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1948" | 1948-10-01
| [[Таң Еникеев|Таң Янекәев]]
| ''[[:d:Q4304069|Василий Иванович Суриков исемендәге Мәскәү дәүләт академия сәнгать институты]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1948" | 1948-10-07
| [[Рафаэль Сәлимгәрәев]]
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1948" | 1948-11-27
| [[Владимир Суханов]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| ''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1948" | 1948-04-03
| [[Леонид Бахнов]]
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q6430706|тәнкыйтьче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1948" | 1948-05-19
| ''[[:d:Q55421300|Rustam Vasiliev]]''
|
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1948" | 1948-05-30
| ''[[:d:Q76863173|Leonid Aleksandrovich Meshkov]]''
|
| ''[[:d:Q1208175|кинооператор]]''<br/>''[[:d:Q1235146|documentary filmmaker]]''
|
| data-sort-value="2016" | 2016-03-31
| Уфа
|-
| data-sort-value="1948" | 1948-11-10
| [[Наилә Кирәева]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q3779582|микробиолог]]''<br/>''[[:d:Q864835|biotechnologist]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q16655672|Institute of Biology of Ufa Federal Research Center]]''
| data-sort-value="2012" | 2012-11-25
| Уфа
|-
| data-sort-value="1948" | 1948-10-30
| [[Рөстәм Кәбиров]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1948" | 1948-09-19
| ''[[:d:Q108866748|Заһиҙуллин Искәндәр Мөхәмәт улы]]''
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q2419397|терапевт]]''
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1948" | 1948-07-06
| ''[[:d:Q124770591|Курамшина, Гульнара Маратовна]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1948" | 1948
| [[Марат Сираҗетдинов (1948)|Марат Сираҗетдинов]]
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q691031|концертмейстер]]''
|
| data-sort-value="2025" | 2025-03-26
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value="1949" | 1949-10-20
| [[Владимир Быков]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
| data-sort-value="2018" | 2018-01-14
|
|-
| data-sort-value="1949" | 1949-09-18
| [[Владимир Плечев]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| [[хирург]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1949" | 1949-12-14
| [[Геннадий Родионов|Геннади Родионов]]
|
| [[җырчы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1949" | 1949-05-30
| [[Геннадий Розенберг|Геннади Розенберг]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q15839134|эколог]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''
| ''[[:d:Q4201826|РФА Идел бассейны экологиясе институты]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1949" | 1949-12-25
| [[Дмитрий Карев (1949)|Дмитри Карев]]
| ''[[:d:Q4304158|Мәскәү тарих-архив институты]]''<br/>''[[:d:Q2986673|Янка Купала исемендәге Гродно дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[Ерак Көнчыгыш федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q2986673|Янка Купала исемендәге Гродно дәүләт университеты]]''
| data-sort-value="2021" | 2021-10-07
| [[Гродно|Һродна]]
|-
| data-sort-value="1949" | 1949-12-04
| [[Айрат Әхмәтшин]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1949" | 1949-10-23
| [[Владимир Чариков]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
| data-sort-value="2015" | 2015-01-17
| Уфа
|-
| data-sort-value="1949" | 1949-01-03
| ''[[:d:Q22137908|Vladimir Starkov]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
| data-sort-value="2013" | 2013-03-11
| [[Луганск]]
|-
| data-sort-value="1949" | 1949-02-24
| [[Валентина Старикова]]
|
| ''[[:d:Q486748|пианист]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1949" | 1949-12-12
| [[Олег Ермилов]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]<br/>[[Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясе]]
| [[галим]]
| [[Россия дәүләт нефть һәм газ университеты|И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1949" | 1949-01-05<br/>1941-12-11
| [[Юрий Морозов (1941)]]
| ''[[:d:Q4135693|МДУның геология факультеты]]''<br/>[[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4135693|МДУның геология факультеты]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1949" | 1949
| [[Рәҗәп Шәйхетдинов]]
|
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1949" | 1949-04-01
| [[Сергей Тюфяков]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| ''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]<br/>[[Хөсәен Әхмәтов исемендәге Башкорт дәүләт филармониясе|Башкорт дәүләт филармониясе]]
|
|
|-
| data-sort-value="1949" | 1949-09-14
| [[Светлана Лобастова]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1949" | 1949-05-26
| ''[[:d:Q101533226|Владимир Андреевич Певцов]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1949" | 1949-01-03
| ''[[:d:Q106395455|Ураҙбаев Булат Насир улы]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="2011" | 2011-09-29
|
|-
| data-sort-value="1949" | 1949-03-20
| [[Фәрит Гыйззәтуллин]]
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>[[галим]]
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-06-29
| [[Владимир Клименко]]
| ''[[:d:Q4325461|Новосибирск дәүләт педагогика үниверситеты]]''
| [[язучы]]
|
| data-sort-value="2011" | 2011-11-19
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-03-03
| [[Анатолий Кузьмин|Анатоли Кузьмин]]
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
| data-sort-value="1978" | 1978-01-07
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-11-17
| [[Зөһрә Ильясова|Зөһрә Ильясыва]]
| [[Рус балеты академиясе]]
| [[укытучы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-09-22
| ''[[:d:Q18634259|Aleksandr Dvornik]]''
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| data-sort-value="2020" | 2020-09-04
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-11-04
| [[Рөстәм Фәезов]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q41583|тренер]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-04-28
| [[Владимир Иванов (1950)|Владимир Иванов]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q4366448|Самар дәүләт социаль-педагогика университеты]]''<br/>[[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]]<br/>[[Уфа фән һәм технологияләр университетының Стәрлетамак филиалы]]<br/>[[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-10-15
| [[Искәндәр Усманов]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-05-11
| ''[[:d:Q97195630|Валиахметов, Марат Фёдорович]]''
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-05-11
| ''[[:d:Q97278827|Boris Khokhryakov]]''
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q4170550|Хант-Манси — Югра автономияле округы думасы]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-03-14
| [[Искәндәр Кузеев]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| ''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''<br/>[[галим]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-11-24
| [[Сергей Колесов]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-09-06
| ''[[:d:Q111949484|Гаврилов Владимир Львович]]''
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
| data-sort-value="2004" | 2004-01-12
| Уфа
|-
| data-sort-value="1951" | 1951-04-19
| [[Шамил Гансев]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| [[хирург]]<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1951" | 1951-06-02
| [[Игорь Гатауллин]]
|
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
| data-sort-value="2020" | 2020-11-30
|
|-
| data-sort-value="1951" | 1951-01-28
| [[Дилә Еникиева|Дилә Янекәева]]
| ''[[:d:Q4304082|Россия медицина университеты]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q211346|психиатр]]''<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]''
| ''[[:d:Q4407737|Санкт-Петербург психоневрология фәнни тикшеренү институты]]''<br/>''[[:d:Q2177111|Н. И. Пирогов исемендәге Россия илкүләм тикшеренү медицина университеты]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1951" | 1951-07-18
| [[Виктор Анохин]]
|
| ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]''<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1951" | 1951-01-04
| [[Александр Донгузов]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1951" | 1951-03-15
| [[Шамил Кинҗәкәев]]
|
| ''[[:d:Q17307272|цирк артисты]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1951" | 1951-03-06
| ''[[:d:Q40186367|Агибалов, Валерий Михайлович]]''
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1951" | 1951-04-07
| [[Өммегөлсем Ардаширова]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1951" | 1951-02-26
| ''[[:d:Q65334314|Вәлиев Шамил Зөфәр улы]]''
|
| [[галим]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1951" | 1951-12-04
| ''[[:d:Q75683356|Герасимов Александр Петрович]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[хокук белгече]]
| [[Башкортстан Республикаcы Башлыгы каршындагы Башкортстан дәүләт хезмәте һәм идарә итү академиясе]]
|
|
|-
| data-sort-value="1951" | 1951-12-22
| [[Лиана Ковалёва]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1951" | 1951-01-19
| ''[[:d:Q111871943|Юрьев Виктор Леонидович]]''
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1951" | 1951-06-09
| ''[[:d:Q124664861|Наилә Алтынова]]''
| [[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]]
| [[фәлсәфәче]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1951" | 1951-09-30
| ''[[:d:Q134725406|Юлдыбаев, Марат Хадиевич]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1951" | 1951-07-25
| ''[[:d:Q139378835|Viktor Yakovlev]]''
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
| data-sort-value="2026" | 2026-04-09
| [[Псков]]
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-10-15
| [[Зилә Вәлиева]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-07-29
| [[Олег Вьюгин]]
| ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1979607|финансист]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-06-03
| [[Вячеслав Назаров|Вәчеслав Назаров]]
|
| ''[[:d:Q15981151|җазмен]]''<br/>''[[:d:Q486748|пианист]]''
|
| data-sort-value="1996" | 1996-01-02
| [[Денвер]]
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-04-19
| [[Сергей Лаврентьев]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]<br/>[[Башкортстан Республикаcы Башлыгы каршындагы Башкортстан дәүләт хезмәте һәм идарә итү академиясе]]
|
|
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-06-28
| [[Рәшит Җиһанов]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| [[композитор]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-03-01
| [[Станислав Шалухин]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[язучы]]
|
| data-sort-value="2002" | 2002-07-02
| Уфа
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-01-09
| [[Наил Лотфуллин]]
| [[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| data-sort-value="1992" | 1992-11-19
| Уфа
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-01-23
| ''[[:d:Q20605303|Рафил Нәбиуллин]]''
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
|
|
|
| Уфа
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-09-12
| [[Марат Дәүкәев]]
|
| ''[[:d:Q805221|балет артисты]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-09-01
| [[Любовь Ванчухина]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| [[галим]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-08-07
| [[Гүзәл Булгакова]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-11-13
| [[Светлана Горбушина]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[укытучы]]
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]<br/>[[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-07-02
| ''[[:d:Q100956219|Морозов, Андрей Андреевич]]''
| [[Магнитогорск дәүләт техник университеты|Григорий Иванович Носов исемендәге Магнитогорск дәүләт техника универститеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-09-17
| [[Сергей Янаки]]
|
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[инженер]]
|
| data-sort-value="2021" | 2021-10-16
| Уфа
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-08-26
| ''[[:d:Q113626476|Олег Килмөхәммәтов]]''
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| [[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]]<br/>[[Башкортстан дәүләт опера һәм балет театры|Башкорт дәүләт опера һәм балет театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-09-09
| ''[[:d:Q114087878|Aleksandr Grigoriev]]''
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| ''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
| ''[[:d:Q15640476|Council of Ministers of the Bashkir ASSR]]''<br/>[[Башкортстан хөкүмәте|Башкортстан Хөкүмәте]]
|
|
|-
| data-sort-value="1953" | 1953-07-26
| [[Роман Дубровкин]]
|
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q462390|доцент]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1953" | 1953-03-28
| ''[[:d:Q4075639|Баймөхәмәтов Ринат Бикбулат улы]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1953" | 1953-01-26
| [[Владимир Зорин]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1953" | 1953-02-13
| [[Юрий Андрианов|Юри Андрианов]]
| [[А. М. Горький исемендәге Әдәбият институты]]
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]
|
| data-sort-value="2007" | 2007-08-21
| Уфа
|-
| data-sort-value="1953" | 1953-02-27
| [[Урал Мөхәммәтшин]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-01-01
| Уфа
|-
| data-sort-value="1953" | 1953-01-23
| ''[[:d:Q23659243|Давлетшина Зіля Мінніярівна]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1953" | 1953-07-08
| ''[[:d:Q51845168|Leonid Sokolov]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q9334029|сатирик]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1953" | 1953-02-14
| ''[[:d:Q98940401|Андреев Иван Ильич]]''
| ''[[:d:Q89366029|Leningrad Institute of Civil Air Fleet Engineers]]''
| ''[[:d:Q31677157|Aviator]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1953" | 1953-10-07
| ''[[:d:Q100255569|Кулагин Евгений Анатольевич]]''
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1953" | 1953-10-15
| ''[[:d:Q112143785|Сабитов Илдар Нариман улы]]''
| ''[[:d:Q4304042|Мәскәү архитектура институты]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]<br/>''[[:d:Q4182948|кафедра җитәкчесе]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1953" | 1953-05-15
| ''[[:d:Q124460548|Хәйруллина Рәйсә Хәниф ҡыҙы]]''
| [[Бакы дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[галим]]
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1954" | 1954-11-29
| [[Нияз Габдүшев]]
|
| ''[[:d:Q822146|җыр сүзләрен язучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1954" | 1954-09-22
| [[Рөстәм Асанбаев|Рөстәм Әсәнбаев]]
|
| ''[[:d:Q855091|гитарист]]''
|
| data-sort-value="2016" | 2016-05-26
| Уфа
|-
| data-sort-value="1954" | 1954-02-27
| [[Виктор Разеев]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1954" | 1954-05-24
| [[Эльза Хөснетдинова|Илзә Хөснетдинева]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q3126128|генетик]]''
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]<br/>[[Башкорт дәүләт университеты]]<br/>[[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1954" | 1954-07-29
| [[Юрий Шәйгарданов|Юри Шәйгарданыв]]
| ''[[:d:Q1130457|С. А. Герасимов исемендәге Бөтенрусия дәүләт кинематография институты]]''
| ''[[:d:Q1208175|кинооператор]]''<br/>''[[:d:Q222344|кинооператор]]''
|
| data-sort-value="2025" | 2025-09-20
|
|-
| data-sort-value="1954" | 1954-02-13
| [[Рөстәм Кудашев]]
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1954" | 1954-08-08
| [[Владимир Тулупов]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1807470|Воронеж дәүләт университеты]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1954" | 1954-03-23
| [[Борис Филинов]]
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1954" | 1954-11-08
| [[Рәшит Җангиров|Рәшит Җангирев]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q17391605|кинематограф теоретигы]]''<br/>''[[:d:Q15962340|әдәбият теоретигы]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q4220878|кино белгече]]''
| ''[[:d:Q4146999|Россия яңа чор тарихы дәүләт үзәк музее]]''
| data-sort-value="2008" | 2008-12-14
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1954" | 1954-11-26
| [[Игорь Александров (1945)|Игорь Александров]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1954" | 1954-12-10
| [[Ирина Оськина]]
| ''[[:d:Q4201516|И. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институты]]''
| ''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
| [[Башкорт дәүләт сәнгать музее]]<br/>[[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1954" | 1954-12-13
| ''[[:d:Q65333941|Ғибәҙуллин Рафаил Вәһит улы]]''
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| ''[[:d:Q4318144|Neftyanik stadionu]]''<br/>''[[:d:Q1326886|инженер-электрик]]''<br/>[[инженер]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1954" | 1954-12-18
| ''[[:d:Q82929704|Усман Фәрхетдинов]]''
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1954" | 1954-08-08
| [[Владимир Кузьменко]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1954" | 1954-11-01
| [[Михаил Доломатов]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q16744668|физико-химик]]''
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1954" | 1954-03-26
| ''[[:d:Q118188175|Leonid Makarov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-07-28
|
|-
| data-sort-value="1954" | 1954-09-01
| ''[[:d:Q124654164|Надеждина Вера Александровна]]''
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1954" | 1954-04-16
| ''[[:d:Q124771009|Тарасов, Михаил Михайлович]]''
|
|
|
| data-sort-value="2021" | 2021-04-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value="1954" | 1954-05-23
| ''[[:d:Q134571549|Nikolai Anfyorov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
| data-sort-value="2013" | 2013-04-06
|
|-
| data-sort-value="1955" | 1955-03-30
| [[Рамил Бәхтизин]]
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''
| [[галим]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1955" | 1955-09-19
| [[Владимир Виноградов]]
| ''[[:d:Q1719898|Мәскәү авиация институты]]''
| ''[[:d:Q806798|банкир]]''<br/>''[[:d:Q16919633|Россия чыгышлы олигарх]]''
|
| data-sort-value="2008" | 2008-06-29
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1955" | 1955-01-01
| [[Елена Габец|Елена Габес]]
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| ''[[:d:Q113072351|Taganka Theatre]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1955" | 1955-12-05
| [[Валерий Лимасов|Валери Лимасов]]
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| ''[[:d:Q11338576|боксчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1955" | 1955-09-01
| [[Владимир Филиппов (1955)|Владимир Филиппов]]
|
| [[офицер]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1955" | 1955-12-09
| [[Риф Сәхәбетдинов|Риф Сәхәбетдинев]]
| ''[[:d:Q490188|Ю. А. Гагарин исемендәге һава-хәрби академиясе]]''
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1955" | 1955-12-05
| [[Рөстәм Сабитов|Рөстәм Сабитыв]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| [[композитор]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1955" | 1955
| [[Ләлә Орфеева]]
|
| [[җырчы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1955" | 1955-03-07
| [[Николай Кротов]]
| ''[[:d:Q1131600|Дәүләт идарә университеты]]''<br/>''[[:d:Q3151770|Д. И. Менделеев исемендәге Россия химия-технология университеты]]''<br/>''[[:d:Q15628703|СБКФ ҮК каршындагы Югары фирка мәктәбе]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q864380|биограф]]''<br/>''[[:d:Q5090503|химик-технолог]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q4201858|Nesmeyanov Institute of Organoelement Compounds]]''<br/>''[[:d:Q4304225|Moscow Refinery]]''<br/>''[[:d:Q4192924|Znanie]]''
| data-sort-value="2026" | 2026-04-27
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1955" | 1955-03-27
| [[Ринат Сәгыйтев]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-08-24
| Уфа
|-
| data-sort-value="1955" | 1955-06-13
| ''[[:d:Q48954563|Корюков, Юрий Юрьевич]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1955" | 1955-04-14
| [[Рөстәм Гаделшин]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[математик]]
| ''[[:d:Q16655704|Institute of Mathematics with Computer Center]]''<br/>[[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]<br/>[[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| data-sort-value="2016" | 2016-05-10
|
|-
| data-sort-value="1955" | 1955-09-26
| ''[[:d:Q91200445|Anvar Makhmutov]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1955" | 1955
| ''[[:d:Q97662004|Масалимов, Анвар Хатминурович]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1955" | 1955-05-07
| ''[[:d:Q124963264|Герасимов, Владимир Петрович]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1956" | 1956-08-18
| [[Искәндәр Әхәтев]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q6804564|механика белгече]]''
| ''[[:d:Q4422083|Сколково фән һәм технологияләр институты]]''<br/>[[Башкорт дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q52846074|R.R. Mavliutov Institute of Mechanics of the Ufa Federal Research Centre]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1956" | 1956-02-03
| [[Георгий Малинецкий|Георги Малинетски]]
| ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q2489707|РФА Гамәли математика институты]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1956" | 1956-11-21
| [[Илшат Теләшев]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| [[галим]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1956" | 1956-10-10
| ''[[:d:Q17402249|Mikhail Anferov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1956" | 1956-01-15
| [[Марат Кәбирев (1956)|Марат Кәбирев]]
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
| data-sort-value="2016" | 2016-03-16
|
|-
| data-sort-value="1956" | 1956-07-17
| [[Наил Байбурин]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
|
| data-sort-value="2015" | 2015-07-20
| Уфа
|-
| data-sort-value="1956" | 1956-05-09
| ''[[:d:Q58482289|Gennady Ivanov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
| data-sort-value="2010" | 2010-03-28
| [[Тольятти]]
|-
| data-sort-value="1956" | 1956-01-26
| [[Дмитрий Бугай]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1956" | 1956-02-26
| [[Наталья Гилева]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q4201644|Ufa Institute of Chemistry]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1956" | 1956-10-05
| ''[[:d:Q97661636|ナイリ・ラティポフ]]''
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1956" | 1956-02-21
| ''[[:d:Q110624365|Sergei Devyatirikov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-09-25
|
|-
| data-sort-value="1956" | 1956-07-18
| [[Рамил Мөдәрисов]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
| [[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]]<br/>[[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1956" | 1956-12-17
| ''[[:d:Q112207940|Ноғоманов Рәүеф Сәмиғулла улы]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1957" | 1957-03-08
| [[Артур Реан]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>[[галим]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1957" | 1957-08-23
| [[Сергей Синенко]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1957" | 1957-11-10
| [[Мефодий (Кондратьев)|Мефоди Кондратьев]]
|
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1957" | 1957-10-01
| [[Гүзәл Әбсаттарова|Гүзәл Габделсаттарыва]]
|
| ''[[:d:Q5716684|биюче]]''
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1957" | 1957-01-25
| [[Юри Әхмәрев]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1957" | 1957-02-01
| [[Людмила Матвеева|Лүдмила Матвеева]]
|
| ''[[:d:Q4439155|long-distance runner]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1957" | 1957-07-12
| [[Илгизәр Буракаев]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[язучы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1957" | 1957-01-14
| [[Ринат Садыйков (1957)|Ринат Садыйкыв]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1957" | 1957-10-30
| [[Айрат Терегулов|Айрат Тереголыв]]
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1957" | 1957-08-27
| [[Геннадий Гарустович|Геннади Гарустович]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-05-24
| Уфа
|-
| data-sort-value="1957" | 1957-01-02
| [[Айсылу Сәлмәнова]]
|
| [[композитор]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1957" | 1957-08-07
| ''[[:d:Q48963127|Alexander Pozin]]''
|
| ''[[:d:Q1281618|сынчы]]''<br/>''[[:d:Q1925963|рәссам-график]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1957" | 1957-03-30
| ''[[:d:Q65334490|Galina Ishmukhametova]]''
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| [[Уфа (журнал)]]
|
|
|-
| data-sort-value="1957" | 1957-07-01
| ''[[:d:Q76875166|Ишмөхәмәтов Айҙар Айрат улы]]''
| ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2419397|терапевт]]''
| ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''<br/>''[[:d:Q19910776|Chumakov Federal Scientific Center for Research and Development]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1957" | 1957-04-15
| ''[[:d:Q111478519|Evgenij Anatolʹevič Kurlaev]]''
| ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201532|Institute of History and Archaeology]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1957" | 1957-04-25
| ''[[:d:Q111711990|Ravil Yamilov]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>[[математик]]
| [[Россия фәннәр академиясе]]
| data-sort-value="2020" | 2020-06-15
|
|-
| data-sort-value="1957" | 1957-03-25
| [[Юрий Новиков]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q783906|невролог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1957" | 1957-08-23
| ''[[:d:Q113578798|Шәмсетдинова Римма Фәрит ҡыҙы]]''
|
| ''[[:d:Q5716684|биюче]]''<br/>''[[:d:Q1371914|салис]]''
| [[Фәйзи Гаскәров ансамбле]]
|
|
|-
| data-sort-value="1957" | 1957-04-01
| ''[[:d:Q124658721|Aleksandr Loginov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1958" | 1958-01-02
| [[Игорь Соколов]]
|
| ''[[:d:Q17486376|атучы спортсмен]]''<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1958" | 1958-05-05
| [[Әлбирт Сәфәров|Әлбирт Сәфәрев]]
|
| ''[[:d:Q16029547|биатлонист]]''<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1958" | 1958-03-19
| [[Владимир Сигачев|Владимир Сигачов]]
|
| ''[[:d:Q1075651|keyboardist]]''<br/>[[җырчы]]<br/>''[[:d:Q855091|гитарист]]''
|
| data-sort-value="2001" | 2001
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1958" | 1958-08-03
| ''[[:d:Q16648521|Vladimir Yepifanov]]''
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1958" | 1958-09-25
| [[Натан Сельский|Натан Селски]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| [[хирург]]<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1958" | 1958-10-07
| [[Эмилия Слабунова]]
| ''[[:d:Q4406409|Самар дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1958" | 1958-07-23
| [[Марат Гәрәев (1958)|Марат Гәрәев]]
| ''[[:d:Q372040|Гнесиннар исемендәге Россия музыка академиясе]]''
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''
|
| data-sort-value="2023" | 2023-08-10
|
|-
| data-sort-value="1958" | 1958-11-19
| ''[[:d:Q74692192|Балапанов Малик Хәмит улы]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1958" | 1958-01-02
| ''[[:d:Q78563093|Ғиззәтуллин Рим Рифғәт улы]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201644|Ufa Institute of Chemistry]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1958" | 1958-03-04
| [[Рөстәм Исмаков]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| ''[[:d:Q4318144|Neftyanik stadionu]]''
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1959" | 1959-10-30
| [[Морат Киекбаев]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1959" | 1959-12-24
| [[Салават Галләмов|Салават Галләмев]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q974144|укытучы]]''
|
| data-sort-value="2018" | 2018-09-05
| Уфа
|-
| data-sort-value="1959" | 1959-11-29
| [[Анатолий Помыкалов|Анатоли Помыкалов]]
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1959" | 1959-09-06
| [[Валерий Трофимов|Валери Трофимов]]
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1959" | 1959-09-15
| ''[[:d:Q55825680|Albert Miftakhov]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2014" | 2014-09-11
|
|-
| data-sort-value="1959" | 1959-03-18
| ''[[:d:Q62089772|Fayzi Gizatullin]]''
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1959" | 1959-07-13
| [[Азат Ибраһимов]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1959" | 1959
| ''[[:d:Q95283072|Arkadij Viktorovič Lukʹjanov]]''
|
| [[фәлсәфәче]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1959" | 1959-03-03
| ''[[:d:Q120065318|Елена Алексеева]]''
| ''[[:d:Q1130457|С. А. Герасимов исемендәге Бөтенрусия дәүләт кинематография институты]]''
| ''[[:d:Q4220878|кино белгече]]''<br/>''[[:d:Q4220892|кинокритик]]''<br/>''[[:d:Q20971250|кино тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q69423232|киносценарист]]''
| [[Казан дәүләт мәдәният институты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1959" | 1959-10-27
| ''[[:d:Q123202257|Гимаев, Рашит Фаритович]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1959" | 1959-07-17
| ''[[:d:Q130430895|Lada Fetisova]]''
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q4610556|модель]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1960" | 1960-08-23
| [[Риф Сәетгәрәев]]
|
| ''[[:d:Q63243629|speedway rider]]''
|
| data-sort-value="1996" | 1996-06-18
| [[Острув-Велькопольски|Острув-Велкопольски]]
|-
| data-sort-value="1960" | 1960-03-10
| [[Рөстәм Шәймөхәммәтов|Рөстәм Шәймөхәммәтев]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1960" | 1960-07-30
| ''[[:d:Q18278357|Сурков, Константин Александрович]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1960" | 1960-12-23
| [[Евгений Зинковский|Евгени Зинковски]]
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
| data-sort-value="2026" | 2026-01-10
|
|-
| data-sort-value="1960" | 1960-03-05
| [[Илдар Әхтәмов|Илдар Әхтәмев]]
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1960" | 1960-05-04
| ''[[:d:Q65334320|Вәлиева Аида Фәрит ҡыҙы]]''
|
| [[галим]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1960" | 1960-10-09
| ''[[:d:Q79335221|Alfred Yunusov]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
| data-sort-value="2014" | 2014-04-23
|
|-
| data-sort-value="1960" | 1960-11-09
| [[Гүзәл Фәйзуллина]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1960" | 1960-06-06
| ''[[:d:Q96308963|Монасипов Рөстәм Әнүәр улы]]''
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1960" | 1960-12-17
| ''[[:d:Q107323207|Ramil Yamaleyev]]''
|
| ''[[:d:Q28389|сценарист]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1960" | 1960-06-18
| [[Лилия Әмирханова]]
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]]
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1960" | 1960-08-30
| ''[[:d:Q116758119|Елена Евдокимова]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q19603970|филология фәннәре кандидаты]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q462390|доцент]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961-09-05
| [[Рамил Юлдашев]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961-12-13
| [[Урал Рәхимов|Урал Рәхимев]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961-01-12
| ''[[:d:Q4439052|Mikhail Stavsky]]''
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| [[менеджер]]<br/>[[инженер]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961-01-27
| [[Ирек Җәлалов|Ирек Җәлалыв]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
|
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961-07-27
| [[Әминә Әсфәндиярова|Әминә Әсфәндиярева]]
|
| [[галим]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961-12-22
| [[Винир Мөхәммәтгәрәев]]
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961-03-14
| [[Әлбирт Тимербулатов|Әлбирт Тимербулатыв]]
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961-09-24
| ''[[:d:Q22918495|Сергей Болотников]]''
|
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961-12-16
| ''[[:d:Q48953544|Зайдельман Яков Наумович]]''
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''<br/>[[Программист|програмчы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961-01-24
| ''[[:d:Q48954756|Pavel Googe]]''
|
| ''[[:d:Q5137571|кәрҗинтубы териниры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961-03-30
| [[Рәмзәнә Абуталипова]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[галим]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961-05-25
| ''[[:d:Q65334197|Байышева Зилә Вәғиз ҡыҙы]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961-02-03
| ''[[:d:Q65334350|Галина Гөлназ Салауат ҡыҙы]]''
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| [[укытучы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961-12-28
| ''[[:d:Q65334503|Иҙрисова Миләүшә Абрар ҡыҙы]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961-04-05
| ''[[:d:Q74787713|Башкатов Сергей Александрович]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961-01-13
| [[Рөстәм Әхмәдиев]]
|
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961-04-14
| ''[[:d:Q105104992|Igor Glebovich Melnikov]]''
|
| [[шагыйрь]]
|
| data-sort-value="2011" | 2011-01-13
| [[Тольятти]]
|-
| data-sort-value="1961" | 1961-05-10
| [[Альбина Бурангулова]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>[[галим]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961
| ''[[:d:Q133490048|Tanya Krylova]]''
|
| ''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1962" | 1962-05-08
| [[Наталья Молчанова]]
|
| ''[[:d:Q17318006|freediver]]''<br/>''[[:d:Q10843402|йөзүче]]''
|
| data-sort-value="2015" | 2015-08-02
| [[Форментера]]
|-
| data-sort-value="1962" | 1962-03-31
| [[Азамат Әхтәмов|Азамат Әхтәмев]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| data-sort-value="2020" | 2020-08-14
| Уфа
|-
| data-sort-value="1962" | 1962-03-04
| ''[[:d:Q8804638|Andrei Chistyakov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1962" | 1962-10-19
| [[Светлана Зәйнетдинова|Светлана Зәйнетдинева]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''<br/>''[[:d:Q30176225|язышу аркылы шаһмат уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1962" | 1962-09-29
| [[Ирина Агашкова-Коренева]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1962" | 1962-06-02
| [[Таһир Камалов|Таһир Камалыв]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-01-04
|
|-
| data-sort-value="1962" | 1962-06-06
| [[Камил Галимов (табиб)|Камил Галимов]]
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1962" | 1962-10-28
| [[Таһир Ибраһимов|Таһир Ибраһимыв]]
|
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1962" | 1962-01-12
| ''[[:d:Q28355989|Виктор Консевенко]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
| data-sort-value="2002" | 2002
|
|-
| data-sort-value="1962" | 1962-10-19
| [[Рафаэль Амантаев]]
|
| ''[[:d:Q5716684|биюче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1962" | 1962-05-01
| ''[[:d:Q100950602|Исаев, Эрнст Фаритович]]''
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1962" | 1962
| ''[[:d:Q104131943|Anatoly Baratynsky]]''
| ''[[:d:Q4274100|Магнитогорск дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q1925963|рәссам-график]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1962" | 1962-10-27
| ''[[:d:Q111665298|Ғәлләмов Рушан Рәхимйән улы]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| [[Башкорт дәүләт аграр университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1962" | 1962-04-29
| ''[[:d:Q111729219|Голов Вячеслав Николаевич]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1962" | 1962-03-16
| ''[[:d:Q124963475|Rinat Gimayev]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1963" | 1963-10-29
| [[Эльвира Нәбиуллина|Илвирә Нәбиуллина]]
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''<br/>[[Yel universitetı|Йель университеты]]<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q806798|банкир]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| ''[[:d:Q1969986|Русия сәнәгатькәрләр һәм эшмәкәрләр берлеге]]''<br/>''[[:d:Q101084162|Россия Федерациясе икътисад министрлыгы]]''<br/>''[[:d:Q4411258|Svyaznoy Bank]]''<br/>''[[:d:Q48940372|Россия Федерациясе икътисади үсеш һәм сәүдә министрлыгы]]''<br/>[[Россия Федерациясе икътисади үсеш министрлыгы]]<br/>[[Газпром]]<br/>''[[:d:Q1636892|RAO UES]]''<br/>[[Rusiä Federatsiäseneñ Üzäk bankı|Русия Федерациясенең Үзәк банкы]]
|
|
|-
| data-sort-value="1963" | 1963-05-27
| [[Илдар Гарифуллин (1963)|Илдар Гарифуллин]]
|
| ''[[:d:Q13382605|ике төр чаңгы ярышчысы]]''
|
| data-sort-value="2023" | 2023-05-22
|
|-
| data-sort-value="1963" | 1963-07-17
| [[Александр Доставалов]]
| ''[[:d:Q1968714|Армия генералы Василий Филиппович Маргелов исемендәге Рязань гвардия югары һава десант җитәкчелек укуханәсе]]''
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
| data-sort-value="2000" | 2000-03-01
| ''[[:d:Q856410|Шатой районы]]''
|-
| data-sort-value="1963" | 1963-02-06
| [[Олег Кирәев|Олег Гәрәев]]
|
| ''[[:d:Q12800682|саксофонист]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1963" | 1963-06-28
| [[Александр Кознов]]
| ''[[:d:Q4453555|Мәскәү театр институты]]''
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''
|
| data-sort-value="2009" | 2009-12-20
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1963" | 1963
| [[Владислав Мортазин]]
|
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1963" | 1963-04-18
| ''[[:d:Q4538451|Таһир Җәббарыв]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1963" | 1963-06-07
| ''[[:d:Q16167110|Viktor Belyakov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
| data-sort-value="2023" | 2023-05-16
|
|-
| data-sort-value="1963" | 1963-02-09
| [[Айдар Зөбәйдуллин]]
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1963" | 1963-12-03
| [[Дмитрий Серов|Дмитри Серов]]
| ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q4325464|Новосибирск дәүләт икътисад һәм идарә университеты]]''
| data-sort-value="2019" | 2019-10-06
| [[Новосибирск]]
|-
| data-sort-value="1963" | 1963-01-12
| ''[[:d:Q75547573|Svetlana Bochko]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1963" | 1963
| [[Илгиз Ирназаров]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q4205432|ихтиолог]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1963" | 1963
| ''[[:d:Q115806249|Кинйәбулатов Азат Уран улы]]''
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q15985128|medical historian]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1963" | 1963-06-30
| ''[[:d:Q135275296|Yuri Ivanov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1964" | 1964-10-03
| [[Анатолий Емелин|Анатоли Емелин]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1964" | 1964-03-23
| [[Евгений Швидлер|Евгени Швидлер]]
| [[Россия дәүләт нефть һәм газ университеты|И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты]]<br/>''[[:d:Q130965|Фордем үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q5515370|Gabelli School of Business]]''
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1964" | 1964-10-06
| [[Винир Сафин]]
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1964" | 1964-02-11
| [[Андрей Шаронов]]
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1964" | 1964-11-30
| ''[[:d:Q12363121|Gulnara Roll]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1964" | 1964-03-22
| ''[[:d:Q15068402|Михаил Узиков]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1964" | 1964-01-24
| [[Ринат Миңнебаев]]
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1964" | 1964-01-03
| ''[[:d:Q19915490|Константин Сутәгин]]''
| ''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q1925963|рәссам-график]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1964" | 1964-05-09
| [[Рөстәм Мәрданов]]
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]<br/>[[Россия Фәннәр академиясенең Уфа фәнни үзәге|Русия Фәннәр академиясенең Уфа фәнни үзәге]]
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]<br/>[[Rusiä Federatsiäseneñ Üzäk bankı|Русия Федерациясенең Үзәк банкы]]
|
|
|-
| data-sort-value="1964" | 1964-11-22
| ''[[:d:Q65334265|Войтюк Светлана Юрьевна]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1964" | 1964-10-15
| ''[[:d:Q75231326|Bikmetov Evgenij Ûr'evič]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1964" | 1964-10-13
| ''[[:d:Q120268880|Угаров, Вилорий Петрович]]''
| ''[[:d:Q4127489|Бөтенроссия читтән торып уку финанс-икътисад инситуты]]''
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1964" | 1964-05-09
| ''[[:d:Q133569108|Rustem Mardanov]]''
|
|
| [[Rusiä Federatsiäseneñ Üzäk bankı|Русия Федерациясенең Үзәк банкы]]
|
|
|-
| data-sort-value="1964" | 1964-06-07
| ''[[:d:Q135274662|Andrei Kuznetsov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1964" | 1964-11-08
| ''[[:d:Q135988361|Аҙнабаев Булат Марат улы]]''
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q12013238|офтальмолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1964" | 1964-07-01
| ''[[:d:Q136817526|Нитылкина, Евгения Викторовна]]''
| [[Урал дәүләт архитектура-сәнгать университеты]]
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1965" | 1965-11-28
| [[Рөстәм Давытов|Рөстәм Давытыв]]
|
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''<br/>''[[:d:Q15295720|poker player]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1965" | 1965-11-27
| [[Әнвәр Ибраһимов|Әнвәр Ибраһимыв]]
|
| ''[[:d:Q13381863|кылычбаз]]''<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]''
|
| data-sort-value="2023" | 2023-08-27
| [[Химки]]
|-
| data-sort-value="1965" | 1965-04-13
| [[Ольга Мусина]]
| ''[[:d:Q4453555|Мәскәү театр институты]]''<br/>[[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1965" | 1965-12-21
| [[Олег Солодов]]
| ''[[:d:Q30257606|Riga Aeronautical Institute]]''<br/>''[[:d:Q7970404|Warren National University]]''
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
| ''[[:d:Q111020507|Baltijas Mediju Alianse]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1965" | 1965-09-24
| ''[[:d:Q18199692|Robert Aminov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1965" | 1965-12-24
| [[Анна Ильина]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q864835|biotechnologist]]''<br/>''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1965" | 1965-12-22
| [[Гәүһәр Батталова]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1965" | 1965-09-02
| ''[[:d:Q87413269|Lyubov Boytsova]]''
|
| [[хокук белгече]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1965" | 1965-09-02
| ''[[:d:Q87413272|Victoria Boytsova]]''
|
| [[хокук белгече]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1965" | 1965-03-24
| ''[[:d:Q108871585|Sergei Sverzhov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1965" | 1965-01-14
| ''[[:d:Q116689696|Имаева Гөлнара Зәйнетдин ҡыҙы]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-09-13
| [[Игорь Кравчук]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-02-11
| [[Александр Семак]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-05-16
| [[Айтуган Акманов]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]<br/>[[Башкорт дәүләт аграр университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-04-25
| [[Вероника Павленко]]
| [[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-06-19
| [[Вадим Рубел]]
| ''[[:d:Q56709587|Historical Department of the National University of Kyiv]]''
| ''[[:d:Q15991218|Япония белгече]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
| ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-04-25
| [[Игорь Никитин (1966)|Игорь Никитин]]
| ''[[:d:Q4366448|Самар дәүләт социаль-педагогика университеты]]''
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
| data-sort-value="2013" | 2013-09-17
| [[Тольятти]]
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-01-19
| [[Ришат Баһаветдинов|Ришат Баһаветдиныв]]
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| [[эшкуар]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-03-10
| [[Валентин Павлов (1966)|Валентин Павлов]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q17345122|уролог]]''<br/>[[хирург]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-07-21
| ''[[:d:Q16196753|Andrei Vasilevski]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-06-26
| [[Ратмир Тимәшев|Ратмир Тимашев]]
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q309331|Оһайо штаты университеты]]''
| [[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q12362622|philanthropist]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-02-27
| ''[[:d:Q18190877|Alexander Pstyga]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-12-25
| ''[[:d:Q18633520|Ravil Haidarov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-02-28
| [[Юрий Горюхин|Юри Горүхин]]
|
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-12-28
| [[Руслан Сөләйманов|Руслан Сөләйманыв]]
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-08-12
| ''[[:d:Q22695598|Oleg Putilenko]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-03-03
| [[Радмир Усаев]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| ''[[:d:Q183945|музыка продюсеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-03-07
| [[Булат Атнабаев]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-05-04
| [[Константин Полозов]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
| data-sort-value="2025" | 2025-08-19
| Уфа
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-06-21
| ''[[:d:Q60831757|Дилмөхәмәтов Айрат Әхнәф улы]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-04-07
| ''[[:d:Q62714397|Alexander Nikolayev]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-05-26
| ''[[:d:Q67103566|Юлия Генриховна Гладкова]]''
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-05-27
| [[Майя Ишморатова]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966
| ''[[:d:Q112538431|Sergej Gennad‘jevič Glebov]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''<br/>[[галим]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-07-07
| ''[[:d:Q112979998|Бушмелёв, Сергей Адольфович]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
| data-sort-value="1992" | 1992-08-28
| Уфа
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-11-30
| ''[[:d:Q112994512|Ахметгалиев, Фагим Маснавиевич]]''
|
| [[Хатиб]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-03-28
| ''[[:d:Q119797265|Yuri Nikonov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
| data-sort-value="1996" | 1996-10-27
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-06-13
| ''[[:d:Q124673481|Хисмәтуллина Зарема Рим ҡыҙы]]''
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q25543366|dermatovenereologist]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-12-28
| ''[[:d:Q126281527|Руслан Сөләйманов]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966
| ''[[:d:Q137118383|Ajtugan Irekovič Akmanov]]''
|
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-02-11
| ''[[:d:Q138425061|Artur Sultanov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1967" | 1967-06-15
| [[Павел Мөслимов|Павел Мөслимев]]
|
| ''[[:d:Q16029547|биатлонист]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1967" | 1967-04-06
| [[Вениамин Таянович]]
| ''[[:d:Q4476757|Урал дәүләт физкультура университеты]]''
| ''[[:d:Q10843402|йөзүче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1967" | 1967-10-28
| [[Олег Еремин|Олег Ерөмин]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1967" | 1967-02-12
| [[Айбулат Псәнчин]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1967" | 1967-09-21<br/>1961-09-21
| [[Гөлназ Сотникова]]
|
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1967" | 1967-05-12
| [[Михаил Кийко|Михаил Кико]]
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1967" | 1967
| ''[[:d:Q55362589|Oleg Petrov]]''
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1967" | 1967-11-21
| ''[[:d:Q65127836|Boris Timofeyev]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1967" | 1967-05-08
| [[Марат Фазлыев]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| [[галим]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1967" | 1967-12-10
| ''[[:d:Q107711156|Шәүрә Шәкүрова]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]<br/>[[Максим Горький исемендәге Дөнья әдәбияты институты]]
| [[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1967" | 1967-01-13
| ''[[:d:Q108830688|Саҡаева Динә Дамир ҡыҙы]]''
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q16062369|онколог]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1967" | 1967-06-01
| ''[[:d:Q111811898|Лира Грушина]]''
| [[Себер дәүләт физик культура һәм спорт университеты|Себер дәүләт физкультура һәм спорт университеты]]
| ''[[:d:Q41583|тренер]]''<br/>''[[:d:Q2066131|спортчы]]''<br/>''[[:d:Q1162163|директор]]''
| ''[[:d:Q55661877|Олимпия резервы мәктәбе]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1967" | 1967-08-21
| ''[[:d:Q112135781|Alexander Smagin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
| data-sort-value="1995" | 1995
|
|-
| data-sort-value="1967" | 1967-09-18
| ''[[:d:Q113736936|Мәжитов Ринат Марсель улы]]''
|
| ''[[:d:Q5716684|биюче]]''<br/>''[[:d:Q1371914|салис]]''
| [[Фәйзи Гаскәров ансамбле]]
|
|
|-
| data-sort-value="1967" | 1967-02-03
| ''[[:d:Q125764948|Sulpan Abdrakhimova]]''
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1967" | 1967-02-03
| ''[[:d:Q133842152|Aleksandr Nikiforov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1967" | 1967-05-14
| ''[[:d:Q133998718|Oleg Vasiliev]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1968" | 1968-11-19
| [[Раил Мөфтиев]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1968" | 1968-07-27
| ''[[:d:Q4441848|Сергей Степанов]]''
| ''[[:d:Q4476757|Урал дәүләт физкультура университеты]]''
| ''[[:d:Q3951423|rock climber]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1968" | 1968-04-24
| ''[[:d:Q11754567|Leonid Fatikow]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1968" | 1968-07-28
| [[Радик Батыршин]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1968" | 1968-01-08
| ''[[:d:Q16159236|Aleksandr Alekseyev]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1968" | 1968-04-25
| [[Сергей Юшкин]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1968" | 1968-04-11
| [[Рөстәм Әхмәдинуров]]
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]<br/>''[[:d:Q4059262|Хезмәт һәм социаль мөнәсәбәтләр академиясе]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''
| ''[[:d:Q4398068|Россия дәүләт социаль университеты]]''<br/>[[Башкортстан Корылтае]]
|
|
|-
| data-sort-value="1968" | 1968-03-11
| [[Фәрит Әхмәдиев]]
| [[А. М. Горький исемендәге Әдәбият институты]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q487596|драматург]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1968" | 1968-07-07
| ''[[:d:Q42296418|Goelnara Irnesovna Amirova]]''
|
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1968" | 1968-02-14
| ''[[:d:Q84723576|Жданов Константин Валерьевич]]''
| ''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''
| ''[[:d:Q11494960|йогышлы авырулар белгече]]''
| ''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1968" | 1968-02-10
| ''[[:d:Q112859276|Sergey Kaledin]]''
| ''[[:d:Q4476757|Урал дәүләт физкультура университеты]]''
| ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1968" | 1968-06-25
| ''[[:d:Q124704671|Чижов, Василий Анатольевич]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1968" | 1968-08-17
| ''[[:d:Q124705072|Nikolai Bykov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1968" | 1968-01-01
| ''[[:d:Q132133569|Mikhail Potapov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1968" | 1968-01-31
| ''[[:d:Q132133694|Aidar Khairullin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1968" | 1968-07-05
| ''[[:d:Q133831733|Vyacheslav Khaev]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1968" | 1968-06-23
| ''[[:d:Q134531810|Anton Kobyakov]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1968" | 1968
| ''[[:d:Q137109814|Igorʹ Vilʹsovič Kučumov]]''
|
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1969" | 1969-07-11
| [[Әскар Абдразаков]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1969" | 1969-01-02
| [[Илдар Исламголов|Илдар Исламголыв]]
|
| ''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1969" | 1969-04-04
| [[Рафаил Кадыйров (1969)|Рафаил Кадыйрыв]]
|
| ''[[:d:Q202648|хөкемче]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-01-19
|
|-
| data-sort-value="1969" | 1969-09-19
| [[Сәлимә Әминова|Сәлимә Әминева]]
| [[Казан дәүләт мәдәният институты]]
| ''[[:d:Q805253|ballet master]]''
| [[Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры|Галиәсгар Камал исемендәге Татар театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1969" | 1969-05-25
| [[Светлана Туразянова]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1969" | 1969-02-24
| ''[[:d:Q98966346|Ғатауллин Рәмил Сөләймән улы]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1969" | 1969-03-25
| ''[[:d:Q109486283|Исламов, Рафит Фардависович]]''
|
|
|
| data-sort-value="1987" | 1987-12-12
| [[Мазары-Шәриф]]
|-
| data-sort-value="1969" | 1969-07-10
| ''[[:d:Q137211546|Sergei Lopatin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1970" | 1970-07-04
| [[Андрей Черкасов]]
|
| ''[[:d:Q10833314|теннисчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1970" | 1970-07-05
| ''[[:d:Q3033148|Дмитри Денисов]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1970" | 1970-07-21
| [[Айгөл Мохтаруллина]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1970" | 1970-10-16
| ''[[:d:Q59670903|Rustem Vakhitov]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| ''[[:d:Q24265174|фәлсәфә тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q60148888|грамадазнавец]]''<br/>''[[:d:Q15958642|political writer]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q18543182|social philosopher]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]<br/>[[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]<br/>[[Башкортстан Фәннәр академиясе]]<br/>''[[:d:Q951623|Sovetskaya Rossiya]]''<br/>[[Уфа фән һәм технологияләр университеты]]<br/>''[[:d:Q2803341|Central Committee of the Communist Party of the Russian Federation]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1970" | 1970-04-11
| ''[[:d:Q93883273|Ғатауллин Урал Миңлезар улы]]''
|
| ''[[:d:Q1970438|әпирәтер]]''
| [[Башкортстан юлдаш телевидениесе|Башкорт иярчен телевидениесе]]
|
|
|-
| data-sort-value="1970" | 1970-04-12
| ''[[:d:Q124654102|Фролова Ирина Васильевна]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]<br/>[[тарих]]
| [[галим]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1970" | 1970-02-13
| ''[[:d:Q124711203|Гареев, Алик Амирханович]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1970" | 1970-01-09
| ''[[:d:Q137285541|Vladimir Okhrimenko]]''
|
| ''[[:d:Q2182752|basketball official]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1971" | 1971-09-13
| [[Светлана Гладышева]]
|
| ''[[:d:Q4144610|тау чаңгычы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1971" | 1971-10-13
| ''[[:d:Q1290219|Eduard Tukhbatullin]]''
| ''[[:d:Q4476757|Урал дәүләт физкультура университеты]]''
| ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1971" | 1971-01-24
| [[Владислав Бугера]]
| ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]''
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1971" | 1971-02-27
| [[Эвелина Хромченко]]
| ''[[:d:Q4480746|МДУның журналистика факультеты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q5436768|fashion entrepreneur]]''<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''
| [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1971" | 1971-11-22
| ''[[:d:Q6851824|Milia Gataullina]]''
|
| ''[[:d:Q627325|график дизайнер]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1971" | 1971-01-23
| ''[[:d:Q12081295|Igor Bakhmutov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1971" | 1971-07-09
| [[Роберт Юлдашев|Рубирт Юлдашев]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1971" | 1971-06-09
| [[Илдар Помыкалов]]
|
| ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1971" | 1971
| ''[[:d:Q20006604|Serge Marshennikov]]''
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1971" | 1971-03-14
| ''[[:d:Q65333932|Ғарифуллин Илдар Мулланур улы]]''
|
| [[эшкуар]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1971" | 1971-08-31
| ''[[:d:Q92315697|Ручкина, Гульнара Флюровна]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
| [[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1971" | 1971-12-29
| ''[[:d:Q108815367|Йәнғужин Айбулат Рим улы]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[фәлсәфәче]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1971" | 1971-09-02
| [[Римма Хәкимова]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1971" | 1971-08-15
| ''[[:d:Q108828107|Фәтихова Эльвира Миҙхәт ҡыҙы]]''
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| [[җырчы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1971" | 1971-12-15
| ''[[:d:Q116790008|Миһранова Эльза Венер ҡыҙы]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1971" | 1971-11-15
| ''[[:d:Q130711605|Суфияров, Ильдар Филоретович]]''
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| [[офицер]]<br/>[[инженер]]
|
| data-sort-value="2024" | 2024-04-12
| ''[[:d:Q97495635|Siverskodonetsk Raion]]''
|-
| data-sort-value="1972" | 1972-08-01
| [[Вадим Милов]]
|
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1972" | 1972-09-26
| [[Азамат Илембәтов|Азамат Илембәтев]]
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1972" | 1972-09-23
| ''[[:d:Q4521685|Олег Шварсман]]''
| ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]''
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1972" | 1972-03-18
| [[Галим Йосыпов]]
| ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1972" | 1972-12-12
| ''[[:d:Q11711673|Ilya Politsinky]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1972" | 1972-02-09
| ''[[:d:Q15089438|Салават Ырысбаев]]''
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1972" | 1972-04-29
| [[Елена Фомина (1972)|Елена Фомина]]
| [[Рус балеты академиясе]]
| ''[[:d:Q805221|балет артисты]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1972" | 1972-02-07
| [[Наталья Рязанцева|Наталья Рәзансева]]
| [[Себер дәүләт медицина университеты]]
| [[галим]]
| [[Себер дәүләт медицина университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1972" | 1972-01-04
| ''[[:d:Q18590467|Москвин Кирилл Леонидович]]''
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1972" | 1972-09-20
| ''[[:d:Q65334556|Кәлимуллина Лариса Айрат ҡыҙы]]''
|
| [[галим]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1972" | 1972-10-05
| ''[[:d:Q97664191|Торик, Алевтина Борисовна]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1972" | 1972-02-05
| ''[[:d:Q108871092|Alexander Sverzhov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1972" | 1972-01-01
| ''[[:d:Q123488649|Aidar Akmanov]]''
| ''[[:d:Q1130457|С. А. Герасимов исемендәге Бөтенрусия дәүләт кинематография институты]]''<br/>[[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q864380|биограф]]''<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1972" | 1972-06-22
| ''[[:d:Q132127202|Igor Vasilyev]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1972" | 1972-11-05
| ''[[:d:Q133312522|Alexei Sharnin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1973" | 1973-04-26
| [[Алексей Изотов]]
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1973" | 1973-08-31
| [[Арнольд Слабодич]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1973" | 1973-07-23
| ''[[:d:Q12174124|Andrei Yakhanov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q2859663|ice hockey referee]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1973" | 1973-12-03
| [[Татьяна Трапезникова]]
| ''[[:d:Q4476757|Урал дәүләт физкультура университеты]]''
| ''[[:d:Q13383011|бабсличе]]''<br/>''[[:d:Q10866633|тимераякчы-егерүче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1973" | 1973-09-27
| [[Алсу Шәфигуллина]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q5716684|биюче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1973" | 1973-02-26
| [[Николай Кобляков|Николай Кобләков]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1973" | 1973-10-27
| [[Елена Королева|Елена Королөва]]
|
| ''[[:d:Q18617021|freestyle skier]]''<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1973" | 1973-09-15
| [[Булат Йосыпов (1973)|Булат Йосыпов]]
|
| ''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1973" | 1973-02-10
| ''[[:d:Q22695606|Rinat Azizov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1973" | 1973-02-26
| [[Андрей Максимов (1973)|Андрей Максимов]]
|
| ''[[:d:Q41583|тренер]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1973" | 1973-05-13
| ''[[:d:Q42296284|Aydar Akhmetov]]''
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1973" | 1973-06-14
| ''[[:d:Q59674082|Rustem F. Ismagilov]]''
| ''[[:d:Q15995129|РФА Югары химия колледжы]]''<br/>''[[:d:Q838330|Мәдисендәге Висконсин университеты]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q161562|Калифорния технология институты]]''<br/>''[[:d:Q131252|Чикаго университеты]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1973" | 1973-09-30
| ''[[:d:Q60040332|Aibulat Khazhin]]''
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1973" | 1973
| [[Зөһрә Буракаева]]
| [[А. М. Горький исемендәге Әдәбият институты]]
| [[язучы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1973" | 1973-07-03
| ''[[:d:Q74629452|Аллаяров Алик Рәшит улы]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q22976182|тележурналист]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1973" | 1973
| ''[[:d:Q108786827|Чиркова, Алёна Геннадиевна]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1974" | 1974-04-30
| [[Андрей Губин]]
|
| [[җырчы]]<br/>[[композитор]]<br/>''[[:d:Q183945|музыка продюсеры]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q13235160|җитештерүче]]''<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q822146|җыр сүзләрен язучы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1974" | 1974-12-15
| [[Әлбирт Локманов|Әлбирт Локманыв]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1974" | 1974-03-15
| [[Денис Афиногенов]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1974" | 1974-10-13
| [[Вадим Әюпов|Вадим Әюпев]]
|
| ''[[:d:Q13381863|кылычбаз]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1974" | 1974-10-11
| [[Роман Рыкин]]
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1974" | 1974-06-19
| [[Азамат Гафаров]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| ''[[:d:Q138858|эстрада артисты]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1974" | 1974-08-19
| [[Айрат Әбүшахманов]]
| ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''
| ''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1974" | 1974-03-18
| [[Ирина Абрамова]]
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1974" | 1974-11-02
| [[Тимербулат Кәримов|Тимербулат Кәримев]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1974" | 1974-03-16
| ''[[:d:Q62072691|Vener Yashaev]]''
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''<br/>''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1974" | 1974-01-24
| [[Мәхмүт Тимербулатов]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| [[хирург]]<br/>''[[:d:Q27334449|proctologist]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1974" | 1974-08-30
| [[Шамил Солтанов (1974)|Шамил Солтанов]]
|
| ''[[:d:Q2887387|geological engineer]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1974" | 1974-01-13
| ''[[:d:Q130525924|Давлетов, Андрей Эуфэтович]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
| data-sort-value="2024" | 2024-10-05
|
|-
| data-sort-value="1974" | 1974-01-31
| ''[[:d:Q140056151|Ilshat Kadyrov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975-12-23
| [[Вадим Шәрифҗанов|Вадим Шәрифҗаныв]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975-03-18
| [[Николай Заварухин]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975-05-29
| [[Николай Цулыгин|Николай Сулыгин]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975-10-11
| ''[[:d:Q12140987|Alexei Plotnikov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975-01-17
| [[Олеся Коваленко|Олесә Коваленко]]
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975
| [[Римма Закирова|Римма Закирева]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975-06-26
| [[Руслан Мөхәммәтов|Руслан Мөхәммәтев]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| ''[[:d:Q805221|балет артисты]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975-11-24
| [[Сергей Кикин]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975-05-16
| [[Вячеслав Сидоров|Вәчеслав Сидоров]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975-02-14
| ''[[:d:Q56782247|Natalia Moshina]]''
|
| ''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975-07-07
| [[Дмитрий Әхмәтҗанов]]
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]]
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975-09-12
| ''[[:d:Q111816763|Сәләхетдинова Рилә Ринат ҡыҙы]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
| [[Башкортстан Республикаcы Башлыгы каршындагы Башкортстан дәүләт хезмәте һәм идарә итү академиясе]]
|
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975-05-21
| ''[[:d:Q113594059|Әхтәмов Рөстәм Әнүәр улы]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]<br/>[[Башкортстан Республикаcы Башлыгы каршындагы Башкортстан дәүләт хезмәте һәм идарә итү академиясе]]
| [[инженер]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975-02-18
| ''[[:d:Q124651110|Алексеев, Владимир Михайлович]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975-10-11
| ''[[:d:Q131760976|Vladimir Plotnikov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975-01-23
| ''[[:d:Q132133459|Vladislav Ozolin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975-12-23
| ''[[:d:Q132134648|Dmitri Kholepa]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975-06-29
| ''[[:d:Q137211211|Konstantin Astafurov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975-01-23
| ''[[:d:Q140149135|Stanislav Ozolin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1976" | 1976-08-26
| [[Земфира Рамазанова|Зимфирә Рамазаныва]]
| [[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]]<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[җырчы]]<br/>[[композитор]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q488205|автор-башкаручы]]''<br/>''[[:d:Q104218554|rock singer]]''<br/>''[[:d:Q753110|җырлар авторы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1976" | 1976-07-24
| [[Алексей Селиверстов|Алексей Селивөрстов]]
|
| ''[[:d:Q13383011|бабсличе]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1976" | 1976-09-26
| [[Илдар Абдразаков]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1976" | 1976-02-27
| [[Аркадий Зинов|Аркади Зинов]]
| ''[[:d:Q4080164|Башкортстан дәүләт хореография көллияте]]''
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1976" | 1976-05-05
| [[Рөстәм Шәйхетдинов|Рөстәм Шәйхетдинев]]
|
| ''[[:d:Q486748|пианист]]''
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1976" | 1976-05-11
| ''[[:d:Q42243946|Ruslan Shafikov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1976" | 1976-03-19
| ''[[:d:Q65333503|Күскилдина Зөлфиә Мансур ҡыҙы]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1976" | 1976-03-01
| ''[[:d:Q101072088|Ramil Gizatullin]]''
| [[Россия ЭЭМ Уфа юридик институты|Русия ЭЭМ Өфә юридик институты]]
| [[адвокат]]<br/>''[[:d:Q867996|trustee in bankruptcy]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1976" | 1976-01-31
| ''[[:d:Q117469645|Konstantinas Strelnikovas]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1976" | 1976-07-21
| ''[[:d:Q132134703|Konstantin Gordenko]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q1757103|һакки хөкемчесе]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1976" | 1976-11-08
| ''[[:d:Q132184598|Konstantin Alexeyev]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1976" | 1976
| ''[[:d:Q136854239|Alla Shakirova]]''
|
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1976" | 1976-11-11
| ''[[:d:Q137584708|Линенко, Андрей Владимирович]]''
| [[Башкорт дәүләт аграр университеты]]
|
| [[Башкорт дәүләт аграр университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1977" | 1977-04-30
| [[Артур Хәмидуллин]]
|
| ''[[:d:Q13382603|чаңгыда сикерүче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1977" | 1977-01-21
| [[Айдар Шәйдуллин]]
|
| ''[[:d:Q805221|балет артисты]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1977" | 1977-03-06
| [[Илдар Ханов (1977)|Илдар Ханов]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1977" | 1977-08-30
| [[Константин Фомичев|Константин Фомичов]]
|
| ''[[:d:Q13382566|каноэда ишүче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1977" | 1977
| [[Артем Макаров|Артөм Макаров]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]<br/>''[[:d:Q24932182|Pushkin Street, 104]]''
| ''[[:d:Q486748|пианист]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1977" | 1977-09-08
| ''[[:d:Q18043502|Кристина Абрамичев]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q674426|куратор]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1977" | 1977-03-15
| [[Дмитрий Ядрышников|Дмитри Ядрышников]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1977" | 1977-03-14
| [[Ләйлә Аралбаева]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| ''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1977" | 1977-02-02
| ''[[:d:Q50329626|Ernest Salishev]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1977" | 1977-05-16
| ''[[:d:Q51667733|Alexander Zhmaev]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1977" | 1977-04-22
| ''[[:d:Q55654637|Салават Сәгыйтов]]''
|
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1977" | 1977-06-24
| [[Әлфия Кәримова]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1977" | 1977-12-08
| ''[[:d:Q77558457|Новиков Сергей Владимирович]]''
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1977" | 1977-01-01
| ''[[:d:Q108869239|Заһиҙуллин Нәүфәл Шамил улы]]''
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q2419397|терапевт]]''
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1977" | 1977-11-20
| ''[[:d:Q119724146|Rustem Gabdulin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1977" | 1977-12-23
| ''[[:d:Q132186013|Oleg Artamonov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1978" | 1978-01-21
| [[Андрей Зюзин|Андрей Зүзин]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1978" | 1978-05-19
| ''[[:d:Q1287952|Eduard Tyukin]]''
|
| ''[[:d:Q13381376|авыл атлетикачы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1978" | 1978-01-04
| [[Рөстәм Сабирхуҗин]]
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| ''[[:d:Q15972912|биш төр ярышчысы]]''<br/>''[[:d:Q21141408|pentathlete]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1978" | 1978-05-16
| [[Әсгать Рәхмәтуллин]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1978" | 1978-06-03
| [[Илвирә Ибраһимова|Илвирә Ибраһимыва]]
|
| ''[[:d:Q16029547|биатлонист]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1978" | 1978-01-16
| [[Евгений Семивеличенко|Евгени Семивеличенко]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]<br/>[[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
|
| [[Уфа моторлар төзү җитештерү берләшмәсе]]
|
|
|-
| data-sort-value="1978" | 1978-06-10
| [[Иван Сухарев]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]<br/>[[Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясе]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1978" | 1978-04-02
| [[Дмитрий Калачев|Дмитри Калачов]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1978" | 1978-07-18
| ''[[:d:Q60831159|Denis Borisov]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q159630|Хемниц тихникә үнивирситите]]''
| [[математик]]
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1978" | 1978-08-22
| [[Рөстәм Ахунов]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''<br/>''[[:d:Q8359428|җәмгыять активисты]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1978" | 1978-04-09
| ''[[:d:Q92254279|Евгений Сырчин]]''
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q2849224|анестезиолог]]''<br/>''[[:d:Q2581971|рияниматулыг]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1978" | 1978-04-25
| ''[[:d:Q132185758|Dmitri Chernov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1978" | 1978-07-01
| ''[[:d:Q135109013|Azat Sharipov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1979" | 1979-01-20
| [[Андрей Сидякин|Андрей Сидәкин]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1979" | 1979-12-26
| [[Дмитрий Васильев|Дмитри Васильев]]
|
| ''[[:d:Q13382603|чаңгыда сикерүче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1979" | 1979-07-04
| [[Денис Хлыстов]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1979" | 1979-04-06
| ''[[:d:Q4272289|Евгения Лүтая]]''
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1979" | 1979-06-10
| [[Гүзәл Сөләйманова (1979)|Гүзәл Сөләйманова]]
| [[Казан дәүләт мәдәният институты]]
| ''[[:d:Q805221|балет артисты]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1979" | 1979-11-05
| ''[[:d:Q16212195|Regina Rakhimkulova]]''
|
| ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1979" | 1979-10-16
| ''[[:d:Q18590484|Regina Mavlyutova]]''
|
| ''[[:d:Q13381376|авыл атлетикачы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1979" | 1979-12-04
| ''[[:d:Q65925768|Vitaly Burkin]]''
|
| [[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1979" | 1979-07-01
| ''[[:d:Q107851217|Миронов, Игорь Геннадьевич]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1979" | 1979
| ''[[:d:Q116259307|Arsen Sarkisiants]]''
|
| ''[[:d:Q222344|кинооператор]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1979" | 1979-10-06
| ''[[:d:Q137803310|Artyom Bakharev]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
| No/unknown value
|
|-
| data-sort-value="1980" | 1980-03-30
| [[Руслан Нуретдинов (1980)|Руслан Нуретдинев]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1980" | 1980-10-06
| [[Филипп Шульман]]
|
| ''[[:d:Q16029547|биатлонист]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1980" | 1980-07-26
| [[Рөстәм Булатов (1980)|Рөстәм Булатов]]
|
| [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q753110|җырлар авторы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1980" | 1980-01-26
| ''[[:d:Q4797415|Artem Derepasko]]''
| ''[[:d:Q4398072|Россия дәүләт физкультура, спорт, яшьләр һәм туризм университеты]]''
| ''[[:d:Q10833314|теннисчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1980" | 1980-08-12
| ''[[:d:Q12107153|Артем Сергеевич Зубарев]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1980" | 1980-12-14
| [[Артур Корбангалиев]]
|
|
|
| data-sort-value="1999" | 1999-09-09
| [[Дагстан]]
|-
| data-sort-value="1980" | 1980-12-14
| ''[[:d:Q16640450|Марат Гобәйдуллин]]''
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q486748|пианист]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1980" | 1980-08-31
| [[Ринат Әбүшахманов]]
| [[Рус балеты академиясе]]
| ''[[:d:Q805221|балет артисты]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1980" | 1980-09-30
| ''[[:d:Q51670285|Alexei Volkov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1980" | 1980-11-30
| ''[[:d:Q122943302|Sergey Kutergin]]''
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1980" | 1980-05-20
| ''[[:d:Q130286475|Яркин, Владислав Георгиевич]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1980" | 1980-08-12
| ''[[:d:Q132184840|Artyom Zubarev]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1980" | 1980-06-19
| ''[[:d:Q137439659|Dina Lisnyansky]]''
| ''[[:d:Q174158|Иерусалимдагы Яһүд үниверситеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>''[[:d:Q620573|гарәбиятче]]''
| ''[[:d:Q7487171|Shalem College]]''<br/>''[[:d:Q319239|Тел-Әвив университеты]]''<br/>''[[:d:Q2908845|Reichman University]]''<br/>''[[:d:Q6039783|Institute for the Study of Global Antisemitism and Policy]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1981" | 1981-08-01
| [[Михаил Сорокин]]
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''<br/>''[[:d:Q13581129|orienteer]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1981" | 1981-09-11
| [[Александр Белов]]
|
| ''[[:d:Q13382603|чаңгыда сикерүче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1981" | 1981-12-30
| [[Виктория Чернова]]
|
| ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1981" | 1981-07-03
| ''[[:d:Q12171842|Alexander Shinkar]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1981" | 1981-02-19
| [[Гөлсинә Мәүлекәсова|Гөлсинә Мәүлекәсева]]
| ''[[:d:Q4080164|Башкортстан дәүләт хореография көллияте]]''
| ''[[:d:Q805221|балет артисты]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1981" | 1981-09-25
| [[Йосиф Пинтус]]
| ''[[:d:Q4314805|Милли идарә итү академиясе]]''
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1981" | 1981-03-30
| ''[[:d:Q115957155|Корнеев, Владислав Андреевич]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1982" | 1982-08-11
| [[Евгений Нурисламов|Евгени Нурисламыв]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1982" | 1982-03-24
| [[Александр Селуянов]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1982" | 1982-04-18
| [[Сергей Масленников]]
|
| ''[[:d:Q13382605|ике төр чаңгы ярышчысы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1982" | 1982-10-16
| [[Илдар Фәтхуллин]]
|
| ''[[:d:Q13382603|чаңгыда сикерүче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1982" | 1982-12-09
| [[Евдокия Гречишникова]]
|
| ''[[:d:Q15972912|биш төр ярышчысы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1982" | 1982-07-18
| [[Василий Шеталин|Васили Шеталин]]
|
| ''[[:d:Q16029547|биатлонист]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1982" | 1982-01-03
| ''[[:d:Q3955965|Sergej Tichonov]]''
|
| ''[[:d:Q13381863|кылычбаз]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1982" | 1982-02-27
| [[Тимур Исмәгыйлев]]
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| [[композитор]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1982" | 1982-11-07
| ''[[:d:Q4480581|Марат Фәйзуллин]]''
|
| [[композитор]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1982" | 1982-06-22
| ''[[:d:Q18043518|Олег Шишкин]]''
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1982" | 1982-09-30<br/>1982
| [[Борис Орехов]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1982" | 1982-01-07
| [[Таңчулпан Буракаева]]
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1982" | 1982-01-26
| ''[[:d:Q71490949|Ruslan Akhmadullin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1982" | 1982-02-06
| ''[[:d:Q119725136|Lilia Chanysheva]]''
| [[Уфа статистика, информатика һәм исәпләү техникасы көллияте]]<br/>[[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q10949665|auditor]]''<br/>''[[:d:Q11499147|сәяси активист]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1982" | 1982-01-24
| ''[[:d:Q124150622|Andrei Mironov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1982" | 1982-10-14
| ''[[:d:Q133815277|Maxim Sharifyanov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1982" | 1982-03-23
| ''[[:d:Q137886648|Aleksei Buylov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1983" | 1983
| [[Софи Милмен]]
| ''[[:d:Q5468928|Forest Hill Collegiate Institute]]''
| [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q15981151|җазмен]]''<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1983" | 1983-12-06
| [[Дмитрий Макаров|Дмитри Макаров]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1983" | 1983-12-24<br/>1983-03-12
| [[Никита Щитов|Никита Читов]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1983" | 1983-01-24
| [[Игорь Волков]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1983" | 1983-12-12
| [[Елизавета Гречишникова]]
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
| ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1983" | 1983-07-01
| [[Игорь Савельев (1983)|Игорь Савельев]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q4220892|кинокритик]]''<br/>''[[:d:Q6625963|язучы-романист]]''<br/>''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''<br/>[[язучы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1983" | 1983-08-17
| ''[[:d:Q7929821|Виктор Сәфәрев]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q18515558|мини-футбулчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1983" | 1983-09-15
| [[Станислав Голованов]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1983" | 1983-03-02
| ''[[:d:Q18241981|Ерофеева, Нелли Николаевна]]''
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1983" | 1983-09-30
| [[Антон Иванов (1983)|Антон Иванов]]
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1983" | 1983-09-24<br/>1983-09-25
| [[Татьяна Морозова]]
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q98925420|KVN actor]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1983" | 1983-01-24
| ''[[:d:Q55652167|Yelena Gushchina]]''
| ''[[:d:Q13419624|Төмән дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4318744|Нижневартовск дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>[[җырчы]]<br/>''[[:d:Q98925420|KVN actor]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1983" | 1983-07-31
| ''[[:d:Q65334513|Йыһангирова Диана Рафиҡ ҡыҙы]]''
|
| [[галим]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1983" | 1983-01-22
| ''[[:d:Q76460543|Andrey Ragulin]]''
|
| [[хокук белгече]]<br/>[[адвокат]]<br/>[[галим]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1983" | 1983-06-13
| ''[[:d:Q125703013|Ilgiza Gilmanova]]''
|
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1984" | 1984-06-20
| [[Роман Кәримов|Роман Кәримев]]
|
| ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1984" | 1984-04-04
| [[Тимур Хәмитов|Тимур Хәмитев]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1984" | 1984-12-25<br/>1984-11-25
| [[Руслан Габдерахманов|Руслан Габдерхманыв]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1984" | 1984-01-29
| ''[[:d:Q18043516|Марианна Плотникова]]''
|
| [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1984" | 1984-03-20
| ''[[:d:Q18408651|Рим Ишмәтев]]''
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1984" | 1984-12-24
| ''[[:d:Q100705757|Vlad Zhenevsky]]''
|
| ''[[:d:Q482980|автор]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
| data-sort-value="2015" | 2015-11-04
|
|-
| data-sort-value="1984" | 1984
| ''[[:d:Q133401801|Aygul Fiedler]]''
|
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1984" | 1984-03-03
| ''[[:d:Q136485085|Алексеев, Александр Леонидович]]''
|
| ''[[:d:Q158852|дирижёр]]''<br/>''[[:d:Q1076502|хор дирижёры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1984" | 1984
| ''[[:d:Q136857263|Jana Batluk]]''
|
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1985" | 1985-09-17
| [[Константин Макаров]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1985" | 1985-03-16
| [[Артем Булянски|Артөм Буләнски]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1985" | 1985-01-26
| ''[[:d:Q714764|Artur Garipov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1985" | 1985-01-13
| [[Риналь Ганиев]]
|
| ''[[:d:Q13381863|кылычбаз]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1985" | 1985-08-16
| [[Татьяна Зевахина]]
|
| ''[[:d:Q16029547|биатлонист]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1985" | 1985-02-01
| ''[[:d:Q3712321|Dmitrij Petrov]]''
|
| ''[[:d:Q13381863|кылычбаз]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1985" | 1985-03-11
| [[Инга Юмашева]]
| ''[[:d:Q5279909|Россия Федерациясе Чит ил эшләре министрлыгының Дипломатия академиясе]]''<br/>[[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1985" | 1985-02-04
| ''[[:d:Q5924319|Nikolaj Krasnikov]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1985" | 1985-10-21
| [[Алексей Буренин]]
|
| ''[[:d:Q41583|тренер]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1985" | 1985-03-05
| [[Разил Хәзетдинев|Разил Хаҗетдинев]]
|
| ''[[:d:Q13382603|чаңгыда сикерүче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1985" | 1985-05-27
| [[Павел Евтушенко]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1985" | 1985-03-13
| ''[[:d:Q91460398|Dmitri Pusenkov]]''
|
| ''[[:d:Q13382603|чаңгыда сикерүче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1985" | 1985
| ''[[:d:Q112556991|Bulat Venerovič Nazmutdinov]]''
|
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1985" | 1985-04-25
| ''[[:d:Q118111685|Andrei Kuznetsov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1985" | 1985
| ''[[:d:Q130782707|Andrey Morozov]]''
|
| ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1985" | 1985
| ''[[:d:Q137326154|Marat Mesyagutov]]''
|
| [[математик]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1986" | 1986-12-15
| [[Вячеслав Селуянов|Вәчеслав Селуянов]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1986" | 1986-12-22
| [[Вячеслав Кургинян|Вәчеслав Кургинән]]
|
| ''[[:d:Q18200514|кыска юлда тимераякта йөрүче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1986" | 1986-06-16
| ''[[:d:Q4506274|Дмитри Сыбин]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1986" | 1986-06-26
| ''[[:d:Q12150303|Сергей Анатольевич Сальников]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1986" | 1986-01-06
| ''[[:d:Q91453803|Emil Mulijukov]]''
|
| ''[[:d:Q13382603|чаңгыда сикерүче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1986" | 1986-09-13
| ''[[:d:Q107311349|Zarema Salihova]]''
|
| ''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1986" | 1986-10-15
| ''[[:d:Q116267772|Diana Galimzyanova]]''
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1986" | 1986-06-26
| ''[[:d:Q118125971|Sergei Salnikov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1986" | 1986
| ''[[:d:Q130492512|Stas Zhyrkov]]''
|
| ''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q1776724|театр директоры]]''<br/>''[[:d:Q2707485|сәхнә бизәүче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1986" | 1986
| ''[[:d:Q132960965|Azat Samigullin]]''
|
| ''[[:d:Q15978655|киңәшче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1986" | 1986
| ''[[:d:Q133495039|Gennady Sushko]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1986" | 1986-03-07
| ''[[:d:Q134399332|Vladimir Zhmayev]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-03-03
| [[Андрей Зубарев]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-10-21
| [[Дмитрий Зюзин|Дмитри Зүзин]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-05-16
| [[Елена Чалова]]
|
| ''[[:d:Q10833314|теннисчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-02-25
| [[Александр Жирный]]
|
| ''[[:d:Q16029547|биатлонист]]''<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-07-22
| [[Иван Панин (1987)|Иван Панин]]
|
| ''[[:d:Q13382605|ике төр чаңгы ярышчысы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-02-18
| [[Александр Логинов]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-01-10
| [[Булат Вәлиуллин]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-04-01
| [[Игорь Смыгин]]
|
| ''[[:d:Q3665646|баскетболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-03-08
| [[Константин Гамаюров]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-06-02
| ''[[:d:Q64568980|Iskhak Farkhutdinov]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987
| ''[[:d:Q90698927|Sofya Dolotovskaya]]''
| ''[[:d:Q152838|Гөттинген университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q16825962|перматулыг]]''<br/>''[[:d:Q17433421|фәнни журналис]]''
| ''[[:d:Q1205899|German Primate Centre]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-05-14
| ''[[:d:Q91888590|Robert Fatchullin]]''
|
| ''[[:d:Q13382603|чаңгыда сикерүче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-02-05
| ''[[:d:Q124770801|Mitrofan (Eurokatov)]]''
|
| ''[[:d:Q15283040|Eastern Orthodox bishop]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987
| ''[[:d:Q133345662|Andrey Krekhov]]''
|
| ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-07-13
| ''[[:d:Q133856328|Vadim Valiullin]]''
|
| ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q1414443|кинематографист]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987
| ''[[:d:Q137331356|Mansur Kharisov]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1988" | 1988-09-15
| [[Артем Гордеев|Артөм Гордеев]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1988" | 1988-01-14
| ''[[:d:Q1706875|Константин Емелин]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1988" | 1988-08-21
| ''[[:d:Q1740530|Pavel Doronin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1988" | 1988-04-09
| [[Никита Давыдов]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1988" | 1988-09-02
| ''[[:d:Q5219550|Данил Дәүкәев]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1988" | 1988-10-04
| ''[[:d:Q7334589|Ринат Хисаметдинев]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1988" | 1988-02-21
| ''[[:d:Q7943850|Вәчеслав Ткачов]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1988" | 1988-06-19
| [[Михаил Столәров]]
|
| ''[[:d:Q4379701|professional gamer]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1988" | 1988-10-03
| [[Әлфия Мурясова|Әлфия Мөрәсева]]
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1988" | 1988-06-05
| [[Артур Нәзиуллин|Артур Нәҗиуллин]]
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1988" | 1988-08-12
| ''[[:d:Q85992559|Matvey Zubalevich]]''
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1988" | 1988-04-16
| ''[[:d:Q131822570|Artur Kutdusov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1988" | 1988-12-04
| ''[[:d:Q137995830|Konstantin Yemelin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1989" | 1989-08-02
| ''[[:d:Q4797324|Артак Микаелән]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1989" | 1989-02-01
| [[Ләйсән Раянова|Ләйсән Раяныва]]
|
| ''[[:d:Q4144610|тау чаңгычы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1989" | 1989-02-19
| ''[[:d:Q12090469|Pavel Volodin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1989" | 1989-01-18
| [[Егор Дубровский|Егор Дубровски]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1989" | 1989-12-28<br/>1989-12-29
| [[Владимир Сохатский|Владимир Сохатски]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1989" | 1989-05-17
| [[Радик Юлъякшин]]
| ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>[[җырчы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1989" | 1989-01-31
| [[Имил Габдуллин]]
|
| ''[[:d:Q13382608|чаңгы узышчысы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1989" | 1989-10-09
| ''[[:d:Q33801834|Георги Албуров]]''
| [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]
| ''[[:d:Q15253558|активист]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q17125263|ютубчы]]''
| ''[[:d:Q4491663|Anti-Corruption Foundation]]''<br/>''[[:d:Q113048544|Popular Politics]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1989" | 1989-07-16
| ''[[:d:Q51670539|Ilya Sorokin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1989" | 1989-02-01
| ''[[:d:Q51918133|Dilyara Idrisova]]''
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''<br/>''[[:d:Q713200|башкаручы]]''<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1989" | 1989-01-26
| ''[[:d:Q71876511|Kristina Cybina]]''
|
| ''[[:d:Q10866633|тимераякчы-егерүче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1989" | 1989-07-10
| [[Павел Шефф]]
|
| ''[[:d:Q55187|чәчтараш]]''<br/>''[[:d:Q3610436|стилист]]''<br/>''[[:d:Q8246794|блогер]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1989" | 1989-03-29
| ''[[:d:Q102415396|Renat Yuldashev]]''
| ''[[:d:Q578326|Йювяскюля университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''
| ''[[:d:Q5197818|кибернетик]]''<br/>''[[:d:Q10331368|mathematical modelling]]''<br/>''[[:d:Q660848|nonlinear system]]''<br/>[[математик]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1989" | 1989-03-29
| ''[[:d:Q102415397|Marat Yuldashev]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q578326|Йювяскюля университеты]]''<br/>''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''
| ''[[:d:Q109181161|amateur mathematician]]''<br/>''[[:d:Q5197818|кибернетик]]''<br/>''[[:d:Q974144|укытучы]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q5819949|social educator]]''<br/>''[[:d:Q93918935|educational personnel]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1989" | 1989-03-03
| ''[[:d:Q115206130|Masha Blinova]]''
|
| ''[[:d:Q45217546|Instagram blogger]]''<br/>''[[:d:Q2066131|спортчы]]''<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1989" | 1989
| ''[[:d:Q133313331|Kamil Samigullin]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1989" | 1989-08-02
| [[Илнур Гайфуллин]]
| ''[[:d:Q4080164|Башкортстан дәүләт хореография көллияте]]''
| ''[[:d:Q805221|балет артисты]]''
| [[Башкортстан дәүләт опера һәм балет театры|Башкорт дәүләт опера һәм балет театры]]<br/>[[Татар академия дәүләт опера һәм балет театры|Муса Җәлил исемендәге Татар академия дәүләт опера һәм балет театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1990" | 1990-09-26
| ''[[:d:Q181675|Артур Нәфыйкыв]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1990" | 1990-09-19
| [[Ксения Макеева]]
|
| ''[[:d:Q12840545|култупчысы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1990" | 1990-05-03
| [[Семен Елистратов|Семөн Елистратов]]
|
| ''[[:d:Q18200514|кыска юлда тимераякта йөрүче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1990" | 1990-06-23
| [[Павел Ильяшенко]]
|
| ''[[:d:Q15972912|биш төр ярышчысы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1990" | 1990-01-19
| [[Юрий Кириллов|Юри Кириллов]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1990" | 1990-04-30
| ''[[:d:Q4441765|Александр Степанов]]''
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| ''[[:d:Q9149093|альпинист]]''<br/>''[[:d:Q3951423|rock climber]]''<br/>''[[:d:Q16029547|биатлонист]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1990" | 1990-06-29
| ''[[:d:Q4776032|Антон Тимофеев]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1990" | 1990-03-23
| [[Павел Васильев (1990)|Павел Васильев]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1990" | 1990-02-27
| ''[[:d:Q12170226|Александр Валерьевич Чиглинцев]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1990" | 1990-07-27
| [[Роман Куц|Роман Кутс]]
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1990" | 1990-01-04
| [[Дмитрий Мәсников|Дмитри Мәсников]]
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1990" | 1990-06-04
| [[Рафаэл Хәкимов|Рафаил Хәкимев]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1990" | 1990-04-05
| ''[[:d:Q65333934|Ғафаров Искәндәр Алмас улы]]''
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q486748|пианист]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1990" | 1990-01-10
| ''[[:d:Q105906250|Len]]''
| ''[[:d:Q28656883|Уфа дәүләт икътисад һәм сервис университеты]]''
| [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q60968356|utaite]]''<br/>''[[:d:Q18810049|cosplayer]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1990" | 1990-12-17
| ''[[:d:Q115203962|Vladislav Litvinchuk]]''
|
| ''[[:d:Q15986539|sports official]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1990" | 1990
| ''[[:d:Q136576381|Tagir Iskhakov]]''
|
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1991" | 1991-11-17
| [[Александр Панков (1991)|Александр Панков]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1991" | 1991-01-15
| [[Кирилл Полозов]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1991" | 1991-05-01
| [[Сергей Емелин]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1991" | 1991-05-18
| [[Юлия Вәлиева]]
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1991" | 1991-07-18
| [[Рания Мәрданова|Ранә Мәрданыва]]
|
| ''[[:d:Q4610556|модель]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1991" | 1991-03-10
| [[Ирик Әминев]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1991" | 1991-10-28
| [[Илмир Хәзетдинев|Илмир Хаҗетдинев]]
|
| ''[[:d:Q13382603|чаңгыда сикерүче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1991" | 1991-08-02
| [[Антон Бабиков]]
|
| ''[[:d:Q16029547|биатлонист]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1991" | 1991-11-06
| [[Рамил Зарифуллин]]
|
| ''[[:d:Q13382603|чаңгыда сикерүче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1991" | 1991-10-20
| ''[[:d:Q16665686|Антон Копривиса]]''
|
| ''[[:d:Q15709642|snowboarder]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1991" | 1991-01-09
| [[Эрнест Яхин]]
|
| ''[[:d:Q13382605|ике төр чаңгы ярышчысы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1991" | 1991-01-02
| [[Тимур Арысланов|Тимур Арысланыв]]
|
| ''[[:d:Q13381863|кылычбаз]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1991" | 1991-07-14
| ''[[:d:Q23655966|Александр Ефимов]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1991" | 1991-06-01
| ''[[:d:Q59359667|Boulevard Depo]]''
|
| ''[[:d:Q2252262|рэп җырчысы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1991" | 1991
| ''[[:d:Q61740398|Elena Rykova]]''
|
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q10774753|истрады әртисе]]''<br/>''[[:d:Q12764792|doctoral student]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1992" | 1992-01-23
| [[Александр Васильев (1992)|Александр Васильев]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1992" | 1992-11-13
| [[Ефим Гуркин]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1992" | 1992-05-20
| [[Илдар Исәнголов|Илдар Исәнголыв]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1992" | 1992-03-04
| [[Артем Гәрәев|Артөм Гәрәев]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1992" | 1992-12-26
| ''[[:d:Q4520462|Ригинә Шәрәфетдинева]]''
|
| ''[[:d:Q12369333|көрәшче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1992" | 1992-12-12
| ''[[:d:Q12109189|Artem Kachanovskyi]]''
| ''[[:d:Q85449|Киев политехника институты]]''
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1992" | 1992-11-21
| [[Дмитрий Мигунов|Дмитри Мигунов]]
|
| ''[[:d:Q18200514|кыска юлда тимераякта йөрүче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1992" | 1992-06-05
| [[Тимур Захаров]]
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1992" | 1992-06-10
| ''[[:d:Q56759762|Galina Lukina]]''
|
| ''[[:d:Q4610556|модель]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1992" | 1992-12-07
| [[Thomas Mraz]]
|
| [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q488205|автор-башкаручы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1992" | 1992-11-14
| ''[[:d:Q91333927|Grigory Leontyev]]''
|
| ''[[:d:Q13382603|чаңгыда сикерүче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1993" | 1993-04-11
| [[Әлбирт Шәрипов|Әлбирт Шәрипев]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1993" | 1993-05-17
| [[Виктор Гәрәев]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1993" | 1993-01-21
| [[Алексей Василевский|Алексей Василевски]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1993" | 1993-09-12
| ''[[:d:Q4441878|Наталья Степанова]]''
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1993" | 1993-03-20
| ''[[:d:Q5418227|Евгени Никифоров]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1993" | 1993-12-10
| [[Галина Бубнова]]
|
| ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1993" | 1993-01-13
| [[Аделина Заһидуллина]]
|
| ''[[:d:Q13381863|кылычбаз]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1993" | 1993-04-06
| ''[[:d:Q20741334|Polina Monova]]''
|
| ''[[:d:Q10833314|теннисчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1993" | 1993-01-31
| ''[[:d:Q47452773|Анастасия Александровна Сидорова]]''
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''<br/>''[[:d:Q11338576|боксчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1993" | 1993-11-23
| ''[[:d:Q60831140|Basic Boy]]''
|
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1993" | 1993-06-11
| ''[[:d:Q85867761|Bulat Khammatov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1993" | 1993
| ''[[:d:Q108317631|Nikita Nagaev]]''
|
| ''[[:d:Q62056391|wheelchair fencer]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1993" | 1993-12-30
| [[Алинә Мөдәрисова]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| [[Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры|Галиәсгар Камал исемендәге Татар театры]]<br/>[[Әлмәт татар драма театры|Әлмәт татар дәүләт драма театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1994" | 1994-04-26
| [[Даниил Квят|Даниил Квәт]]
|
| ''[[:d:Q10349745|автоузышчы]]''<br/>''[[:d:Q10841764|Формула-1 узышчысы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1994" | 1994-01-22
| [[Эдуард Гыйматов|Идуарт Гыйматыв]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1994" | 1994-01-15
| [[Денис Гайсин]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1994" | 1994-09-30
| [[Булат Хәернасов|Булат Хәернасыв]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1994" | 1994-01-27
| ''[[:d:Q28500695|Юри Трубин]]''
|
| ''[[:d:Q3665646|баскетболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1994" | 1994-07-01
| ''[[:d:Q136816424|Askar Khamzin]]''
|
| ''[[:d:Q13381863|кылычбаз]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1994" | 1994-11-20
| ''[[:d:Q139813242|Vasili Zhilov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1995" | 1995-08-16
| ''[[:d:Q66900276|GERA PKHAT]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1995" | 1995-06-30
| ''[[:d:Q107122402|Andrei Tikhomirov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1995" | 1995-08-02
| ''[[:d:Q109484919|Бахтина, Карина Сергеевна]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1995" | 1995-01-08
| ''[[:d:Q113908849|Серафимов, Максим Владимирович]]''
| ''[[:d:Q1968714|Армия генералы Василий Филиппович Маргелов исемендәге Рязань гвардия югары һава десант җитәкчелек укуханәсе]]''
| [[офицер]]
|
| data-sort-value="2022" | 2022-02-27
| [[Харьков]]
|-
| data-sort-value="1996" | 1996-08-08
| [[Игорь Безденежных]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1996" | 1996-06-11
| ''[[:d:Q19968657|Ruslan Kausarov]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1996" | 1996-03-01
| ''[[:d:Q21580584|Кирилл Сулыгин]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1996" | 1996-10-18
| [[Егор Мышковец|Егор Мышковетс]]
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1996" | 1996-10-29
| ''[[:d:Q55106770|Robert Fakhretdinov]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1996" | 1996-08-17
| ''[[:d:Q97166651|Nikita Samoilov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1996" | 1996-04-20
| ''[[:d:Q130529436|Emil Nurgaliyev]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1997" | 1997-01-02
| ''[[:d:Q15146051|Газәлия Сәгыйтева]]''
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1997" | 1997-01-05
| [[Михаил Воробьев (1997)|Михаил Воробьов]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1997" | 1997-04-08
| [[Face]]
|
| ''[[:d:Q2252262|рэп җырчысы]]''<br/>[[җырчы]]<br/>''[[:d:Q183945|музыка продюсеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1997" | 1997-05-19
| ''[[:d:Q56289670|Ruslan Khaziyev]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1997" | 1997-01-24
| ''[[:d:Q90117173|Nikolai Matavin]]''
|
| ''[[:d:Q13382603|чаңгыда сикерүче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1997" | 1997-01-11
| ''[[:d:Q108143275|Iskander Akhmetov]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q13381863|кылычбаз]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1997" | 1997-05-05
| ''[[:d:Q108933705|Adelina Sabitava]]''
|
| ''[[:d:Q16029547|биатлонист]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1997" | 1997-05-26
| ''[[:d:Q112988083|Alina Zaynutdinova]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1997" | 1997-03-04
| ''[[:d:Q121367321|Maria Kononova]]''
| ''[[:d:Q860527|University of North Texas]]''
| ''[[:d:Q10833314|теннисчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1997" | 1997-10-28
| ''[[:d:Q133858871|Aidar Akhmadiev]]''
| [[Россия дәүләт гуманитар университеты]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1997" | 1997-08-27
| ''[[:d:Q134725112|Руслан Баширов]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1998" | 1998-04-21
| ''[[:d:Q26929414|Rodion Alimov]]''
|
| ''[[:d:Q13141064|бадминтанис]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1998" | 1998-07-17
| ''[[:d:Q26929416|Alina Davletova]]''
|
| ''[[:d:Q13141064|бадминтанис]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1998" | 1998-08-21
| ''[[:d:Q28336052|Kristina Spiridonova]]''
|
| ''[[:d:Q18617021|freestyle skier]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1998" | 1998-01-09
| ''[[:d:Q50069244|Milena Bykova]]''
|
| ''[[:d:Q15709642|snowboarder]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1998" | 1998-09-28
| ''[[:d:Q56676371|Daria Kan]]''
|
| ''[[:d:Q48282|укучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1998" | 1998-02-17
| [[Исраэль Йеуда Моргенштерн|Моргенштерн]]
|
| ''[[:d:Q2252262|рэп җырчысы]]''<br/>''[[:d:Q488205|автор-башкаручы]]''<br/>''[[:d:Q17125263|ютубчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1998" | 1998-02-26
| ''[[:d:Q64853107|Arsen Khisamutdinov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1998" | 1998-07-04
| ''[[:d:Q68591656|Alsu Minazova]]''
|
| ''[[:d:Q13382566|каноэда ишүче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1998" | 1998-02-26
| ''[[:d:Q84932923|Elina Vildanova]]''
|
| ''[[:d:Q10800557|киноактер]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1998" | 1998-03-01
| ''[[:d:Q102161630|Mikhail Berdin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1998" | 1998-06-02
| [[Гөлназ Асаева]]
|
| [[җырчы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1999" | 1999-02-24
| ''[[:d:Q51954500|Gleb Yefimov]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1999" | 1999-09-27
| ''[[:d:Q56259176|Igor Diveyev]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1999" | 1999-08-14
| ''[[:d:Q60827475|Pavel Shen]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1999" | 1999-08-19
| ''[[:d:Q84721811|Ksenia Alpatova]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1999" | 1999-09-21
| ''[[:d:Q97496768|Rodion Galimzyanov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1999" | 1999-01-26
| ''[[:d:Q106520370|Adelina Ibatullina]]''
|
| ''[[:d:Q15972912|биш төр ярышчысы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1999" | 1999-09-19
| ''[[:d:Q124754528|Timur Akhiyarov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2000" | 2000-09-30
| [[Марсил Шәрәфетдинов|Марсил Шәрәфетдинев]]
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2000" | 2000-10-29
| ''[[:d:Q108326383|Bogdan Mozgovoi]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="2000" | 2000-03-29
| ''[[:d:Q109300472|Dilara Zinatullina]]''
|
| ''[[:d:Q45217546|Instagram blogger]]''<br/>''[[:d:Q94791573|TikToker]]''<br/>''[[:d:Q57414145|online streamer]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2000" | 2000-03-21
| ''[[:d:Q109488505|Georgy Dubrovsky]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2000" | 2000-04-20
| ''[[:d:Q113989514|Timur Khairulin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2000" | 2000-06-01
| ''[[:d:Q136039392|Kirill Goloshchapov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2000" | 2000-01-15
| ''[[:d:Q136515593|Adel Shaikhitdinova]]''
|
| [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q488205|автор-башкаручы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2001" | 2001-04-12
| ''[[:d:Q105704383|Denis Faizullin]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2001" | 2001-03-27
| ''[[:d:Q124754574|Алалыкин, Данил Максимович]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2001" | 2001-11-07
| ''[[:d:Q136297124|Saveli Kuvardin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2001" | 2001-03-27
| ''[[:d:Q137926637|Danil Alalikin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2002" | 2002-01-10
| ''[[:d:Q98961212|Shakir Mukhamadullin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2002" | 2002-04-17
| ''[[:d:Q123596736|Danil Aimurzin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2002" | 2002-11-12
| ''[[:d:Q130603008|Alexander Komarov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2002" | 2002-02-06
| ''[[:d:Q131370313|Damir Shaimardanov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2002" | 2002-08-12
| ''[[:d:Q139695576|Saveli Sherstnyov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2003" | 2003-08-22
| ''[[:d:Q28498106|Даниил Ильин]]''
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2003" | 2003-02-26
| ''[[:d:Q124467918|Semyon Vyazovoy]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2003" | 2003-06-24
| ''[[:d:Q130601616|Dinis Kadyrov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2003" | 2003-09-27
| ''[[:d:Q136409033|Igor Kudriashov]]''
|
| ''[[:d:Q10833314|теннисчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2004" | 2004-06-29
| ''[[:d:Q125375350|Luka Bagateliya]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2004" | 2004-07-22
| ''[[:d:Q130601524|Yaroslav Tsulygin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2004" | 2004-06-12
| ''[[:d:Q136335379|Sergei Kolesnikov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2005" | 2005-10-28
| ''[[:d:Q130601798|Matvei Babenko]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2005" | 2005-10-20
| ''[[:d:Q135263831|Bulat Akhsyanov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2006" | 2006-03-04
| ''[[:d:Q133686559|Maksim Ilyichyov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2010" | 2010-08-07
| ''[[:d:Q139300696|Sofia Ilteriakova]]''
|
| ''[[:d:Q24037210|нәфис гимнастика спортсмены]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2012" | 2012-07-05
| ''[[:d:Q125761928|Arslan Krymchurin]]''
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q65332997|Филиппов Александр Леонидович]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q65334149|Антон Павловский]]''
|
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
|
|
|-
|
| [[Светлана Парфёнова]]
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q97344325|Дмитрий Ларионов]]''
|
| ''[[:d:Q811122|төзүче]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q107274465|Сафин Барый Садиҡ улы]]''
|
| ''[[:d:Q1250916|сугышчы]]''
|
| data-sort-value="1943" | 1943-02-24
| [[Луганск өлкәсе]]
|-
|
| ''[[:d:Q107510046|Farid Szajnurov]]''
|
| ''[[:d:Q63243629|speedway rider]]''
|
| data-sort-value="1987" | 1987-09-12
|
|-
|
| ''[[:d:Q123516512|Фәйзов Тимур Әлфред Улы]]''
| ''[[:d:Q4476714|Урал дәүләт юридик университеты]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q127293692|Vlad Gagin]]''
|
| [[шагыйрь]]
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q133403210|Olga Sukhopar]]''
|
| [[инженер]]
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q139814361|Inna Krasnoper]]''
| ''[[:d:Q55038|Берлин сәнгать университеты]]''
| [[шагыйрь]]
|
|
|
|}
{{Wikidata list end}}=== Язучылар, мәгърифәтчеләр ===
* [[Сергей Аксаков]] ''([[1791 ел|1791]]—[[1859 ел|1859]])'' — рус язучысы.
* [[Ибраһим Терегулов]] ''([[1852 ел|1852]]—[[1921 ел|1921]])'' — мәгърифәтче.
* [[Сергей Довлатов]] ''([[1941 ел|1941]]—[[1990 ел|1990]])'' — язучы.
* [[Рамил Хәкимов]] ''([[1932 ел|1932]]—[[1996 ел|1996]])'' — язучы, ''[[Салават Юлаев премиясе]] лауреаты ([[1976 ел|1976]])''.
=== Сәясәтчеләр, хәрбиләр, дәүләт эшлеклеләре, җитәкчеләр ===
* [[Георгий Афанасьев]] (1848-1925), Украина тышкы эшләр министры (1918).
* [[Әлфия Галиева (1973)|Әлфия Галиева]] (1973), юрист, БР мәгариф һәм фән министры урынбасары (2018 елдан). БР мәгариф отличнигы.
* [[Юрий Морозов (1949)|Юрий Морозов]] (1949), [[Көньяк Осетия]] премьер-министры (2005—2008 елларда).
* [[Рөстәм Усманов (1969)|Рөстәм Усманов]] (1969), «Газпром трансгаз Казан» ҖЧҖ генераль директоры (2019 елның июленнән).
=== Балет артистлары ===
* [[Ринат Әбүшахманов]] ''([[1980]])'' — балет биючесе, хореограф, ''БР атказанган артисты ([[2008]]).''
* [[Илнур Гайфуллин]] (1989), балет артисты, [[Тукай премиясе]] лауреаты (2025).
* [[Марат Дәүкәев]] ''(12.09.1952)'' — балет артисты, РСФСР атказанган артисты (''[[1983 ел|1983]]'').
* [[Леонора Куватова]] — балет артисты, мөгаллимә, РСФСР халык артисты ''([[1982]]),'' ''[[Салават Юлаев премиясе|С. Юлаев премиясе]] лауреаты ([[1987]])''.
* [[Гөлсинә Мәүлекәсова]] ''(1981)'', балет биючесе, С. Юлаев бүләге иясе.
* [[Фирдәвес Нәфыйкова]] ''([[1938]]-[[2008]])'' — балет биючесе, мөгаллимә, РСФСР халык артисты ''([[1974]]),'' ''[[Салават Юлаев премиясе|С. Юлаев премиясе]] лауреаты ([[1977]])''.
* [[Гүзәл Сөләйманова (1979)|Гүзәл Сөләйманова]] — балерина, ''[[Салават Юлаев премиясе]] лауреаты ([[2008]])''.
* [[Адоль Хәмзин]] ''([[1934]])'' — балет артисты, педагог, РСФСР атказанган артисты ([[1966]]).
=== Җырчылар, музыкантлар ===
* [[Әскар Абдразаков]] ''([[1969]])'' — опера җырчысы, ''БР халык артисты ([[1994]]).''
* [[Илдар Абдразаков]] ''([[1976]])'' — опера җырчысы, ''БР ([[2011]]) һәм ТР ([[2013]]) халык артисты.''
* [[Лилия Букеева]] ''([[1965]])'' — эстрада җырчысы, [[«Энергетик» мәдәният сарае (Яр Чаллы)|Яр Чаллы «Энергетик» мәдәният сарае]] артист-вокалисты (1996 елдан). Татарстанның (2016) һәм Башкортстанның (2021) атказанган артисты.
* [[Әлфия Кәримова]] — опера җырчысы, ''БР атказанган артисты''
* [[Марат Сираҗетдинов (1948)| Марат Сираҗетдинов]] (1948―2025), пианист, концертмейстер. [[Татарстанның халык артисты]].
=== Рәссамнар, режиссерлар, актерлар ===
* [[Айрат Әбүшахманов]] (1974) — режиссёр, БР атказанган сәнгать эшлеклесе (2012). [[Салават Юлаев премиясе|С. Юлаев]] премиясе лауреаты (2020).
* [[Айрат Әхмәтшин]] (1949), актёр, режиссёр һәм педагог. РФ (2004), БАССР (1985) халык артисты.
* [[Радик Батыршин]] (1968) — продюсер, «Мир» телерадиокомпаниясе генераль директоры (2007).
* [[Юрий Краузе]] (1936), журналист, телевидение алып баручысы, криминаль телетапшырулар сценарийчысы.
* [[Алинә Мөдәрисова]], драма актрисасы, [[Әлмәт татар драма театры|Әлмәт театры]] (2013-2015), [[Камал театры]] артисты (2015 елдан).
* [[Альберт Нестеров]] (1976), [[Гафури театры]]ның баш рәссамы (2012 елдан), [[«Алтын битлек» премиясе|«Алтын битлек»]] (2016), [[Салават Юлаев премиясе|С. Юлаев]] (2020) премияләре лауреаты.
* [[Таһир Рәхимов]] (1963) — кино, театр ''([[Мәскәү]])'' артисты, Россиянең атказанган артисты (2007).
* [[Мәхмүт Рәфыйков]] (1924) — кинооператор, РФ атказанган сәнгать эшлеклесе (1992).
* [[Рөстәм Сабитов]] (1955) — композитор, [[Салават Юлаев премиясе]] лауреаты (2010).
* [[Айрат Терегулов]] (1957), рәссам, [[Салават Юлаев премиясе|С. Юлаев бүләге]] иясе.
* [[Рөстәм Хуҗин (1975)|Рөстәм Хуҗин]] (1975), рәссам.
=== Галимнәр, медиклар ===
* [[Рөстәм Ахунов]] (1978), икътисад фәннәре докторы, БР ФА әгъза-корреспонденты. VI чакырылыш БР Дәүләт Җыелышы — Корылтай депутаты.
* [[Гүзәл Булгакова]] (1952), физика-математика фәннәре докторы (2000), профессор (2005).
* [[Рөстәм Гаделшин]] (1955—2016), физика-математика фәннәре докторы (1994), профессор (1999). БР атказанган фән эшлеклесе (2006).
* [[Камил Галимов (табиб)|Камил Галимов]] ''([[1962]])'' — табиб, медицина фәннәре кандидаты.
* [[Дамир Еникиев]] (939), медицина фәннәре докторы (1988), профессор (1989). Башкортстанның атказанган фән эшлеклесе (1993).
* [[Рөстәм Кәбиров]] (1948), биология фәннәре докторы (1991), профессор (1992).
* [[Флорида Кудашева]] (1940—2016), химия фәннәре докторы, профессор (1994). БР атказанган фән эшлеклесе (2001).
* [[Геннадий Краузе]] (1914—1980), инженер-механик, Сталин премиясе лауреаты (1951), Бөтенсоюз металлургия машина төзү фәнни-тикшеренү институтының Колпино бүлеге директоры (1960-1980).
* [[Айрат Мәмлиев]] (1940), галим-физик, физика‑математика фәннәре докторы (2004).
* [[Юрий Муринов]] (1942), химия фәннәре докторы (1982), профессор (1986). РФ дәүләт премиясе лауреаты (1992), БАССР атказанган фән эшлеклесе (1985).
* [[Ринат Садыйков]] ''([[1957]]-[[2008]])'' — [[Россия]]нең атказанган тренеры (''хәрби самбо''), техник фәннәр докторы, профессор.
* [[Шамил Солтанов (1974)|Шамил Хәниф улы Солтанов]] (1974), техник фәннәр докторы.
== Галерея ==
<gallery perrow="5" widths="180px" heights="140px">
Salavat Yulaev Panorama.jpg|[[Салават Юлаев һәйкәле (Уфа)|Салават Юлаев һәйкәле]]
Ләлә-Тюльпан.jpg|[[Лалә-Тюльпан]] мәчете
Teatr_Nur.jpg|[[Уфа дәүләт «Нур» татар театры|«Нур» татар театры]]
Уфада Тукай һәйкәле.jpg|[[Уфа дәүләт «Нур» татар театры|«Нур» театры]] каршында [[Габдулла Тукай һәйкәле (Уфа)|Тукай һәйкәле]]
Ufa_river_view.JPG|[[Агыйдел елгасы]]
BashkirWhiteHouse.jpg|[[Республика Йорты]]
Akbuzat1305715834.jpg|[[Акбузат (ипподром)|Акбузат ипподромы]]
File:Near UFA sign 3.jpg
Крестьянский поземельный банк (Уфа).jpg|[[БР Милли музее]]
File:Ufa pisateli 2.jpg|[[Башкортстан Республикасы Язучылар берлеге|БР Язучылар берлеге]]
</gallery>
== Искәрмәләр ==
{{reflist}}
== Чыганаклар ==
* [http://omet-ufa.ru/el2.html «Өмет» яшьләр гәзите]{{Deadlink|date=October 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*[https://бериключ.рф/luchshij-rajon-dlya-prozhivaniya-v-ufe/ Лучшие районы для проживания в Уфе, рейтинг] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210917182854/https://xn--90aijif1a6czc.xn--p1ai/luchshij-rajon-dlya-prozhivaniya-v-ufe/ |date=2021-09-17 }} // март 2021
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
== Моны да карагыз ==
* [[:ru:Уфимский метрополитен|Уфа метрополитены]]
* [[Башкортстан Республикасының милли әдәбият музее]], Мәҗит Гафури музее
*Советлар Берлеге Геройлары Александр Матросов һәм Миңлегали Гөбәйдуллин һәйкәле янындагы Мәңгелек ут
{{commons|Category:Ufa}}
{{Портал|Башкортстан}}
{{Габдулла Тукай}}
{{Россиянең зур шәһәрләре}}
{{Башкортстан}}
{{Татарлар саны буенча Россия торак пунктлары}}
{{Башкортлар саны буенча Россия торак пунктлары}}
{{Башкортстан темаларда}}
[[Төркем:Башкортстан шәһәрләре]]
[[Төркем:Россия субъектлары башкалалары]]
[[Төркем:Миллионлы шәһәрләр]]
[[Төркем:Уфа]]
[[Төркем:Хезмәт даны шәһәрләре]]
[[Төркем:Башкортстанның район үзәкләре]]
bq40ih04ovbvbvh95sm2bbczyntndcf
Австралия милли гимны
0
12278
5963316
5524382
2026-06-15T11:30:43Z
LiebSinger
60321
/* Рәсми текст */
5963316
wikitext
text/x-wiki
{{Гимн
| исеме = Advance Australia Fair!
| транскрипциясе =
| татарча исеме = Алга, гүзәл Австралия!
| рәсем = National anthem booth - floriade.jpg
| зурлыгы = 200px
| имза = Ноталы бит
| сүзләрнең авторы = [[Питер Доддс Маккормик]]
| сүзләрнең язылу вакыты = [[1878 ел]]
| композиторы = [[Питер Доддс Маккормик]]
| көйнең язылу вакыты = [[1878 ел]]
| дәүләт = {{Байрак/Австралия}} [[Австралия]]
| билгеләнү вакыты = [[1984 ел]]
| кире кагу =
| аудиофайлы = U.S._Navy_Band,_Advance_Australia_Fair_(instrumental).ogg
| тасвирламасы = Гимнның инструменталь башкарылышы
| формат = ogg
}}
[[File:Advance_Australia_Fair.png|right|280px]]
[[File:Peter Dodds McCormick (1833-1916) portrait.jpg|thumb|right|280px|Питер Доддс Маккормик]]
'''Алга, гүзәл Австралия!''' ([[Инглиз теле|ингл.]] ''Advance Australia Fair'') - [[Австралия]]нең рәсми [[дәүләт гимны]]. [[1977]] елда референдумда сайланды. 1984 елда кабул ителде. Гимн авторы: [[Питер Доддс Маккормик]] (Peter Dodds McCormick).
== Гимн тарихы ==
Advance Australia Fair җыры беренче тапкыр [[1878]] елның 30 ноябрендә [[Сидней]] шәһәрендә башкарыла. Соңрак, [[1901]] елның 1 гыйнварында, ун мең кешелек хор нәкъ шушы җыр белән [[Австралия Берлеге]] төзелүне тәбрикли. Әмма гимнның авторы Питер Доддс МакКормик үзенә тиешле 100 фунтлык бүләкне беренче башкарылудан соң утыз ел үткәч кенә ала. Ә җыр ул вакытта инде, рәсми статуска ия булмаса да, төрле чараларда киң кулланыла торган була.<br>
Бары [[1973]] елда гына ил тарихында беренче тапкыр “чын милли гимн”га бәйге игълан ителә. Аның финалына, Advance Australia Fair белән беррәттән, '''Waltzing Matilda''' (Матильда вальсы) һәм '''Song of Australia''' (Австралия җыры) да чыга. Тагын бер ел үткәч, дәүләт статистика оешмасы 60 мең кеше арасында гимн турында сораштыру үткәрә, һәм Advance Australia Fair яңадан беренче урынга чыга.<br>
Ә дәүләт барыбер бу җырны гимн итеп танырга ашыкмый әле. [[1977]] елда ул бу хакта тагын бер милли плебисцит үткәрә. Алда телгә алынган җырларга Бәекбритания гимнын да өстиләр. Шуңа да карамастан, Advance Australia Fair, 43.6% тавыш җыеп, Waltzing Matilda халык җырын 28.5% белән икенче урында калдыра. Ниһаять, [[1984]] елда, беренче башкарылудан соң 106 ел үткәч, хөкүмәт һәм генерал-губернатор җырны рәсми милли гимн итеп раслыйлар.<br>
гимн һәркайсы кушымталы биш куплеттан тора. Гадәттә рәсми чараларда аның беренче яки беренче һәм өченче куплеты гына башкарыла.
==Рәсми текст==
Australians all let us rejoice,<br />
For we are one and free;<br />
We’ve golden soil and wealth for toil,<br />
Our home is girt by sea;<br />
Our land abounds in Nature’s gifts<br />
Of beauty rich and rare;<br />
In history’s page, let every stage<br />
Advance Australia fair!<br />
In joyful strains then let us sing,<br />
“Advance Australia fair!”
Beneath our radiant southern Cross,<br />
We’ll toil with hearts and hands;<br />
To make this Commonwealth of ours<br />
Renowned of all the lands;<br />
For those who’ve come across the seas<br />
We’ve boundless plains to share;<br />
With courage let us all combine<br />
To advance Australia fair.<br />
In joyful strains then let us sing<br />
“Advance Australia fair!”
'''Тәрҗемәсе:'''<br>
Австралиялеләр бәхетле,<br>
Без яшь һәм ирекле,<br>
Тырыш хезмәт белән илне<br>
Иттек без күрекле.<br>
Җир-суларың – затлы бүләк,<br>
Табигатең – шифа;<br>
Атла, тарихыңны әйдәп,<br>
Австралия, алга!<br>
Бездән сиңа изге теләк:<br>
“Австралия, алга!”
Көньяк Хач балкышы астында<br>
Берләште күп милләт.<br>
Уңган Берлекне дөньяда<br>
Таныды бар дәүләт.<br>
Йөрәк дәртен һәм кул көчен<br>
Хасладык Ватанга,<br>
Австралия ирешсен өчен<br>
Яңа уңышларга.<br>
Бездән илгә изге теләк:<br>
“Австралия, алга!”<br>
'''Zamanäliftä:'''<br>
Avstraliälelär bäxetle,<br>
Bez yäş häm irekle,<br>
Xezmät quyıp, altın cirne<br>
İttek bez kürekle.<br>
Cir-sularıñ – zatlı büläk,<br>
Tabiğäteñ – şifa,<br>
Atla, tarixıñnı äydäp,<br>
Avstraliä, alğa!<br>
Bezdän siña izge teläk:<br>
“Avstraliä, alğa!”<br>
Könyaq Xaç balqışı astında<br>
Berläşte küp millät.<br>
Uñğan Berlekne dönyada<br>
Tanıdı bar däwlät.<br>
Yöräk därten häm qul köçen<br>
Xasladıq Watanğa,<br>
Avstraliä ireşsen, dip,<br>
Yaña uñışlarğa.<br>
Bezdän ilgä izge teläk:<br>
“Avstraliä, alğa!”<br>
'''Элеккеге текст'''<br>
Australia’s sons let us rejoice,<br />
For we are young and free;<br />
We’ve golden soil and wealth for toil,<br />
Our home is girt by sea;<br />
Our land abounds in Nature’s gifts<br />
Of beauty rich and rare;<br />
In history’s page, let every stage<br />
“Advance Australia fair!”<br />
In joyful strains then let us sing,<br />
“Advance Australia fair!”
When gallant Cook from Albion sail’d,<br />
To trace wide oceans o’er,<br />
True British courage bore him on,<br />
Till he landed on our shore.<br />
Then here he raised Old England’s flag,<br />
The standard of the brave;<br />
With all her faults we love her still,<br />
“Britannia rules the wave!”<br />
In joyful strains then let us sing<br />
“Advance Australia fair!”
Beneath our radiant southern Cross,<br />
We’ll toil with hearts and hands;<br />
To make this youthful Commonwealth<br />
Renowned of all the lands;<br />
For loyal sons beyond the seas<br />
We’ve boundless plains to share;<br />
With courage let us all combine<br />
To advance Australia fair.<br />
In joyful strains then let us sing<br />
“Advance Australia fair!”
While other nations of the globe<br />
Behold us from afar,<br />
We’ll rise to high renown and shine<br />
Like our glorious southern star;<br />
From England, Scotia, Erin’s Isle,<br />
Who come our lot to share,<br />
Let all combine with heart and hand<br />
To advance Australia fair!<br />
In joyful strains then let us sing<br />
“Advance Australia fair!”
Shou’d foreign foe e’er sight our coast,<br />
Or dare a foot to land,<br />
We’ll rouse to arms like sires of yore<br />
To guard our native strand;<br />
Britannia then shall surely know,<br />
Beyond wide ocean’s roll,<br />
Her sons in fair Australia’s land<br />
Still keep a British soul.<br />
In joyful strains then let us sing<br />
“Advance Australia fair!”
== Моны да карагыз ==
[[Австралия]]
[[Төркем:Илләр буенча гимннар]]
[[Төркем:Австралия дәүләт символикасы]]
ow29imzz5riio3ceet7zaj83t8twwaw
5963318
5963316
2026-06-15T11:32:47Z
LiebSinger
60321
/* Рәсми текст */
5963318
wikitext
text/x-wiki
{{Гимн
| исеме = Advance Australia Fair!
| транскрипциясе =
| татарча исеме = Алга, гүзәл Австралия!
| рәсем = National anthem booth - floriade.jpg
| зурлыгы = 200px
| имза = Ноталы бит
| сүзләрнең авторы = [[Питер Доддс Маккормик]]
| сүзләрнең язылу вакыты = [[1878 ел]]
| композиторы = [[Питер Доддс Маккормик]]
| көйнең язылу вакыты = [[1878 ел]]
| дәүләт = {{Байрак/Австралия}} [[Австралия]]
| билгеләнү вакыты = [[1984 ел]]
| кире кагу =
| аудиофайлы = U.S._Navy_Band,_Advance_Australia_Fair_(instrumental).ogg
| тасвирламасы = Гимнның инструменталь башкарылышы
| формат = ogg
}}
[[File:Advance_Australia_Fair.png|right|280px]]
[[File:Peter Dodds McCormick (1833-1916) portrait.jpg|thumb|right|280px|Питер Доддс Маккормик]]
'''Алга, гүзәл Австралия!''' ([[Инглиз теле|ингл.]] ''Advance Australia Fair'') - [[Австралия]]нең рәсми [[дәүләт гимны]]. [[1977]] елда референдумда сайланды. 1984 елда кабул ителде. Гимн авторы: [[Питер Доддс Маккормик]] (Peter Dodds McCormick).
== Гимн тарихы ==
Advance Australia Fair җыры беренче тапкыр [[1878]] елның 30 ноябрендә [[Сидней]] шәһәрендә башкарыла. Соңрак, [[1901]] елның 1 гыйнварында, ун мең кешелек хор нәкъ шушы җыр белән [[Австралия Берлеге]] төзелүне тәбрикли. Әмма гимнның авторы Питер Доддс МакКормик үзенә тиешле 100 фунтлык бүләкне беренче башкарылудан соң утыз ел үткәч кенә ала. Ә җыр ул вакытта инде, рәсми статуска ия булмаса да, төрле чараларда киң кулланыла торган була.<br>
Бары [[1973]] елда гына ил тарихында беренче тапкыр “чын милли гимн”га бәйге игълан ителә. Аның финалына, Advance Australia Fair белән беррәттән, '''Waltzing Matilda''' (Матильда вальсы) һәм '''Song of Australia''' (Австралия җыры) да чыга. Тагын бер ел үткәч, дәүләт статистика оешмасы 60 мең кеше арасында гимн турында сораштыру үткәрә, һәм Advance Australia Fair яңадан беренче урынга чыга.<br>
Ә дәүләт барыбер бу җырны гимн итеп танырга ашыкмый әле. [[1977]] елда ул бу хакта тагын бер милли плебисцит үткәрә. Алда телгә алынган җырларга Бәекбритания гимнын да өстиләр. Шуңа да карамастан, Advance Australia Fair, 43.6% тавыш җыеп, Waltzing Matilda халык җырын 28.5% белән икенче урында калдыра. Ниһаять, [[1984]] елда, беренче башкарылудан соң 106 ел үткәч, хөкүмәт һәм генерал-губернатор җырны рәсми милли гимн итеп раслыйлар.<br>
гимн һәркайсы кушымталы биш куплеттан тора. Гадәттә рәсми чараларда аның беренче яки беренче һәм өченче куплеты гына башкарыла.
==Рәсми текст==
Australians all let us rejoice,<br />
For we are one and free;<br />
We’ve golden soil and wealth for toil,<br />
Our home is girt by sea;<br />
Our land abounds in Nature’s gifts<br />
Of beauty rich and rare;<br />
In history’s page, let every stage<br />
Advance Australia fair!<br />
In joyful strains then let us sing,<br />
“Advance Australia fair!”
Beneath our radiant southern Cross,<br />
We’ll toil with hearts and hands;<br />
To make this Commonwealth of ours<br />
Renowned of all the lands;<br />
For those who’ve come across the seas<br />
We’ve boundless plains to share;<br />
With courage let us all combine<br />
To advance Australia fair.<br />
In joyful strains then let us sing<br />
“Advance Australia fair!”
https://rutube.ru/video/e293433ffd307b26e83149f735b479d3/
'''Тәрҗемәсе:'''<br>
Австралиялеләр бәхетле,<br>
Без яшь һәм ирекле,<br>
Тырыш хезмәт белән илне<br>
Иттек без күрекле.<br>
Җир-суларың – затлы бүләк,<br>
Табигатең – шифа;<br>
Атла, тарихыңны әйдәп,<br>
Австралия, алга!<br>
Бездән сиңа изге теләк:<br>
“Австралия, алга!”
Көньяк Хач балкышы астында<br>
Берләште күп милләт.<br>
Уңган Берлекне дөньяда<br>
Таныды бар дәүләт.<br>
Йөрәк дәртен һәм кул көчен<br>
Хасладык Ватанга,<br>
Австралия ирешсен өчен<br>
Яңа уңышларга.<br>
Бездән илгә изге теләк:<br>
“Австралия, алга!”<br>
'''Zamanäliftä:'''<br>
Avstraliälelär bäxetle,<br>
Bez yäş häm irekle,<br>
Xezmät quyıp, altın cirne<br>
İttek bez kürekle.<br>
Cir-sularıñ – zatlı büläk,<br>
Tabiğäteñ – şifa,<br>
Atla, tarixıñnı äydäp,<br>
Avstraliä, alğa!<br>
Bezdän siña izge teläk:<br>
“Avstraliä, alğa!”<br>
Könyaq Xaç balqışı astında<br>
Berläşte küp millät.<br>
Uñğan Berlekne dönyada<br>
Tanıdı bar däwlät.<br>
Yöräk därten häm qul köçen<br>
Xasladıq Watanğa,<br>
Avstraliä ireşsen, dip,<br>
Yaña uñışlarğa.<br>
Bezdän ilgä izge teläk:<br>
“Avstraliä, alğa!”<br>
'''Элеккеге текст'''<br>
Australia’s sons let us rejoice,<br />
For we are young and free;<br />
We’ve golden soil and wealth for toil,<br />
Our home is girt by sea;<br />
Our land abounds in Nature’s gifts<br />
Of beauty rich and rare;<br />
In history’s page, let every stage<br />
“Advance Australia fair!”<br />
In joyful strains then let us sing,<br />
“Advance Australia fair!”
When gallant Cook from Albion sail’d,<br />
To trace wide oceans o’er,<br />
True British courage bore him on,<br />
Till he landed on our shore.<br />
Then here he raised Old England’s flag,<br />
The standard of the brave;<br />
With all her faults we love her still,<br />
“Britannia rules the wave!”<br />
In joyful strains then let us sing<br />
“Advance Australia fair!”
Beneath our radiant southern Cross,<br />
We’ll toil with hearts and hands;<br />
To make this youthful Commonwealth<br />
Renowned of all the lands;<br />
For loyal sons beyond the seas<br />
We’ve boundless plains to share;<br />
With courage let us all combine<br />
To advance Australia fair.<br />
In joyful strains then let us sing<br />
“Advance Australia fair!”
While other nations of the globe<br />
Behold us from afar,<br />
We’ll rise to high renown and shine<br />
Like our glorious southern star;<br />
From England, Scotia, Erin’s Isle,<br />
Who come our lot to share,<br />
Let all combine with heart and hand<br />
To advance Australia fair!<br />
In joyful strains then let us sing<br />
“Advance Australia fair!”
Shou’d foreign foe e’er sight our coast,<br />
Or dare a foot to land,<br />
We’ll rouse to arms like sires of yore<br />
To guard our native strand;<br />
Britannia then shall surely know,<br />
Beyond wide ocean’s roll,<br />
Her sons in fair Australia’s land<br />
Still keep a British soul.<br />
In joyful strains then let us sing<br />
“Advance Australia fair!”
== Моны да карагыз ==
[[Австралия]]
[[Төркем:Илләр буенча гимннар]]
[[Төркем:Австралия дәүләт символикасы]]
6589bb4gkt8h2kh7isikmk4or4wjloa
5963319
5963318
2026-06-15T11:39:03Z
LiebSinger
60321
/* Рәсми текст */
5963319
wikitext
text/x-wiki
{{Гимн
| исеме = Advance Australia Fair!
| транскрипциясе =
| татарча исеме = Алга, гүзәл Австралия!
| рәсем = National anthem booth - floriade.jpg
| зурлыгы = 200px
| имза = Ноталы бит
| сүзләрнең авторы = [[Питер Доддс Маккормик]]
| сүзләрнең язылу вакыты = [[1878 ел]]
| композиторы = [[Питер Доддс Маккормик]]
| көйнең язылу вакыты = [[1878 ел]]
| дәүләт = {{Байрак/Австралия}} [[Австралия]]
| билгеләнү вакыты = [[1984 ел]]
| кире кагу =
| аудиофайлы = U.S._Navy_Band,_Advance_Australia_Fair_(instrumental).ogg
| тасвирламасы = Гимнның инструменталь башкарылышы
| формат = ogg
}}
[[File:Advance_Australia_Fair.png|right|280px]]
[[File:Peter Dodds McCormick (1833-1916) portrait.jpg|thumb|right|280px|Питер Доддс Маккормик]]
'''Алга, гүзәл Австралия!''' ([[Инглиз теле|ингл.]] ''Advance Australia Fair'') - [[Австралия]]нең рәсми [[дәүләт гимны]]. [[1977]] елда референдумда сайланды. 1984 елда кабул ителде. Гимн авторы: [[Питер Доддс Маккормик]] (Peter Dodds McCormick).
== Гимн тарихы ==
Advance Australia Fair җыры беренче тапкыр [[1878]] елның 30 ноябрендә [[Сидней]] шәһәрендә башкарыла. Соңрак, [[1901]] елның 1 гыйнварында, ун мең кешелек хор нәкъ шушы җыр белән [[Австралия Берлеге]] төзелүне тәбрикли. Әмма гимнның авторы Питер Доддс МакКормик үзенә тиешле 100 фунтлык бүләкне беренче башкарылудан соң утыз ел үткәч кенә ала. Ә җыр ул вакытта инде, рәсми статуска ия булмаса да, төрле чараларда киң кулланыла торган була.<br>
Бары [[1973]] елда гына ил тарихында беренче тапкыр “чын милли гимн”га бәйге игълан ителә. Аның финалына, Advance Australia Fair белән беррәттән, '''Waltzing Matilda''' (Матильда вальсы) һәм '''Song of Australia''' (Австралия җыры) да чыга. Тагын бер ел үткәч, дәүләт статистика оешмасы 60 мең кеше арасында гимн турында сораштыру үткәрә, һәм Advance Australia Fair яңадан беренче урынга чыга.<br>
Ә дәүләт барыбер бу җырны гимн итеп танырга ашыкмый әле. [[1977]] елда ул бу хакта тагын бер милли плебисцит үткәрә. Алда телгә алынган җырларга Бәекбритания гимнын да өстиләр. Шуңа да карамастан, Advance Australia Fair, 43.6% тавыш җыеп, Waltzing Matilda халык җырын 28.5% белән икенче урында калдыра. Ниһаять, [[1984]] елда, беренче башкарылудан соң 106 ел үткәч, хөкүмәт һәм генерал-губернатор җырны рәсми милли гимн итеп раслыйлар.<br>
гимн һәркайсы кушымталы биш куплеттан тора. Гадәттә рәсми чараларда аның беренче яки беренче һәм өченче куплеты гына башкарыла.
==Рәсми текст==
Australians all let us rejoice,<br />
For we are one and free;<br />
We’ve golden soil and wealth for toil,<br />
Our home is girt by sea;<br />
Our land abounds in Nature’s gifts<br />
Of beauty rich and rare;<br />
In history’s page, let every stage<br />
Advance Australia fair!<br />
In joyful strains then let us sing,<br />
“Advance Australia fair!”
Beneath our radiant southern Cross,<br />
We’ll toil with hearts and hands;<br />
To make this Commonwealth of ours<br />
Renowned of all the lands;<br />
For those who’ve come across the seas<br />
We’ve boundless plains to share;<br />
With courage let us all combine<br />
To advance Australia fair.<br />
In joyful strains then let us sing<br />
“Advance Australia fair!”
https://rutube.ru/video/e293433ffd307b26e83149f735b479d3/
'''Тәрҗемәсе:'''<br>
Австралиялеләр бәхетле,<br>
Без яшь һәм ирекле,<br>
Тырыш хезмәт белән илне<br>
Иттек без күрекле.<br>
Җир-суларың – затлы бүләк,<br>
Табигатең – шифа;<br>
Атла, тарихыңны әйдәп,<br>
Австралия, алга!<br>
Бездән сиңа изге теләк:<br>
“Австралия, алга!”
Көньяк Хач балкышы астында<br>
Берләште күп милләт.<br>
Уңган Берлекне дөньяда<br>
Таныды бар дәүләт.<br>
Йөрәк дәртен һәм кул көчен<br>
Хасладык Ватанга,<br>
Австралия ирешсен, дип,<br>
Яңа уңышларга.<br>
Бездән илгә изге теләк:<br>
“Австралия, алга!”<br>
'''Zamanäliftä:'''<br>
Avstraliälelär bäxetle,<br>
Bez yäş häm irekle,<br>
Xezmät quyıp, altın cirne<br>
İttek bez kürekle.<br>
Cir-sularıñ – zatlı büläk,<br>
Tabiğäteñ – şifa,<br>
Atla, tarixıñnı äydäp,<br>
Avstraliä, alğa!<br>
Bezdän siña izge teläk:<br>
“Avstraliä, alğa!”<br>
Könyaq Xaç balqışı astında<br>
Berläşte küp millät.<br>
Uñğan Berlekne dönyada<br>
Tanıdı bar däwlät.<br>
Yöräk därten häm qul köçen<br>
Xasladıq Watanğa,<br>
Avstraliä ireşsen, dip,<br>
Yaña uñışlarğa.<br>
Bezdän ilgä izge teläk:<br>
“Avstraliä, alğa!”<br>
'''Элеккеге текст'''<br>
Australia’s sons let us rejoice,<br />
For we are young and free;<br />
We’ve golden soil and wealth for toil,<br />
Our home is girt by sea;<br />
Our land abounds in Nature’s gifts<br />
Of beauty rich and rare;<br />
In history’s page, let every stage<br />
“Advance Australia fair!”<br />
In joyful strains then let us sing,<br />
“Advance Australia fair!”
When gallant Cook from Albion sail’d,<br />
To trace wide oceans o’er,<br />
True British courage bore him on,<br />
Till he landed on our shore.<br />
Then here he raised Old England’s flag,<br />
The standard of the brave;<br />
With all her faults we love her still,<br />
“Britannia rules the wave!”<br />
In joyful strains then let us sing<br />
“Advance Australia fair!”
Beneath our radiant southern Cross,<br />
We’ll toil with hearts and hands;<br />
To make this youthful Commonwealth<br />
Renowned of all the lands;<br />
For loyal sons beyond the seas<br />
We’ve boundless plains to share;<br />
With courage let us all combine<br />
To advance Australia fair.<br />
In joyful strains then let us sing<br />
“Advance Australia fair!”
While other nations of the globe<br />
Behold us from afar,<br />
We’ll rise to high renown and shine<br />
Like our glorious southern star;<br />
From England, Scotia, Erin’s Isle,<br />
Who come our lot to share,<br />
Let all combine with heart and hand<br />
To advance Australia fair!<br />
In joyful strains then let us sing<br />
“Advance Australia fair!”
Shou’d foreign foe e’er sight our coast,<br />
Or dare a foot to land,<br />
We’ll rouse to arms like sires of yore<br />
To guard our native strand;<br />
Britannia then shall surely know,<br />
Beyond wide ocean’s roll,<br />
Her sons in fair Australia’s land<br />
Still keep a British soul.<br />
In joyful strains then let us sing<br />
“Advance Australia fair!”
== Моны да карагыз ==
[[Австралия]]
[[Төркем:Илләр буенча гимннар]]
[[Төркем:Австралия дәүләт символикасы]]
itfqkpnrhtzpp9p8o40znejgbkr7cbk
Калып:Баш бит/Вакыйгалар/8 июнь
10
12789
5963179
2377647
2026-06-14T12:37:05Z
~2026-21991-09
60323
5963179
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:Jusupov.jpg|right|90px|link=Харис Йосыпов]]
{{UN}}да ''[[Бөтендөнья океаннар көне]]'', {{RUS}}ндә ''Социаль [[хезмәткәр]]ләре көне'' һәм ''[[Рәсем:Flag of Karelia.svg|20px]] [[Карелия]] [[җөмһүрият]]е көне'', {{Байрак/Сөләйман утраулары}} [[d:Q685|Сөләйман утраулары]]нда — ''[[File:Temotu_province_flag.svg|20px]] [[d:Q936088|Темоту провинциясе]] көне'', һ.б.
* [[632 ел|632]] — [[Миллади тәкъвиме]] буенча [[Мөхәммәт пәйгамбәр]] вафат була.
* [[1783 ел|1783]] — [[Исландия]]дә [[Лаки янартавы]] уяна, ул исландлыларның биштән бер өлешен һәлак итә.
* [[1786 ел|1786]] — [[Нью-Йорк]]та сатуда беренче тапкыр [[туңдырма]] тәкъдим ителә.
* [[1861 ел|1861]] — референдумда [[Теннесси]] штаты халкының өчтән ике өлеше [[АКШ]]тан чыгу өчен тавыш бирә.
* [[1949 ел|1949]] — Лондонда Дж. Оруэллның [[1984 (roman)]] сатуга чыга.
* [[1969 ел|1969]] — [[татар]] [[язучы]]сы, [[шагыйрь|шагыйрә]], галимә [[Хәлисә Ширмән]] дөньяга килә.
* [[1984 ел|1984]] — [[Дисней]] үрдәге [[Дональд Дак]] [[АКШ]] киноактерлары гильдиясенең мактаулы әгъзасы була.
* [[2009 ел|2009]] — атаклы татар спортчысы, көрәш буенча [[ССРБ]] спорт остасы '''''[[Харис Йосыпов]]''''' вафат була.
<noinclude>[[Төркем:Калыплар:Көннәрнең вакыйгалары]]
</noinclude>
1zaibseoq17vpjte9tus87eqx6ihg4f
5963180
5963179
2026-06-14T12:38:09Z
~2026-21991-09
60323
5963180
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:Jusupov.jpg|right|90px|link=Харис Йосыпов]]
{{UN}}да ''[[Бөтендөнья океаннар көне]]'', {{RUS}}ндә ''Социаль [[хезмәткәр]]ләре көне'' һәм ''[[Рәсем:Flag of Karelia.svg|20px]] [[Карелия]] [[җөмһүрият]]е көне'', {{Байрак/Сөләйман утраулары}} [[d:Q685|Сөләйман утраулары]]нда — ''[[File:Temotu_province_flag.svg|20px]] [[d:Q936088|Темоту провинциясе]] көне'', һ.б.
* [[632 ел|632]] — [[Миллади тәкъвиме]] буенча [[Мөхәммәт пәйгамбәр]] вафат була.
* [[1783 ел|1783]] — [[Исландия]]дә [[Лаки янартавы]] уяна, ул исландлыларның биштән бер өлешен һәлак итә.
* [[1786 ел|1786]] — [[Нью-Йорк]]та сатуда беренче тапкыр [[туңдырма]] тәкъдим ителә.
* [[1861 ел|1861]] — референдумда [[Теннесси]] штаты халкының өчтән ике өлеше [[АКШ]]тан чыгу өчен тавыш бирә.
* [[1949 ел|1949]] — [[Лондон]]да [[Джордж Оруэлл|Дж. Оруэлл]]ның [[1984 (roman)|«1984» әсәре]] сатуга чыга.
* [[1969 ел|1969]] — [[татар]] [[язучы]]сы, [[шагыйрь|шагыйрә]], галимә [[Хәлисә Ширмән]] дөньяга килә.
* [[1984 ел|1984]] — [[Дисней]] үрдәге [[Дональд Дак]] [[АКШ]] киноактерлары гильдиясенең мактаулы әгъзасы була.
* [[2009 ел|2009]] — атаклы татар спортчысы, көрәш буенча [[ССРБ]] спорт остасы '''''[[Харис Йосыпов]]''''' вафат була.
<noinclude>[[Төркем:Калыплар:Көннәрнең вакыйгалары]]
</noinclude>
nlicj9a1kd0bgj83iqg3w0tuxe3yo2z
Кытай
0
13518
5963314
5936554
2026-06-15T11:28:26Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963314
wikitext
text/x-wiki
{{ДәүләтВМ
|Татарча исем = Чин Халык Җөмһүрияте
|Чын исем = трад. {{lang-zh|中華人民共和國}}({{lang-zh|中國}}), гад. {{lang-zh|中华人民共和国}}({{lang-zh|中国}}), пиньинь ''Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó''(Zhōngguó)
|Дәүләт исеме = Кытай, Чин
|Герб = National_Emblem_of_the_People's_Republic_of_China.svg
|p1= Китайская Советская Республика
<!-- |Вместо герба = -->
<!-- |Девиз = -->
|гимн исеме=Иреклеләр маршы
|Аудио = March of the Volunteers instrumental.ogg
|Идарә итү формасы=[[Бер фирка дәүләте|Бер фиркале]] [[Коммунизм|коммунистик]] дәүләт
|Харитада= CHN orthographic.svg
|lat_dir = N|lat_deg = 32|lat_min = 48|lat_sec = 0
|lon_dir = E|lon_deg = 103|lon_min = 5|lon_sec = 0
|region = CN
|CoordScale =
|Тел = [[Кытай теле|кытай]]
|Нигезләнгән = [[1 октябрь]] [[1949]]
<!-- |Независимость от = -->
|Башкала = [[Ханбалык]]
|Эре шәһәрләр = [[Чунцин]], [[Тяньцзинь]], [[Шаңхай]], [[Пекин]], [[Гуанчжоу]]
|Җитәкчеләр вазифалары=КХҖ Рәисе,<br />ККП ҮК сәркатибе<br />КХҖ Рәисе урынбасары<br />Дәүләт Советы премьеры
|Җитәкчеләр= [[Си Цзиньпин]]<ref>{{Citation |title=Си Цзиньпин занял высший государственный пост в Китае, возглавив "пятое поколение" руководителей |url=http://www.itar-tass.com/c512/675427.html |access-date=2014-03-04 |archive-date=2013-10-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131020032642/http://www.itar-tass.com/c512/675427.html |dead-url=yes }}</ref><br />[[Ли Юаньчао]]<ref>[http://www.itar-tass.com/c188/675488.html В Китае завершился процесс передачи власти новому "пятому поколению" руководителей страны]</ref><br />[[Ли Цян]]<ref>[http://russian.people.com.cn/n3/2023/0311/c31521-10220469.html]</ref>
|Мәйдан буенча урын = 3
|Мәйдан = 9 596 960<span style="position:relative; left:38px;"><ref>[[Тайвань]]ны, [[Һонконг]]ны һәм [[Макао]]ны исәпләмичә.<br />Атлас мира, обзорно-географический, ИПУ РАН, ООО «УНИИНТЕХ», Москва, 2004.<br />Атлас мира, ПКО «Картография» федеральной службы геодезии и картографии России, Москва, 2005.</ref></span>
|Су проценты = 3,8
|Халык саны буенча урын = 2
|Халык саны = {{үсү}}1 349 585 838<ref>{{cite web|url=http://www.census.gov/population/international/data/countryrank/rank.php|title=Country Rank. Countries and Areas Ranked by Population: 2013|author=Census.gov|date=2013|publisher=U.S. Department of Commerce|accessdate=2013-05-09|archiveurl=https://www.webcitation.org/6GUHbJYCI?url=http://www.census.gov/population/international/data/countryrank/rank.php|archivedate=2013-05-09}}</ref>
|Җанисәп елы = 2013
|Халык тыгызлыгы=139,6
|ТЭП = 7,318 трлн.<ref>{{cite web|url=http://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.MKTP.CD|title=GDP|publisher=[[World Bank]]|accessdate=October 9,2012|archiveurl=https://www.webcitation.org/6ESNTbD18?url=http://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.MKTP.CD|archivedate=2013-02-15}}</ref> <br />
|ТЭП (САМП) = 12,383 трлн.<ref name=imf2>{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2012/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=67&pr.y=4&sy=2010&ey=2017&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=924&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CNID_NGDP%2CLP&grp=0&a=|title=World Economic Outlook Database: China|publisher=[[International Monetary Fund]]|date=October 2012|accessdate=2 January 2013|archiveurl=https://www.webcitation.org/6ERWnDk6j?url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2012/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=67|archivedate=2013-02-15}}</ref>
|Кеше башына ТЭП=6,569<ref name=autogenerated2>Data refer to the year 2013. [http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2013/02/weodata/weorept.aspx?sy=2000&ey=2018&scsm=1&ssd=1&sort=subject&ds=.&br=1&pr1.x=37&pr1.y=8&c=924%2C964%2C922%2C456%2C134%2C528%2C926%2C111&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPPC%2CPPPSH%2CLP&grp=0&a= IMF database], [[IMF]].</ref>
|Кеше башына ТЭП (САМП)=9 828<ref name=imf2 />
|Акча берәмлеге=[[юань|юань (жэньминьби)]] (CNY, код — 156) <ref>Шулай ук [[һонконг доллары]] ([[Һонконг]]та) һәм Макао патакасы ([[Макао]]да).</ref>
|ТЭП исәпләү елы = 2013
|КПҮИ = {{үсү}} 0,699<ref name="HDI">{{cite web|url=http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2013_EN_complete.pdf|lang=en|title=Human Development Report 2013|year=2013|publisher=United Nations Development Programme|archiveurl=https://www.webcitation.org/6IqDzz4je?url=http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2013_EN_complete.pdf|archivedate=2013-08-13|accessdate=2014-03-04}}</ref>
|КПҮИ исәпләү елы = 2013
|КПҮИ буенча урын = 101
|КПҮИ дәрәҗәсе = <span style="color:#fc0;">'''урта'''</span>
|Домен=[[.cn]], [[.中国]], [[.中國]], [[.公司]], [[.网络]]
|Телефон коды=86
|Сәгать поясы=+8
|Искәрмәләр=
}}
'''Кытай Халык Җөмһүрияте''' яки '''Чин Халык Җөмһүрияте''' ([[кытайча|кыт.]] 中華人民共和國, [[гадиләштерелгән кытайча|гади. кыт.]] 中华人民共和国, [[пиньинь]] Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó), кыскача '''КХҖ''' яки '''Кытай''' – [[халык саны]] буенча [[дөнья]]да икенче [[урын]]да торучы [[Көнчыгыш Азия]]дә урнашкан [[дәүләт]]. [[Россия]] һәм [[Канада]]дан соң [[территория]] буенча өченче урында.
[[1949]]нчы елда Чин Халык Җөмһүриятен [[игълан]] иткәннән соң дәүләт белән [[Кытай Коммунистик Партия|Чин Коммунистик Фиркасе]] [[идарә]] итә.
Кытай 14 [[ил]] белән чиктәш: [[Әфганстан]], [[Бутан]], [[Мьянма|Мьянма (Бирма)]], [[Һиндстан]], [[Казакстан]], [[Кыргызстан]], [[Лаос]], [[Монголия]], [[Непал]], [[Пакистан]] ([[бәхәс]]ле [[Кәшмир]] [[регион]]ында), [[КХДҖ]], [[Россия]], [[Таҗикстан]] һәм [[Вьетнам]].
Чин Конституциясе буенча [[Тайвань]] һәм аңа орынып торучы [[утрау]]лар КХҖ составына керә. [[Чынлык]]та бу территорияләр белән [[өлеш]]чә танылган [[Кытай Җөмһүрияте|Чин Җөмһүрияте]] идарә итә.
== Җәгърафи мәгълүмат ==
Кытайның табигате гаҗәпләнерлек төрле. Аның төньяк-көнчыгышы — дала һәм калкулыклар, монда салкын кыш һәм корылыклы эссе җәй. Көнбатышка таба Бөек Кытай тигезлеге сузыла. Ул — халык иң күп яшәгән төбәк. Анда игенчелек нык үсешкән. Күп гасырлар элек булганча, иксез-чиксез далаларны иңләп көтү-көтү сарыклар, елкы өерләре, дөяләр йөри. Кытайның урта өлешендә бөек Янцзы елгасы хакимлек итә. Аннан көньякка табан йөзләрчә чакрым җирләрне дөге басулары били. Субтропик көньяк-көнчыгышта тау битләүләре ясалма сикәлтәләргә бүлгәләнгән һәм аларда [[чәй]] плантацияләре урнашкан. “Кытай камелиясе” дип аталган чәй хәзер бөтен дөньяда билгеле, ә илнең көньягында чәйне ике мең елдан күбрәк вакыт эчәләр. һәм, ниһаять, Кытайның көньяк-көнбатышы — ул мәһабәт Тибет таулары. Аларның биеклеге 5 мең метрга җитә. Борынгы заманнарда Такла-Макан чүле аша һәм Тарим елгасы буйлап [[Бөек ефәк юлы]] үткән.
Илнең 88 процент мәйданын таулар һәм калкулыклар били. Тибетны төньяктан Кунь-лунь, көнбатыштан — Каракорым, көньяктан — [[Һималай]], көнчыгыштан Хэндуаньшань таулары каплап тора. [[Һинд]], [[Брахмапутра]] һәм [[Меконг]] кебек бөек елгалар да башлангычын [[Тибет]]тан ала. Гомумән, илдә 1,6 мең елга бар. 370 күлнең, урта гасырларда ук үткәрелгән 1,8 мең чакрым озынлыктагы [[Бөек Кытай каналы]]ның хуҗалык өчен әһәмияте бик зур.<ref>[http://ktrb.ru/trubrik/page_370.html/trub4/8199.html Бөек дәүләт, мәңгелек халык]</ref>
== [[Тарих]] ==
=== Борынгы тарих ===
Чин тарихнасәсе буенча, якынча б.э.к. 2070 елда барлыкка килгән Ся династиясе булды, ләкин аның барлыгы күп кенә белгечләр тарафыннан шик астына куела.
Шаң династиясе — Чин территориясендә беренче барлыгы археологик, нарратив һәм эпиграфик чыганаклары белән дәлилләнгән дәүләт берәмлеге. Озак еллар дәвамында күрше кабиләләр белән сугыш алып барганлыгы сәбәпле [[XI гасыр (б. э. к.)|б.э.к. 11 гасырга]] таба аның территориясе шактый киңәйгән. Шаң династиясе дәверендә ''оракул сөяге язуы'' — хәзерге чин язуының элгәре барлыкка килгән. Шаң династиясе б.э.к.1046 – [[256 ел (б. э. к.)|б.э.к. 256]] елларда хакимлек иткән Дҗоу (Чжоу) династиясе тарафыннан басып алынган. Бу дәвердә колбиләүчелек янәдән үсеш алган. Дҗоу династиясе басып алган зур терртиориясе беренче Дҗоу ''ван''нары тарафыннан үз туганнарына, якыннарына вә гаскәрбашларына бүлеп бирелгән булган. Шул сәбәпле соңрак бу җирләрдә бер-берсе белән көрәш алып барган берничә патшалык пәйда булган. Көрәш дәвамында аерым эре патшалыклар барлыкка килделәр. Бу патшалыклар Джоу ванннарының хакимиятен танымаганнар. Шуннан соң алар арасында ике ярым гасыр дәвамында сугышлар булганнар («Яз һәм Көз дәвере», б.э.к. [[722 ел (б. э. к.)|722]]—[[481 ел (б. э. к.)|481]] еллар). «Сугышкан патшалыклар» ([[V гасыр (б. э. к.)|б.э.к. V гасыр]] — [[223 ел (б. э. к.)|б.э.к. 223 ел]]) дәверендә үз король, министрлыклар һәм гаскәре булган җиде куәтле патшалык оешып беткән. Шуларның иң көчлесе — Чин (Цин) дәүләте [[221 ел (б. э. к.)|б.э.к. 221 елда]] башкаларны буйсындыра һәм бердәм кытай дәүләтен төзи.
=== Империяле Чин ===
Чин императоры Чин Шихуаң (Цинь Шихуан) үзен ''Кыйтайның беренче императоры'' дип игълан иткән. Ул күп {{коммент|ислахлар|реформалар}} үткәргән: бердәм юл челтәре, акча берәмлеге, үлчәү бермлекләре кертелгән, кытай язуының стандартлаштыру үткәрелгән, [[һуннар]]дан саклану өчен төньяк чигендә [[Бөек Кытай дивары]] корылган. Шул ук вакытта Чин Шихуаңның үтә авторитар сәясәте төрле гыйсъяннарга китергән, һәм аның үлеменнән соң тиз арада Чин империясе юкка чыккан.
Урта түрәләр катлмыннан чыккан Лю Баң [[206 ел (б. э. к.)|б.э.к 206 елда]] Һән (Хань) исемле династиясенә һәм Һән империясенә нигез сала. Һән империясе дәверендә эре сәүдә мәркәзләре (Лояң, Чеңду, Һәндән, Линҗи) пәйда була, товар-акча мөнәсәбәтләре, эчке вә тышкы сәүдә үсеш алды. Көнчыгыш Төркистан арыклы көнбатыш — Урта Азиягә һәм Якын Көнчыгыш мәмләкәтләренә барган сәүдә юлы — ''[[Бөек ефәк юлы]]'' салынды. Басып алу яулары нәтиҗәсендә империягә [[Корея]], [[Вьетнам]], [[Монголия]] һәм [[Урта Азия]] кушылганнар. Гомумән, Һән династиясе дәвере Кытайның алтын гасыры булып санала, бу хәтта кытай халкының үзаталышында ({{Кытайча|漢族|汉族|hànzú|һәнзу}}) да чагылыш тапты.
Һән империясе таркалуыннан соң Өч патшалылык дәвере булды. Хәрби башлыклар арасында хакимият өчен көрәш нәтиҗәсендә [[265 ел]]да яңа Җин (Цзинь) империясе барлыкка килә. Ләкин 316 елда күчмә халыклар [[Җин империясе]]н тар-мар итеп бөтен Төньяк Кытайны басып алганнар. Нәтиҗәдә Төньяк Кытайда төрле дәверләрдә 16 кытай булмаган патшалык хөкем сөрде. Кытай аксөякләрнең күп өлеше көньякка качып китеп, Көнбатыш Җин династиясенә ([[317 ел|317]]—[[420 ел|420]]) нигез салдылар. Кытай булмаган патшалыклар арасында 100 елдан артык дәвам иткән үзара сугышлар нәтиҗәсендә Тоба Вей (Төньяк Вей) дәүләте (386—534) җиңүче булып чыгып, бөтен Төньяк Кытайны үз кулы астында берләштерде.
[[420 ел|420]]—[[581 ел|581]] елларда Көньяк һәм Төньяк династияләр хакимлек иткәннәр. Бу дәвердә Чинның көньякта Сун (420—479), Чи (479-502), Ляң (502-557), Чен (557—589), төньякта Төньяк Вей (386-534), Көнчыгыш Вей (534-550). Төньяк Чи (550-577), Көнбатыш Вей (535-557), Төньяк Дҗоу (550-581) кебек дәүләтләр пәйда булганнар. 581 елд суй династиясе Кыйтаны яңадан берләштерә. 618 елда хакимияткә Таң династиясе килә. Соң (Сун) династиясе ([[960]]—[[1279 ел|1279]]) дөньяда иң беренче булып, кәгазь акчаларны чыгара башлый.
Төньяк һәм төньяк-көнбатышта Кытай территориясенең шактый өлешен ''Ляо'' киданьнар дәүләте, ''Ся'' тангытлар дәүләте басып алды. Соң империясе бу дәүләтләргә [[көмеш]] вә [[ефәк]] белән түләп торган.
13 гасырда Кытай әкренләп монголлар тарафыннан басып алынган. [[1271 ел]]да монголларның җитәкчесе Хубилай Юань династиясенә нигез салган. [[1386 ел]]да озак дәвам иткән көрәш нәтиҗәсендә Юань династиясе бәреп төшерелә һәм хакимияткә Миң династиясе килә.
16 гасырда Кытайда аурупалылар пәйда булганнар. 1557 елда [[Португалия]] Чинның Аомынь территориясен {{коммент|иҗарәгә|арендага}} алынган.
17 гасыр башында манҗур һөҗүмнәре нәтиҗәсендә Кытай кризиска юлыкты. [[1628 ел|1628]]—[[1645]] еллардагы крестьяннәр сугышы нәтиҗәсендә Миң династиясе урыныннан төшерелгән. Кытайны манҗур баскынчылары басып алдылар. Хакимият манҗурларның Чиң (Цин, 1644—1911) династиясе кулына үтте.
=== Яңа тарих ===
[[1937 ел]]да Япония Чинның күпчелек территорияләренә керә һәм [[япон-кытай сугышы|япон-чин сугышы]]н башлый.
[[1937 ел]]ның [[8 август]]ны — Японнар Ханбалыкны басып ала.
Моннан соң [[АКШ]] Япониягә икътисадый [[эмбарго]]ны белдерә<ref>No Choice But War: the United States Embargo Against Japan and the Eruption of War in the Pacific. — McFarland, 1995. — ISBN 0-7864-0141-9</ref>.
1949 елның 1 октябрендә Кытай Халык Республикасы игълан ителә, Кытай тарихи үсешнең яңа стадиясенә аяк баса.
1982 елның 29 апрелендә Кытай халык саны бер миллиардны узды.
== [[Сәясәт]] ==
== [[Административ бүленеш]] ==
Кытай 22 [[провинция|провинциягә]] бүленгән, Тайвань 23нче буларак санала. Шулай ук [[милли азчылык]]лар [[яшәү]]че 5 [[автоном район]], [[үзәк]]кә [[буйсыну]]чы 4 [[шәһәр]] һәм 2 махсус административ район бар.
=== Провинцияләр (22/23) ===
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q1615742}
|section=
|sort=P571
|columns=P242,label:Исем,p1448,p36,p2046,p2936}}
{| class='wikitable sortable'
! харита сурәте
! Исем
! рәсми исем
! башкала
! мәйдан
! кулланылган тел
|-
| [[Файл:Liaoning in China (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q43934|Liaoning]]''
| zh-hans:辽宁省<br/>ru:провинция Ляонин
| [[Шеньяң]]
| 145900 км²
| ''[[:d:Q3320659|көньяк маңгул теле]]''<br/>[[Манҗур теле|Маньчжур теле]]
|-
| [[Файл:Qinghai in China (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| [[Чиңхәй]]
| zh-cn:青海省
| ''[[:d:Q69060|Xining]]''
| 696700 км²
| [[Вутун теле]]<br/>''[[:d:Q3182570|Kangjia]]''<br/>''[[:d:Q56509|Amdo Tibetan]]''<br/>''[[:d:Q56601|кхам тибет теле]]''<br/>[[казакъ теле]]<br/>''[[:d:Q32983|Bonan]]''<br/>[[Көнчыгыш югур теле]]<br/>[[Цат теле]]<br/>[[Салар теле]]<br/>''[[:d:Q34214|Monguor]]''
|-
| [[Файл:Gansu in China.svg|center|128px]]
| [[Гәнсу]]
| zh-cn:甘肃省<br/>ug:گەنسۇ ئۆلكىسى<br/>ru:провинция Ганьсу
| ''[[:d:Q183584|Lanzhou]]''
| 454000 км²
| ''[[:d:Q674990|Baima]]''<br/>''[[:d:Q2964447|Choni]]''<br/>''[[:d:Q3320659|көньяк маңгул теле]]''<br/>''[[:d:Q56479|Jin]]''<br/>''[[:d:Q56509|Amdo Tibetan]]''<br/>[[казакъ теле]]<br/>[[уйгыр теле]]<br/>''[[:d:Q32947|Dongxiang]]''<br/>''[[:d:Q32983|Bonan]]''<br/>[[Көнчыгыш югур теле]]<br/>[[Көнбатыш югур теле|Сары уйгыр теле]]<br/>[[Салар теле]]<br/>''[[:d:Q34214|Monguor]]''
|-
| [[Файл:Henan in China (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q43684|Хенань]]''
| zh-cn:河南省
| ''[[:d:Q30340|Zhengzhou]]''
| 167000 км²
| ''[[:d:Q56479|Jin]]''
|-
| [[Файл:Sichuan in China (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| [[Сычуань]]
| zh:四川省
| [[Чыңду]]
| 485000 км²
| ''[[:d:Q674990|Baima]]''<br/>''[[:d:Q832026|Gyalrong]]''<br/>''[[:d:Q727694|стандарт кытай теле (путуңхуа)]]''<br/>''[[:d:Q3414352|Choyo]]''<br/>''[[:d:Q1108934|A-Hmao]]''<br/>''[[:d:Q2422759|Muya]]''<br/>''[[:d:Q6961032|Naluo]]''<br/>''[[:d:Q2964447|Choni]]''<br/>''[[:d:Q3120647|Guiqiong]]''<br/>''[[:d:Q3118757|Lavrung]]''<br/>''[[:d:Q4737539|Aluo]]''<br/>''[[:d:Q12952417|Ersu]]''<br/>[[Хмонг теле]]<br/>''[[:d:Q35100|Bouyei]]''<br/>''[[:d:Q56480|Lisu]]''<br/>''[[:d:Q56509|Amdo Tibetan]]''<br/>''[[:d:Q56559|Northern Qiang]]''<br/>''[[:d:Q56563|Southern Qiang]]''<br/>''[[:d:Q56601|кхам тибет теле]]''<br/>''[[:d:Q56854|Horpa]]''<br/>''[[:d:Q56844|Namuyi]]''<br/>''[[:d:Q56921|Lipo]]''<br/>[[Мандарин кытай теле]]<br/>''[[:d:Q36556|Tai Nüa]]''<br/>''[[:d:Q56334|Zhaba]]''<br/>''[[:d:Q56337|Shixing]]''<br/>[[хакка теле]]<br/>''[[:d:Q34235|Nuosu]]''<br/>''[[:d:Q3403245|Northern Pumi]]''<br/>''[[:d:Q3138831|Hmong Njua]]''<br/>''[[:d:Q21658869|Narua]]''<br/>''[[:d:Q25559440|Stodse]]''<br/>''[[:d:Q25559456|Wuding-Luquan Yi]]''
|-
| [[Файл:Heilongjiang in China (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| [[Хейлуңҗаң]]
| zh-cn:黑龙江省
| [[Харбин]]
| 454800 км²
| ''[[:d:Q1367309|Oroqen]]''<br/>''[[:d:Q3320659|көньяк маңгул теле]]''<br/>[[Даур теле]]<br/>[[Эвенк теле]]<br/>[[Манҗур теле|Маньчжур теле]]
|-
| [[Файл:Guangdong in China (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15175|Guangdong]]''
| zh:广东省
| [[Гуаңҗу]]
| 179800 км²
| [[кантон теле]]<br/>''[[:d:Q4902547|Biao]]''<br/>''[[:d:Q2498808|Iu Mien]]''<br/>''[[:d:Q2605689|She]]''<br/>[[Юе|юе теле]]<br/>''[[:d:Q3042189|Dzao Min]]''<br/>''[[:d:Q13634282|Eastern Hongshuihe Zhuang]]''<br/>''[[:d:Q36495|көньяк мин теле]]''<br/>[[хакка теле]]
|-
| [[Файл:Jiangsu in China (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16963|Jiangsu]]''
| zh-cn:江苏省<br/>zh:江苏省
| [[Нанҗиң|Нәнҗиң]]
| 98285 км²
| ''[[:d:Q727694|стандарт кытай теле (путуңхуа)]]''<br/>[[Мандарин кытай теле]]<br/>[[ву теле]]
|-
| [[Файл:Zhejiang in China (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16967|Чжэцзян провинциясе]]''
| zh-cn:浙江省
| ''[[:d:Q4970|Хаңҗу]]''
| 101800 км²
| ''[[:d:Q56546|Huizhou Chinese]]''<br/>''[[:d:Q36455|көнчыгыш мин теле]]''<br/>''[[:d:Q36457|Northern Min]]''<br/>''[[:d:Q36495|көньяк мин теле]]''<br/>[[ву теле]]
|-
| [[Файл:Hebei in China (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21208|Hebei]]''
| zh-cn:河北省
| ''[[:d:Q58401|Shijiazhuang]]''
| 187240 км²
| ''[[:d:Q3320659|көньяк маңгул теле]]''<br/>''[[:d:Q56479|Jin]]''<br/>[[Манҗур теле|Маньчжур теле]]
|-
| [[Файл:Anhui in China (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q40956|Anhui]]''
| zh-cn:安徽省
| ''[[:d:Q185684|Hefei]]''
| 139000 км²
| ''[[:d:Q56546|Huizhou Chinese]]''<br/>[[Ган Кытай теле|ган теле]]<br/>[[ву теле]]
|-
| [[Файл:Fujian in China (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q41705|Фуҗиян]]''
| zh-cn:福建省
| ''[[:d:Q68481|Fuzhou]]''
| 121400 км²
| ''[[:d:Q56435|Min Zhong]]''<br/>''[[:d:Q56583|Pu-Xian Min]]''<br/>''[[:d:Q36455|көнчыгыш мин теле]]''<br/>''[[:d:Q36457|Northern Min]]''<br/>''[[:d:Q36495|көньяк мин теле]]''<br/>[[хакка теле]]<br/>[[Ган Кытай теле|ган теле]]<br/>[[ву теле]]
|-
| [[Файл:Hainan in China (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| [[Хәйнән]]
| zh-cn:海南省
| ''[[:d:Q189823|Haikou]]''
| 33920 км²
| [[кантон теле]]<br/>[[Ли теле]]<br/>''[[:d:Q2475478|Cun]]''<br/>[[Юе|юе теле]]<br/>[[Бе теле]]<br/>''[[:d:Q3178570|Jiamao]]''<br/>''[[:d:Q56509|Amdo Tibetan]]''<br/>''[[:d:Q36495|көньяк мин теле]]''<br/>[[хакка теле]]<br/>[[Цат теле]]<br/>''[[:d:Q2578935|Danzhou dialect]]''<br/>''[[:d:Q10895019|Junjiahua]]''<br/>''[[:d:Q7992695|Mienic]]''
|-
| [[Файл:Yunnan in China (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q43194|Yunnan]]''
| zh-cn:云南省
| ''[[:d:Q182852|Kunming]]''
| 394100 км²
| ''[[:d:Q12952528|Buyuan Jinuo]]''<br/>''[[:d:Q12952530|Youle Jinuo]]''<br/>''[[:d:Q12952250|Southern Bai]]''<br/>''[[:d:Q12628803|Central Bai]]''<br/>''[[:d:Q769809|Kaduo]]''<br/>''[[:d:Q953082|U]]''<br/>''[[:d:Q246122|Katso]]''<br/>''[[:d:Q727694|стандарт кытай теле (путуңхуа)]]''<br/>''[[:d:Q720192|Mang]]''<br/>''[[:d:Q1055287|Sani]]''<br/>''[[:d:Q3436700|Qabiao]]''<br/>''[[:d:Q1108934|A-Hmao]]''<br/>''[[:d:Q4923414|Wa]]''<br/>''[[:d:Q2498808|Iu Mien]]''<br/>''[[:d:Q6931494|Muda]]''<br/>''[[:d:Q6827993|Micha]]''<br/>''[[:d:Q4830439|Axi]]''<br/>''[[:d:Q4832486|Azha]]''<br/>''[[:d:Q6895060|Moji]]''<br/>''[[:d:Q4832535|Azhe]]''<br/>''[[:d:Q3441122|Tai Ya]]''<br/>''[[:d:Q6944445|Muzi]]''<br/>''[[:d:Q2625410|Pa-Hng]]''<br/>''[[:d:Q4925096|Blang]]''<br/>''[[:d:Q4997235|Bumang]]''<br/>''[[:d:Q6961032|Naluo]]''<br/>''[[:d:Q8073523|Zokhuo]]''<br/>''[[:d:Q5209052|Dai Zhuang]]''<br/>''[[:d:Q2879238|Paha]]''<br/>''[[:d:Q2904868|Bit]]''<br/>''[[:d:Q2945610|Sangkong]]''<br/>''[[:d:Q7188378|Phupha]]''<br/>''[[:d:Q5380858|Enu]]''<br/>''[[:d:Q3616358|Zauzou]]''<br/>''[[:d:Q7187103|Pholo]]''<br/>''[[:d:Q7187058|Phola]]''<br/>''[[:d:Q10949828|Ache Yi]]''<br/>''[[:d:Q7408902|Samatao]]''<br/>''[[:d:Q7409269|Samei]]''<br/>''[[:d:Q5548692|Gepo]]''<br/>''[[:d:Q3033554|Bugan]]''<br/>''[[:d:Q11163308|Awu Yi]]''<br/>''[[:d:Q5873537|Hlersu]]''<br/>''[[:d:Q3112388|Sui]]''<br/>''[[:d:Q7418287|Sanie]]''<br/>''[[:d:Q3141783|Hu]]''<br/>''[[:d:Q3915716|Tai Hongjin]]''<br/>''[[:d:Q7560736|Sonaga]]''<br/>''[[:d:Q7675751|Tai Dón]]''<br/>''[[:d:Q3194984|Man Met]]''<br/>''[[:d:Q7786695|Tholo]]''<br/>''[[:d:Q7796015|Thopho]]''<br/>''[[:d:Q6401849|Khlula]]''<br/>''[[:d:Q4737539|Aluo]]''<br/>''[[:d:Q6377155|Kathu]]''<br/>''[[:d:Q4700657|Akeu]]''<br/>''[[:d:Q6428686|Kon Keu]]''<br/>''[[:d:Q6440952|Kua-nsi]]''<br/>''[[:d:Q6441084|Kuan]]''<br/>''[[:d:Q6441074|Kuamasi]]''<br/>[[Хмонг теле]]<br/>''[[:d:Q3361723|Bolyu]]''<br/>''[[:d:Q6493203|Lashi]]''<br/>''[[:d:Q6485577|Lang'e]]''<br/>''[[:d:Q6505073|Lawu]]''<br/>''[[:d:Q6482736|Lamu]]''<br/>''[[:d:Q6480756|Lama Bai]]''<br/>''[[:d:Q35100|Bouyei]]''<br/>''[[:d:Q3359940|Pa Di]]''<br/>''[[:d:Q56441|Lolopo]]''<br/>''[[:d:Q56413|Nusu]]''<br/>''[[:d:Q56480|Lisu]]''<br/>''[[:d:Q56406|дулун теле]]''<br/>''[[:d:Q12953327|Limi]]''<br/>''[[:d:Q56407|тай-дам теле]]''<br/>''[[:d:Q6583606|Lachi]]''<br/>''[[:d:Q56411|Bu-Nao]]''<br/>''[[:d:Q12953329|Mili]]''<br/>[[Ачанг теле]]<br/>''[[:d:Q16999095|Lavu]]''<br/>''[[:d:Q56643|Akha]]''<br/>''[[:d:Q56601|кхам тибет теле]]''<br/>''[[:d:Q56594|Zaiwa]]''<br/>''[[:d:Q19597674|Laomian]]''<br/>''[[:d:Q56842|Honi]]''<br/>''[[:d:Q56848|Piyo]]''<br/>''[[:d:Q57000|Pela]]''<br/>''[[:d:Q35780|лаху теле]]''<br/>''[[:d:Q56921|Lipo]]''<br/>''[[:d:Q56516|Hani]]''<br/>[[Мандарин кытай теле]]<br/>''[[:d:Q36556|Tai Nüa]]''<br/>[[Таи Люэ теле|таи лү теле]]<br/>''[[:d:Q33335|кхму теле]]''<br/>[[Дзингхпо теле]]<br/>''[[:d:Q34235|Nuosu]]''<br/>''[[:d:Q2874642|Awa]]''<br/>''[[:d:Q2929025|Langnian Buyang]]''<br/>''[[:d:Q3403245|Northern Pumi]]''<br/>''[[:d:Q3138831|Hmong Njua]]''<br/>''[[:d:Q3138829|Hmong Daw]]''<br/>''[[:d:Q3403246|Southern Pumi]]''<br/>''[[:d:Q3363719|Parauk]]''<br/>''[[:d:Q3100264|Red Gelao]]''<br/>''[[:d:Q3572191|Yerong]]''<br/>''[[:d:Q8843040|White Gelao]]''<br/>''[[:d:Q12626798|Alugu]]''<br/>''[[:d:Q12642165|Panyi Bai]]''<br/>''[[:d:Q12633989|Southern Lolopo]]''<br/>''[[:d:Q12952740|Lopi]]''<br/>''[[:d:Q12953334|Wusa Nasu]]''<br/>''[[:d:Q12953336|Xishanba Lalo]]''<br/>''[[:d:Q12953326|Nisi]]''<br/>''[[:d:Q12953333|Dongshanba Lalo]]''<br/>''[[:d:Q12953328|Eastern Lalu]]''<br/>''[[:d:Q12953325|Western Lalu]]''<br/>''[[:d:Q12953797|Rumai Palaung]]''<br/>''[[:d:Q16115619|E'ma Buyang]]''<br/>''[[:d:Q20527363|Ayizi]]''<br/>''[[:d:Q21658869|Narua]]''<br/>''[[:d:Q25559454|Northern Nisu]]''<br/>''[[:d:Q25559442|Wumeng Nasu]]''<br/>''[[:d:Q13018575|Lahu Shi]]''<br/>''[[:d:Q16306754|Hmong Shua]]''<br/>''[[:d:Q25559456|Wuding-Luquan Yi]]''<br/>''[[:d:Q25559419|Eastern Nisu]]''<br/>''[[:d:Q30334841|Chesu]]''<br/>''[[:d:Q27144776|Kemiehua]]''<br/>''[[:d:Q33522157|Alo Phola]]''<br/>''[[:d:Q36211907|Phala]]''<br/>''[[:d:Q33590104|Ani Phowa]]''<br/>''[[:d:Q42310421|Northwestern Nisu]]''<br/>''[[:d:Q48565467|Phupa]]''<br/>''[[:d:Q48565339|Phuza]]''<br/>''[[:d:Q56826369|Qila Muji]]''<br/>''[[:d:Q56751275|Northern Muji]]''<br/>''[[:d:Q57259564|Southern Muji]]''<br/>''[[:d:Q63284284|Southern Nisu]]''<br/>''[[:d:Q63308004|Southwestern Nisu]]''<br/>''[[:d:Q63340714|Bokha]]''<br/>''[[:d:Q63341239|Labo Phowa]]''<br/>''[[:d:Q63213949|Horned Miao]]''<br/>''[[:d:Q63341181|Hlepho Phowa]]''<br/>''[[:d:Q63341260|Phuma]]''
|-
| [[Файл:Shandong in China (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q43407|Shandong]]''
| zh-cn:山东省
| ''[[:d:Q170247|Jinan]]''
| 156700 км²
|
|-
| [[Файл:Jilin in China (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q45208|Jilin]]''
| zh-cn:吉林省<br/>zh:吉林省
| ''[[:d:Q92161|Changchun]]''
| 187400 км²
| ''[[:d:Q3320659|көньяк маңгул теле]]''<br/>[[Манҗур теле|Маньчжур теле]]
|-
| [[Файл:Hunan in China (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q45761|Hunan]]''
| zh-cn:湖南省
| ''[[:d:Q174091|Changsha]]''
| 211836 км²
| [[кантон теле]]<br/>''[[:d:Q2252191|Waxiang Chinese]]''<br/>''[[:d:Q727694|стандарт кытай теле (путуңхуа)]]''<br/>''[[:d:Q2498808|Iu Mien]]''<br/>[[Юе|юе теле]]<br/>''[[:d:Q3503800|Biao Min]]''<br/>''[[:d:Q2936935|Cao Miao]]''<br/>''[[:d:Q3042189|Dzao Min]]''<br/>''[[:d:Q56452|Hm Nai]]''<br/>''[[:d:Q56411|Bu-Nao]]''<br/>''[[:d:Q35379|Kam]]''<br/>[[Мандарин кытай теле]]<br/>''[[:d:Q13220|Xiang Chinese]]''<br/>[[хакка теле]]<br/>[[Ган Кытай теле|ган теле]]<br/>''[[:d:Q3307901|Western Xiangxi Miao]]''<br/>''[[:d:Q12633994|Southern Tujia]]''<br/>''[[:d:Q12953229|Northern Tujia]]''<br/>''[[:d:Q17195499|Northern Dong]]''<br/>''[[:d:Q17651534|Guibei Zhuang]]''<br/>''[[:d:Q27431376|Eastern Xiangxi Miao]]''<br/>''[[:d:Q27431369|Eastern Qiandong Miao]]''<br/>''[[:d:Q24841726|Putonghua]]''
|-
| [[Файл:Hubei in China (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q46862|Hubei]]''
| zh-cn:湖北省<br/>zh:湖北省
| [[Үһән]]
| 185900 км²
| ''[[:d:Q727694|стандарт кытай теле (путуңхуа)]]''<br/>[[Мандарин кытай теле]]<br/>''[[:d:Q13220|Xiang Chinese]]''<br/>[[Ган Кытай теле|ган теле]]<br/>''[[:d:Q3307901|Western Xiangxi Miao]]''<br/>''[[:d:Q12953229|Northern Tujia]]''<br/>''[[:d:Q27431376|Eastern Xiangxi Miao]]''
|-
| [[Файл:Shanxi in China (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q46913|Shanxi]]''
| zh-cn:山西省
| ''[[:d:Q72778|Taiyuan]]''
| 156000 км²
| ''[[:d:Q56479|Jin]]''
|-
| [[Файл:Guizhou in China (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q47097|Guizhou]]''
| zh-cn:贵州省<br/>zh:贵州省
| ''[[:d:Q192271|Guiyang]]''
| 176167 км²
| ''[[:d:Q12953553|Southern Guiyang Hmong]]''<br/>''[[:d:Q12628803|Central Bai]]''<br/>''[[:d:Q3138832|Northern Qiandong Miao]]''<br/>''[[:d:Q1115317|Kim Mun]]''<br/>''[[:d:Q727694|стандарт кытай теле (путуңхуа)]]''<br/>''[[:d:Q1108934|A-Hmao]]''<br/>''[[:d:Q2498808|Iu Mien]]''<br/>''[[:d:Q3442330|Then]]''<br/>''[[:d:Q2827749|Ai-Cham]]''<br/>''[[:d:Q2936935|Cao Miao]]''<br/>''[[:d:Q11251864|Gejia]]''<br/>''[[:d:Q3112388|Sui]]''<br/>''[[:d:Q3092293|Maonan]]''<br/>''[[:d:Q7542773|Small Flowery Miao]]''<br/>''[[:d:Q3280623|Mak]]''<br/>[[Хмонг теле]]<br/>''[[:d:Q3361723|Bolyu]]''<br/>''[[:d:Q35100|Bouyei]]''<br/>''[[:d:Q14468943|Luopohe Miao]]''<br/>''[[:d:Q56411|Bu-Nao]]''<br/>''[[:d:Q35379|Kam]]''<br/>[[Мандарин кытай теле]]<br/>''[[:d:Q13220|Xiang Chinese]]''<br/>''[[:d:Q3138831|Hmong Njua]]''<br/>''[[:d:Q3138829|Hmong Daw]]''<br/>''[[:d:Q3307901|Western Xiangxi Miao]]''<br/>''[[:d:Q8843040|White Gelao]]''<br/>''[[:d:Q11092831|Mulao]]''<br/>''[[:d:Q12953334|Wusa Nasu]]''<br/>''[[:d:Q12953229|Northern Tujia]]''<br/>''[[:d:Q12953561|Central Mashan Hmong]]''<br/>''[[:d:Q12953562|Southern Qiandong Miao]]''<br/>''[[:d:Q12953564|Northern Mashan Hmong]]''<br/>''[[:d:Q12953560|Southern Mashan Hmong]]''<br/>''[[:d:Q12953558|Central Huishui Hmong]]''<br/>''[[:d:Q12953559|Eastern Huishui Hmong]]''<br/>''[[:d:Q12953565|Southwestern Huishui Hmong]]''<br/>''[[:d:Q12953563|Western Mashan Hmong]]''<br/>''[[:d:Q12953554|Northern Guiyang Hmong]]''<br/>''[[:d:Q16109994|A'ou]]''<br/>''[[:d:Q17284874|Qau]]''<br/>''[[:d:Q17195499|Northern Dong]]''<br/>''[[:d:Q17651534|Guibei Zhuang]]''<br/>''[[:d:Q25559442|Wumeng Nasu]]''<br/>''[[:d:Q16306754|Hmong Shua]]''<br/>''[[:d:Q27478542|Southwestern Guiyang Hmong]]''<br/>''[[:d:Q27431376|Eastern Xiangxi Miao]]''<br/>''[[:d:Q27434946|Northern Huishui Hmong]]''<br/>''[[:d:Q27431369|Eastern Qiandong Miao]]''<br/>''[[:d:Q63213949|Horned Miao]]''
|-
| [[Файл:Shaanxi in China (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q47974|Шэньси провинциясе]]''
| zh-cn:陕西省
| ''[[:d:Q5826|Сиань]]''
| 205800 км²
| ''[[:d:Q56479|Jin]]''
|-
| [[Файл:Jiangxi in China (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q57052|Jiangxi]]''
| zh:江西省
| ''[[:d:Q171943|Nanchang]]''
| 166900 км²
| ''[[:d:Q727694|стандарт кытай теле (путуңхуа)]]''<br/>''[[:d:Q2498808|Iu Mien]]''<br/>''[[:d:Q56546|Huizhou Chinese]]''<br/>''[[:d:Q36457|Northern Min]]''<br/>[[Мандарин кытай теле]]<br/>''[[:d:Q36495|көньяк мин теле]]''<br/>[[хакка теле]]<br/>[[Ган Кытай теле|ган теле]]<br/>[[ву теле]]
|-
| [[Файл:Taiwan in China (claimed hatched) (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q57251|Taiwan]]''
| zh-cn:台湾省
|
| 35581 км²
|
|}
{{Wikidata list end}}
=== Автоном районнар (5) ===
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q57362}
|section=
|sort=P571
|columns=P242,label:Исем,p1448,p36,p2046,p2936}}
{| class='wikitable sortable'
! харита сурәте
! Исем
! рәсми исем
! башкала
! мәйдан
! кулланылган тел
|-
| [[Файл:Inner Mongolia in China (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| [[Эчке Монголия]]
| zh-cn:内蒙古自治区<br/>mn-mong:ᠥᠪᠥᠷ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠤᠨ ᠥᠪᠡᠷᠲᠡᠭᠡᠨ ᠵᠠᠰᠠᠬᠤ ᠣᠷᠣᠨ
| ''[[:d:Q535534|Hohhot]]''
| 1181104 км²
| ''[[:d:Q3320659|көньяк маңгул теле]]''<br/>''[[:d:Q20527417|Bargu-Shineken Buriyad]]''
|-
| [[Файл:Xinjiang in China (disputed hatched) (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| [[Шенҗаң-Уйгыр автономияле районы|Шеңҗан-Уйгыр автономияле районы]]
| zh-cn:新疆维吾尔自治区<br/>ug-arab:شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونی
| [[Öremçe|Өремче]]
| 1664897.17 км²
| ''[[:d:Q5061915|үзәк тибет теле]]''<br/>''[[:d:Q3320659|көньяк маңгул теле]]''<br/>[[кыргыз теле]]<br/>[[казакъ теле]]<br/>[[уйгыр теле]]<br/>[[Сибо теле]]<br/>[[Әйну теле]]<br/>[[Даур теле]]<br/>''[[:d:Q32947|Dongxiang]]''<br/>[[Эвенк теле]]<br/>[[Или төркичәсе]]<br/>''[[:d:Q33873|Сарыкүл теле]]''<br/>[[Салар теле]]<br/>[[тибет теле]]
|-
| [[Файл:Guangxi in China (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15176|Guangxi]]''
| zh-cn:广西壮族自治区<br/>za:Gvangjsih Bouxcuengh Swcigih
| ''[[:d:Q179608|Nanning]]''
| 235001 км²
| [[кантон теле]]<br/>''[[:d:Q3138832|Northern Qiandong Miao]]''<br/>''[[:d:Q727694|стандарт кытай теле (путуңхуа)]]''<br/>''[[:d:Q926742|Chadong]]''<br/>''[[:d:Q2498808|Iu Mien]]''<br/>''[[:d:Q3442330|Then]]''<br/>[[Юе|юе теле]]<br/>''[[:d:Q3503800|Biao Min]]''<br/>''[[:d:Q2936935|Cao Miao]]''<br/>''[[:d:Q3112388|Sui]]''<br/>''[[:d:Q3092284|Mulam]]''<br/>''[[:d:Q3027879|Lakkja]]''<br/>[[Хмонг теле]]<br/>''[[:d:Q3361723|Bolyu]]''<br/>''[[:d:Q56452|Hm Nai]]''<br/>''[[:d:Q56411|Bu-Nao]]''<br/>''[[:d:Q35386|E]]''<br/>''[[:d:Q35379|Kam]]''<br/>[[Мандарин кытай теле]]<br/>[[вьет теле]]<br/>''[[:d:Q56325|Kiong Nai]]''<br/>''[[:d:Q56299|Younuo]]''<br/>''[[:d:Q13220|Xiang Chinese]]''<br/>[[хакка теле]]<br/>''[[:d:Q3307901|Western Xiangxi Miao]]''<br/>''[[:d:Q3572191|Yerong]]''<br/>''[[:d:Q8842159|Biao Mon]]''<br/>''[[:d:Q12953334|Wusa Nasu]]''<br/>''[[:d:Q17195499|Northern Dong]]''<br/>''[[:d:Q16306754|Hmong Shua]]''<br/>''[[:d:Q27431376|Eastern Xiangxi Miao]]''<br/>''[[:d:Q63341278|Central Hongshuihe Zhuang]]''
|-
| [[Файл:Ningxia in China (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| [[Ниңчә-Хуэй мөхтәри районы|Ниңчә-Хуэй автономияле районы]]
| zh-cn:宁夏回族自治区
| ''[[:d:Q211243|Yinchuan]]''
| 52188 км²
| ''[[:d:Q3320659|көньяк маңгул теле]]''
|-
| [[Файл:Tibet Autonomous Region in China (undisputed + other de-facto hatched) (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17269|Тибет автоном төбәге]]''
| zh-cn:西藏自治区<br/>bo:བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས།<br/>en:Tibet Autonomous Region<br/>sk:Tibetská autonómna oblasť
| [[Lhasa]]
| 1228400 км²
| ''[[:d:Q5061915|үзәк тибет теле]]''<br/>''[[:d:Q56509|Amdo Tibetan]]''<br/>''[[:d:Q56601|кхам тибет теле]]''<br/>[[тибет теле]]
|}
{{Wikidata list end}}
=== Үзәккә буйсынучы шәһәрләр (4) ===
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q1208802}
|section=
|sort=P571
|columns=P242,label:Исем,p1448,p36,p2046,p2936}}
{| class='wikitable sortable'
! харита сурәте
! Исем
! рәсми исем
! башкала
! мәйдан
! кулланылган тел
|-
| [[Файл:Nanjing locator map in Jiangsu.svg|center|128px]]
| [[Нанҗиң|Нәнҗиң]]
| zh-cn:南京市
| ''[[:d:Q589343|Xuanwu District]]''
| 6587.02 км²
|
|-
| [[Файл:Shanghai in China (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| [[Şanxay|Шаңхай]]
| zh-cn:上海市
| ''[[:d:Q660185|Huangpu District]]''
| 6341 км²
| [[ву теле]]<br/>''[[:d:Q36718|Shanghainese]]''
|-
| [[Файл:Chongqing in China (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| [[Чуңчиң]]
| zh-cn:重庆市
| ''[[:d:Q713343|Yuzhong District]]''
| 82403 км²
| ''[[:d:Q3307901|Western Xiangxi Miao]]''<br/>''[[:d:Q12953229|Northern Tujia]]''<br/>''[[:d:Q27431376|Eastern Xiangxi Miao]]''
|-
|
| ''[[:d:Q19851992|Nanjing]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q19852486|Guangzhou Direct-controlled Municipality]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q19852922|Үһән]]''
|
|
|
|
|-
| [[Файл:Beijing in China (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| [[Ханбалык|Пекин]]
| zh-cn:北京市
| ''[[:d:Q393836|Tongzhou District]]''
| 16410.54 км²
| ''[[:d:Q56479|Jin]]''<br/>[[Манҗур теле|Маньчжур теле]]<br/>''[[:d:Q1147606|Beijing dialect]]''
|-
| [[Файл:Tianjin in China (special marker) (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| [[Täncin|Тиәнҗин]]
| zh-cn:天津市
| ''[[:d:Q708102|Hexi District]]''
| 11920 км²
|
|-
|
| ''[[:d:Q19852976|Shenyang]]''
|
|
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
=== Махсус административ район (2) ===
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q779415}
|section=
|sort=P571
|columns=P242,label:Исем,p1448,p36,p2046,p2936}}
{| class='wikitable sortable'
! харита сурәте
! Исем
! рәсми исем
! башкала
! мәйдан
! кулланылган тел
|-
| [[Файл:Hong Kong in China (zoomed) (+all claims hatched).svg|center|128px]]
| [[Һоң Коң]]
| zh:中華人民共和國香港特別行政區<br/>en:Hong Kong Special Administrative Region of the People's Republic of China<br/>zh:香港<br/>en:Hong Kong
|
| 1105.69 км²<br/>1649.34 км²<br/>2755.03 км²
| [[инглиз теле]]<br/>[[кантон теле]]<br/>''[[:d:Q727694|стандарт кытай теле (путуңхуа)]]''<br/>[[Юе|юе теле]]<br/>''[[:d:Q17038844|Hong Kong Sign Language]]''<br/>[[Мандарин кытай теле]]
|-
| [[Файл:Macau locator map.svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q14773|Macau]]''
| zh:中華人民共和國澳門特別行政區<br/>pt:Região Administrativa Especial de Macau da República Popular da China
|
| 115.3 км²
| ''[[:d:Q727694|стандарт кытай теле (путуңхуа)]]''<br/>[[Мандарин кытай теле]]<br/>[[кантон теле]]<br/>[[Юе|юе теле]]<br/>[[Макан теле]]<br/>[[португал теле]]
|}
{{Wikidata list end}}
== Икътисад ==
Кытай Халык Республикасының үзенчәлеге шунда: алар [[сәнәгать]] җитештерүе, фермер һәм шәхси хуҗалыкларны техник яктан тәэмин итүдә [[авыл хуҗалыгы]] техникасы һәм инвентарьларны поставкалауда алга киткән. Узган гасырның 70нче елларында Кытай, җиргә дәүләт хуҗа булган шартларда һәм хөкүмәт ярдәме күрсәтелгәндә, хуҗалык итүнең кече формаларын үстерү юнәлешендә зур казанышка иреште.
[[Янцзы]] елгасыннан төньяктарак [[бодай]] игәләр. Төньяк-көнчыгышта — {{comment|[[кытай борчагы]]|соя}}, шулай ук [[тары]]ның бер төре — [[гаолян]] үстерәләр. Аның орлыгын азык буларак кулланалар. Әлеге вакытта Кытайда 500 миллион тонна [[ашлык]] җитештерелә. Ашлык культураларының уңышын күтәрүдә яңа технологияләр яхшы нәтиҗә бирә. Дәүләт ярдәмен тоеп, җирдә хезмәт итүче Кытай крестьяннары илнең азык-төлек бәйсезлеген тәэмин итә алды.
Кытайның куәтле сәнәгать потенциалы товарларны күпләп чит илләргә сату мөмкинлеге бирә. Кытай товарларын [[АКШ]]ка [[экспортлау]] күләме — 398 миллиард, ә [[БРИКС]] илләренә нибары 141 миллиард доллар тәшкил итә. Һәм, әлбәттә, БРИКСтагы илләрнең “Зур җиде”гә берләшкән илләргә экспорт күләме елдан-ел артуы да игътибарга лаек. Бу сумма 1,1 триллион доллар тәшкил итсә, эчке әйләнештәгесе 596 миллиард доллардан артмый.<ref>{{Citation |title=Башкортстан — инвестицияләр мәйданы |url=http://kiziltan.ru/ekonomika/print:page,1,1380-bashkortstan-investiciyalr-mydany.html |access-date=2015-11-13 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305005618/http://kiziltan.ru/ekonomika/print:page,1,1380-bashkortstan-investiciyalr-mydany.html |dead-url=yes }}</ref>
== Халык ==
Иң зур шәһәрләре – Чунцин, [[Шаңхай]], Чыңду, [[Харбин]], [[Тяньцзинь]], Шиндзяджуан, [[Ухань]], Чиңдау, [[Гуанджоу]].
Кытай – күпмилләтле ил. Анда 56 милләт яши: [[хань]], [[монголлар|монгол]], [[татар]], хуэй, тибет, [[уйгырлар|уйгыр]], мяо, ийц, джуан, буитя, [[кореялеләр|корея]], маньджур, дунц, яотян, [[саларлар|салар]] һ.б. милләтләр. Хань (кытай) милләте – 92 процент. Барлык милләтләр дә, саннары күпме булуга карамастан, тигез хокуклы итеп санала.
== Дин ==
Кытай рәсми рәвештә атеистик дәүләт булып тора һәм үз халкының дине буенча мәгълүматлар бирми. Шул сәбәпле дини демография буенча төгәл мәгълүматлар юк. Кытай Конституциясе дин тоту иреген гарантияли. Рәсми теркәлмәгән теләсә нинди дини оешма дәүләт тарафыннан эзәрлекләүгә дучар була. Кытай халкының 85 % ы дингә ышана, 15 % ы үзләрен атеист дип саный.
Соңгы мең ел эчендә кытай мәдәнияте күп кенә дини агымнарның йогынтысына дучар була. [[Даочылык]], [[буддачылык]] һәм [[конфуцийчылык]] илнең «өч тәгълиматы» булып санала. Әлеге өч дин халык дине формасында бөтен ил буенча таралган.
Диннәрнең иң таралганнары – [[Даочылык]], [[буддачылык]] , [[конфуцийчылык]], [[ислам]], [[католиклык]]. Диннәр Конституция һәм закон ярдәмендә саклана.
Бәяләүләр буенча, халыкның 2-3 % ы — [[мөселман]]нар, [[христианнар]] 5 % тәшкил итә. [[Буддизм]]ны Кытай халкының 10-18 % ы якын итә. 30 % тан артык [[кытайлар|кытайлы]] җирле халык диннәрен куллана<ref>[https://worldpopulationreview.com/countries/china-population/ China Religion, Economy and Politics]{{ref-en}}</ref><ref>[http://www.cpirc.org.cn/ 全球国家及城市可靠翔实的人口数据和信息 (China Population Information and Research Center)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100315090248/http://www.cpirc.org.cn/ |date=2010-03-15 }}{{ref-zh}}{{ref-en}}</ref><ref>[http://www.stats.gov.cn/english/ National Bureau of Statistics of China]{{ref-en}}</ref><ref>[https://population.un.org/wpp/ UN World Population Prospects (2019 Revision)]. United Nations population estimates and projections{{ref-en}}</ref>. [[Һинд дине]] Кытайда азчылык тарафыннан тотыла. Әлеге дин хәзерге кыйтга Кытайда бик чикләнгән таралышлы, ләкин археологик дәлилләр Индуизмның [[урта гасырлар]] Кытаенда булганын раслый.
Кытайда ислам динендәге ун милләт халкының саны якынча 18 млн кеше тәшкил итә. Аларга [[башкортлар]], [[уйгырлар]], [[казакълар]], [[Кытай татарлары|татарлар]], [[кыргызлар]], [[үзбәкләр]], дунсян, [[таҗиклар]], хуэй мөселманнары керә. Кытай мөселманнары, нигездә, [[хәнәфи мәзһәбе]]ндәге [[сөнни]]ләр, таҗиклар — [[шигый]]-исмәгыйлиләр.
{{Тәрҗемә ителмәгән 3|Кытай халык университеты|Кытай халык университетының|en|Renmin University of China}} социологик тикшеренү үзәге 2013 елдан 2015 елга кадәр үткәргән (31 төбәктән 4382 дин тотучыны) сораштыру нәтиҗәсендә, «ислам — Кытай яшьләре арасында иң киң таралган дин» дигән нәтиҗә чыгарылган. Тикшеренү мәгълүматлары буенча, 30 яшькә кадәрге [[кытайлар]]ның 22,4 % ы үзен мөселман дип саный.
Вэй Дедун, Кытай халык университетының фәлсәфә мәктәбенең буддизм тикшеренүләре профессоры:
<blockquote>Кытайлылар арасында мөселман яшьләре саны буддистлар һәм католикларныкыннан югарырак булуның сәбәбе: ислам тарафдарларының күбесе этник азчылыкка карый, аларның хатын-кызлары еш кына берничәшәр бала таба, балалары да ислам динен кабул итә<ref>''Yuen Yeuk-laam''. [http://www.globaltimes.cn/content/930904.shtml Religious Chinese are younger: report.] Global Times, 8.07.2015{{ref-en}}</ref></blockquote>
* [[Кытайда ислам]]
* [[Кытайда индуизм]]
== Дәүләт корылышы ==
Чин — халык җөмһүрияте. Гамәлдәге конституциясе [[1988 ел]]ның 4 декабрендә кабул ителгән; 1988, 1993, 1999 елларда аерым төзәтүләр кертелгән. Конституциягә күрә, Бөтенкытай халык вәкилләре мәҗлесе (БХВМ) — дәүләт хакимиятенең иң югары органы. БХВМ дәүләт башлыгын — КХҖ рәисен һәм аның урынбасарларны сайлый. Канун чыгаручы хакимиятне БХВМ гамәлгә ашыра. БХВМ провинция, автоном район, үзәккә буйсынучы шәһәрләр һәм кораллы көчләр тарафыннан сайланган депутатлардан гыйбарәт. БХВМның даими эшләүче органы — Даими кәмитит. БХВМ вәкаләт мөддәте 5 ел. Башкарма хакимиятне Дәүләт шурасы (хөкүмәт) гамәлгә ашыра. Ул БХВМ һәм аның даими комитеты алдында хисәп тота. Дәүләт шурасының вәкаләт мөддәте — 5 ел.
== Кораллы көчләр ==
[[Файл:ForbiddenCity MaoZedongPortrait (pixinn.net).jpg|200px|thumb|Кытай солдаты. 2008 ел]].
{{main|Кытайның халык-азатлык армиясе}}
{{бүлекне яңартырга}}
Кытайның [[кораллы көчләр]]е дөньяда сан ягыннан иң зурлардан дип санала. Ул [[Атом-төш коралы|атом-төш]] һәм ракета державасы булып тора.
[[Кытайның халык-азатлык армиясе]]ндә (КХАА) 2,5 млн кеше исәпләнә.
Соңгы еллардагы көчле модернизация нәтиҗәсендә Кытайның кораллы көчләре якын киләчәктә иң заманча корал булдырачак<ref name="az16119">[https://www.azatliq.org/a/29712828.html АКШ күзләве: Кытай тиздән кораллануда иң алдынгы ил булачак]</ref>.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Чыганаклар ==
* [http://tatyash.ru/get.php?11736|72.htm#0 Бөек белән гади янәшә (Беләсезме?) – № 22-23 (11736), 21 февраль, 2012] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140411010051/http://tatyash.ru/get.php?11736%7C72.htm |date=2014-04-11 }}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
{{Бу темага Татнетта|сүз%20төзмә= Кытай |сүз+төзмә= Кытай |süz%20tözmä = Qıtay}}
== Шулай ук карагыз ==
{{Азия дәүләтләре}}
[[Төркем:Кытай]]
[[Төркем:Җөмһүриятләр]]
322ganmfotsnjbpfz6fm9j767ahkqgd
1953 ел
0
14532
5963194
5366630
2026-06-14T13:04:02Z
~2026-21991-09
60323
/* Туулар */
5963194
wikitext
text/x-wiki
{{alsonumber|1953}}
{{Ел өчен навигация|1953}}
{{Гасыр өчен навигация|20}}
{{Башлана торган ел|1953}}
== Вакыйгалар ==
* [[9 март]] — Мәскәүдә [[Иосиф Сталин|И. Сталин]] гүргә иңдерелә.
* [[26 июнь]] — [[Лаврентий Берия|Л. Берия]] кулга алына.
* [[9 декабрь]] — [[«Азатлык радиосы»]]ның [[татар теле|татар]] һәм [[башкорт теле|башкорт]] телләрендәге беренче тапшыруы чыга.
== Туулар ==
{{Шулай ук карагыз|:Төркем:1953 елда туганнар}}
* [[2 гыйнвар]] — [[Наилә Гыйләҗева]], Олимпия чемпионы.
* [[10 гыйнвар]] — [[Тәлгать Миңнебаев]], журналист-теоретик, сәясәт белгече.
* [[3 гыйнвар]] — [[Нариман Гарифуллин]], театр актеры.
* [[19 февраль]] — [[Байрас Ибраһимов]], татар театр режиссеры.
* [[12 март]] — [[Ирина Понаровская]], эстрада һәм [[джаз]] җырчысы.
* [[25 апрель]] — [[Халисә Мөдәррисова]], татар шагыйрәсе.
* [[18 апрель]] — [[Исмәгыйль Шәрәфиев]], [[«Татарстан яшьләре»]] гәзитенең баш мөхәррире (1990-2017).
* [[25 апрель]] — [[Тимур Акулов]], ТР президенты киңәшчесе, РФ Дәүләт думасы депутаты.
* [[6 май]] — [[Тони Блер]] (''Tony Blair''), [[Бөекбритания]] премьер-министры.
* [[29 май]] — [[Хәнисә Алишина]], татар галимәсе.
* [[30 май]] — [[Мөдәррис Вәлиев]], әдәбият тәнкыйтьчесе, шагыйрь.
* [[14 июнь]] — [[Ринат Гатауллин (1953)|Ринат Гатауллин]], икътисадчы, профессор.
* [[15 июнь]] — [[Зөлфирә Зарипова]], актриса.
* [[17 июль]] — [[Тәслимә Фәйзуллина]], [[Тинчурин театры]] артисты, [[ТР халык артисты]].
* [[25 июль]] — [[Мирсәет Сөнгатуллин]], җырчы, РФ атказанган, ТР халык артисты.
* [[14 август]] — [[Луиза Батыр-Болгари]], күренекле татар композиторы.
* [[14 август]] — [[Фәһим Ситдыйков]] (''[[2011 ел]]да вафат булды''), [[Кәрим Тинчурин исемендәге театр]] артисты.
* [[5 сентябрь]] — [[Ирек Диндаров]], журналист, язучы.
* [[13 октябрь]] — [[Мөдәррис Минһаҗев]], рәссам.
* [[24 октябрь]] — [[Рәшит Ахунов]], язучы.
* [[5 ноябрь]] — [[Олег Морозов]], сәясәтче.
* [[12 ноябрь]] — [[Галина Казанцева]], опера җырчысы.
* [[13 ноябрь]] — [[Андрес Мануэль Лопес Обрадор]], {{байраклаштыру|Мексика}} президенты (2018).
* [[23 ноябрь]] — [[Михаил Галицкий]], драма артисты, [[Тукай премиясе]] лауреаты (''[[2000 ел|2000]]'').
* [[8 декабрь]] — [[Ким Бейсингер]], АКШ кино актрисасы.
* [[11 декабрь]] — [[Андрей Макаревич]], [[СССР|ССРБ]] һәм [[Россия]] рок-музыканты, автор-башкаручы.
* [[12 декабрь]] — [[Бәйрәм Мифтахов]], галим.
* [[Фәиз Гыйльманов]], иганәче, «Мәдинә» дини оешмасы оештыручысы.
* [[Алим Госманов]], кырымтатар җырчысы, дирижер.
== Вафатлар ==
{{Шулай ук карагыз|:Төркем:1953 елда вафатлар}}
* [[15 февраль]] — [[Риф Рәимов]], Башкортстан тарихчысы.
* [[5 март]] — [[Иосиф Сталин]], [[СССР|ССРБ]] җитәкчесе.
* [[8 ноябрь]] — [[Иван Бунин]], рус язучысы.
* [[23 декабрь]] — [[Лаврентий Берия]], совет сәяси эшлеклесе. Атып үтерелде.
[[Төркем:1953 ел]]
[[Төркем:Еллар]]
imw91bdbi2gy1fbvaexxp2yknhxgje8
12 июнь
0
16567
5963187
4158804
2026-06-14T12:51:00Z
~2026-21991-09
60323
/* {{Вакыйгалар}} */
5963187
wikitext
text/x-wiki
'''12 июнь''' — [[Милади тәкъвиме]]ндә алтынчы айның уникенче көне. Ел ахырына кадәр 202 көн кала.
{{Июнь тәкъвиме}}
{{Шулай ук карагыз/Көн}}
{{Тарихта бу көн}}
=={{Бәйрәмнәр һәм вакыйгалар}}==
==={{Халыкара истәлекле период}}===
* '''''Бөтендөнья [[бала]]ларны [[акча]] [[хезмәт|эшләтүгә]] каршылык күрсәтү көне''''' <small>({{lang-en|[[:en:World Day Against Child Labour|World Day Against Child Labour]]}}, {{lang-fr|Journée mondiale contre le travail des enfants}}, {{lang-es|[[:es:Día Mundial contra el Trabajo Infantil|Día Mundial contra el Trabajo Infantil]]}})</small>.
==={{Илләр буенча бәйрәмнәр}}===
* {{PRY}} — '''''Тынычлык (Чако сугышы туктатылуы) көне''''' <small>({{lang-es|[[:es:Anexo:Días feriados en Paraguay|Dia de la Paz del Chaco]]}}, {{lang-en|[[:en:Public holidays in Paraguay|Chaco Armistice]]}})</small>.
* {{Байрак/Россия}} [[Россия]] — '''''[[Россия]] көне''''' <small>({{lang-ru|[[:ru:День России|День России]]}})</small>.
* {{Байрак/Филиппиннар}} [[Филипин]] — '''''Бәйсезлек көне''''' <small>({{lang-en|[[:en:Independence Day (Philippines)|Independence Day]]}}, фил. ''Araw ng Kasarinlan / Araw ng Kalayaan'')</small>.
==={{Һөнәри һәм җәмгыяви бәйрәмнәр}}===
* {{USA}} — '''''Катнаш расалы [[никах]]лар көне''''' <small>({{lang-en|[[:en:Loving Day|Loving Day]]}})</small>.
* {{BRA}} — '''''Гашыйклар көне''''' <small>({{lang-pt|[[:pt:Dia dos Namorados|Dia dos Namorados]]}})</small>.
* {{HTI}} — '''''Балалар көне''''' <small>({{lang-fr|Jour national de l’enfant}}, {{lang-en|[[:en:Children's Day#Haiti|National Children's Day]]}})</small>.<ref>{{ref-fr}} [http://www.unicef.org/haiti/french/media_9100.htm UNICEF Haiti: Jour national de l’enfant] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120609001812/http://www.unicef.org/haiti/french/media_9100.htm |date=2012-06-09 }}</ref>
* {{NGA}} / [[File:Lagos_Flag.png|20px]] [[d:Q815913|Лагос штаты]] — '''''12 июнь хәтер көне''''' <small>({{lang-en|June 12 Commemoration}})</small>.<ref>{{ref-en}} [http://www.premiumtimesng.com/regional/ssouth-west/184815-lagos-declares-june-12-public-holiday.html Lagos declares June 12 public holiday]</ref>
* {{PER}} — '''''[[Информатика]] фәне һәм [[мәгълүмат технологияләре]] тармагы хезмәткәрләре көне''''' <small>({{lang-es|Dia del [[:es:Informática|Informatico]]}})</small>.<ref>{{ref-es}} [http://diadelinformatico.blogspot.ru/ Dia del Informatico]</ref>
* {{POL}} — '''''Антитерроризм һәм хөкүмәт иминлеге хезмәте көне''''' <small>({{lang-pl|[[:pl:Święto Biura Ochrony Rządu|Święto Biura Ochrony Rządu]]}})</small>.
* {{UKR}} — '''''Биржалар (финанслар базары) хезмәткәрләре көне''''' <small>({{lang-uk|[[:uk:День працівника фондового ринку|День працівника фондового ринку]]}})</small>.
== {{Вакыйгалар}} ==
* [[1584 ел|1584]] — [[Файл:Flag of Yoshkar-Ola (Mariy-El) (2006-02).png|25px]] [[Йошкар-Ола]] шәһәре нигезләнә.
* [[1767 ел|1767]] — [[Әби патша]] Казан [[сабантуе]]ның шәрәфле кунагы була.
* [[1920 ел|1920]] — рәсми төстә [[Панама каналы]] ачыла.
* [[1990 ел|1990]] — [[РСФСР]] суверенитеты игълан ителә.
* [[1991 ел|1991]] — [[Минтимер Шәймиев]] [[Татарстан|Татарстан Республикасының]] беренче Президенты итеп сайлана.
* [[1994 ел|1994]] — [[Австрия]] референдумда [[Европа Берлеге]]нә керергә карар кыла.
* [[1997 ел|1997]] — [[Елизавета II]] яңа төзелгән «[[Глобус (театр)|Глобус]]» театрын ача.
== {{Туулар}} ==
{{Шулай ук карагыз|:Төркем:12 июнь көнне туганнар}}
* [[1772 ел|1772]] — [[Иван Второв]],
* [[1875 ел|1875]] — [[Николай Горяев]],
* [[1897 ел|1897]] — [[Энтони Иден]], [[Бөекбритания]]нең 64 нче [[Бөекбритания премьер-министрлары|премьер-министры]].
* [[1905 ел|1905]] — [[Әхмәтсафа Дәүләтьяров]], {{ССРБ байрагы}} дәүләт эшлеклесе, {{ТАССР гербы}} халык комиссарлары шурасы (хөкүмәте) рәисе.
* [[1906 ел|1906]] — [[Дмитрий Шостакович]],
* 1906 — [[Ләбиб Гыйльми]], татар язучысы.
* [[1908 ел|1908]] — [[Вәлиәхмәт Галимов]],
* 1908 — [[Шәмсинур Байбәкева]],
* [[1921 ел|1921]] — [[Дмитрий Постников]],
* [[1924 ел|1924]] — [[Джордж Герберт Уокер Буш]], [[АКШ]]ның [[АКШ президентлары исемлеге|41 нче президенты]].
* 1924 — [[Җәүдәт Сөнәгатуллин]],
* 1924 — [[Павел Карпов]],
* [[1926 ел|1926]] — [[Виталий Копылов]],
* [[1928 ел|1928]] — [[Евгений Фоминов]],
* 1928 — [[Нур Гыйззәтуллин]], галим, тәнкыйтьче.
* [[1930 ел|1930]] — [[Зәбир Гыймайкин]],
* [[1932 ел|1932]] — [[Мөслим Әпсәләмов]],
* [[1937 ел|1937]] — [[Владимир Арнольд]],
* [[1940 ел|1940]] — [[Альберт Разин]],
* [[1947 ел|1947]] — [[Константин Лопушанский]],
* [[1948 ел|1948]] — [[Фәридә Салитова]],
* [[1950 ел|1950]] — [[Гали Хәмзин]],
* [[1952 ел|1952]] — [[Ольга Лопухова]],
* [[1955 ел|1955]] — [[Әнвәр Измайлов]], кырымтатар музыканты.
* [[1959 ел|1959]] — [[Наилә Ахунова]], милләте буенча [[татар]] булган [[язучы]], [[шагыйрь|шагыйрә]].
* [[1960 ел|1960]] — [[Илдус Нәфыйков]], ТР прокуроры (''2013-2018'').
* [[1961 ел|1961]] — [[Энгель Фәттахов]], [[Татарстан]]ның дәүләт эшлеклесе.
* [[1963 ел|1963]] — [[Мимоза Әхмәти]],
* [[1966 ел|1966]] — [[Әхәт Салихов (1966)|Әхәт Салихов]],
* [[1973 ел|1973]] — [[Әнәс Мәхлүф]],
* [[1981 ел|1981]] — [[Адриана Лима]],
* 1981 — [[Ольга Редько]], [[ТР сатып алулар буенча дәүләт комитеты]] рәисе (2014).
* [[1982 ел|1982]] — [[Марко Попович]],
* [[1988 ел|1988]] — [[Роландс Фрейманис]],
* [[1991 ел|1991]] — [[Юрий Нестеренко]],
* [[1992 ел|1992]] — [[Никита Бочаров]],
== {{Вафатлар}} ==
{{Шулай ук карагыз|:Төркем:12 июнь көнне вафатлар}}
* [[1912 ел|1912]] — [[Фредерик Пасси]], [[француз]] сәяси эшлеклесе, [[Тынычлык өчен Нобель премиясе]]нең беренче лауреаты.
* [[1915 ел|1915]] — [[Мөхәммәтъяр Солтанов]],
* [[1922 ел|1922]] — [[Николай Высоцкий (1843)|Николай Высоцкий]],
* [[1931 ел|1931]] — [[Натан Седерблюм]], швед рухание һәм экуменист, [[Тынычлык өчен Нобель премиясе]] лауреаты.
* [[1936 ел|1936]] — [[Карл Краус]] (''Karl Kraus''), австрияле язучы.
* [[1937 ел|1937]] — [[Михаил Тухачевский]], ССРБ хәрби эшлеклесе, хәрби теоретик, Советлар Берлеге маршалы.
* [[1954 ел|1954]] — [[Сергей Юдин (хирург)|Сергей Юдин]],
* [[1982 ел|1982]] — [[Карл фон Фриш]],
* [[1983 ел|1983]] — [[Клеменс Һольцмайстер]],
* [[1987 ел|1987]] — [[Мөхтәр Әхмәдиев]],
* [[1992 ел|1992]] — [[Вячеслав Аристов]],
* [[2010 ел|2010]] — [[Фуат Мансуров]], татар дирижеры.
* [[2012 ел|2012]] — [[Элинор Остром]]
* [[2013 ел|2013]] — [[Диләвер Девятов]],
* [[2018 ел|2018]] — [[Рәис Баһаветдинов]],
* [[2020 ел|2020]] — [[Әбрәк Әюпов]],
=={{Дини бәйрәмнәр}}==
=== Ислам ===
=== Христианлык ===
==== [[Рәсем:Christian cross.svg|12px]] Көнбатыш Христианнарда ====
==== [[Рәсем:OrthodoxCross(black,contoured).svg|12px]] Көнчыгыш христианнарда ====
===={{Исем бәйрәмнәре}}====
== Шулай ук карагыз ==
{{commonscat|12 June}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Cылтамалар ==
* [http://www.calend.ru/ Calend.ru вакыйгалар тәкъвиме]
* [http://www.angelday.info/ Православ исемнәре һәм көн бәйрәмнәре]
* [http://www.portalsaofrancisco.com.br/ Portal Sao Francisco (Бразилия)]
* [http://www.es.catholic.net/santoral/ Бөтендөнья Католикларның очрашу порталы, испан телендәге көн изгеләре бүлеге]
* [http://www.journee-mondiale.com/ Францияз телле дөнья көннәре порталы]
* [http://www.when-is.com/ Бөтендөнья дини һәм дөньяви көннәр]
* [http://www.ou.org/holidays/calendar/ Бөтендөнья ортодокс яһүдиләр бәйрәмнәре тәкъвиме]
{{Тәкъвим}}
[[Төркем:Ел көннәре]]
[[Төркем:12 июнь]]
slgd0ntx86gm0zfjy88jag0u34hl2d6
1949 ел
0
18142
5963181
4445793
2026-06-14T12:38:57Z
~2026-21991-09
60323
/* Вакыйгалар */
5963181
wikitext
text/x-wiki
{{alsonumber|1949}}
{{Ел өчен навигация|1949}}
{{Гасыр өчен навигация|20}}
{{Башлана торган ел|1949}}
== Вакыйгалар ==
* [[4 апрель]] — [[НАТО]] барлыкка килә.
* [[12 апрель]] — [[МДУ]] төп бинасы төзелеше башлана.
* [[11 май]] — Сиам корольлеге исеме [[Таиланд]]ка үзгәртелә.
* [[8 июнь]] — [[Лондон]]да [[Джордж Оруэлл|Дж. Оруэлл]]ның [[1984 (roman)|«1984»]] әсәре сатуга чыга.
== Туулар ==
[[Файл:Heyder bigichev.jpg|80px|thumb|left|Х. Бигичев]]
[[Файл:Hamduna.jpeg|80px|thumb|left|Х. Тимергалиева]]
{{Шулай ук карагыз|:Төркем:1949 елда туганнар}}
* [[2 февраль]] — [[Руслан Дәминов]], татар опера җырчысы.
* [[28 февраль]] — [[Ибраһим Канапацкий]], [[Липка татарлары|Беларусь татарларының]] иҗтимагый һәм дини җитәкчесе.
* [[2 март]] — [[Нәҗибә Сафина]], шагыйрә.
* [[5 март]] — [[Хәмит Латыйпов]], рәссам, шагыйрь.
* [[15 март]] — [[Илдус Диндаров]], журналист, язучы.
* [[25 март]] — [[Мөнир Якупов]], опера җырчысы, Татарстанның халык артисты.
* [[30 апрель]] — [[Антониу Гутерреш]], [[БМО]] Генераль сәркатибе (''[[2017 ел|2017]]'').
* [[8 май]] — [[Равил Рахмани]], әдәбият галиме, мөхәррир.
* [[11 май]] — [[Мансур Сафин]], [[татар]] язучысы.
* [[20 май]] — [[Рафаиль Закиров (1949)|Рафаиль Закиров]], РФ атказанган хәрби очучысы (1992).
* [[25 май]] — [[Хәмдүнә Тимергалиева]], татар җырчысы.
* [[2 июнь]] — [[Рахман Шәфигуллин]], «[[Чаллы-ТВ]]» телекомпаниясен нигезләүче, язучы-прозаик, журналист, публицист.
* [[16 июнь]] — [[Хәйдәр Бигичев]], опера җырчысы.
* [[18 июнь]] — [[Лех Качинский]], 8нче [[Польша]] президенты.
* [[15 июль]] — [[Зиннур Мансуров]], татар шагыйре, «[[Мәдәни җомга]]» газетасы баш мөхәрире.
* [[28 июль]] — [[Александр Леухин]], рәссам, [[Тукай премиясе]] (''[[2016 ел|2016]]'').
* [[30 июль]] — [[Зилә Сөнгатуллина]], татар опера җырчысы, профессор.
* [[1 август]] — [[Корманбәк Бакыев]], [[Кыргызстан]] президенты.
* [[20 август]] — [[Әхмәт Хәмәдишин]] (Дусайлы) язучы, шагыйрь, adiplar.ru сайтын ясаучы.
* [[30 август]] — [[Равил Моратов]], сәясәтче һәм дәүләт эшлеклесе.
* [[3 сентябрь]] — [[Наил Вәлиев (1949)|Наил Вәлиев]], әдәбият галиме.
* [[13 сентябрь]] — [[Шамил Шәрифуллин]], композитор.
* [[16 сентябрь]] — [[Шәүкәт Гаделша]], шагыйрь, [[Татарстан Республикасының Габдулла Тукай исемендәге дәүләт премиясе|Татарстанның Габдулла Тукай исемендәге дәүләт премиясе]] лауреаты (2023).
* [[27 сентябрь]] — [[Фәрит Фәткуллин (1949)|Фәрит Фәткуллин]], [[Кызыл таң]] журналисты.
* [[7 октябрь]] — [[Рәшит Бәшәр]], шагыйрь.
* [[5 ноябрь]] — [[Ренат Салаватов]], дирижёр, композитор.
* [[6 ноябрь]] — [[Нәкыйп Гатиятуллин]], РФ һәм [[ТР атказанган геологы]], фән докторы.
* [[10 ноябрь]] — [[Рәүфәл Мөхәммәтҗанов]], [[Татар опера һәм балет театры]] директоры.
* [[18 ноябрь]] — [[Тимергали Зиннуров]], [[Тинчурин театры]] артисты.
== Вафатлар ==
{{Шулай ук карагыз|:Төркем:1949 елда вафатлар}}
* [[16 гыйнвар]] — [[Павел Беньков]], рәссам.
* [[5 апрель]] — [[Роман Дәүли]], Казан керәшен укытучылар семинариясе директоры.
* [[18 август]] — [[Һади Килдебәк]], журналист, педагог, язучы.
* [[27 август]] — [[Әхмәтҗан Касыйми]], [[Көнчыгыш Төркистан]] президенты (''[[1946 ел|1946]]-1949'').
* [[8 сентябрь]] — [[Рихард Штраусс]], алман композиторы, дирижер.
* [[28 октябрь]] — [[Муса Бигиев]], татар дин белгече-философ, публицист.
* [[11 ноябрь]] — [[Кедра Митрей]], удмурт язучысы, шагыйрь, публицист, тәнкыйтьче һәм тәрҗемәче.
[[Төркем:1949 ел]]
[[Төркем:Еллар]]
ntr8vciezdcyb7i00tog5fqdkr2buw5
8 июнь
0
18897
5963183
5507798
2026-06-14T12:39:39Z
~2026-21991-09
60323
/* {{Вакыйгалар}} */
5963183
wikitext
text/x-wiki
'''8 июнь''' — [[Милади тәкъвиме]]ндә алтынчы айның сигезенче көне. Ел ахырына кадәр 206 көн кала.
{{Июнь тәкъвиме}}
{{Шулай ук карагыз/Көн}}
{{Тарихта бу көн}}
=={{Бәйрәмнәр һәм вакыйгалар}}==
==={{Халыкара истәлекле период}}===
* {{Байрак/БМО}} [[Берләшкән милләтләр оешмасы]] — '''''[[Бөтендөнья океаннар көне]]''''' <small>({{lang-ar|[[:ar:اليوم العالمي للمحيطات|اليوم العالمي للمحيطات]]}}, {{lang-en|[[:en:World Oceans Day|World Oceans Day]]}}, {{lang-es|[[:es:Día Mundial de los Océanos|Día Mundial de los Océanos]]}}, {{lang-zh|[[:zh:世界海洋日|世界海洋日]]}}, {{lang-ru|[[:ru:Всемирный день океанов|Всемирный день океанов]]}}, {{lang-fr|[[:fr:Journée mondiale de l'océan|Journée mondiale de l'océan]]}}, 1992/2009)</small>.
==={{Илләр буенча бәйрәмнәр}}===
* {{SLO}} — '''''Примож Трубарь көне''''' <small>({{lang-sl|[[:sl:Dan Primoža Trubarja|Dan Primoža Trubarja]]}})</small>.
* {{FRA}} — '''''[[d:Q43467|Индокитай]] җирләрендә «Франция өчен үлгәннәр»не милли искә алу көне''''' <small>({{lang-fr|journée nationale d'hommage aux «morts pour la France» en [[:fr:Indochine|Indochine]]}})</small>.<ref>{{ref-fr}}Instituée par le décret du 26 mai 2005 [http://www.legifrance.gouv.fr/jopdf/common/jo_pdf.jsp?numJO=0&dateJO=20050527&numTexte=00074&pageDebut=00074&pageFin= Site Légifrance] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211222062854/https://www.legifrance.gouv.fr/jopdf/common/jo_pdf.jsp?numJO=0&dateJO=20050527&numTexte=00074&pageDebut=00074&pageFin= |date=2021-12-22 }}.</ref>.
==={{Һөнәри һәм җәмгыяви бәйрәмнәр}}===
* '''''Бөтендөнья [[баш мие]]ндәге [[яман шеш|шеш]] көне''''' <small>({{lang-en|[[:en:World Brain Tumor Day|World Brain Tumor Day]]}}, {{lang-de|[[:de:Welt-Hirntumor-Tag|Welt-Hirntumor-Tag]]}})</small>.<ref>{{ref-de}} [https://www.hirntumorhilfe.de/projekte/oeffentlichkeitsarbeit/welthirntumortag/ Welthirntumortag: Zeichen Setzen zum Welthirntumortag am 8. Juni!]</ref>
* {{AUS}} / ''[[File:Flag_of_Norfolk_Island.svg|border|24px]] [[d:Q31057|Норфолк утравы]]'' — '''''Баунти көне''''' <small>({{lang-en|[[:en:Bounty Day|Bounty Day]]}})</small>.
* {{ARG}} — '''''Поляк колонистлары көне''''' <small>({{lang-es|[[:es:Inmigración polaca en Argentina#Después de 1938|Día del Colono Polaco]]}}, {{lang-pl|[[:pl:Międzynarodowy Dzień Migrantów#W Argentynie|Dzień Polskiego Osadnika]]}})</small>.<ref>{{ref-es}} [http://www.upranet.com.ar/_esp/?p=1290 Día del Colono Polaco en Argentina]{{Deadlink|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
* {{BRA}} — '''''Илкүләм [[океан]]ография/океанология белгечләре көне''''' <small>({{lang-pt|[https://www.calendarr.com/brasil/dia-do-oceanografo/ Dia Nacional dos Oceanógrafos e Oceanólogos], 1991/2008}})</small> һәм '''''[[Цитрус]] культураларын үстерүчеләр көне''''' <small>({{lang-pt|[https://www.calendarr.com/brasil/dia-do-citricultor/ Dia do Citricultor], 1969}})</small>.
* {{VEN}} — '''''Җирле [[шоколад]]лары көне''''' <small>({{lang-es|[https://www.calendariovenezuela.com/fechas/dia-del-chocolate-venezolano-origen Día del Chocolate Venezolano], 1863/2016}})</small>.
* {{COL}} — '''''Студентлар көне''''' <small>({{lang-es|[[:es:Día Internacional de los Estudiantes#Colombia|Día del Estudiante]]}})</small>.<ref>[http://www.centromemoria.gov.co/conmemoraciones/406-8-y-9-de-junio-dias-del-estudiante Efemérides: días del estudiante]{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web|title=La matanza estudiantil hace 50 años, El tiempo|url=http://www.eltiempo.com/archivo/documento/MAM-1509596|language=español|accessdate=14 de agosto de 2015}}</ref>
* {{PER}} — '''''Инженерлар көне''''' <small>({{lang-es|Día de la [[:es:Ingeniería|Ingeniería]]}})</small>.<ref>{{Citation |title=DIA DEL INGENIERO EN EL PERÚ |url=http://www.muniferrenafe.gob.pe/index.php/mun-noticias/511-dia-del-ingeniero-en-el-peru.html |access-date=2016-06-08 |archive-date=2016-06-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160612143823/http://www.muniferrenafe.gob.pe/index.php/mun-noticias/511-dia-del-ingeniero-en-el-peru.html |dead-url=yes }}</ref>
* {{POL}} — '''''[[Информатика]] белгечләре көне''''' <small>({{lang-pl|[[:pl:Dzień Informatyka|Dzień Informatyka]]}})</small>.
* {{Байрак/Россия}} [[Россия]] — '''''[[Рәсем:Flag of Karelia.svg|20px]] [[Карелия]] [[республика]]сы көне''''' <small>({{lang-ru|[[:ru:День Республики#День Республики в Российской Федерации|День Республики]]}})</small><ref>{{ref-ru}} [http://www.gov.karelia.ru/Leader/Document/day.html О Дне Республики Карелия]</ref> һәм '''''Социаль яклау [[хезмәткәр]]ләре көне''''' <small>({{lang-ru|[[:ru:День социального работника (Россия)|День социального работника]]}})</small>.
* {{Байрак/Сөләйман утраулары}} [[d:Q685|Сөләйман утраулары]] / [[File:Temotu_province_flag.svg|20px]] [[d:Q936088|Темоту провинциясе]] — '''''Темоту провинциясе көне''''' <small>({{lang-en|[[:en:Public holidays in the Solomon Islands#Province Day|Temotu Province Day / The Second Appointed Day]]}})</small>.<ref>{{ref-en}} [http://www.solomonislands-hotels.travel/event/Temotu_Province_Second_Appointed_Day Temotu Province Second Appointed Day] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160411095832/http://www.solomonislands-hotels.travel/event/Temotu_Province_Second_Appointed_Day |date=2016-04-11 }}</ref>
== {{Вакыйгалар}} ==
* [[1783 ел|1783]] — [[Исландия]]дә [[Лаки янартавы]] уяна, ул исландлыларның биштән бер өлешен һәлак итә.
* [[1786 ел|1786]] — [[Нью-Йорк]]та сатуда беренче тапкыр [[туңдырма]] тәкъдим ителә.
* [[1861 ел|1861]] — референдумда [[Теннесси]] штаты халкының өчтән ике өлеше [[АКШ]]тан чыгу өчен тавыш бирә.
* [[1902 ел|1902]] — [[Иске бистә]]дә (Казан) чыккан көчле [[янгын]] 95 йортны юк итә.
* [[1920 ел|1920]] — [[В.И. Ленин]] рәислегендә ВКП(б) ҮК [[политбюро]] Татар республикасының [[Сәхибгәрәй Сәетгалиев|Сәетгалиев]] җитәкчелегендә революцион комитетны раслый.
* [[1949 ел|1949]] — [[Лондон]]да [[Джордж Оруэлл|Дж. Оруэлл]]ның [[1984 (roman)|«1984»]] әсәре сатуга чыга.
* [[1984 ел|1984]] — [[Дисней]] үрдәге [[Дональд Дак]] [[АКШ]] киноактерлары гильдиясенең мактаулы әгъзасы була.
== {{Туулар}} ==
{{Шулай ук карагыз|:Төркем:8 июнь көнне туганнар}}
* [[1810 ел|1810]] — [[Роберт Шуман]], алман композиторы.
* [[1815 ел|1815]] — [[Йонас Юшка]],
* [[1832 ел|1832]] — [[Александр Аксаков]], рус публицисты, тәрҗемәче.
* [[1837 ел|1837]] — [[Иван Крамской]],
* [[1867 ел|1867]] — [[Фрәңк Ллойд Райт]], {{коммент|архитектор|архитектор}}.
* [[1878 ел|1878]] — [[Михаил Чебоксаров]],
* [[1898 ел|1898]] — [[Тойво Антикайнен]],
* [[1913 ел|1913]] — [[Серафим Ильин]],
* [[1916 ел|1916]] — [[Фрәнсис Крик]],
* [[1920 ел|1920]] — [[Иван Кожедуб]],
* [[1923 ел|1923]] — [[Якуп Төхфәтуллин]],
* [[1925 ел|1925]] — [[Зөһрә Вәлиуллина]],
* [[1930 ел|1930]] — [[Роберт Ауман]],
* [[1933 ел|1933]] — [[Владлен Фролов]],
* [[1935 ел|1935]] — [[Өмәтгәрәй Нәүрбиев]],
* [[1936 ел|1936]] — [[Кеннет Вилсон]],
* [[1941 ел|1941]] — [[Шираз Ара]],
* [[1946 ел|1946]] — [[Вил Бәкирев]],
* 1946 — [[Нелли Әхмәтҗанова]],
* [[1949 ел|1949]] — [[Спартак Әхмәтов]],
* [[1954 ел|1954]] — [[Равил Гарипов]],
* [[1955 ел|1955]] — [[Тим Бернерс-Ли]], галим.
* [[1957 ел|1957]] — [[Ринат Халитов]], дирижер.
* [[1958 ел|1958]] — [[Евгений Екомасов]],
* [[1961 ел|1961]] — [[Рәис Миңнеханов]], [[Саба районы]] башлыгы.
* [[1969 ел|1969]] — [[Наилә Әхмәтҗанова]],
* 1969 — [[Хәлисә Ширмән]], [[татар]] [[язучы]]сы, [[шагыйрь|шагыйрә]], галимә.
* [[1986 ел|1986]] — [[Владислав Фокин]],
* [[1987 ел|1987]] — [[Бенни Кристо]],
* [[1989 ел|1989]] — [[Игорь Бортников]],
* [[1992 ел|1992]] — [[Георгий Нуров]],
* [[1999 ел|1999]] — [[Мете Газоз]],
== {{Вафатлар}} ==
{{Шулай ук карагыз|:Төркем:8 июнь көнне вафатлар}}
* [[632 ел|632]] — [[Мөхәммәт пәйгамбәр]].
* [[1845 ел|1845]] — [[Эндрю Джексон]],
* [[1855 ел|1855]] — [[Василий Сбоев]],
* [[1865 ел|1865]] — [[Степан Ешевский]],
* [[1899 ел|1899]] — [[Николай Гулак]],
* [[1958 ел|1958]] — [[Всеволод Дубинин]],
* [[1973 ел|1973]] — [[Наталия Полонская-Василенко]],
* [[1974 ел|1974]] — [[Александр Познанский]],
* [[1982 ел|1982]] — [[Исмай Шәмсетдинов]], композитор.
* [[1985 ел|1985]] — [[Афет Инан]],
* [[1996 ел|1996]] — [[Мансур Абдуллин]], татар [[Советлар Берлеге каһарманы]], [[Кызыл Армия]]сенең артиллерия офицеры.
* [[1997 ел|1997]] — [[Амос Тутуола]],
* [[1998 ел|1998]] — [[Сани Абача]], [[Нигерия]] хәрби-дәүләт эшлеклесе, 1993-98 елларда ил [[президент]]ы.
* [[2004 ел|2004]] — [[Фалес Вәлиев]],
* [[2009 ел|2009]] — [[Харис Йосыпов]], атаклы татар спортчысы, көрәш буенча [[СССР|ССРБ]] спорт остасы.
* [[2010 ел|2010]] — [[Яков Канаев]],
* [[2016 ел|2016]] — [[Каһһәр Мәхкәмов]],
* [[2020 ел|2020]] — [[Эдуард Габдуллин]],
* [[2021 ел|2021]] — [[Геннадий Сёмин]],
=={{Дини бәйрәмнәр}}==
===={{Исем бәйрәмнәре}}====
== Шулай ук карагыз ==
{{commonscat|8 June}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
{{Тәкъвим}}
[[Төркем:Ел көннәре]]
[[Төркем:8 июнь]]
nib51cvoyhqzwki6dxxgzj27lk8v3ey
Калып:Баш бит/Вакыйгалар/12 июнь
10
18950
5963185
4438353
2026-06-14T12:49:22Z
~2026-21991-09
60323
5963185
wikitext
text/x-wiki
{{UN}} илләрендә ''Бөтендөнья [[бала]]ларны [[акча]] [[хезмәт|эшләтүгә]] каршылык күрсәтү көне'', {{USA}}та ''Катнаш расалы [[никах]]лар көне'', {{PRY}}да ''Тынычлык көне'', {{RUS}}ндә ''Русия көне'', һ.б.
[[Файл:Mansurov.jpg|right|120px|link=Фуат Мансуров]]
* [[1584 ел|1584]] — [[Файл:Flag of Yoshkar-Ola (Mariy-El) (2006-02).png|25px]] [[Йошкар-Ола]] нигезләнә.
* [[1767 ел|1767]] — [[Әби патша]] Казан [[сабантуе]]ның шәрәфле кунагы була .
* [[1906 ел|1906]] — совет композиторы [[Дмитрий Шостакович]] туа.
* [[1906 ел|1906]] — [[татар]] [[язучы]]сы [[Ләбиб Гыйльми]] дөньяга килә.
* [[1920 ел|1920]] — рәсми төстә [[Панама каналы]] ачыла.
* [[1928 ел|1928]] — галим, тәнкыйтьче [[Нур Гыйззәтуллин]] туа.
* [[1955 ел|1955]] — [[Әнвәр Измайлов]], кырымтатар музыканты туа.
* [[1961 ел|1961]] — [[Энгель Фәттахов]], [[Татарстан]]ның дәүләт эшлеклесе туа.
* [[1987]] — музыкант, аккомпаниатор [[Мөхтәр Әхмәдиев]] вафат.
* [[1990 ел|1990]] — [[РСФСР]] суверенитеты игълан ителә.
* [[1991 ел|1991]] — [[Миңтимер Шәймиев]] беренче {{байрак/Татарстан}} [[Татарстан президенты]] итеп сайлана.
* [[1994 ел|1994]] — [[Австрия]] референдумда [[Аурупа Берлеге]]нә керергә карар кыла.
* [[2010 ел|2010]] — татар дирижеры, музыкант '''''[[Фуат Мансуров]]''''' вафат була.
<noinclude>[[Төркем:Калыплар:Көннәрнең вакыйгалары]]
</noinclude>
1f0bc2ev4zlugxzz8o9q51ghtk82y5i
14 июнь
0
18978
5963192
4431959
2026-06-14T13:02:44Z
~2026-21991-09
60323
/* {{Туулар}} */
5963192
wikitext
text/x-wiki
'''14 июнь''' — [[Милади тәкъвиме]]ндә алтынчы айның ундүртенче көне. Ел ахырына кадәр 200 көн кала.
{{Июнь тәкъвиме}}
{{Шулай ук карагыз/Көн}}
{{Тарихта бу көн}}
=={{Бәйрәмнәр һәм вакыйгалар}}==
==={{Халыкара истәлекле период}}===
* {{UN}} — '''''Халыкара [[кан]] доноры көне''''' <small>({{lang-en|[[:en:World Blood Donor Day|World Blood Donor Day]]}}, {{lang-fr|Journée mondiale du donneur de sang}}, {{lang-es|[[:es:Día Mundial del Donante de Sangre|Día Mundial del Donante de Sangre]]}}, {{lang-ar|اليوم العالمي للمتبرعين بالدم}}, {{lang-ru|[[:ru:Всемирный день донора крови|Всемирный день донора крови]]}}, {{lang-zh|[[:zh:世界献血者日|世界献血者日]]}})</small>.
==={{Илләр буенча бәйрәмнәр}}===
* {{Байрак/АКШ}} [[АКШ]] — '''''Байрак көне''''' <small>({{lang-en|[[:en:Flag Day (United States)|Flag Day]]}})</small>.
* {{ARM}} — '''''Совет репрессияләр корбаннарын искә алу көне''''' <small>({{lang-hy|[[:hy:Հայաստանի Հանրապետության տոների և հիշատակի օրերի ցանկ|Բռնադատվածների հիշատակի օր]]}}, {{lang-ru|[[:ru:Праздники Армении#Другие известные праздники и памятные дни|День защиты прав безвинно осужденных / День памяти репрессированных и лиц, подвергнувшихся гонениям в советские годы]]}}, {{lang-en|[[:en:Day of Memory for Repressed People|Day of Memory for Repressed People]]}})</small>.<ref>{{ref-ru}} [https://regnum.ru/news/polit/642280.html 14 июня в Армении будет отмечаться как День памяти репрессированных и лиц, подвергнувшихся гонениям в советские годы.]</ref>
* {{байрак/Башкортстан}} [[Башкортстан]] матбугаты көне.
* {{GBR}} / [[File:Flag_of_the_Falkland_Islands.svg|20px]] [[Фолкленд утраулары]] — '''''Азат ителү көне''''' <small>({{lang-en|[[:en:Liberation Day|Liberation Day]]}})</small>.<ref>{{ref-en}} [http://www.fig.gov.fk/policy/index.php/component/jdownloads/finish/6-reports-and-publications/20-falkland-islands-public-holidays-2014-2017/0?Itemid=0 Falkland Islands Public Holidays 2014 - 2017 (PDF)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160911022538/http://fig.gov.fk/policy/index.php/component/jdownloads/finish/6-reports-and-publications/20-falkland-islands-public-holidays-2014-2017/0?Itemid=0 |date=2016-09-11 }}</ref>
* {{POL}} — '''''Илкүләм алман нацистларының [[Освенцим|концентрацион һәм үлем лагерьләре]] корбаннарын искә алу көне''''' <small>({{lang-pl|[[:pl:Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Niemieckich Nazistowskich Obozów Koncentracyjnych i Obozów Zagłady|Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Niemieckich Nazistowskich Obozów Koncentracyjnych i Obozów Zagłady]]}}, {{lang-en|[[:en:Public holidays in Poland#Holidays declared by parliamentary resolution|National Day of Remembrance of German Nazi Concentration and Extermination Camps Victims]]}})</small>.
* {{LVA}} — '''''Коммунистик репрессияләр корбаннарын искә алу көне''''' <small>({{lang-lt|Komunistiskā genocīda upuru piemiņas diena}})</small>.<ref>{{ref-lt}} [http://www.eurika.lv/lv/cont/6/27/16.html Komunistiskā genocīda upuru piemiņas diena]</ref>
* {{LTU}} — '''''[[Матәм]] һәм өмет көне''''' <small>({{lang-lt|[[:lt:Gedulo ir vilties diena|Gedulo ir vilties diena]]}})</small>.
* {{EST}} — '''''Милли [[матәм]] көне''''' <small>({{lang-et|[[:et:Leinapäev|Leinapäev]]}})</small>.
==={{Һөнәри һәм җәмгыяви бәйрәмнәр}}===
* {{Байрак/Әфганстан}} [[Әфганстан]] — Ана көне.{{чыганагы}}
* {{ESP}} — '''''Илкүләм испан ишарәт телләре көне''''' <small>({{lang-es|Día nacional de las [[:es:Lenguas de signos|lenguas de signos]] españolas}})</small>.<ref>{{ref-es}} [http://www.cnse.es/home_detalle.php?id_inicio=36 14 de Junio. Día Nacional de las Lenguas de Signos Españolas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140801015756/http://www.cnse.es/home_detalle.php?id_inicio=36 |date=2014-08-01 }}</ref>
* {{MWI}} — '''''Ирек көне''''' <small>({{lang-en|[[:en:Freedom Day|Freedom Day]]}})</small>.<ref>{{ref-en}} [http://www.timeanddate.com/holidays/malawi/freedom-day Freedom Day in Malawi]</ref><ref>{{ref-en}} [http://www.nyasatimes.com/ex-pres-muluzi-says-bring-back-freedom-day-satisfied-with-malawis-20-years-of-democracy/ Ex-Pres. Muluzi says ‘bring back Freedom Day’]</ref>
* {{POL}} — '''''Ватандаш (волонтёр) [[журналистика]]сы көне''''' <small>({{lang-pl|Dzień [[:pl:Dziennikarstwo obywatelskie|Dziennikarza Obywatelskiego]]}})</small>.<ref>{{ref-pl}} [http://cba.gov.pl/pl/newsy-serwisu-antykorup/1079,Dzien-Dziennikarza-Obywatelskiego.html Dzień Dziennikarza Obywatelskiego] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160406190534/http://cba.gov.pl/pl/newsy-serwisu-antykorup/1079,Dzien-Dziennikarza-Obywatelskiego.html |date=2016-04-06 }}</ref>
* {{Байрак/Россия}} [[Россия]] — '''''Миграцион хезмәт хезмәткәрләре көне''''' <small>({{lang-ru|[[:ru:День работников миграционной службы|День работников миграционной службы]]}})</small>.
== {{Вакыйгалар}} ==
[[Рәсем:Harîrî Schefer - BNF Ar5847 f.51.jpg|right|90px|thumb|Ибн Баттута]]
* [[1325 ел|1325]] — 21 яшьлек [[Ибн Баттута]] туган шәһәрен ташлап, [[хаҗ]] кылырга китә.
* [[1846 ел|1846]] — [[Калифорния]] [[Мексика]]га каршы баш күтәрә; [[Калифорния җөмһүрияте]] игълан ителә.
* [[1965 ел|1965]] — [[Пол Маккартни]] данлыклы «Yesterday» җырын яза.
* [[1985 ел|1985]] — [[Шенген килешүе]] имзалана (башлыча 7 ил тарафыннан).
* [[1996 ел|1996]] — [[Татарстан Президенты]]ның [[Шиһабетдин Мәрҗани исемендәге Тарих институты]]н оештыру турында боерыгы чыга.
== {{Туулар}} ==
{{Шулай ук карагыз|:Төркем:14 июнь көнне туганнар}}
* [[1743 ел|1743]] — [[Элизабет Линней]],
* [[1796 ел|1796]] — [[Николай Брашман]],
* [[1831 ел|1831]] — [[Константин Голстунский]], тәрҗемәче, профессор, калмык-рус һәм рус-калмык сүзлекләре авторы.
* [[1868 ел|1868]] — [[Карл Ландштайнер]], табиб, профессор, Физиология һәм медицина өлкәсендә Нобель премиясе иясе.
* [[1873 ел|1873]] — [[Мария Елгаштина]], театр рәссамы, БАССРның халык рәссамы.
* [[1884 ел|1884]] — [[Миргазиз Укмаси]], драматург.
* [[1893 ел|1893]] — [[Илья Лукомский]],
* [[1894 ел|1894]] — [[Ян Гамарник]], инкыйлабчы, совет хәрби һәм фирка-дәүләт эшлеклесе.
* [[1913 ел|1913]] ― [[Леонид Воскресенский]],
* [[1919 ел|1919]] ― [[Владимир Дьяков]], ССРБ һәм Россия галиме, славянны өйрәнүче, археограф.
* [[1920 ел|1920]] ― [[Хәлил Хәйруллин]], [[Советлар Берлеге Каһарманы]], солдат.
* [[1923 ел|1923]] ― [[Зәкәрия Кашапов]], [[Социалистик Хезмәт Каһарманы]].
* [[1924 ел|1924]] ― [[Җеймс Бләк]], фармаколог, уйлап табучы, кардиолог, профессор, Физиология һәм медицина өлкәсендә Нобель премиясе иясе.
* [[1926 ел|1926]] — [[Леонид Васильев]], тел белгече, филология фәннәре докторы, профессор, академик.
* [[1928 ел|1928]] — [[Эрнесто Че Гевара]], Латин Америка инкыйлабчысы.
* [[1929 ел|1929]] — [[Карл Минскер]], химия фәннәре докторы, профессор, СССР уйлап табучысы, хөкүмәт премияләре лауреаты.
* [[1931 ел|1931]] — [[Роза Хәлиуллина]], шагыйрә.
* [[1936 ел|1936]] — [[Илгизәр Зәйнуллин]],
* [[1937 ел|1937]] — [[Әхмәтҗан Булатов]], ТАССР һәм Татарстан фирка-хуҗалык эшлеклесе.
* 1937 — [[Дамир Нуретдинов]], бораулау мастеры, ССРБ Дәүләт бүләге лауреаты, Социалистик Хезмәт Каһарманы.
* [[1943 ел|1943]] — [[Борис Вознюк]], СССР һәм Украина театр, кино һәм тавышландыру актеры.
* [[1946 ел|1946]] — [[Владимир Черкасов (1946)|Владимир Черкасов]], ирекле радикаллар химиясе һәм парамагнит металл-органик һәм координацион кушылмалар өлкәләрендә белгеч, химия фәннәре докторы, профессор, СССР дәүләт премиясе лауреаты.
* 1946 — [[Дональд Трамп]], 45-нче АКШ президенты, эшкуар, теле алып баручы, язучы, миллиардер.
* [[1951 ел|1951]] — [[Евгения Абелюк]],
* [[1952 ел|1952]] — [[Любовь Ширшова]],
* [[1953 ел|1953]] — [[Ринат Гатауллин (1953)|Ринат Гатауллин]], икътисадчы, профессор.
* [[1958 ел|1958]] — [[Олаф Шольц]],
* [[1959 ел|1959]] — [[Майк Пенс]], АКШ дәүләт эшлеклесе, сәясәтче, АКШ вице-президенты.
* [[1968 ел|1968]] — [[Владимир Якушев]], РФ дәүләт эшлеклесе, Төмән өлкәсе губернаторы, соңыннан РФ Төзелеш һәм торак-комуналь хуҗалыгы министры.
* 1968 — [[Риф Арысланов]],
* 1968 — [[Ухнаагийн Хүрэлсүх]],
* [[1976 ел|1976]] — [[Алия Кәримова]], [[шагыйрь|шагыйрә]], тәрҗемәче.
* 1976 — [[Лилия Гилдиева]], Россия журналисты, [[телевидение|теле]] алып баручысы.
* [[1983 ел|1983]] — [[Сергей Корниленко]], Беларус футболчысы (һөҗүмче).
* [[1986 ел|1986]] — [[Айдар Вәлиев (1986)|Айдар Вәлиев]],
* [[1991 ел|1991]] — [[Alyona Alyona]],
== {{Вафатлар}} ==
{{Шулай ук карагыз|:Төркем:14 июнь көнне вафатлар}}
* [[1576 ел|1576]] — [[Тихон (Хворостинин)|Тихон]],
* [[1886 ел|1886]] — [[Александр Островский]], күренекле рус драматургы, реалистик рус әдәбиятына һәм театрына нигез салучыларның берсе.
* [[1915 ел|1915]] — [[Хәйрулла Усманов]],
* [[1920 ел|1920]] — [[Макс Вебер]], алман социологы, тарихчы, икътисадчы.
* [[1952 ел|1952]] — [[Арыслан Кирәев]],
* [[1953 ел|1953]] — [[Осип Абдулов]], [[Совет Социалистик Җөмһүриятләр Берлеге|ССРБ]] [[театр]] актеры, режиссёр.
* [[1958 ел|1958]] — [[Иоел Малкин]],
* [[1959 ел|1959]] — [[Александр Арапов]], эрзә язучысы һәм шагыйре, журналист, тәрҗемәче, автор-башкаручы.
* [[1960 ел|1960]] — [[Анна Паукер]],
* [[1964 ел|1964]] — [[Владимир Карасик]],
* [[1968 ел|1968]] — [[Гөлсем Сөләйманова]],
* 1968 — [[Сальваторе Квазимодо]],
* [[1979 ел|1979]] — [[Александр Морозов (1904)|Александр Морозов]],
* [[1986 ел|1986]] — [[Хорхе Луис Борхес]], [[Аргентина]] [[проза]]игы, [[шагыйрь|шагыйре]] һәм публицисты.
* [[1993 ел|1993]] — [[Николай Первушин]],
* [[1994 ел|1994]] — [[Любовь Богацкая]],
* [[1995 ел|1995]] — [[Мөхәммәт Мәһдиев]], [[Татарстан]]ның халык [[язучы]]сы, әдәби тәнкыйтьче, әдәбият галиме, укытучы.
* [[2007 ел|2007]] — [[Федор Креков]],
* [[2011 ел|2011]] — [[Александр Арапов]],
* 2011 — [[Әнвәр Фәезов]],
* [[2012 ел|2012]] — [[Илдар Зарипов (1939)|Илдар Зарипов]], [[татар]] [[рәссам]]ы, [[Г. Тукай исемендәге Дәүләт премиясе]] иясе.
* [[2016 ел|2016]] — [[Дмитрий Киржеманов]],
* [[2018 ел|2018]] — [[Әхмәт Саттар]],
* 2018 — [[Евгений Никольский]],
* 2018 — [[Станислав Говорухин]],
* [[2020 ел|2020]] — [[Иделбикә]],
* [[2024 ел|2024]] — [[Морат Әвәзов]],
=={{Дини бәйрәмнәр}}==
===={{Исем бәйрәмнәре}}====
== Шулай ук карагыз ==
{{commonscat|14 June}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
{{Тәкъвим}}
[[Төркем:Ел көннәре]]
[[Төркем:14 июнь]]
du2b8e9mueshknajawooxzzv34auc7f
5963193
5963192
2026-06-14T13:03:20Z
~2026-21991-09
60323
/* {{Туулар}} */
5963193
wikitext
text/x-wiki
'''14 июнь''' — [[Милади тәкъвиме]]ндә алтынчы айның ундүртенче көне. Ел ахырына кадәр 200 көн кала.
{{Июнь тәкъвиме}}
{{Шулай ук карагыз/Көн}}
{{Тарихта бу көн}}
=={{Бәйрәмнәр һәм вакыйгалар}}==
==={{Халыкара истәлекле период}}===
* {{UN}} — '''''Халыкара [[кан]] доноры көне''''' <small>({{lang-en|[[:en:World Blood Donor Day|World Blood Donor Day]]}}, {{lang-fr|Journée mondiale du donneur de sang}}, {{lang-es|[[:es:Día Mundial del Donante de Sangre|Día Mundial del Donante de Sangre]]}}, {{lang-ar|اليوم العالمي للمتبرعين بالدم}}, {{lang-ru|[[:ru:Всемирный день донора крови|Всемирный день донора крови]]}}, {{lang-zh|[[:zh:世界献血者日|世界献血者日]]}})</small>.
==={{Илләр буенча бәйрәмнәр}}===
* {{Байрак/АКШ}} [[АКШ]] — '''''Байрак көне''''' <small>({{lang-en|[[:en:Flag Day (United States)|Flag Day]]}})</small>.
* {{ARM}} — '''''Совет репрессияләр корбаннарын искә алу көне''''' <small>({{lang-hy|[[:hy:Հայաստանի Հանրապետության տոների և հիշատակի օրերի ցանկ|Բռնադատվածների հիշատակի օր]]}}, {{lang-ru|[[:ru:Праздники Армении#Другие известные праздники и памятные дни|День защиты прав безвинно осужденных / День памяти репрессированных и лиц, подвергнувшихся гонениям в советские годы]]}}, {{lang-en|[[:en:Day of Memory for Repressed People|Day of Memory for Repressed People]]}})</small>.<ref>{{ref-ru}} [https://regnum.ru/news/polit/642280.html 14 июня в Армении будет отмечаться как День памяти репрессированных и лиц, подвергнувшихся гонениям в советские годы.]</ref>
* {{байрак/Башкортстан}} [[Башкортстан]] матбугаты көне.
* {{GBR}} / [[File:Flag_of_the_Falkland_Islands.svg|20px]] [[Фолкленд утраулары]] — '''''Азат ителү көне''''' <small>({{lang-en|[[:en:Liberation Day|Liberation Day]]}})</small>.<ref>{{ref-en}} [http://www.fig.gov.fk/policy/index.php/component/jdownloads/finish/6-reports-and-publications/20-falkland-islands-public-holidays-2014-2017/0?Itemid=0 Falkland Islands Public Holidays 2014 - 2017 (PDF)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160911022538/http://fig.gov.fk/policy/index.php/component/jdownloads/finish/6-reports-and-publications/20-falkland-islands-public-holidays-2014-2017/0?Itemid=0 |date=2016-09-11 }}</ref>
* {{POL}} — '''''Илкүләм алман нацистларының [[Освенцим|концентрацион һәм үлем лагерьләре]] корбаннарын искә алу көне''''' <small>({{lang-pl|[[:pl:Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Niemieckich Nazistowskich Obozów Koncentracyjnych i Obozów Zagłady|Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Niemieckich Nazistowskich Obozów Koncentracyjnych i Obozów Zagłady]]}}, {{lang-en|[[:en:Public holidays in Poland#Holidays declared by parliamentary resolution|National Day of Remembrance of German Nazi Concentration and Extermination Camps Victims]]}})</small>.
* {{LVA}} — '''''Коммунистик репрессияләр корбаннарын искә алу көне''''' <small>({{lang-lt|Komunistiskā genocīda upuru piemiņas diena}})</small>.<ref>{{ref-lt}} [http://www.eurika.lv/lv/cont/6/27/16.html Komunistiskā genocīda upuru piemiņas diena]</ref>
* {{LTU}} — '''''[[Матәм]] һәм өмет көне''''' <small>({{lang-lt|[[:lt:Gedulo ir vilties diena|Gedulo ir vilties diena]]}})</small>.
* {{EST}} — '''''Милли [[матәм]] көне''''' <small>({{lang-et|[[:et:Leinapäev|Leinapäev]]}})</small>.
==={{Һөнәри һәм җәмгыяви бәйрәмнәр}}===
* {{Байрак/Әфганстан}} [[Әфганстан]] — Ана көне.{{чыганагы}}
* {{ESP}} — '''''Илкүләм испан ишарәт телләре көне''''' <small>({{lang-es|Día nacional de las [[:es:Lenguas de signos|lenguas de signos]] españolas}})</small>.<ref>{{ref-es}} [http://www.cnse.es/home_detalle.php?id_inicio=36 14 de Junio. Día Nacional de las Lenguas de Signos Españolas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140801015756/http://www.cnse.es/home_detalle.php?id_inicio=36 |date=2014-08-01 }}</ref>
* {{MWI}} — '''''Ирек көне''''' <small>({{lang-en|[[:en:Freedom Day|Freedom Day]]}})</small>.<ref>{{ref-en}} [http://www.timeanddate.com/holidays/malawi/freedom-day Freedom Day in Malawi]</ref><ref>{{ref-en}} [http://www.nyasatimes.com/ex-pres-muluzi-says-bring-back-freedom-day-satisfied-with-malawis-20-years-of-democracy/ Ex-Pres. Muluzi says ‘bring back Freedom Day’]</ref>
* {{POL}} — '''''Ватандаш (волонтёр) [[журналистика]]сы көне''''' <small>({{lang-pl|Dzień [[:pl:Dziennikarstwo obywatelskie|Dziennikarza Obywatelskiego]]}})</small>.<ref>{{ref-pl}} [http://cba.gov.pl/pl/newsy-serwisu-antykorup/1079,Dzien-Dziennikarza-Obywatelskiego.html Dzień Dziennikarza Obywatelskiego] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160406190534/http://cba.gov.pl/pl/newsy-serwisu-antykorup/1079,Dzien-Dziennikarza-Obywatelskiego.html |date=2016-04-06 }}</ref>
* {{Байрак/Россия}} [[Россия]] — '''''Миграцион хезмәт хезмәткәрләре көне''''' <small>({{lang-ru|[[:ru:День работников миграционной службы|День работников миграционной службы]]}})</small>.
== {{Вакыйгалар}} ==
[[Рәсем:Harîrî Schefer - BNF Ar5847 f.51.jpg|right|90px|thumb|Ибн Баттута]]
* [[1325 ел|1325]] — 21 яшьлек [[Ибн Баттута]] туган шәһәрен ташлап, [[хаҗ]] кылырга китә.
* [[1846 ел|1846]] — [[Калифорния]] [[Мексика]]га каршы баш күтәрә; [[Калифорния җөмһүрияте]] игълан ителә.
* [[1965 ел|1965]] — [[Пол Маккартни]] данлыклы «Yesterday» җырын яза.
* [[1985 ел|1985]] — [[Шенген килешүе]] имзалана (башлыча 7 ил тарафыннан).
* [[1996 ел|1996]] — [[Татарстан Президенты]]ның [[Шиһабетдин Мәрҗани исемендәге Тарих институты]]н оештыру турында боерыгы чыга.
== {{Туулар}} ==
{{Шулай ук карагыз|:Төркем:14 июнь көнне туганнар}}
* [[1743 ел|1743]] — [[Элизабет Линней]],
* [[1796 ел|1796]] — [[Николай Брашман]],
* [[1831 ел|1831]] — [[Константин Голстунский]], тәрҗемәче, профессор, калмык-рус һәм рус-калмык сүзлекләре авторы.
* [[1868 ел|1868]] — [[Карл Ландштайнер]], табиб, профессор, Физиология һәм медицина өлкәсендә Нобель премиясе иясе.
* [[1873 ел|1873]] — [[Мария Елгаштина]], театр рәссамы, БАССРның халык рәссамы.
* [[1884 ел|1884]] — [[Миргазиз Укмаси]], драматург.
* [[1893 ел|1893]] — [[Илья Лукомский]],
* [[1894 ел|1894]] — [[Ян Гамарник]], инкыйлабчы, совет хәрби һәм фирка-дәүләт эшлеклесе.
* [[1913 ел|1913]] ― [[Леонид Воскресенский]],
* [[1919 ел|1919]] ― [[Владимир Дьяков]], ССРБ һәм Россия галиме, славянны өйрәнүче, археограф.
* [[1920 ел|1920]] ― [[Хәлил Хәйруллин]], [[Советлар Берлеге Каһарманы]], солдат.
* [[1923 ел|1923]] ― [[Зәкәрия Кашапов]], [[Социалистик Хезмәт Каһарманы]].
* [[1924 ел|1924]] ― [[Җеймс Бләк]], фармаколог, уйлап табучы, кардиолог, профессор, Физиология һәм медицина өлкәсендә Нобель премиясе иясе.
* [[1926 ел|1926]] — [[Леонид Васильев]], тел белгече, филология фәннәре докторы, профессор, академик.
* [[1928 ел|1928]] — [[Эрнесто Че Гевара]], Латин Америка инкыйлабчысы.
* [[1929 ел|1929]] — [[Карл Минскер]], химия фәннәре докторы, профессор, СССР уйлап табучысы, хөкүмәт премияләре лауреаты.
* [[1931 ел|1931]] — [[Роза Хәлиуллина]], шагыйрә.
* [[1936 ел|1936]] — [[Илгизәр Зәйнуллин]],
* [[1937 ел|1937]] — [[Әхмәтҗан Булатов]], ТАССР һәм Татарстан фирка-хуҗалык эшлеклесе.
* 1937 — [[Дамир Нуретдинов]], бораулау мастеры, ССРБ Дәүләт бүләге лауреаты, Социалистик Хезмәт Каһарманы.
* [[1943 ел|1943]] — [[Борис Вознюк]], СССР һәм Украина театр, кино һәм тавышландыру актеры.
* [[1946 ел|1946]] — [[Владимир Черкасов (1946)|Владимир Черкасов]], ирекле радикаллар химиясе һәм парамагнит металл-органик һәм координацион кушылмалар өлкәләрендә белгеч, химия фәннәре докторы, профессор, СССР дәүләт премиясе лауреаты.
* 1946 — [[Дональд Трамп]], 45-нче АКШ президенты, эшкуар, теле алып баручы, язучы, миллиардер.
* [[1951 ел|1951]] — [[Евгения Абелюк]],
* [[1952 ел|1952]] — [[Любовь Ширшова]],
* [[1953 ел|1953]] — [[Ринат Гатауллин (1953)|Ринат Гатауллин]], икътисадчы, профессор.
* [[1958 ел|1958]] — [[Олаф Шольц]],
* [[1959 ел|1959]] — [[Майк Пенс]], АКШ дәүләт эшлеклесе, сәясәтче, АКШ вице-президенты.
* [[1968 ел|1968]] — [[Владимир Якушев]], РФ дәүләт эшлеклесе, Төмән өлкәсе губернаторы, соңыннан РФ Төзелеш һәм торак-комуналь хуҗалыгы министры.
* 1968 — [[Риф Арысланов]],
* 1968 — [[Ухнаагийн Хүрэлсүх]],
* [[1976 ел|1976]] — [[Алия Кәримова]], [[шагыйрь|шагыйрә]], тәрҗемәче.
* 1976 — [[Лилия Гилдиева]], Татарстан һәм Русия журналисты, [[телевидение|теле]] алып баручысы.
* [[1983 ел|1983]] — [[Сергей Корниленко]], Беларус футболчысы (һөҗүмче).
* [[1986 ел|1986]] — [[Айдар Вәлиев (1986)|Айдар Вәлиев]],
* [[1991 ел|1991]] — [[Alyona Alyona]],
== {{Вафатлар}} ==
{{Шулай ук карагыз|:Төркем:14 июнь көнне вафатлар}}
* [[1576 ел|1576]] — [[Тихон (Хворостинин)|Тихон]],
* [[1886 ел|1886]] — [[Александр Островский]], күренекле рус драматургы, реалистик рус әдәбиятына һәм театрына нигез салучыларның берсе.
* [[1915 ел|1915]] — [[Хәйрулла Усманов]],
* [[1920 ел|1920]] — [[Макс Вебер]], алман социологы, тарихчы, икътисадчы.
* [[1952 ел|1952]] — [[Арыслан Кирәев]],
* [[1953 ел|1953]] — [[Осип Абдулов]], [[Совет Социалистик Җөмһүриятләр Берлеге|ССРБ]] [[театр]] актеры, режиссёр.
* [[1958 ел|1958]] — [[Иоел Малкин]],
* [[1959 ел|1959]] — [[Александр Арапов]], эрзә язучысы һәм шагыйре, журналист, тәрҗемәче, автор-башкаручы.
* [[1960 ел|1960]] — [[Анна Паукер]],
* [[1964 ел|1964]] — [[Владимир Карасик]],
* [[1968 ел|1968]] — [[Гөлсем Сөләйманова]],
* 1968 — [[Сальваторе Квазимодо]],
* [[1979 ел|1979]] — [[Александр Морозов (1904)|Александр Морозов]],
* [[1986 ел|1986]] — [[Хорхе Луис Борхес]], [[Аргентина]] [[проза]]игы, [[шагыйрь|шагыйре]] һәм публицисты.
* [[1993 ел|1993]] — [[Николай Первушин]],
* [[1994 ел|1994]] — [[Любовь Богацкая]],
* [[1995 ел|1995]] — [[Мөхәммәт Мәһдиев]], [[Татарстан]]ның халык [[язучы]]сы, әдәби тәнкыйтьче, әдәбият галиме, укытучы.
* [[2007 ел|2007]] — [[Федор Креков]],
* [[2011 ел|2011]] — [[Александр Арапов]],
* 2011 — [[Әнвәр Фәезов]],
* [[2012 ел|2012]] — [[Илдар Зарипов (1939)|Илдар Зарипов]], [[татар]] [[рәссам]]ы, [[Г. Тукай исемендәге Дәүләт премиясе]] иясе.
* [[2016 ел|2016]] — [[Дмитрий Киржеманов]],
* [[2018 ел|2018]] — [[Әхмәт Саттар]],
* 2018 — [[Евгений Никольский]],
* 2018 — [[Станислав Говорухин]],
* [[2020 ел|2020]] — [[Иделбикә]],
* [[2024 ел|2024]] — [[Морат Әвәзов]],
=={{Дини бәйрәмнәр}}==
===={{Исем бәйрәмнәре}}====
== Шулай ук карагыз ==
{{commonscat|14 June}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
{{Тәкъвим}}
[[Төркем:Ел көннәре]]
[[Төркем:14 июнь]]
s0tqflqp6vwudkw8gj790aq3yb6fxml
«Татарстан Республикасы алдындагы казанышлар өчен» ордены
0
19367
5963216
5958370
2026-06-14T17:00:11Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963216
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''«Татарстан Республикасы каршындагы казанышлары өчен» ордены''' ({{lang-ru|Орден «За заслуги перед Республикой Татарстан»}}) — [[Татарстан|Татарстан Республикасының]] иң югары дәүләт бүләге. Аның белән гражданнар Татарстан Республикасының дәүләтчелеген үстерүдәге, гражданнарның хокукларын һәм ирекләрен тәэмин итүдәге, икътисадны, мәдәниятне, фәнне, мәгарифне, сәламәтлек саклауны, сәнгатьне һәм спортны үстерүдәге аерым казанышлары өчен, җәмәгать тәртибен саклауда батырлык һәм түземлек күрсәткән өчен бүләкләнәләр.
«Татарстан Республикасы каршындагы казанышлар өчен» орденына лаек булган затлар аны күкрәкнең сул ягына тагын йөриләр, бүләкләнүчеләрнең Россия Федерациясе, СССР орденнары һәм медальләре булганда, алардан соң урнаштыралар.
==Кавалерлар==
{{seealso|Калып:«Татарстан Республикасы алдындагы казанышлары өчен» ордены лауреатлары|Төркем:Татарстан Республикасы каршындагы казанышлары өчен ордены кавалерлары}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P166 wd:Q4335873. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p166/Q4335873/p585
|columns=p166/Q4335873/p585:Ел,label:Исем,p569,p19,p69,p373:медиа,p570}}
{| class='wikitable sortable'
! Ел
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! әлма-матер
! медиа
! үлем датасы
|-
|
| [[Рәис Миңнеханов]]
| data-sort-value="1961" | 1961-06-08
| [[Саба районы]]
| ''[[:d:Q4366456|Идел буе дәүләт технология университеты]]''
| [[:commons:Category:Rais Minnikhanov|Rais Minnikhanov]]
|
|-
|
| [[Фатыйх Сибәгатуллин]]
| data-sort-value="1950" | 1950-05-01
| [[Апаз]]
| [[Н. Э. Бауман исемендәге Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе|Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе]]
| [[:commons:Category:Fatikh Sibagatullin|Fatikh Sibagatullin]]
| data-sort-value="2022" | 2022-06-24
|-
|
| [[Марта Мартьянова]]
| data-sort-value="1998" | 1998-12-01
| [[Казан]]
|
| [[:commons:Category:Marta Martyanova|Marta Martyanova]]
|
|-
|
| [[Петр Чекмарев]]
| data-sort-value="1961" | 1961-06-19
| [[Олы Подберезье|Күлле Ил]]
| [[Казан дәүләт аграр университеты]]
| [[:commons:Category:Pyotr Chekmaryov|Pyotr Chekmaryov]]
|
|-
|
| [[Шамил Гафаров]]
| data-sort-value="1969" | 1969-05-11
| [[Апас]]
| [[Казан дәүләт финанс-икътисад институты|Казан дәүләт финанс һәм икътисад институты]]
| [[:commons:Category:Shamil Gafarov|Shamil Gafarov]]
|
|-
|
| [[Наил Вәлиев (1949)|Наил Вәлиев]]
| data-sort-value="1949" | 1949-09-03
| [[Чистай районы]]
| [[Казан федераль университетының Алабуга институты]]
| [[:commons:Category:Nail Valeev|Nail Valeev]]
|
|-
|
| [[Айдар Беляев]]
| data-sort-value="1965" | 1965-12-11
| [[Казан]]
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]
| [[:commons:Category:Aidar Belyayev|Aidar Belyayev]]
|
|-
|
| [[Альберт Шиһабетдинов]]
| data-sort-value="1952" | 1952-11-12
| [[Первоуральск]]
|
| [[:commons:Category:Albert Shigabutdinov|Albert Shigabutdinov]]
|
|-
|
| [[Филзә Хәмидуллин]]
| data-sort-value="1936" | 1936-01-03
| [[Казан]]
|
| [[:commons:Category:Filza Khamidullin|Filza Khamidullin]]
| data-sort-value="2022" | 2022-01-05
|-
|
| [[Артем Хохорин]]
| data-sort-value="1970" | 1970-07-30
| [[Казан]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Казан юридик институты|Россия Эчке эшләр министрлыгының Казан юридик институты]]<br/>[[131 нче лицей (Казан)|131 нче лицей]]
| [[:commons:Category:Artyom Hohorin|Artyom Hohorin]]
|
|-
|
| [[Илгиз Гыйләҗев]]
| data-sort-value="1957" | 1957-04-14
| [[Казан]]
| [[Россия халыклар дуслыгы университеты]]
| [[:commons:Category:Ilgiz Gilazov|Ilgiz Gilazov]]
|
|-
|
| ''[[:d:Q84721693|Сабитов, Рифат Абдулвагапович]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-04-30
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4304299|Мәскәү элемтә һәм информатика техник университеты]]''
| [[:commons:Category:Rifat Sabitov|Rifat Sabitov]]
|
|-
|
| [[Николай Зеленов]]
| data-sort-value="1932" | 1932-05-28
| [[Лысково|Лискау]]
| ''[[:d:Q4304107|Мәскәү дәүләт нәзек химия технологияләре университеты]]''
| [[:commons:Category:Nikolay Zelenov|Nikolay Zelenov]]
| data-sort-value="2019" | 2019-02-06
|-
|
| [[Камил Ногаев]]
| data-sort-value="1956" | 1956-12-02
| [[Иске Рәҗәп]]
| [[Казан дәүләт аграр университеты]]<br/>''[[:d:Q4366447|П. А. Столыпин ис. Идел буе идарә итү институты]]''
|
|
|-
|
| [[Геннадий Дегтярёв]]
| data-sort-value="1938" | 1938-01-27
| ''[[:d:Q19691290|Toykino]]''
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]
| [[:commons:Category:Gennady Degtyarev|Gennady Degtyarev]]
|
|-
|
| ''[[:d:Q100511137|Гузелия Сафина]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-08-20
| [[Кызыл Чишмә (Батыр районы)|Кызыл Чишмә]]
| [[Казан дәүләт финанс-икътисад институты|Казан дәүләт финанс һәм икътисад институты]]
|
|
|-
|
| [[Ирек Фәйзуллин]]
| data-sort-value="1962" | 1962-12-08
| [[Казан]]
| [[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]
| [[:commons:Category:Irek Faizullin|Irek Faizullin]]
|
|-
|
| [[Рәшит Сәләхов]]
| data-sort-value="1941" | 1941-12-17
| [[Кара Борнаш|Иске Борнаш]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Rashit Salahov|Rashit Salahov]]
| data-sort-value="2021" | 2021-02-14
|-
|
| [[Мөслимә Латыйпова]]
| data-sort-value="1951" | 1951-11-07
| [[Колачы]]
|
| [[:commons:Category:Muslima Latupova|Muslima Latupova]]
|
|-
|
| [[Александр Лаврентьев]]
| data-sort-value="1946" | 1946-10-09
| [[Казан]]
|
| [[:commons:Category:Alexander Lavrentyev|Alexander Lavrentyev]]
|
|-
|
| [[Марат Кафиатуллин]]
| data-sort-value="1934" | 1934-07-25
| [[Уразавыл]]<br/>[[Россия Совет Федератив Социалистик Республикасы|РСФСР]]
|
|
| data-sort-value="2019" | 2019-04-09
|-
|
| [[Николай Демидов]]
| data-sort-value="1933" | 1933-04-08
| [[Урта Девятово]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Nikolay Ivanovich Demidov|Nikolay Ivanovich Demidov]]
| data-sort-value="2021" | 2021-10-06
|-
|
| [[Рөстәм Кәлимуллин (1958)|Рөстәм Кәлимуллин]]
| data-sort-value="1958" | 1958-01-02
| [[Саба районы]]
|
| [[:commons:Category:Rustam Kalimullin|Rustam Kalimullin]]
|
|-
|
| [[Валерий Миронченко]]
| data-sort-value="1950" | 1950-09-26
| [[Владикавказ]]
| ''[[:d:Q25390998|Орджоникидзе югары гомумхәрби идарә укуханәсе]]''<br/>''[[:d:Q14404494|М. В. Фрунзе исемендәге хәрби академия]]''
| [[:commons:Category:Valery Mironchenko|Valery Mironchenko]]
|
|-
|
| [[Илшат Ганиев]]
| data-sort-value="1954" | 1954-01-03
| [[Шалты]]
| [[Казан дәүләт аграр университеты]]
| [[:commons:Category:Ilshat Ganiev|Ilshat Ganiev]]
| data-sort-value="2023" | 2023-11-22
|-
|
| ''[[:d:Q112989194|Наил Кашапов]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-11-08
| [[Казан]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q120277562|Вадим Кешнер]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-03-22
| [[Казан]]
|
| [[:commons:Category:Vadim Keshner|Vadim Keshner]]
| data-sort-value="2023" | 2023-04-14
|-
|
| ''[[:d:Q122394813|Кирилл Кулаков]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-07-20
|
| [[Казан танк университеты|Казан югары хәрби башлыклар уку йорты]]
|
|
|-
|
| [[Рамил Ибәтуллин|Ramil Rakhmatullovich Ibatullin]]
| data-sort-value="1976" | 1976-10-22
| [[Апас районы]]
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q131356326|Тимашев, Геннадий Александрович]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-09-22
| [[Казан]]
|
|
| data-sort-value="2012" | 2012-05-11
|-
|
| ''[[:d:Q131356327|Кулаков, Кирилл Денисович]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-07-20
| ''[[:d:Q4323154|Новоандриановка]]''<br/>''[[:d:Q1985722|Матвеев-Курган районы]]''
|
| [[:commons:Category:Kirill Kulakov|Kirill Kulakov]]
|
|-
| 2015
| [[Рафаэль Юнысов]]
| data-sort-value="1950" | 1950-02-02
| [[Мәлләтамак]]
| [[Н. Э. Бауман исемендәге Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе|Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе]]<br/>[[Казан дәүләт аграр университеты]]<br/>[[Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясе]]
|
|
|-
| 2017
| [[Нурсолтан Назарбаев]]
| data-sort-value="1940" | 1940-07-06
| [[Шамалган (авыл)]]
|
| [[:commons:Category:Nursultan Nazarbayev|Nursultan Nazarbayev]]
|
|-
|
| [[Горбангулы Бәрдемөхәммәдов]]
| data-sort-value="1957" | 1957-06-29
| ''[[:d:Q13367422|Бабарап]]''
| ''[[:d:Q4146865|Myrat Garryyev State Medical University of Turkmenistan]]''
| [[:commons:Category:Gurbanguly Berdimuhamedow|Gurbanguly Berdimuhamedow]]
|
|-
|
| [[Сергей Лавров (1950)|Сергей Лавров]]
| data-sort-value="1950" | 1950-03-21
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]<br/>''[[:d:Q4525134|1414 санлы мәктәп]]''
| [[:commons:Category:Sergey Lavrov|Sergey Lavrov]]
|
|-
|
| ''[[:d:Q205645|Ruslan Aushev]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-10-29
| [[Саумалкүл (Володар авыл округы)]]
| ''[[:d:Q1934911|РФ КК Генераль штабы хәрби академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4412489|North-Caucasian Military School]]''<br/>''[[:d:Q14404494|М. В. Фрунзе исемендәге хәрби академия]]''
| [[:commons:Category:Ruslan Aushev|Ruslan Aushev]]
|
|-
|
| [[Гөлнара Сәмитова-Галкина]]
| data-sort-value="1978" | 1978-07-09
| [[Чаллы]]
|
| [[:commons:Category:Gulnara Galkina|Gulnara Galkina]]
|
|-
|
| ''[[:d:Q266930|Владимир Чагин]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-01-05
| [[Нытва]]
|
| [[:commons:Category:Vladimir Chagin (driver)|Vladimir Chagin (driver)]]
|
|-
|
| ''[[:d:Q313989|Сергей Степашин]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-03-02
| ''[[:d:Q623329|Lüshunkou District]]''
| [[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]]<br/>''[[:d:Q1935120|Хәрби-сәяси академия]]''
| [[:commons:Category:Sergei Stepashin|Sergei Stepashin]]
|
|-
|
| [[Гөкдениз Карадениз]]
| data-sort-value="1980" | 1980-01-11
| [[Гиресун]]
|
| [[:commons:Category:Gökdeniz Karadeniz|Gökdeniz Karadeniz]]
|
|-
| 2010
| [[Минтимер Шәймиев]]
| data-sort-value="1937" | 1937-01-20
| [[Әнәк]]
| [[Казан дәүләт аграр университеты]]
| [[:commons:Category:Mintimer Shaimiev|Mintimer Shaimiev]]
|
|-
|
| [[Корбан Бердыев]]
| data-sort-value="1952" | 1952-08-25
| [[Ашкабад]]
|
| [[:commons:Category:Gurban Berdiýew|Gurban Berdiýew]]
|
|-
|
| [[Тәлгать Таҗетдин]]
| data-sort-value="1948" | 1948-10-12
| [[Казан]]
| [[Мир Араб мәдрәсәсе]]<br/>[[Әл-Әзһәр университеты]]
| [[:commons:Category:Talgat Tadzhuddin|Talgat Tadzhuddin]]
|
|-
|
| [[Туфан Миңнуллин]]
| data-sort-value="1935" | 1935-08-25
| [[Олы Мәрәтхуҗа]]
| [[М. С. Щепкин исемендәге Югары театр училищесы|М. С. Щепкин ис. Югары театр укуханәсе]]<br/>''[[:d:Q30197878|А.М. Горький ис. Әдәбият институтының Югары әдәби курслары]]''
| [[:commons:Category:Tufan Minnullin|Tufan Minnullin]]
| data-sort-value="2012" | 2012-05-02
|-
|
| ''[[:d:Q699696|Vladimir Yakunin]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-06-30
| [[Меленки]]
| ''[[:d:Q1628544|Балтыйк дәүләт техника университеты]]''
| [[:commons:Category:Vladimir Yakunin|Vladimir Yakunin]]
|
|-
|
| [[Сергей Рыжиков (1980)|Сергей Рыжиков]]
| data-sort-value="1980" | 1980-09-19
| [[Шебекино]]
|
| [[:commons:Category:Sergei Ryzhikov|Sergei Ryzhikov]]
|
|-
|
| [[Алексей Морозов]]
| data-sort-value="1977" | 1977-02-16
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4398072|Россия дәүләт физкультура, спорт, яшьләр һәм туризм университеты]]''
| [[:commons:Category:Alexei Morozov|Alexei Morozov]]
|
|-
| 2013
| [[Рәшит Сөнәев|Рәшид Сөнәев]]
| data-sort-value="1943" | 1943-03-01
| [[Ташкент]]
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
| [[:commons:Category:Rashid Sunyaev|Rashid Sunyaev]]
|
|-
|
| ''[[:d:Q967517|Ilia Nikulin]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-03-12
| [[Мәскәү]]
|
| [[:commons:Category:Ilya Nikulin|Ilya Nikulin]]
|
|-
|
| [[Данис Зарипов]]
| data-sort-value="1981" | 1981-03-26
| [[Чиләбе]]
| ''[[:d:Q4476757|Урал дәүләт физкультура университеты]]''
| [[:commons:Category:Danis Zaripov|Danis Zaripov]]
|
|-
|
| [[Зиннәтулла Билалетдинов]]
| data-sort-value="1955" | 1955-03-13
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4398072|Россия дәүләт физкультура, спорт, яшьләр һәм туризм университеты]]''
| [[:commons:Category:Zinetula Bilyaletdinov|Zinetula Bilyaletdinov]]
|
|-
|
| [[Рөстәм Миңнеханов]]
| data-sort-value="1957" | 1957-03-01
| [[Яңа Арыш]]
| ''[[:d:Q2177105|Россия дәүләт сәүдә-икътисад университеты]]''<br/>[[Казан дәүләт аграр университеты]]<br/>''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]''
| [[:commons:Category:Rustam Minnikhanov|Rustam Minnikhanov]]
|
|-
|
| [[Марат Хөснуллин]]
| data-sort-value="1966" | 1966-08-09
| [[Казан]]
| [[Казан дәүләт финанс-икътисад институты|Казан дәүләт финанс һәм икътисад институты]]<br/>''[[:d:Q2413375|Ачык университет]]''
| [[:commons:Category:Marat Khusnullin|Marat Khusnullin]]
|
|-
|
| [[Игорь Шувалов]]
| data-sort-value="1967" | 1967-01-04
| [[Билибино]]
| ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[:commons:Category:Igor Shuvalov|Igor Shuvalov]]
|
|-
|
| [[Равил Гайнетдин]]
| data-sort-value="1959" | 1959-08-25
| [[Питрәч районы]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]<br/>[[Мир Араб мәдрәсәсе]]
| [[:commons:Category:Ravil Gaynutdin|Ravil Gaynutdin]]
|
|-
|
| [[Фоат Мансуров|Фуат Мансуров]]
| data-sort-value="1928" | 1928-01-10
| [[Алматы]]
| ''[[:d:Q427677|Казакъстан милли университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| [[:commons:Category:Fuat Mansurov|Fuat Mansurov]]
| data-sort-value="2010" | 2010-06-12
|-
|
| [[Илсур Метшин]]
| data-sort-value="1969" | 1969-04-24
| [[Түбән Кама]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Ilsur Metshin|Ilsur Metshin]]
|
|-
|
| [[Roald Säğdiev|Руальд Сәгъдиев]]
| data-sort-value="1932" | 1932-12-26
| [[Мәскәү]]<br/>''[[:d:Q4303696|Territorial unit with special status «Moscow City»]]''
| ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q1794356|"Курчатов институты" илкүләм тикшеренү үзәге]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[:commons:Category:Roald Sagdeev|Roald Sagdeev]]
|
|-
|
| ''[[:d:Q2280388|Михаил Пиотровский]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-12-09
| [[Ереван]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[:commons:Category:Mikhail Piotrovsky|Mikhail Piotrovsky]]
|
|-
|
| [[Камил Исхаков]]
| data-sort-value="1949" | 1949-02-08
| [[Казан]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Kamil Iskhakov|Kamil Iskhakov]]
|
|-
|
| [[Владимир Алекно]]
| data-sort-value="1966" | 1966-12-04
| [[Полоцк|Полатск]]
| ''[[:d:Q4398072|Россия дәүләт физкультура, спорт, яшьләр һәм туризм университеты]]''
| [[:commons:Category:Vladimir Alekno|Vladimir Alekno]]
|
|-
|
| [[Шамил Тарпищев]]
| data-sort-value="1948" | 1948-03-07
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4398072|Россия дәүләт физкультура, спорт, яшьләр һәм туризм университеты]]''
| [[:commons:Category:Shamil Tarpishchev|Shamil Tarpishchev]]
|
|-
|
| [[Ришат Әбүбакиров]]
| data-sort-value="1959" | 1959-07-04
| [[Яңа Кәшер]]
| [[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]
| [[:commons:Category:Rishat Abubakirov|Rishat Abubakirov]]
| data-sort-value="2019" | 2019-08-26
|-
| 2008
| [[Әлфия Авзалова|Әлфия Әфзалова]]
| data-sort-value="1933" | 1933-01-15
| [[Актаныш]]
| [[Казан музыка көллияте]]
| [[:commons:Category:Alfiya Avzalova|Alfiya Avzalova]]
| data-sort-value="2017" | 2017-06-15
|-
|
| [[Ренат Акчурин]]
| data-sort-value="1946" | 1946-04-02
| [[Әндиҗан]]
| ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''
| [[:commons:Category:Renat Akchurin|Renat Akchurin]]
| data-sort-value="2024" | 2024-10-06
|-
| 2005
| [[Вячеслав Алемасов]]
| data-sort-value="1923" | 1923-07-11
| [[Казан]]
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]
| [[:commons:Category:Vyacheslav Alemasov|Vyacheslav Alemasov]]
| data-sort-value="2006" | 2006-06-15
|-
|
| [[Анастасий (Меткин)|Анастасий]]
| data-sort-value="1944" | 1944-08-27
| ''[[:d:Q19973298|Столбово]]''
| ''[[:d:Q841804|Мәскәү руханилар академиясе]]''
| [[:commons:Category:Anastasius (Mietkin)|Anastasius (Mietkin)]]
|
|-
|
| [[Сабир Әхтәмов|Сабир Әхтәмев]]
| data-sort-value="1926" | 1926-06-15
| [[Кукмара районы]]
|
| [[:commons:Category:Sabir Akhtyamov|Sabir Akhtyamov]]
| data-sort-value="2014" | 2014-07-20
|-
|
| [[Шәүкәт Биктимеров]]
| data-sort-value="1928" | 1928-10-28
| [[Татарстан Автономияле Совет Социалистик Республикасы]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Shaukat Biktemirov|Shaukat Biktemirov]]
| data-sort-value="2012" | 2012-05-28
|-
|
| [[Лев Васильев]]
| data-sort-value="1925" | 1925-02-07
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4304083|Мәскәү политехника университеты]]''
| [[:commons:Category:Lev Borisovich Vasilyev|Lev Borisovich Vasilyev]]
| data-sort-value="2023" | 2023-08-21
|-
|
| [[Наил Дунаев]]
| data-sort-value="1937" | 1937-05-03
| [[Зәй районы]]
| [[М. С. Щепкин исемендәге Югары театр училищесы|М. С. Щепкин ис. Югары театр укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Nail Dunaev|Nail Dunaev]]
| data-sort-value="2022" | 2022-10-30
|-
|
| [[Мирфатыйх Зәкиев]]
| data-sort-value="1928" | 1928-08-14
| [[Зәйпе]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Mirfatykh Zakiev|Mirfatykh Zakiev]]
| data-sort-value="2023" | 2023-08-18
|-
|
| [[Нәҗип Зыятдинов|Нәҗип Зыятдинев]]
| data-sort-value="1925" | 1925-07-25
| [[Тайсуган]]
|
| [[:commons:Category:Nazip Ziatdinov|Nazip Ziatdinov]]
| data-sort-value="2008" | 2008-01-10
|-
|
| [[Сергей Когогин]]
| data-sort-value="1957" | 1957-11-16
| [[Олы Клүчә|Олы Ключи]]
|
| [[:commons:Category:Sergey Kogogin|Sergey Kogogin]]
|
|-
|
| [[Александр Коновалов (1934)|Александр Коновалов]]
| data-sort-value="1934" | 1934-01-30
| [[Казан]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Aleksandr Konovalov (chemist)|Aleksandr Konovalov (chemist)]]
| data-sort-value="2021" | 2021-05-04
|-
|
| ''[[:d:Q4235374|Андрей Костин]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-09-21
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''
| [[:commons:Category:Andrei Kostin|Andrei Kostin]]
|
|-
|
| [[Борис Кузнецов (1925)|Борис Кузнецов]]
| data-sort-value="1925" | 1925-12-26
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q15628703|СБКФ ҮК каршындагы Югары фирка мәктәбе]]''
| [[:commons:Category:Boris Kirillovich Kuznetsov|Boris Kirillovich Kuznetsov]]
| data-sort-value="2020" | 2020-11-12
|-
|
| [[Мирза Мәхмүтов]]
| data-sort-value="1926" | 1926-05-01
| [[Ләбәжә]]
| ''[[:d:Q4203331|Иркутск югары хәрби авиация инженерлары укуханәсе]]''
| [[:commons:Category:Mirza Makhmutov|Mirza Makhmutov]]
| data-sort-value="2008" | 2008-03-25
|-
|
| [[Айдар Метшин|Айдар Мәтшин]]
| data-sort-value="1963" | 1963-08-27
| [[Түбән Кама]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]
| [[:commons:Category:Aydar Metshin|Aydar Metshin]]
|
|-
|
| [[Роберт Миңнуллин]]
| data-sort-value="1948" | 1948-08-01
| [[Шәммәт]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Robert Minnullin|Robert Minnullin]]
| data-sort-value="2020" | 2020-03-27
|-
|
| [[Равил Моратов]]
| data-sort-value="1949" | 1949-08-30
| [[Норлат районы]]
|
| [[:commons:Category:Ravil Muratov|Ravil Muratov]]
|
|-
|
| [[Фәрит Мөхәммәтшин]]
| data-sort-value="1947" | 1947-05-22
| [[Әлмәт]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| [[:commons:Category:Farid Mukhametshin|Farid Mukhametshin]]
|
|-
|
| [[Мөхәммәт Сабиров]]
| data-sort-value="1932" | 1932-03-29
| [[Кушнаренко районы|Кушнарин районы]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]<br/>[[Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясе]]
|
| data-sort-value="2015" | 2015-03-09
|-
|
| [[Кев Салихов]]
| data-sort-value="1936" | 1936-11-03
| [[Бәләбәй районы|Бәләбәй райуны]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Kev Salikhov|Kev Salikhov]]
|
|-
|
| [[Александр Сладковский]]
| data-sort-value="1965" | 1965-10-20
| [[Таганрог]]
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| [[:commons:Category:Alexander Sladkovsky|Alexander Sladkovsky]]
|
|-
|
| [[Леонид Смагин]]
| data-sort-value="1932" | 1932-10-24
| [[Вольск]]
| ''[[:d:Q4453264|Тверь дәүләт техник университеты]]''
| [[:commons:Category:Leonid Smagin|Leonid Smagin]]
| data-sort-value="2017" | 2017-08-24
|-
|
| [[Фикрәт Табиев]]
| data-sort-value="1928" | 1928-03-04
| [[Әҗе]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Fikryat Tabeev|Fikryat Tabeev]]
| data-sort-value="2015" | 2015-06-03
|-
|
| [[Ринат Таҗетдинов|Ринат Таҗетдинев]]
| data-sort-value="1938" | 1938-01-01
| [[Кече Чынлы]]
| [[М. С. Щепкин исемендәге Югары театр училищесы|М. С. Щепкин ис. Югары театр укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Rinat Tazetdinov|Rinat Tazetdinov]]
| data-sort-value="2024" | 2024-10-16
|-
|
| [[Игорь Тарчевский]]
| data-sort-value="1931" | 1931-01-24
| [[Омск]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Igor Tarchevsky|Igor Tarchevsky]]
|
|-
|
| [[Шәфәгать Тәхәветдинов]]
| data-sort-value="1946" | 1946-04-23
| [[Габдрахман (Әлмәт районы)|Габдрахман]]
| [[Россия дәүләт нефть һәм газ университеты|И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты]]
| [[:commons:Category:Sharafat Tahautdinov|Sharafat Tahautdinov]]
|
|-
|
| [[Гомәр Усманов]]
| data-sort-value="1932" | 1932-03-16
| [[Чистай]]
| [[Казан дәүләт аграр университеты]]
| [[:commons:Category:Gumer Usmanov|Gumer Usmanov]]
| data-sort-value="2015" | 2015-02-23
|-
|
| [[Салават Фәтхетдинов|Салават Фәтхетдинев]]
| data-sort-value="1960" | 1960-01-10
| [[Аксәет]]
| [[Казан дәүләт мәдәният институты]]
| [[:commons:Category:Salavat Fathutdinov|Salavat Fathutdinov]]
|
|-
|
| [[Айрат Хәйруллин (1970)|Айрат Хәйруллин]]
| data-sort-value="1970" | 1970-08-01
| [[Казан]]
| [[Казан дәүләт аграр университеты]]
| [[:commons:Category:Airat Khayrullin|Airat Khayrullin]]
| data-sort-value="2020" | 2020-02-07
|-
|
| ''[[:d:Q4494840|Афзал Хәйретдинов]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-01-03
|
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
|
| data-sort-value="2017" | 2017-05-29
|-
|
| [[Мансур Хәсәнов]]
| data-sort-value="1930" | 1930-06-25
| [[Зәй районы]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Алабуга мәдәният һәм сәнгать көллияте]]
| [[:commons:Category:Mansur Hasanov|Mansur Hasanov]]
| data-sort-value="2010" | 2010-03-13
|-
|
| [[Илһам Шакиров]]
| data-sort-value="1935" | 1935-02-15
| [[Яңа Бүләк (Тукай районы)|Яңа Бүләк]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| [[:commons:Category:Ilgam Shakirov|Ilgam Shakirov]]
| data-sort-value="2019" | 2019-01-16
|-
|
| [[Семён Якубов]]
| data-sort-value="1947" | 1947-07-17
| [[Курган]]
| [[Курган дәүләт университеты]]
| [[:commons:Category:Semyon Yakubov|Semyon Yakubov]]
|
|-
|
| [[Харис Якупов]]
| data-sort-value="1919" | 1919-12-23
| [[Казан]]
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Haris Yakupov|Haris Yakupov]]
| data-sort-value="2010" | 2010-02-17
|-
|
| [[Фәнис Яруллин]]
| data-sort-value="1938" | 1938-02-09
| [[Баулы районы]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Fanis Yarullin|Fanis Yarullin]]
| data-sort-value="2011" | 2011-12-09
|-
|
| [[Зилә Сөнгатуллина]]
| data-sort-value="1949" | 1949-07-30
| [[Югары Кыйгы]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| [[:commons:Category:Zilya Sungatullina|Zilya Sungatullina]]
|
|-
|
| [[Равил Шәрәфиев]]
| data-sort-value="1938" | 1938-04-05
| [[Балык Бистәсе районы]]
| [[М. С. Щепкин исемендәге Югары театр училищесы|М. С. Щепкин ис. Югары театр укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Ravil Sharafeev|Ravil Sharafeev]]
|
|-
| 2011
| [[Ренат Харис]]
| data-sort-value="1941" | 1941-05-06
| [[Чынлы районы]]
|
| [[:commons:Category:Renat Haris|Renat Haris]]
|
|-
|
| [[Хәлим Җәлалов]]
| data-sort-value="1940" | 1940-04-27
| [[Олы Солтан]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Halim Zalyalov|Halim Zalyalov]]
| data-sort-value="2021" | 2021-07-05
|-
| 2021
| [[Энгель Фәттахов]]
| data-sort-value="1961" | 1961-06-12
| [[Чишмә (Актаныш районы)|Чишмә]]
| [[Казан дәүләт аграр университеты]]
|
|
|-
| 2015
| [[Әзһәр Шакиров|Әзһәр Шакирев]]
| data-sort-value="1940" | 1940-02-22
| [[Азнакай районы]]
| [[М. С. Щепкин исемендәге Югары театр училищесы|М. С. Щепкин ис. Югары театр укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Azgar Shakirov|Azgar Shakirov]]
|
|-
|
| [[Рәфкать Кантүкев]]
| data-sort-value="1953" | 1953-08-23
| [[Кантүк]]
| [[Салават индустриаль көллияте]]<br/>[[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| [[:commons:Category:Rafkat Kantykov|Rafkat Kantykov]]
|
|-
|
| [[Индус Таһиров|Индус Таhиров]]
| data-sort-value="1936" | 1936-05-24
| [[Лениногорск районы]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Indus Tagirov|Indus Tagirov]]
|
|-
|
| [[Александр Антонов]]
| data-sort-value="1957" | 1957-01-01
| ''[[:d:Q172415|Кутаиси]]''
| ''[[:d:Q4480746|МДУның журналистика факультеты]]''
| [[:commons:Category:Aleksandr Antonov|Aleksandr Antonov]]
| data-sort-value="2013" | 2013-11-17
|-
|
| [[Гүзәл Мөхәммәтҗанова]]
| data-sort-value="1938" | 1938-09-02
| [[Зәй шәһәре|Зәй]]
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
| [[:commons:Category:Guzel Mukhametzyanova|Guzel Mukhametzyanova]]
| data-sort-value="2013" | 2013-10-15
|-
|
| [[Гөлсем Исәнголова]]
| data-sort-value="1938" | 1938-06-10
| [[Дәүләткол (Мәләвез районы)|Дәүләткол]]
| [[М. С. Щепкин исемендәге Югары театр училищесы|М. С. Щепкин ис. Югары театр укуханәсе]]
|
|
|-
|
| [[Әсгать Сәфәров|Әсгать Сәфәрев]]
| data-sort-value="1961" | 1961-10-20
| [[Яңа Шимбер]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q2387574|Россия Федераль иминлек хезмәте академиясе]]''
| [[:commons:Category:Asgat Safarov|Asgat Safarov]]
|
|-
|
| [[Николай Фролов]]
| data-sort-value="1931" | 1931-12-13
| ''[[:d:Q42323956|Волково]]''
|
| [[:commons:Category:Nikolay Frolov|Nikolay Frolov]]
|
|-
|
| [[Илдус Мостюков|Илдус Мәстүкев]]
| data-sort-value="1928" | 1928-03-06
| [[Казан]]
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]
| [[:commons:Category:Ildus Mostyukov|Ildus Mostyukov]]
| data-sort-value="2024" | 2024-07-06
|-
|
| [[Дамир Нуретдинов|Дамир Нуретдинев]]
| data-sort-value="1937" | 1937-06-14
| [[Пәнҗәр]]
|
| [[:commons:Category:Damir Nurutdinov|Damir Nurutdinov]]
| data-sort-value="2019" | 2019-04-02
|-
|
| [[Венера Ганиева]]
| data-sort-value="1955" | 1955-03-24
| [[Казан]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| [[:commons:Category:Venera Ganeeva|Venera Ganeeva]]
|
|-
|
| [[Наилә Гәрәева]]
| data-sort-value="1940" | 1940-11-18
| [[Казан]]
| [[Казан дәүләт академия рус Зур драма театры|Василий Качалов исемендәге Казан дәүләт академия рус Зур драма театры]]
| [[:commons:Category:Nailya Garaeva|Nailya Garaeva]]
| data-sort-value="2023" | 2023-11-28
|-
|
| [[Нәҗибә Ихсанова]]
| data-sort-value="1938" | 1938-01-25
| [[Тымытык районы]]
| [[М. С. Щепкин исемендәге Югары театр училищесы|М. С. Щепкин ис. Югары театр укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Najiba Ikhsanova|Najiba Ikhsanova]]
| data-sort-value="2021" | 2021-03-12
|-
|
| [[Әхмәт Мазһаров]]
| data-sort-value="1943" | 1943-01-01
| [[Түбән Сасна]]
| [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]<br/>''[[:d:Q3151770|Д. И. Менделеев исемендәге Россия химия-технология университеты]]''
| [[:commons:Category:Ahmet Mazgarov|Ahmet Mazgarov]]
|
|-
|
| [[Марат Әхмәтов (1954)|Марат Әхмәтов]]
| data-sort-value="1954" | 1954-06-16
| [[Хәсәншәех]]
| [[Н. Э. Бауман исемендәге Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе|Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе]]
| [[:commons:Category:Marat Akhmetov|Marat Akhmetov]]
|
|-
|
| [[Александр Славутский]]
| data-sort-value="1947" | 1947-11-27
| [[Чиләбе]]
| ''[[:d:Q4453555|Мәскәү театр институты]]''
| [[:commons:Category:Aleksandr Slavutskiy|Aleksandr Slavutskiy]]
|
|-
|
| [[Äsğät Ğalimcanov]]
| data-sort-value="1936" | 1936-03-02
| [[Болын-Балыкчы авыл җирлеге]]
|
| [[:commons:Category:Asgat Galimzyanov|Asgat Galimzyanov]]
| data-sort-value="2016" | 2016-01-03
|-
| 2021
| [[Мәгъсүм Сәлахов|Мәгъсүм Сәләхов]]
| data-sort-value="1951" | 1951-07-13
| [[Рудный]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Makzyum Salahov|Makzyum Salahov]]
|
|-
|
| ''[[:d:Q24075224|Cornel Mărculescu]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-07-17
| [[Бухарест|Бүкрәш]]
|
| [[:commons:Category:Cornel Mărculescu|Cornel Mărculescu]]
|
|-
|
| [[Рәүфәл Мөхәммәтҗанов]]
| data-sort-value="1949" | 1949-11-10
| [[Казан]]
| [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]
| [[:commons:Category:Raufal Mukhametzhanov|Raufal Mukhametzhanov]]
|
|-
|
| [[Наил Мәганов]]
| data-sort-value="1958" | 1958-07-28
| [[Әлмәт]]
| [[Россия дәүләт нефть һәм газ университеты|И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты]]
| [[:commons:Category:Nail Maganov|Nail Maganov]]
|
|-
|
| [[Наил Мәһдиев]]
| data-sort-value="1959" | 1959-10-12
| [[Бөгелмә]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт урман-техник университеты|Сергей Миронович Киров исемендәге Санкт-Петербург дәүләт урман-техник университеты]]
| [[:commons:Category:Nail Magdeev|Nail Magdeev]]
|
|-
| 2015
| [[Радик Хәсәнов]]
| data-sort-value="1955" | 1955-07-30
| [[Чүпрәле районы]]
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]
|
|
|-
|
| [[Җәүдәт Фәйзрахманов]]
| data-sort-value="1948" | 1948-06-27
| [[Носы]]
| [[Казан дәүләт аграр университеты]]
| [[:commons:Category:Jaudat Fayzrakhmanov|Jaudat Fayzrakhmanov]]
|
|-
| 2013
| [[Рифкать Миңнеханов]]
| data-sort-value="1955" | 1955-06-01
| [[Яңа Арыш]]
| [[Казан югары артиллерия командирлары училищесы]]
| [[:commons:Category:Rifkat Minnikhanov|Rifkat Minnikhanov]]
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
== Моны да карагыз ==
{{Татарстанның орден һәм медальләре}}
{{Казанда узучы чаралар}}
[[Төркем:Татарстан орденнары]]
[[Төркем:Россия Федерациясе субъектларының югары дәүләт бүләкләре]]
9bdkzo1w9a77k763m0v15y3xfyljsmr
«Фидакарь хезмәт өчен» медале
0
19368
5963261
5946685
2026-06-15T03:08:09Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963261
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''«Фидакарь хезмәт өчен» медале''' ({{lang-ru|Медаль «За доблестный труд»}}) — [[Татарстан]]ның дәүләт медале.
Аның белән гражданнар [[Татарстан|Татарстан Республикасының]] дәүләти, икътисадый, социаль һәм мәдәни үсеше өлкәсендәге, республика икътисады һәм фәнни потенциалын арттырудагы хезмәттә югары казанышлары өчен, актив җәмәгать һәм хәйрия эшчәнлеге өчен бүләкләнәләр.
«Фидакарь хезмәт өчен» медаленә лаек булган затлар аны күкрәкнең сул ягына тагып йөриләр, бүләкләнүчеләрнең [[Россия Федерациясе]], [[СССР]] орденнары һәм медальләре, «Татарстан Республикасы каршындагы казанышлар өчен» ордены булганда, алардан соң урнаштыралар.
== Ияләре ==
{{seealso|Калып:«Фидакарь хезмәт өчен» медале белән бүләкләнгәннәр|Төркем:«Фидакарь хезмәт өчен» медале (Татарстан) белән бүләкләнүчеләр}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P166 wd:Q4286909. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p166/Q4286909/p585
|columns=p166/Q4286909/p585:Ел,label:Исем,p569,p19,p69,p373:медиа,p570}}
{| class='wikitable sortable'
! Ел
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! әлма-матер
! медиа
! үлем датасы
|-
|
| [[Фәрхәт Хөснетдинов]]
| data-sort-value="1964" | 1964-11-18
| [[Зур Кукмара]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Farhat Husnutdinov|Farhat Husnutdinov]]
|
|-
|
| [[Илшат Ганиев]]
| data-sort-value="1954" | 1954-01-03
| [[Шалты]]
| [[Казан дәүләт аграр университеты]]
| [[:commons:Category:Ilshat Ganiev|Ilshat Ganiev]]
| data-sort-value="2023" | 2023-11-22
|-
|
| [[Виктор Демидов]]
| data-sort-value="1961" | 1961-06-06
| [[Алабуга]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Viktor Demidov|Viktor Demidov]]
|
|-
|
| [[Дмитрий Таюрский]]
| data-sort-value="1963" | 1963-11-23
| [[Казан]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Dmitry Tayursky|Dmitry Tayursky]]
|
|-
|
| ''[[:d:Q111796224|Дмитрий Туманов]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-11-21
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Dmitry Tumanov|Dmitry Tumanov]]
|
|-
|
| [[Ирек Рәхмәтуллин]]
| data-sort-value="1928" | 1928-04-11
| [[Казан]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
|
| data-sort-value="2013" | 2013-05-18
|-
|
| ''[[:d:Q112285814|Владимир Яковлев]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-01-10
| [[Яңа Шахтинск]]
| [[Рус балеты академиясе]]
| [[:commons:Category:Vladimir Yakovlev (artist)|Vladimir Yakovlev (artist)]]
|
|-
|
| [[Наилә Ибраһимова]]
| data-sort-value="1945" | 1945-08-05
| [[Атабай (Лаеш районы)]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Nailya Ibragimova|Nailya Ibragimova]]
|
|-
|
| ''[[:d:Q113536930|Любовь Агеева]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-11-07
| ''[[:d:Q18792055|Нижнее Челяево]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Lyubov Ageeva|Lyubov Ageeva]]
|
|-
|
| [[Тимур Саматов (1992)]]
| data-sort-value="1992" | 1992-04-04
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]''
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q116483753|Михаил Гельман]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-10-28
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4398063|Серго Орджоникидзе исемендәге Россия дәүләт геология разведкасы университеты]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-04-26
|-
|
| [[Сергей Скоморохов]]
| data-sort-value="1952" | 1952-04-25
| [[Сарытау]]
|
| [[:commons:Category:Sergey Skomorohov|Sergey Skomorohov]]
|
|-
| 2022
| [[Роза Әхмәдиева]]
| data-sort-value="1979" | 1979-08-13
|
| [[Казан дәүләт мәдәният институты]]
|
|
|-
|
| [[Эдуард Хәйруллин]]
| data-sort-value="1969" | 1969-01-28
| [[Казан]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Eduard Khairullin|Eduard Khairullin]]
| data-sort-value="2023" | 2023-04-14
|-
|
| ''[[:d:Q119846918|Юрий Гвоздь]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-09-19
| [[Берлин]]
| ''[[:d:Q1130457|С. А. Герасимов исемендәге Бөтенрусия дәүләт кинематография институты]]''
| [[:commons:Category:Yuri Gvozd|Yuri Gvozd]]
|
|-
| 2010
| [[Шамил Акбулатов]]
| data-sort-value="1940" | 1940-03-01
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q1628775|Санкт-Петербург дәүләт су коммуникацияләре университеты]]''
|
|
|-
| 2014-03-24
| ''[[:d:Q122194742|Михаил Козловский]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-03-24
| [[Казан]]
| [[Казан дәүләт финанс-икътисад институты|Казан дәүләт финанс һәм икътисад институты]]
| [[:commons:Category:Mikhail Kozlovsky (photographer)|Mikhail Kozlovsky (photographer)]]
| data-sort-value="2018" | 2018-01-20
|-
| 2008
| [[Юрий Демидов (1938)|Юрий Демидов]]
| data-sort-value="1938" | 1938-10-27
| [[Урта Девятово]]
| [[Казан федераль университетының Алабуга институты]]<br/>''[[:d:Q15628703|СБКФ ҮК каршындагы Югары фирка мәктәбе]]''
|
| data-sort-value="2024" | 2024-01-17
|-
| 2016
| [[Фуат Гарифуллин]]
| data-sort-value="1936" | 1936-12-09
| [[Күл Черкене]]
| [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|-
|
| [[Софья Кузьминых]]
| data-sort-value="1927" | 1927-12-19
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q1773512|Россия дәүләт туризм һәм сервис университеты]]''
| [[:commons:Category:Sofiya Kuzminykh|Sofiya Kuzminykh]]
|
|-
| 2013
| [[Равил Җиһаншин]]
| data-sort-value="1963" | 1963-04-07
| [[Казан]]
| [[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]
|
|
|-
| 2012-10-30
| [[Вячеслав Данилов]]
| data-sort-value="1937" | 1937-10-30
| [[Хуҗа Хәсән]]
| [[Хуҗа Хәсән урта мәктәбе|Хуҗа Хәсән гомуми урта белем бирү мәктәбе]]<br/>[[Тәтеш авыл хуҗалыгы техникумы]]<br/>[[Казан дәүләт финанс-икътисад институты|Казан дәүләт финанс һәм икътисад институты]]
|
|
|-
| 2022
| [[Тәүфикъ Кәримов]]
| data-sort-value="1958" | 1958-02-01
| [[Атырау]]
| ''[[:d:Q4072315|Khalel Dosmukhamedov Atyrau University]]''<br/>''[[:d:Q1046224|KIMEP University]]''<br/>''[[:d:Q4072317|Atyrau University of Oil and Gas]]''
|
|
|-
| 2025
| [[Радмир Беляев]]
| data-sort-value="1987" | 1987-06-11
| [[Чаллы]]
| [[Кама дәүләт инженер-икътисад академиясе|Кама дәүләт һәндәси-икътисади академия (ИНЭКА)]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясе]]
|
|
|-
| 2019
| [[Эльвира Әхмәтова]]
| data-sort-value="1978" | 1978-05-09
| [[Кырынды]]
| [[Казан федераль университетының Алабуга институты]]
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q131306020|Патраков, Александр Михайлович]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-09-22
| [[Чиләбе]]
|
|
| data-sort-value="2024" | 2024-11-06
|-
|
| ''[[:d:Q131356326|Тимашев, Геннадий Александрович]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-09-22
| [[Казан]]
|
|
| data-sort-value="2012" | 2012-05-11
|-
|
| ''[[:d:Q131356327|Кулаков, Кирилл Денисович]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-07-20
| ''[[:d:Q4323154|Новоандриановка]]''<br/>''[[:d:Q1985722|Матвеев-Курган районы]]''
|
| [[:commons:Category:Kirill Kulakov|Kirill Kulakov]]
|
|-
| 2010
| [[Александр Волков (1960)|Александр Волков]]
| data-sort-value="1960" | 1960-05-04
| [[Мәлки]]
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]<br/>[[Иске Тәрбит урта мәктәбе]]<br/>[[Мәлки төп мәктәбе]]
|
|
|-
| 2012
| [[Денис Калинкин|Денис Калинкин]]
| data-sort-value="1974" | 1974-11-16
| [[Түбән Кама]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|-
|
| [[Рафаэль Юнысов]]
| data-sort-value="1950" | 1950-02-02
| [[Мәлләтамак]]
| [[Н. Э. Бауман исемендәге Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе|Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе]]<br/>[[Казан дәүләт аграр университеты]]<br/>[[Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясе]]
|
|
|-
|
| [[Алмаз Фәйзуллин]]
| data-sort-value="1968" | 1968-04-10
| [[Казан]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q5279909|Россия Федерациясе Чит ил эшләре министрлыгының Дипломатия академиясе]]''
|
|
|-
|
| [[Әхсән Заһитов]]
| data-sort-value="1937" | 1937-03-08
| [[Иске Сәфәр]]
| [[Казан дәүләт аграр университеты]]<br/>[[Минзәлә педагогика көллияте]]
|
| data-sort-value="2025" | 2025-06-06
|-
|
| ''[[:d:Q136023687|Павлов, Александр Филиппович]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-06-25
| [[Надеждино (Питрәч районы)|Надеждино]]
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]
| [[:commons:Category:Aleksandr Filippovich Pavlov|Aleksandr Filippovich Pavlov]]
| data-sort-value="2023" | 2023-09-09
|-
|
| [[Альмир Абашев]]
| data-sort-value="1975" | 1975-12-06
| [[Казан]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
|
|
|-
|
| [[Рөстәм Гафаров]]
| data-sort-value="1965" | 1965-10-11
| [[Казан]]
| [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q138266418|Сыноров, Владимир Фёдорович]]''
| data-sort-value="1922" | 1922-09-22
| ''[[:d:Q4287375|Medvedevo]]''
| [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]
|
| data-sort-value="2009" | 2009-09-26
|-
|
| [[Рәсим Низамов]]
| data-sort-value="1973" | 1973-12-01
| [[Төрек-Тәмте]]
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]<br/>[[Казан дәүләт консерваториясе]]
|
|
|-
|
| [[Валерий Гергиев]]
| data-sort-value="1953" | 1953-05-02
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]''
| [[:commons:Category:Valery Gergiev|Valery Gergiev]]
|
|-
|
| ''[[:d:Q266930|Владимир Чагин]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-01-05
| [[Нытва]]
|
| [[:commons:Category:Vladimir Chagin (driver)|Vladimir Chagin (driver)]]
|
|-
|
| [[Рәшит Нургалиев|Рәшит Гомәр улы Нургалиев]]
| data-sort-value="1956" | 1956-10-08
| [[Җетекара]]
| ''[[:d:Q4361461|Петрозаводск дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q42415980|Беларусь Республикасы Милли иминлек академиясе]]''
| [[:commons:Category:Rashid Nurgaliev|Rashid Nurgaliev]]
|
|-
|
| [[Олег Табаков]]
| data-sort-value="1935" | 1935-08-17
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q3577654|МСАТ мәктәп-студиясе]]''
| [[:commons:Category:Oleg Tabakov|Oleg Tabakov]]
| data-sort-value="2018" | 2018-03-12
|-
|
| [[Алексей Гордеев]]
| data-sort-value="1955" | 1955-02-28
| [[Франкфурт-ам-Одер]]
| ''[[:d:Q1477512|Россия транспорт университеты]]''<br/>[[Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясе]]
| [[:commons:Category:Alexey Gordeyev|Alexey Gordeyev]]
|
|-
|
| [[Станислав Ерёмин]]
| data-sort-value="1951" | 1951-02-26
| [[Новоуральск]]
|
| [[:commons:Category:Stanislav Yeryomin|Stanislav Yeryomin]]
|
|-
|
| ''[[:d:Q737463|Дмитрий Рогозин]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-12-21
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4480746|МДУның журналистика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q58229230|Université du marxisme-léninisme sous l'égide du Comité de la ville de Moscou]]''
| [[:commons:Category:Dmitry Rogozin|Dmitry Rogozin]]
|
|-
|
| ''[[:d:Q787552|Yevgeny Medvedev]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-08-27
| [[Чиләбе]]
|
| [[:commons:Category:Yevgeny Medvedev|Yevgeny Medvedev]]
|
|-
|
| [[Фирдәвес Кәбирев]]
| data-sort-value="1961" | 1961-05-19
| [[Чаллы]]
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]
| [[:commons:Category:Firdaus Kabirov|Firdaus Kabirov]]
|
|-
|
| ''[[:d:Q1265382|Viktor Chirkov]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-09-08
| [[Алматы]]
| ''[[:d:Q1934911|РФ КК Генераль штабы хәрби академиясе]]''<br/>''[[:d:Q1297796|Советлар Союзы Флоты адмиралы Николай Герасимович Кузнецов исемендәге Хәрби-диңгез академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4458747|Тын океан хәрби-диңгез институты]]''
| [[:commons:Category:Viktor Chirkov|Viktor Chirkov]]
|
|-
|
| [[Равил Гайнетдин]]
| data-sort-value="1959" | 1959-08-25
| [[Питрәч районы]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]<br/>[[Мир Араб мәдрәсәсе]]
| [[:commons:Category:Ravil Gaynutdin|Ravil Gaynutdin]]
|
|-
|
| [[Илсур Метшин]]
| data-sort-value="1969" | 1969-04-24
| [[Түбән Кама]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Ilsur Metshin|Ilsur Metshin]]
|
|-
| 2015
| [[Мәхмүт Гәрәев]]
| data-sort-value="1923" | 1923-07-23
| [[Чиләбе]]
| ''[[:d:Q1934911|РФ КК Генераль штабы хәрби академиясе]]''
| [[:commons:Category:Makhmut Gareev|Makhmut Gareev]]
| data-sort-value="2019" | 2019-12-25
|-
|
| [[Айдар Хәлим]]
| data-sort-value="1942" | 1942-01-01
| [[Кече Кәркәле]]
|
|
|
|-
|
| [[Бари Әлибасов]]
| data-sort-value="1947" | 1947-06-06
| [[Чар (Казакъстан)|Чар]]
|
| [[:commons:Category:Bari Alibasov|Bari Alibasov]]
|
|-
|
| ''[[:d:Q4071605|Pavel Astakhov]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-09-08
| [[Мәскәү]]
| [[SSRB däwlät iminlek komitäte|ССҖБ дәүләт иминлек кәмитите]]<br/>''[[:d:Q7896136|University of Pittsburgh School of Law]]''<br/>''[[:d:Q2387574|Россия Федераль иминлек хезмәте академиясе]]''<br/>''[[:d:Q235034|Питтсбург университеты]]''
| [[:commons:Category:Pavel Astakhov|Pavel Astakhov]]
|
|-
|
| [[Габделхан Әхтәмҗан]]
| data-sort-value="1930" | 1930-12-10
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
| [[:commons:Category:Abdulhan Axtamzyan|Abdulhan Axtamzyan]]
| data-sort-value="2018" | 2018-06-27
|-
|
| [[Михаил Борисов (1949)]]
| data-sort-value="1949" | 1949-02-08
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4453555|Мәскәү театр институты]]''
| [[:commons:Category:Mikhail Borisov|Mikhail Borisov]]
| data-sort-value="2020" | 2020-09-19
|-
|
| [[Зилә Вәлиева]]
| data-sort-value="1952" | 1952-10-15
| [[Уфа]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[:commons:Category:Zilya Valeeva|Zilya Valeeva]]
|
|-
|
| [[Разил Вәлиев]]
| data-sort-value="1947" | 1947-01-04
| [[Ташлык (Татарстан)|Ташлык]]
| [[А. М. Горький исемендәге Әдәбият институты]]
| [[:commons:Category:Razil Valeev|Razil Valeev]]
| data-sort-value="2023" | 2023-10-20
|-
|
| [[Шәүкәт Галиев]]
| data-sort-value="1928" | 1928-11-20
| [[Бакырчы (Апас районы)|Олы Бакырчы]]
|
| [[:commons:Category:Shaukat Galiev|Shaukat Galiev]]
| data-sort-value="2011" | 2011-05-07
|-
| 2018
| [[Искәндәр Гыйләҗев]]
| data-sort-value="1958" | 1958-08-31
| [[Казан]]
| [[94-нче гимназия (Казан)|94 нче гимназия]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q4201714|РФА Россия тарихы институты]]''
| [[:commons:Category:Iskander Gilyazov|Iskander Gilyazov]]
|
|-
|
| [[Наил Дунаев]]
| data-sort-value="1937" | 1937-05-03
| [[Зәй районы]]
| [[М. С. Щепкин исемендәге Югары театр училищесы|М. С. Щепкин ис. Югары театр укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Nail Dunaev|Nail Dunaev]]
| data-sort-value="2022" | 2022-10-30
|-
|
| [[Ренат Еникиев]]
| data-sort-value="1937" | 1937-06-13
| [[Казан]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| [[:commons:Category:Renat Enikeev|Renat Enikeev]]
| data-sort-value="2020" | 2020-03-13
|-
|
| [[Хәсән Зәбиров]]
| data-sort-value="1958" | 1958-03-15
| [[Мазарлы]]
| ''[[:d:Q1477512|Россия транспорт университеты]]''
| [[:commons:Category:Khasyan Zyabirov|Khasyan Zyabirov]]
|
|-
| 2008
| [[Рево Идиятуллин]]
| data-sort-value="1938" | 1938-10-02
| [[Казан]]
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]
| [[:commons:Category:Revo Idiatullin|Revo Idiatullin]]
|
|-
|
| [[Вахит Имамов]]
| data-sort-value="1954" | 1954-03-18
| [[Иске Байсар]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Vahit Imamov|Vahit Imamov]]
|
|-
|
| [[Рәшит Исмәгыйлев]]
| data-sort-value="1960" | 1960-10-08
| [[Красноурал]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Rashid Ismagilov|Rashid Ismagilov]]
|
|-
|
| ''[[:d:Q4220425|Vasily Kiknadze]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-02-25
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| [[:commons:Category:Vasyliy Kiknadze|Vasyliy Kiknadze]]
|
|-
|
| [[Борис Кузнецов (1925)|Борис Кузнецов]]
| data-sort-value="1925" | 1925-12-26
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q15628703|СБКФ ҮК каршындагы Югары фирка мәктәбе]]''
| [[:commons:Category:Boris Kirillovich Kuznetsov|Boris Kirillovich Kuznetsov]]
| data-sort-value="2020" | 2020-11-12
|-
|
| [[Айдар Метшин|Айдар Мәтшин]]
| data-sort-value="1963" | 1963-08-27
| [[Түбән Кама]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]
| [[:commons:Category:Aydar Metshin|Aydar Metshin]]
|
|-
|
| [[Роберт Миңнуллин]]
| data-sort-value="1948" | 1948-08-01
| [[Шәммәт]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Robert Minnullin|Robert Minnullin]]
| data-sort-value="2020" | 2020-03-27
|-
|
| [[Рауль Мирхәйдәров]]
| data-sort-value="1941" | 1941-11-17
| [[Мәртөк]]
|
| [[:commons:Category:Raul Mir-Khaydarov|Raul Mir-Khaydarov]]
|
|-
|
| ''[[:d:Q4299643|Нина Мозер]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-08-28
| [[Киев]]
|
| [[:commons:Category:Nina Mozer|Nina Mozer]]
|
|-
|
| [[Рәфыйк Мөхәммәтшин]]
| data-sort-value="1955" | 1955-02-19
| [[Борнак]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Rafik Mukhametshin|Rafik Mukhametshin]]
|
|-
|
| [[Павал Павлов]]
| data-sort-value="1957" | 1957-11-17
| [[Зәй шәһәре|Зәй]]
| ''[[:d:Q841804|Мәскәү руханилар академиясе]]''
| [[:commons:Category:Pavel Pavlov|Pavel Pavlov]]
| data-sort-value="2019" | 2019-08-08
|-
|
| [[Җәгъфәр Пончаев]]
| data-sort-value="1940" | 1940-03-16
| [[Урта Әләзән]]
| [[Мир Араб мәдрәсәсе]]
| [[:commons:Category:Japhar Ponchaev|Japhar Ponchaev]]
| data-sort-value="2012" | 2012-12-27
|-
|
| ''[[:d:Q4372431|Veniamin Popov]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-07-06
|
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
| [[:commons:Category:Veniamin Viktorovich Popov|Veniamin Viktorovich Popov]]
|
|-
|
| [[Геннадий Прытков]]
| data-sort-value="1948" | 1948-01-25
| [[Либәшәү (Алексеевск районы)|Либәшәү]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Gennadiy Prytkov|Gennadiy Prytkov]]
|
|-
|
| [[Кев Салихов]]
| data-sort-value="1936" | 1936-11-03
| [[Бәләбәй районы|Бәләбәй райуны]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Kev Salikhov|Kev Salikhov]]
|
|-
|
| [[Леонид Смагин]]
| data-sort-value="1932" | 1932-10-24
| [[Вольск]]
| ''[[:d:Q4453264|Тверь дәүләт техник университеты]]''
| [[:commons:Category:Leonid Smagin|Leonid Smagin]]
| data-sort-value="2017" | 2017-08-24
|-
|
| ''[[:d:Q4427199|Максим Соколов]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-09-29
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q4530466|Economics Faculty of Saint Petersburg State University]]''
| [[:commons:Category:Maksim Sokolov (politician)|Maksim Sokolov (politician)]]
|
|-
|
| ''[[:d:Q4446105|Vladimir Sungorkin]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-06-16
| [[Хабарау|Хабаровск]]
| ''[[:d:Q112107737|Ерак Көнчыгыш дәүләт университеты]]''
| [[:commons:Category:Vladimir Sungorkin|Vladimir Sungorkin]]
| data-sort-value="2022" | 2022-09-14
|-
|
| [[Виталий Тимерәсов|Витали Тимерәсев]]
| data-sort-value="1937" | 1937-09-06
| [[Аксубай районы]]
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
|
| data-sort-value="2013" | 2013-05-20
|-
|
| [[Гомәр Усманов]]
| data-sort-value="1932" | 1932-03-16
| [[Чистай]]
| [[Казан дәүләт аграр университеты]]
| [[:commons:Category:Gumer Usmanov|Gumer Usmanov]]
| data-sort-value="2015" | 2015-02-23
|-
|
| [[Владислав Фронин]]
| data-sort-value="1952" | 1952-04-21
| [[Андреевка (Сембер өлкәсе)|Андреевка]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Vladislav Fronin|Vladislav Fronin]]
|
|-
|
| [[Газинур Хәйруллин]]
| data-sort-value="1961" | 1961-09-10
| [[Иске Чүпрәле]]
|
| [[:commons:Category:Gazinur Khayrullin|Gazinur Khayrullin]]
|
|-
|
| [[Илдар Халиков]]
| data-sort-value="1967" | 1967-11-21
| [[Әгерҗе]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Ildar Khalikov|Ildar Khalikov]]
|
|-
|
| [[Васил Шәйхразиев|Васил Шайхразиев]]
| data-sort-value="1963" | 1963-02-03
| [[Минзәлә районы]]
|
| [[:commons:Category:Vasil Shaykhraziev|Vasil Shaykhraziev]]
|
|-
|
| [[Илһам Шакиров]]
| data-sort-value="1935" | 1935-02-15
| [[Яңа Бүләк (Тукай районы)|Яңа Бүләк]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| [[:commons:Category:Ilgam Shakirov|Ilgam Shakirov]]
| data-sort-value="2019" | 2019-01-16
|-
|
| [[Семён Якубов]]
| data-sort-value="1947" | 1947-07-17
| [[Курган]]
| [[Курган дәүләт университеты]]
| [[:commons:Category:Semyon Yakubov|Semyon Yakubov]]
|
|-
|
| [[Эдуард Николаев]]
| data-sort-value="1984" | 1984-08-21
| [[Чаллы]]
|
| [[:commons:Category:Eduard Nikolaev|Eduard Nikolaev]]
|
|-
|
| [[Андрей Каргинов]]
| data-sort-value="1976" | 1976-02-23
| [[Мирный (Якутия)|Мирный]]
| [[Кама дәүләт инженер-икътисад академиясе|Кама дәүләт һәндәси-икътисади академия (ИНЭКА)]]
| [[:commons:Category:Andrey Karginov|Andrey Karginov]]
|
|-
|
| [[Мефодий (Зайцев)|Мефодий]]
| data-sort-value="1978" | 1978-10-25
| [[Казан]]
|
| [[:commons:Category:Methodius (Zaytsev)|Methodius (Zaytsev)]]
|
|-
|
| ''[[:d:Q12578143|Габдрахман Бегалинов]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-10-10
| [[Җетекара]]
| ''[[:d:Q1513804|Каныш Сәтбаев исемендәге Казакъ илкүләм техника университеты]]''
|
| data-sort-value="2024" | 2024-07
|-
|
| [[Вакыйф Нуриев]]
| data-sort-value="1958" | 1958-08-17
| [[Сеҗе]]
|
| [[:commons:Category:Vakif Nuriev|Vakif Nuriev]]
|
|-
|
| [[Гәрәй Рәхим]]
| data-sort-value="1941" | 1941-07-15
| [[Аланлык]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Garay Rahim|Garay Rahim]]
| data-sort-value="2021" | 2021-09-06
|-
|
| [[Ким Миңнуллин]]
| data-sort-value="1959" | 1959-01-04
| [[Шәммәт]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Kim Minnullin|Kim Minnullin]]
|
|-
|
| [[Ләбиб Лерон]]
| data-sort-value="1961" | 1961-11-11
| [[Түреш (Мөслим районы)|Түреш]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Lyabib Leron|Lyabib Leron]]
|
|-
| 2021
| [[Мансур Шиһапов]]
| data-sort-value="1940" | 1940-05-01
| [[Яншык (Татарстан)]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Mansur Shigapov|Mansur Shigapov]]
| data-sort-value="2022" | 2022-12-09
|-
| 2019
| [[Марсель Әхмәтҗанов]]
| data-sort-value="1939" | 1939-03-26
| [[Шөгер]]
| [[Яңа Кенәр урта мәктәбе]]<br/>[[Казан дәүләт аграр университеты]]<br/>[[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты|Татарстан Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты]]
|
| data-sort-value="2025" | 2025-04-18
|-
|
| [[Мөхәммәт Мирза]]
| data-sort-value="1952" | 1952-01-03
| [[Чалманарат]]
| [[Казан дәүләт мәдәният институты]]
| [[:commons:Category:Muhammat Mirza|Muhammat Mirza]]
|
|-
|
| [[Равил Шәрәфиев]]
| data-sort-value="1938" | 1938-04-05
| [[Балык Бистәсе районы]]
| [[М. С. Щепкин исемендәге Югары театр училищесы|М. С. Щепкин ис. Югары театр укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Ravil Sharafeev|Ravil Sharafeev]]
|
|-
|
| [[Рафил Ногманов]]
| data-sort-value="1949" | 1949-07-01
| [[Салтыйган (Кайбыч районы)|Салтыйган]]
| [[Казан юридик институты|Россия Эчке эшләр министрлыгының Казан юридик институты]]
| [[:commons:Category:Rafil Nugumanov|Rafil Nugumanov]]
| data-sort-value="2024" | 2024-01-02
|-
| 2016
| [[Ренат Харис]]
| data-sort-value="1941" | 1941-05-06
| [[Чынлы районы]]
|
| [[:commons:Category:Renat Haris|Renat Haris]]
|
|-
| 2005
| [[Роза Туфитуллова]]
| data-sort-value="1945" | 1945-10-17
| [[Яңа Үзи]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|-
| 2024
| [[Рәдиф Җамалетдинов]]
| data-sort-value="1969" | 1969-10-27
| [[Чүпрәле районы]]<br/>[[Кече Чынлы]]
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Radif Zamaletdinov|Radif Zamaletdinov]]
|
|-
|
| [[Тәлгать Галиуллин]]
| data-sort-value="1938" | 1938-07-22
| [[Кычытканлы]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Talgat Galiullin|Talgat Galiullin]]
|
|-
|
| [[Факиль Әмәк]]
| data-sort-value="1954" | 1954-01-02
| [[Мөслим районы]]
|
| [[:commons:Category:Fakil Safin|Fakil Safin]]
|
|-
|
| [[Фәндәс Сафиуллин]]
| data-sort-value="1936" | 1936-08-17
| [[Мәлбагыш]]
| ''[[:d:Q4408483|Сарытау ракета гаскәрләренең югары командалык-мөһәндислек укуханәсе]]''<br/>''[[:d:Q4484261|Faculty of Philology of the Belarusian State University]]''<br/>''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''
| [[:commons:Category:Fandas Safiullin|Fandas Safiullin]]
| data-sort-value="2021" | 2021-10-10
|-
|
| [[Фәрит Бикчәнтәев]]
| data-sort-value="1962" | 1962-05-21
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''
| [[:commons:Category:Farid Bikchantaev|Farid Bikchantaev]]
|
|-
|
| [[Хатыйп Миңнегулов]]
| data-sort-value="1939" | 1939-05-12
| [[Апач (Зәй районы)|Апач]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Hatip Minnegulov|Hatip Minnegulov]]
|
|-
| 2015
| [[Хәмдүнә Тимергалиева]]
| data-sort-value="1949" | 1949-05-24
| [[Котлыяр]]
|
| [[:commons:Category:Hamduna Timergalieva|Hamduna Timergalieva]]
| data-sort-value="2020" | 2020-09-14
|-
| 2018
| [[Эмиль Җәләлетдинов]]
| data-sort-value="1933" | 1933-07-02
| [[Сәмәрканд]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| [[:commons:Category:Emil Zalaldinov|Emil Zalaldinov]]
| data-sort-value="2023" | 2023-03-19
|-
|
| [[Энгель Таһиров]]
| data-sort-value="1940" | 1940-08-04
| [[Иске Шөгер]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Engel Tagirov|Engel Tagirov]]
|
|-
| 2010
| [[Әзһәр Шакиров|Әзһәр Шакирев]]
| data-sort-value="1940" | 1940-02-22
| [[Азнакай районы]]
| [[М. С. Щепкин исемендәге Югары театр училищесы|М. С. Щепкин ис. Югары театр укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Azgar Shakirov|Azgar Shakirov]]
|
|-
| 2012
| [[Әсхәт Хисмәтов]]
| data-sort-value="1952" | 1952-01-01
| [[Түбән Әлки]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Ashat Hismatov|Ashat Hismatov]]
|
|-
|
| [[Әхәт Гаффар]]
| data-sort-value="1948" | 1948-12-23
| [[Олы Әшнәк]]
|
| [[:commons:Category:Ahat Gaffar|Ahat Gaffar]]
| data-sort-value="2021" | 2021-01-01
|-
|
| [[Марат Бариев]]
| data-sort-value="1961" | 1961-07-09
| [[Казан]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]<br/>[[Казан дәүләт финанс-икътисад институты|Казан дәүләт финанс һәм икътисад институты]]
| [[:commons:Category:Marat Bariev|Marat Bariev]]
|
|-
| 2016
| [[Рамил Вәлиев (1955)|Рəмил Вəлиев]]
| data-sort-value="1955" | 1955-08-28
| [[Керкәле (Лениногорск районы)|Керкәле]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|-
|
| [[Рәфкать Кантүкев]]
| data-sort-value="1953" | 1953-08-23
| [[Кантүк]]
| [[Салават индустриаль көллияте]]<br/>[[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| [[:commons:Category:Rafkat Kantykov|Rafkat Kantykov]]
|
|-
|
| [[Индус Таһиров|Индус Таhиров]]
| data-sort-value="1936" | 1936-05-24
| [[Лениногорск районы]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Indus Tagirov|Indus Tagirov]]
|
|-
| 2010
| [[Мәхмүт Рәфыйков|Мәхмүт Рәфыйкыв]]
| data-sort-value="1924" | 1924-03-01
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q1130457|С. А. Герасимов исемендәге Бөтенрусия дәүләт кинематография институты]]''
| [[:commons:Category:Makhmut Rafikov|Makhmut Rafikov]]
| data-sort-value="2018" | 2018-10-04
|-
| 1970
| ''[[:d:Q15978709|Исмәгыйль Александрович]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-07-18
| [[Клецк|Клетск]]
| ''[[:d:Q55713524|Faculty of Civil Engineering of BNTU]]''<br/>''[[:d:Q815268|Беларус милли техника университеты]]''
|
| data-sort-value="2024" | 2024-09-25
|-
|
| [[Юрий Борисов]]
| data-sort-value="1956" | 1956-12-31
| [[Вышний Волочёк|Вышний Волочёк шәһәре]]
| ''[[:d:Q4480735|MSU Faculty of Computational Mathematics and Cybernetics]]''<br/>''[[:d:Q4453246|Тверь Суворов хәрби укуханәсе]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[:commons:Category:Yuri Borisov|Yuri Borisov]]
|
|-
|
| [[Хәния Фәрхи]]
| data-sort-value="1960" | 1960-05-30
| [[Югары Салаюа]]
|
| [[:commons:Category:Haniya Farhi|Haniya Farhi]]
| data-sort-value="2017" | 2017-07-27
|-
|
| [[Эрот Зарипов]]
| data-sort-value="1938" | 1938-07-20
| ''[[:d:Q4205690|Иштирәк]]''
| ''[[:d:Q4470466|Украина матбугат академиясе]]''
| [[:commons:Category:Erot Zaripov|Erot Zaripov]]
| data-sort-value="2009" | 2009-05-12
|-
|
| [[Анатолий Луппов]]
| data-sort-value="1929" | 1929-06-02
| [[Пачи (Киров өлкәсе)|Пачи]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| [[:commons:Category:Anatoly Luppov|Anatoly Luppov]]
| data-sort-value="2022" | 2022-08-08
|-
|
| [[Әсгать Сәфәров|Әсгать Сәфәрев]]
| data-sort-value="1961" | 1961-10-20
| [[Яңа Шимбер]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q2387574|Россия Федераль иминлек хезмәте академиясе]]''
| [[:commons:Category:Asgat Safarov|Asgat Safarov]]
|
|-
|
| ''[[:d:Q16720096|Василий Шестаков]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-04-04
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q6522615|Leningradsky Metallichesky Zavod]]''
| [[:commons:Category:Vasiliy Shestakov|Vasiliy Shestakov]]
|
|-
|
| ''[[:d:Q17287328|Юлия Шойгу]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-05-04
| [[Красноярск]]
| ''[[:d:Q4480817|MSU Faculty of Psychology]]''
| [[:commons:Category:Yulia Shoigu|Yulia Shoigu]]
|
|-
|
| [[Николай Фролов]]
| data-sort-value="1931" | 1931-12-13
| ''[[:d:Q42323956|Волково]]''
|
| [[:commons:Category:Nikolay Frolov|Nikolay Frolov]]
|
|-
|
| [[Илдус Мостюков|Илдус Мәстүкев]]
| data-sort-value="1928" | 1928-03-06
| [[Казан]]
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]
| [[:commons:Category:Ildus Mostyukov|Ildus Mostyukov]]
| data-sort-value="2024" | 2024-07-06
|-
|
| [[Айрат Мәрдиев]]
| data-sort-value="1987" | 1987-01-01
| [[Чаллы]]
|
|
|
|-
| 2025
| [[Камил Сәмигуллин]]
| data-sort-value="1985" | 1985-03-22
| [[Красногорский (Мари Иле)|Красногорский]]
| [[«Мөхәммәдия» мәдрәсәсе]]<br/>''[[:d:Q28099767|Шәех Мөхәммәд-Ариф ис. Төньяк Кавказ Ислам университеты]]''<br/>[[Мәхмүд Остагосманоглу әл-Уфи]]<br/>[[Россия ислам институты (Казан)|Россия ислам институты]]
| [[:commons:Category:Kamil Samigullin|Kamil Samigullin]]
|
|-
|
| [[Ильяс Айдаров]]
| data-sort-value="1956" | 1956-01-29
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q4304042|Мәскәү архитектура институты]]''
| [[:commons:Category:Ilyas Aidarov|Ilyas Aidarov]]
|
|-
|
| [[Фәридә Зәбирова]]
| data-sort-value="1954" | 1954-02-11
| [[Казан]]
| [[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]
| [[:commons:Category:Farida Zabirova|Farida Zabirova]]
| data-sort-value="2021" | 2021-06-27
|-
|
| [[Нәҗибә Ихсанова]]
| data-sort-value="1938" | 1938-01-25
| [[Тымытык районы]]
| [[М. С. Щепкин исемендәге Югары театр училищесы|М. С. Щепкин ис. Югары театр укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Najiba Ikhsanova|Najiba Ikhsanova]]
| data-sort-value="2021" | 2021-03-12
|-
|
| [[Рөстәм Килдебәков|Рөстәм Килдебәкев]]
| data-sort-value="1934" | 1934-03-30
| [[Казан]]
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]<br/>''[[:d:Q4271051|Lviv National Academy of Arts]]''
| [[:commons:Category:Rustem Kildibekov|Rustem Kildibekov]]
| data-sort-value="2023" | 2023-11-09
|-
| 2017
| [[Лидия Әхмәтова]]
| data-sort-value="1962" | 1962-10-17
| [[Кайбыч районы]]
| [[Иске Тәрбит урта мәктәбе]]<br/>[[Алабуга мәдәният һәм сәнгать көллияте]]<br/>[[Казан музыка көллияте]]<br/>[[Казан дәүләт консерваториясе]]
| [[:commons:Category:Lidia Akhmetova|Lidia Akhmetova]]
|
|-
|
| [[Зиннур Мансуров]]
| data-sort-value="1949" | 1949-07-15
| [[Түбән Ушмы (Мамадыш районы)|Түбән Ушма (Мамадыш районы)]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Zinnur Mansurov|Zinnur Mansurov]]
|
|-
|
| [[Алмаз Монасыйпов]]
| data-sort-value="1925" | 1925-07-11
| [[Казан]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| [[:commons:Category:Almaz Monasypov|Almaz Monasypov]]
| data-sort-value="2008" | 2008-07-24
|-
|
| [[Рада Нигъмәтуллина]]
| data-sort-value="1931" | 1931-04-14
| [[Казан]]
| [[80 нче мәктәп (Казан)|80 нче мәктәп]]<br/>''[[:d:Q4201516|И. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институты]]''
| [[:commons:Category:Rada Nigmatullina|Rada Nigmatullina]]
| data-sort-value="2019" | 2019-10-12
|-
|
| [[Светлана Романова (Славутская)|Светлана Романова]]
| data-sort-value="1952" | 1952-12-24
| [[Алмания|Германия]]
|
| [[:commons:Category:Svetlana Slavutskaya|Svetlana Slavutskaya]]
|
|-
|
| [[Наил Әюпов]]
| data-sort-value="1936" | 1936-01-13
| [[Мөслим районы]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Nail Ayupov|Nail Ayupov]]
| data-sort-value="2008" | 2008-06-18
|-
| 2011
| [[Мәгъсүм Сәлахов|Мәгъсүм Сәләхов]]
| data-sort-value="1951" | 1951-07-13
| [[Рудный]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Makzyum Salahov|Makzyum Salahov]]
|
|-
| 1970
| ''[[:d:Q21640452|Елена Кондратьева]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-12-16
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт геодезия һәм картография университеты]]
|
| data-sort-value="1995" | 1995-04-26
|-
|
| ''[[:d:Q21844126|Danil Fakhtullin]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-01-02
| [[Янгелде (Кузлаука районы)|Янгелде]]
|
|
|
|-
|
| [[Игорь Бикәев]]
| data-sort-value="1974" | 1974-09-07
| [[Касыйм (шәһәр)|Касыйм]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Igor Bikeev|Igor Bikeev]]
|
|-
|
| ''[[:d:Q24350609|Владимир Капустин]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-04-24
| [[Бакы]]
| [[Россия дәүләт нефть һәм газ университеты|И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты]]
| [[:commons:Category:Vladimir Kapustin|Vladimir Kapustin]]
|
|-
|
| [[Асия Тимерәсова|Асия Тимерәсева]]
| data-sort-value="1974" | 1974-05-11
| [[Казан]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]]
| [[:commons:Category:Asiya Timiryasova|Asiya Timiryasova]]
|
|-
| 2016
| [[Зөһрә Шәрифуллина]]
| data-sort-value="1956" | 1956-12-20
| [[Сарман]]
| [[Түбән Кама музыка көллияте|Салих Сәйдәшев исемендәге Түбән Кама музыка көллияте]]
|
|
|-
|
| [[Илшат Гафуров]]
| data-sort-value="1961" | 1961-08-01
| [[Баулы]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Казан дәүләт финанс-икътисад институты|Казан дәүләт финанс һәм икътисад институты]]
| [[:commons:Category:Ilshat Gafurov|Ilshat Gafurov]]
|
|-
|
| [[Айрат Фәррахов]]
| data-sort-value="1968" | 1968-02-17
| [[Әгерҗе]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]<br/>[[Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясе]]
| [[:commons:Category:Ajrat Farrakhov|Ajrat Farrakhov]]
|
|-
|
| [[Фоат Галимуллин]]
| data-sort-value="1941" | 1941-03-21
| [[Арпаяз]]
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Foat Galimullin|Foat Galimullin]]
|
|-
|
| ''[[:d:Q25668384|Василий Гомоннай]]''
| data-sort-value="1920" | 1920-12-11
| ''[[:d:Q3850120|Barbovo]]''
| ''[[:d:Q4315056|Милли педагогия университеты]]''
|
| data-sort-value="2004" | 2004-09-24
|-
|
| [[Искәндәр Галимов (1950)|Искәндәр Галимов]]
| data-sort-value="1950" | 1950-06-06
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q4059261|РФ ЭЭМның Идарә итү академиясе]]''
|
|
|-
|
| [[Наил Мәһдиев]]
| data-sort-value="1959" | 1959-10-12
| [[Бөгелмә]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт урман-техник университеты|Сергей Миронович Киров исемендәге Санкт-Петербург дәүләт урман-техник университеты]]
| [[:commons:Category:Nail Magdeev|Nail Magdeev]]
|
|-
|
| [[Алексей Песошин]]
| data-sort-value="1963" | 1963-12-09
| [[Казан]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Aleksey Pesoshin|Aleksey Pesoshin]]
|
|-
|
| ''[[:d:Q29359758|Ольга Якубова]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-12-28
| [[Исилкүл]]
| [[Урал дәүләт архитектура-сәнгать университеты]]
| [[:commons:Category:Olga Yakubova|Olga Yakubova]]
|
|-
|
| [[Харис Салихҗан]]
| data-sort-value="1927" | 1927-07-30
| [[Балтач районы (Татарстан)|Балтач районы]]
|
| [[:commons:Category:Haris Salikhov|Haris Salikhov]]
|
|-
|
| [[Рамил Хәйретдинов|Рамил Хәйретдинев]]
| data-sort-value="1964" | 1964-06-16
| [[Буа районы]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Ramil Khairutdinov|Ramil Khairutdinov]]
| data-sort-value="2025" | 2025-06-20
|-
|
| [[Айрат Ситдыйков]]
| data-sort-value="1973" | 1973-01-24
| [[Олы Әтнә]]
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
| [[:commons:Category:Ayrat Sitdikov|Ayrat Sitdikov]]
|
|-
|
| ''[[:d:Q29865553|Александр Чуприян]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-05-23
| [[Ухта]]
| ''[[:d:Q4059227|РФ Гадәттән тыш хәлләр министрлыгының Дәүләт янгын сүндерү хезмәте академиясе]]''
| [[:commons:Category:Alexander Chupriyan|Alexander Chupriyan]]
|
|-
| 2016
| [[Дания Нуруллина]]
| data-sort-value="1946" | 1946-08-23
| [[Казан]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Daniya Nurullina|Daniya Nurullina]]
|
|-
|
| [[Владимир Житлов]]
| data-sort-value="1940" | 1940-02-01
| [[Пенза]]
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
| [[:commons:Category:Vladimir Zhitlov|Vladimir Zhitlov]]
| data-sort-value="2019" | 2019-04-14
|-
|
| [[Ринат Закиров]]
| data-sort-value="1948" | 1948-08-01
| [[Нарат-Елга]]
|
| [[:commons:Category:Rinat Zakirov|Rinat Zakirov]]
|
|-
|
| [[Җәүдәт Фәйзрахманов]]
| data-sort-value="1948" | 1948-06-27
| [[Носы]]
| [[Казан дәүләт аграр университеты]]
| [[:commons:Category:Jaudat Fayzrakhmanov|Jaudat Fayzrakhmanov]]
|
|-
|
| [[Рифкать Миңнеханов]]
| data-sort-value="1955" | 1955-06-01
| [[Яңа Арыш]]
| [[Казан югары артиллерия командирлары училищесы]]
| [[:commons:Category:Rifkat Minnikhanov|Rifkat Minnikhanov]]
|
|-
|
| [[Рәис Миңнеханов]]
| data-sort-value="1961" | 1961-06-08
| [[Саба районы]]
| ''[[:d:Q4366456|Идел буе дәүләт технология университеты]]''
| [[:commons:Category:Rais Minnikhanov|Rais Minnikhanov]]
|
|-
|
| [[Гөлзада Руденко]]
| data-sort-value="1956" | 1956-08-30
| [[Үрнәк (Арча районы)]]
| [[Казан федераль университетының Алабуга институты]]
| [[:commons:Category:Gulzada Rudenko|Gulzada Rudenko]]
|
|-
|
| [[Фаил Ибраһимов]]
| data-sort-value="1950" | 1950-11-29
| [[Чалманарат]]
| [[Минзәлә педагогика көллияте]]<br/>[[Казан дәүләт мәдәният институты]]<br/>''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''
| [[:commons:Category:Fail Ibragimov|Fail Ibragimov]]
|
|-
|
| [[Фрил Әхмәтов]]
| data-sort-value="1952" | 1952-01-07
| [[Кызыл Төбәк|Кызыл-Түбәк]]
| [[Минзәлә педагогика көллияте]]<br/>[[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]
|
|
|-
|
| [[Галина Ишкова]]
| data-sort-value="1927" | 1927-08-24
| ''[[:d:Q25739834|Юдиха]]''
|
| [[:commons:Category:Galina Ishkova|Galina Ishkova]]
| data-sort-value="2008" | 2008-12-01
|-
|
| [[Рафис Борһанов]]
| data-sort-value="1961" | 1961-08-17
| [[Мөслим районы]]
| [[Казан дәүләт аграр университеты]]<br/>[[Казан дәүләт финанс-икътисад институты|Казан дәүләт финанс һәм икътисад институты]]
| [[:commons:Category:Rafis Burganov|Rafis Burganov]]
|
|-
|
| [[Илсур Һадиуллин]]
| data-sort-value="1964" | 1964-10-18
| [[Таулар (Балык Бистәсе районы)]]
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
| [[:commons:Category:Ilsur Hadiullin|Ilsur Hadiullin]]
|
|-
|
| [[Татьяна Ларионова]]
| data-sort-value="1955" | 1955-07-02
| [[Казан]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Tatyana Larionova|Tatyana Larionova]]
|
|-
|
| [[Владимир Вавилов]]
| data-sort-value="1953" | 1953-11-06
| [[Казан]]
|
| [[:commons:Category:Vladimir Vavilov|Vladimir Vavilov]]
|
|-
|
| ''[[:d:Q48774631|Дмитрий Сотников]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-05-29
| [[Чаллы]]
|
| [[:commons:Category:Dmitry Sotnikov|Dmitry Sotnikov]]
|
|-
|
| ''[[:d:Q51668632|Юлия Дрешер]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-06-26
| ''[[:d:Q588164|Krasnokutsk Raion]]''
|
| [[:commons:Category:Yulia Dresher|Yulia Dresher]]
|
|-
|
| ''[[:d:Q55104628|L. A. Shilov]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-08-18
| ''[[:d:Q19658279|Курья (Архангельскан область)]]''
| ''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]''
|
| data-sort-value="2006" | 2006-11-11
|-
|
| [[Шамил Гафаров]]
| data-sort-value="1969" | 1969-05-11
| [[Апас]]
| [[Казан дәүләт финанс-икътисад институты|Казан дәүләт финанс һәм икътисад институты]]
| [[:commons:Category:Shamil Gafarov|Shamil Gafarov]]
|
|-
|
| [[Илдус Тарханов]]
| data-sort-value="1950" | 1950-01-18
| [[Яуширмә]]
| [[Казан дәүләт мәдәният институты]]
| [[:commons:Category:Ildus Tarhanov|Ildus Tarhanov]]
|
|-
| 2017
| [[Клавдия Новикова]]
| data-sort-value="1957" | 1957-03-07
| [[Скопин]]
| [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]<br/>[[Казан дәүләт медицина университеты]]<br/>[[ТИСБИ]]
| [[:commons:Category:Klavdiya Novikova|Klavdiya Novikova]]
|
|-
|
| [[Сергей Кириллов]]
| data-sort-value="1941" | 1941-11-07
| [[Сулы (Бөгелмә районы, Димескәй авыл җирлеге)|Сулы]]
| ''[[:d:Q4476714|Урал дәүләт юридик университеты]]''<br/>''[[:d:Q21643454|Нижгар башару урнатмасы]]''
| [[:commons:Category:Sergey Ivanovich Kirilov|Sergey Ivanovich Kirilov]]
|
|-
|
| [[Илшат Фәрдиев]]
| data-sort-value="1960" | 1960-08-31
| [[Әнәк]]
| ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]''
| [[:commons:Category:Ilshat Fardiev|Ilshat Fardiev]]
|
|-
| 2024
| [[Рәис Шәйхелисламов]]
| data-sort-value="1951" | 1951-10-24
| [[Мөслим (Мөслим районы)]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]<br/>[[Казан федераль университетының Алабуга институты]]<br/>[[Мөслим лицее]]
|
|
|-
| 2016
| [[Гөлдания Хәйруллина]]
| data-sort-value="1960" | 1960-09-04
| [[Саклаубаш]]
| [[Казан дәүләт мәдәният институты]]
|
|
|-
| 2017
| [[Александр Груничев]]
| data-sort-value="1975" | 1975-12-10
| [[Казан]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]<br/>''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]''
|
|
|-
|
| [[Фирдәвис Ханов]]
| data-sort-value="1951" | 1951-09-07
| [[Актанышбаш]]
| [[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]
| [[:commons:Category:Firdavis Khanov|Firdavis Khanov]]
|
|-
|
| [[Наил Вәлиев (1949)|Наил Вәлиев]]
| data-sort-value="1949" | 1949-09-03
| [[Чистай районы]]
| [[Казан федераль университетының Алабуга институты]]
| [[:commons:Category:Nail Valeev|Nail Valeev]]
|
|-
|
| [[Хафиз Миргалимов]]
| data-sort-value="1954" | 1954-08-14
| [[Чирмешән районы]]
|
| [[:commons:Category:Hafiz Mirgalimov|Hafiz Mirgalimov]]
|
|-
|
| [[Гөлзадә Сафиуллина]]
| data-sort-value="1946" | 1946-09-08
| [[Шекә]]
| [[Н. Э. Бауман исемендәге Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе|Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе]]
| [[:commons:Category:Gulzada Safiullina|Gulzada Safiullina]]
|
|-
|
| [[Айдар Беляев]]
| data-sort-value="1965" | 1965-12-11
| [[Казан]]
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]
| [[:commons:Category:Aidar Belyayev|Aidar Belyayev]]
|
|-
| 2010
| [[Рузия Мотыйгуллина]]
| data-sort-value="1950" | 1950-03-03
| [[Югары Әлки]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
|
|
|-
|
| [[Альберт Шиһабетдинов]]
| data-sort-value="1952" | 1952-11-12
| [[Первоуральск]]
|
| [[:commons:Category:Albert Shigabutdinov|Albert Shigabutdinov]]
|
|-
|
| [[Радик Ильясов]]
| data-sort-value="1951" | 1951-05-27
| [[Кукмара районы]]
| [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]
| [[:commons:Category:Radik Ilyasov|Radik Ilyasov]]
|
|-
|
| [[Рөстәм Зәбиров (1961)|Рөстәм Зәбиров]]
| data-sort-value="1961" | 1961-07-07
| [[Казан]]
| [[96 нчы гимназия (Казан)|96 нчы гимназия]]<br/>[[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]
| [[:commons:Category:Rustem Zabirov|Rustem Zabirov]]
|
|-
|
| [[Ирина Ларочкина]]
| data-sort-value="1950" | 1950-01-14
| [[Әлмәт]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Irina Larochkina|Irina Larochkina]]
|
|-
|
| ''[[:d:Q70253164|Евгения Сорокина]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-12-25
|
|
|
|
|-
|
| [[Илгиз Гыйләҗев]]
| data-sort-value="1957" | 1957-04-14
| [[Казан]]
| [[Россия халыклар дуслыгы университеты]]
| [[:commons:Category:Ilgiz Gilazov|Ilgiz Gilazov]]
|
|-
|
| [[Рөстәм Хәсәнов]]
| data-sort-value="1956" | 1956-03-08
| [[Мәләкәс (Сембер өлкәсе)|Мәләкәс]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
| [[:commons:Category:Rustem Khasanov|Rustem Khasanov]]
|
|-
|
| [[Өлфәт Мәганов]]
| data-sort-value="1928" | 1928-11-13
| [[Шаран районы|Шаран райуны]]
| [[Россия дәүләт нефть һәм газ университеты|И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты]]
| [[:commons:Category:Ulfat Maganov|Ulfat Maganov]]
| data-sort-value="2018" | 2018-10-15
|-
|
| [[Владимир Попов]]
| data-sort-value="1924" | 1924-06-24
| [[Мариуполь]]
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Vladimir Popov (painter)|Vladimir Popov (painter)]]
| data-sort-value="2023" | 2023-10-27
|-
|
| [[Равил Мәганов]]
| data-sort-value="1954" | 1954-09-25
| [[Әлмәт]]
| [[Россия дәүләт нефть һәм газ университеты|И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты]]
| [[:commons:Category:Ravil Maganov|Ravil Maganov]]
| data-sort-value="2022" | 2022-09-01
|-
| 2021
| [[Венера Шакирова]]
| data-sort-value="1960" | 1960-10-11
| [[Казан]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]<br/>[[Казан дәүләт мәдәният институты]]
|
|
|-
| 2021
| [[Резидә Шәрәфиева]]
| data-sort-value="1966" | 1966-01-10<br/>1966
| [[Наратлы Кичү]]
| [[Минзәлә педагогика көллияте]]<br/>[[Казан дәүләт мәдәният институты]]
|
| data-sort-value="2025" | 2025
|-
|
| [[Дамир Динниулов]]
| data-sort-value="1962" | 1962-12-23
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q4196669|Іванаўскі інстытут Дзяржаўнай супрацьпажарнай службы МНС Расіі]]''<br/>''[[:d:Q4059227|РФ Гадәттән тыш хәлләр министрлыгының Дәүләт янгын сүндерү хезмәте академиясе]]''<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Damir Dinniulov|Damir Dinniulov]]
| data-sort-value="2021" | 2021-06-04
|-
|
| [[Нурдия Җүрәева]]
| data-sort-value="1937" | 1937-06-02
| [[Казан]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
|
|
|-
| 2021
| [[Диана Габделганиева]]
| data-sort-value="1975" | 1975-10-11
| [[Казан]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
|
|
|-
|
| [[Геннадий Макаров (1952)|Геннадий Макаров]]
| data-sort-value="1952" | 1952-03-21
| [[Әлмәт]]
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
| [[:commons:Category:Gennady Mikhaylovich Makarov|Gennady Mikhaylovich Makarov]]
|
|-
|
| [[Евгений Казаков|Евгени Казаков]]
| data-sort-value="1934" | 1934-10-22
| ''[[:d:Q4100355|Бутурлино]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|-
| 2010
| [[Илдар Хәйруллин (1950)|Илдар Хәйруллин]]
| data-sort-value="1950" | 1950-06-06
| [[Казан]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Ildar Khairullin (actor)|Ildar Khairullin (actor)]]
|
|-
|
| [[Радик Салихов (1965)|Радик Салихов]]
| data-sort-value="1965" | 1965-04-10
| [[Мамадыш районы]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Radik Salihov|Radik Salihov]]
|
|-
|
| [[Стелла Писарева]]
| data-sort-value="1925" | 1925-02-28
| [[Бердычив]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Stella Pisareva|Stella Pisareva]]
| data-sort-value="2020" | 2020-05-25
|-
|
| [[Илшат Әминов]]
| data-sort-value="1963" | 1963-07-27
| [[Казан]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Ilshat Aminov|Ilshat Aminov]]
|
|-
|
| [[Камил Ногаев]]
| data-sort-value="1956" | 1956-12-02
| [[Иске Рәҗәп]]
| [[Казан дәүләт аграр университеты]]<br/>''[[:d:Q4366447|П. А. Столыпин ис. Идел буе идарә итү институты]]''
|
|
|-
|
| [[Юрий Гортышов]]
| data-sort-value="1946" | 1946-10-17
| [[Поручик (Зәй районы)|Поручик]]
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]
| [[:commons:Category:Yuri Gortyshov|Yuri Gortyshov]]
|
|-
|
| [[Ленар Сафин]]
| data-sort-value="1969" | 1969-02-11
| [[Арча]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Lenar Safin|Lenar Safin]]
|
|-
|
| [[Марс Михайлов]]
| data-sort-value="1938" | 1938-06-17
| [[Татарстан Автономияле Совет Социалистик Республикасы]]
| [[Казан дәүләт медицина академиясе]]
| [[:commons:Category:Mars Mikhailov|Mars Mikhailov]]
|
|-
|
| [[Рәшит Низамов (ректор)|Рәшит Низамов]]
| data-sort-value="1957" | 1957-05-23
| [[Буа (Татарстан)|Буа]]<br/>[[Татарстан Автономияле Совет Социалистик Республикасы]]
| [[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]
| [[:commons:Category:Rashit Nizamov|Rashit Nizamov]]
|
|-
|
| [[Сергей Дьяконов]]
| data-sort-value="1937" | 1937-07-18
| [[Казан]]
| [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]
| [[:commons:Category:Sergey Dyakonov|Sergey Dyakonov]]
|
|-
|
| [[Араик Маргарян]]
| data-sort-value="1951" | 1951-05-08
| ''[[:d:Q31610|Hrazdan]]''
|
| [[:commons:Category:Arayik Margaryan|Arayik Margaryan]]
|
|-
|
| [[Рәшит Сәләхов]]
| data-sort-value="1941" | 1941-12-17
| [[Кара Борнаш|Иске Борнаш]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Rashit Salahov|Rashit Salahov]]
| data-sort-value="2021" | 2021-02-14
|-
|
| [[Илдус Заһидуллин]]
| data-sort-value="1963" | 1963-01-01
| [[Яңгул (Татарстан)|Яңгул]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|-
|
| [[Григорий Эйдинов (1946)]]
| data-sort-value="1946" | 1946-12-22
| [[Казан]]
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]<br/>[[И. Я. Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика университеты|Иван Яковлевич Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика университеты]]
| [[:commons:Category:Grigory Eidinov|Grigory Eidinov]]
|
|-
| 2019
| [[Гамил Әсхәдуллин]]
| data-sort-value="1959" | 1959-03-19
| [[Түбән Кама районы]]<br/>[[Шәңгәлче]]
| [[В. Г. Тимирясов исемендәге Казан инновацион университеты]]
|
|
|-
|
| [[Хөсәен Вәлиәхмәтов]]
| data-sort-value="1950" | 1950-12-22
| [[Әлмәт]]
|
|
| data-sort-value="2020" | 2020-01-27
|-
| 2020
| [[Ләйсән Мөхәррәмова]]
| data-sort-value="1960" | 1960-01-15
| [[Сарман]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|-
|
| [[Юрий Солуянов]]
| data-sort-value="1939" | 1939-09-25
| [[Түбән Новгород]]
| ''[[:d:Q4318652|Нижгар ил яраклама үнивирситите]]''
|
|
|-
| 2008
| [[Татьяна Воропаева]]
| data-sort-value="1954" | 1954-04-17
|
|
|
|
|-
|
| [[Геннадий Зерцалов]]
| data-sort-value="1940" | 1940-05-26
| ''[[:d:Q4507942|Chebaki]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Gennady Zertsalov|Gennady Zertsalov]]
| data-sort-value="2021" | 2021-01-20
|-
|
| [[Николай Демидов]]
| data-sort-value="1933" | 1933-04-08
| [[Урта Девятово]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Nikolay Ivanovich Demidov|Nikolay Ivanovich Demidov]]
| data-sort-value="2021" | 2021-10-06
|-
|
| [[Вячеслав Зубарев]]
| data-sort-value="1959" | 1959-11-25
| [[Златоуст]]
| ''[[:d:Q1777988|Көньяк Урал дәүләт университеты]]''
| [[:commons:Category:Vyacheslav Zubarev|Vyacheslav Zubarev]]
|
|-
|
| [[Валерий Миронченко]]
| data-sort-value="1950" | 1950-09-26
| [[Владикавказ]]
| ''[[:d:Q25390998|Орджоникидзе югары гомумхәрби идарә укуханәсе]]''<br/>''[[:d:Q14404494|М. В. Фрунзе исемендәге хәрби академия]]''
| [[:commons:Category:Valery Mironchenko|Valery Mironchenko]]
|
|-
|
| [[Рафаил Шәйдуллин]]
| data-sort-value="1960" | 1960-03-30
| [[Лабит]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Rafail Shaidullin|Rafail Shaidullin]]
|
|-
|
| [[Лариса Глухова]]
| data-sort-value="1976" | 1976-08-30
| [[Кукмара]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Larisa Glukhova|Larisa Glukhova]]
|
|-
| 2017
| [[Марс Тукаев]]
| data-sort-value="1972" | 1972-05-26
| [[Рыс]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Истанбул университеты]]<br/>''[[:d:Q1060621|Әнкара университеты]]''<br/>''[[:d:Q1567050|Хаҗетеппе университеты]]''
|
|
|-
|
| [[Раушания Юкачева]]
| data-sort-value="1959" | 1959-02-18
| [[Күн (торак пункты)|Күн]]
| ''[[:d:Q4207836|Казан мәгълүмат технологияләре һәм элемтә техникумы]]''<br/>[[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]<br/>[[Казан дәүләт мәдәният институты]]
| [[:commons:Category:Raushaniya Yukachyova|Raushaniya Yukachyova]]
| data-sort-value="2022" | 2022-07-17
|-
|
| [[Фирая Әкбәрова]]
| data-sort-value="1952" | 1952-06-02
| [[Кызыл Байрак (Югары Ослан районы)]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Firaya Akberova|Firaya Akberova]]
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
== Моны да карагыз ==
{{Татарстанның орден һәм медальләре}}
{{Казанда узучы чаралар}}
[[Төркем:Татарстан медальләре]]
lstasiifgzngrk9rm7m46502afjga28
Галимҗан Ахунҗанов
0
20084
5963282
4076392
2026-06-15T07:40:00Z
Frhdkazan
3171
[[Төркем:Зәй районында туганнар]]
5963282
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес
| исем = Галимҗан Ахунҗанов
| рәсем =
| рәсем_зурлыгы =
| alt = <!--рәсемгә курсорны куйганда чыга торган язу-->
| рәсем язуы =
| тулы исем = Галимҗан Хәкимҗан улы Ахунҗанов
| һөнәр = тел галиме
| туу датасы = 23.08.1925
| туу җире =
| гражданлык =
| милләт = [[татар]]
| үлем датасы = 25.04.2002
| үлем җире = [[РФ]], [[ТР]], {{үлем җире|Казан|Казанда}}
| әти =
| әни =
| ир =
| хатын =
| балалар =
| бүләк һәм премияләр =
| сайт =
| башка мәгълүмат =
}}
{{Башка мәгънәләр|төр=фамилия|Ахунҗанов}}
'''Галимҗан Хәкимҗан улы Ахунҗанов''' — [[татарлар|татар]] тел галиме.
Ул [[1925 ел]]ның [[23 август]]ында [[Татарстан]]ның [[Зәй районы]] [[Карман]] авылында туа.<ref>[http://adiplar.narod.ru/galimjan.htm Галимҗан Ахунҗанов]{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
[[1961 ел]]дан башлап галим [[Татарстан Фәннәр академиясенең Тел, әдәбият һәм сәнгать институты|Г.Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм тарих институты]]ның тел секторында (хәзер бүлек) эшләде.
Галимҗан абыйга, фән әһеле буларак, искиткеч тәфсиллек, телне сиземләү, чиксез тырышлык, сабырлык хас иде. Үз-үзенә таләпчәнлек, язган хезмәтләренең югары сыйфатлы булуы, күрәсең, мәшһүр тел галиме Латыйф ага Җәләй мәктәбен үтү белән бәйләнешле булса кирәк.
Галимҗан абый тел белеменең фразеология-идиоматика, лексикология, терминология, сүз ясалышы, сүзлекләр төзү һ.б. өлкәләрдә эшләде. Ул “Татар теленең аңлатмалы сүзлеге”н, “Татарча-русча сүзлек” һ.б. сүзлекләр төзүдә катнашты. Аның берничә монографиясе, 100дән артык фәнни һәм фәнни-популяр мәкаләләре сектор җыентыкларында, милли газета-журналларда басылып чыкты.
Аның архивында 150 табактан артык “Татар теленең зур фразеологик сүзлеге” саклана. Киләчәктә ул, һичшиксез, басылып чыгар дигән өметтә.
Галим [[2002 ел]]да вафат.<ref>{{Citation |title=Tatarile.org:АХУНҖАНОВ Галимҗан Хәкимҗан улы |url=http://tatarile.org/maglumat/%D1%88%D3%99%D1%85%D0%B5%D1%81/%D0%B0%D1%85%D1%83%D0%BD%D2%97%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2-%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%BC%D2%97%D0%B0%D0%BD-%D1%85%D3%99%D0%BA%D0%B8%D0%BC%D2%97%D0%B0%D0%BD-%D1%83%D0%BB%D1%8B |access-date=2014-08-17 |archive-date=2016-03-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160306073921/http://tatarile.org/maglumat/%D1%88%D3%99%D1%85%D0%B5%D1%81/%D0%B0%D1%85%D1%83%D0%BD%D2%97%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2-%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%BC%D2%97%D0%B0%D0%BD-%D1%85%D3%99%D0%BA%D0%B8%D0%BC%D2%97%D0%B0%D0%BD-%D1%83%D0%BB%D1%8B |dead-url=yes }}</ref>
==Искәрмәләр==
{{искәрмәләр}}
{{Rq|image}}
{{DEFAULTSORT:Ахунҗанов, Галимҗан}}
[[Төркем:Татар тел галимнәре]]
[[Төркем:Зәй районында туганнар]]
17ky93dj053y9xghchx9p3062kj7jys
Төмән
0
21644
5963215
5958364
2026-06-14T16:43:39Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963215
wikitext
text/x-wiki
{{мәгънәләр|Төмән (мәгънәләр)}}
{{ТП/ВМ
|халәт = шәһәр
|татар исеме = Төмән
|сурәт = Крестовоздвиженская церковь (Тюмень)-2.jpg
|чын исем = ([[себер татар теле|себ.тат.]]) Цемкетора<ref>Миллер Г.Ф. История Сибири. Т.1.М.-Л., 1937, стр.355.</ref>
|ил = Россия
|герб = Coat of Arms of Tyumen (Tyumen oblast) (2005).png
|байрак = Flag of Tyumen (Tyumen oblast) (2005).png
|герб киңлеге =
|байрак киңлеге =
|lat_deg = 57 |lat_min = 9 |lat_sec =
|lon_deg = 65 |lon_min = 32 |lon_sec =
|CoordAddon = type:city(98500)_region:RU
|CoordScale = 20000
|ЯндексКарта =
|ил харитасы зурлыгы = 340
|төбәк харитасы зурлыгы = 340
|район харитасы зурлыгы =
|төбәк төре = Өлкә
|төбәк = Төмән өлкәсе
|төбәк җәдвәлдә = Төмән өлкәсе
|район төре =
|район =
|район җәдвәлдә =
|җәмгыять төре =
|җәмгыять =
|җәмгыять таблицада =
|ил харитасы =
|төбәк харитасы =
|район харитасы =
|эчке бүленеш = 4 район
|башлык төре =
|башлык =
|нигезләү датасы =
|беренче телгә алу = 1586
|элеккеге исемнәр =
|халәт =
|мәйдан =
|биеклек төре =
|ТП мәркәзе биеклеге = 102
|климат =
|рәсми тел =
|халык саны = 581 758
|исәп елы = 2010
|халык тыгызлыгы =
|агломерация =
|милли состав =
|дини состав =
|этнохороним =
|сәгать поясы = +6
|DST =
|телефон коды = 3452
|почта индексы = 625000
|почта индекслары =
|автомобил коды = 72
|Commons-та төркем =
|сайт = http://www.tyumen-city.ru/
|сайт теле =
| add1n = Кардәш шәһәрләр
| add1 = {{wikidata|p190}}
}}
'''Төмән''' ({{lang-ru|Тюмень}}) — [[Россия]]дәге шәһәр, [[Төмән өлкәсе]]нең һәм шушы өлкәнең [[Төмән районы]]ның үзәге. XIII гасырда татарлар [[Чыңгы-Тура]] шәһәренә нигез сала, XVI гасырда кала — [[Алтын Урда]]ның Төмән олысының башкаласы. [[Алтын Урда]]да [[Туктамыш]] хан идарә иткән чорда шәһәргә '''Төмән''' исеме бирелә. [[1495 ел]]да эчке низаг нәтиҗәсендә Чыңгы Тура башкала вазифасын югалта, [[Мөхәммәд Тайбуга]] үз ирәген '''[[Кашлык]] — Себер''' каласына күчерә. [[1585 ел]]да рус илбасары [[Ермак]] Чыңгы Тура- Төмәнне яндырып басып ала һәм [[1586 ел]]да рус ныгытмасына нигез сала.
20 гасырда борынгы татар шәһәре Чыңгы Тура урынында «Төмән» дигән стадион төзелгән, нәтиҗәдә мәдәни катлам кайтусыз югалган.
[[Халык саны]] — 581 758 [[кеше]], буйсындырылган [[торак пункт]]лары белән — 604 665 кеше.<ref>{{Citation |title=архив күчермәсе |url=http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/perepis2010/svod.xls |access-date=2013-02-23 |archive-date=2011-06-27 |archive-url=https://www.webcitation.org/5zkxwkUEt?url=http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/perepis2010/svod.xls |dead-url=yes }}</ref>
[[2021 ел]]ның [[21 май|21 маеннан]] ― '''[[Хезмәт даны шәһәре]]'''.<ref>{{Cite web |url=http://publication.pravo.gov.ru/Document/View/0001202105200033 |title=Указ Президента Российской Федерации от 20.05.2021 № 304 «О присвоении почетного звания Российской Федерации „Город трудовой доблести“» |access-date=2021-05-21 |archive-date=2021-05-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210521073720/http://publication.pravo.gov.ru/Document/View/0001202105200033 |deadlink=no }}</ref>
2022 елда Төзелеш министрлыгы яңа шәһәр цифрлаштыру индексының яңартылган рейтингын бастырды. Тюмен 250 меңнән миллионга кадәр кеше яшәгән иң яхшы өч шәһәргә керде<ref>{{Citation |title=архив күчермәсе |url=https://vladtime.ru/computers/750487 |access-date=2023-03-24 |archive-date=2023-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230321131412/https://vladtime.ru/computers/750487 |dead-url=yes }}</ref>
== География ==
[[Көнбатыш Себер]]дә, [[Түре|Түре елгасы]] ([[Тубыл елгасы|Тубыл]] кушылдыгы) буенда урнашкан. Пристань, [[Свердловск тимер юлы]]ның төене, «Рощино» халыкара [[аэропорт]]ы бар. [[Мәскәү]]гә хәтле 1725 км. Халык исәбе 581 758 кеше ([[2010 ел|2010]]).
{|class=toccolours style="text-align:center; font-size:smaller;" align="center"
!colspan=10|Төмәннән эре шәһәрләр кадәр ераклыгы (автоюллар буенча)
|-
||||||| [[Туринск]] ~ 178 км <br /> [[Ирбет]] ~ 182 км||[[Ханты-Мансийск]] ~ 672 км <br /> [[Тәүде (шәһәр)|Тәүде]] ~ 136 км||[[Тубыл]] ~ 246 км||||||
|-
|||||||| [[Тугылым]] ~ 63 км <br /> [[Екатеринбург]] ~ 328 км <br /> [[Мәскәү]] ~ 2121 км||[[Рәсем:Compass Rose Tatarca North.svg|150px|center|Җилләр розасы]]||[[Омск]] ~ 632 км <br /> [[Новосибирск]] ~ 1300 км||||||
|-
||||||| [[Чиләбе]] ~ 410 км ||[[Корган]] ~ 203 км|| [[Яулытора]] ~ 203 км||||||||
|-
!colspan=10|
|}
=== Сәгать поясы ===
{{ОбъектныңСәгатьпоясы/MSK+2|Объект=Төмән}}
=== Климат ===
<div style="width:90%">
{{Шәһәр климаты
|Шәһәр=Төмән
|Источник=[http://pogoda.ru.net/climate/28367.htm Погода и климат]
| Гый_ур=-14.7 | Гый_ур_явым=24
| Фев_ур=-13.1 | Фев_ур_явым=14
| Мар_ур=-5.2 | Мар_ур_явым=16
| Апр_ур=4.0 | Апр_ур_явым=23
| Май_ур=11.2 | Май_ур_явым=45
| Июн_ур=17.1 | Июн_ур_явым=55
| Июл_ур=18.8 | Июл_ур_явым=87
| Авг_ур=15.8 | Авг_ур_явым=60
| Сен_ур=9.8 | Сен_ур_явым=56
| Окт_ур=3.1 | Окт_ур_явым=39
| Ноя_ур=-6.6 | Ноя_ур_явым=33
| Дек_ур=-13.1 | Дек_ур_явым=26
| Ел_ур=2.2 | Ел_ур_явым=478
| Гый_ур_мин=-18.9 | Гый_ур_макс=-10.8
| Фев_ур_мин=-17.8 | Фев_ур_макс=-8.1
| Мар_ур_мин=-10.3 | Мар_ур_макс=-0.1
| Апр_ур_мин=-1.1 | Апр_ур_макс=9.2
| Май_ур_мин=5.5 | Май_ур_макс=17.5
| Июн_ур_мин=11.3 | Июн_ур_макс=23.2
| Июл_ур_мин=13.6 | Июл_ур_макс=24.3
| Авг_ур_мин=11.1 | Авг_ур_макс=21.2
| Сен_ур_мин=5.5 | Сен_ур_макс=14.7
| Окт_ур_мин=-0.3 | Окт_ур_макс=7.3
| Ноя_ур_мин=-10.2 | Ноя_ур_макс=-3.6
| Дек_ур_мин=-16.6 | Дек_ур_макс=-9.2
| Ел_ур_мин=-2.4 | Ел_ур_макс=7.1
| Гый_а_макс=4.0 | Гый_а_мин=-46.0
| Фев_а_макс=8.6 | Фев_а_мин=-43.0
| Мар_а_макс=17.2 | Мар_а_мин=-37.8
| Апр_а_макс=30.7 | Апр_а_мин=-23.9
| Май_а_макс=34.9 | Май_а_мин=-9.0
| Июн_а_макс=36.2 | Июн_а_мин=-2.8
| Июл_а_макс=37.5 | Июл_а_мин=2.8
| Авг_а_макс=37.4 | Авг_а_мин=-0.1
| Сен_а_макс=31.2 | Сен_а_мин=-7.0
| Окт_а_макс=24.1 | Окт_а_мин=-26.1
| Ноя_а_макс=12.8 | Ноя_а_мин=-37.5
| Дек_а_макс=6.0 | Дек_а_мин=-46.1
| Ел_а_макс=37.5 | Ел_а_мин=-46.1
|}}
</div>
== Халык ==
{| class='standard' style='text-align: center;' width=100%
|- class='bright'
! [[1840]]<ref>[http://dlib.rsl.ru/viewer/01003542943#page2?page=32 Статистические таблицы о состоянии городов Российской империи, 1840]</ref> !! [[1856]]<ref name=autogenerated1>http://www.mojgorod.ru/tjumensk_obl/tjumen/</ref> !! [[1897]]<ref>http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_lan_97_uezd.php?reg=1583</ref> !! [[1913]]<ref name=autogenerated1/> !! [[1926]]<ref name=autogenerated1/> !! [[1931]]<ref name=autogenerated1/> !! [[1939]]<ref name=autogenerated1/> !! [[1959]]<ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus59_reg2.php 1959 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны]</ref> !! [[1970]]<ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus70_reg2.php 1970 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны]</ref> !! [[1979]]<ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus79_reg2.php 1979 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны]</ref> !! [[1989]]<ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus89_reg2.php 1989 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны]</ref> !! [[2002]]<ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus02_reg2.php 2002 елгы Бөтенроссия җанисәбе. РФ, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны]</ref> !! [[2010]]<ref name="gks.ru"/>
|- class='bright'
| 9 632||~11 200 || 29 500 || ~39 200 || ~50 300 || ~58 000 || ~79 200 || 150 195 || 268 526 || 358 992 || 476 869 || 510 710 || 581 758
|}
Милли состав ([[2002]]): [[руслар]] — 83,1 %, [[татарлар]] — 5,6 %, [[украиннар]] — 2,0 %.<ref>{{Citation |title=2002 ел сан алу базасы |url=http://std.gmcrosstata.ru/webapi/jsf/tableView/customiseTable.xhtml |access-date=2013-09-16 |archive-date=2017-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171111042357/http://std.gmcrosstata.ru/webapi/jsf/tableView/customiseTable.xhtml |dead-url=yes }}</ref>
== Эчке бүленеш ==
* Үзәк районы
* Ленин районы
* Калинин районы
* Көнчыгыш районы
== Икътисад ==
Машина төзелеше һәм металл эшкәртү (суднолар, приборлар, станоклар ясау, «Нефтемаш» һәм башкалар), агач эшкәртү, җиңел, азык-төлек сәнәгате үскән. Төмәнне нефтьүткәргечләр кисеп үтә.
== Фән һәм мәгариф ==
Төмән өлкәсендә нефть һәм газ яткылыклары фәнни оешмаларының үсешенә булышлык ясады. 1990 еллар башында югары уку йортлар һәм гыйльми-тикшеренү институты хезмәткәрләре саны 11,5 мең кешене, ягъни булган кала халкының 10 процентын тәшкил иткән.
Фәнни-тикшеренү һәм проект институтлары: Криосфера институты һәм Төньяктагы җирләрен үзләштерерү проблемалары институты. Гамәли нефть һәм газ комплексына ихтыяҗ юнәлтелә. Алар арасында «Сургутнефть» (Төмән бүлекчәсе), «Газпром проектирование» ҖЧҖнең Төмән бүлекчәсе, Гипротюменнефтегаз, Синицин, Төмәннефтегеофизика (компания «Интеграл»), «Нефтепроект», СибНАЦ, Синететика (ГМС Группасы) лидерлар булып тора.
Белем бирү учреждениеләре:
# Россия Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясе (РАНХиГС) филиалы.
# Төмән индустриаль университеты
# Төмән университеты
# [[Урал дәүләт тимер юллары университеты]]ның Төмән филиалы
# [[Төмән дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]
# Төмән дәүләт аграр университеты
# Төмән дәүләт медицина университеты
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q5815. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
| data-sort-value="1641" | 1641
| ''[[:d:Q2825698|Afanasii de Kholmogory]]''
|
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
| data-sort-value="1702" | 1702-09-06
| ''[[:d:Q681521|Kholmogory]]''
|-
| data-sort-value="1816" | 1816-10-03
| ''[[:d:Q16682458|Евлампий Огородников]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q2732142|статистик]]''<br/>''[[:d:Q10429346|библиограф]]''
|
| data-sort-value="1884" | 1884-03-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value="1830" | 1830
| ''[[:d:Q21101646|Ivan Kolokolnikov]]''
|
| ''[[:d:Q215536|сәүдәгәр]]''<br/>''[[:d:Q15472169|иганәче]]''
|
| data-sort-value="1895" | 1895-05-02
| Төмән
|-
| data-sort-value="1844" | 1844-11-17
| ''[[:d:Q47004157|Иван Словцов]]''
| ''[[:d:Q30890246|Тобольская мужская гимназия]]''<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>[[математик]]
| ''[[:d:Q2997765|Омск кадетлар корпусы]]''<br/>''[[:d:Q4061519|Aleksandrovskoe real school]]''
| data-sort-value="1907" | 1907-10-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value="1858" | 1858-03-09
| ''[[:d:Q66370863|Aleksandr Kolmogorov]]''
|
| [[инженер]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1859" | 1859-01-29
| ''[[:d:Q56309734|Чернавин, Всеволод Владимирович]]''
| ''[[:d:Q1974517|Pavel Military School]]''
| ''[[:d:Q1402561|гаскәрбашы]]''
|
| data-sort-value="1938" | 1938-06-23
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1867" | 1867-11-21
| ''[[:d:Q15069173|Stepan Kolokolnikov]]''
| ''[[:d:Q4059232|Moscow Practical Academy of Commercial Sciences]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q15472169|иганәче]]''<br/>''[[:d:Q29371773|First State Duma of the Russian Empire]]''<br/>[[Тубыл губернасы|Тубыл гөбернәсе]]
|
| data-sort-value="1925" | 1925
| [[Америка Кушма Штатлары]]
|-
| data-sort-value="1868" | 1868-02-08
| ''[[:d:Q15064194|Alexey Afromeev]]''
|
| ''[[:d:Q2516866|нәшир]]''
|
| data-sort-value="1920" | 1920-09-18
| [[Тум|Томск]]
|-
| data-sort-value="1868" | 1868-12-28
| ''[[:d:Q109730088|Elizaveta Nikolaevna Litvinova]]''
|
|
|
| data-sort-value="1946" | 1946
| ''[[:d:Q1208250|Hankou]]''
|-
| data-sort-value="1875" | 1875-06-12
| [[Николай Горяев]]
| ''[[:d:Q28064984|Мәскәү университетының медицина факультеты]]''
| [[галим]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| data-sort-value="1943" | 1943-07-09
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value="1875" | 1875-05-25
| ''[[:d:Q59239628|Янкель Шаевич Шайчик]]''
|
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
| data-sort-value="1942" | 1942
| [[Şanxay|Шаңхай]]
|-
| data-sort-value="1876" | 1876-11-06
| ''[[:d:Q65124588|Mikhail Vasilyev]]''
| ''[[:d:Q4061924|Алексей хәрби укуханәсе]]''
| [[офицер]]
|
| data-sort-value="1920" | 1920-02-04
| [[Латвия]]
|-
| data-sort-value="1878" | 1878-03-28
| ''[[:d:Q4669219|Abraham Walkowitz]]''
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q15296811|рәсемче]]''
|
| data-sort-value="1965" | 1965-01-27
| [[Нью-Йорк]]
|-
| data-sort-value="1879" | 1879-02-24
| ''[[:d:Q4233377|K. N. Kornilov]]''
| ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| data-sort-value="1957" | 1957
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1881" | 1881-11-24
| ''[[:d:Q21101645|Viktor Ivanovič Kolokolʹnikov]]''
| ''[[:d:Q4361180|Петр авыл хуҗалыгы академиясе]]''
|
|
| data-sort-value="1941" | 1941-04-03
| [[Харбин]]
|-
| data-sort-value="1884" | 1884-04-15
| ''[[:d:Q106363574|Boris Krasin]]''
|
| [[композитор]]
|
| data-sort-value="1936" | 1936-06-21
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1887" | 1887-01-06<br/>1887-01-18
| ''[[:d:Q4224931|Vasily Knyazev]]''
|
| [[шагыйрь]]
|
| data-sort-value="1937" | 1937-09-10<br/>1937-11-10
| ''[[:d:Q4072091|Atka]]''
|-
| data-sort-value="1888" | 1888-05-11
| ''[[:d:Q128746|Irving Berlin]]''
|
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q486748|пианист]]''<br/>''[[:d:Q753110|җырлар авторы]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q1415090|кинокөйязар]]''<br/>''[[:d:Q822146|җыр сүзләрен язучы]]''<br/>''[[:d:Q64356038|musical theatre composer]]''<br/>''[[:d:Q69423232|киносценарист]]''<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
| ''[[:d:Q58212892|Ted Snyder Company]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-09-22
| [[Нью-Йорк]]
|-
| data-sort-value="1889" | 1889
| ''[[:d:Q112519708|Dmitrij Ivanovič Mel‘nikov]]''
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q1925963|рәссам-график]]''<br/>''[[:d:Q3658608|карикатурачы рәссам]]''
|
| data-sort-value="1956" | 1956
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1891" | 1891
| ''[[:d:Q43428514|Фомина, Вера Ивановна]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
| Төмән
|-
| data-sort-value="1891" | 1891-04-16
| ''[[:d:Q65153352|Stanislav Karnacevich]]''
|
| ''[[:d:Q1919436|педиатр]]''
|
| data-sort-value="1977" | 1977-11-05
|
|-
| data-sort-value="1894" | 1894-03-21
| ''[[:d:Q27237370|Mikhail Altshuller]]''
| ''[[:d:Q28667234|Тум император университеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| [[Иркутск дәүләт университеты]]
|
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
| data-sort-value="1894" | 1894
| ''[[:d:Q84721216|Пермяков, Георгий Прокопьевич]]''
|
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
| data-sort-value="1965" | 1965
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1897" | 1897
| ''[[:d:Q16749664|Leon Kaliwoda]]''
|
|
|
| data-sort-value="1918" | 1918-11-11
| [[Ломжа]]
|-
| data-sort-value="1897" | 1897-12-15
| ''[[:d:Q106327758|Walerian Śliwiński]]''
|
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q384593|полиция хезмәткәре]]''
|
| data-sort-value="1941" | 1941-08-17
| [[Auşwitz|Osventsim]]
|-
| data-sort-value="1898" | 1898-09-02
| ''[[:d:Q20067561|Anatoly Klimov]]''
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="1970" | 1970-02-19
|
|-
| data-sort-value="1900" | 1900-07-30
| ''[[:d:Q2443235|Ivan Fedyuninsky]]''
| ''[[:d:Q2948429|Vystrel course]]''
| [[офицер]]
|
| data-sort-value="1977" | 1977-10-17
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1901" | 1901-01-16
| ''[[:d:Q4233822|Anatoly Korolkevich]]''
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''
|
| data-sort-value="1977" | 1977-04-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value="1901" | 1901-03-30
| ''[[:d:Q16658470|Aleksey Ivanovitsj Sjoebin]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
| data-sort-value="1966" | 1966-09-05
| [[Воронеж]]
|-
| data-sort-value="1902" | 1902-04-20
| ''[[:d:Q98539460|Дмитриев Павел Алексеевич]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
|
| ''[[:d:Q1140429|Дәүләт тарих музее]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-11-02
| [[Беларус Совет Социалистик Республикасы]]
|-
| data-sort-value="1904" | 1904-03-23
| ''[[:d:Q4140220|A. E. Gluskina]]''
|
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| ''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''
| data-sort-value="1994" | 1994
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1904" | 1904
| ''[[:d:Q19910175|Viktor Jakovlevitsj Miller]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1970" | 1970-04-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value="1905" | 1905-03-19
| ''[[:d:Q124769084|Урусов, Александр Михайлович]]''
|
|
|
| data-sort-value="1975" | 1975
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1906" | 1906-08-09
| ''[[:d:Q24010093|Булашёв, Алексей Николаевич]]''
|
|
|
| data-sort-value="1988" | 1988
| [[Екатеринбург]]
|-
| data-sort-value="1906" | 1906-06-27
| [[Владимир Ивочкин]]
| ''[[:d:Q4407693|Санкт-Петербург дәүләт диңгез техник университеты]]''
|
|
| data-sort-value="1968" | 1968
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value="1907" | 1907
| ''[[:d:Q4147063|Mikhail Gotsky]]''
|
| ''[[:d:Q849424|көймә капитаны]]''
|
| data-sort-value="1962" | 1962
| [[Владивосток]]
|-
| data-sort-value="1911" | 1911-06-14
| ''[[:d:Q59281851|Sergey Turaev]]''
| [[Пермь дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]<br/>''[[:d:Q4258142|Institute for Philosophy, Literature and History in Leningrad]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q2599593|гирманис]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| ''[[:d:Q4304098|Мәскәү дәүләт мәдәният институты]]''<br/>[[Максим Горький исемендәге Дөнья әдәбияты институты]]
| data-sort-value="2008" | 2008-11-19
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1911" | 1911-03-27
| [[Искәндәр Фәйзуллин]]
|
| ''[[:d:Q41583|тренер]]''
|
| data-sort-value="1988" | 1988-07-28
| [[Норильск|Норилск]]
|-
| data-sort-value="1911" | 1911-07-28
| ''[[:d:Q137380621|Владимир Петрович Неустроев]]''
|
|
|
| data-sort-value="1986" | 1986-09-26
|
|-
| data-sort-value="1912" | 1912
| ''[[:d:Q18044098|Konstantin Grigorevitsj Korjakin]]''
|
|
|
| No/unknown value
|
|-
| data-sort-value="1913" | 1913-09-17
| ''[[:d:Q4097705|Бугаев Виктор Елисеевич]]''
|
|
|
| data-sort-value="1957" | 1957-02-05
| Төмән
|-
| data-sort-value="1916" | 1916-11-06
| ''[[:d:Q41201548|Pavel Aleksandrovitsj Ioanidis]]''
|
|
|
| data-sort-value="1999" | 1999-03-21
| Төмән
|-
| data-sort-value="1917" | 1917-01-08
| ''[[:d:Q7660876|Sylvia Agnes Sophia Tait]]''
| ''[[:d:Q193196|Лондон университеты көллияте]]''<br/>''[[:d:Q245247|Лондон король көллияте]]''<br/>''[[:d:Q7731813|The Ellen Wilkinson School for Girls]]''
| ''[[:d:Q4531850|эндокринолог]]''<br/>''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]''
|
| data-sort-value="2003" | 2003-02-28
| ''[[:d:Q23159|Дорсет]]''
|-
| data-sort-value="1918" | 1918-01-20
| ''[[:d:Q4080944|Ivan Zacharovitsj Beznoskov]]''
|
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
| data-sort-value="1945" | 1945-02-25
| No/unknown value
|-
| data-sort-value="1918" | 1918-02-23
| ''[[:d:Q4372642|Valentina Popova]]''
| ''[[:d:Q2381477|Россия дәүләт сәхнә сәнгатьләре институты]]''
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
| data-sort-value="1992" | 1992-09-15
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1918" | 1918-09-15
| ''[[:d:Q64438469|Пётр Дзеншчыкоў]]''
|
|
|
| data-sort-value="1980" | 1980-01-09
| [[Индура]]
|-
| data-sort-value="1918" | 1918-04-18
| ''[[:d:Q132174853|Mikhail Lopukhin]]''
|
|
|
| data-sort-value="2011" | 2011-07-04
| [[Париж]]
|-
| data-sort-value="1919" | 1919-03-02
| ''[[:d:Q2276981|Tamara Toumanova]]''
|
| ''[[:d:Q2490358|хореограф]]''<br/>''[[:d:Q805221|балет артисты]]''<br/>''[[:d:Q4070300|ballerina]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''<br/>''[[:d:Q5716684|биюче]]''<br/>''[[:d:Q266569|рәссам-мультипликатор]]''
|
| data-sort-value="1996" | 1996-05-29
| [[Санта-Моника]]
|-
| data-sort-value="1919" | 1919-08-11
| ''[[:d:Q4104633|Leonid Iokinfowitsch Wassiljew]]''
|
| [[укытучы]]
|
| data-sort-value="2002" | 2002
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1920" | 1920-07-24
| ''[[:d:Q4397146|Gleb Romanov]]''
| ''[[:d:Q1130457|С. А. Герасимов исемендәге Бөтенрусия дәүләт кинематография институты]]''
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''<br/>[[җырчы]]<br/>''[[:d:Q5716684|биюче]]''
|
| data-sort-value="1967" | 1967-01-15
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value="1921" | 1921-10-05
| ''[[:d:Q4335474|Boris Oprokidnev]]''
| ''[[:d:Q4508701|Чиләбе хәрби авиация штурманнары институты]]''
| ''[[:d:Q2095549|очучы]]''
|
| data-sort-value="1945" | 1945-04-02
| [[Маҗарстан]]
|-
| data-sort-value="1921" | 1921-10-05
| ''[[:d:Q55102519|Sergey Komissarov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1989" | 1989-08-19
|
|-
| data-sort-value="1922" | 1922-08-27
| ''[[:d:Q4241683|Lev Jevgenevitš Kropivnitski]]''
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| data-sort-value="1994" | 1994-05-26
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1922" | 1922-03-27
| ''[[:d:Q4406937|Aleksey Samokhvalov]]''
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-10-31
| [[Барнавыл]]
|-
| data-sort-value="1922" | 1922-05-15
| ''[[:d:Q26818594|Claude Stin]]''
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| data-sort-value="2007" | 2007-12-13
|
|-
| data-sort-value="1923" | 1923
| ''[[:d:Q17630045|Худяков, Виктор Леонидович]]''
|
|
|
| data-sort-value="1945" | 1945-02-12
| [[Көнчыгыш Пруссия]]
|-
| data-sort-value="1924" | 1924-10-24
| ''[[:d:Q4167738|Leonid Jakovlevitsj Drapkin]]''
| ''[[:d:Q4476714|Урал дәүләт юридик университеты]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4476714|Урал дәүләт юридик университеты]]''
| data-sort-value="2019" | 2019-08-11
| [[Екатеринбург]]
|-
| data-sort-value="1924" | 1924
| ''[[:d:Q4418727|Oleg Sidelʹnikov]]''
| ''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]''
| [[язучы]]
|
| data-sort-value="1998" | 1998
|
|-
| data-sort-value="1924" | 1924-09-26
| ''[[:d:Q51669272|Евгений Сергеевич Гецольд]]''
| ''[[:d:Q4334699|Омск дәүләт медицина университеты]]''<br/>''[[:d:Q4154224|Ерак Көнчыгыш дәүләт физик культура академиясе]]''
| [[укытучы]]
|
| data-sort-value="1997" | 1997
| [[Омск]]
|-
| data-sort-value="1925" | 1925-01-21
| ''[[:d:Q108319040|Гранатов Юрій Миколайович]]''
|
| ''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
|
| data-sort-value="2013" | 2013-08-15
| [[Акъяр]]
|-
| data-sort-value="1927" | 1927-01-10
| ''[[:d:Q18045120|Boris Nikolaevitsj Proedaev]]''
|
|
|
| data-sort-value="2001" | 2001-04-21
| Төмән
|-
| data-sort-value="1928" | 1928-12-28
| [[Геннадий Баннов|Геннади Баннов]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q11338576|боксчы]]''<br/>''[[:d:Q22122536|boxing trainer]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-04-16
| [[Уфа]]
|-
| data-sort-value="1928" | 1928-08-20
| ''[[:d:Q120269364|Губин, Геннадий Дмитриевич]]''
| ''[[:d:Q4467479|Төмән дәүләт медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>[[галим]]
| ''[[:d:Q4467479|Төмән дәүләт медицина университеты]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1929" | 1929-09-26
| ''[[:d:Q4286237|Vladilen Mashkovtsev]]''
| [[А. М. Горький исемендәге Әдәбият институты]]
| [[шагыйрь]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="1997" | 1997-04-24
| [[Магнитогорск]]
|-
| data-sort-value="1929" | 1929-04-12
| ''[[:d:Q15081338|Tatyana Satyukova]]''
| ''[[:d:Q4324322|Novokuznetsk State Institute of Advanced Medical Training]]''<br/>''[[:d:Q4334699|Омск дәүләт медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
| data-sort-value="2013" | 2013-08-06
| Төмән
|-
| data-sort-value="1930" | 1930-08-09
| ''[[:d:Q1995891|Yuri Gulyayev]]''
| ''[[:d:Q4476712|Урал дәүләт консерваториясе]]''
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''<br/>[[композитор]]<br/>''[[:d:Q67200257|estrada artist]]''<br/>''[[:d:Q29169123|баянчы]]''
| ''[[:d:Q4166241|Donetsk State Academic Opera and Ballet Theatre]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-04-23
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1930" | 1930-09-27
| ''[[:d:Q28359134|Valeriy Shavrin]]''
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''
| ''[[:d:Q4378715|Gorky Drama Theatre]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-02-16
| [[Хабарау|Хабаровск]]
|-
| data-sort-value="1930" | 1930
| ''[[:d:Q90687847|Iya Kiknadze]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
| data-sort-value="2017" | 2017
|
|-
| data-sort-value="1932" | 1932-12-08
| ''[[:d:Q4194591|Yury Zuev]]''
| ''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''
| ''[[:d:Q15255771|синолог]]''<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
| data-sort-value="2006" | 2006-12-05
|
|-
| data-sort-value="1933" | 1933-05-01
| ''[[:d:Q19909478|Olga Andreevna Zacharova]]''
|
| [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''
|
| data-sort-value="2016" | 2016-11-02
| [[Пермь]]
|-
| data-sort-value="1934" | 1934-09-18
| ''[[:d:Q55104297|Arkadiy Pavlovitsj Mamontov]]''
| ''[[:d:Q1466666|Томск политехника университеты]]''
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1466666|Томск политехника университеты]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1934" | 1934-01-18
| ''[[:d:Q58158429|Eduard Artyomchik]]''
| ''[[:d:Q1938341|Урал дәүләт техника университеты]]''
| ''[[:d:Q11875786|транспорт инженеры]]''
| ''[[:d:Q58158536|Уралграмадзянпраект]]''<br/>''[[:d:Q20873634|Мінскпраект]]''<br/>''[[:d:Q30878928|Byeldzyarzhprayekt]]''<br/>''[[:d:Q45234277|БелНДІПгорадабудаўніцтва]]''
| data-sort-value="2011" | 2011-06-29
|
|-
| data-sort-value="1934" | 1934-07-20
| ''[[:d:Q120135244|Boris Rychkov]]''
| ''[[:d:Q4242982|Crimean Art School named after M. S. Samokysh]]''<br/>''[[:d:Q4314796|Сынлы сәнгать һәм мигъмарият милли академиясе]]''
| ''[[:d:Q1281618|сынчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1935" | 1935-01-31
| ''[[:d:Q18818844|Lev Medvedev]]''
| ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]''
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="2026" | 2026-02-19
|
|-
| data-sort-value="1938" | 1938-10-14
| ''[[:d:Q308711|Vladislav Krapivin]]''
| ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q18844224|язучы-фантаст]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>[[укытучы]]<br/>[[шагыйрь]]
| ''[[:d:Q4476788|Ural Pathfinder]]''<br/>''[[:d:Q4110183|Evening Yekaterinburg]]''<br/>''[[:d:Q4363115|Pioneer]]''<br/>''[[:d:Q13419624|Төмән дәүләт университеты]]''
| data-sort-value="2020" | 2020-09-01
| [[Екатеринбург]]
|-
| data-sort-value="1939" | 1939
| ''[[:d:Q112542344|Vladimir Dmitrievič Kuznečevskij]]''
|
| ''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1941" | 1941-05-10
| ''[[:d:Q4481429|Sergey Fateyev]]''
| ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q22976182|тележурналист]]''
| ''[[:d:Q4467498|Төмән индустриаль университеты]]''
| data-sort-value="2006" | 2006-10-14
| Төмән
|-
| data-sort-value="1941" | 1941-05-14
| ''[[:d:Q60826897|Galina Vizel]]''
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1942" | 1942-07-29
| ''[[:d:Q19887821|Valery Dyakonov]]''
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
| data-sort-value="2015" | 2015-05-06
| [[Красноярск]]
|-
| data-sort-value="1947" | 1947-01-31
| ''[[:d:Q4383402|Igor Puzanov]]''
| ''[[:d:Q4334747|Михаил Васильевич Фрунзе исемендәге Омск югары гомумгәскәр җитәкчелек укуханәсе]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2023" | 2023-10-22
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1948" | 1948-09-14
| ''[[:d:Q4069137|Aleksandr Arjilovski]]''
| ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''
|
| data-sort-value="1999" | 1999-11-11
| Төмән
|-
| data-sort-value="1948" | 1948-10-22
| ''[[:d:Q4126201|Vyacheslav Voskresensky]]''
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1948" | 1948-09-11
| ''[[:d:Q85681778|Байкель, Валерий Борисович]]''
|
| [[галим]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1948" | 1948-11-15
| ''[[:d:Q96776969|Aleksandr Trushnikov]]''
| ''[[:d:Q13419624|Төмән дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1949" | 1949-01-25
| ''[[:d:Q4333338|Leonid Okunev]]''
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
| data-sort-value="2024" | 2024-09-08
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-05-13
| ''[[:d:Q4102213|Aleksandr Vagner]]''
| ''[[:d:Q4304069|Василий Иванович Суриков исемендәге Мәскәү дәүләт академия сәнгать институты]]''
| ''[[:d:Q1281618|сынчы]]''
|
| data-sort-value="2016" | 2016-04-19
| [[Липецк]]
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-07-16
| ''[[:d:Q17057157|Максименко, Валерий Евгеньевич]]''
| ''[[:d:Q4496355|Ivan Kozhedub National University of the Air Force]]''
| ''[[:d:Q730242|очучы-сынаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-07-17
| ''[[:d:Q109495579|Абрамов, Борис Иванович]]''
| ''[[:d:Q4467498|Төмән индустриаль университеты]]''<br/>[[Россия дәүләт нефть һәм газ университеты|И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты]]
| [[инженер]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-08-08
| ''[[:d:Q125471305|Vladimir Kramskoy]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-11-30
| ''[[:d:Q138500727|Gennadi Tsytsarev]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
| data-sort-value="2010" | 2010-09-28
|
|-
| data-sort-value="1951" | 1951-12-30
| ''[[:d:Q2587459|Vladimir Cheboksarov]]''
| ''[[:d:Q13419624|Төмән дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q12369333|көрәшче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1951" | 1951-07-31
| ''[[:d:Q16454372|Juozas Sabolius]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1951" | 1951-08-07
| ''[[:d:Q43425403|Anatoly Bobrov]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1951" | 1951-09-29
| ''[[:d:Q108066899|Voĺha Labačeŭskaja]]''
| ''[[:d:Q3646646|Belarusian State University of Culture and Arts]]''
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q4164507|сәнгать тәнкыйтьчесе]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q51095427|textile historian]]''<br/>[[профессор]]<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''
| ''[[:d:Q3646646|Belarusian State University of Culture and Arts]]''<br/>''[[:d:Q43302083|Tyumen Regional Museum of Fine Arts]]''<br/>''[[:d:Q116894406|Упраўленне мастацкай прамысловасці Міністэрства мясцовай прамысловасці БССР]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-01-01
| ''[[:d:Q4719892|Alexander Putilov]]''
|
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>[[эшкуар]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-04-27
| ''[[:d:Q85865867|Mati Savolainen]]''
| ''[[:d:Q12376212|Tallinn Old Town Adult Gymnasium]]''
| ''[[:d:Q30339659|motorsports competitor]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-10-27
| ''[[:d:Q107217901|Козенко, Дмитрий Борисович]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q11499163|political pundit]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1953" | 1953-03-21
| ''[[:d:Q4210185|Aleksandr Kalmykov]]''
|
| [[укытучы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1953" | 1953-04-02
| ''[[:d:Q106703864|Viktor Lidzhiyev]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1954" | 1954-07-02
| ''[[:d:Q54165666|Maria Mardare-Fusu]]''
| ''[[:d:Q29880977|Alexandru Plămădeală Arts College]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1955" | 1955-09-28
| ''[[:d:Q27528975|Andrei Obodchuk]]''
|
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1955" | 1955-04-13
| ''[[:d:Q57606315|Yevgeny Zabolotny]]''
| ''[[:d:Q13419624|Төмән дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1955" | 1955-11-20
| ''[[:d:Q120280955|Кузьменко, Николай Александрович]]''
|
| ''[[:d:Q10866633|тимераякчы-егерүче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1956" | 1956-07-13
| ''[[:d:Q25856003|אהרון מייברג]]''
|
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1956" | 1956-09-27
| ''[[:d:Q139035533|Natalʹja Aleksandrovna Rogačeva]]''
|
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1957" | 1957-02-23
| ''[[:d:Q15071167|Valery Sivukha]]''
| ''[[:d:Q4480819|Faculty of Radiophysics and Computer Technologies of the Belarusian State University]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>[[инженер]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1957" | 1957-09-09
| ''[[:d:Q65214357|Нестуля Людмила Анатоліївна]]''
| ''[[:d:Q4370825|Poltava National Pedagogical University]]''
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1958" | 1958-07-08
| ''[[:d:Q112261731|Irina Kraeva]]''
| ''[[:d:Q1054816|Мәскәү дәүләт лингвистика университеты]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1054816|Мәскәү дәүләт лингвистика университеты]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1959" | 1959-07-21
| ''[[:d:Q4331360|Konstantin Odegov]]''
| ''[[:d:Q13419624|Төмән дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1959" | 1959-03-15
| [[Линар Рәҗәпов|Линар Рәҗәпев]]
| [[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]
|
|
| data-sort-value="1995" | 1995-02-11
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1960" | 1960-08-04
| ''[[:d:Q113412571|Манжелей, Ирина Владимировна]]''
| ''[[:d:Q13419624|Төмән дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q13419624|Төмән дәүләт университеты]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961-03-10
| ''[[:d:Q4240448|Андрей Крестьянинов]]''
| [[Төньяк Кавказ эчке гаскәрләр хәрби институты]]
| [[офицер]]
|
| data-sort-value="1996" | 1996-01-16
| ''[[:d:Q1438662|Хәсәүйорт районы]]''
|-
| data-sort-value="1962" | 1962-09-26
| ''[[:d:Q134884143|Nikolai Ustinov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1962" | 1962-05-15
| ''[[:d:Q136677622|Сергей Пинегин]]''
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1963" | 1963-10-10
| ''[[:d:Q84724501|Голышев, Вячеслав Николаевич]]''
|
|
|
| data-sort-value="1984" | 1984-08-02
| [[Әфганстан]]
|-
| data-sort-value="1965" | 1965-03-30
| ''[[:d:Q116906760|Новосёлов, Сергей Александрович]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
| data-sort-value="2006" | 2006-02-23
|
|-
| data-sort-value="1965" | 1965-06-17
| ''[[:d:Q124748531|Aleksey Salmin]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-11-22
| ''[[:d:Q3869825|Nadezhda Marilova]]''
|
| ''[[:d:Q3665646|баскетболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-05-28
| ''[[:d:Q4226785|Sergey Kozlov]]''
|
| [[язучы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-04-07
| ''[[:d:Q8053152|Yevgeni Maslov]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-01-19
| ''[[:d:Q17484176|Eugene Ivanov]]''
| ''[[:d:Q4467498|Төмән индустриаль университеты]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1967" | 1967-03-03
| ''[[:d:Q4178600|Igor Zhevtun]]''
|
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1967" | 1967-06-20
| ''[[:d:Q62714108|Elena Zlenko]]''
| [[Төмән дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
|
|
|-
| data-sort-value="1968" | 1968-08-22
| ''[[:d:Q4245010|Mikhail Kuznetsov]]''
| ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1968" | 1968-09-07
| ''[[:d:Q4401701|Kirill Rybyakov]]''
|
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q855091|гитарист]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1968" | 1968-08-24
| ''[[:d:Q107168351|Кацярына Юр'еўна Фадзеева]]''
| ''[[:d:Q4303894|Мәскәү дәүләт хореография академиясе]]''
|
| ''[[:d:Q2561905|Беларус Җөмһүрияте опера һәм балет театры]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1969" | 1969-10-05
| ''[[:d:Q2388634|Viktor Leonenko]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1969" | 1969-12-18
| ''[[:d:Q22102752|Andrei V. Tolstikov]]''
| ''[[:d:Q13419624|Төмән дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q19798999|acarologist]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q13419624|Төмән дәүләт университеты]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1969" | 1969-01-24
| ''[[:d:Q123466818|Sergei Perezhogin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1970" | 1970-04-26
| ''[[:d:Q1710087|Grigory Siyatvinda]]''
| ''[[:d:Q4453555|Мәскәү театр институты]]''
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q10798782|телевизион актёр]]''
| ''[[:d:Q4129798|Югары сценарийчеләр һәм режиссерлар курслары]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1970" | 1970-05-11
| ''[[:d:Q4090147|Irina Bossini]]''
|
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''
|
| data-sort-value="2018" | 2018
|
|-
| data-sort-value="1970" | 1970-05-22
| ''[[:d:Q123375066|Зоркин, Владимир Николаевич]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1970" | 1970-07-29
| ''[[:d:Q133872968|Aleksei Galynski]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1970" | 1970-12-14
| ''[[:d:Q137669592|Aleksandr Samopalnikov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1971" | 1971-11-02
| ''[[:d:Q2704634|Yevgeni Bushmanov]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1971" | 1971-03-15
| ''[[:d:Q85858699|Tatiana Victoroff]]''
|
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1972" | 1972-08-20
| ''[[:d:Q2065045|Pavel Vavilov]]''
| ''[[:d:Q13419624|Төмән дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q16029547|биатлонист]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1972" | 1972-04-12
| ''[[:d:Q4415780|Andrey Semyonov]]''
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q158852|дирижёр]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1972" | 1972-09-26
| ''[[:d:Q20982812|Grigori Sokolovsky]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1972" | 1972
| ''[[:d:Q23656514|Roman Ivanovich Ruditsa]]''
|
| [[композитор]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1972" | 1972-01-02
| ''[[:d:Q61818041|Andrey Bochkaryov]]''
| [[Төмән дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]<br/>''[[:d:Q1131600|Дәүләт идарә университеты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1972" | 1972-01-02
| ''[[:d:Q139943000|Andrey Bochkarev]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1973" | 1973-06-21
| ''[[:d:Q27230970|Vladimir Sysoyev]]''
| ''[[:d:Q13419624|Төмән дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4476703|Урал идарә институты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1973" | 1973-06-09
| ''[[:d:Q91195048|Gueorgui Guennadievitch Khinjniakov]]''
| ''[[:d:Q13419624|Төмән дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q9017214|karateka]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1973" | 1973-07-25
| ''[[:d:Q112993149|Романов, Алексей Викторович]]''
| ''[[:d:Q13419624|Төмән дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1973" | 1973-05-24
| ''[[:d:Q125490606|Vyacheslav Sidorkin]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1974" | 1974-09-25
| ''[[:d:Q27994689|Stanislav Belov]]''
| ''[[:d:Q13419624|Төмән дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q860918|эсперантист]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1974" | 1974-03-02
| ''[[:d:Q123154378|Громов, Владислав Алексеевич]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1974" | 1974-12-16
| ''[[:d:Q124744003|Yury Kholmansky]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1974" | 1974-04-12
| ''[[:d:Q134582349|Vladimir Ganin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975-02-05
| ''[[:d:Q4054968|Tatiana Abramova]]''
| ''[[:d:Q4407703|Saint Petersburg University of the Humanities and Social Sciences]]''
| [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975-12-01
| ''[[:d:Q56692288|Алена Ерамеева]]''
| ''[[:d:Q13419624|Төмән дәүләт университеты]]''
|
| ''[[:d:Q4476693|Uralsib]]''<br/>''[[:d:Q24933250|government of Tyumen Oblast]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975-06-27
| ''[[:d:Q137669469|Maksim Piskulin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1976" | 1976-02-19
| ''[[:d:Q4469638|Уженцев, Сергей Викторович]]''
| ''[[:d:Q4325494|Новосибирск югары хәрби җитәкчеләр укуханәсе]]''
| [[офицер]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1976" | 1976-10-31
| ''[[:d:Q39388860|Evgeny Nokhrin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1976" | 1976-01-02
| ''[[:d:Q63967827|Dmitry Izosimov]]''
|
| ''[[:d:Q33231|фотограф]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1977" | 1977-09-01<br/>1979-09-01
| ''[[:d:Q3718984|Edelweiss]]''
|
| ''[[:d:Q488111|порнография актёры]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q4610556|модель]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1977" | 1977-12-17
| ''[[:d:Q6429919|Konstantin Fishman]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1977" | 1977-02-22
| ''[[:d:Q20982800|Aleksandr Sidoryuk]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1977" | 1977-07-14
| ''[[:d:Q22277342|Alexey Cheskidov]]''
|
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1977" | 1977-09-11
| ''[[:d:Q65137338|Maksim Afanasyev]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1977" | 1977-02-16
| ''[[:d:Q139596312|Симонова, Юлия Сергеевна]]''
|
| ''[[:d:Q2643890|вокалист]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''<br/>''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q1076502|хор дирижёры]]''<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1978" | 1978-10-09
| ''[[:d:Q4055261|Denis Abyshev]]''
|
| ''[[:d:Q18515558|мини-футбулчы]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1978" | 1978-07-13
| ''[[:d:Q4380367|Evgeny Prokopchuk]]''
|
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1978" | 1978-10-18
| ''[[:d:Q15066166|Валерий Фальков]]''
| ''[[:d:Q13419624|Төмән дәүләт университеты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хокук белгече]]
| ''[[:d:Q13419624|Төмән дәүләт университеты]]''<br/>[[Россия Федерациясенең фән һәм югары белем министрлыгы]]
|
|
|-
| data-sort-value="1978" | 1978-02-05
| ''[[:d:Q20806697|Vyacheslav Afonin]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1978" | 1978-12-22
| ''[[:d:Q32362670|Vladimir Babanov]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1978" | 1978-10-14
| ''[[:d:Q124809579|Ilya Kandakov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1979" | 1979-01-13
| [[Андрей Никитенко]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1981" | 1981
| ''[[:d:Q136787489|Maria Blazevich]]''
|
| ''[[:d:Q765778|органист]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1981" | 1981-12-20
| ''[[:d:Q137781345|Sergei Chumakov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1982" | 1982-10-30
| ''[[:d:Q3573268|Yuriy Kalashnikov]]''
|
| ''[[:d:Q9017214|karateka]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1982" | 1982-07-02
| ''[[:d:Q4114099|Alyona Vodonayeva]]''
| ''[[:d:Q13419624|Төмән дәүләт университеты]]''
| [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q4610556|модель]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q27658988|reality television participant]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q3357567|fashion model]]''<br/>''[[:d:Q17125263|ютубчы]]''<br/>''[[:d:Q512314|socialite]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1983" | 1983-10-10
| ''[[:d:Q4245709|Elena Kukarskaya]]''
|
| [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1983" | 1983-01-18
| ''[[:d:Q59563722|Nikolai Kuzovlev]]''
|
| ''[[:d:Q9149093|альпинист]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1983" | 1983-10-09
| ''[[:d:Q91193890|Andrey Potapov]]''
|
| ''[[:d:Q9017214|karateka]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1984" | 1984-08-28
| ''[[:d:Q229640|Anastasiya Kuzmina]]''
|
| ''[[:d:Q16029547|биатлонист]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1984" | 1984-01-01
| ''[[:d:Q12088026|Артём Романович Васюков]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1984" | 1984-06-30
| ''[[:d:Q12113031|Дмитрий Игоревич Корнеев]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1984" | 1984-07-04
| ''[[:d:Q21857048|Леденёв, Алексей Сергеевич]]''
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1984" | 1984-05-02
| ''[[:d:Q24642508|Alexey Kunchenko]]''
|
| ''[[:d:Q11607585|катнаш көрәш сугышчысы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1984" | 1984-04-02
| ''[[:d:Q30880186|Տատյանա Լեոնտևա]]''
|
| [[язучы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1984" | 1984-02-17
| ''[[:d:Q120278184|Александрова, Наталья Николаевна]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1984" | 1984-05-22
| ''[[:d:Q124748521|Artyom Zaytsev]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1984" | 1984-12-06
| ''[[:d:Q131306008|Саттаров, Тимофей Ренатович]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1984" | 1984-06-30
| ''[[:d:Q134288379|Dmitri Korneyev]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1984" | 1984
| ''[[:d:Q139215573|Timofey Sattarov]]''
|
| ''[[:d:Q1863064|акардиянис]]''<br/>[[композитор]]<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1985" | 1985-06-15
| ''[[:d:Q5285642|Dmitri Zarva]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1985" | 1985-03-08
| ''[[:d:Q12104919|Александр Александрович Журун]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1985" | 1985-03-27
| ''[[:d:Q124748541|Olga Shvetsova]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1985" | 1985-03-08
| ''[[:d:Q134570470|Aleksandr Zhurun]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1985" | 1985-02-28
| ''[[:d:Q137925823|Yevgeni Karpov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1986" | 1986-01-21
| ''[[:d:Q444688|Dmitri Shitikov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1986" | 1986-12-15
| ''[[:d:Q4350012|Nikolai Pereverzev]]''
|
| ''[[:d:Q18515558|мини-футбулчы]]''<br/>''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1986" | 1986-03-12
| ''[[:d:Q138000004|Sergey Kanayev]]''
| ''[[:d:Q86667731|Tyumen State Institute of Culture]]''
| ''[[:d:Q10798782|телевизион актёр]]''<br/>''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-08-21
| ''[[:d:Q520291|Anton Shipulin]]''
| ''[[:d:Q16708972|РФ ЭЭМ Тюмень хезмәткәрләр квалификациясен күтәрү институты]]''
| ''[[:d:Q16029547|биатлонист]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-02-23
| [[Иван Лисутин]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-01-27
| ''[[:d:Q7453595|Sergei Koshelev]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-02-15
| ''[[:d:Q7599042|Stanislav Prokofyev]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-02-12
| ''[[:d:Q18015362|Georgy Zamtaradze]]''
|
| ''[[:d:Q18515558|мини-футбулчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-08-15<br/>1992-08-15
| ''[[:d:Q28745291|Aleksandra Ordina]]''
| ''[[:d:Q4314989|П. Ф. Лесгафт исемендәге Милли дәүләт физик тәрбия, спорт һәм сәламәтлек университеты]]''
| ''[[:d:Q11338576|боксчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-09-20
| ''[[:d:Q29051491|Nikolay Buzolin]]''
|
| ''[[:d:Q11338576|боксчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-10-30
| ''[[:d:Q55106809|Darja Michaylovna Novikova]]''
|
| ''[[:d:Q16029547|биатлонист]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-08-12
| ''[[:d:Q84719524|Ilia S. Demakov]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''<br/>''[[:d:Q1162163|директор]]''
| ''[[:d:Q97278278|МГИМО-Одинцово]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-09-09
| ''[[:d:Q134368249|Yegor Kutugin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1988" | 1988-02-17
| [[Дмитрий Артюхов]]
| ''[[:d:Q13419624|Төмән дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q738236|National University of Singapore]]''<br/>[[Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясе]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1988" | 1988-03-06
| ''[[:d:Q108746578|Nikita Betekhtin]]''
| ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''<br/>''[[:d:Q3577654|МСАТ мәктәп-студиясе]]''
| ''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''
| ''[[:d:Q16666958|Краснояр яшь тамашачы тиятры]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1988" | 1988-11-06
| ''[[:d:Q111161136|Viktoriya Korlyakova]]''
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1988" | 1988
| ''[[:d:Q136860747|Irina Silina]]''
|
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1989" | 1989-02-08
| ''[[:d:Q959861|Ivan Milovanov]]''
|
| ''[[:d:Q18515558|мини-футбулчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1989" | 1989-01-04
| ''[[:d:Q56311968|Чащин, Данил Олегович]]''
|
| ''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1989" | 1989-09-14
| ''[[:d:Q117289043|Albert Zagidullin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1990" | 1990-01-22
| ''[[:d:Q3496731|Stanislav Kokorin]]''
|
| ''[[:d:Q3951423|rock climber]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1990" | 1990-03-11
| ''[[:d:Q4079590|Andrey Batyrev]]''
|
| ''[[:d:Q18515558|мини-футбулчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1990" | 1990-02-13
| ''[[:d:Q15072926|Evgeni Misharin]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q18515558|мини-футбулчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1990" | 1990-06-22
| ''[[:d:Q16710851|Yulia Ushakova]]''
| ''[[:d:Q13419624|Төмән дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1990" | 1990
| ''[[:d:Q87779106|Evgeny Vinokurov]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1990" | 1990-09-15
| ''[[:d:Q109493729|Кудымова, Евгения Сергеевна]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1990" | 1990-07-06
| ''[[:d:Q124752057|Елена Станиславская]]''
|
| ''[[:d:Q4610556|модель]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1991" | 1991-02-01
| [[Михаил Григорьев (1991)|Михаил Григорьев]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1991" | 1991-06-09
| ''[[:d:Q16229617|Vladimir Malinovsky]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1991" | 1991-03-04
| ''[[:d:Q16234340|Andrei Zenin]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1991" | 1991-01-10
| ''[[:d:Q28497395|Aleksandr Gorshkov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1991" | 1991-01-08
| ''[[:d:Q55102897|Alexander Belomoin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1991" | 1991-10-01
| ''[[:d:Q80331200|Niletto]]''
|
| [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q2252262|рэп җырчысы]]''<br/>''[[:d:Q5716684|биюче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1991" | 1991
| ''[[:d:Q136590545|Maksim Beliaev]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1992" | 1992-11-12
| ''[[:d:Q18211459|Alena Shishkova]]''
|
| ''[[:d:Q4610556|модель]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1992" | 1992
| ''[[:d:Q74520139|Alex Peil]]''
|
| ''[[:d:Q10800557|киноактер]]''<br/>''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1992" | 1992-01-14
| ''[[:d:Q134503195|Yuri Silnitski]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1993" | 1993-08-31
| [[Илнур Галишин]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1993" | 1993-04-07
| ''[[:d:Q16235750|Konstantin Prokopyev]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1993" | 1993-02-14
| ''[[:d:Q20639732|Darya Namok]]''
|
| ''[[:d:Q3665646|баскетболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1993" | 1993-03-27
| ''[[:d:Q21104517|Лукьянов, Роман Григорьевич]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1993" | 1993-03-11
| ''[[:d:Q22919365|Айгуль Таштимирова]]''
|
| ''[[:d:Q6665249|дзюдочы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1993" | 1993-05-11
| ''[[:d:Q28001280|Yulia Kaplina]]''
|
| ''[[:d:Q3951423|rock climber]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1994" | 1994-03-10
| ''[[:d:Q2832572|Alexander Timiryov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1994" | 1994-07-25
| ''[[:d:Q2846850|Андрей Василевский]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1994" | 1994-06-14
| ''[[:d:Q15617376|Igor Ustinskiy]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1994" | 1994-07-16
| ''[[:d:Q16224889|Anatoli Ryabov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1994" | 1994-12-15
| ''[[:d:Q33035628|Nasiba Gasanova]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q18515558|мини-футбулчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1994" | 1994-01-10
| ''[[:d:Q65146206|OG Buda]]''
|
| ''[[:d:Q2252262|рэп җырчысы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1994" | 1994-05-24
| ''[[:d:Q126085233|Kirill Adamchuk]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1995" | 1995-02-17
| ''[[:d:Q16149099|Stanislav Antipin]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1995" | 1995-12-02
| ''[[:d:Q16225391|Ivan Teterin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1995" | 1995-09-18
| ''[[:d:Q18205409|Nikita Bastron]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1995" | 1995-07-19
| ''[[:d:Q20070472|Ivan Fischenko]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1995" | 1995-04-15
| ''[[:d:Q20745157|Valeria Pavlova]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1995" | 1995-10-29
| ''[[:d:Q23135754|Emma Drogunova]]''
| [[Берлин университеты|Берлин үнивирситите]]
| ''[[:d:Q10800557|киноактер]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1995" | 1995-02-13
| ''[[:d:Q85867384|Урсов, Кирилл Владимирович]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1995" | 1995-02-06
| ''[[:d:Q134397832|Maksim Maltsev]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1996" | 1996-10-08
| ''[[:d:Q27886638|Diana Klimova]]''
|
| ''[[:d:Q2309784|вилаузышчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1996" | 1996
| ''[[:d:Q59768654|Radomir Proshchenko]]''
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1996" | 1996-09-15
| ''[[:d:Q108786871|Vladislav Valentsov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1996" | 1996-08-22
| ''[[:d:Q112733015|Seemee]]''
|
| ''[[:d:Q2252262|рэп җырчысы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1996" | 1996-08-31
| ''[[:d:Q116981531|163onmyneck]]''
|
| ''[[:d:Q2252262|рэп җырчысы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1996" | 1996-09-26
| ''[[:d:Q135976114|Ilya Kolganov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1997" | 1997-07-25
| ''[[:d:Q20982795|Pavel Shakuro]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1997" | 1997-12-08
| ''[[:d:Q23836547|Yana Dobrovolskaya]]''
|
| ''[[:d:Q4610556|модель]]''<br/>''[[:d:Q18581305|матурлык бәйгесендә катнашучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1997" | 1997-02-25
| ''[[:d:Q26990817|Daniil Yuffa]]''
|
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1997" | 1997-03-07
| ''[[:d:Q27927825|Ivan Zlobin]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1997" | 1997
| ''[[:d:Q33013811|Aleksandr Shikov]]''
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1997" | 1997-02
| ''[[:d:Q62269509|Yegor Babenko]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1997" | 1997-02-16
| ''[[:d:Q125405188|Yegor Popov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1997" | 1997-02-05
| ''[[:d:Q130430872|Бабенко, Егор Николаевич]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1997" | 1997-04-25
| ''[[:d:Q131783477|Донцов, Роман Русланович]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1998" | 1998-10-01
| ''[[:d:Q110216388|Artiom Minouline]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1998" | 1998-01-15
| ''[[:d:Q130541224|Dmitri Lazebnikov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1999" | 1999-10-20
| ''[[:d:Q61679275|Anna Grukhvina]]''
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1999" | 1999-02-02
| ''[[:d:Q112691652|Mayot]]''
|
| ''[[:d:Q2252262|рэп җырчысы]]''<br/>[[җырчы]]<br/>''[[:d:Q753110|җырлар авторы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1999" | 1999-02-08
| ''[[:d:Q134053182|Ilya Drozdetskikh]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2000" | 2000-04-14
| ''[[:d:Q23771316|Pavel Maslov]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2000" | 2000-02
| ''[[:d:Q85858929|Danila Galenyuk]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2000" | 2000-02-09
| ''[[:d:Q124071985|Lev Zulkarnaev]]''
| ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2000" | 2000-05-18
| ''[[:d:Q130551165|Майоров, Николай Николаевич]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2001" | 2001
| ''[[:d:Q107634358|Elizaveta Klevanovich]]''
|
| ''[[:d:Q10843402|йөзүче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2001" | 2001-07-11
| ''[[:d:Q123698384|Yegor Bryutov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2001" | 2001-05-15
| ''[[:d:Q124148822|Danil Bashkirov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2002" | 2002-06-26
| ''[[:d:Q102326855|Julia Gavrilina]]''
|
| ''[[:d:Q4110598|видеоблогер]]''<br/>''[[:d:Q94791573|TikToker]]''<br/>[[җырчы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="2002" | 2002-10-18
| ''[[:d:Q108367685|Vali Israfilov]]''
|
| ''[[:d:Q90496069|para swimmer]]''<br/>''[[:d:Q10843402|йөзүче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2002" | 2002-06-19
| ''[[:d:Q136817185|Тимофейчева, Любовь Алексеевна]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="2003" | 2003-01-08
| ''[[:d:Q123562354|Muhammed Gimri]]''
|
| ''[[:d:Q13474373|рислир]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2003" | 2003-08-29
| ''[[:d:Q136816445|Галенюк, Матвей Юрьевич]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2004" | 2004-01-08
| ''[[:d:Q66707425|Ilia Karankevich]]''
|
| ''[[:d:Q17361147|бозда биюче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2006" | 2006-08-01
| ''[[:d:Q139675932|Aleksandr Plesovskikh]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2007" | 2007-10-18
| ''[[:d:Q134673234|Maksim Voronov]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2007" | 2007-01-08
| ''[[:d:Q139720388|Anton Rubin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2010" | 2010-08-31
| ''[[:d:Q111462638|Ivan Zemlyanskii]]''
|
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q133343707|Gennadii Laskin]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q133344488|Artjom Schott]]''
|
| [[Гыйльми хезмәткәр]]
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q137086422|Irina Sigler]]''
|
|
|
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
* [[Владимир Ивочкин]] (1906—1968), [[Яшел Үзән суднолар төзү заводы|ЯКТЗ]] директоры.
* [[Хәнисә Алишина]] (1953), тел галиме.
* [[Айгөл Таштимерова]], җүдочы.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
{{Россиянең зур шәһәрләре}}
{{Төмән өлкәсе}}
{{Татарлар саны буенча Россия торак пунктлары}}
[[Төркем:Төмән]]
[[Төркем:Россия субъектлары башкалалары]]
[[Төркем:Төмән өлкәсе район үзәкләре]]
[[Төркем:Хезмәт даны шәһәрләре]]
28itw668j4nzijjnt218auvavzuh0hz
Казан дәүләт консерваториясе
0
22251
5963285
5914415
2026-06-15T08:09:50Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963285
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
[[Файл:80th anniversary of the Kazan State Conservatory named after N.G. Zhiganov - 15.jpg|thumb|right|250px|Казан консерваториясе студентларының күмәк җырлавы]]
'''Нәҗип Гаяз улы Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясе (академия)''' — [[Казан]]ның югары музыкаль уку йорты. [[1945 ел]]да нигез салынган. [[2001 ел]]да уку йортына [[Нәҗип Җиһанов]] исеме бирелгән.
== Тарих ==
Казан дәүләт консерваториясе Идел буе һәм Урал республикалары халыклары арасыннан югары дәрәҗәле музыкантлар (педагоглар, башкаручылар, композиторлар, музыка белгечләре) әзерләр өчен барлыкка китерелә. Аның беренче ректоры татар мәдәнияте һәм сәнгате эшлеклесе [[Нәҗип Җиһанов]] ([[1911 ел|1911]] — [[1988 ел|1988]]) була<ref name="kazan1000.ru">{{Citation |title=Казанская государственная консерватория / 1000-летие Казани<!-- Заголовок добавлен ботом --> |url=http://www.kazan1000.ru/rus/conservatory/kazan.htm |access-date=2010-09-30 |archive-date=2007-10-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071009001101/http://www.kazan1000.ru/rus/conservatory/kazan.htm |dead-url=yes }}</ref>.
[[1990 ел]]да консерватория нәшер итү хокукына ия була һәм фәнни, укыту һәм нота басмалары чыгара башлый. [[1997 ел]]да консерваториядә опера студиясе ачыла<ref name="kazan1000.ru"/>.
== Төзелеше ==
Югары уку йортында 8 факультет һәм егерме кафедра бар. Шулай ук өч еллык аспирантура да бар.
== Бүләкләре ==
* [[2025 ел|2025]] ― [[«Татарстан Республикасы алдындагы казанышлары өчен» ордены]]<ref>[https://tatar-inform.tatar/news/dulat-aleev-tatarstanga-kazan-konservatoriyasena-daimi-yardame-ocen-raxmat-belderde-5914167 Дулат-Алеев Татарстанга Казан консерваториясенә даими ярдәме өчен рәхмәт белдерде.] [[Татар-информ]], 16.11.2025</ref>
== Билгеле кешеләре ==
=== Ректорлар ===
* 1945―1988 ― [[Нәҗип Җиһанов|Нәҗип Гаяз улы Җиһанов]]
* 1988―2021 ― [[Рубин Абдуллин|Рубин Кәбир улы Абдуллин]]
* 2021 елның 1 июненнән ректор {{comment|в. б.|вазифасын башкаручы}} ― [[Вадим Дулат-Алиев|Вадим Роберт улы Дулат-Алиев]]<ref>[https://www.kazancons.ru/news/new/1395-v-kazanskoj-konservatorii-predstavili-novogo-rektora.html В Казанской консерватории представили нового ректора.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210613173023/https://www.kazancons.ru/news/new/1395-v-kazanskoj-konservatorii-predstavili-novogo-rektora.html |date=2021-06-13 }} Сайт КГК, 4.06.2021{{ref-ru}}</ref>
=== Укытучылар ===
{{seealso|Төркем:Казан дәүләт консерваториясе укытучылары}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q2618105. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569,label:Исем,p69,p106,p373,p570}}
{| class='wikitable sortable'
! туу датасы
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! Викиҗыентыктагы төркем
! үлем датасы
|-
| data-sort-value="1891" | 1891-03-01
| [[Василий Горохов (педагог)|Бәчели Горохов]]
| [[Казан үзәк керәшен-татар мәктәбе]]<br/>''[[:d:Q50798202|Казан укытучылар семинариясе]]''<br/>[[Иркутск дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="1960" | 1960-10-07
|-
| data-sort-value="1909" | 1909-06-05
| [[Семен Казачков|Семён Казачков]]
| ''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]''<br/>''[[:d:Q4407730|Leningrad Central Music College]]''
|
|
| data-sort-value="2005" | 2005-05-02
|-
| data-sort-value="1913" | 1913-09-25
| [[Яков Гиршман]]
| ''[[:d:Q4146678|Гнесиннар ис. дәүләт музыка укуханәсе]]''
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1990" | 1990-11-17
|-
| data-sort-value="1915" | 1915-07-07
| [[Альберт Леман]]
| ''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]''<br/>''[[:d:Q4071723|М.П. Мусоргский ис. Әстерхан музыка көллияте]]''
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''
|
| data-sort-value="1998" | 1998-12-03
|-
| data-sort-value="1922" | 1922-11-22
| [[Зөләйха Хисмәтуллина]]
| Казан дәүләт консерваториясе
| ''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''<br/>[[җырчы]]
|
| data-sort-value="1994" | 1994-02-24
|-
| data-sort-value="1923" | 1923-11-28
| [[Ирина Дубинина]]
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q486748|пианист]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-01-12
|-
| data-sort-value="1927" | 1927-03-02
| ''[[:d:Q97064004|Ариадна Ладыгина]]''
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q97064017|music aesthetician]]''<br/>''[[:d:Q1350157|музыка тәнкыйтьчесе]]''<br/>''[[:d:Q17337766|театраль тәнкыйтьче]]''<br/>[[фәлсәфәче]]
|
| data-sort-value="2021" | 2021-04-10
|-
| data-sort-value="1931" | 1931-02-09
| ''[[:d:Q112911203|Леонид Волович]]''
| ''[[:d:Q4304094|«Станкин» Мәскәү дәүләт технология университеты]]''<br/>Казан дәүләт консерваториясе
|
|
| data-sort-value="2020" | 2020-06-16
|-
| data-sort-value="1935" | 1935-05-23
| [[Флора Әхмәтова-Урманче]]
|
| ''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''
| [[:commons:Category:Flora Ahmetova-Urmanche|Flora Ahmetova-Urmanche]]
| data-sort-value="2007" | 2007-10-16
|-
| data-sort-value="1936" | 1936-09-07
| [[Әлфия Заһидуллина]]
| Казан дәүләт консерваториясе
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''<br/>''[[:d:Q81759238|музыка укытучысы]]''
|
| data-sort-value="2004" | 2004-06-26
|-
| data-sort-value="1937" | 1937-11-07
| [[Григорий Ройтфарб]]
| Казан дәүләт консерваториясе<br/>''[[:d:Q12104638|Виктор Косенко исемендәге Житомир музыка укуханәсе]]''
| ''[[:d:Q544972|trombonist]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1937" | 1937-01-21
| [[Владимир Праченко]]
| Казан дәүләт консерваториясе<br/>''[[:d:Q18786111|К. Э. Раутио исемендәге Петрозаводск музыка колледжы]]''
| [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''<br/>''[[:d:Q12377274|trumpeter]]''
|
| data-sort-value="2013" | 2013-08-29
|-
| data-sort-value="1940" | 1940-03-11
| ''[[:d:Q131823768|Анатолий Василевский]]''
| Казан дәүләт консерваториясе
| ''[[:d:Q29169123|баянчы]]''<br/>''[[:d:Q158852|дирижёр]]''
| [[:commons:Category:Anatoliy Vasilevskiy|Anatoliy Vasilevskiy]]
| data-sort-value="2022" | 2022-11-19
|-
| data-sort-value="1942" | 1942-05-09
| [[Әлфия Борнашева]]
| Казан дәүләт консерваториясе<br/>[[Казан музыка көллияте]]
| ''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''<br/>''[[:d:Q486748|пианист]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-05-10
|-
| data-sort-value="1943" | 1943-03-12
| ''[[:d:Q136030011|Муштари, Земфира Хамидовна]]''
| Казан дәүләт консерваториясе
| ''[[:d:Q486748|пианист]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
| [[:commons:Category:Zemfira Mushtari|Zemfira Mushtari]]
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-08-19
| [[Рубин Абдуллин]]
| Казан дәүләт консерваториясе<br/>''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q486748|пианист]]''<br/>''[[:d:Q765778|органист]]''<br/>''[[:d:Q281460|орган]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-03-21
| [[Геннадий Макаров (1952)|Геннадий Макаров]]
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
| ''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>[[композитор]]
| [[:commons:Category:Gennady Mikhaylovich Makarov|Gennady Mikhaylovich Makarov]]
|
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-05-26
| [[Мнир Соколов]]
| Казан дәүләт консерваториясе
|
|
|
|-
| data-sort-value="1960" | 1960-05-13
| [[Миләүшә Таминдарова]]
| Казан дәүләт консерваториясе
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[җырчы]]<br/>''[[:d:Q106625143|хор җырчысы]]''<br/>''[[:d:Q1076502|хор дирижёры]]''
| [[:commons:Category:Milyausha Tamindarova|Milyausha Tamindarova]]
|
|-
| data-sort-value="1969" | 1969-12-12
| [[Вадим Дулат-Алиев]]
| [[Казан музыка көллияте]]<br/>Казан дәүләт консерваториясе
| [[композитор]]
|
|
|-
| data-sort-value="1984" | 1984-03-29
| [[Айгөл Хәйруллина]]
| Казан дәүләт консерваториясе<br/>[[Казан музыка көллияте]]
| [[җырчы]]
|
|
|-
| data-sort-value="1991" | 1991-08-04
| [[Зөлфәт Фәхразыев]]
| Казан дәүләт консерваториясе
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q486748|пианист]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1994" | 1994-11-13
| ''[[:d:Q126373186|Илгиз Мөхетдинов]]''
| Казан дәүләт консерваториясе
| [[җырчы]]
| [[:commons:Category:Ilgiz Mukhutdinov|Ilgiz Mukhutdinov]]
|
|-
| data-sort-value="1994" | 1994-11-05
| [[Сәйдәш Фәхразыев]]
| Казан дәүләт консерваториясе
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1994" | 1994-05-25
| [[Руслан Закиров]]
| [[Казан музыка көллияте]]<br/>Казан дәүләт консерваториясе
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''<br/>[[укытучы]]
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
=== Тәмамлаучылар ===
{{seealso|Төркем:Казан консерваториясен тәмамлаучылар}}
* [[Oleg Lundström|Олег Лундстрем]]
* [[Әнвәр Бакиров]]
* [[Алмаз Монасыйпов]]
* [[Ренат Еникиев]]
* [[София Губайдулина]]
* [[Илһам Шакиров]]
* [[Мәхмүт Нигъмәтҗанов]]
* [[Мәсгудә Шәмсетдинова]]
* [[Галина Казанцева]]
* [[Ренат Ибраһимов]]
* [[Рафаэль Билялов]]
* [[Фәридә Салитова]]
* [[Айрат Ишморатов]]
* [[Земфира Сәйдәшева]]
* [[Лилия Сәрвәрова]]
* [[Наилә Әлмиева]]
* [[Алсу Фәйзуллина]]
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q2618105. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569,label:Исем,p106,p108,p373,p570}}
{| class='wikitable sortable'
! туу датасы
! Исем
! һөнәр төре
! эш урыны
! Викиҗыентыктагы төркем
! үлем датасы
|-
| data-sort-value="1914" | 1914-02-28
| [[Хөснулла Вәлиуллин]]
| [[композитор]]
|
|
| data-sort-value="1993" | 1993-09-24
|-
| data-sort-value="1914" | 1914-03-08
| [[Владимир Серебряков|Владимир Серебрәков]]
| ''[[:d:Q12800682|саксофонист]]''<br/>''[[:d:Q899758|әлтис]]''<br/>''[[:d:Q15981151|җазмен]]''<br/>''[[:d:Q1643514|аранжировкачы]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
|
|
| data-sort-value="1998" | 1998-06-10
|-
| data-sort-value="1915" | 1915-03-22
| [[Динә Сираҗетдинова]]
| ''[[:d:Q2299159|solo singing]]''
|
|
| data-sort-value="2000" | 2000-02-20
|-
| data-sort-value="1916" | 1916-04-02
| [[Oleg Lundström|Олег Лундстрөм]]
| ''[[:d:Q158852|дирижёр]]''<br/>[[композитор]]<br/>''[[:d:Q15981151|җазмен]]''<br/>''[[:d:Q806349|bandleader]]''
|
| [[:commons:Category:Oleg Lundstrem|Oleg Lundstrem]]
| data-sort-value="2005" | 2005-10-14
|-
| data-sort-value="1920" | 1920-07-07
| [[Әнвәр Бакиров (1920)|Әнвәр Бакиров]]
| [[композитор]]
|
|
| data-sort-value="2001" | 2001-08-10
|-
| data-sort-value="1921" | 1921-08-14
| ''[[:d:Q106447045|Viktor Dering]]''
| ''[[:d:Q12800682|саксофонист]]''
|
|
| data-sort-value="2009" | 2009-05-18
|-
| data-sort-value="1922" | 1922-11-22
| [[Зөләйха Хисмәтуллина]]
| ''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''<br/>[[җырчы]]
| [[Татар академия дәүләт опера һәм балет театры|Муса Җәлил исемендәге Татар академия дәүләт опера һәм балет театры]]<br/>Казан дәүләт консерваториясе
|
| data-sort-value="1994" | 1994-02-24
|-
| data-sort-value="1923" | 1923-10-20
| [[Әзһәр Габдуллин]]
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q158852|дирижёр]]''<br/>''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
|
|
| data-sort-value="1993" | 1993-08-30
|-
| data-sort-value="1924" | 1924-01-03
| ''[[:d:Q4494840|Афзал Хәйретдинов]]''
| ''[[:d:Q13219637|виолончелист]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
|
|
| data-sort-value="2017" | 2017-05-29
|-
| data-sort-value="1924" | 1924-04-24
| [[Алексей Чыргал-оол]]
| ''[[:d:Q158852|дирижёр]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>[[композитор]]<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
|
|
| data-sort-value="1989" | 1989-03-10
|-
| data-sort-value="1924" | 1924-07-05
| [[Аллаһияр Вәлиуллин]]
| [[композитор]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1924" | 1924-10-12
| [[Борис Аполлонов]]
|
|
|
| data-sort-value="1981" | 1981-06-24
|-
| data-sort-value="1925" | 1925-07-11
| [[Алмаз Монасыйпов]]
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q158852|дирижёр]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''
|
| [[:commons:Category:Almaz Monasypov|Almaz Monasypov]]
| data-sort-value="2008" | 2008-07-24
|-
| data-sort-value="1925" | 1925-02-23
| [[Рәисә Билалова|Рәисә Билалова]]
|
| [[Татар академия дәүләт опера һәм балет театры|Муса Җәлил исемендәге Татар академия дәүләт опера һәм балет театры]]<br/>[[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
|
| data-sort-value="2003" | 2003-10-06
|-
| data-sort-value="1926" | 1926-05-27
| [[Миләүшә Мортазина]]
| [[җырчы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1926" | 1926-12-26
| [[Идеал Ишбүләков|Идеал Ишбүләкев]]
| [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
|
|
| data-sort-value="1998" | 1998-02-15
|-
| data-sort-value="1926" | 1926-11-06
| [[Чулпан Бәхтиярова]]
|
|
|
| data-sort-value="2013" | 2013-12-18
|-
| data-sort-value="1928" | 1928-04-17
| [[Бату Мулюков]]
| [[композитор]]
| [[Казан дәүләт мәдәният институты]]
|
| data-sort-value="1999" | 1999-10-25
|-
| data-sort-value="1928" | 1928-11-23
| [[Наил Гобәйдуллин]]
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''
|
|
| data-sort-value="2011" | 2011-04
|-
| data-sort-value="1929" | 1929-06-02
| [[Анатолий Луппов]]
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''<br/>''[[:d:Q486748|пианист]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
| [[:commons:Category:Anatoly Luppov|Anatoly Luppov]]
| data-sort-value="2022" | 2022-08-08
|-
| data-sort-value="1929" | 1929-08-25
| [[Наҗия Теркулова|Нәҗия Теркулова]]
| [[җырчы]]
|
|
| data-sort-value="2016" | 2016-10-14
|-
| data-sort-value="1929" | 1929-08-18
| [[Геннадий Корепанов-Камский]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
|
| data-sort-value="2001" | 2001-05-04
|-
| data-sort-value="1930" | 1930-05-14
| [[Николай Филиппов]]
| ''[[:d:Q544972|trombonist]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1930" | 1930-12-07
| [[Пётр Чонкушов]]
| [[композитор]]
|
|
| data-sort-value="1998" | 1998-05-06
|-
| data-sort-value="1930" | 1930-06-20
| [[Георгий Кантор]]
|
|
|
| data-sort-value="2013" | 2013-03-08
|-
| data-sort-value="1931" | 1931-10-24
| [[Софья Гобәйдуллина|София Гобәйдуллина]]
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q1415090|кинокөйязар]]''<br/>''[[:d:Q61996187|классик пианист]]''
|
| [[:commons:Category:Sofia Gubaidulina|Sofia Gubaidulina]]
| data-sort-value="2025" | 2025-03-13
|-
| data-sort-value="1931" | 1931
| [[Нәзнинә Сабитовская]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1931" | 1931-02-09
| ''[[:d:Q112911203|Леонид Волович]]''
|
| Казан дәүләт консерваториясе
|
| data-sort-value="2020" | 2020-06-16
|-
| data-sort-value="1932" | 1932-03-04
| [[Эрик Сапаев]]
| [[композитор]]
|
|
| data-sort-value="1963" | 1963-02-25
|-
| data-sort-value="1932" | 1932-12-25
| [[Виктор Данилов]]
| [[композитор]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1933" | 1933-07-02
| [[Эмиль Җәләлетдинов]]
| [[җырчы]]
|
| [[:commons:Category:Emil Zalaldinov|Emil Zalaldinov]]
| data-sort-value="2023" | 2023-03-19
|-
| data-sort-value="1934" | 1934-08-28
| [[Геннадий Маркиянов]]
| [[композитор]]
|
|
| data-sort-value="1991" | 1991-10-11
|-
| data-sort-value="1934" | 1934-09-02
| [[Роза Артищева]]
| ''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1935" | 1935-02-15
| [[Илһам Шакиров]]
| [[җырчы]]
|
| [[:commons:Category:Ilgam Shakirov|Ilgam Shakirov]]
| data-sort-value="2019" | 2019-01-16
|-
| data-sort-value="1935" | 1935-05-23
| [[Фасил Әхмәтов|Фасил Әхмәтев]]
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
|
|
| data-sort-value="1998" | 1998-09-06
|-
| data-sort-value="1935" | 1935-03-15
| [[Әнвәр Шәрәфиев]]
| [[композитор]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1936" | 1936-09-04
| [[Лоренс Блинов]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
|
| data-sort-value="2020" | 2020-12-24
|-
| data-sort-value="1936" | 1936-09-07
| [[Әлфия Заһидуллина]]
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''<br/>''[[:d:Q81759238|музыка укытучысы]]''
| [[Татар академия дәүләт опера һәм балет театры|Муса Җәлил исемендәге Татар академия дәүләт опера һәм балет театры]]<br/>[[Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе]]<br/>Казан дәүләт консерваториясе
|
| data-sort-value="2004" | 2004-06-26
|-
| data-sort-value="1936" | 1936-05-30
| [[Йолдыз Исәнбәт]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1936" | 1936-02-18
| [[Флүрә Ногыманова]]
| [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
|
|
| data-sort-value="2021" | 2021-02-18
|-
| data-sort-value="1937" | 1937-04-07
| [[Анатолий Мамонтов]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
|
| data-sort-value="2019" | 2019-04-23
|-
| data-sort-value="1937" | 1937-11-07
| [[Григорий Ройтфарб]]
| ''[[:d:Q544972|trombonist]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
| [[Татар академия дәүләт опера һәм балет театры|Муса Җәлил исемендәге Татар академия дәүләт опера һәм балет театры]]<br/>''[[:d:Q12104638|Виктор Косенко исемендәге Житомир музыка укуханәсе]]''<br/>[[Татарстан Республикасының Дәүләт академик симфоник оркестры|Татарстан Республикасы Дәүләт симфоник оркестры]]<br/>Казан дәүләт консерваториясе<br/>''[[:d:Q597835|Иерусалим музыка һәм бию академиясе]]''<br/>''[[:d:Q6856396|Раанана шәһәре симфоник оркестры]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1937" | 1937-06-13
| [[Ренат Еникиев]]
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q486748|пианист]]''
|
| [[:commons:Category:Renat Enikeev|Renat Enikeev]]
| data-sort-value="2020" | 2020-03-13
|-
| data-sort-value="1937" | 1937-01-21
| [[Владимир Праченко]]
| [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''<br/>''[[:d:Q12377274|trumpeter]]''
| [[Татар академия дәүләт опера һәм балет театры|Муса Җәлил исемендәге Татар академия дәүләт опера һәм балет театры]]<br/>''[[:d:Q28665966|М. И. Глинка исемендәге Чиләбе опера һәм балет театры]]''<br/>Казан дәүләт консерваториясе<br/>[[Татарстан Республикасының Дәүләт академик симфоник оркестры|Татарстан Республикасы Дәүләт симфоник оркестры]]<br/>[[Татарстан (телерадиокомпания)]]
|
| data-sort-value="2013" | 2013-08-29
|-
| data-sort-value="1937" | 1937-02-24
| [[Леонид Любовский]]
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| [[:commons:Category:Leonid Lyubovsky|Leonid Lyubovsky]]
| data-sort-value="2021" | 2021-09-10
|-
| data-sort-value="1937" | 1937-08-22
| [[Данил Хәсәншин]]
| [[композитор]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1937" | 1937-12-17
| [[Владимир Видгоф]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''
|
| data-sort-value="2009" | 2009-01-16
|-
| data-sort-value="1937" | 1937-06-02
| [[Нурдия Җүрәева]]
| ''[[:d:Q1076502|хор дирижёры]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Татар академия дәүләт опера һәм балет театры|Муса Җәлил исемендәге Татар академия дәүләт опера һәм балет театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1938" | 1938-10-14
| [[Борис Фишерман]]
| ''[[:d:Q158852|дирижёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1938" | 1938-07-12
| [[Мирсәет Яруллин]]
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''
|
|
| data-sort-value="2009" | 2009-04-06
|-
| data-sort-value="1938" | 1938-12-03
| [[Анатолий Беркович]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>[[җырчы]]
|
|
| data-sort-value="2013" | 2013-10-11
|-
| data-sort-value="1938" | 1938-04-17
| [[Лариса Башкирова]]
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1939" | 1939-04-28
| [[Рафаэль Ильясов|Рафаил Ильясов]]
| [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q6941738|музыкаль редактор]]''
| ''[[:d:Q115035|Perm Opera and Ballet Theatre]]''<br/>[[Татарстан (телерадиокомпания)]]
| [[:commons:Category:Rafael Ilyasov|Rafael Ilyasov]]
| data-sort-value="2020" | 2020-12-09
|-
| data-sort-value="1939" | 1939-08-08
| ''[[:d:Q121288149|Светлана Шаһиәхмәтова]]''
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q4685922|adult educator]]''
| [[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]]
|
|
|-
| data-sort-value="1940" | 1940-08-09
| [[Римма Волкова]]
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''
|
|
| data-sort-value="2021" | 2021-06-06
|-
| data-sort-value="1940" | 1940-10-07
| [[Рәхилә Мифтахова]]
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''
|
|
| data-sort-value="2000" | 2000-01-08
|-
| data-sort-value="1940" | 1940-03-11
| ''[[:d:Q131823768|Анатолий Василевский]]''
| ''[[:d:Q29169123|баянчы]]''<br/>''[[:d:Q158852|дирижёр]]''
| Казан дәүләт консерваториясе<br/>[[Татарстанның филармония джаз-оркестры]]<br/>[[Казан дәүләт мәдәният институты]]
| [[:commons:Category:Anatoliy Vasilevskiy|Anatoliy Vasilevskiy]]
| data-sort-value="2022" | 2022-11-19
|-
| data-sort-value="1941" | 1941-03-08
| [[Александр Стецюк]]
| ''[[:d:Q158852|дирижёр]]''<br/>[[композитор]]
|
|
| data-sort-value="2007" | 2007-01-29
|-
| data-sort-value="1941" | 1941-08-27
| [[Миңгол Галиев|Мингол Галиев]]
|
|
| [[:commons:Category:Mingol Galeev|Mingol Galeev]]
|
|-
| data-sort-value="1942" | 1942-05-09
| [[Әлфия Борнашева]]
| ''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''<br/>''[[:d:Q486748|пианист]]''
| Казан дәүләт консерваториясе
|
| data-sort-value="2021" | 2021-05-10
|-
| data-sort-value="1942" | 1942-06-29
| [[Ринат Бәшәров]]
| [[укытучы]]
|
|
| data-sort-value="2007" | 2007-09-19
|-
| data-sort-value="1943" | 1943-12-14
| [[Рөстәм Үтәй]]
| ''[[:d:Q158852|дирижёр]]''<br/>''[[:d:Q1259917|эскрипкәче]]''
| [[Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе]]<br/>[[Татар академия дәүләт опера һәм балет театры|Муса Җәлил исемендәге Татар академия дәүләт опера һәм балет театры]]<br/>''[[:d:Q2082457|National Drama Theatre M. Shketan]]''<br/>[[Казан музыка көллияте]]<br/>[[Татарстан (телерадиокомпания)]]
|
| data-sort-value="2025" | 2025-05-02
|-
| data-sort-value="1943" | 1943-03-12
| ''[[:d:Q136030011|Муштари, Земфира Хамидовна]]''
| ''[[:d:Q486748|пианист]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
| Казан дәүләт консерваториясе
| [[:commons:Category:Zemfira Mushtari|Zemfira Mushtari]]
|
|-
| data-sort-value="1945" | 1945-08-03
| [[Лима Кустабаева]]
| ''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
| [[Казан дәүләт мәдәният институты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1945" | 1945-02-04
| [[Валерий Казанцев|Валери Казанцев]]
| [[укытучы]]
|
|
| data-sort-value="2016" | 2016-02-05
|-
| data-sort-value="1945" | 1945
| ''[[:d:Q89584058|Юзефина Сокольская]]''
| ''[[:d:Q691031|концертмейстер]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| [[Татар академия дәүләт опера һәм балет театры|Муса Җәлил исемендәге Татар академия дәүләт опера һәм балет театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-04-11
| [[Салават Әскаров]]
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
|
|
| data-sort-value="2019" | 2019-12-09
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-02-17
| [[Алексей Яшмолкин]]
| [[композитор]]
|
|
| data-sort-value="2013" | 2013-03-03
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-01-07
| [[Юрий Васильев (1946)|Юрий Васильев]]
| ''[[:d:Q158852|дирижёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-07-06
| [[Анатолий Шутиков]]
| ''[[:d:Q158852|дирижёр]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
| [[Казан дәүләт мәдәният институты]]
| [[:commons:Category:Anatoliy Shutikov|Anatoliy Shutikov]]
|
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-09-06
| [[Резеда Сабитовская]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-02-13
| [[Вафирә Гыйззәтуллина]]
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-07-07
| [[Рафаил Бакиров]]
| ''[[:d:Q29169123|баянчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-05-03
| [[Светлана Захарова (1946)|Светлана Захарова]]
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-01-02
| [[Дмитрий Антонов (флейтачы)|Дмитрий Антонов]]
| [[укытучы]]
|
|
| data-sort-value="2007" | 2007-07-23
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-11-23
| ''[[:d:Q111812567|Наталья Мельникова]]''
| ''[[:d:Q486748|пианист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4496334|Харкау милли сәнгать институты]]''<br/>''[[:d:Q4163207|Dnipro Conservatory]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1947" | 1947-11-20
| [[Ренат Ибраһимов]]
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''<br/>''[[:d:Q13235160|җитештерүче]]''<br/>''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]''<br/>''[[:d:Q183945|музыка продюсеры]]''
|
| [[:commons:Category:Renat Ibragimov|Renat Ibragimov]]
| data-sort-value="2022" | 2022-05-14
|-
| data-sort-value="1947" | 1947-06-12
| [[Константин Лопушанский]]
| ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
| ''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]''
| [[:commons:Category:Konstantin Lopushansky|Konstantin Lopushansky]]
|
|-
| data-sort-value="1947" | 1947-05-02
| [[Зоя Андреева (1947)|Зоя Андреева]]
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''
|
|
| data-sort-value="1992" | 1992-11-16
|-
| data-sort-value="1947" | 1947-01-26
| [[Илдар Арсланов (1947)|Илдар Арсланов]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| [[Казан дәүләт мәдәният институты]]
|
| data-sort-value="2021" | 2021-04-07
|-
| data-sort-value="1948" | 1948-07-27
| [[Клара Хәйретдинова]]
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1948" | 1948-06-12
| [[Фәридә Салитова]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
| [[Казан дәүләт мәдәният институты]]<br/>[[Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты|Татарстан Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты]]<br/>[[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]<br/>[[Татар энциклопедиясе һәм төбәкне өйрәнү институты]]<br/>''[[:d:Q4398106|Россия яңа университеты]]''<br/>''[[:d:Q1773512|Россия дәүләт туризм һәм сервис университеты]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1948" | 1948-05-15
| [[Сәет Рәинбәков]]
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1949" | 1949-07-30
| [[Зилә Сөнгатуллина]]
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''<br/>[[профессор]]
|
| [[:commons:Category:Zilya Sungatullina|Zilya Sungatullina]]
|
|-
| data-sort-value="1949" | 1949-06-16
| [[Хәйдәр Бигичев]]
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''
|
| [[:commons:Category:Haidar Bigichev|Haidar Bigichev]]
| data-sort-value="1998" | 1998-11-13
|-
| data-sort-value="1949" | 1949-10-16
| [[Альберт Әсәдуллин (виолончелист)|Альберт Әсәдуллин]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
| data-sort-value="2020" | 2020-07-11
|-
| data-sort-value="1949" | 1949-09-13
| [[Шамил Шәрифуллин]]
| [[композитор]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-09-25
| [[Шамил Тимербулатов]]
| [[композитор]]
|
|
| data-sort-value="2013" | 2013-05-30
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-08-19
| [[Рубин Абдуллин]]
| ''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q486748|пианист]]''<br/>''[[:d:Q765778|органист]]''<br/>''[[:d:Q281460|орган]]''
| Казан дәүләт консерваториясе
|
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-07-16
| [[Камил Монасыйпов]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-02-25
| [[Риф Гатауллин]]
| [[композитор]]
|
| [[:commons:Category:Rif Gataullin|Rif Gataullin]]
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-01-13
| [[Владимир Федотов (1950)|Владимир Федотов]]
| ''[[:d:Q29169123|баянчы]]''
|
| [[:commons:Category:Vladimir Sergeevich Fedotov|Vladimir Sergeevich Fedotov]]
|
|-
| data-sort-value="1951" | 1951-10-25
| [[Лариса Маслова]]
| ''[[:d:Q13219637|виолончелист]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1951" | 1951-09-06
| [[Владимир Ромашкин]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>[[җырчы]]<br/>''[[:d:Q222344|кинооператор]]''
|
| [[:commons:Category:Jovlanj Olo|Jovlanj Olo]]
| data-sort-value="2002" | 2002-08-29
|-
| data-sort-value="1951" | 1951-08-20
| [[Рәшит Абдуллин]]
| [[җырчы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1951" | 1951-08-05
| [[Фәрит Шиһапов]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
|
| data-sort-value="2020" | 2020-12-02
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-03-09
| [[Лариса Дядькова]]
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-07-01
| [[Нина Кошелева]]
| [[композитор]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-05-01
| [[Анатолий Незнакин]]
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-05-26
| [[Мнир Соколов]]
|
| ''[[:d:Q4163224|Opera and Ballet Theatre of Dnipro]]''<br/>''[[:d:Q4163232|Shevchenko Drama Theatre in Dnipro]]''<br/>''[[:d:Q4196674|Ivanovo regional musical theater]]''<br/>[[Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе]]<br/>Казан дәүләт консерваториясе
|
|
|-
| data-sort-value="1953" | 1953-11-12
| [[Галина Казанцева]]
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''<br/>''[[:d:Q24841721|классик җырчы]]''<br/>''[[:d:Q2532239|халык җырларны башкаручысы]]''
| [[Татар академия дәүләт опера һәм балет театры|Муса Җәлил исемендәге Татар академия дәүләт опера һәм балет театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1953" | 1953
| [[Фәрит Шәрифуллин (1953)|Фәрит Шәрифуллин]]
| ''[[:d:Q56418646|балалайкачы]]''<br/>[[композитор]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1954" | 1954-05-28
| [[Юрий Егоров (1954)]]
| ''[[:d:Q486748|пианист]]''
|
| [[:commons:Category:Youri Egorov|Youri Egorov]]
| data-sort-value="1988" | 1988-04-16
|-
| data-sort-value="1954" | 1954-12-12
| [[Вениамин Захаров]]
| [[композитор]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1954" | 1954-01-08
| [[Сергей Маков]]
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1955" | 1955-07-01
| [[Мәсгудә Шәмсетдинова]]
| [[композитор]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1955" | 1955-03-24
| [[Венера Ганиева]]
| [[җырчы]]
|
| [[:commons:Category:Venera Ganeeva|Venera Ganeeva]]
|
|-
| data-sort-value="1955" | 1955-01-30
| [[Айдар Фәйзрахманов]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
| [[Татар академия дәүләт опера һәм балет театры|Муса Җәлил исемендәге Татар академия дәүләт опера һәм балет театры]]<br/>[[Татарстан дәүләт фольклор музыкасы ансамбле]]<br/>[[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]<br/>[[Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе]]
|
|
|-
| data-sort-value="1955" | 1955-07-21
| [[Кирам Сатиев]]
| ''[[:d:Q29169123|баянчы]]''
|
| [[:commons:Category:Kiram Satiev|Kiram Satiev]]
|
|-
| data-sort-value="1956" | 1956-06-01
| [[Резеда Әхиярова]]
| [[композитор]]
|
| [[:commons:Category:Rezeda Akhiyarova|Rezeda Akhiyarova]]
|
|-
| data-sort-value="1956" | 1956-06-01
| [[Марат Зарипов (1956)|Марат Зарипов]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1956" | 1956-03-14
| [[Газинур Фарухшин]]
| [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q508846|йөк машина йөртүчесе]]''
| [[«Агыйдел» дәүләт җыр һәм бию ансамбле]]<br/>[[Татар академия дәүләт опера һәм балет театры|Муса Җәлил исемендәге Татар академия дәүләт опера һәм балет театры]]<br/>[[Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе]]
|
|
|-
| data-sort-value="1957" | 1957-04-14
| ''[[:d:Q512015|Михаил Плетнёв]]''
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q486748|пианист]]''<br/>''[[:d:Q158852|дирижёр]]''
|
| [[:commons:Category:Mikhail Pletnev|Mikhail Pletnev]]
|
|-
| data-sort-value="1957" | 1957-05-06
| [[Рәшит Кәлимуллин]]
| [[композитор]]
|
| [[:commons:Category:Rashid Kalimullin|Rashid Kalimullin]]
|
|-
| data-sort-value="1957" | 1957-09-20
| [[Георгий Ибушев]]
| [[җырчы]]
|
| [[:commons:Category:Georgiy Ibushev|Georgiy Ibushev]]
|
|-
| data-sort-value="1957" | 1957-06-08
| [[Ринат Халитов]]
| ''[[:d:Q158852|дирижёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1958" | 1958-09-08
| [[Азат Хәлимов]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q10399597|аккомпаниатор]]''
| [[Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе]]
|
|
|-
| data-sort-value="1959" | 1959-08-05
| [[Зөфәр Хәйретдинов]]
| [[композитор]]<br/>[[җырчы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1959" | 1959-06-04
| [[Нурҗамал Үсәнбаева]]
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1959" | 1959-03-29
| [[Рөстәм Абязов]]
| ''[[:d:Q158852|дирижёр]]''
|
| [[:commons:Category:Rustem Abyazov|Rustem Abyazov]]
|
|-
| data-sort-value="1959" | 1959-06-26
| [[Асаф Вәлиев]]
| [[җырчы]]<br/>[[укытучы]]
| [[Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе]]
| [[:commons:Category:Asaf Valiev|Asaf Valiev]]
|
|-
| data-sort-value="1959" | 1959-07-17
| [[Диләвәр Османов (1959)|Диләвәр Османов]]
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1959" | 1959-05-08
| [[Азат Хөсәенов (1959)|Азат Хөсәенев]]
| [[композитор]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1960" | 1960-03-05
| [[Элина Архипова]]
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''<br/>''[[:d:Q486748|пианист]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1960" | 1960-05-13
| [[Миләүшә Таминдарова]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[җырчы]]<br/>''[[:d:Q106625143|хор җырчысы]]''<br/>''[[:d:Q1076502|хор дирижёры]]''
| Казан дәүләт консерваториясе<br/>[[Казан музыка көллияте]]<br/>[[Татарстан дәүләт камера хоры]]
| [[:commons:Category:Milyausha Tamindarova|Milyausha Tamindarova]]
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961-12-14
| [[Аркадий Манҗиев]]
| [[композитор]]
|
|
| data-sort-value="2022" | 2022-05-16
|-
| data-sort-value="1961" | 1961-10-27
| [[Рөстәм Вәлиев (1961)|Рөстәм Вәлиев]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q56441264|гармунчы]]''
| [[Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе]]
|
| data-sort-value="2014" | 2014-03-05
|-
| data-sort-value="1962" | 1962-09-16
| [[Николай Казаков (1962)|Николай Казаков]]
| [[композитор]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1962" | 1962-10-17
| [[Лидия Әхмәтова]]
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''<br/>''[[:d:Q1783698|кәнсирт җырчысы]]''
| [[Татарстанның филармония джаз-оркестры]]<br/>[[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
| [[:commons:Category:Lidia Akhmetova|Lidia Akhmetova]]
|
|-
| data-sort-value="1962" | 1962-08-11
| [[Илсур Сафин (1962)|Илсур Сафин]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе]]<br/>[[Казан дәүләт мәдәният институты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1964" | 1964-03-03
| ''[[:d:Q4344158|Алексей Панов]]''
| ''[[:d:Q765778|органист]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1964" | 1964-04-07
| [[Әбүзәр Фәйзуллин]]
| ''[[:d:Q29169123|баянчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1964" | 1964-10-07
| [[Ләйлә Гарифуллина]]
| ''[[:d:Q1076502|хор дирижёры]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
| [[Татарстан дәүләт камера хоры]]<br/>[[Софья Гобәйдуллинаның заманча музыка үзәге]]
| [[:commons:Category:Layla Garifullina|Layla Garifullina]]
|
|-
| data-sort-value="1967" | 1967-07-16
| [[Илһам Байтирәк]]
| [[композитор]]
|
| [[:commons:Category:Ilgam Baytiryak|Ilgam Baytiryak]]
|
|-
| data-sort-value="1967" | 1967-03-26
| [[Марат Әхмәтшин (1967)|Марат Әхмәтшин]]
| [[композитор]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1968" | 1968-01-27
| [[Зөфәр Сафин (1968)|Зөфәр Сафин]]
| [[җырчы]]
|
| [[:commons:Category:Zufar Safin|Zufar Safin]]
| data-sort-value="2023" | 2023-05-21
|-
| data-sort-value="1969" | 1969-12-12
| [[Вадим Дулат-Алиев]]
| [[композитор]]
| Казан дәүләт консерваториясе
|
|
|-
| data-sort-value="1970" | 1970-02-23
| ''[[:d:Q4149360|Оксана Григорьева]]''
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q486748|пианист]]''<br/>''[[:d:Q753110|җырлар авторы]]''<br/>[[җырчы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1971" | 1971-03-09
| [[Ринат Вәлиев (1971)|Ринат Вәлиев]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q29169123|баянчы]]''<br/>[[композитор]]<br/>''[[:d:Q1643514|аранжировкачы]]''
| [[Казан шәһәренең музей комплексы|«Казан» милли-мәдәни үзәге]]<br/>[[Татар дәүләт җыр һәм бию ансамбле]]
|
|
|-
| data-sort-value="1973" | 1973-06-28
| [[Айрат Ишморатов]]
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q158852|дирижёр]]''<br/>''[[:d:Q118865|кыларнитче]]''
|
| [[:commons:Category:Airat Ichmouratov|Airat Ichmouratov]]
|
|-
| data-sort-value="1973" | 1973
| ''[[:d:Q120733971|Евгений Михайлов]]''
| ''[[:d:Q486748|пианист]]''
|
| [[:commons:Category:Evgeny Vladimirovich Mikhailov|Evgeny Vladimirovich Mikhailov]]
|
|-
| data-sort-value="1973" | 1973-12-01
| [[Рәсим Низамов]]
| [[җырчы]]<br/>[[укытучы]]
| [[Теләче районы]]
|
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975-05-29
| [[Гөлнара Тимерҗанова]]
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975-07-20
| ''[[:d:Q21663327|Эльвира Мисбахова]]''
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975-03-12
| [[Нурлан Канетов]]
| ''[[:d:Q805221|балет артисты]]''
| ''[[:d:Q304839|Abay Opera House]]''<br/>[[Татар академия дәүләт опера һәм балет театры|Муса Җәлил исемендәге Татар академия дәүләт опера һәм балет театры]]
| [[:commons:Category:Nurlan Kanetov|Nurlan Kanetov]]
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975-12-03
| [[Айдар Хәкимов]]
| ''[[:d:Q29169123|баянчы]]''
| [[Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе]]<br/>[[Татарстан дәүләт фольклор музыкасы ансамбле]]
|
|
|-
| data-sort-value="1976" | 1976-09-15
| [[Михаил Казаков (1976)|Михаил Казаков]]
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1976" | 1976-12-14
| [[Алсу Әбүлханова|Алсу Әбелханова]]
| [[җырчы]]
| ''[[:d:Q1589584|Europa Plus]]''<br/>[[Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе]]<br/>[[Казан шәһәренең музей комплексы|«Казан» милли-мәдәни үзәге]]
|
|
|-
| data-sort-value="1978" | 1978-11-23
| [[Владимир Васильев (1978)|Владимир Васильев]]
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''
|
| [[:commons:Category:Vladimir Vasilyev (singer)|Vladimir Vasilyev (singer)]]
|
|-
| data-sort-value="1979" | 1979-12-29
| [[Софья Гуляк]]
| ''[[:d:Q486748|пианист]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''<br/>''[[:d:Q81759238|музыка укытучысы]]''<br/>''[[:d:Q61996187|классик пианист]]''
| ''[[:d:Q304985|Royal College of Music]]''
| [[:commons:Category:Sofya Gulyak|Sofya Gulyak]]
|
|-
| data-sort-value="1979" | 1979-06-30
| [[Лилия Сәрвәрова]]
| ''[[:d:Q17484288|ethnomusicologist]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1982" | 1982-03-20
| [[Эльмира Галимова]]
| [[композитор]]
| [[Татар энциклопедиясе һәм төбәкне өйрәнү институты]]
| [[:commons:Category:Elmira Galimova|Elmira Galimova]]
|
|-
| data-sort-value="1984" | 1984-03-29
| [[Айгөл Хәйруллина]]
| [[җырчы]]
| Казан дәүләт консерваториясе<br/>[[Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры|Галиәсгар Камал исемендәге Татар театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1985" | 1985-12-08
| [[Илдар Әхмәтов|Илдар Әхмәтев]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1985" | 1985-01-01
| ''[[:d:Q126373392|Алсу Сөнгатуллина]]''
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q486748|пианист]]''
|
| [[:commons:Category:Alsu Sungatullina|Alsu Sungatullina]]
|
|-
| data-sort-value="1985" | 1985-10-04
| [[Динар Бәдретдинов]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q29169123|баянчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1985" | 1985
| [[Булат Хисмәтов]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q29169123|баянчы]]''
| [[Казан шәһәр филармониясе]]
|
|
|-
| data-sort-value="1986" | 1986-11-02
| [[Филүс Каһиров]]
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1986" | 1986-12-24
| [[Эльмир Низамов]]
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q486748|пианист]]''
|
| [[:commons:Category:Elmir Nizamov|Elmir Nizamov]]
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-10-15
| [[Рүзил Гатин]]
| ''[[:d:Q138858|эстрада артисты]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987
| [[Гөлнора Гатина]]
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''
| [[Tatarica (оркестр)|Tatarica]]<br/>[[Татар академия дәүләт опера һәм балет театры|Муса Җәлил исемендәге Татар академия дәүләт опера һәм балет театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-12-26
| [[Ярамир Низаметдинов]]
| [[җырчы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-04-29
| [[Алсу Фәйзуллина]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| [[Казан татар дәүләт яшь тамашачылар театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-06-08
| [[Илүсә Хуҗина]]
| ''[[:d:Q1062433|җырчы]]''
|
| [[:commons:Category:Ilyusa Khuzina|Ilyusa Khuzina]]
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-02-24
| [[Чулпан Әхмәтҗанова]]
| ''[[:d:Q1062433|җырчы]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q158852|дирижёр]]''
| [[Татар дәүләт җыр һәм бию ансамбле]]<br/>[[Казан шәһәр филармониясе]]
|
|
|-
| data-sort-value="1988" | 1988-01-25
| [[Эльмира Кәлимуллина]]
| [[җырчы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1988" | 1988-01-13
| [[Артур Исламов]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''
| [[Татар академия дәүләт опера һәм балет театры|Муса Җәлил исемендәге Татар академия дәүләт опера һәм балет театры]]<br/>''[[:d:Q207028|Мария театры]]''
| [[:commons:Category:Artur Islamov|Artur Islamov]]
|
|-
| data-sort-value="1988" | 1988
| ''[[:d:Q24572389|Влада Боровко]]''
| [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1991" | 1991-08-04
| [[Зөлфәт Фәхразыев]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q486748|пианист]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
| Казан дәүләт консерваториясе
|
|
|-
| data-sort-value="1991" | 1991-12-13
| ''[[:d:Q135103464|Алмаз Азат улы Әсхәдуллин]]''
| ''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''<br/>[[композитор]]<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
| [[:commons:Category:Almaz Askhadullin|Almaz Askhadullin]]
|
|-
| data-sort-value="1992" | 1992-07-29
| [[Ильяс Камал]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>[[композитор]]<br/>''[[:d:Q158852|дирижёр]]''<br/>''[[:d:Q13219637|виолончелист]]''
| [[Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе]]<br/>[[Татар дәүләт драма һәм комедия театры|Кәрим Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театры]]
| [[:commons:Category:Ilyas Kamalov|Ilyas Kamalov]]
|
|-
| data-sort-value="1992" | 1992-03-14
| [[Алинә Кәримова]]
| [[җырчы]]
| [[Татарстан — Яңа Гасыр]]
|
|
|-
| data-sort-value="1994" | 1994-03-21
| ''[[:d:Q85986006|Павел Александров]]''
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q488205|автор-башкаручы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1994" | 1994-11-13
| ''[[:d:Q126373186|Илгиз Мөхетдинов]]''
| [[җырчы]]
| Казан дәүләт консерваториясе<br/>[[Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе]]
| [[:commons:Category:Ilgiz Mukhutdinov|Ilgiz Mukhutdinov]]
|
|-
| data-sort-value="1994" | 1994-11-05
| [[Сәйдәш Фәхразыев]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
| Казан дәүләт консерваториясе<br/>[[Казан музыка көллияте]]
|
|
|-
| data-sort-value="1994" | 1994-05-25
| [[Руслан Закиров]]
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''<br/>[[укытучы]]
| Казан дәүләт консерваториясе<br/>[[Казан шәһәр филармониясе]]
|
|
|-
| data-sort-value="1994" | 1994-11-02
| [[Муса Камалов]]
| [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''
| [[Казан татар дәүләт яшь тамашачылар театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1995" | 1995-02-19
| [[Раил Арсланов]]
| [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q4110598|видеоблогер]]''<br/>''[[:d:Q17125263|ютубчы]]''<br/>''[[:d:Q753110|җырлар авторы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1998" | 1998-06-21
| [[Татьяна Ефремова]]
| [[җырчы]]
| [[Әлиф (иҗат төркеме)|Әлиф]]<br/>[[Кадим Әлмәт]]
|
|
|-
| data-sort-value="1999" | 1999-06-28
| [[Динар Шәрәфетдинов]]
| ''[[:d:Q112619698|җырчы]]''
| [[Татар академия дәүләт опера һәм балет театры|Муса Җәлил исемендәге Татар академия дәүләт опера һәм балет театры]]<br/>[[Яр Чаллы филармониясе]]
|
|
|-
|
| [[Халидә Хәйретдинова|Халидә Хәйретдинева]]
| ''[[:d:Q486748|пианист]]''
|
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
* http://www.kazanconservatoire.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110714083700/http://www.kazanconservatoire.ru/ |date=2011-07-14 }}
* http://www.kazan1000.ru/rus/conservatory/kazan.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071009001101/http://www.kazan1000.ru/rus/conservatory/kazan.htm |date=2007-10-09 }}
* http://moyakazan.narod.ru/abitura10.html
* http://www.edu.ru/abitur/act.3/ds.1/isn.217/index.php
== Моны да карагыз ==
{{РФ консерваторияләре}}{{Татарстан ЮУЙлары}}
[[Төркем:Әлифба буенча уку йортлары]]
[[Төркем:Казан югары уку йортлары]]
[[Төркем:Нәҗип Җиһанов хөрмәтенә аталган объектлар]]
[[Төркем:Казан дәүләт консерваториясе]]
[[Төркем:«Татарстан Республикасы каршындагы казанышлары өчен» ордены белән бүләкләнгән оешмалар]]
jzr9we10xdx35u5oygtaw1qtqxjvwbp
Актаныш районы
0
25011
5963317
5956747
2026-06-15T11:31:21Z
Әмир
15082
/* Спортчылар */ өстәмә
5963317
wikitext
text/x-wiki
{{TwinCYR|Aqtanış rayonı}}
{{АТБВМ}}
'''Актаныш районы''' ({{lang-ru|Актанышский район}}) — [[Россия|Россия Федерациясе]] [[Татарстан| Татарстан Республикасы]] составындагы, аның төньяк-көнчыгышында урнашкан [[Татарстан районнары исемлеге|муниципаль район]] һәм [[административ-территориаль берәмлек]]. Мәркәзе — [[Актаныш]] авылы. 28 авыл җирлеге һәм 87 авылдан тора.
[[1930 ел]]да барлыкка килә. [[1963 ел]]да ТАССР административ берәмлекләрен эреләндерү нәтиҗәсендә район бетерелә, территориясе [[Минзәлә районы]]на тапшырыла, ләкин [[1965 ел]]ның [[12 гыйнвар]]ында ук яңадан торгызыла<ref name=posle-revolyucii>{{cite web
|url= https://realnoevremya.ru/articles/59405-territorialnoe-delenie-tatarstana-posle-revolyucii
|title= Образование ТАССР: от Татаро-Башкирской республики и штата Идель-Урал к 10 кантонам и 70 районам
|author= Лев Жаржевский
|date= 2017-03-17
|publisher= Интернет-газета «Реальное время»
|accessdate= 2020-11-07
|archivedate= 2020-10-22
|archiveurl= https://web.archive.org/web/20201022012741/https://realnoevremya.ru/articles/59405-territorialnoe-delenie-tatarstana-posle-revolyucii
}}</ref>{{sfn|Национальный архив Республики Татарстан: Путеводитель|1999|c=558}} {{sfn|Ведомости Верховного Совета СССР|1958}}. 2020 ел башына районда 29 384 кеше яши. Район халкын бары тик авыл халкы гына тәшкил итә <ref>{{cite web
|url = https://tatstat.gks.ru/storage/mediabank/%D0%9C%D0%9E%D1%87%D0%B8%D1%81%D0%BB2020_308759_311478.pdf
|title = Численность населения муниципальных образований Республики Татарстан на начало 2020 года. Статистический бюллетень
|date = 2020
|publisher = Территориальный орган Федеральной службы государственной статистики
по Республике Татарстан
|accessdate = 2020-11-07
|archivedate = 2021-01-24
|archiveurl = https://web.archive.org/web/20210124015920/https://tatstat.gks.ru/storage/mediabank/%D0%9C%D0%9E%D1%87%D0%B8%D1%81%D0%BB2020_308759_311478.pdf
}}</ref>.
Район территориясендә 1995 елдан бирле Актаныш чыганагы эшләнә. Икътисадның нигезе — авыл хуҗалыгы. 2017 елдан 13 гектар мәйданлы «Актаныш» сәнәгать паркы эшли<ref name=neftyanaya-kompaniya-iz-tatarstana>{{cite web
|url= https://trt-tv.ru/news/neftyanaya-kompaniya-iz-tatarstana-popala-v-rejting-50-bystro-razvivayushhixsya-kompanij-rossii-2019/
|title= Нефтяная компания из Татарстана попала в рейтинг «50 быстро развивающихся компаний России 2019»
|date= 2019-10-31
|publisher= Государственный Интернет-Канал «Россия»
|accessdate=2020-11-15
}}</ref><ref name=rekonstruiruyut>{{cite web
|url= https://gge.ru/press-center/news/na-aktanyshskom-mestorozhdenii-v-tatarstane-rekonstruiruyut-dozhimnuyu-nasosnuyu-stantsiyu/
|title= На Актанышском месторождении в Татарстане реконструируют дожимную насосную станцию
|date= 2020-11-11
|publisher= ФАУ «Главгосэкспертиза России»
|accessdate= 2020-11-15
|archivedate= 2021-05-17
|archiveurl= https://web.archive.org/web/20210517110011/https://gge.ru/press-center/news/na-aktanyshskom-mestorozhdenii-v-tatarstane-rekonstruiruyut-dozhimnuyu-nasosnuyu-stantsiyu/
}}</ref><ref name=view136988>{{cite web
|url= https://prokazan.ru/news/view/136988
|title= «Стыд! Позор!»: Минниханов раскритиковал работу министерства экономики РТ
|date= 2020-02-10
|publisher= ProKazan.ru
|accessdate=2020-11-15
}}</ref>.
== Географиясе ==
=== Урнашу ===
Актаныш районы Татарстанның төньяк-көнчыгышында урнашкан. Төньякта район [[Удмуртия]]нең [[Каракүл районы]] белән, көньякта [[Башкортстан]]ның [[Бакалы районы]], көньяк-көнчыгышта [[Илеш районы]], көнчыгышта [[Кызыл Кама районы]] белән; төньяк-көнбатышта, Чулман елгасы аша, — Татарстанның [[Әгерҗе районы]], көнбатышта — [[Минзәлә районы]], көньяк-көнбатышта [[Мөслим районы]] белән чиктәш. Территориясенең мәйданы — 2037,8 квадрат километр, шуның 1251,44 квадрат километры — авыл хуҗалыгы өчен бирелгән җирләр, 154,38 квадрат километр мәйданда урманнар урнашкан. Район төньяктан көньякка — 60, ә көнбатыштан көнчыгышка 48 километрга сузылган.
=== Климат ===
{{temperatura12-y-cyrillic|−11,5|−11,2|−6,0|3,9|13,1|18,7|20,4|17,6|11,9|4,0|−5,3|−10.8|3,7}}
Актаныш районы өчен уртача-континенталь [[климат]] хас. Җәй җылы, ә кыш исә уртача-салкын. Климат, нигездә, һава массаларының көнбатыш күчемнәре тәэсирендә формалаша. [[Атлантик океан]]нан күчүче җылы һәм дымлы һава массалары климатны йомшарта. Салкын һава Арктик бассейннан килә. Кыш көне еш кына уртача киңлекләрдәге салкын континенталь һава килеп керә. Җылы тропик һава көньяк-көнбатыштан, көньяктан, җәй көнне көньяк-көнчыгыштан килә.
=== Рельеф ===
Актаныш районы территориясендә бик күп санда инешләр, елгалар ага. Алар арасында [[Аурупа]]да иң зурлардан саналган [[Чулман]] һәм [[Агыйдел (елга)|Агыйдел]] дә бар.
Районның өслеге дулкынсыман тигезлектән тора. Биеклекләрнең амплитудасы 60–235 м тирәсендә<ref name=articles45479>{{cite web
|url= https://realnoevremya.ru/articles/45479
|title= Актанышский район: немецкая клиника, первый президент и татаро-башкирский клан Мутиных
|author= Лариса Айнутдинова, Булат Хамидуллин
|date= 2016-10-16
|publisher= Интернет-газета «Реальное время»
|accessdate= 2020-11-15
|archivedate= 2022-05-14
|archiveurl= https://web.archive.org/web/20220514222119/https://realnoevremya.ru/articles/45479
}}</ref>. Территориянең иң түбән нокталары Агыйдел һәм Чулман елгалары тугайларында урнашкан. Ә иң югары урыннар районнның көньяк өлешендә. Рельефның 235 м биеклектәге иң югары ноктасы [[Пучы]] авылыннан көньяктарак урнашкан.
=== Файдалы казылмалар ===
Актаныш районында файдалы казылмалар аз. Районның бер өлешендә [[нефть]] ятмалары, Агыйдел белән Кама тугайларында [[ком]] һәм [[гравий]] бар<ref name="терплан">[http://terplan.tatarstan.ru/graddoc/files/stp_aktan/Tom%203_OOS.pdf Территориальное планирование]{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ref-ru}}</ref>.
=== Табигать ===
Урманнар район территориясенең 6,79 % өлеше алып тора<ref name="терплан" />. Алар бердәм массив булып оешмаган, 50 аерым участоктан торалар. Ылыслы урманнар бик аз. Иң еш очраганнары — [[имән]] яки [[каен]]-[[усак]] урманнары. Куаклыклар күп. Дала [[чия]]се үскән урыннар очрый.
Район биләмәләренең биштән бер өлешен болыннар алып тора.
== Рәсми символлар ==
{{Төп мәкалә|Актаныш районы гербы|Актаныш районы флагы}}
Актаныш районының рәсми символлары — [[Актаныш районы флагы|флаг]] һәм [[Актаныш районы гербы|герб]]. Ике символның да бизәк-сурәтләре бер үк. Байрактагы чыгып килүче кояш районның көнчыгышта урнашуын аңлата. Кояш — озын гомер, активлык, көч һәм эш сөючәнлек билгесе дә булып тора. Ике акчарлак һәм дулкынсыман сызык район аша үткән елгаларның әһәмиятле ролен сурәтли. Ак төс (көмеш төс) — чисталык, камиллек, тынычлык символы. Районның хуҗалык эшчәнлеге 12 башактан торган көлтә белдерә. 12 башак — ул 12 ай, киная белән еллык [[авыл хуҗалыгы]] циклы хакында әйтелә. Көлтә — уңдырышлылык, дуслык билгесе.
Гербта шул ук символлар кабатлана. Районның рәсми символлары [[2005 ел]]ның 10 декабрендә кабул ителә.
== Тарих ==
=== Борынгы тарих ===
Актаныш районы җирләрендә борынгы чорларда фин-угыр халыклары яшәгән. Бу турыда [[Такталачык]], [[Чиялек (Актаныш районы)|Чиялек]]<ref>Иванов В. Финно-угры на Южном Урале и в Приуралье // История татар с древнейших времён / в 7 томах. — Т. 1. — Казань, 2002. — С. 209.</ref>, [[Татар Әҗбие]], [[Семиостров]], [[Ямалы]], [[Мәсәде]], [[Гәрәй]], [[Илчебай]], [[Ирмәш]], [[Актаныш]], Карач, [[Шәбез]] авыллары тирәсендә табылган [[бронза гасыры]]ның археологик мәгълүматлары сөйли<ref>[http://www.tataroved.ru/publicat/fu_10.pdf Татьяна Ютина. Исследования Дербёшкинского могильника в Актанышском районе Республики Татарстан // Журнал Finno-Ugrica №10. 2007]</ref>.
=== Россия империясе чоры ===
Җирлектә [[Емельян Пугачёв|Емельян Пугачев]] җитәкчелегендә баш күтәрү барышында һәм [[Ватандашлар сугышы]] вакытында хәрби хәрәкәтләр башкарыла, җирлек халкы Теләкәй, Күчем һәм Акай җитәкләгән баш күтәрүләрдә катнаша.
[[Казан ханлыгы]] Мәскәү дәүләтенә кушылгач, бу җирләр Казан приказының Минзәлә воеводалыгына буйсындырыла. [[1708 ел]]дан [[Казан губернасы]]на, [[1719 ел]]дан Уфа провинциясенә, 1728 елдан Казан воеводасына, [[1735 ел]]дан — Башкорт комиссиясенә, [[1744 ел]]дан — [[Оренбург губернасы]]на кертелә. [[1781 ел]]дан Уфа наместниклыгына буйсындырыла, [[1796 ел]]да кабат [[Оренбург губернасы]] составына күчә, [[1865 ел]]да [[Уфа губернасы]] [[Минзәлә өязе]]нең бер өлеше була{{sfn|Национальный архив Республики Татарстан: Путеводитель|1999|c=558}}.
=== ТАССР чоры ===
{{seealso|Актаныш районы күмәк хуҗалыклары исемлеге}}
[[1920 ел]]да Татарстан Республикасына кергән. [[Татарстан Автономияле Совет Социалистик Республикасы|Татарстан АССР]] эчендәге административ район рәвешендә [[1930 ел]]ның [[10 август]]ында оештырыла, аңа [[Актаныш вулысы|Актаныш]], [[Байсар вулысы|Байсар]], [[Такталачык вулысы|Такталачык]], [[Өшәр вулысы|Өшәр (Семиостров)]], [[Иске Кормаш вулысы|Иске Кормаш]], [[Пучы вулысы|Пучы]] һәм [[Әмәкәй вулысы|Әмәкәй]] волостьләре кертелә. Ул вакытта районга 53 авыл советы, 98 торак пункт кергән, аларда 54 813 кеше яшәгән (шуларның 52 474е — татар, 1494е — рус, 845е — башка милләт вәкилләре). [[1935 ел]]да бу административ берәмлек Актаныш һәм [[Калинин районы (Татарстан АССР)|Калинин]] районнарына бүленә (соңгысының үзәге — [[Пучы|Пучы авылы]])<ref name=":0">{{Citation |title=Район тарихы — Актаныш муниципаль районы сайты |url=http://aktanysh.tatarstan.ru/tat/istoriya-rayona.htm |access-date=2018-08-19 |archive-date=2018-08-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180810234542/http://aktanysh.tatarstan.ru/tat/istoriya-rayona.htm |dead-url=yes }}</ref>. 1940 елда район мәйданы — 1298 квадрат километр, ә саны — 41,9 мең кеше, авыл советлары саны — 27, торак пунктлар — 77 була. [[1959 ел]]да Калинин районы юк ителә, аның җирләре Актаныш һәм [[Мөслим районы|Мөслим]] районнарына бүлеп бирелә. Актаныш районы мәйданы 2044,5 квадрат километр тәшкил итә, ул 25 авыл советыннан һәм 129 торак пункттан тора. [[1963]] елның 1 февралендә район [[Минзәлә районы|Минзәлә колхоз-совхоз территориаль-җитештерү идарәсенә]] буйсындырыла, ә [[1965]] елның [[12 гыйнвар]]ында янәдән Актаныш районы итеп төзелә. Ул вакытта мәйданы 2019 квадрат километр тәшкил итә, халык саны 52,6 мең кеше була, 25 авыл советы һәм 112 торак пункт керә<ref name=posle-revolyucii/>{{sfn|Национальный архив Республики Татарстан: Путеводитель|1999|c=558}}{{sfn|Ведомости Верховного Совета СССР|1958}}<ref name=tatarica>{{cite web
|url= https://tatarica.org/ru/razdely/municipalnye-obrazovaniya/municipalnye-rajony/aktanyshskij-rajon/aktanyshskij-rajon-1
|title= Актанышский район
|date= 2016
|publisher= Tatarica. Татарская энциклопедия
|accessdate=2020-11-15
}}</ref>.
=== Татарстан республикасы чоры ===
[[2006 ел]]да [[Россиядә җирле үзидарә реформасы (2003–2009)|Россиядәге муниципаль реформа]] барышында «Актаныш муниципаль районы» муниципаль берәмлеге оештырыла<ref>{{Citation |title=«Татарстан Республикасы Актаныш муниципаль районы» муниципаль берәмлеге Уставы |url=http://aktanysh.tatarstan.ru/tat/ustav-munitsipalnogo-obrazovaniya-aktanishskiy.htm |access-date=2018-08-19 |archive-date=2017-11-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171120003519/http://aktanysh.tatarstan.ru/tat/ustav-munitsipalnogo-obrazovaniya-aktanishskiy.htm |dead-url=yes }}</ref>.
== Хакимият ==
Актаныш муниципаль районында хакимият [[муниципаль район башлыгы]], муниципаль район советы (шурасы) һәм башкарма комитет тарафыннан гамәлгә ашырыла. Гамәлдәге идарә тәртибе [[2006 ел]]гы муниципаль реформадан соң урнаштырыла. Мәхкәмә хакимияте район идарә системасыннан бәйсез.
=== Район башлыгы ===
2013–2017 елларда район башлыгы вазифасын [[Фаил Камаев]] башкарган. 2018―2022 елларда район башлыгы — [[Энгель Фәттахов]]. «Муниципаль берәмлек» статусын алганнан соң районнын беренче башлыгы Энгель Фәттахов була. 2022 елның 22 июненнән ― Ленар Зарипов, 21 июньдә район башлыгы урынбасары итеп билгеләнгән, аңа кадәр ― ААҖ «Челтәр компаниясе» төзелә торган объектлар дирекциясен җитәкләүче, шулай ук Чаллы шәһәр советының IV чакырылыш депутаты <ref>''Энҗе Габдуллина.'' [https://intertat.tatar/news/za-derzavu-obidno-egetlar-aktanys-baslygy-engel-fattaxovny-esennan-aldylar-5853702 Актаныш башлыгы Энгель Фәттахов: «Мин өйрәнгән, өченче мәртәбә китәм инде эштән».] [[Интертат]], 22.06.2022</ref>.
=== Муниципаль район советы ===
Муниципаль район советы (шурасы) — Актаныш районының вәкиллекле җирле үзидарә органы. Ул район уставын кабул итә, район башлыгын сайлый, район бюджетын һәм аның үтәлеше хакында отчетны раслый, район үсеше программаларын һәм планнарын кабул итә; җирле референдумны игълан итә һәм үз мөмкинлекләре кысаларында башка төрле гамәлләр башкара.
Совет эчендә биш даими комиссия эшли. Актаныш районы Советы рәисе — Энгель Фәттахов.
=== Башкарма комитет ===
Актаныш муниципаль районы Башкарма комитетына берничә бүлек керә<ref>[http://bazazakonov.ru/doc/?ID=406346 Башкарма комитет нигезләмәсе]{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>:
* инфраструктур үсеш бүлеге;
* опека һәм попечительлек бүлеге;
* архив бүлеге;
* мәгариф идарәсе;
* социаль һәм агарту бүлеге;
* яшьләр белән эшләү, спорт һәм туризм бүлеге;
* гражданлык хәле актларын теркәү бүлеге;
* икътисад бүлеге;
* мәгълүматлаштыру бүлеге.
Башкарма комитет җитәкчесе — Илшат Габделхәев. Аның төрле юнәлешләр буенча дүрт урынбасары бар.
=== Мәхкәмәләр ===
Актаныш район суды гомуми юрисдикциясе федераль мәхкәмәләренең түбән дәрәҗәсенә карый. Моннан тыш ике «мировой» мәхкәмә эшчәнлек алып баралар.
== Административ бүленеш ==
Актаныш районында 26 авыл җирлеге составындагы 86 торак пункт бар.
{{map draw |zoom=9 | height=450 | width=450 |frameless=s | latitude= 55.65| longitude = 53.75 |geotype1=geoshape |ids1={{#invoke:wikibase|id}}| fill1=#0000CD
|geotype2=geomask |stroke-width2=1 | fill-opacity2=0.2
|ids2= Q24292590, Q24292588, Q24292586, Q24292587, Q24292585, Q24292577, Q24292576, Q24292575, Q24292574, Q24292573, Q24292583, Q24292582, Q24292581, Q24292580, Q24292578, Q24292572, Q24292571, Q4452519, Q24292570, Q24292569, Q24292568, Q24292567, Q24292566, Q24292565, Q24292584, Q24292579
}}
{| class="wikitable"
|+
!№
!Авыл җирлеге
!Идарә үзәге
!Торак
пунктлар
саны
!Халык саны
|-
|1
|[[Аеш авыл җирлеге]]
|[[Аеш]] авылы
|1
|{{ Население|Аишевское сельское поселение|тс }}
|-
|2
|[[Аккүз авыл җирлеге]]
|[[Аккүз (Актаныш районы)|Аккүз]] авылы
|6
|{{ Население|Аккузовское сельское поселение|тс }}
|-
|3
|[[Актаныш авыл җирлеге]]
|[[Актаныш]] авылы
|1
|{{ Население|Актанышское сельское поселение|тс }}
|-
|4
|[[Актанышбаш авыл җирлеге]]
|[[Актанышбаш]] авылы
|4
|{{ Население|Актанышбашское сельское поселение|тс }}
|-
|5
|[[Әтәс авыл җирлеге]]
|[[Әтәс]] авылы
|6
|{{ Население|Атясевское сельское поселение|тс }}
|-
|6
|[[Иске Айман авыл җирлеге]]
|[[Иске Айман]] авылы
|3
|{{ Население|Староаймановское сельское поселение|тс }}
|-
|7
|[[Иске Байсар авыл җирлеге]]
|[[Иске Байсар]] авылы
|4
|{{ Население|Старобайсаровское сельское поселение|тс }}
|-
|8
|[[Иске Богады авыл җирлеге]]
|[[Иске Богады (Татарстан)|Иске Богады]] авылы
|5
|{{ Население|Старобугадинское сельское поселение|тс }}
|-
|9
|[[Иске Кормаш авыл җирлеге]]
|[[Иске Кормаш (Татарстан)|Иске Кормаш]] авылы
|5
|{{ Население|Старокурмашевское сельское поселение|тс }}
|-
|10
|[[Иске Сәфәр авыл җирлеге]]
|[[Иске Сәфәр]] авылы
|3
|{{ Население|Старосафаровское сельское поселение|тс }}
|-
|11
|[[Кәзкәй авыл җирлеге]]
|[[Кәзкәй]] авылы
|2
|{{ Население|Казкеевское сельское поселение|тс }}
|-
|12
|[[Киров авыл җирлеге]]
|[[Киров совхозы|Киров]] авылы
|2
|{{ Население|Кировское сельское поселение (Татарстан)|тс }}
|-
|13
|[[Күҗәкә авыл җирлеге]]
|[[Күҗәкә]] авылы
|4
|{{ Население|Кузякинское сельское поселение|тс }}
|-
|14
|[[Мәсәде авыл җирлеге]]
|[[Мәсәде]] авылы
|2
|{{ Население|Масадинское сельское поселение|тс }}
|-
|15
|[[Пучы авыл җирлеге]]
|[[Пучы]] авылы
|2
|{{ Население|Поисевское сельское поселение|тс }}
|-
|16
|[[Такталачык авыл җирлеге]]
|[[Такталачык]] авылы
|2
|{{ Население|Такталачукское сельское поселение|тс }}
|-
|17
|[[Татар Суыксу авыл җирлеге]]
|[[Татар Суыксуы (Актаныш районы)|Татар Суыксу]] авылы
|6
|{{ Население|Татарско-Суксинское сельское поселение|тс }}
|-
|18
|[[Татар Ямалы авыл җирлеге]]
|[[Татар Ямалысы|Татар Ямалы]] авылы
|3
|{{ Население|Татарско-Ямалинское сельское поселение|тс }}
|-
|19
|[[Теләкәй авыл җирлеге]]
|[[Теләкәй]] авылы
|2
|{{ Население|Тлякеевское сельское поселение|тс }}
|-
|20
|[[Түке авыл җирлеге]]
|[[Түке]] авылы
|3
|{{ Население|Тюковское сельское поселение (Татарстан)|тс }}
|-
|21
|[[Уразай авыл җирлеге]]
|[[Уразай (Актаныш районы)|Уразай]] авылы
|5
|{{ Население|Уразаевское сельское поселение (Актанышский район)|тс }}
|-
|22
|[[Усы авыл җирлеге]]
|[[Качкын]] авылы
|2
|{{ Население|Усинское сельское поселение (Татарстан)|тс }}
|-
|23
|[[Чалманарат авыл җирлеге]]
|[[Чалманарат]] авылы
|5
|{{ Население|Чалманаратское сельское поселение|тс }}
|-
|24
|[[Чуракай авыл җирлеге]]
|[[Чуракай]] авылы
|2
|{{ Население|Чуракаевское сельское поселение|тс }}
|-
|25
|[[Югары Яхшый авыл җирлеге]]
|[[Югары Яхшый]] авылы
|4
|{{ Население|Верхнеяхшеевское сельское поселение|тс }}
|-
|26
|[[Яңа Әлем авыл җирлеге]]
|[[Яңа Әлем]] авылы
|2
|{{ Население|Новоалимовское сельское поселение|тс }}
|}
== Халык ==
{| class='standard' style='text-align: center;' width=100%
|- class='bright'
! [[1959]]<ref>http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus59_reg1.php</ref> !! [[1970]]<ref>http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus70_reg1.php</ref> !! [[1979]]<ref>http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus79_reg1.php</ref> !! [[1989]]<ref>http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus89_reg1.php</ref> !! [[2002]]<ref>http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus02_reg1.php</ref> !! [[2010]]<ref>http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus10_reg1.php</ref>
![[2012 ел|2012]]
![[2014 ел|2014]]
![[2016 ел|2016]]
![[2017 ел|2017]]
|- class='bright'
| 49 171 || 50 714 || 42 985 || 32 750 || 31 712 || 31 971
|31 743
|31 232
|30 831
|30 575
|}
=== Милләтләр ===
{| class='standard' style='text-align: center;' width=100%
|- class='bright'
! Милләт !! [[1970]]<ref name="ВОТ">Мустафин М.Р, Хузеев Р.Г. Всё о Татарстане (экономико-географический справочник). — Казань, 1994.</ref> !! [[1979]]<ref name="ВОТ"/> !! [[1989]]<ref name="ВОТ"/> !! [[2002]]<ref>{{Citation |title=2002 ел сан алу базасы |url=http://std.gmcrosstata.ru/webapi/jsf/tableView/customiseTable.xhtml |access-date=2013-10-10 |archive-date=2015-09-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150915194436/http://std.gmcrosstata.ru/webapi/jsf/tableView/customiseTable.xhtml |dead-url=yes }}</ref>!! [[2010]]<ref name="Татстат-2010">[http://www.tatstat.ru/VPN2010/DocLib8/нац%20состав.pdf Национальный состав населения Республики Татарстан] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131029192537/http://www.tatstat.ru/VPN2010/DocLib8/%D0%BD%D0%B0%D1%86%20%D1%81%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2.pdf |date=2013-10-29 }} {{ref-ru}}</ref>
|- class='bright'
| [[татарлар]] || 93,5 % || 95,2 % || 96,4 % || 96,7 % || 96,9 %
|- class='bright'
| [[марилар]] || ? || ? || 2,0 % || 1,7 % || 1,6 %
|- class='bright'
| [[руслар]] || 4,3 % || 2,1 % || 0,6 % || 0,6 % || 0,6 %
|}
[[Бөтенрусия халык санын алу, 2010|2010 елгы җанисәп]] мәгълүматы буенча, Актаныш районында 31971 кеше яшәгән. Шуның 30989 (96,9 процент) — татарлар. Халык саны буенча икенче урында чирмешләр (1,6 процент). Руслар халыкның 0,6 процентын тәшкил итә. Актаныш районында 108 [[башкортлар|башкорт]] бар, бу исә гомуми халык санының якынча 0,3 процент өлешен алып тора<ref name="Татстат-2010" />. Шулай ук бу республиканың марилар саны буенча икенче урында торган бердәнбер районы.
== Икътисад ==
=== Сәнәгать ===
Районның ташкүмер системасы катламнарында берничә вак нефть чыганагы, шул исәптән 1960нчы елда ачылган Актаныш нефть яткылыгы ачыкланган. 1995нче елда Азнакай нефте эшли башлый. 2009нче елдан башлап нефть чыгару белән «Татарстанның Кече нефть компаниясе» шөгыльләнә<ref name=neftyanaya-kompaniya-iz-tatarstana/><ref name=rekonstruiruyut/>. Бу тармак өчен төзелеш һәм төзелеш материаллары һәм эшләнмәләр җитештерү өлкәсендә төп оешмаларның берсе булып «Газстройсервис» тора<ref>{{cite web
|url = https://www.rbc.ru/companies/id/1021605559910-ooo-gazstrojservis/
|title = Газстройсервис
|date = 2020-10-16
|publisher = ИА «РБК»
|accessdate =2020-11-15
}}</ref>.
Сәнәгать күбесенчә районның төп икътисади эшчәнлеге булган [[авыл хуҗалыгы]]на хезмәт күрсәтә. Компанияләр, нигездә, авыл хуҗалыгы продукциясен эшкәртү һәм техниканы ремонтлау белән мәшгуль<ref name=tatcenter/>. Биредә 2020 елга түбәндәге эре предприятиеләр эшли: «Актаныш икмәк комбинаты»<ref>{{cite web
|url = https://www.rbc.ru/companies/id/1021605559909-potrebitelskoe-obschestvo-potrebitelskoe-obschestvo-aktanyishskij-hlebokombinat/
|title = Актанышский хлебокомбинат
|date = 2020-10-14
|publisher = ИА «РБК»
|accessdate =2020-11-15
}}</ref>, «Агрокөч» филиалы — «Актаныш икмәк кабул итү предприятиесе»<ref>{{cite web
|url = https://realnoevremya.ru/companies/327-aktanyshskoe-hlebopriemnoe-predpriyatie
|title = ОАО Актанышское хлебоприёмное предприятие
|date = 2020-08-13
|publisher = Интернет-газета «Реальное время»
|accessdate = 2020-11-15
|archivedate = 2021-05-09
|archiveurl = https://web.archive.org/web/20210509162202/https://realnoevremya.ru/companies/327-aktanyshskoe-hlebopriemnoe-predpriyatie
}}</ref>, «Актанышагропромснаб»<ref>{{cite web
|url = https://www.rbc.ru/companies/id/1041634601183-ooo-aktanyishagropromsnab/
|title = Актанышагропромснаб
|date = 2020-10-14
|publisher = ИА «РБК»
|accessdate =2020-11-15
}}</ref>, «Актаныш агрегат заводы» ЯАҖ <ref>{{cite web
|url = https://www.rbc.ru/companies/id/1061682043301-zao-aktanyishskij-agregatnyij-zavod/
|title = Актанышский агрегатный завод
|date = 2020-10-14
|publisher = ИА «РБК»
|accessdate =2020-11-15
}}</ref>, «Актаныш-хлеб» ҖЧҖ<ref>{{cite web
|url = https://www.rbc.ru/companies/id/1081682004205-ooo-aktanyish-hleb/
|title = Актаныш-хлеб
|date = 2020-10-14
|publisher = ИА «РБК»
|accessdate =2020-11-15
}}</ref>, «Мехотряд» ҖЧҖ <ref>{{cite web
|url = https://www.rbc.ru/companies/id/1031635200948-ooo-mehotryad/
|title = Мехотряд
|date = 2020-10-14
|publisher = ИА «РБК»
|accessdate =2020-11-15
}}</ref>, Актаныш кирпече<ref>{{cite web
|url = https://www.rbc.ru/companies/id/1131674003340-ooo-aktanyishskij-kirpich/
|title = Актанышский кирпич
|date = 2020-10-14
|publisher = ИА «РБК»
|accessdate =2020-11-15
}}</ref>, «Актаныш сөт комбинаты»<ref>{{cite web
|url = https://www.rbc.ru/companies/id/1171690116949-ooo-obschestvo-s-ogranichennoj-otvetstvennostyu-aktanyishskij-molochnyij-kombinat/
|title = Актанышский молочный комбинат
|date = 2020-10-13
|publisher = ИА «РБК»
|accessdate =2020-11-15
}}</ref>, «Актанышурман»<ref>{{cite web
|url = https://www.rbc.ru/companies/id/1081682003303-ooo-aktanyishles/
|title = Актанышлес
|date = 2020-10-21
|publisher = ИА «РБК»
|accessdate =2020-11-15
}}</ref>. 2020 елның гыйнвар-сентябрь айларында гына да 2,6 миллиард сумлык урында җитештергән товар төяп җибәрелгән, ә 2013 ел мәгълүматлары буенча, бер ел эчендә товарлар суммасы 1,4 миллиард сум булган<ref name=Ratings>{{cite web
|url= https://mert.tatarstan.ru/TerritorialDevelopment/Ratings.html
|title= Рейтинг муниципальных образований
|date= 2020
|publisher= Министерство экономики Республики Татарстан
|accessdate= 2020-11-15
|archivedate= 2021-03-01
|archiveurl= https://web.archive.org/web/20210301162131/https://mert.tatarstan.ru/TerritorialDevelopment/Ratings.html
}}</ref>.
Район территориясендә 2017 елдан бирле 13 гектар мәйданлы «Актаныш» сәнәгать паркы эшли. Аның 2020 елга ул 8 процентка тулган<ref name=view136988/><ref>{{cite web
|url = https://www.advis.ru/php/view_news.php?id=448F707D-BA9C-D148-AA04-95CCE63ECE53
|title = Минэкономики РТ: В Татарстане действует 63 промплощадки муниципального уровня.
|author =
|date = 2018-05-14
|publisher = ИА INFOLine
|accessdate =2020-11-15
}}</ref>.
=== Авыл хуҗалыгы ===
Авыл хуҗалыгы җирләре 1251,44 квадрат километр мәйданны били. Бу өлкәдә 15 [[җаваплылыгы чикләнгән җәмгыять]] һәм ике: «Әнәк»<ref>{{cite web
|url = http://rt-online.ru/delaj-delo-na-den-ranshe-no-ni-na-sekundu-pozzhe/
|title = Делай дело на день раньше, но ни на секунду позже
|author = Якушева Фарида
|date = 2020-09-10
|publisher = Газета «Республика Татарстан»
|accessdate =2020-11-15
}}</ref> һәм «Актаныш»<ref>{{cite web
|url = https://www.rbc.ru/companies/id/1071682001973-ooo-agrofirma-aktanyish/
|title = Актаныш
|date = 2020-10-14
|publisher = ИА РБК
|accessdate =2020-11-15
}}</ref> агрофирмасы, шулай ук 67 фермер хуҗалыгы эшли. Авыл хуҗалыгын үстерүнең төп юнәлеше — ашлыкчылык-терлекчелек<ref name=tatcenter>{{cite web
|url= https://tatcenter.ru/district/aktanyshskij-rajon/
|title= Актанышский район
|date= 2020
|publisher= Интернет-портал TatCenter.ru
|accessdate=2020-11-15
}}</ref>. [[Терлекчелек]]нең төп тармагы — ит-сөт терлекчелеге<ref name=":0" />. Районда сабан бодае, көзге арыш, [[арпа]], [[солы]], [[борчак]] игәләр, [[бәрәңге]], [[кукуруз]] үстерәләр<ref>{{cite web
|url = https://trt-tv.ru/news/v-aktanyshskom-rajone-nachali-uborku-kukuruzy/
|title = В Актанышском районе начали уборку кукурузы
|date = 2020-09-29
|publisher = Государственный Интернет-Канал «Россия»
|accessdate =2020-11-15
}}</ref><ref>{{cite web
|url = https://realnoevremya.ru/news/187559-marat-zyabbarov-otchitalsya-o-hode-uborochnoy-2020
|title = В закрома республики поступило 5,3 миллиона тонн зерна
|date = 2020-09-15
|publisher = Интернет-газета «Реальное время»
|accessdate = 2020-11-15
|archivedate = 2020-09-27
|archiveurl = https://web.archive.org/web/20200927065533/https://realnoevremya.ru/news/187559-marat-zyabbarov-otchitalsya-o-hode-uborochnoy-2020
}}</ref><ref>{{cite web
|url = https://www.dairynews.ru/news/v-tatarstane-zavershaetsya-uborka-rapsa.html
|title = В Татарстане завершается уборка рапса
|date = 2020-10-07
|publisher = The DairyNews
|accessdate = 2020-11-15
|archivedate = 2020-11-27
|archiveurl = https://web.archive.org/web/20201127083714/https://www.dairynews.ru/news/v-tatarstane-zavershaetsya-uborka-rapsa.html
}}</ref>. 2020 елда Актаныш районы көндәге сөт җитештерү буенча (178 тонна) Татарстанда бишенче урында тора<ref>{{cite web
|url = http://mamadysh-rt.ru/news/obshchestvo/kak-pandemiya-koronavirusa-povliyala-na-selskoe-khozyaystvo-rayona
|title = Как пандемия коронавируса повлияла на сельское хозяйство района
|author = Минневарис Мингалиев
|date = 2020-10-11
|publisher = Нократ
|accessdate =2020-11-15
}}</ref>. Авыл хуҗалыгы өлкәсендә Актаныш районы Татарстан Республикасы районнары рейтингында 3 нче урынны били<ref>{{Citation |title=Рейтинг районов по сельскому хозяйству 2016 год — Министерство сельского хозяйства и продовольствия Республики Татарстан |url=http://agro.tatarstan.ru/rus/file/pub/pub_973341.pdf |access-date=2018-08-19 |archive-date=2017-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171215130153/http://agro.tatarstan.ru/rus/file/pub/pub_973341.pdf |dead-url=yes }}</ref>.
2020 елның беренче яртыеллыгында авыл хуҗалыгының тулай продукциясе 1,2 миллиард сум тәшкил иткән (2013 ел өчен бу күрсәткеч 2 миллиард сумнан артык булган)<ref name=Ratings/>.
=== Инвестицион потенциал ===
Районда [[эшсезлек]] дәрәҗәсе 2010 елдан 2019 елга кадәр, күрсәткечләр 1,49 процентка кадәр кимегән 2011 елдан тыш, республика буенча уртачадан түбәнрәк була һәм 0,17 проценттан 0,39 процентка кадәр үзгәрә. 2020 елда коронавирус пандемиясе аркасында эшсезлек соңгы 8 елда иң зур күрсәткечкә — 0,51 процентка җитә, әмма бу бөтен республика буенча иң түбән күрсәткеч<ref name=Ratings/><ref>{{cite web
|url= https://mert.tatarstan.ru/index.htm/news/1841454.htm
|title= В 34 муниципальных образования республики показатель по уровню безработицы ниже среднестатистического значения
|date= 2020-10-06
|publisher= Министрство экономики Республики Татарстан
|accessdate= 2020-11-15
|archivedate= 2021-04-18
|archiveurl= https://web.archive.org/web/20210418153324/https://mert.tatarstan.ru/index.htm/news/1841454.htm
}}</ref>.
2010 елдан 2020 елга кадәр айлык уртача хезмәт хакының минималь куллану бюджетына карата нисбәте 1,56 пункттан 2,38 пункткача арта(+0,82). Шул ук вакытта, 2010 елда уртача хезмәт хакы 10 мең сумга якын булган, ә 2012 елда 14,5 меңгә кадәр арткан<ref name=Ratings/>.
Республика Дәүләт статистикасы федераль хезмәте мәгълүматлары буенча, 2019 елда Актаныш районына 1,83 миллиард сум инвестиция җәлеп ителгән (бюджет акчаларыннан һәм кече эшмәкәрлек субъектларыннан кергән табышлардан тыш), бу гомуми төбәк өлешенең 0,6 процентын тәшкил итә. 2018 елда сумма 7 миллион сумга кимрәк була һәм 1,15 миллиард сум тәшкил итә<ref name=polugodie/><ref name=za_2019>{{cite web
|url= https://invest.tatarstan.ru/upload/iblock/242/osnovnye_pokazateli_investitsionnoy_i_stroitelnoy_deyatelnosti_v_rt_za_2019_god.pdf
|title= Основные показатели инвестиционной и строительной деятельности в Республике Татарстан
|date= 2020
|publisher= Территориальный орган Федеральной службы государственной статистики по Республике Татарстан
|accessdate= 2020-11-07
|archivedate= 2020-12-06
|archiveurl= https://web.archive.org/web/20201206004742/https://invest.tatarstan.ru/upload/iblock/242/osnovnye_pokazateli_investitsionnoy_i_stroitelnoy_deyatelnosti_v_rt_za_2019_god.pdf
}}</ref>. Татарстан Республикасының Социаль-икътисадый мониторинг комитеты бәяләве буенча, 2020 елның беренче яртыеллыгында районның төп капиталына инвестицияләр күләме 1,2 миллиард сумнан артык, ягъни инвестицияләрнең гомуми күләменнән 0,6 процент яки җан башына 426 мең сум, тәшкил иткән. 2010 елда бу күрсәткеч 4 тапкыр диярлек кимрәк — җан башына 114 мең сум була<ref name=Ratings/><ref name=polugodie>{{cite web
|url= https://invest.tatarstan.ru/upload/iblock/636/analiticheskiy-obzor-1-polugodie-2020.pdf
|title= Основные показатели инвестиционной и строительной деятельности в Республике Татарстан
|date= 2020
|publisher= Территориальный орган Федеральной службы государственной статистики по Республике Татарстан
|accessdate= 2020-11-07
|archivedate= 2020-11-28
|archiveurl= https://web.archive.org/web/20201128231238/https://invest.tatarstan.ru/upload/iblock/636/analiticheskiy-obzor-1-polugodie-2020.pdf
}}</ref>. Инвестицияләр юнәлеше буенча, комитет мәгълүмате буенча, [[авыл хуҗалыгы]], [[балыкчылык]], аучылык (барсы бергә 235 миллион сум), файдалы казылмалар чыгару (209 миллион сум), [[электр энергиясе]] (32 миллион сум) һәм [[төзелеш]] (10 миллион сум) алда бара<ref name=polugodie/>.
=== Торак фонды ===
{| class="wikitable"
|+ Торак йортларны файдалануга тапшыр <ref name="polugodie" /><ref name="za_2019" />
! rowspan="3" |
! colspan="4" |2018 ел
! colspan="4" |2019 елд
! colspan="4" |2020 ел (гыйнвар-июнь)
|-
| rowspan="2" |кв.м
| rowspan="2" |%
| colspan="2" | ТРда
| rowspan="2" |кв.м
| rowspan="2" |%
| colspan="2" | ТРда
| rowspan="2" |кв.м
| rowspan="2" |%
| colspan="2" | ТРда
|-
|м²
|район %
|кв.м
|район %
|м²
| район %
|-
| Барлыгы
|14177
|100
|2409949
|0,59
|14073
|
|2675529
|0,53
|7309
|100
|1353428
|0,54
|-
| Шул исәптән предприятиеләр һәм оешмалар
|599
|4,23
|1301195
|0,05
|272
|1,93
|1569808
|0,02
| -
| -
|551485
| -
|-
| Шул исәптән халык
|13578
|95,77
|1108754
|1,22
|13801
|98,07
|1105721
|1,25
|7309
|100
|801943
|0,91
|}
Районда сугыш һәм тыл ветераннарына йортлар салына, капиталь ремонтлар үткәрелә, төрле җәмәгать биналары төзелә. 2013 елда Актаныш авылында «Нөркә» торак комплексы төзү хакында карар кабул ителә <ref>{{Citation |title=Карар тексты |url=http://aktanysh.tatarstan.ru/rus/file/pub/pub_175760.jpg |access-date=2013-08-08 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304185128/http://aktanysh.tatarstan.ru/rus/file/pub/pub_175760.jpg |dead-url=yes }}</ref>.
== Транспорт ==
Районның көньяк өлешеннән [[М7 «Идел»|М-7]] федераль юлы уза. [[Актаныш]] — [[Пучы]], [[Актаныш]] — [[Дүртөйле]], [[Актаныш]] — [[Бакалы]] — [[Октябрьски]], [[Чуракай]] — [[Мөслим (Мөслим районы)|Мөслим]] — [[Әлмәт]] юллары район һәм төбәк өчен әһәмияткә ия. [[Башкортстан]]ның [[Агыйдел]], [[Нефтекамск]] шәһәрләренә уңайлы юлны [[Агыйдел елгасы]] аша паром тәэмин итә ([[Әҗәкүл]] — [[Иске Җанҗегет]] маршруты).
== Экология ==
Районның үзәк өлешеннән Көнчыгыш [[Шәбез (елга)|Шәбез]] һәм Көнбатыш Шәбез елгалары ага. Көнчыгыш Шәбезнең озынлыгы 45 чакрым, ә Көнбатышныкы — 30 чакрым. Ике елгада да киң тугайлардан агалар. Актаныш районында су белән тәэмин ителеш җир асты сулары нигезендә оештырыла, су махсус скважиналар белән җыела.
[[Көләгәш сазлыгы|Көләгәш табигый һәйкәле]] — Татарстан территориясендә иң зур күл — сазлык массивы, районның төньяк-көнбатыш өлешендә урнашкан. Аның гомуми мәйданы 5000 гектарга якын, көнбатыштан көнчыгышка таба — 17,5 километрга, төньяктан көньякка 10 километрга сузылган. Биредә республикада иң эре торф чыганагы урнашкан: торфның гомуми запаслары 5 миллион тоннага якын {{sfn|Экологический гид|2015|c=51}}<ref name=articles45479/>. Күләгеш сазлыгы эчендә күлләр бик күп. Аларның иң зурысы — Көләгеш күле, массивка аның исеме бирелгән. Шунда ук Киндер күл, Әҗби күле һәм башка күлләр урнашкан. Моннан тыш, Агыйдел һәм Чулман тугайларында төрле күлләр күп. Аларның барысы да озынча формада һәм артык тирән түгел (мәсәлән, Актаныш авылындагы Иске Идел, Өшәр авылы янындагы Сөзәк күл, Әҗәкүл һ.б.).
Район сулыклары табигый һәйкәл статусына ия. [[Агыйдел (елга)|Агыйдел]] елгасы кушылдыгы [[Сөн]] елгасы районның көнчыгыш чиге буйлап 67,2 км дәвамында уза {{sfn|Экологический гид|2015|c=51}}<ref>{{cite web
|url = https://tatarica.org/ru/razdely/priroda/gidrograficheskaya-set/reki/syun
|title = Сюнь
|date = 2019
|publisher = Tatarica. Татарская энциклопедия
|accessdate =2020-11-15
}}</ref>{{sfn|Гидронимия Актанышского района Республики Татарстан|2011}}. [[Кама елгасы|Кама]]ның сул кушылдыгы — [[Ык елгасы]]. Чокылган күл. Сөн елгасының сул як ярында Чишмә авылыннан ерак түгел урнашкан төбәк әһәмиятендәге табигать һәйкәле. 100-50 метрга турыпочмаклы{{sfn|Экологический гид|2015|c=51}}<ref name=articles45479/>.
Район территориясендә өлешләтә Чулман-Ык дәүләт ау тыюлыгы урнашкан. Ул 1963 елда поши, кыр кәҗәсе, горностай, Европа чәшкесе, ондатра, су кошларын саклау өчен оештырылган <ref>{{cite web
|url = https://www.tatar-inform.ru/news/ecology/09-10-2020/kamsko-ikskiy-zakaznik-v-tatarstane-vnesli-v-reestr-osobo-ohranyaemyh-ob-ektov-5777414
|title = Камско-Икский заказник в Татарстане внесли в реестр особо охраняемых объектов Подробнее:
|author = Михаил Захаров
|date = 2020-10-09
|publisher = Татар-информ
|accessdate =2020-11-15
}}</ref>. Тулаем алганда, урманнар зур булмаган мәйданнарны били (район территориясенең 4,9 проценты), флораны [[имән]]-[[юкә]] һәм [[каен]]-усак агачлары тәшкил итә. Су бүлгеч һем чокырларнын текә авышлыгында типчәле-төрле үләнле һәм типчәле-чуалчыклы, елга тугайларын кыяклы-төрлө үләнле болыннар биләй. Елга үзәнендәге сазлыклы участокларда дым яратучы үсемлекләр үсә. Район территориясендә [[поши]], куяннар, [[төлке]], [[селәүсен]], [[сусар]], [[көртлекләр]] очрый<ref name=tatarica/>.
== Социаль өлкә ==
=== Мәгариф ===
Районда 2019 ел соңына 13 урта, 20 төп гомуми, 31 башлангыч мәктәп, 1 кадет мәктәп-интернат, 1 коррекцион мәктәп-интернат, 39 балалар бакчасы, [[Актаныш технология техникумы]] исәпләнә. Шулай ук, Балалар иҗат үзәге, балалар сәнгать мәктәбе һәм аның филиаллары, спорт мәктәбе кебек белем бирү оешмалары эшли<ref>{{Citation |title=Электронное образование в Республике Татарстан |url=https://edu.tatar.ru/aktanysh/type/1 |access-date=2012-08-05 |archive-date=2012-05-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120525122408/http://edu.tatar.ru/aktanysh/type/1 |dead-url=yes }}</ref>.
Актаныш районында «[[Сәләтле балалар өчен гуманитар гимназия-интернат]]ы» ДАГУ урнашкан. Ул 2011 елның 1 октябрендә Татарстан Республикасы Министрлар Кабинеты карары нигезендә ачыла<ref>[http://prav.tatarstan.ru/docs/post/post1.htm?page=3&pub_id=99475 Постановление Кабинета Министров № 894 от 29.10.2011 "О принятии муниципального автономного общеобразовательного учреждения «Актанышская гимназия» Актанышского муниципального района Республики Татарстан в собственность Республики Татарстан и создании на его базе государственного автономного общеобразовательного учреждения «Гуманитарная гимназия-интернат для одаренных детей" ]{{Deadlink|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Монда Татарстан, Россия һәм БДБ илләреннән татар балалары укыйлар.
Мәгариф өлкәсендә эшчәнлекне Башкарма комитетның Мәгариф идарәсе оештыра.
=== Мәдәният һәм сәнгать ===
[[Файл:Актаныш РМЙ.jpg|200px|thumb|left|Әлфия Авзалова исемендәге Мәдәният сарае]]
Районда 113 мәдәният оешмасы бар, шулардан авыл мәдәният йортлары — 34, авыл клублары — 33. Авылларның күпчелегендә җәмәгать үзәкләре ачылган. Район үзәгендә Әлфия Авзалова исемендәге Мәдәният сарае, «Яшьлек» мәдәни үзәге, кинотеатр урнашкан.
Актанышта 1974 елда халык театры исеменә лаек булган Актаныш халык театры нигезендә 2019 елда оешкан [[Актаныш драма һәм комедия театры|Актаныш муниципаль драма һәм комедия театры]], [[«Агыйдел» дәүләт җыр һәм бию ансамбле]]<ref name=tatcenter/><ref>{{cite web
|url = https://aktanysh.tatarstan.ru/istoriya-rayona.htm
|title = История района
|date = 2019-12-09
|publisher = Актанышский муниципальный район
|accessdate = 2020-11-15
|archivedate = 2020-09-20
|archiveurl = https://web.archive.org/web/20200920050834/https://aktanysh.tatarstan.ru/istoriya-rayona.htm
}}</ref> эшли. «Агыйдел» ансамбле 1966 елда ук оешкан халык ансамбле нигезендә 2012 елда оештырыла, 1990 елда «Агыйдел» халык җыр һәм бию ансамбле Татарстанның [[Муса Җәлил премиясе]]нә лаек дип табыла.
Авылларда халык театрлары һәм башка төрле халык коллективлары эшчәнлек алып бара кайберләренең республика бәйгеләрендә җиңү яулаганнары да бар<ref>[http://tat.tatar-inform.ru/news/2010/11/26/61400/]{{Deadlink|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
[[Файл:Актаныш музее.jpg|150px|thumb|right|[[Актаныш районы туган як музее]]]]
[[Файл:Әнәк музее.jpg|150px|thumb|right|[[Шәрип Шәймиев музей-йорты (Әнәк)|Шәрип Шәймиев музей-йорты]] ([[Әнәк]])]]
=== Музейлар ===
*«[[Актаныш районы туган як музее]]» дәүләт бюджет оешмасы статусында эшли. Ул [[1975 ел]]да иҗтимагый башлангычта барлыкка килә, [[1993 ел]]да дәүләт карамагына күчеп, [[ТР милли музее|Татарстан Милли музееның]] филиалы булып оеша. [[2003 ел]]дан мөстәкыйль эшли. Музейда Актаныш җирләрендә яшәгән кыргый хайваннарның һәм кошларның сыннарын, археологик экспедицияләр материалларын, төбәктә яшәүче халыкларның һөнәрләре һәм кулланышта булган көнкүреш хезмәт коралларын күреп була, район һәм Татарстан тарихының төрле чорларын чагылдырган экспозицияләр бар. Россия һәм Татарстанның атказанган спорт остасы [[Фирая Солтанова-Жданова]]га багышланган зал оештырылган.
*Музейның [[Әнәк|Әнәк авылында]] урнашкан филиалы — [[Шәрип Шәймиев музей-йорты (Әнәк)|Шәрип Шәймиев музей-йорты]]. Ул Татарстанның беренче Президенты [[Минтимер Шәймиев]]нең әтисе Шаһишәрип Шәймиевкә багышланган. Музейда гаиләнең көнкүреше торгызылган, әти-әниләренең һәм балаларының шәхси әйберләре урын алган. Шулай ук ХХ гасыр татар халкының йорт кирәк-яраклары һәм җиһазлары белән танышырга мөмкин<ref>{{Citation |title=Татарстан Республикасы Актаныш туган якны өйрәнү музее |url=http://museum.tatar.ru/tt/museum/aktanyshskiy_rayonnyy_kraevedcheskiy_muzey_/filials/#tab |access-date=2018-08-19 |archive-date=2017-12-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171202111453/http://museum.tatar.ru/tt/museum/aktanyshskiy_rayonnyy_kraevedcheskiy_muzey_/filials/#tab |dead-url=yes }}</ref>.
Райондагы кайбер авылларда һәм мәктәпләрдә туган якны өйрәнү музейлары бар. [[Иске Кормаш (Татарстан)|Иске Кормаш]] авылы мәктәбендә Башкортстанның халык рәссамы [[Зилфәт Басыйров]]ның иҗат галереясы-музее эшли<ref>[https://www.azatliq.org/a/28771425.html Иске Кормаш мәктәбе сынчы-рәссам Зилфәт Басыйров мирасын кайтару өчен көрәшә]</ref>.
;Районның мәдәни мирас объектлары
* [[Меңнәр]] авылы янында урнашкан некрополь — Сөн елгасының сул як ярындагы [[бронза гасыр]] каберлеге. Археологлар [[Урал]]дан алып [[Дунай]]га кадәр кырларда көтү көткән күчмә кабиләләргә хас предметлар тапкан{{sfn|Экологический гид|2015|c=52}}.
* Чишмә каберлеге — бронза гасыр һәйкәле. Курган 23 метр диаметрлы һәм 0,6 метр биеклектә. Җирләнгән кешене 1,55 метр тирәнлектәге чокырга башы белән көнчыгышка каратып, уң ягына салганнар. Аның сөякләренең төсе үзгәргән була. Шулай ук күкрәгендә көмеш диск эзләре дә табыла. Курган чикләрендә балалар кабере дә табылган{{sfn|Экологический гид|2015|c=53}}<ref>{{cite web
|url = http://docs.cntd.ru/document/570801161
|title = Об утверждении границ территории, предмета охраны и режима использования объекта культурного (археологического) наследия федерального значения «Чишминский курганный могильник» (Чишма-3, курганный могильник)
|date = 2020-05-13
|publisher = АО «Кодекс»
|accessdate =2020-11-15
}}</ref>.
* Уразай авылы янындагы каберлек — башлары көнчыгышка каратып салынган кешеләрнең җәсәдләре кабере. Янәшәдә генә андрон савыт-саба табыла, камырда кабырчык катнашмасы ачыклана. Антропологик төр буенча каберлектә катнаш, ягъни монголоид һәм европа билгеләре булган халык җирләнгән. Археологлар фикеренчә, бу төркем черкаскүл мәдәниятенә һәм безнең эрага кадәр [[XIV гасыр]] чорына карый{{sfn|Экологический гид|2015|c=53}}<ref>{{cite web
|url = http://www.tataroved.ru/publication/almet/7/3/
|title = Древняя история края
|author = Е. Казаков, 3. Рафикова
|date = 2019
|publisher = Институт истории им. Ш.Марджани АН РТ
|accessdate =2020-11-15
}}</ref>
*Актаныш авылында Ш. Мөхитов йорты — [[XIX гасыр]]да сәүдәгәрләр Мөхитовлар өчен төзелгән<ref>{{cite web
|url = http://docs.cntd.ru/document/917000113
|title = Об утверждении Перечня жилых домов (помещений), являющихся объектами культурного наследия
|date = 1994-09-15
|publisher = АО «Кодекс»
|accessdate =2020-11-15
}}</ref>. Аңа XIX гасыр ахырында — XX гасыр башында тиреләрне саклау өчен төзелгән товар склады бинасы да карарга тиеш була<ref>{{cite web
|url = https://aktanysh.tatarstan.ru/o-poselenii-424036.htm
|title = О поселении
|date = 2014-12-29
|publisher = Актанышский муниципальный район
|accessdate = 2020-11-15
|archivedate = 2017-07-14
|archiveurl = https://web.archive.org/web/20170714134350/http://aktanysh.tatarstan.ru/o-poselenii-424036.htm
}}</ref>, әмма 2017 елда аны сүтәләр<ref>{{cite web
|url = http://rt-online.ru/buldozerom-po-istorii/
|title = Бульдозером по истории
|author = Якушева Фарида
|date = 2017-05-31
|publisher = Газета «Республика Татарстан»
|accessdate =2020-11-15
}}</ref>{{sfn|Экологический гид|2015|c=51}}.
=== Сәламәтлек саклау ===
Район җирлегендә сәламәтлек саклау оешмалары системасы эшли. Ул Актаныш үзәк район хастаханәсеннән, Пучы участок хастаханәсе, Такталачык, Татар Суыксу, Иске Байсар амбулаторияләре һәм 61 фельдшерлык-акушерлык пунктыннан гыйбарәт. Үзәк район хастаханәсе 1974 елда ачылган, ул Актаныш авылында урнашкан. Үзәк хастаханә көненә 450 кешене кабул итә ала, ятаклар фонды — тәүлек буе ята торган 125 һәм көндез ята торган 36 урын<ref>{{Citation |title=Актанышская ЦРБ — О больнице |url=https://zdrav.tatar.ru/crbaktanysh/about |access-date=2018-08-19 |archive-date=2024-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240110002121/https://zdrav.tatar.ru/crbaktanysh/about |dead-url=yes }}</ref>.
=== Спорт ===
Районда «Актаныш» универсаль спорт залы, «Лачын» боз сарае, «Иман» спорт сарае, 2 спорт мәктәбе, «Бүләк» чаңгы базасы урнашкан. Барысы 129 спорт корылмасы бар<ref name=":0" />. «Лачын» спорт мәктәбенә боз сарае һәм чаңгы базасы керә. Бу мәктәптә чаңгыда шуу, алкалы хоккей, спорт ориентлашу һәм шорт-трек белән шөгыльләнәләр. «Актаныш» спорт мәктәбе үз эченә универсаль спорт залын, стадион һәм йөзү бассейнын ала. Монда 12 төрле спорт белән шөгыльләнәләр: милли көрәш, шахмат, җиңел атлетика, футбол, өстәл теннисы, герь спорты, йөзү, волейбол, баскетбол, акробатика, бадминтон, дзюдо<ref name=":0" />.
== Җәмгыять ==
=== Диннәр ===
Актаныш районында 52 мәчет эшли. Башка дин гыйбадәтханәләре юк. Мөселманнар хәнәфи мәзһәбендә, имамнар [[Татарстан Җөмһүрияте мөселманнарының Диния нәзарәте|Татарстан Җөмһүрияте Мөселманнары диния нәзарәте]] буйсынуында. Район мөселманнарын Актаныш мөхтәсибәте берләштерә. Җирлектә мөселман бәйрәмнәре — Корбан гаете һәм Ураза гаете — уздырыла, мөселманнар өчен махсус бәйрәмнәр дә үткәрелә (мәсәлән, Мөселман Сабан туе<ref>[https://tatar-inform.tatar/news/2018/07/09/167481/ Татарстан мөфтие Камил хәзрәт Сәмигуллин — Актанышның мәртәбәле кунагы /]{{Deadlink|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>). Актаныш мөхтәсибәте айга бер үзенең газетасын нәшер итә.
Башка дин вәкилләренең рәсми берләшмәләре юк.
=== Җинаятьчелек ===
2017 елда Актаныш районында 235 җинаять теркәлгән, шуның 49 — авыр һәм аеруча авыр җинаятьләр, 128 җинаять урлашу белән бәйле. Актаныш, Актанышбаш һәм Пучы авыл җирлекләрендә аеруча күп җинаять кылынган<ref name=":1">{{Citation |title=Доклад начальника Отдела МВД России по Актанышскому району по итогам оперативно-служебной деятельности за 2017 год |url=https://mvd.ru/upload/site1681/folder_page/010/336/301/1/Doklad_2017.pdf |access-date=2018-08-19 |archive-date=2021-04-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210411090659/https://mvd.ru/upload/site1681/folder_page/010/336/301/1/Doklad_2017.pdf |dead-url=yes }}</ref>. 2017 елда Актаныш районы территориясендә 29 юл-транспорт һәлакәте булган, шуларда 5 кеше һәлак булган һәм 28 кеше җәрәхәтләнгән. 2016 елда исә 41 һәлакәт булып, шуларда 14 кеше һәлак булган һәм 51 кеше җәрәхәтләнгән<ref name=":1" />.
== Күренекле кешеләр ==
{{Шулай ук карагыз|Актаныш районының танылган шәхесләре исемлеге}}
Актаныш ягы төрле өлкәләрдә билгеле шәхесләр биргән төбәк:
=== Хәрбиләр, дәүләт эшлеклеләре, оешма җитәкчеләре ===
* [[Шәйгардан Шәймәрдәнов]] ([[Иске Байсар]]), дәүләт эшлеклесе.
* [[Баян Дәүләтов]], [[Советлар Берлеге Каһарманы]]
* [[Әхсән Заһитов]] (1937―2025), Татарстанның партия-дәүләт идарәсе ветераны.
* [[Гатаулла Минаев|Гатаулла Минаев (''Николай Орлов'')]] ([[Зөбәер]]), [[Советлар Берлеге Каһарманы]].
* [[Мәдәния Ильясова]] (1939), РФ халык мәгарифе отличнигы, ТР атказанган сәүдә хезмәткәре, Чаллының мактаулы гражданы.
* [[Минтимер Шәймиев]], Татарстанның беренче президенты ([[Әнәк]])
* [[Энгель Фәттахов]] (Чишмә), Татарстанның мәгариф министры (2012–2017)
* [[Һани Юлдашев]] (1902, [[Югары Яхшый]] — 1940) — [[КПСС|фирка]] эшлеклесе, тәрҗемәче, [[Казан (Идел буе) федераль университеты|КДУ]] фәнни китапханәсе директоры.
* [[Хәсән Заманов]] (1912, [[Күҗәкә]] — 1956), [[Советлар Берлеге Каһарманы]].
* [[Галим Шәмсетдинов]], [[ССРБ Югары Шурасы|ССРБ Югары шурасы]] депутаты, БК(б)Ф [[Дөбъяз районы|Дөбьяз район]] комитеты беренче сәркәтибе.
* [[Мирхаҗиан Сәлахов]] (1928), 1955―1990 елларда [[күмәк хуҗалык]] җитәкчесе ([[Мөслим районы]]).
* [[Салават Фаязов]] (1958, [[Иске Кадермәт]]), генерал-майор, Россия Федерациясенең атказанган хәрби очучысы (2001).
* [[Индус Фәтхуллин]] (1933, [[Актаныш]]―1993, [[Казан]]), 1968―1973 елларда [[ТАССР азык-төлек сәнәгате министрлыгы|ТАССР азык-төлек сәнәгате министры]].
* [[Илшат Фәрдиев]] (1960), «Челтәр компаниясе» генераль директоры.
* [[Ринат Фәрдиев]] (1956―2008), [[Зәй районы]] башлыгы (1999―2008).
* [[Феликс Фәрдиев]] (1953), 1994―2002 елларда Актаныш «Сельхозтехника» АҖ генераль директоры.
* [[Гариф Хәмидуллин (1907)|Гариф Хәмидуллин]] (1907―1978), [[Бөек Ватан сугышы]]нда катнашкан фирка-хуҗалык эшлеклесе (''[[Азнакай]]'').
* [[Макфи Бәдретдинов]] (1940), инженер-технолог, ТР атказанган машина төзүчесе.
* [[Мәкки Бәдретдинов]] (1944), инженер-технолог, ТР атказанган сәүдә хезмәткәре.
* [[Айвар Шәрипов]] (1969―2014), 2001―2014 елларда «Жемчужина» шифаханәсенең баш табибы, [[Татарстанның атказанган табибы]] (2008).
* [[Алмаз Шәрипов (1964)|Алмаз Шәрипов]] ([[1964]]), III―V чакырылыш [[Татарстан Дәүләт Шурасы|ТР Дәүләт шурасы]] депутаты, «Яр Чаллы икмәк комбинаты» ААҖ генераль директоры.
=== Рәссамнар, сынчылар, архитекторлар ===
* [[Зилфәт Басыйров]] ([[Иске Кормаш]], 1922–2001, сынчы, график).
* [[Маркиз Басыйров]] (Чуракай, 1948), архитектор, [[хаҗ]]и, күп мәчетләр проекты авторы.
* [[Васыйл Маликов]] (Иске Кормаш, 1924–1992, Татарстанның халык рәссамы, Г. Тукай исемендәге Дәүләт бүләге лауреаты, сынчы),
* [[Әсгать Сәфәргалин]] (Иске Кормаш, рәссам).
* [[Фирдәвис Ханов]] (1951, [[Актанышбаш]]), РФ һәм ТР атказанган архитекторы.
=== Язучылар, шагыйрьләр ===
* [[Зәет Мәҗитов|Зәет Мәҗит улы Мәҗитов]] ( [[Иске Айман]], 1927–2000);
* [[Нур Гыйззәтуллин]] ([[Яңа Байсар]] авылы, 1928–2004);
* [[Наип Лаисов]] ([[Түбән Яхшый]], 1935);
* [[Альберт Фәтхи]] ([[Такталачык]], 1937–1992);
* [[Риза Ишморат]] (Риза Фәхретдин улы Ишморатов, [[Уразай]], 1903–1995);
* [[Марат Әмирханов|Марат Әмирхан улы Әмирханов]] ([[Кәзкәй]], 1933);
* [[Гамил Әфзал]] (Гамил Гыймазетдин улы Әфзалов, Такталачык, 1921–2003 Татарстанның халык шагыйре, [[Г. Тукай исемендәге Дәүләт бүләге]] лауреаты;
* [[Мөхәммәт Мирза]] (Илфак Мирза улы Ибраһимов, [[Чалманарат]], 1953);
* [[Роза Хәлиуллина]] (Әҗәкүл, 1931);
* [[Эльмира Шәрифуллина|Эльмира Мөхәммәтулла кызы Шәрифуллина]] ([[Зөбәер]], 1947);
* [[Вахит Имамов|Вахит Шәйхенур улы Имамов]] (Иске Байсар, 1954);
* [[Фәйрүзә Мөслимова|Фәйрүзә Әсгать кызы Мөслимова]] ([[Иске Балтач (Актаныш районы)|Иске Балтач]], 1954―2021);
* [[Лена Шакирҗанова]] (Шагыйрьҗан) — татар шагыйрәсе, [[Г. Тукай исемендәге Дәүләт бүләге]] лауреаты;
* [[Ленар Шәех]] ([[Такталачык]], 1982, шагыйрь, журналист).
* [[Әлфия Ситдыйкова]] ([[Күҗәкә]], 1957), шагыйрә, тәрҗемәче.
* [[Нур Баян]] ([[Әнәк]], 1905–1945), шагыйрь.
* [[Ягъсуф Шәфыйков]] (1937, [[Түбән Карач (Татарстан)|Түбән Карач]]―2022).
* [[Әхмәдулла Әхмәтгалиев]] (1931, [[Усы (Актаныш районы)|Усы]]—2005), төбәк тарихчысы, [[ТАССР атказанган мәдәният хезмәткәре]] (1980).
* [[Айгөл Әхмәтгалиева]] (1973, [[Иске Сәфәр]]), язучы, [[Саҗидә Сөләйманова премиясе]] иясе (2011).
* [[Мирһади Разов]] (1960, [[Аеш]]), шагыйрь, журналист. [[ТР атказанган мәдәният хезмәткәре]].
* [[Чулпан Әхмәтова]] (''Таңчулпан'', 1966, [[Бишкүмәч]]), шагыйрә, ТР Дәүләт Шурасы матбугат үзәгендә баш белгеч.
* [[Лилия Гыйбадуллина]] (1987, [[Әҗмәт]]), язучы, [[Саҗидә Сөләйманова премиясе]] лауреаты (2021).
* [[Рифкать Закиров]] (1938―2007), шагыйрь, җырлар авторы.
* [[Роберт Сәлахиев]] (1951―2025), шагыйрь, җырлар авторы. [[Саҗидә Сөләйманова премиясе]] лауреаты (2020).
=== Галимнәр, журналистлар ===
* [[Мөхәммәтгали Арсланов]] (Түмерҗә, 1947), сәнгать фәннәре докторы, [[Татарстанның атказанган фән эшлеклесе]];
* [[Габделхәй Әхәтов]] (Иске Айман, 1927–1986), филология фәннәре докторы, профессор.
* [[Әслах Гаязов]] (1922, Яңа Әлем―1997), журналист, мөхәррир, ТАССР атказанган мәдәният хезмәткәре (1972).
* [[Рина Зарипова]] (1941–2008), [[«Татарстан яшьләре» газетасы|Татарстан яшьләре]] гәзитенең озак еллар "Сердәш" сәхифәсен алып барган журналист, укытучы, [[Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре]].
* [[Назыйф Зиннәтуллин]] (Актаныш, 1936), гидромеханик, техник фәннәр докторы, [[Татарстанның атказанган фән эшлеклесе]],
* [[Клара Зиннәтуллина]] (Иске Семистрау, 1935), тел галимәсе, Казан педагогика университеты профессоры, Татарстан Республикасының фән һәм техника өлкәсендәге Дәүләт бүләге лауреаты.
* [[Фарсель Зыятдинов]] (1937—2021), икътисадчы-галим, язучы, бакчачы, ТР атказанган мәдәният хезмәткәре һәм фән эшлеклесе.
* [[Кадрия Идрисова]] (Чынык, 1958), филология фәннәре кандидаты, [[Бөтендөнья татар конгрессы]] каршындагы «Ак калфак» татар хатын-кызлары иҗтимагый оешмасы рәисе (2014 елдан),
* [[Хәлиф Курбатов]] (Яңа Богады, 1927–2005), тел галиме-стилист, филология фәннәре докторы (1993),
* [[Флора Маннанова]] (Тат.Ямалы, 1946), медицина фәннәре докторы (1996), БР атказанган табибы (1998).
* [[Роза Сәлимова]] (1964), педагогика фәннәре кандидаты (2000), доцент, [[Уфа фән һәм технологияләр университеты|УФҺТУ]] [[Уфа фән һәм технологияләр университетының Стәрлетамак филиалы|Стәрлетамак филиалы]] кафедра мөдире.
=== Артистлар, җырчылар, музыкантлар ===
* [[Әлфия Авзалова]] (Актаныш, 1933–2017, Россиянең атказанган, Татарстанның халык артисткасы, Г.Тукай исемендәге Дәүләт бүләге лауреаты)
* [[Асаф Вәлиев]] (Адай, 1959)
* [[Әминә Галиева]], [[Татарстан Республикасының Атказанган артисты|Татарстан Республикасының атказанган артисты]].
* [[Фәнис Гыйльметдинов]] (Иске Байсар, 1943), баянчы.
* [[Илгиз Закиров]] (Аеш, 1954)
* [[Артур Исламов]] ([[Актаныш]], 1988) — җырчы.
* [[Илгизәр Исламов]] (1955), 1981―2021 елларда ТР Дәүләт җыр һәм бию ансамбле солист-вокалисты, Татарстанның атказанган артисты (2000).
* [[Ләйсән Каюмова]], драма актрисасы.
* [[Гөлназ Латыйпова]] (1971), 1992 елдан [[Туймазы татар дәүләт драма театры|Туймазы театры]] артисты. [[Башкортстанның халык артисты]].
* [[Замир Мостафин]] (1939, Мерәс), Мәскәү циркында келәм клоуны, Татарстан АССР атказанган артисты (1979).
* [[Лилия Муллагалиева]] (Зөбәер, 1979), җырчы.
* [[Джон Мусин]] ([[Күҗәкә]], 1945), вокал буенча педагог, җырчы, БР атказанган мәдәният хезмәткәре (1992).
* [[Робсон Мусин]] (1947), [[Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре]] (1993), [[Муса Җәлил премиясе]] лауреаты (1990).
* [[Мөхтәр Мутин]] (Такталачык, 1886–1941, актер, режиссер)
* [[Рәис Нәгыймов]] (Күҗәкә, 1954)
* [[Әнисә Сабир]] (1968, Пучы).
* [[Кирам Сатиев]] (Татар Ямалы, 1955)
* [[Мансур Солтанов]] (Мәчти, 1875-1919)
* [[Газинур Фарукшин]] (Ирмәш, 1956)
* [[Инсаф Хәбибуллин]] (Ирмәш, 1967)
* [[Азат Хөсәенов (1959)|Азат Хөсәенов]] (Әтәс, 1959)
* [[Инсан Хөсәенов]] (Иске Солтангол, 1956), [[«Агыйдел» дәүләт җыр һәм бию ансамбле|«Агыйдел»]] ансамбленең баш балетмейстеры (1982 елдан), ТАССР атказанган мәдәният хезмәткәре (1988).
* [[Азат Хөсәенов (1958)|Азат Хөсәенов]] (''Азат Тимершәех'') (Богады, 1958), [[җырчы]].
* [[Салих Хөснияров]] (Теләкәй, 1915–1992, опера җырчысы)
* [[Гүзәл Шакирова (актриса)|Гүзәл Шакирова]],
* [[Хәнәви Шәйдуллин]] (Табанлы Күл, 1938–2001)
* [[Айзат Шәйхелмәрданов]] (1976), Казан шәһәр филармониясе артист-инструменталисты.
* [[Айгөл Шәкүрова]], [[Камал театры]] артисты.
=== Спортчылар ===
* [[Азат Габдрәшитов]] (1993), көрәш буенча халыкара класслы спорт мастеры (2025).
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Чыганаклар ==
* [http://aktanysh.tatarstan.ru/tat/index.htm Актаныш районы рәсми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151227054914/http://aktanysh.tatarstan.ru/tat/index.htm |date=2015-12-27 }}
* Рухи башкалабыз: Мәшһүр татар авыллары / Ф.Г. Гарипова. — Казан: Мәгариф, 2005. — 247 б.
== Сылтамалар ==
* [https://www.instagram.com/aktanysh_zaman/ Районның Instagramдагы рәсми аккаунты]
{{Яхшы мәкалә}}
{{Татарстан}}
{{Актаныш районы}}
{{Актаныш районы авыл җирлекләре}}
[[Төркем:Актаныш районы| ]]
[[Төркем:Татарстан районнары]]
rbjm6zccq14vol2ut1v1e78p7q8eros
Россия Федерациясенең эчке эшләр министрлыгы
0
25776
5963304
5950762
2026-06-15T10:06:23Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963304
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Россия Федерациясенең эчке эшләр министрлыгы''' ({{lang-ru|Министерство внутренних дел Российской Федерации, МВД РФ}}) — [[Россия Федерациясе]]нең кешенең һәм гражданинның хокукларын, тәртип саклау буенча эшли торган федераль орган.
[[Файл:Ministry of Internal Affairs (Moscow).jpg|300px|мини|уңда|[[Калуга мәйданы]]нда Россия Федерациясенең эчке эшләр министрлыгы баш бинасе]]
== Буйсынган оешмалар ==
{{notice|Түбәндәге төзмә кешеләр һәм роботлар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P749 wd:Q1192838}
|section=
|sort=p571
|columns=p571:нигезләнү,p18,label:Исем,p131:урнашуы}}
{| class='wikitable sortable'
! нигезләнү
! рәсем
! Исем
! урнашуы
|-
| data-sort-value="1718" | 1718-06-07<br/>2011-03-01
|
| ''[[:d:Q1188211|Россия полициясе]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1718" | 1718
| [[Файл:Emblem of the Saint Petersburg City Police.svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2895737|Saint Petersburg Police]]''
|
|-
| data-sort-value="1881" | 1881
| [[Файл:Okhranka group photo.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q138503|Охрана бүлеге]]''
|
|-
| data-sort-value="1900" | 19th century
|
| ''[[:d:Q24935094|РФ ЭЭМның Оператив эзләү идарәсе]]''
|
|-
| data-sort-value="1919" | 1919-02-18
|
| ''[[:d:Q94116873|Главное управление на транспорте МВД России]]''
|
|-
| data-sort-value="1920" | 1920-09-28
| [[Файл:Dzerzhinsky Street odd side.jpg|center|128px]]
| [[Татарстан Республикасы буенча Эчке эшләр министрлыгы|РФ ЭЭМның Татарстан Республикасы буенча министрлыгы]]
| [[Татарстан]]<br/>[[Казан]]<br/>[[Казанның Вахитов районы|Вахит районы]]
|-
| data-sort-value="1921" | 1921<br/>1921-07-21
| [[Файл:Дальневосточный юридический институт МВД РФ.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q30257344|РФ ЭЭМның Ерак Көнчыгыш юридик институты]]''
| [[Хабарау|Хабаровск]]
|-
| data-sort-value="1927" | 1927-11-12
| [[Файл:Нижегородская академия МВД России.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4318615|РФ ЭЭМ Нижгар әкәдимиясе]]''
| [[Түбән Новгород]]
|-
| data-sort-value="1929" | 1929
| [[Файл:Академия управления МВД России 02.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q4059261|РФ ЭЭМның Идарә итү академиясе]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1936" | 1936-07-03
|
| ''[[:d:Q4146353|РФ ЭЭМның Дәүләт автоинспекциясе]]''
|
|-
| data-sort-value="1945" | 1945-12-19
|
| ''[[:d:Q103832159|РФ ЭЭМның Бөтенроссия фәнни тикшеренү институты]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1957" | 1957<br/>2014
| [[Файл:Bui mvd.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4078422|РФ ЭЭМның Барнаул юридик институты]]''
| [[Барнавыл]]
|-
| data-sort-value="1961" | 1961
| [[Файл:Ростовский юридический институт МВД РФ.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4398525|РФ ЭЭМның Ростов юридик институты]]''
| [[Ростов-на-Дону]]
|-
| data-sort-value="1961" | 1961
|
| ''[[:d:Q4476798|РФ ЭЭМның Урал юридик институты]]''
| [[Екатеринбург]]
|-
| data-sort-value="1962" | 1962
|
| ''[[:d:Q4126503|РФ ЭЭМның Көнчыгыш Себер институты]]''
| [[Иркутск]]
|-
| data-sort-value="1964" | 1964-01-21
| [[Файл:Vladimir Putin, All-Russian Advanced Training Institute MIA (2012-05-17) 07.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q103832007|РФ ЭЭМ Бөтенроссия хезмәткәрләр квалификациясен күтәрү институты]]''
| [[Домодедово (шәһәр)]]
|-
| data-sort-value="1967" | 1967
| [[Файл:Volgograd MIA Academy 2021.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4122945|Россия Федераиясе Эчке эшләр министрлыгының Волгоград академиясе]]''
| [[Волгоград]]
|-
| data-sort-value="1972" | 1972<br/>1978-04-05
|
| [[Эчке эшләр министрлыгының Воронеж институты|РФ ЭЭМның Воронеж институты]]
| [[Воронеж]]
|-
| data-sort-value="1974" | 1974
| [[Файл:КЮИ МВД России.jpg|center|128px]]
| [[Казан юридик институты|Россия Эчке эшләр министрлыгының Казан юридик институты]]
| [[Казан]]<br/>[[Татарстан]]<br/>[[Казанның Идел буе районы|Идел буе районы]]
|-
| data-sort-value="1977" | 1977
|
| ''[[:d:Q16708972|РФ ЭЭМ Тюмень хезмәткәрләр квалификациясен күтәрү институты]]''
| [[Төмән]]
|-
| data-sort-value="1992" | 1992-03
|
| ''[[:d:Q4339429|РФ ЭЭМның Икътисади иминлек һәм коррупциягә каршылык күрсәтү баш идарәсе]]''
|
|-
| data-sort-value="2016" | 2016-04-05
|
| ''[[:d:Q4346571|РФ ЭЭМның Миграция мәсьәләләре буенча баш идарәсе]]''
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4445212|内務省スヴォーロフ陸軍幼年学校]]''
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Министрлар ==
{{notice|Түбәндәге төзмә кешеләр һәм роботлар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P39 wd:Q4399968. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p39/Q4399968/p580
|columns=p39/Q4399968/p580:башлый,p18,label:Исем,p569,p69,p512}}
{| class='wikitable sortable'
! башлый
! рәсем
! Исем
! туу датасы
! әлма-матер
! академик дәрәҗә
|-
| 2001-03-28
| [[Файл:Boris Gryzlov (2011-05-18).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q188296|Борис Грызлов]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-12-15
| ''[[:d:Q4407705|Профессор М. А. Бонч-Бруевич исемендәге Санкт-Петербург дәүләт телекоммуникацияләр университеты]]''
| ''[[:d:Q4212319|сәясәт фәннәре нәмзәте]]''
|-
| 2003-12-24
| [[Файл:Рашид Нургалиев (Rashid Nurgaliyev) (2012).jpeg|center|128px]]
| [[Рәшит Нургалиев|Рәшит Гомәр улы Нургалиев]]
| data-sort-value="1956" | 1956-10-08
| ''[[:d:Q4361461|Петрозаводск дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q42415980|Беларусь Республикасы Милли иминлек академиясе]]''
| ''[[:d:Q17744738|икътисад фәннәре кандидаты]]''
|-
| 1881-05-04
| [[Файл:General Nikolay Ignatev.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q455205|Николай Игнатьев]]''
| data-sort-value="1832" | 1832-01-17
| ''[[:d:Q2624043|Пажлар корпусы]]''
|
|-
| 1880-08-06
| [[Файл:LorisMelikov Aivazovsky.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q460052|Михаил Лорис-Меликов]]''
| data-sort-value="1824" | 1824-10-21
| ''[[:d:Q2029787|Лазарев көнчыгыш телләре институты]]''<br/>''[[:d:Q3577830|Николай атлы гаскәр укуханәсе]]''
|
|-
| 1915-09-26
| [[Файл:Alexei Khvostov.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q737179|Алексей Хвостов]]''
| data-sort-value="1872" | 1872-07-13
| ''[[:d:Q4061451|Александр лицее]]''
|
|-
| 1916-03-03
| [[Файл:Shturmer.gif|center|128px]]
| ''[[:d:Q834984|Boris Stürmer]]''
| data-sort-value="1848" | 1848-07-15
| ''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
|
|-
| 2012-05-21
| [[Файл:Владимир Колокольцев (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Владимир Колокольцев]]
| data-sort-value="1961" | 1961-05-11
| ''[[:d:Q4407685|Россия милли гвардия гаскәренең Санкт-Петербург хәрби институты]]''
| ''[[:d:Q3033568|юридик фәннәр докторы]]''
|-
| 1999-05-21
| [[Файл:Vladimir Borisovich Rushailo.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1376668|Владимир Рушайло]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-07-28
| ''[[:d:Q4334698|Россия ЭЭМның Омск академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4059261|РФ ЭЭМның Идарә итү академиясе]]''
| ''[[:d:Q3033568|юридик фәннәр докторы]]''
|-
| 1841-09-23
| [[Файл:Count Lev Alekseevich Perovski.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1821977|Лев Перовский]]''
| data-sort-value="1792" | 1792-09-20<br/>1792
| [[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]]
| ''[[:d:Q2383393|нәмзәт]]''
|-
| 1905-02-20
| [[Файл:Alexander Bulygin.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2621928|Александр Булыгин]]''
| data-sort-value="1851" | 1851-08-18
| ''[[:d:Q4200373|Император хокук белеме укуханәсе]]''
|
|-
| 1882-05-30
| [[Файл:Dmitry Andreevich Tolstoy.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2621983|Dmitry Tolstoy]]''
| data-sort-value="1823" | 1823-03-13<br/>1823-03-01
| ''[[:d:Q775909|Царское Село лицее]]''
|
|-
| 1919-11-22
| [[Файл:Червен Водали А А.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4511957|Александр Червен-Водали]]''
| data-sort-value="1871" | 1871-12-07<br/>1872
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
* [http://www.mvd.ru/ РФ ЭЭМ рәсми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160505104515/https://mvd.ru/ |date=2016-05-05 }} {{ref-ru}}
* [http://inpravo.ru/baza1/aut19/ Правовые акты изданные МВД РФ] {{ref-ru}}
== Шулай ук карагыз ==
{{Портал|Хокук}}
{{Федераль министрлыклар, агентлыклар һәм хезмәтләр}}
[[Төркем:Россия Федерациясе федераль министрлыклары]]
[[Төркем:Якиманка]]
5qc9mjmd5g7h43z6h2tk5mmhyosxko2
Карман (Зәй районы)
0
38517
5963278
4712734
2026-06-15T06:14:37Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963278
wikitext
text/x-wiki
{{ТП
|халәт = село
|татар исеме = Карман
|чын исем = Карман
|ил = Россия
|герб =
|байрак =
|герб киңлеге =
|байрак киңлеге =
|lat_deg = 55
|lat_min = 28
|lat_sec = 12
|lon_deg = 52
|lon_min = 2
|lon_sec = 60
|CoordAddon = type:city(17800)_region:RU
|CoordScale = 250000
|ЯндексХарита =
|ил харитасы зурлыгы =300
|төбәк харитасы зурлыгы =300
|район харитасы зурлыгы =250
|төбәк төре = Республика
|төбәк = Татарстан
|төбәк җәдвәлдә = Татарстан
|район төре = муниципаль район
|район = Зәй районы
|район җәдвәлдә=
|җәмгыять төре=
|җәмгыять =
|җәмгыять таблицада =
|ил харитасы =
|төбәк харитасы =
|эчке бүленеш =
|башлык төре =
|башлык =
|нигезләү датасы = 1678
|беренче телгә алу =
|элеккеге исемнәр =
|мәйдан =
|биеклек төре =
|ТП мәркәзе биеклеге =
|климат = dfb — дымлы континенталь
|рәсми тел =
|халык саны = 135
|исәп елы = 2010
|халык тыгызлыгы =
|агломерация =
|милли состав =
|дини состав =
|этнохороним =
|сәгать кушагы = +3
|DST =
|телефон коды =
|почта индексы = 423511
|почта индекслары =
|автомобиль коды = 16, 116
|Commons-та төркем =
|сайт =
|сайт теле =
|сайт теле2 =
|сайт теле3 =
|сайт теле4 =
|сайт теле5 =
|add1n =
|add1 =
|add2n = Русча топонимы
|add2 = Карманово
|add3n =
|add3 =
| add3n = ОКАТО
| add3 = 92227000019
| add4n = ОКТМО
| add4 = 92627420111
}}
'''Карман''' — [[Татарстан Республикасы]]ның [[Зәй районы]]ндагы авыл.
== Тарих ==
[[1678 ел]]да нигезләнгән.
== Демография ==
{| class='standard' style='text-align: center;' width=60%
| colspan=13 | Халык саны
|- class='shadow'
|[[1870 ел|1870]]
|[[1897 ел|1897]]
|[[1912 ел|1912]]
|[[1920 ел|1920]]
|[[1926 ел|1926]]
|[[1938 ел|1938]]
|[[1949 ел|1949]]
|[[1958 ел|1958]]
|[[1970 ел|1970]]
|[[1979 ел|1979]]
|[[1989 ел|1989]]
|[[2002 ел|2002]]
|[[2010 ел|2010]]
|-
|384
|689
|901
|942
|739
|678
|572
|493
|462
|305
|184
|147
|135
|}
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): [[татарлар]].
2020 елгы халык санын алу нәтиҗәләре буенча биредә 158 кеше яши<ref name=16t>[https://16.rosstat.gov.ru/vpn2020 Дәүләт статистикасы Федераль хезмәтенең Татарстан Республикасы буенча территориаль органы.]</ref>, шул исәптән:
[[татарлар]] — 94,94%,
башка халыклар — 5,06%<ref name=16t />.
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q19813356. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
| data-sort-value="1925" | 1925-08-23
| [[Галимҗан Ахунҗанов]]
|
|
|
|
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value="1951" | 1951-08-01
| [[Фаяз Хуҗин]]
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| [[Альфред Халиков исемендәге Археология институты]]
| data-sort-value="2026" | 2026-06-14
| [[Казан]]
|}
{{Wikidata list end}}
== Климат ==
{{temperatura12-y-cyrillic|-11.2|-11.1|-5.8|4.3|13.3|18.6|20.4|17.6|12|4.2|-5.1|-10.5|3.9}}
Климат уртача континенталь. [[Кёппен климатлар классификация|Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе]] буенча климатның коды: Dfb<ref>[http://koeppen-geiger.vu-wien.ac.at/present.htm#data World Map of the Köppen-Geiger climate classification, Institute for Veterinary Public Health, University of Veterinary Medicine Vienna]</ref>. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.<ref>[http://www.retscreen.net NASA Surface meteorology and Solar Energy Data Set, RETScreen International]</ref>
== Искәрмәләр ==
{{Reflist}}
== Чыганаклар ==
* Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
{{Зәй районы}}
26r835blhhzizkgreeyxpdr1y2dnjlw
5963284
5963278
2026-06-15T07:41:09Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963284
wikitext
text/x-wiki
{{ТП
|халәт = село
|татар исеме = Карман
|чын исем = Карман
|ил = Россия
|герб =
|байрак =
|герб киңлеге =
|байрак киңлеге =
|lat_deg = 55
|lat_min = 28
|lat_sec = 12
|lon_deg = 52
|lon_min = 2
|lon_sec = 60
|CoordAddon = type:city(17800)_region:RU
|CoordScale = 250000
|ЯндексХарита =
|ил харитасы зурлыгы =300
|төбәк харитасы зурлыгы =300
|район харитасы зурлыгы =250
|төбәк төре = Республика
|төбәк = Татарстан
|төбәк җәдвәлдә = Татарстан
|район төре = муниципаль район
|район = Зәй районы
|район җәдвәлдә=
|җәмгыять төре=
|җәмгыять =
|җәмгыять таблицада =
|ил харитасы =
|төбәк харитасы =
|эчке бүленеш =
|башлык төре =
|башлык =
|нигезләү датасы = 1678
|беренче телгә алу =
|элеккеге исемнәр =
|мәйдан =
|биеклек төре =
|ТП мәркәзе биеклеге =
|климат = dfb — дымлы континенталь
|рәсми тел =
|халык саны = 135
|исәп елы = 2010
|халык тыгызлыгы =
|агломерация =
|милли состав =
|дини состав =
|этнохороним =
|сәгать кушагы = +3
|DST =
|телефон коды =
|почта индексы = 423511
|почта индекслары =
|автомобиль коды = 16, 116
|Commons-та төркем =
|сайт =
|сайт теле =
|сайт теле2 =
|сайт теле3 =
|сайт теле4 =
|сайт теле5 =
|add1n =
|add1 =
|add2n = Русча топонимы
|add2 = Карманово
|add3n =
|add3 =
| add3n = ОКАТО
| add3 = 92227000019
| add4n = ОКТМО
| add4 = 92627420111
}}
'''Карман''' — [[Татарстан Республикасы]]ның [[Зәй районы]]ндагы авыл.
== Тарих ==
[[1678 ел]]да нигезләнгән.
== Демография ==
{| class='standard' style='text-align: center;' width=60%
| colspan=13 | Халык саны
|- class='shadow'
|[[1870 ел|1870]]
|[[1897 ел|1897]]
|[[1912 ел|1912]]
|[[1920 ел|1920]]
|[[1926 ел|1926]]
|[[1938 ел|1938]]
|[[1949 ел|1949]]
|[[1958 ел|1958]]
|[[1970 ел|1970]]
|[[1979 ел|1979]]
|[[1989 ел|1989]]
|[[2002 ел|2002]]
|[[2010 ел|2010]]
|-
|384
|689
|901
|942
|739
|678
|572
|493
|462
|305
|184
|147
|135
|}
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): [[татарлар]].
2020 елгы халык санын алу нәтиҗәләре буенча биредә 158 кеше яши<ref name=16t>[https://16.rosstat.gov.ru/vpn2020 Дәүләт статистикасы Федераль хезмәтенең Татарстан Республикасы буенча территориаль органы.]</ref>, шул исәптән:
[[татарлар]] — 94,94%,
башка халыклар — 5,06%<ref name=16t />.
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q19813356. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
| data-sort-value="1925" | 1925-08-23
| [[Галимҗан Ахунҗанов]]
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| [[Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты|Татарстан Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты]]
| data-sort-value="2002" | 2002-04-25
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value="1951" | 1951-08-01
| [[Фаяз Хуҗин]]
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| [[Альфред Халиков исемендәге Археология институты]]
| data-sort-value="2026" | 2026-06-14
| [[Казан]]
|}
{{Wikidata list end}}
== Климат ==
{{temperatura12-y-cyrillic|-11.2|-11.1|-5.8|4.3|13.3|18.6|20.4|17.6|12|4.2|-5.1|-10.5|3.9}}
Климат уртача континенталь. [[Кёппен климатлар классификация|Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе]] буенча климатның коды: Dfb<ref>[http://koeppen-geiger.vu-wien.ac.at/present.htm#data World Map of the Köppen-Geiger climate classification, Institute for Veterinary Public Health, University of Veterinary Medicine Vienna]</ref>. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.<ref>[http://www.retscreen.net NASA Surface meteorology and Solar Energy Data Set, RETScreen International]</ref>
== Искәрмәләр ==
{{Reflist}}
== Чыганаклар ==
* Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
{{Зәй районы}}
b2vnua9a01mob4rt8wyeskhiy50uzyd
Иске Тинчәле
0
40101
5963265
5856958
2026-06-15T03:44:01Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963265
wikitext
text/x-wiki
{{ТП
|халәт = село
|татар исеме = Иске Тинчәле
|чын исем = Иске Тинчәле
|ил = Россия
|герб =
|байрак =
|герб киңлеге =
|байрак киңлеге =
|lat_deg =
|lat_min =
|lat_sec =
|lon_deg =
|lon_min =
|lon_sec =
|CoordAddon = type:city(17800)_region:RU
|CoordScale = 250000
|ЯндексХарита =
|ил харитасы зурлыгы =300
|төбәк харитасы зурлыгы =300
|район харитасы зурлыгы =250
|төбәк төре = Республика
|төбәк = Татарстан
|төбәк җәдвәлдә = Татарстан
|район төре = муниципаль район
|район = Буа районы
|район җәдвәлдә=
|җәмгыять төре=
|җәмгыять =
|җәмгыять таблицада =
|ил харитасы =
|төбәк харитасы =
|эчке бүленеш =
|башлык төре =
|башлык =
|нигезләү датасы =
|беренче телгә алу =
|элеккеге исемнәр =
|мәйдан =
|биеклек төре =
|ТП мәркәзе биеклеге =
|климат = dfb — дымлы континенталь
|рәсми тел =
|халык саны = 347
|исәп елы = 2010
|халык тыгызлыгы =
|агломерация =
|милли состав =
|дини состав =
|этнохороним =
|сәгать кушагы = +3
|DST =
|телефон коды =
|почта индексы = 422452
|почта индекслары =
|автомобиль коды = 16, 116
|Commons-та төркем =
|сайт =
|сайт теле =
|сайт теле2 =
|сайт теле3 =
|сайт теле4 =
|сайт теле5 =
|add1n =
|add1 =
|add2n = Урысча топонимы
|add2 = Старые Тинчали
|add3n =
|add3 =
| add3n = ОКАТО
| add3 = 92218000072
| add4n = ОКТМО
| add4 = 92618472101
}}
'''Иске Тинчәле''' — [[Татарстан Республикасы]]ның [[Буа районы]]ндагы авыл.
== Географиясе ==
Иске Тинчәле Татарстанның башкаласы [[Казан]]нан көньяк-көнбатышка таба 122 чакрым, ә район үзәге Буадан көньяк-көнбатышка таба 16 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>.
==Авыл җирлегендә туган күренекле кешеләр==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q13204573. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
| data-sort-value="1900" | 1900-06-16
| [[Гомәр Гали]]
| ''[[:d:Q130331484|Татар югары коммунистик авыл хуҗалыгы мәктәбе]]''
| ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''
| [[Татарстан китап нәшрияты]]<br/>[[Казан утлары (журнал)|Казан утлары]]
| data-sort-value="1954" | 1954-07-06
| ''[[:d:Q27468303|Подпорожье]]''
|-
| data-sort-value="1930" | 1930-11-21
| [[Нәгыйм Вәлиев]]
| ''[[:d:Q4475180|Сембер ил җир үнивиристите]]''
|
|
| data-sort-value="2001" | 2001-06-02
| [[Чабакса]]
|-
| data-sort-value="1996" | 1996-01-03
| [[Марат Миначев]]
| [[Казан дәүләт аграр университеты]]
| ''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''<br/>''[[:d:Q12369333|көрәшче]]''
| [[Танеко]]
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
* [[Гомәр Гали]] (1900-1954) — татар язучысы, әдәби тәнкыйтьче.
* [[Кыям Абрамов]] (1897-1938) — [[ТАССР]] [[ХКШ]] рәисе (''[[1930]]-[[1937]]''), [[Ленин ордены]] кавалеры (''[[1935]]'').
* [[Марат Миначев]] (1996), көрәш буенча Татарстан чемпионы, Россиянең спорт мастеры (2020).
== Халык саны ==
2020 елгы халык санын алу нәтиҗәләре буенча биредә 294 кеше яши<ref name=16t>[https://16.rosstat.gov.ru/vpn2020 Дәүләт статистикасы Федераль хезмәтенең Татарстан Республикасы буенча территориаль органы.]</ref>, шул исәптән:
[[татарлар]] — 89,46%,
[[урыслар]] — 7,14%,
башка халыклар — 3,40%<ref name=16t />.
== Климат ==
{{temperatura12-y-cyrillic|-10.1|-10.3|-5.3|5.5|14.2|18.9|20.7|18.4|12.8|5|-3.8|-9.3|4.7}}
Климат уртача континенталь. [[Кёппен климатлар классификация|Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе]] буенча климатның коды: Dfb<ref>[http://koeppen-geiger.vu-wien.ac.at/present.htm#data World Map of the Köppen-Geiger climate classification, Institute for Veterinary Public Health, University of Veterinary Medicine Vienna]</ref>. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.<ref>[http://www.retscreen.net NASA Surface meteorology and Solar Energy Data Set, RETScreen International]</ref>
== Искәрмәләр ==
{{Reflist}}
== Чыганаклар ==
* Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
{{Буа районы}}
3qj76y2tfcnd8gu7qee2fnt4cbj4zjk
Орловка (Әлшәй районы)
0
42366
5963259
4693531
2026-06-15T02:58:00Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963259
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Россия
|халәт = Авыл
|татар исеме = Орловка
|чын исем = Орловка
|чын исем =
|герб =
|байрак =
|lat_deg = 53 |lat_min = 46 |lat_sec = 29
|lon_deg = 55 |lon_min = 22 |lon_sec = 7
|CoordAddon =
|CoordScale =
|ил харитасы =
|төбәк харитасы =
|район харитасы =
|ил харитасы зурлыгы =
|төбәк харитасы зурлыгы =
|район харитасы зурлыгы =
|төбәк = Башкортстан
|төбәк җәдвәлдә = Башкортстан
|район төре =
|район = Әлшәй районы{{!}}Башкортстанның Әлшәй районы
|район җәдвәлдә = Әлшәй районы
|җирлек төре = Авыл җирлеге
|җирлек =
|җирлек җәдвәлдә =
|эчке бүленеш =
|башлык =
|нигезләнү елы =
|беренче язма искә алу =
|элекке исемнәр =
|бирле =
|мәйдан =
|ТП үзәге биеклеге =
|халык саны = 51
|исәп елы = 2010
|тыгызлык =
|агломерация =
|милли состав =
|дини состав =
|этнохороним =
|почта индексы = 452116
|сәгать кушагы = +6
|почта индекслары =
|телефон коды =
|санлы идентификатор = 80202837003
|Commons та төркем =
|сайт =
}}
'''Орловка''' — [[Башкортстан]]ның [[Әлшәй районы]]нда урнашкан авыл.
== Демография ==
Халык саны динамикасы:
{| class="wikitable" style="text-align: center; width:200px;" class=bright;
|--- class='bright'
! [[2002]]<ref name='белешмә'>Башкортостан Республикасының муниципаль районнары турындагы бердәм электрон белешмәсе — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls Excel форматындагы кушымта] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304094552/http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls |date=2016-03-04 }}.</ref> !! [[2010]]<ref name='башстат'>{{Citation |title=Башкортстан Җөмһүрияте торак нокталары буенча халык саны |url=http://bashstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/bashstat/resources/2f055a804e303140ba45fe3bf8d20d64/%D0%A7%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F+%D0%BF%D0%BE+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D0%BC+%D0%BF%D1%83%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B0%D0%BC+%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8+%D0%91%D0%B0%D1%88%D0%BA%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD.pdf |access-date=2013-03-21 |archive-date=2014-08-20 |archive-url=https://www.webcitation.org/6Rxi3K6iw?url=http://bashstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/bashstat/resources/2f055a804e303140ba45fe3bf8d20d64/%D0%A7%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F+%D0%BF%D0%BE+%D0%BD%D0%B0%D1%81 |dead-url=yes }}</ref>
|--- class='bright'
| 59 || 51
|}
[[Бөтенроссия халык санын алу, 2010|2010 ел җанисәбен алу]] буенча биредә 51 кешенең яшәве мәгълүм.<ref name="башстат"/>
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q1049568. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [http://www.asmo-rb.ru Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы].
{{Әлшәй районы}}
[[Төркем:Башкортстан авыллары]]
{{Bashkir-geo-stub}}
mqvfyrlr8vxwbrrr0knles3p4qckm66
Яңа Чылаткан
0
42678
5963196
4700375
2026-06-14T13:10:12Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963196
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Россия
|халәт = Авыл
|татар исеме = Яңа Чылаткан
|чын исем = Новочелатканово
|чын исем =
|герб =
|байрак =
|lat_deg = 53 |lat_min = 55 |lat_sec = 58
|lon_deg = 56 |lon_min = 6 |lon_sec = 38
|CoordAddon =
|CoordScale =
|ил харитасы =
|төбәк харитасы =
|район харитасы =
|ил харитасы зурлыгы =
|төбәк харитасы зурлыгы =
|район харитасы зурлыгы =
|төбәк = Башкортстан
|төбәк җәдвәлдә = Башкортстан
|район төре =
|район = Авыргазы районы{{!}}Башкортстанның Авыргазы районы
|район җәдвәлдә = Авыргазы районы
|җирлек төре = Авыл җирлеге
|җирлек =
|җирлек җәдвәлдә =
|эчке бүленеш =
|башлык =
|нигезләнү елы =
|беренче язма искә алу =
|элекке исемнәр =
|бирле =
|мәйдан =
|ТП үзәге биеклеге =
|халык саны = 59
|исәп елы = 2010
|тыгызлык =
|агломерация =
|милли состав =
|дини состав =
|этнохороним =
|почта индексы = 453485
|сәгать кушагы = +6
|почта индекслары =
|телефон коды =
|санлы идентификатор = 80205872003
|Commons та төркем =
|сайт =
}}
'''Яңа Чылаткан''' — [[Башкортстан]]ның [[Авыргазы районы]]нда урнашкан авыл.
== Демография ==
Халык саны динамикасы:
{| class="wikitable" style="text-align: center; width:200px;" class=bright;
|--- class='bright'
! [[2002]]<ref name='белешмә'>Башкортостан Республикасының муниципаль районнары турындагы бердәм электрон белешмәсе — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls Excel форматындагы кушымта] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304094552/http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls |date=2016-03-04 }}.</ref> !! [[2009]]<ref name='белешмә'/> !! [[2010]]<ref name='башстат'>{{Citation |title=Башкортстан Җөмһүрияте торак нокталары буенча халык саны |url=http://bashstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/bashstat/resources/2f055a804e303140ba45fe3bf8d20d64/%D0%A7%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F+%D0%BF%D0%BE+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D0%BC+%D0%BF%D1%83%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B0%D0%BC+%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8+%D0%91%D0%B0%D1%88%D0%BA%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD.pdf |access-date=2013-03-26 |archive-date=2014-08-20 |archive-url=https://www.webcitation.org/6Rxi3K6iw?url=http://bashstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/bashstat/resources/2f055a804e303140ba45fe3bf8d20d64/%D0%A7%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F+%D0%BF%D0%BE+%D0%BD%D0%B0%D1%81 |dead-url=yes }}</ref>
|--- class='bright'
| 91 || 70 || 59
|}
[[Бөтенроссия халык санын алу, 2010|2010 ел җанисәбен алу]] буенча биредә 59 кешенең яшәве мәгълүм.<ref name="башстат"/>
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q2570275. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [http://www.asmo-rb.ru Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы].
{{Авыргазы районы}}
[[Төркем:Башкортстан авыллары]]
{{Bashkir-geo-stub}}
09qv36dwwigoa35zxvxngzd8xdpz270
Арский Ташы
0
43136
5963252
4687805
2026-06-15T01:39:28Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963252
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Россия
|халәт = Авыл
|татар исеме = Арский Ташы
|чын исем = Арский Камень
|чын исем =
|герб =
|байрак =
|lat_deg = |lat_min = |lat_sec =
|lon_deg = |lon_min = |lon_sec =
|CoordAddon =
|CoordScale =
|ил харитасы =
|төбәк харитасы =
|район харитасы =
|ил харитасы зурлыгы =
|төбәк харитасы зурлыгы =
|район харитасы зурлыгы =
|төбәк = Башкортстан
|төбәк җәдвәлдә = Башкортстан
|район төре =
|район = Белорет районы{{!}}Башкортстанның Белорет районы
|район җәдвәлдә = Белорет районы
|җирлек төре = Авыл җирлеге
|җирлек =
|җирлек җәдвәлдә =
|эчке бүленеш =
|башлык =
|нигезләнү елы =
|беренче язма искә алу =
|элекке исемнәр =
|бирле =
|мәйдан =
|ТП үзәге биеклеге =
|халык саны = 95
|исәп елы = 2010
|тыгызлык =
|агломерация =
|милли состав =
|дини состав =
|этнохороним =
|почта индексы =
|сәгать кушагы = +6
|почта индекслары =
|телефон коды =
|санлы идентификатор =
|Commons та төркем =
|сайт =
}}
'''Арский Ташы''' — [[Башкортстан]]ның [[Белорет районы]]нда урнашкан авыл.
== Демография ==
Халык саны динамикасы:
{| class="wikitable" style="text-align: center; width:200px;" class=bright;
|--- class='bright'
! [[2002]]<ref name='белешмә'>Башкортостан Республикасының муниципаль районнары турындагы бердәм электрон белешмәсе — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls Excel форматындагы кушымта] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304094552/http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls |date=2016-03-04 }}.</ref> !! [[2009]]<ref name='белешмә'/> !! [[Җанисәп 2010|2010]]<ref name='башстат'>{{Citation |title=Башкортстан Республикасы торак нокталары буенча халык саны |url=http://bashstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/bashstat/resources/2f055a804e303140ba45fe3bf8d20d64/%D0%A7%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F+%D0%BF%D0%BE+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D0%BC+%D0%BF%D1%83%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B0%D0%BC+%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8+%D0%91%D0%B0%D1%88%D0%BA%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD.pdf |access-date=2013-04-01 |archive-date=2014-08-20 |archive-url=https://www.webcitation.org/6Rxi3K6iw?url=http://bashstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/bashstat/resources/2f055a804e303140ba45fe3bf8d20d64/%D0%A7%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F+%D0%BF%D0%BE+%D0%BD%D0%B0%D1%81 |dead-url=yes }}</ref>
|--- class='bright'
| 175 || 127 || 95
|}
[[Бөтенроссия халык санын алу, 2010|2010 ел җанисәбен алу]] буенча биредә 95 кешенең яшәве мәгълүм.<ref name="башстат"/>
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q1055951. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [http://www.asmo-rb.ru Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы].
{{Белорет районы}}
[[Төркем:Башкортстан авыллары]]
6w238x2seqvdcsr8lbai4wf3ykg05th
Колыш (Кырмыскалы районы)
0
46852
5963232
5372011
2026-06-14T20:50:53Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963232
wikitext
text/x-wiki
{{Underlinked|date=октябрь 2024}}
{{ТП-Россия
|халәт = Авыл
|татар исеме = Колыш
|чын исем =
|чын исем =
|герб =
|байрак =
|lat_deg = |lat_min = |lat_sec =
|lon_deg = |lon_min = |lon_sec =
|CoordAddon =
|CoordScale =
|ил харитасы =
|төбәк харитасы =
|район харитасы =
|ил харитасы зурлыгы =
|төбәк харитасы зурлыгы =
|район харитасы зурлыгы =
|төбәк = Башкортстан
|төбәк җәдвәлдә = Башкортстан
|район төре =
|район = Кырмыскалы районы{{!}}Башкортстанның Кырмыскалы районы
|район җәдвәлдә = Кырмыскалы районы
|җирлек төре = Авыл җирлеге
|җирлек =
|җирлек җәдвәлдә =
|эчке бүленеш =
|башлык =
|нигезләнү елы =
|беренче язма искә алу =
|элекке исемнәр =
|бирле =
|мәйдан =
|ТП үзәге биеклеге =
|халык саны = 255
|исәп елы = 2010
|тыгызлык =
|агломерация =
|милли состав =
|дини состав =
|этнохороним =
|почта индексы = 453015
|сәгать кушагы = +6
|почта индекслары =
|телефон коды =
|санлы идентификатор = 80235855007
|Commons та төркем =
|сайт =
}}'''Колыш''' — [[Башкортстан]]ның [[Кырмыскалы районы]]нда урнашкан татар авылы.
== Демография ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q1065840. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [http://www.asmo-rb.ru Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы].
{{Кырмыскалы районы}}
[[Төркем:Башкортстан авыллары]]
{{Bashkir-geo-stub}}
88ial9pyg6obrm2vwlvdtmwrdxftxsm
Дөньяның иң күп кулланылган пассажир аэропортлары исемлеге
0
53179
5963288
5958623
2026-06-15T08:43:39Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963288
wikitext
text/x-wiki
{{Мәгълүмати исемлек}}
Исемлектә {{тәрҗемә ителмәгән 5|халыкара аэропорт|халыкара|d|Q644371}} статуслы [[аэропорт]]лар өчен тулаем пассажир агымы саннарына очып килүче (төшүче), очып китүче һәм анарда транзит өчен туктаган барлык пассажирлар алына.
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында иреклеләр теркәгән мәгълүматка нигезләнә, автоматик килеш үсә-яңартыла бара һәм бер кайчан да тулы-төгәл була алмый. Бәйле белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз. Өлеш кертүче бар халыкара вики-волонтёрларга изге рәхмәтебезне белдерәбез!}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q644371 }
|section=
|sort=p3872
|sort_order=DESC
|columns=number:#,p238:IATA,label:Исем,p3872:әйләнеше,p18,P17,p931:шәһәр,p131}}
{| class='wikitable sortable'
! #
! IATA
! Исем
! әйләнеше
! рәсем
! дәүләт
! шәһәр
! административ-территориаль берәмлек
|-
| style='text-align:right'| 1
|
| ''[[:d:Q115481355|King Salman International Airport]]''
| 120000000<br/>185000000
|
| [[Согуд Гарәбстаны]]
| [[Әр-Рияд]]
| [[Әр-Рияд]]
|-
| style='text-align:right'| 2
| ATL
| [[Һартсфилд-Җексон Атланта Халыкара һава аланы|Уильям Хартсфилд һәм Мэйнард Джексон исемендәге Атланта халыкара аэропорты]]
| 108067766
| [[Файл:Atlanta Hartsfield-Jackson.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Атланта]]
| [[Джорджия]]<br/>[[Клейтон (округ, Джорджия)]]<br/>[[Фултон (округ, Джорджия)]]<br/>[[Гейпвилл (Джорджия)|Гейпвилл]]<br/>[[Колледж-Парк (Джорджия)|Колледж-Парк]]<br/>[[Атланта]]
|-
| style='text-align:right'| 3
| DXB
| ''[[:d:Q193439|Дубай халыкара аэропорты]]''
| 92331506
| [[Файл:Dubai Airport.jpg|center|128px]]
| [[Берләшкән Гарәп Әмирлекләре]]
| [[Дөбәй]]
| ''[[:d:Q3501086|Al Garhoud]]''
|-
| style='text-align:right'| 4
| DFW
| ''[[:d:Q459096|Даллас - Форт-Верт халыкара аэропорты]]''
| 87817864
| [[Файл:DFWAirportOverview.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q179295|Dallas-Fort Worth metroplex]]''<br/>[[Мансфилд (Техас)]]
| [[Техас (штат)|Техас]]<br/>[[Даллас (округ, Техас)|Джим-Хогг (округ, Техас)]]<br/>[[Тэррент (округ, Техас)]]<br/>[[Грейпвайн (Техас)|Грейпвайн]]<br/>[[Юлисс (Техас)|Юлисс]]<br/>[[Ирвиң]]<br/>[[Коппелл (Техас)|Коппелл]]
|-
| style='text-align:right'| 5
| PVG
| ''[[:d:Q36420|Shanghai Pudong International Airport]]''
| 84994548
| [[Файл:Shanghai Pudong Airport 2024 (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Кытай]]
| [[Şanxay|Шаңхай]]
| ''[[:d:Q125378|Pudong]]''
|-
| style='text-align:right'| 6
| IST
| [[Истанбул аэропорты|Истанбул халыкара аэропорты]]
| 84457421
| [[Файл:Istanbul asv2021-11 img72 IST Airport.jpg|center|128px]]
| [[Төркия]]
| [[Истанбул]]
| [[Арнавуткөй|Арнавуткүй]]
|-
| style='text-align:right'| 7
| LHR
| [[Һитроу Халыкара һава аланы|Лондон-Һитроу халыкара аэропорты]]
| 83884572
| [[Файл:London - Heathrow (LHR - EGLL) AN1572653.jpg|center|128px]]
| [[Бөекбритания]]
| [[Лондон]]
| ''[[:d:Q205690|London Borough of Hillingdon]]''
|-
| style='text-align:right'| 8
| DEN
| ''[[:d:Q330015|Денвер халыкара аэропорты]]''
| 82358744
| [[Файл:DIA Roof and Hotel.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Денвер]]
| [[Денвер]]
|-
| style='text-align:right'| 9
| ORD
| [[Çikago O'Hara Xalıqara hawa alanı|Edward O'Heer isemendäge Çikago xalıqara aeroportı]]
| 80071737
| [[Файл:O'Hare International Airport (USGS).png|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Чикаго]]<br/>''[[:d:Q1754965|Зур Чикаго]]''<br/>[[Вест-Чикаго (Иллинойс)|Вест-Чикаго]]
| [[Чикаго]]
|-
| style='text-align:right'| 10
| DEL
| ''[[:d:Q821275|Индира Ганди исемендәге Дәһли халыкара аэропорты]]''
| 77820834
| [[Файл:Delhi airport terminal 3 (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Һиндстан]]
| [[Dähli]]<br/>[[Yaña Dähli|Яңа Дәһли]]
| ''[[:d:Q8560886|Нью-Дели округы]]''
|-
| style='text-align:right'| 11
| LAX
| [[Los-Anceles Xalıqara hawa alanı|Los Anceles xalıqara aeroportı]]
| 76587980
| [[Файл:LAX LA.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Лос-Анджелес]]
| [[Лос-Анджелес]]
|-
| style='text-align:right'| 12
| CAN
| ''[[:d:Q44868|Гуаңҗу Байюн халыкара аэропорты]]''
| 76370000
| [[Файл:Guangzhou Baiyun International Airport Terminal 2.jpg|center|128px]]
| [[Кытай]]
| [[Гуаңҗу]]
| [[Гуаңҗу]]
|-
| style='text-align:right'| 13
| CDG
| [[Париж — Шарль-де-Голль һава аланы|Шарль де Голль исемендәге Париж халыкара аэропорты]]
| 67421316
| [[Файл:Aeroport de Roissy.JPG|center|128px]]
| [[Франция]]
| [[Париж]]
| [[Руасси-ан-Франс]]<br/>[[Трамбле-ан-Франс]]<br/>[[Эпье-ле-Лувр]]<br/>[[Ле-Мени-Амело]]<br/>[[Морегар (Сена һәм Марна)|Морегар]]<br/>[[Митри-Мори]]
|-
| style='text-align:right'| 14
| AMS
| [[Amsterdam Sxiphol hawa alanı|Amsterdam-Sxiphol xalıqara aeroportı]]
| 66828453
| [[Файл:Ams-above-2007.jpg|center|128px]]
| [[Нидерланд]]
| [[Амстердам]]
| ''[[:d:Q9924|Haarlemmermeer]]''
|-
| style='text-align:right'| 15
| SZX
| ''[[:d:Q842297|Шэньчжэнь-Баоань халыкара аэропорты]]''
| 66485213
| [[Файл:Shenzhen Bao'an Airport.jpg|center|128px]]
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q15174|Шэньчжэнь]]''
| ''[[:d:Q807049|Bao'an District]]''
|-
| style='text-align:right'| 16
| MAD
| [[Madrid-Baraxas Adolfo Suares isemendäge hawa alanı|Adolfo Suares isemendäge Madrid-Baraxas aeroportı]]
| 66197066
| [[Файл:Barajas overview1.jpg|center|128px]]
| [[Испания]]
| [[Madrid|Мадрид]]
| ''[[:d:Q807230|Barajas]]''
|-
| style='text-align:right'| 17
| JFK
| [[Nyu-York Con Kennedi isemendäge xalıqara hawa alanı|Con Kennedi isemendäge Nyu-York xalıqara aeroportı]]
| 62440306
| [[Файл:JFK Aerial Nov 14 2018.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Нью-Йорк]]
| [[Куинс]]
|-
| style='text-align:right'| 18
| BKK
| ''[[:d:Q194316|Суварнабхуми исемендәге Бангкок халыкара аэропорты]]''
| 62234693
| [[Файл:Bangkok - Suvarnabhumi International (BKK - VTBS) AN1822384.jpg|center|128px]]
| [[Таиланд]]
| [[Bangkok|Бангкок]]<br/>''[[:d:Q806484|Bangkok Metropolitan Region]]''<br/>''[[:d:Q271529|Samut Prakan]]''
| ''[[:d:Q15979244|Nong Prue]]''
|-
| style='text-align:right'| 19
| FRA
| [[Майндагы Франкфурт һава аланы|Майндагы Франкфурт халыкара аэропорты]]
| 61564957
| [[Файл:FRA June2013.JPG|center|128px]]
| [[Алмания|Германия]]
| [[Франкфурт]]
| ''[[:d:Q1444863|Frankfurt-Süd]]''<br/>[[Кельстербах]]<br/>[[Мёрфельден-Вальдорф]]<br/>[[Рүсселсһайм-ам-Майн]]
|-
| style='text-align:right'| 20
| HND
| [[Tokio Haneda Xalıqara hawa alanı|Tokio-Haneda xalıqara aeroportı]]
| 56402206<br/>58692688<br/>61079478<br/>62876182<br/>62876269<br/>62291405<br/>63303843<br/>63282219<br/>66089277<br/>66823414<br/>66707213<br/>66754829<br/>61934302<br/>61903656<br/>64211074<br/>62598351<br/>62584826<br/>66720445<br/>66795178<br/>68577825<br/>68906509<br/>72743763<br/>72826565<br/>75254942<br/>75573106<br/>80109802<br/>79699762<br/>85300301<br/>87337479<br/>6462952<br/>6359704<br/>7411302<br/>6663745<br/>6945391<br/>6790132<br/>7149956<br/>8088697<br/>7040841<br/>7481713<br/>7431504<br/>7067805<br/>6726070<br/>6488927<br/>7817626<br/>6564485<br/>6967903<br/>7089264<br/>7175147<br/>7993671<br/>7294488<br/>7090485<br/>7246795<br/>6871259<br/>6859953<br/>5934986<br/>2820449<br/>505893<br/>345944<br/>1046180<br/>1632628<br/>1716410<br/>1996034<br/>2662919<br/>3077661<br/>2365970<br/>50928<br/>29624<br/>42497<br/>48488<br/>50907<br/>63368<br/>89462<br/>102389<br/>69523<br/>62909<br/>70498<br/>98141<br/>50334354<br/>85295<br/>56445<br/>108925<br/>174197<br/>202469<br/>265370<br/>381440<br/>421901<br/>414036<br/>524123<br/>770783<br/>958496<br/>85900617<br/>87406105<br/>32101879<br/>26557863<br/>78398596
| [[Файл:Tokyo-International-Airport Satellite.jpg|center|128px]]
| [[Япония]]
| [[Токио]]
| ''[[:d:Q11610321|Haneda Airport]]''
|-
| style='text-align:right'| 21
| TFU
| ''[[:d:Q11074678|Чыңду-Тяньфу халыкара аэропорты]]''
| 54905784
| [[Файл:成都天府国际机场 Chengdu Tianfu International Airport 1.jpg|center|128px]]
| [[Кытай]]
| [[Чыңду]]
| ''[[:d:Q14063224|Lujia Town]]''
|-
| style='text-align:right'| 22
| PEK
| [[Пекин Башкала халыкара һава аланы|Пекин Башкала халыкара аэропорты]]
| 52879156
| [[Файл:Beijing Capital International Airport Aerial Photo (20240113213409).jpg|center|128px]]
| [[Кытай]]
| [[Ханбалык|Пекин]]
| ''[[:d:Q394701|Chaoyang District]]''<br/>[[Ханбалык|Пекин]]
|-
| style='text-align:right'| 23
| SEA
| ''[[:d:Q14295|Сиэтл-Такома халыкара аэропорты]]''
| 52715181
| [[Файл:Seattle–Tacoma International Airport, Washington, October 7, 2023.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Сиэтл]]
| [[Си-Так (Вашингтон)|Си-Так]]
|-
| style='text-align:right'| 24
| LAS
| ''[[:d:Q853886|Гарри Рид исемендәге Лас-Вегас халыкара аэропорты]]''
| 52667741
| [[Файл:Las Vegas McCarran.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q2624848|Las Vegas Valley]]''<br/>[[Лас-Вегас]]
| [[Кларк (округ, Невада)|Черчилль (округ, Невада)]]<br/>[[Невада (штат)|Невада]]
|-
| style='text-align:right'| 25
| FCO
| [[Фьюмичино (аэропорт)|Леонардо да Винчи исемендәге Рим-Фьюмичино халыкара аэропорты]]
| 51306744
| [[Файл:Rom Fiumicino 2011-by-RaBoe-02.jpg|center|128px]]
| [[Италия]]
| [[Рим]]
| [[Фьюмичино]]
|-
| style='text-align:right'| 26
| MIA
| ''[[:d:Q127530|Майами халыкара аэропорты]]''
| 50684396
| [[Файл:1 - Aéroport de Miami - Août 2008.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Маями]]
| [[Майами-Дейд (округ, Флорида)]]<br/>[[Флорида (штат)|Флорида]]
|-
| style='text-align:right'| 27
| SFO
| ''[[:d:Q8688|Сан-Франциско халыкара аэропорты]]''
| 50196094
| [[Файл:Aerial view of San Francisco International Airport 2010.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Сан-Франциско]]
| [[Сан-Матео (округ, Калифорния)]]<br/>[[Калифорния (штат)|Калифорния]]
|-
| style='text-align:right'| 28
| MCO
| ''[[:d:Q929859|Орландо халыкара аэропорты]]''
| 50178499
| [[Файл:Orlando International Airport terminal from arriving airplane.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Орландо]]
| [[Орландо]]
|-
| style='text-align:right'| 29
| SHA
| ''[[:d:Q421811|Shanghai Hongqiao International Airport]]''
| 50151025
| [[Файл:Shanghai Hongqiao 2024 (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Кытай]]
| [[Şanxay|Шаңхай]]
| ''[[:d:Q660626|Changning District]]''<br/>''[[:d:Q661695|Minhang District]]''
|-
| style='text-align:right'| 30
| CLT
| ''[[:d:Q597649|Бен Элберт Дуглас исемендәге Шарлотт халыкара аэропорты]]''
| 47758605
| [[Файл:CLT Atrium.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q11705539|Charlotte metropolitan area]]''<br/>[[Шарлот]]
| [[Шарлот]]
|-
| style='text-align:right'| 31
| BOM
| ''[[:d:Q504368|Чатрапати Шиваджи исемендәге Мумбай халыкара аэропорты]]''
| 47204259
| [[Файл:Terminal 1C Overview.jpg|center|128px]]
| [[Һиндстан]]
| [[Mumbai|Мумбай]]
| [[Mumbai|Мумбай]]
|-
| style='text-align:right'| 32
| MEX
| ''[[:d:Q860559|Бенито Хуарес исемендәге Мехико халыкара аэропорты]]''
| 46258521
| [[Файл:Benitojuarezarptaerial.jpg|center|128px]]
| [[Мексика]]
| [[Мехико]]
| [[Венустияно Каранза (Венустияно Каранза, Мехико Сити)|Венустиано Карранса]]
|-
| style='text-align:right'| 33
| PHX
| ''[[:d:Q912916|Финикс-Скай Харбор халыкара аэропорты]]''
| 44397854
| [[Файл:Phoenix-sky-harbor-control-tower.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Финикс]]
| [[Финикс]]
|-
| style='text-align:right'| 34
| EWR
| ''[[:d:Q466786|Ньюарк-Либерти халыкара аэропорты]]''
| 43402059
| [[Файл:Newark Liberty International Airport from the Air.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q683705|Нью-Йорк агломерациясе]]''<br/>[[Ньюарк]]<br/>[[Нью-Йорк]]
| [[Ньюарк]]<br/>[[Нью-Джерси]]<br/>[[Эссекс (округ, Нью-Джерси)]]<br/>[[Элизабет (АКШ)]]<br/>[[Юнион (округ, Нью-Джерси)]]
|-
| style='text-align:right'| 35
| GRU
| ''[[:d:Q385406|Сан-Паулу-Гуарульос халыкара аэропорты]]''
| 42831981
| [[Файл:ViewfromAir-SaoPaulo.jpg|center|128px]]
| [[Бразилия]]
| [[Сан-Паулу]]<br/>[[Гварульюс]]
| [[Гварульюс]]
|-
| style='text-align:right'| 36
| BCN
| ''[[:d:Q56973|Жосеп Таррадельяс исемендәге Барселона - Эль-Прат халыкара аэропорты]]''
| 41639622
| [[Файл:Barcelona El Prat 05.jpg|center|128px]]
| [[Испания]]
| [[Барселона]]
| [[Эл-Прат-де-Льобергат]]
|-
| style='text-align:right'| 37
| IAH
| ''[[:d:Q744748|Джордж Буш исемендәге Хьюстон кыйтгаара аэропорты]]''
| 40979422
| [[Файл:IAH Aerial.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Хьюстон]]
| [[Хьюстон]]
|-
| style='text-align:right'| 38
| TPE
| ''[[:d:Q44856|Тайвань-Таоюань халыкара аэропорты]]''
| 40906058
| [[Файл:Control tower at Taiwan Taoyuan International Airport, 2023.jpg|center|128px]]
| [[Кытай Җөмһүрияте]]
| [[Taybey|Тайпей]]
| ''[[:d:Q718384|Dayuan District]]''
|-
| style='text-align:right'| 39
| LGW
| ''[[:d:Q8703|Лондон-Гатвик халыкара аэропорты]]''
| 40899000
| [[Файл:Gatwick Airport (50850159593).jpg|center|128px]]
| [[Бөекбритания]]
| [[Лондон]]
| ''[[:d:Q21886073|Crawley]]''
|-
| style='text-align:right'| 40
| CGK
| ''[[:d:Q749497|Сукарно һәм Мөхаммәт Хатта исемендәге Джакарта халыкара аэропорты]]''
| 40540000
| [[Файл:Soekarno-Hatta International Airport Terminal 3 apron.jpg|center|128px]]
| [[Индонезия]]
| ''[[:d:Q1015978|Jabodetabek]]''<br/>[[Cakarta|Джакарта]]
| ''[[:d:Q3540|Бантен]]''
|-
| style='text-align:right'| 41
| HKG
| ''[[:d:Q17704|Гонконг-Чхеклапкок халыкара аэропорты]]''
| 39491000
| [[Файл:Hong Kong International Airport restricted area 01-12-2024(9).jpg|center|128px]]
| [[Кытай]]
| [[Һоң Коң]]
| ''[[:d:Q752523|Islands District]]''
|-
| style='text-align:right'| 42
| BOG
| ''[[:d:Q201785|Эль-Дорадо исемле Богота халыкара аэропорты]]''
| 36478591
| [[Файл:Vista aérea Aeropuerto Internacional Eldorado Bogotá (SKBO-BOG) (8204598528).jpg|center|128px]]
| [[Колумбия]]
| [[Богота]]
| [[Богота]]<br/>''[[:d:Q1055848|Capital District]]''
|-
| style='text-align:right'| 43
| BOS
| ''[[:d:Q671475|Эдвард Лоуренс Логан исемендәге Бостон халыкара аэропорты]]''
| 36090716
| [[Файл:Logan Airport aerial view.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Бостон]]
| [[Бостон]]
|-
| style='text-align:right'| 44
| YYZ
| ''[[:d:Q242066|Лестер Боулз Пирсон исемендәге Торонто халыкара аэропорты]]''
| 35028484
| [[Файл:YYZ Aerial 2.jpg|center|128px]]
| [[Канада]]
| [[Торонто]]
| [[Мисисога]]<br/>[[Торонто]]
|-
| style='text-align:right'| 45
| DUB
| ''[[:d:Q178021|Дублин халыкара аэропорты]]''
| 34645335
| [[Файл:Departure from Dublin Airport onboard Aer Lingus A320.jpg|center|128px]]
| [[Ирландия]]
| [[Дублин]]
| ''[[:d:Q520000|Fingal]]''
|-
| style='text-align:right'| 46
| SGN
| ''[[:d:Q478595|Tan Son Nhat International Airport]]''
| 34278320
| [[Файл:Tan Son Nhat International Airport at night (12088245464).jpg|center|128px]]
| [[Вьетнам]]
| [[Һошимин|Хошимин]]
| ''[[:d:Q2200028|Tân Bình]]''
|-
| style='text-align:right'| 47
| PMI
| ''[[:d:Q656993|Пальма-де-Майорка халыкара аэропорты]]''
| 33298164
| [[Файл:Mallorca Palma airport asv2023-04 img1.jpg|center|128px]]
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q8828|Mallorca]]''<br/>[[Пальма-де-Мальорка]]
| [[Пальма-де-Мальорка]]
|-
| style='text-align:right'| 48
| VIE
| ''[[:d:Q32999|Вена-Швехат халыкара аэропорты]]''
| 32559115
| [[Файл:2011-06-14 10-23-53 Austria Niederösterreich Fischamend Markt.jpg|center|128px]]
| [[Австрия]]
| [[Вена шәһәре|Вена]]
| [[Швехат]]
|-
| style='text-align:right'| 49
| SIN
| ''[[:d:Q32159|Сингапур-Чанги халыкара аэропорты]]''
| 32200000
| [[Файл:Singapore Airport, Jewel Changi, 20230722 (1) (53337065497).jpg|center|128px]]
| [[Сингапур]]
| [[Сингапур]]
| ''[[:d:Q1812824|Чанги]]''
|-
| style='text-align:right'| 50
| BLR
| ''[[:d:Q503364|Кемпе Гоуда исемендәге Бангалор халыкара аэропорты]]''
| 32105723<br/>41875620<br/>37528533<br/>31911429<br/>16287097<br/>10914194<br/>32361666<br/>22881392<br/>18971149
| [[Файл:Bengaluru-airport.jpg|center|128px]]
| [[Һиндстан]]
| [[Bäñgäluru|Бәңгәлуру]]
| ''[[:d:Q2087756|Devanahalli]]''
|-
| style='text-align:right'| 51
| FLL
| ''[[:d:Q635361|Форт-Лодердейл–Голливуд халыкара аэропорты]]''
| 31686404
| [[Файл:Fort Lauderdale-Hollywood International Airport (cropped).JPG|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Форт-Лодердейл]]
| [[Броуард (округ, Флорида)]]<br/>[[Флорида (штат)|Флорида]]
|-
| style='text-align:right'| 52
| AYT
| ''[[:d:Q827480|Анталья халыкара аэропорты]]''
| 31566217<br/>31108181
| [[Файл:Antalya Airport Karakas-2.jpg|center|128px]]
| [[Төркия]]
| [[Antalya|Анталия]]
| [[Antalya|Анталия]]
|-
| style='text-align:right'| 53
| MXP
| ''[[:d:Q60910|Сильвио Берлускони исемендәге Милан-Мальпенса халыкара аэропорты]]''
| 31385585
| [[Файл:Aerial photograph of Milan Malpensa airport.jpg|center|128px]]
| [[Италия]]
| [[Милан]]<br/>[[Ломбардия]]
| [[Сомма-Ломбардо]]<br/>[[Ферно]]
|-
| style='text-align:right'| 54
| MSP
| ''[[:d:Q875749|Миннеаполис–Сент-Пол халыкара аэропорты]]''
| 31241822
| [[Файл:MSP 2012.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Миннеаполис]]<br/>[[Сент-Пол (Миннесота)|Сент-Пол]]
| ''[[:d:Q10835711|Fort Snelling]]''
|-
| style='text-align:right'| 55
| ZRH
| ''[[:d:Q15114|Цюрих халыкара аэропорты]]''
| 31204287
| [[Файл:Zurich airport img 3324.jpg|center|128px]]
| [[Швейцария]]
| [[Tsürix|Сүрих]]
| ''[[:d:Q11943|Цюрих кантоны]]''
|-
| style='text-align:right'| 56
| LIS
| ''[[:d:Q403671|Умберту Делгаду исемендәге Лиссабон-Портела халыкара аэропорты]]''
| 31173000
| [[Файл:Aeroporto Lisboa - panoramio.jpg|center|128px]]
| [[Португалия]]
| [[Лиссабон]]
| [[Санта-Мария-дуз-Оливайш (Лиссабон)|Санта-Мария-дуз-Оливайш]]
|-
| style='text-align:right'| 57
| MNL
| ''[[:d:Q86446|Ниной Акино исемендәге Манила халыкара аэропорты]]''
| 30912162
| [[Файл:Ninoy Aquino International Airport aerial view.jpg|center|128px]]
| [[Филиппин|Филипин]]
| ''[[:d:Q13580|Зур Манила]]''
| [[Параньяке]]<br/>[[Пасай]]
|-
| style='text-align:right'| 58
| DMK
| ''[[:d:Q1046755|Бангкок–Дон Муанг халыкара аэропорты]]''
| 30490635
| [[Файл:201701 International Terminal of DMK.jpg|center|128px]]
| [[Таиланд]]
| [[Bangkok|Бангкок]]<br/>''[[:d:Q806484|Bangkok Metropolitan Region]]''
| ''[[:d:Q15735833|Sanam Bin]]''
|-
| style='text-align:right'| 59
| CUN
| ''[[:d:Q641967|Канкун халыкара аэропорты]]''
| 30342961
| [[Файл:CUNterminal3.jpg|center|128px]]
| [[Мексика]]
| [[Канкун]]
| [[Канкун]]
|-
| style='text-align:right'| 60
| XIY
| ''[[:d:Q141677|Сиань-Сяньян халыкара аэропорты]]''
| 30173312<br/>13558364
| [[Файл:Airport, Terminal JP7562176.jpg|center|128px]]
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q5826|Сиань]]''
| ''[[:d:Q11062989|Dizhang Subdistrict]]''
|-
| style='text-align:right'| 61
| CJU
| ''[[:d:Q482497|Чеҗу халыкара аэропорты]]''
| 29703662
| [[Файл:Jeju Air.JPG|center|128px]]
| [[Көньяк Корея]]
| [[Чеҗу]]
| ''[[:d:Q41164|Jeju Province]]''
|-
| style='text-align:right'| 62
| DME
| [[Домодедово һава аланы|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Домодедово халыкара аэропорты]]
| 29403705
| [[Файл:Domodedovo Airport.jpg|center|128px]]
| [[Россия]]
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q846254|Domodedovsky District]]''
|-
| style='text-align:right'| 63
| HAN
| ''[[:d:Q844098|Ханой-Нойбай халыкара аэропорты]]''
| 29200000
| [[Файл:NoiBaioutside.jpg|center|128px]]
| [[Вьетнам]]
| [[Hanoy]]
| [[Hanoy]]
|-
| style='text-align:right'| 64
| ORY
| ''[[:d:Q223416|Париж-Орли халыкара аэропорты]]''
| 29187269
| [[Файл:OrlyVal Orly.JPG|center|128px]]
| [[Франция]]
| [[Париж]]
| [[Орли (Франция)|Орли]]
|-
| style='text-align:right'| 65
| LGA
| ''[[:d:Q319654|Нью-Йорк – Ла Гуардия халыкара аэропорты]]''
| 29040963
| [[Файл:LaGuardia Airport.JPG|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Нью-Йорк]]
| [[Куинс]]
|-
| style='text-align:right'| 66
| SYD
| ''[[:d:Q17581|Чарльз Кингсфорд-Смит исемендәге Сидней халыкара аэропорты]]''
| 28983874
| [[Файл:Sydney airport - International terminal.jpg|center|128px]]
| [[Австралия]]
| [[Сидней]]
| [[Яңа Көньяк Велс]]
|-
| style='text-align:right'| 67
| SVO
| [[Шереметьево Халыкара һава аланы|Александр Сергеевич Пушкин исемендәге Шереметьево халыкара аэропорты]]
| 28422000
| [[Файл:SVO aerial view 2024.jpg|center|128px]]
| [[Россия]]
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү өлкәсе]]
|-
| style='text-align:right'| 68
| DTW
| ''[[:d:Q652505|Зур Детройт – Уэйн округы халыкара аэропорты]]''
| 28160572
| [[Файл:Detroit Metropolitan Wayne County Airport DTW.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Детройт]]<br/>[[Толедо (АКШ)|Толедо]]<br/>[[Әнн-Арбор]]<br/>[[Виндзор (Онтарио)|Виндзор]]<br/>''[[:d:Q3502890|Southwestern Ontario]]''
| [[Ромулус (Мичиган)|Ромулус]]
|-
| style='text-align:right'| 69
| PHL
| ''[[:d:Q512128|Филадельфия халыкара аэропорты]]''
| 28131972
| [[Файл:Philadelphia International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Филадельфия|Филаделфия]]
| [[Филадельфия|Филаделфия]]<br/>''[[:d:Q1184539|Tinicum Township]]''
|-
| style='text-align:right'| 70
| RUH
| ''[[:d:Q47157|Патша Хәлид исемендәге Әр-Рияд халыкара аэропорты]]''
| 27900000
| [[Файл:Riyadh-airport.jpg|center|128px]]
| [[Согуд Гарәбстаны]]
| [[Әр-Рияд]]
| [[Әр-Рияд]]
|-
| style='text-align:right'| 71
| YVR
| ''[[:d:Q321224|Vancouver International Airport]]''
| 26913561
| [[Файл:Vancouver Airport Tower.jpg|center|128px]]
| [[Канада]]
| [[Ванкувер]]
| [[Ричмонд (Канада)]]
|-
| style='text-align:right'| 72
| ARN
| ''[[:d:Q223499|Стокгольм-Арланда халыкара аэропорты]]''
| 26846720
| [[Файл:Arlanda 1 Publish.jpg|center|128px]]
| [[Швеция]]
| [[Стокгольм]]<br/>[[Уппсала]]
| ''[[:d:Q216915|Sigtuna Municipality]]''
|-
| style='text-align:right'| 73
| SLC
| ''[[:d:Q526488|Солт-Лейк-Сити халыкара аэропорты]]''
| 25752783
| [[Файл:Salt Lake City International Airport SLC.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Солт-Лейк-Сити]]
| [[Солт-Лейк-Сити]]<br/>[[Юта (штат)|Юта]]
|-
| style='text-align:right'| 74
| MEL
| ''[[:d:Q733738|Мельбурн-Тулламарин халыкара аэропорты]]''
| 25690854
| [[Файл:Tullamarine International terminal Vabre-1.jpg|center|128px]]
| [[Австралия]]
| [[Мельбурн]]
| ''[[:d:Q1637032|City of Hume]]''
|-
| style='text-align:right'| 75
| DPS
| ''[[:d:Q1061846|Нгурах Рай исемендәге Денпасар халыкара аэропорты]]''
| 25382335
| [[Файл:Ngurah Rai International Airport MRD-1.jpg|center|128px]]
| [[Индонезия]]
| [[Денпасар]]<br/>''[[:d:Q3125978|Бали]]''
| ''[[:d:Q3179574|Tuban]]''
|-
| style='text-align:right'| 76
| KUL
| ''[[:d:Q500253|Куала-Лумпур халыкара аэропорты]]''
| 25377000
| [[Файл:KLIA MTB&Tower.jpg|center|128px]]
| [[Малайзия]]
| [[Kuala-Lumpur]]
| ''[[:d:Q911008|Sepang District]]''<br/>[[Kuala-Lumpur]]
|-
| style='text-align:right'| 77
| SAW
| ''[[:d:Q723622|Сабиха Гөкчән исемендәге Истанбул халыкара аэропорты]]''
| 24900907<br/>48407318
| [[Файл:İstanbul Sabiha Gökçen Uluslararası Havalimanı.jpg|center|128px]]
| [[Төркия]]
| [[Истанбул]]
| [[Пендик]]
|-
| style='text-align:right'| 78
| SCL
| ''[[:d:Q127671|Артуро Мерино Бенитез исемендәге Сантьяго халыкара аэропорты]]''
| 24645705
| [[Файл:Terminal Aeropuerto Pudahuel.jpg|center|128px]]
| [[Чили]]
| [[Сантьяго]]
| ''[[:d:Q51591|Pudahuel]]''
|-
| style='text-align:right'| 79
| GMP
| ''[[:d:Q482493|Сеул-Джимпо халыкара аэропорты]]''
| 24524065
| [[Файл:Gimpo International Airport (1).jpg|center|128px]]
| [[Көньяк Корея]]
| [[Seul|Сеул]]
| ''[[:d:Q50192|Gangseo District]]''
|-
| style='text-align:right'| 80
| ATH
| ''[[:d:Q211734|Элефтериос Венизелос исемендәге Афин халыкара аэропорты]]''
| 24135736
| [[Файл:Athens International Airport Eleftherios Venizelos Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών Ελευθέριος Βενιζέλος 2019-12-01 h.jpg|center|128px]]
| [[Греция]]
| [[Афина|Афин]]
| ''[[:d:Q2353609|Spata-Artemida Municipality]]''
|-
| style='text-align:right'| 81
| FUK
| ''[[:d:Q1137465|Фукуока халыкара аэропорты]]''
| 24075925
| [[Файл:Fukuoka Airport Domestic Terminal.jpg|center|128px]]
| [[Япония]]
| [[Фукуока]]
| ''[[:d:Q1330839|Hakata-ku]]''
|-
| style='text-align:right'| 82
| LIM
| ''[[:d:Q1142219|Хорхе Чавес исемендәге Лима халыкара аэропорты]]''
| 23578600
| [[Файл:Aeropuerto gorge chavez.png|center|128px]]
| [[Перу]]
| [[Лима]]
| ''[[:d:Q105037|Callao]]''
|-
| style='text-align:right'| 83
| MAN
| ''[[:d:Q8694|Манчестер халыкара аэропорты]]''
| 23340418
| [[Файл:Manchester Airport.jpg|center|128px]]
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q23099|Зур Манчестер]]''<br/>[[Mançester]]
| ''[[:d:Q257052|Ringway]]''
|-
| style='text-align:right'| 84
| STN
| [[Станстед|Лондон-Станстед халыкара аэропорты]]
| 23319523
| [[Файл:Stansted Airport - geograph.org.uk - 1710808.jpg|center|128px]]
| [[Бөекбритания]]
| [[Лондон]]
| ''[[:d:Q126579|Stansted Mountfitchet]]''
|-
| style='text-align:right'| 85
| KIX
| [[Osaka Kansai Xalıqara hawa alanı]]
| 23264664
| [[Файл:関西国際空港全体写真20220811.jpg|center|128px]]
| [[Япония]]
| ''[[:d:Q1149484|Keihanshin]]''<br/>[[Osaka|Осака]]
| [[Идзумисано]]<br/>''[[:d:Q1347129|Tajiri]]''<br/>[[Сеннан]]
|-
| style='text-align:right'| 86
| AUH
| ''[[:d:Q643562|Зәет бин Султан Аль Нахайян исемендәге Әбү-Дәби халыкара аэропорты]]''
| 22935316
|
| [[Берләшкән Гарәп Әмирлекләре]]
| [[Әбу-Даби|Әбү-Дәби шәһәре]]
| [[Әбу-Даби|Әбү-Дәби шәһәре]]
|-
| style='text-align:right'| 87
| BWI
| ''[[:d:Q94895|Тургуд Маршалл исемендәге Балтимор-Вашингтон халыкара аэропорты]]''
| 22804744
| [[Файл:BWI aerial2.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q4852987|Baltimore metropolitan area]]''<br/>''[[:d:Q2367175|Вашингтон агломерациясе]]''<br/>[[Балтимор]]
| [[Энн-Эрандел (округ, Мэриленд)|Энн Арундел (округ, Мэриленд)]]
|-
| style='text-align:right'| 88
| HYD
| ''[[:d:Q278667|Раджив Ганди исемендәге Хәйдәрабад халыкара аэропорты]]''
| 22622077
| [[Файл:Indian Airlines VT-SCF at Rajiv Gandhi Airport, Jan 2012 (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Һиндстан]]
| [[Хәйдәрабад]]
| ''[[:d:Q7487753|Shamshabad mandal]]''
|-
| style='text-align:right'| 89
| OSL
| ''[[:d:Q210559|Осло-Гардермуэн халыкара аэропорты]]''
| 22467510
| [[Файл:Oslo Airport terminal night view.jpg|center|128px]]
| [[Норвегия]]
| [[Осло]]<br/>[[Көнчыгыш Норвегия]]
| ''[[:d:Q57917|Ullensaker Municipality]]''
|-
| style='text-align:right'| 90
| CPH
| ''[[:d:Q206277|Копенһаген-Каструп халыкара аэропорты]]''
| 22143135
| [[Файл:Copenhagen airport from air.jpg|center|128px]]
| [[Дания]]
| ''[[:d:Q833754|Copenhagen metropolitan area]]''
| ''[[:d:Q282496|Tårnby Municipality]]''
|-
| style='text-align:right'| 91
| SAN
| ''[[:d:Q1333923|Сан-Диего халыкара аэропорты]]''
| 22009921
| [[Файл:British Airways Boeing 777-200ER G-YMMS SAN 2011-7-28.png|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Сан-Диего (округ, Калифорния)]]<br/>[[Сан-Диего]]
| [[Сан-Диего]]
|-
| style='text-align:right'| 92
| CKG
| ''[[:d:Q788417|Чунцин-Цзянбэй халыкара аэропорты]]''
| 21673547
| [[Файл:ChongqingAirport.jpg|center|128px]]
| [[Кытай]]
| [[Чуңчиң]]
| ''[[:d:Q10871531|Lianglu Subdistrict]]''
|-
| style='text-align:right'| 93
| TPA
| ''[[:d:Q571536|Тампа халыкара аэропорты]]''
| 21528249
| [[Файл:American 737 at Tampa Airport.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Тампа]]
| [[Хиллсборо (округ, Флорида)]]
|-
| style='text-align:right'| 94
| IAD
| ''[[:d:Q466835|Джон Фостер Даллес исемендәге Вашингтон халыкара аэропорты]]''
| 21376896
| [[Файл:2020 Dulles International Airport 03.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q2367175|Вашингтон агломерациясе]]''<br/>[[Вашингтон (башкала)|Вашингтон]]
| [[Лаудон (округ, Виргиния)|Нью-Кент (округ, Виргиния)]]<br/>[[Фэрфакс (округ, Виргиния)|Калпепер (округ, Виргиния)]]<br/>[[Виргиния]]
|-
| style='text-align:right'| 95
| WAW
| ''[[:d:Q465071|Фредерик Шопен исемендәге Варшава халыкара аэропорты]]''
| 21261806
| [[Файл:Lotnisko Chopina w Warszawie 2018b.jpg|center|128px]]
| [[Польша]]
| [[Варшава]]
| ''[[:d:Q7082802|Okęcie]]''
|-
| style='text-align:right'| 96
| KMG
| ''[[:d:Q1371636|Куньмин-Чаншуй халыкара аэропорты]]''
| 21237520
| [[Файл:Façade of Kunming Changshui International Airport (20180213180341).jpg|center|128px]]
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q182852|Kunming]]''
| ''[[:d:Q10935763|Dabanqiao Subdistrict]]''
|-
| style='text-align:right'| 97
| JNB
| ''[[:d:Q821750|Оливер Реджинальд Тамбо исемендәге Йоһаннесбург халыкара аэропорты]]''
| 21237208
| [[Файл:Ekurhuleni Aerotropolis.jpg|center|128px]]
| [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]]
| [[Yohannesburg|Йоһаннесбург]]
| ''[[:d:Q1576076|Kempton Park]]''
|-
| style='text-align:right'| 98
| HNL
| ''[[:d:Q531178|Daniel K. Inouye International Airport]]''
| 21188678
| [[Файл:HNL Interisland Terminal DSC00913.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Гонолулу|Һонолулу]]
| [[Гонолулу|Һонолулу]]
|-
| style='text-align:right'| 99
| AKL
| ''[[:d:Q45938|Auckland Airport]]''
| 21111613
| [[Файл:Auckland International Airport 2017 aerial.png|center|128px]]
| [[Яңа Зеландия]]
| [[Окленд]]
| ''[[:d:Q726917|Auckland Region]]''
|-
| style='text-align:right'| 100
| AUS
| ''[[:d:Q1430913|Austin-Bergstrom International Airport]]''
| 21089289
| [[Файл:AUS Airport.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q5600444|Greater Austin]]''<br/>[[Остин]]
| [[Остин]]
|-
| style='text-align:right'| 101
| SUB
| ''[[:d:Q1431631|Джуанда Картавиджайя исемендәге Сурабая-Сидоарджо халыкара аэропорты]]''
| 20951063
| [[Файл:Juanda Airport.jpg|center|128px]]
| [[Индонезия]]
| [[Сурабая]]
| ''[[:d:Q11129|Sidoarjo]]''
|-
| style='text-align:right'| 102
| HGH
| ''[[:d:Q1197691|Hangzhou Xiaoshan International Airport]]''
| 20038078
| [[Файл:202001 Domestic Terminal of Hangzhou Xiaoshan International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q4970|Хаңҗу]]''
| ''[[:d:Q592727|Xiaoshan District]]''
|-
| style='text-align:right'| 103
| TLV
| ''[[:d:Q181479|Давид Бен-Гурион исемендәге Тель-Авив халыкара аэропорты]]''
| 20008532
| [[Файл:Ben-gurion-airport-terminal--september-2012.jpg|center|128px]]
| [[Исраил]]
| [[Tel-Äviv|Тел-Әвив]]<br/>[[Иерусалим|Котдус]]
| ''[[:d:Q188785|Central District]]''
|-
| style='text-align:right'| 104
| MDW
| ''[[:d:Q1061437|Midway International Airport]]''
| 19916643
| [[Файл:Humbertzapato.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Чикаго]]<br/>[[Вест-Чикаго (Иллинойс)|Вест-Чикаго]]
| [[Чикаго]]
|-
| style='text-align:right'| 105
| BNA
| ''[[:d:Q1432146|Nashville International Airport]]''
| 18990858
| [[Файл:N328NW (6479192769).jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Нәшвилл]]
| [[Нәшвилл]]
|-
| style='text-align:right'| 106
| BRU
| ''[[:d:Q28934|Brussels Airport]]''
| 18930698
| [[Файл:Brussels Airport Runway 25 R.jpg|center|128px]]
| [[Бельгия]]
| [[Брюссель башкала төбәге]]<br/>[[Брюссель]]
| ''[[:d:Q28898|Zaventem]]''<br/>''[[:d:Q984888|Steenokkerzeel]]''<br/>''[[:d:Q752115|Machelen]]''
|-
| style='text-align:right'| 107
| PDX
| ''[[:d:Q1425566|Portland International Airport]]''
| 18563132
| [[Файл:AirbusA330NWA.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Портленд]]
| [[Портленд]]
|-
| style='text-align:right'| 108
| AGP
| ''[[:d:Q690894|Málaga-Costa del Sol]]''
| 18457194
| [[Файл:Malaga (AGP - LEMG) AN1863602.jpg|center|128px]]
| [[Испания]]
| [[Малага]]
| ''[[:d:Q5118319|Churriana (District 8)]]''
|-
| style='text-align:right'| 109
| LED
| [[Пулково һава аланы|Фёдор Михайлович Достоевский исемендәге Пулково халыкара аэропорты]]
| 18140100
| [[Файл:Pulkovo airport.jpg|center|128px]]
| [[Россия]]
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 110
| ICN
| ''[[:d:Q20932|Incheon International Airport]]''
| 17869759
|
| [[Көньяк Корея]]
| [[Seul|Сеул]]<br/>[[Инчон]]
| [[Инчон]]
|-
| style='text-align:right'| 111
| CTU
| ''[[:d:Q387560|Chengdu Shuangliu International Airport]]''
| 17817424
| [[Файл:201107 B-6632 at CTU.JPG|center|128px]]
| [[Кытай]]
| [[Чыңду]]
| ''[[:d:Q1339981|Shuangliu District]]''
|-
| style='text-align:right'| 112
| GVA
| ''[[:d:Q289972|Geneva International Airport]]''
| 17796333
| [[Файл:Geneva airport from air.jpg|center|128px]]
| [[Швейцария]]
| [[Женева]]
| ''[[:d:Q68230|Meyrin]]''
|-
| style='text-align:right'| 113
| CGQ
| ''[[:d:Q1197677|Changchun Longjia International Airport]]''
| 17759299
| [[Файл:Changchun Longjia International Airport T2 20220815.jpg|center|128px]]
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q92161|Changchun]]''
| ''[[:d:Q92161|Changchun]]''
|-
| style='text-align:right'| 114
| PRG
| ''[[:d:Q99172|Václav Havel Airport Prague]]''
| 17750528
| [[Файл:PRG Ruzyne airport view 8971b.jpg|center|128px]]
| [[Чехия]]
| [[Прага]]
| ''[[:d:Q2331979|Ruzyně]]''
|-
| style='text-align:right'| 115
| GDL
| ''[[:d:Q932025|Мигель Идальго-и-Костилья исемендәге Гвадалахара халыкара аэропорты]]''
| 17710200
| [[Файл:Fachada del Aeropuerto de Guadalajara.jpg|center|128px]]
| [[Мексика]]
| [[Гвадалахара (Мексика)|Гвадалахара]]
| [[Тлахомулко де Зуньига муниципалитеты (Халиско)]]
|-
| style='text-align:right'| 116
| DOH
| ''[[:d:Q1198791|Хамад бин Халифа Аль Тани исемендәге Доха халыкара аэропорты]]''
| 17702635
| [[Файл:Hamad International Airport Qatar.jpg|center|128px]]
| [[Катар]]
| [[Doha]]
| [[Doha]]
|-
| style='text-align:right'| 117
| CAI
| ''[[:d:Q461793|Каһирә халыкара аэропорты]]''
| 17546221
| [[Файл:Cairo Int. Airport - NASA.JPG|center|128px]]
| [[Мисыр]]
| [[Каһирә]]
| ''[[:d:Q30805|Каһирә провинциясе]]''
|-
| style='text-align:right'| 118
| HKT
| ''[[:d:Q240694|Phuket International Airport]]''
| 17474051
| [[Файл:ท่าอากาศยานนานาชาติภูเก็ต อ.ถลาง จ.ภูเก็ต Phuket International Airport (7).jpg|center|128px]]
| [[Таиланд]]
| ''[[:d:Q182565|Phuket]]''<br/>''[[:d:Q30918979|HTMS Phuket]]''
| ''[[:d:Q13015151|Mai Khao]]''
|-
| style='text-align:right'| 119
| YYC
| ''[[:d:Q1160343|Calgary International Airport]]''
| 17343402
| [[Файл:CYYCWestjetTerminalNorth.jpg|center|128px]]
| [[Канада]]
| [[Кәлгари|Кәлгери]]
| [[Кәлгари|Кәлгери]]<br/>[[Альберта]]
|-
| style='text-align:right'| 120
| OTP
| ''[[:d:Q257631|Henri Coandă International Airport]]''
| 17001578
| [[Файл:HC arrivals.jpg|center|128px]]
| [[Румыния]]
| [[Бухарест|Бүкрәш]]
| ''[[:d:Q727421|Otopeni]]''
|-
| style='text-align:right'| 121
| BGY
| ''[[:d:Q517873|Bergamo-Il Caravaggio]]''
| 16937976
| [[Файл:Orio al Serio International Airport 2025.jpg|center|128px]]
| [[Италия]]
| [[Бергамо]]
| [[Орио-аль-Серио]]
|-
| style='text-align:right'| 122
| BNE
| ''[[:d:Q45523|Brisbane Airport]]''
| 16905697
| [[Файл:Brisbane Airport domestic terminal Vabre.jpg|center|128px]]
| [[Австралия]]
| [[Брисбен]]
| [[Квинсленд]]
|-
| style='text-align:right'| 123
| PER
| ''[[:d:Q45935|Perth Airport]]''
| 16900000
| [[Файл:Singapore Airlines Boeing 777-200ER at Perth Airport Smith-1.jpg|center|128px]]
| [[Австралия]]
| [[Пөрт]]
| ''[[:d:Q606246|City of Belmont]]''<br/>''[[:d:Q1721949|City of Kalamunda]]''<br/>''[[:d:Q1506748|City of Swan]]''
|-
| style='text-align:right'| 124
| VKO
| [[Внуково һава аланы|Андрей Николаевич Туполев исемендәге Внуково халыкара аэропорты]]
| 16400000
| [[Файл:Vnukovo International Airport 2019.jpg|center|128px]]
| [[Россия]]
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q861805|Vnukovo]]''
|-
| style='text-align:right'| 125
| HEL
| [[Helsinki-Vantaa hawa alanı|Helsinki-Vantaa xalıqara aeroportı]]
| 16308814
| [[Файл:Helsinki Airport (17087444118).jpg|center|128px]]
| [[Финляндия]]
| [[Һельсинки|Һелсинки]]
| [[Вантаа]]
|-
| style='text-align:right'| 126
| DUS
| ''[[:d:Q58226|Дюссельдорф халыкара аэропорты]]''
| 16071936
| [[Файл:Aerial image of the Düsseldorf Airport.jpg|center|128px]]
| [[Алмания|Германия]]
| [[Дүсселдорф]]
| ''[[:d:Q1868132|Lohausen]]''
|-
| style='text-align:right'| 127
| YUL
| ''[[:d:Q736627|Montréal–Trudeau International Airport]]''
| 15973242
| [[Файл:YUL.U.S. Departures.Sector.Control.Tower.jpg|center|128px]]
| [[Канада]]
| [[Монреаль]]
| ''[[:d:Q141963|Dorval]]''
|-
| style='text-align:right'| 128
| PTY
| ''[[:d:Q1420178|Tocumen International Airport]]''
| 15779103
| [[Файл:Tocumen International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Панама]]
| [[Панама (шәһәр)]]
| ''[[:d:Q557506|Panamá Province]]''
|-
| style='text-align:right'| 129
| DAD
| ''[[:d:Q773330|Da Nang International Airport]]''
| 15504650
| [[Файл:DAD new terminal 2012 02.JPG|center|128px]]
| [[Вьетнам]]
| [[Данаң]]
| ''[[:d:Q1202888|South Central Coast]]''
|-
| style='text-align:right'| 130
| KWI
| ''[[:d:Q527157|Kuwait International Airport]]''
| 15448909
| [[Файл:مبنى الركاب 4 مطار الكويت الدولي.jpg|center|128px]]
| [[Күвәйт]]
| [[Күвәйт]]<br/>''[[:d:Q35178|Kuwait City]]''
| ''[[:d:Q1072757|Farwaniya Governorate]]''
|-
| style='text-align:right'| 131
| NRT
| [[Tokio Narita Xalıqara hawa alanı|Tokio-Narita xalıqara aeroportı]]
| 15415924
| [[Файл:Narita International Air Port (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Япония]]
| [[Токио]]
| [[Нарита]]
|-
| style='text-align:right'| 132
| HAM
| ''[[:d:Q27706|Hamburg Airport]]''
| 14831711
| [[Файл:Hamburg airport terminals.jpg|center|128px]]
| [[Алмания|Германия]]
| [[Һамбург]]
| ''[[:d:Q1627|Hamburg-Nord]]''
|-
| style='text-align:right'| 133
| ITM
| ''[[:d:Q1046748|Osaka International Airport]]''
| 14752696
| [[Файл:Osaka Airport01.jpg|center|128px]]
| [[Япония]]
| [[Osaka|Осака]]
| [[Тоёнака|Тойонака]]<br/>[[Икеда (Осака)|Икеда]]<br/>[[Итами]]
|-
| style='text-align:right'| 134
| BUD
| ''[[:d:Q500945|Budapest Ferenc Liszt International Airport]]''
| 14701090
| [[Файл:Aeropark légi felvételen.jpg|center|128px]]
| [[Маҗарстан]]
| [[Будапешт]]
| [[Будапешт]]
|-
| style='text-align:right'| 135
| TAO
| ''[[:d:Q1156790|Qingdao Liuting International Airport]]''
| 14561592
| [[Файл:Qingdao Airport 01.jpg|center|128px]]
| [[Кытай]]
| [[Чиңдау]]<br/>''[[:d:Q28826500|Qing Dao]]''
| ''[[:d:Q182982|Chengyang District]]''
|-
| style='text-align:right'| 136
| RDU
| ''[[:d:Q1192962|Raleigh–Durham International Airport]]''
| 14523996
| [[Файл:Raleigh Durham International airport satellite view.png|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Роли]]
| ''[[:d:Q5056683|Cedar Fork Township]]''<br/>[[Төньяк Каролина]]<br/>[[Уэйк (округ, Төньяк Каролина)|Вейк]]
|-
| style='text-align:right'| 137
| JED
| ''[[:d:Q153592|Патша Габделгазиз исемендәге Җиддә халыкара аэропорты]]''
| 14117611
| [[Файл:King Abdul Aziz International Airport- South Terminal and Terminal 1 (2020-02-16).jpeg|center|128px]]
| [[Согуд Гарәбстаны]]
| [[Җиддә]]
| ''[[:d:Q234167|Мәккә провинциясе]]''<br/>[[Җиддә]]
|-
| style='text-align:right'| 138
|
| ''[[:d:Q5613723|Guangzhou Baiyun International Airport (1933–2004)]]''
| 13829250<br/>12790999<br/>16014411<br/>26222037<br/>23558274
| [[Файл:广州老白云国际机场夜景3711711.jpg|center|128px]]
| [[Кытай]]
| [[Гуаңҗу]]
| ''[[:d:Q80946|Baiyun District]]''
|-
| style='text-align:right'| 139
| STL
| ''[[:d:Q1425838|St. Louis Lambert International Airport]]''
| 13665517
| [[Файл:Concourse C Gates STL.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q944269|Greater St. Louis]]''<br/>[[Сент-Луис]]
| [[Сент-Луис (округ, Миссури)|Стоддард (округ, Миссури)]]
|-
| style='text-align:right'| 140
| UPG
| ''[[:d:Q1432006|Sultan Hasanuddin International Airport]]''
| 13537770
| [[Файл:Bandar Udara Internasional Sultan Hasanuddin.jpg|center|128px]]
| [[Индонезия]]
| [[Макассар]]
| [[Макассар]]
|-
| style='text-align:right'| 141
| BSB
| ''[[:d:Q909488|Brasilia President Juscelino Kubitschek International Airport]]''
| 13445518
| [[Файл:Brasilia aerea aeroportojk.jpg|center|128px]]
| [[Бразилия]]
| [[Бразилиа]]<br/>''[[:d:Q299202|Brasilia Open]]''
| ''[[:d:Q1452004|Lago Sul]]''
|-
| style='text-align:right'| 142
| MTY
| ''[[:d:Q767660|Monterrey-Gen. Mariano Escobedo]]''
| 13326936
|
| [[Мексика]]
| [[Монтеррей]]
| [[Аподака]]
|-
| style='text-align:right'| 143
| LTN
| ''[[:d:Q8712|London Luton Airport]]''
| 13322236
| [[Файл:Luton Airport from the air (geograph 7106190).jpg|center|128px]]
| [[Бөекбритания]]
| [[Лондон]]
| ''[[:d:Q21683239|Luton]]''
|-
| style='text-align:right'| 144
| NAP
| ''[[:d:Q849383|Naples International Airport]]''
| 13271522
| [[Файл:Airport, Ramp JP7227131.jpg|center|128px]]
| [[Италия]]
| [[Наполи]]
| ''[[:d:Q1085929|San Pietro a Patierno]]''
|-
| style='text-align:right'| 145
| MDE
| ''[[:d:Q535161|José María Córdova International Airport]]''
| 13214155
| [[Файл:Aeropuerto JMC-Vista aerea.JPG|center|128px]]
| [[Колумбия]]
| [[Медельин]]
| [[Рионегро (Антьокия)]]<br/>''[[:d:Q123304|Антьокия департаменты]]''
|-
| style='text-align:right'| 146
| ALC
| ''[[:d:Q849314|Alicante Airport]]''
| 13202880
| [[Файл:ALC aerial photo.jpg|center|128px]]
| [[Испания]]
| [[Аликанте]]
| ''[[:d:Q54936|Province of Alicante]]''
|-
| style='text-align:right'| 147
| OPO
| ''[[:d:Q943743|Francisco de Sá Carneiro Airport]]''
| 13105000
| [[Файл:Aeroporto Porto 17.jpg|center|128px]]
| [[Португалия]]
| [[Порту]]
| ''[[:d:Q2652989|Metropolitan Area of Porto]]''
|-
| style='text-align:right'| 148
| SHJ
| ''[[:d:Q635826|Sharjah International Airport]]''
| 13000000
| [[Файл:Sharjah International Airport - panoramio.jpg|center|128px]]
| [[Берләшкән Гарәп Әмирлекләре]]
| [[Шарҗә]]
| [[Шарҗә (әмирлек)|Шарҗә]]
|-
| style='text-align:right'| 149
| SXF
| ''[[:d:Q9689|Berlin Schönefeld Airport]]''
| 12855347
| [[Файл:FLUGHAFEN SCHONEFELD BERLIN GERMANY JUNE 2013 (9025967808).jpg|center|128px]]
| [[Алмания|Германия]]
| [[Берлин]]<br/>[[Бранденбург]]
| [[Шёнефельд (Даме-Шпревальд)|Шёнефельд]]
|-
| style='text-align:right'| 150
| KBP
| [[Borıspil hawa alanı|Kiev-Borıspil xalıqara aeroportı]]
| 12603271
| [[Файл:Аэропрт Борисполь стоянки самолетов. Фото Виктора Белоусова - panoramio (1).jpg|center|128px]]
| [[Украина]]
| [[Киев]]
| [[Борыспиль|Борыспил]]
|-
| style='text-align:right'| 151
| CSX
| ''[[:d:Q1330618|Changsha Huanghua International Airport]]''
| 12508779
| [[Файл:Changsha Huanghua International Airport 6.JPG|center|128px]]
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q174091|Changsha]]''
| ''[[:d:Q45761|Hunan]]''
|-
| style='text-align:right'| 152
| LPA
| ''[[:d:Q1130612|Gran Canaria Airport]]''
| 12417699
| [[Файл:Gran Canaria Airport aerial.jpg|center|128px]]
| [[Испания]]
| [[Лас-Пальмас]]
| [[Телде]]<br/>[[Инхенио]]
|-
| style='text-align:right'| 153
| CTA
| ''[[:d:Q540273|Catania-Fontanarossa Airport]]''
| 12369485
| [[Файл:Aeroporto di catania, veduta etna.jpg|center|128px]]
| [[Италия]]
| [[Катания]]
| [[Катания]]
|-
| style='text-align:right'| 154
| TIJ
| ''[[:d:Q1433064|Tijuana International Airport]]''
| 12324600
| [[Файл:Alpskwcrjuanew.jpg|center|128px]]
| [[Мексика]]
| [[Түбән Калифорния|Баха-Калифорния]]<br/>[[Тихвана]]
| [[Тихвана]]
|-
| style='text-align:right'| 155
| SMF
| ''[[:d:Q1432668|Sacramento International Airport]]''
| 12313370
| [[Файл:Sac baggage claim.JPG|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Сәкраменто]]
| [[Сәкраменто]]
|-
| style='text-align:right'| 156
| ADD
| ''[[:d:Q44923|Addis Ababa Bole International Airport]]''
| 12143938<br/>11799224
| [[Файл:Aeropuerto Internacional Bole 2022 3.jpg|center|128px]]
| [[Хәбәшстан|Эфиопия]]
| [[Аддис-Абеба]]
| ''[[:d:Q14201325|Bole]]''
|-
| style='text-align:right'| 157
| NKG
| ''[[:d:Q559107|Nanjing Lukou International Airport]]''
| 12140530
| [[Файл:南京禄口机场, 2023-02-20.jpg|center|128px]]
| [[Кытай]]
| [[Нанҗиң|Нәнҗиң]]
| ''[[:d:Q13758770|Lukou Subdistrict]]''
|-
| style='text-align:right'| 158
| NCE
| ''[[:d:Q821557|Nice Côte d'Azur Airport]]''
| 12119043
| [[Файл:Aéroport Nice vue aérienne.jpg|center|128px]]
| [[Франция]]
| [[Ницца]]
| [[Ницца]]
|-
| style='text-align:right'| 159
| CCS
| ''[[:d:Q1058344|Simón Bolívar International Airport]]''
| 12000000
| [[Файл:Maiquetiaairport.jpg|center|128px]]
| [[Венесуэла]]
| [[Каракас]]
| ''[[:d:Q6063634|Urimare parish]]''
|-
| style='text-align:right'| 160
| VCP
| ''[[:d:Q381653|Viracopos International Airport]]''
| 11917144
| [[Файл:Aeroporto de Campinas.jpg|center|128px]]
| [[Бразилия]]
| [[Кампинас]]
| [[Кампинас]]
|-
| style='text-align:right'| 161
| MSY
| ''[[:d:Q1461076|Louis Armstrong New Orleans International Airport]]''
| 11895985
| [[Файл:ArmstrongAirportJune2007.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Яңа Орлеан]]
| [[Кеннер (Луизиана)|Кеннер]]<br/>[[Джефферсон (округ, Луизина)|Джефферсон (приход, Луизиана)]]<br/>[[Луизиана (штат)|Луизиана]]
|-
| style='text-align:right'| 162
| VCE
| ''[[:d:Q849347|Venice Marco Polo Airport]]''
| 11850336
| [[Файл:Aeroporto di Venezia - vue aerienne.jpg|center|128px]]
| [[Италия]]
| [[Венеция]]
| [[Тесера (Венеция)]]
|-
| style='text-align:right'| 163
| NGB
| ''[[:d:Q3243622|Ningbo Lishe International Airport]]''
| 11718416
| [[Файл:Terminal 1, Ningbo Lishe International Airport, 2015-10-01.JPG|center|128px]]
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q42780|Ningbo]]''
| ''[[:d:Q1026451|Haishu District]]''
|-
| style='text-align:right'| 164
| WNZ
| ''[[:d:Q716323|Wenzhou Longwan International Airport]]''
| 11688220
| [[Файл:Wenzhou Longwan International Airport T2 20230827.jpg|center|128px]]
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q42635|Wenzhou]]''
| ''[[:d:Q42635|Wenzhou]]''
|-
| style='text-align:right'| 165
| WUH
| ''[[:d:Q601091|Wuhan Tianhe International Airport]]''
| 11606393
| [[Файл:Wuhan Tianhe Airport 2.jpg|center|128px]]
| [[Кытай]]
| [[Үһән]]
| ''[[:d:Q10939914|Tianhe Subdistrict]]''
|-
| style='text-align:right'| 166
| SNA
| ''[[:d:Q1692316|John Wayne Airport]]''
| 11360959
| [[Файл:John Wayne Airport Terminal photo d ramey logan.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Ориндж (округ, Калифорния)]]<br/>[[Санта-Ана]]
| [[Ориндж (округ, Калифорния)]]<br/>[[Калифорния (штат)|Калифорния]]
|-
| style='text-align:right'| 167
| SJC
| ''[[:d:Q1257392|San Jose International Airport]]''
| 11333723
| [[Файл:SJC Terminal A+B.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q213205|San Francisco Bay Area]]''<br/>[[Сан-Хосе (Калифорния)|Сан-Хосе]]
| [[Сан-Хосе (Калифорния)|Сан-Хосе]]
|-
| style='text-align:right'| 168
| HET
| ''[[:d:Q3238282|Hohhot Baita International Airport]]''
| 11304646
| [[Файл:Hohhot Airport.jpg|center|128px]]
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q535534|Hohhot]]''
| [[Эчке Монголия]]
|-
| style='text-align:right'| 169
| EDI
| ''[[:d:Q8716|Edinburgh Airport]]''
| 11248459
| [[Файл:Edinburgh Airport 1.jpg|center|128px]]
| [[Бөекбритания]]
| [[Эдинбург]]
| ''[[:d:Q2379199|City of Edinburgh]]''
|-
| style='text-align:right'| 170
| EZE
| ''[[:d:Q384788|Ministro Pistarini International Airport]]''
| 11203687
| [[Файл:Aeropuerto Internacional Ezeiza.jpg|center|128px]]
| [[Аргентина]]
| [[Буэнос-Айрес]]
| [[Эсейса]]
|-
| style='text-align:right'| 171
| HAK
| ''[[:d:Q1143116|Haikou Meilan International Airport]]''
| 11162161
| [[Файл:Haikou Meilan Airport T2 20220620.jpg|center|128px]]
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q189823|Haikou]]''
| ''[[:d:Q951789|Meilan District]]''
|-
| style='text-align:right'| 172
| OAK
| ''[[:d:Q1165584|Oakland San Francisco Bay Airport]]''
| 11146229
| [[Файл:OAK Control Tower 07832.JPG|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q213205|San Francisco Bay Area]]''<br/>''[[:d:Q7073975|Oakland Cannabis Buyers' Cooperative]]''
| [[Оукленд]]
|-
| style='text-align:right'| 173
| BLQ
| ''[[:d:Q389241|Bologna Guglielmo Marconi Airport]]''
| 11138013
| [[Файл:Bologna Guglielmo Marconi Airport aerial.jpg|center|128px]]
| [[Италия]]
| [[Болонья]]
| [[Болонья]]
|-
| style='text-align:right'| 174
| LIN
| ''[[:d:Q828386|Linate Airport]]''
| 11131764
| [[Файл:Terminal Linate.jpg|center|128px]]
| [[Италия]]
| [[Милан]]
| [[Сеграте]]<br/>[[Пескьера-Борромео]]
|-
| style='text-align:right'| 175
| TFS
| ''[[:d:Q821984|Tenerife South Airport]]''
| 10821703
| [[Файл:Airport Tenerife Sur 05.jpg|center|128px]]
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q40846|Tenerife]]''<br/>[[Санта-Круз-де-Тенерифе]]
| [[Гранадилья-де-Абона]]
|-
| style='text-align:right'| 176
| CPT
| ''[[:d:Q854130|Cape Town International Airport]]''
| 10693063
| [[Файл:CTIA-CentralTerminal.jpg|center|128px]]
| [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]]
| [[Keyptawn|Кейптаун]]
| [[Keyptawn|Кейптаун]]
|-
| style='text-align:right'| 177
| AMD
| ''[[:d:Q401700|Sardar Vallabhbhai Patel International Airport]]''
| 10665822<br/>8637657<br/>896216<br/>709206<br/>819806<br/>637335<br/>747746<br/>646935<br/>798537<br/>680781<br/>907641<br/>775060<br/>855052<br/>686179<br/>905754<br/>654982<br/>886108<br/>705074<br/>947382<br/>728954<br/>897639<br/>811009<br/>972871<br/>799013<br/>1020512<br/>869605<br/>332876<br/>364600<br/>438733<br/>388083<br/>423931<br/>377417<br/>369254<br/>362699<br/>421631<br/>434736<br/>420596<br/>350115<br/>359973<br/>373456<br/>424925<br/>413507<br/>340067<br/>356558<br/>355177<br/>442164<br/>425040<br/>341574<br/>324540<br/>563305<br/>595468<br/>705686<br/>593513<br/>630142<br/>578937<br/>537540<br/>593647<br/>610931<br/>669530<br/>583235<br/>567334<br/>277635<br/>258293<br/>419691<br/>302251<br/>336990<br/>273389<br/>318341<br/>277471<br/>372769<br/>393624<br/>297410<br/>257610<br/>359680<br/>287332<br/>386202<br/>404545<br/>428360<br/>292762<br/>348273<br/>352235<br/>392432<br/>378071<br/>300897<br/>270997<br/>496317<br/>472016<br/>615291<br/>459366<br/>502186<br/>464006<br/>476365<br/>452809<br/>551212<br/>581212<br/>511833<br/>494557<br/>1055869<br/>964451<br/>960652<br/>887436<br/>979114<br/>944378<br/>958675<br/>980096<br/>921315<br/>944769<br/>1059962<br/>1056645<br/>1093539<br/>1013248<br/>593819<br/>341<br/>16035<br/>109673<br/>125342<br/>188852<br/>274655<br/>358453<br/>451034<br/>478335<br/>523874<br/>556137<br/>556613<br/>3410<br/>350196<br/>139585<br/>233136<br/>345431<br/>443355<br/>463355<br/>558847<br/>762079<br/>751476<br/>457998<br/>511078<br/>636391<br/>777975<br/>615194<br/>711591<br/>779428<br/>885450<br/>654360<br/>707705<br/>950161<br/>1027493
| [[Файл:Sardar Vallabhbhai Patel International Airport, Ahmedabad, India 3.jpg|center|128px]]
| [[Һиндстан]]
| [[Әхмәтабад]]
| [[Әхмәтабад]]
|-
| style='text-align:right'| 178
| DMM
| ''[[:d:Q911155|King Fahd International Airport]]''
| 10400000
| [[Файл:King Fahd Airport mosque 2.jpg|center|128px]]
| [[Согуд Гарәбстаны]]
| ''[[:d:Q160320|Dammam]]''
| ''[[:d:Q953508|Eastern Province]]''
|-
| style='text-align:right'| 179
| SJU
| ''[[:d:Q1360523|Luis Muñoz Marín International Airport]]''
| 10310990
| [[Файл:Puerto Rico — San Juan — Luis Muñoz Marín International Airport (outside, pick-up-drop-off area).jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q41211|San Juan]]''
| ''[[:d:Q990293|Carolina]]''
|-
| style='text-align:right'| 180
| PKX
| ''[[:d:Q1139574|Beijing Daxing International Airport]]''
| 10277623
| [[Файл:北京大兴机场航站楼, 2023-02-20 (20240113195424).jpg|center|128px]]
| [[Кытай]]
| [[Ханбалык|Пекин]]
| ''[[:d:Q13663977|Lixian]]''<br/>''[[:d:Q11120203|Yufa]]''<br/>''[[:d:Q10878837|Jiuzhou]]''
|-
| style='text-align:right'| 181
| KHN
| ''[[:d:Q1375451|Nanchang Changbei International Airport]]''
| 10205783
| [[Файл:Nanchang Changbei International Airport 20150328 111402.jpg|center|128px]]
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q171943|Nanchang]]''
| ''[[:d:Q10878318|Lehua]]''
|-
| style='text-align:right'| 182
| XMN
| ''[[:d:Q177216|Xiamen Gaoqi International Airport]]''
| 10125604
| [[Файл:Xiamen Gaoqi Intl Airport.jpg|center|128px]]
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q68744|Шиямен]]''
| ''[[:d:Q1335168|Huli District]]''
|-
| style='text-align:right'| 183
| RSW
| ''[[:d:Q1500002|Southwest Florida International Airport]]''
| 10069839
| [[Файл:Southwest Florida International Airport Overhead Shot.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Форт-Маэрс]]
| [[Флорида (штат)|Флорида]]
|-
| style='text-align:right'| 184
| URC
| ''[[:d:Q765650|Ürümqi Tianshan International Airport]]''
| 10035368
| [[Файл:乌鲁木齐天山国际机场航站楼 Terminal of Urumqi Tianshan International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Кытай]]
| [[Öremçe|Өремче]]
| ''[[:d:Q10928397|Dewobao Township]]''
|-
| style='text-align:right'| 185
| PUS
| ''[[:d:Q483223|Gimhae International Airport]]''
| 10027097
| [[Файл:Gimhae International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Көньяк Корея]]
| [[Pusan|Пусан]]<br/>''[[:d:Q491853|Busan Open Challenger Tennis]]''
| [[Pusan|Пусан]]
|-
| style='text-align:right'| 186
| CMB
| ''[[:d:Q60900|Bandaranaike International Airport]]''
| 9962670
| [[Файл:22 boeing 772 app cmb.jpg|center|128px]]
| [[Шри-Ланка]]
| ''[[:d:Q35381|Colombo]]''
| ''[[:d:Q856686|Көнбатыш провинциясе]]''
|-
| style='text-align:right'| 187
| SJW
| ''[[:d:Q2421203|Shijiazhuang Zhengding International Airport]]''
| 9863183<br/>11314852
| [[Файл:20081026new airport.jpg|center|128px]]
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q58401|Shijiazhuang]]''
| ''[[:d:Q21208|Hebei]]''
|-
| style='text-align:right'| 188
| ADB
| ''[[:d:Q504382|İzmir Adnan Menderes Airport]]''
| 9837110
| [[Файл:Adnan Menderes Airport International Terminal.jpg|center|128px]]
| [[Төркия]]
| [[Измир]]
| [[Газиемир]]<br/>''[[:d:Q2005403|Menderes district]]''
|-
| style='text-align:right'| 189
| MCI
| ''[[:d:Q1431674|Kansas City International Airport]]''
| 9819092
| [[Файл:Kansas City International Airport New Terminal (53137890924).jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Канзас-Сити (Миссури)|Кәнзас-Сити (Миссури)]]
| [[Канзас-Сити (Миссури)|Кәнзас-Сити (Миссури)]]
|-
| style='text-align:right'| 190
| KWE
| ''[[:d:Q3243613|Guiyang Longdongbao International Airport]]''
| 9797755
| [[Файл:Guiyang Longdongpu International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q192271|Guiyang]]''
| ''[[:d:Q1340007|Nanming District]]''
|-
| style='text-align:right'| 191
| TAO
| ''[[:d:Q15672491|Qingdao Jiaodong International Airport]]''
| 9720090
| [[Файл:青岛胶东国际机场.jpg|center|128px]]
| [[Кытай]]
| [[Чиңдау]]
| ''[[:d:Q289051|Jiaozhou City]]''
|-
| style='text-align:right'| 192
| BHX
| ''[[:d:Q8719|Birmingham Airport]]''
| 9595557
| [[Файл:Birmingham Airport, England, Feb. 2008.jpg|center|128px]]
| [[Бөекбритания]]
| [[Birminghem]]
| ''[[:d:Q1612248|Bickenhill]]''
|-
| style='text-align:right'| 193
| SYX
| ''[[:d:Q684964|Sanya Phoenix International Airport]]''
| 9514348
| [[Файл:Terminal 1 of ZJSY (20230328161349).jpg|center|128px]]
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q319804|Sanya]]''
| ''[[:d:Q16259651|Tianya District]]''
|-
| style='text-align:right'| 194
| HRB
| ''[[:d:Q1156786|Harbin Taiping International Airport]]''
| 9496490
| [[Файл:Harbin Taiping International Airport 6-May-2019.jpg|center|128px]]
| [[Кытай]]
| [[Харбин]]
| [[Хейлуңҗаң]]
|-
| style='text-align:right'| 195
| SAT
| ''[[:d:Q1432706|San Antonio International Airport]]''
| 9462449
| [[Файл:San Antonio International airport.JPG|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Сан-Антонио]]<br/>''[[:d:Q26699077|Omni San Antonio Hotel at the Colonnade]]''
| [[Сан-Антонио]]
|-
| style='text-align:right'| 196
| CNF
| ''[[:d:Q1987608|Tancredo Neves International Airport]]''
| 9428651
| [[Файл:Aeroporto Internacional de BH 02.jpg|center|128px]]
| [[Бразилия]]
| [[Белу-Оризонти]]<br/>[[Конфинс]]
| [[Конфинс]]
|-
| style='text-align:right'| 197
| SHE
| ''[[:d:Q1144167|Shenyang Taoxian International Airport]]''
| 9387281
| [[Файл:ShenyangAirportNight.JPG|center|128px]]
| [[Кытай]]
| [[Шеньяң]]<br/>''[[:d:Q28045104|Shimao Wulihe City T5]]''
| ''[[:d:Q278429|Hunnan District]]''
|-
| style='text-align:right'| 198
| CGO
| ''[[:d:Q2034869|Zhengzhou Xinzheng International Airport]]''
| 9221674
| [[Файл:Aerial View of Zhengzhou Xinzheng Airport.jpg|center|128px]]
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q30340|Zhengzhou]]''
| ''[[:d:Q43684|Хенань]]''
|-
| style='text-align:right'| 199
| NBO
| ''[[:d:Q206349|Jomo Kenyatta International Airport]]''
| 9149147
| [[Файл:Jomo Kenyatta International Airport (JKIA).jpg|center|128px]]
| [[Кения]]
| [[Найроби]]
| [[Найроби]]<br/>''[[:d:Q3335223|Nairobi City County]]''
|-
| style='text-align:right'| 200
| MRS
| ''[[:d:Q651190|Marseille Provence Airport]]''
| 9148306
| [[Файл:Marseille Provence Airport 2017 05.jpg|center|128px]]
| [[Франция]]
| [[Марсель]]
| [[Мариньян]]
|-
| style='text-align:right'| 201
| DAC
| ''[[:d:Q30603|Hazrat Shahjalal International Airport]]''
| 8898000
| [[Файл:Zia aeropuerto internacional.JPG|center|128px]]
| [[Бангладеш]]
| [[Dakka|Дакка]]
| [[Dakka|Дакка]]
|-
| style='text-align:right'| 202
| MHD
| ''[[:d:Q1152024|Mashhad International Airport]]''
| 8861319
| [[Файл:1399012319140852020116134 ضدعفونی کردن فرودگاه بین المللی مشهد.jpg|center|128px]]
| [[Иран]]
| [[Мәшһәд]]
| [[Мәшһәд]]
|-
| style='text-align:right'| 203
| BEY
| ''[[:d:Q668329|Beirut–Rafic Hariri International Airport]]''
| 8834819
| [[Файл:Beirut Airport aerial overview Lim.jpg|center|128px]]
| [[Ливан]]
| [[Бәйрут]]<br/>''[[:d:Q19903474|Beirut III]]''
| [[Бәйрут]]
|-
| style='text-align:right'| 204
| CLE
| ''[[:d:Q1100795|Cleveland Hopkins International Airport]]''
| 8693866
| [[Файл:CLE ATCT and Sun.JPG|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Кливленд]]
| [[Оһайо (штат)|Оһайо]]
|-
| style='text-align:right'| 205
| IND
| ''[[:d:Q1156865|Indianapolis International Airport]]''
| 8693024
| [[Файл:New-ind-a-concourse-10112008.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Индианаполис]]
| [[Индианаполис]]
|-
| style='text-align:right'| 206
| PBI
| ''[[:d:Q1432310|Palm Beach International Airport]]''
| 8657372
| [[Файл:Palm Beach International Airport photo Don Ramey Logan.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Велике Маями]]<br/>[[Вест-Палм-Бич]]
| [[Вест-Палм-Бич]]
|-
| style='text-align:right'| 207
| ESB
| ''[[:d:Q430490|Ankara Esenboğa Airport]]''
| 8644967
| [[Файл:Esenboga International Airport Ankara Turkey.jpg|center|128px]]
| [[Төркия]]
| [[Әнкара]]
| [[Әнкара]]
|-
| style='text-align:right'| 208
| REC
| ''[[:d:Q387704|Recife/Guararapes–Gilberto Freyre International Airport]]''
| 8631385
| [[Файл:Recife airport.jpg|center|128px]]
| [[Бразилия]]
| [[Ресифи]]
| ''[[:d:Q3300237|Boa Viagem]]''<br/>[[Пернамбуку]]
|-
| style='text-align:right'| 209
| BKI
| ''[[:d:Q645760|Kota Kinabalu International Airport]]''
| 8622488
| [[Файл:KKIA T1.jpg|center|128px]]
| [[Малайзия]]
| ''[[:d:Q137271|Kota Kinabalu]]''
| ''[[:d:Q6393105|Kepayan]]''
|-
| style='text-align:right'| 210
| LYS
| ''[[:d:Q1547|Lyon–Saint-Exupéry Airport]]''
| 8558341
| [[Файл:Vue aérienne d'une partie de l'aéroport de Lyon Saint-Exupéry et de la gare TGV (septembre 2022).jpg|center|128px]]
| [[Франция]]
| [[Лион]]
| [[Коломбье-Сонье]]
|-
| style='text-align:right'| 211
| NGO
| ''[[:d:Q679345|Chubu Centrair International Airport]]''
| 8507373
| [[Файл:Chubu Centrair International Airport - North Wing - 01.JPG|center|128px]]
| [[Япония]]
| [[Нагоя]]
| [[Токонамэ]]
|-
| style='text-align:right'| 212
| JOG
| ''[[:d:Q1430731|Adisucipto International Airport]]''
| 8430622
| [[Файл:Garuda Indonesia New Livery.jpg|center|128px]]
| [[Индонезия]]
| [[Йокьякарта]]
| ''[[:d:Q3741|Йокьякарта]]''
|-
| style='text-align:right'| 213
| BEG
| ''[[:d:Q127955|Belgrade Nikola Tesla Airport]]''
| 8367931
| [[Файл:Belgrade Nikola Tesla Airport 4.jpg|center|128px]]
| [[Сербия]]
| [[Белград]]
| [[Белград]]
|-
| style='text-align:right'| 214
| PEN
| ''[[:d:Q669261|Penang International Airport]]''
| 8316050
| [[Файл:Cmglee Penang airport 2012 terminal.jpg|center|128px]]
| [[Малайзия]]
| ''[[:d:Q188096|Пенанг штаты]]''<br/>''[[:d:Q61092|Джорджтаун]]''
| ''[[:d:Q4874282|Bayan Lepas]]''
|-
| style='text-align:right'| 215
| CXR
| ''[[:d:Q25226|Cam Ranh International Airport]]''
| 8300000
| [[Файл:Cam Ranh International Airport Terminal 2.jpg|center|128px]]
| [[Вьетнам]]
| [[Нячаң]]
| ''[[:d:Q1202888|South Central Coast]]''
|-
| style='text-align:right'| 216
| PUJ
| ''[[:d:Q1352042|Punta Cana International Airport]]''
| 8181848
| [[Файл:PuntaCanaInternationalAirport.JPG|center|128px]]
| [[Доминикан Җөмһүрияте|Доминикан Республикасы]]
| ''[[:d:Q1568095|Punta Cana]]''<br/>''[[:d:Q56611904|Tortuga Bay]]''
| ''[[:d:Q1568095|Punta Cana]]''
|-
| style='text-align:right'| 217
| IBZ
| ''[[:d:Q1431549|Ibiza Airport]]''
| 8156675
| [[Файл:Ibiza Airport asv2023-04 img4.jpg|center|128px]]
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q52631|Ibiza]]''
| ''[[:d:Q52631|Ibiza]]''
|-
| style='text-align:right'| 218
| VLC
| ''[[:d:Q20455825|Valencia Airport]]''
| 8114852
| [[Файл:Valencia Airport Terminal.jpg|center|128px]]
| [[Испания]]
| [[Валенсия]]
| [[Манисес]]
|-
| style='text-align:right'| 219
| PIT
| ''[[:d:Q1421504|Pittsburgh International Airport]]''
| 8114028
| [[Файл:Pittsburgh International Airport aerial view.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Питтсбург]]
| ''[[:d:Q965026|Findlay Township]]''
|-
| style='text-align:right'| 220
| POA
| ''[[:d:Q1432702|Salgado Filho Porto Alegre International Airport]]''
| 8105932
| [[Файл:Aeroporto 1 Salgado Filho - panoramio (1).jpg|center|128px]]
| [[Бразилия]]
| [[Порту-Алегри]]
| ''[[:d:Q3509837|São João, Porto Alegre]]''<br/>[[Риу-Гранди-ду-Сул]]
|-
| style='text-align:right'| 221
| HER
| ''[[:d:Q1142384|Heraklion International Airport "Nikos Kazantzakis"]]''
| 8087146
| [[Файл:Airbus A320-212 Aegean at Heraklion.jpg|center|128px]]
| [[Греция]]
| ''[[:d:Q160544|Heraklion]]''
| ''[[:d:Q160544|Heraklion]]''
|-
| style='text-align:right'| 222
| SOF
| ''[[:d:Q127951|Sofia Airport]]''
| 7992702
| [[Файл:SA-06-NOvember-2015.jpg|center|128px]]
| [[Болгария]]
| [[Sofiä|София]]<br/>''[[:d:Q4442915|Stolichna Municipality]]''
| ''[[:d:Q4442915|Stolichna Municipality]]''
|-
| style='text-align:right'| 223
| BRI
| ''[[:d:Q779805|Bari Karol Wojtyła Airport]]''
| 7977881
| [[Файл:Bari Airport seen from sea closeup.jpg|center|128px]]
| [[Италия]]
| [[Бари]]
| [[Бари]]
|-
| style='text-align:right'| 224
| ALG
| ''[[:d:Q623452|Algiers Houari Boumediene Airport]]''
| 7975412
| [[Файл:Aeroport Houari Boumediene IMG 1362.JPG|center|128px]]
| [[Алжир|Әлҗәзаир]]
| [[Әлҗәзаир (шәһәр)]]
| [[Әлҗәзаир (шәһәр)]]
|-
| style='text-align:right'| 225
| BRS
| ''[[:d:Q8725|Bristol Airport]]''
| 7945038
| [[Файл:N Side Road, Bristol Airport - geograph.org.uk - 3737093.jpg|center|128px]]
| [[Бөекбритания]]
| [[Бристол]]
| ''[[:d:Q178196|North Somerset]]''
|-
| style='text-align:right'| 226
| AMM
| ''[[:d:Q721494|Queen Alia International Airport]]''
| 7837501
| [[Файл:Queen Alia International Airport - New Terminal - 2013.JPG|center|128px]]
| [[Үрдүн]]
| [[Амман]]
| ''[[:d:Q472788|Amman Governorate]]''
|-
| style='text-align:right'| 227
| KEF
| ''[[:d:Q139921|Keflavík Airport]]''
| 7776147
| [[Файл:SSJ100 Keflavik runways (5160518757).jpg|center|128px]]
| [[Исландия]]
| ''[[:d:Q170693|Keflavík]]''
| ''[[:d:Q652130|Reykjanesbær]]''<br/>''[[:d:Q60297275|Suðurnesjabær]]''
|-
| style='text-align:right'| 228
| MFM
| ''[[:d:Q525486|Macau International Airport]]''
| 7641495
| [[Файл:Macao airport terminal.jpg|center|128px]]
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q14773|Macau]]''
| ''[[:d:Q14773|Macau]]''
|-
| style='text-align:right'| 229
| CMN
| ''[[:d:Q955433|Mohammed V International Airport]]''
| 7637643
| [[Файл:Avion Royal Air Maroc à l'aéroport de Casablanca.jpg|center|128px]]
| [[Марокко]]
| ''[[:d:Q7903|Casablanca]]''
| ''[[:d:Q516261|Nouaceur Province]]''
|-
| style='text-align:right'| 230
| CVG
| ''[[:d:Q151121|Cincinnati/Northern Kentucky International Airport]]''
| 7573416
| [[Файл:Ariel View of CVG from East.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Синсинәти]]
| [[Гиброн (Кентукки)|Гиброн]]
|-
| style='text-align:right'| 231
| BPN
| ''[[:d:Q263652|Sultan Aji Muhammad Sulaiman Sepinggan Airport]]''
| 7553190
|
| [[Индонезия]]
| [[Баликпапан]]
| [[Баликпапан]]
|-
| style='text-align:right'| 232
| SVQ
| ''[[:d:Q1344758|San Pablo Airport]]''
| 7544473
| [[Файл:LEZL.jpg|center|128px]]
| [[Испания]]
| [[Севилья]]
| [[Севилья]]
|-
| style='text-align:right'| 233
| YEG
| ''[[:d:Q269588|Edmonton International Airport]]''
| 7499163
| [[Файл:Airport expansion.jpg|center|128px]]
| [[Канада]]
| ''[[:d:Q1133254|Edmonton Metropolitan Region]]''<br/>[[Эдмонтон]]
| [[Альберта]]
|-
| style='text-align:right'| 234
| CMH
| ''[[:d:Q1432440|John Glenn Columbus International Airport]]''
| 7455031
| [[Файл:John Glenn International Airport Departure level.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Коламбус]]
| [[Коламбус]]
|-
| style='text-align:right'| 235
| KRK
| ''[[:d:Q581545|John Paul II International Airport Kraków-Balice]]''
| 7394219
| [[Файл:John Paul II Airport in Balice-Kraków night november 2017(3).jpg|center|128px]]
| [[Польша]]
| [[Краков]]
| [[Балице (Кече Польша воеводалыгы)]]
|-
| style='text-align:right'| 236
| ACE
| ''[[:d:Q1430865|César Manrique Lanzarote Airport]]''
| 7350451
| [[Файл:Arrecife-Airport.jpg|center|128px]]
| [[Испания]]
| [[Сан-Бартоломе]]<br/>[[Арресифе]]
| ''[[:d:Q182432|Lanzarote]]''
|-
| style='text-align:right'| 237
| KTM
| ''[[:d:Q61066|Tribhuvan International Airport]]''
| 7327042
| [[Файл:2009-03 Kathmandu 10.jpg|center|128px]]
| [[Непал]]
| [[Катманду]]
| [[Катманду]]
|-
| style='text-align:right'| 238
| KHI
| ''[[:d:Q61052|Jinnah International Airport]]''
| 7267582
| [[Файл:PK Karachi Airport asv2020-01.jpg|center|128px]]
| [[Пакистан Ислам Җөмһүрияте|Пакьстан]]
| [[Karaçi]]
| [[Karaçi]]
|-
| style='text-align:right'| 239
| TIA
| ''[[:d:Q217226|Tirana International Airport Nënë Tereza]]''
| 7257634
| [[Файл:Rinas.JPG|center|128px]]
| [[Албания]]
| [[Тирана]]
| ''[[:d:Q229892|Tirana County]]''<br/>''[[:d:Q192853|Durrës County]]''<br/>''[[:d:Q16350090|Krujë Municipality]]''<br/>[[Камаз (шәһәр)|Камза]]
|-
| style='text-align:right'| 240
| ALA
| [[Almatı Xalıqara hawa alanı|Almatı xalıqara aeroportı]]
| 7230156
| [[Файл:ALMATY AIRPORT - panoramio.jpg|center|128px]]
| [[Казакъстан]]
| [[Алматы]]
| [[Алматы]]
|-
| style='text-align:right'| 241
| CLO
| ''[[:d:Q2308547|Alfonso Bonilla Aragón International Airport]]''
| 7217373
| [[Файл:Terminal de pasajeros del aeropuerto Alfonso Bonilla Aragon.JPG|center|128px]]
| [[Колумбия]]
| [[Кали]]
| [[Пальмира (Колумбия)]]
|-
| style='text-align:right'| 242
| CTG
| ''[[:d:Q2670003|Rafael Núñez International Airport]]''
| 7087788
| [[Файл:77 - Carthagène - Décembre 2008.JPG|center|128px]]
| [[Колумбия]]
| [[Картахена (Колумбия)]]
| [[Картахена (Колумбия)]]
|-
| style='text-align:right'| 243
| IKA
| ''[[:d:Q734729|Имам Хөмәйни исемендәге Тәһран халыкара аэропорты]]''
| 7055159
| [[Файл:IKA Airport main terminal (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Иран]]
| [[Тәһран]]
| [[Тәһран (устан)]]
|-
| style='text-align:right'| 244
| TLS
| ''[[:d:Q372615|Toulouse-Blagnac]]''
| 7037150
| [[Файл:Aérogare LFBO 2016.jpg|center|128px]]
| [[Франция]]
| [[Тулуза]]
| [[Бланьяк]]
|-
| style='text-align:right'| 245
| SJD
| ''[[:d:Q2720492|Los Cabos International Airport]]''
| 7019300
| [[Файл:Los Cabos International Airport.JPG|center|128px]]
| [[Мексика]]
| [[Кабо Сан Лукас (Лос Кабос)]]<br/>[[Сан Хосе дел Кабо (Лос Кабос)]]
| [[Сан Хосе дел Кабо (Лос Кабос)]]
|-
| style='text-align:right'| 246
| KHH
| ''[[:d:Q16810|Kaohsiung International Airport]]''
| 6973845
| [[Файл:KHH 02.jpg|center|128px]]
| [[Кытай Җөмһүрияте]]
| ''[[:d:Q181557|Kaohsiung]]''
| ''[[:d:Q718021|Siaogang District]]''
|-
| style='text-align:right'| 247
| CHC
| ''[[:d:Q1061330|Christchurch International Airport]]''
| 6931441
| [[Файл:CHC airport.jpg|center|128px]]
| [[Яңа Зеландия]]
| [[Крайстчерч]]
| ''[[:d:Q32159699|Christchurch City]]''
|-
| style='text-align:right'| 248
| BAH
| ''[[:d:Q637639|Bahrain International Airport]]''
| 6900000
| [[Файл:BahrainInternationalAirport01.jpeg|center|128px]]
| [[Бәхрәйн]]
| [[Бәхрәйн]]<br/>[[Манама]]<br/>''[[:d:Q1771398|Riffa]]''
| ''[[:d:Q270500|Al-Muharraq]]''
|-
| style='text-align:right'| 249
| BIO
| ''[[:d:Q598197|Bilbao Airport]]''
| 6777645
| [[Файл:Ortoargazkia-aireportua-2017.png|center|128px]]
| [[Испания]]
| [[Билбао]]
| [[Лухуа]]<br/>[[Сондика]]<br/>[[Дерио]]
|-
| style='text-align:right'| 250
| SKG
| ''[[:d:Q127958|Thessaloniki Airport "Makedonia"]]''
| 6689193
|
| [[Греция]]
| [[Сәләник]]
| ''[[:d:Q2010135|Mikra Municipal Unit]]''
|-
| style='text-align:right'| 251
| HRG
| ''[[:d:Q385191|Hurghada International Airport]]''
| 6672681
| [[Файл:Hurghada-Airport.jpg|center|128px]]
| [[Мисыр]]
| ''[[:d:Q187284|Hurghada]]''
| ''[[:d:Q30831|Кызыл Диңгез]]''
|-
| style='text-align:right'| 252
| NNG
| ''[[:d:Q3238350|Nanning Wuxu International Airport]]''
| 6659516
| [[Файл:Wuxu airport main builiding.jpg|center|128px]]
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q179608|Nanning]]''
| ''[[:d:Q10919361|Wuxu]]''
|-
| style='text-align:right'| 253
| PMO
| ''[[:d:Q630645|Falcone–Borsellino Airport]]''
| 6628558
| [[Файл:Palermo-Airport-bjs2007-01.jpg|center|128px]]
| [[Италия]]
| [[Палермо]]
| [[Чинизи]]
|-
| style='text-align:right'| 254
| JAX
| ''[[:d:Q1431579|Jacksonville International Airport]]''
| 6574903
| [[Файл:Jacksonville Int'l.JPG|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q6118061|Jacksonville metropolitan area]]''<br/>[[Җәксонвилл|Җәксонсвилл]]
| [[Җәксонвилл|Җәксонсвилл]]
|-
| style='text-align:right'| 255
| BGO
| ''[[:d:Q619980|Bergen Airport]]''
| 6552286
| [[Файл:New Bergen Airport Flesland with old terminal in the background.jpg|center|128px]]
| [[Норвегия]]
| [[Берген]]
| ''[[:d:Q10428388|Bergen Municipality]]''
|-
| style='text-align:right'| 256
| GLA
| ''[[:d:Q8721|Glasgow Airport]]''
| 6516029
| [[Файл:GlasgowAirportFromAir.jpg|center|128px]]
| [[Бөекбритания]]
| [[Glazgo]]
| ''[[:d:Q211091|Renfrewshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 257
| SSA
| ''[[:d:Q926029|Deputado Luís Eduardo Magalhães International Airport]]''
| 6504908
| [[Файл:Fachada Aeroporto de Salvador2.jpg|center|128px]]
| [[Бразилия]]
| [[Салвадор]]
| [[Салвадор]]
|-
| style='text-align:right'| 258
| BTH
| ''[[:d:Q780450|Hang Nadim Airport]]''
| 6500000
| [[Файл:Bandar Udara Hang Nadim.jpg|center|128px]]
| [[Индонезия]]
| [[Батам]]
| [[Батам]]
|-
| style='text-align:right'| 259
| MCT
| ''[[:d:Q1133357|Muscat International Airport]]''
| 6479860
| [[Файл:Aerial view of Muscat Airport.jpg|center|128px]]
| [[Оман]]
| ''[[:d:Q3826|Muscat]]''
| ''[[:d:Q544762|Muscat Governorate]]''
|-
| style='text-align:right'| 260
|
| ''[[:d:Q1190274|Kunming Wujiaba International Airport]]''
| 6446539<br/>5604090<br/>7087156<br/>14443607<br/>11818682
| [[Файл:Kunming Wujiaba Airport (KMG) front.JPG|center|128px]]
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q182852|Kunming]]''
| ''[[:d:Q182852|Kunming]]''
|-
| style='text-align:right'| 261
| DLC
| ''[[:d:Q965083|Dalian Zhoushuizi International Airport]]''
| 6368458
| [[Файл:Dalian Airport.jpg|center|128px]]
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q74881|Dalian]]''
| ''[[:d:Q74881|Dalian]]''
|-
| style='text-align:right'| 262
| AER
| ''[[:d:Q1138408|Sochi International Airport]]''
| 6343869
| [[Файл:NASA FIRMS 2024-12-15 Sochi.png|center|128px]]
| [[Россия]]
| [[Сочи]]
| [[Краснодар крае]]
|-
| style='text-align:right'| 263
| MED
| ''[[:d:Q1205940|Шаһзадә Мөхәммәт бин Габделгазиз исемендәге Мәдинә халыкара аэропорты]]''
| 6340684
| [[Файл:Pano1-1.jpg|center|128px]]
| [[Согуд Гарәбстаны]]
| [[Мәдинә]]
| ''[[:d:Q236027|Мәдинә (провинция)]]''
|-
| style='text-align:right'| 264
| WLG
| ''[[:d:Q1150574|Wellington Airport]]''
| 6337165
| [[Файл:Wellington airport aerial.jpg|center|128px]]
| [[Яңа Зеландия]]
| [[Wellington|Веллиңтон]]
| ''[[:d:Q47037646|Wellington City]]''
|-
| style='text-align:right'| 265
| EIN
| ''[[:d:Q1348234|Eindhoven Airport]]''
| 6330599
| [[Файл:Vertekhal Eindhoven airport.jpg|center|128px]]
| [[Нидерланд]]
| [[Эйндһовен]]
| [[Эйндһовен]]
|-
| style='text-align:right'| 266
| LOS
| ''[[:d:Q1043631|Murtala Muhammed International Airport]]''
| 6235266
| [[Файл:MMIA Intl Terminal 2019.jpg|center|128px]]
| [[Нигерия]]
| ''[[:d:Q1024647|Ikeja]]''<br/>[[Лагос]]
| ''[[:d:Q1024647|Ikeja]]''<br/>''[[:d:Q815913|Lagos State]]''
|-
| style='text-align:right'| 267
| TSA
| ''[[:d:Q702019|Taipei Songshan Airport]]''
| 6225932
| [[Файл:Taipei Songshan Airport 1st Terminal Building 20090926.JPG|center|128px]]
| [[Кытай Җөмһүрияте]]
| [[Taybey|Тайпей]]
| ''[[:d:Q271124|Songshan District]]''
|-
| style='text-align:right'| 268
| PVR
| ''[[:d:Q2666312|Licenciado Gustavo Díaz Ordaz International Airport]]''
| 6208700
| [[Файл:Aeropuerto Internacional de Puerto Vallarta.jpg|center|128px]]
| [[Мексика]]
| [[Пуерто Вальярта (Халиско)]]
| [[Пуерто Вальярта (Халиско)]]
|-
| style='text-align:right'| 269
| LCA
| ''[[:d:Q654636|Larnaca International Airport]]''
| 6037053
| [[Файл:LCA Terminal outside.jpg|center|128px]]
| [[Кипр Республикасы]]
| ''[[:d:Q171882|Larnaca]]''
| ''[[:d:Q171882|Larnaca]]''
|-
| style='text-align:right'| 270
| MLA
| ''[[:d:Q672289|Malta International Airport]]''
| 6034650
| [[Файл:Malta International Airport from tarmac.JPG|center|128px]]
| [[Мальта]]
| [[Мальта]]<br/>[[Валлетта]]
| ''[[:d:Q475585|Luqa]]''
|-
| style='text-align:right'| 271
| MKE
| ''[[:d:Q537950|Milwaukee Mitchell International Airport]]''
| 6015731
| [[Файл:Mke-airport.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Милуоки]]
| [[Милуоки]]
|-
| style='text-align:right'| 272
| NQZ
| ''[[:d:Q174233|Nursultan Nazarbayev International Airport]]''
| 6001471
| [[Файл:Astana International Airport 03.jpg|center|128px]]
| [[Казакъстан]]
| [[Астана]]
| [[Астана]]
|-
| style='text-align:right'| 273
| SVX
| [[Кольцово һава аланы|Акинфий Никитич Демидов исемендәге Екатеринбург-Кольцово халыкара аэропорты]]
| 5973142
| [[Файл:Koltsovo Airport (July 2025) - 0.jpg|center|128px]]
| [[Россия]]
| [[Екатеринбург]]
| [[Екатеринбург]]
|-
| style='text-align:right'| 274
| PSA
| ''[[:d:Q709169|Pisa International Airport “Galileo Galilei”]]''
| 5944769
| [[Файл:Pisa International Airport Galileo Galilei, Italy.JPG|center|128px]]
| [[Италия]]
| [[Пиза]]
| [[Пиза]]
|-
| style='text-align:right'| 275
| LHW
| ''[[:d:Q3234734|Lanzhou Zhongchuan International Airport]]''
| 5942431
| [[Файл:Lanzhou Airport Terminal.JPG|center|128px]]
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q183584|Lanzhou]]''
| ''[[:d:Q183584|Lanzhou]]''
|-
| style='text-align:right'| 276
| FOR
| ''[[:d:Q2074717|Pinto Martins – Fortaleza International Airport]]''
| 5899311
| [[Файл:Vista do Aeroporto Internacional de Fortaleza Pinto Martins.jpg|center|128px]]
| [[Бразилия]]
| [[Форталеза]]
| [[Форталеза]]<br/>[[Сеара]]
|-
| style='text-align:right'| 277
| TSN
| ''[[:d:Q774669|Tianjin Binhai International Airport]]''
| 5841680
| [[Файл:Tianjin Binhai International Airport 201509.jpg|center|128px]]
| [[Кытай]]
| [[Täncin|Тиәнҗин]]
| ''[[:d:Q11083952|Xinli Subdistrict]]''
|-
| style='text-align:right'| 278
| GIG
| ''[[:d:Q733998|Rio de Janeiro/Galeão – Antonio Carlos Jobim International Airport]]''
| 5809626
| [[Файл:Riodejaneiro aerea aeroportogaleao-131756(cut).jpg|center|128px]]
| [[Бразилия]]
| [[Рио-де-Жанейро]]
| ''[[:d:Q1759962|Galeão]]''<br/>[[Рио-де-Жанейро]]
|-
| style='text-align:right'| 279
| NTE
| ''[[:d:Q1432144|Nantes Atlantique Airport]]''
| 5800372
| [[Файл:Aéroport Nantes Atlantique.jpg|center|128px]]
| [[Франция]]
| [[Нант]]
| [[Бугене]]
|-
| style='text-align:right'| 280
| BDL
| ''[[:d:Q1420233|Bradley International Airport]]''
| 5797044
| [[Файл:Airport 2.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Хартфорд (округ, Коннектикут)]]<br/>[[Рфилд (округ, Коннектикут)]]<br/>[[Нью-Хейвен (округ, Коннектикут)]]<br/>[[Нью-Лондон (округ, Коннектикут)]]<br/>[[Хампден (округ, Массачусетс)]]<br/>[[Олбани (округ, Нью-Йорк)]]<br/>[[Һартфорд (Коннектикут)|Һартфорд]]
| [[Коннектикут]]
|-
| style='text-align:right'| 281
| ONT
| ''[[:d:Q949831|Ontario International Airport]]''
| 5740593
| [[Файл:Ontariointlairport1.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Онтарио (Калифорния)|Онтарио]]
| [[Калифорния (штат)|Калифорния]]
|-
| style='text-align:right'| 282
| FOC
| ''[[:d:Q1350630|Fuzhou Changle International Airport]]''
| 5739444
| [[Файл:Check-in Area@ZSFZ@201907.jpg|center|128px]]
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q68481|Fuzhou]]''
| ''[[:d:Q14382988|Zhanggang Subdistrict]]''
|-
| style='text-align:right'| 283
| HAV
| ''[[:d:Q381677|José Martí International Airport]]''
| 5713859
| [[Файл:Aeroport de l'Havana.jpg|center|128px]]
| [[Куба]]
| [[Һавана]]
| ''[[:d:Q1936076|Boyeros]]''
|-
| style='text-align:right'| 284
| HFE
| ''[[:d:Q1431445|Hefei Xinqiao International Airport]]''
| 5712698
| [[Файл:P70527-174833.jpg|center|128px]]
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q185684|Hefei]]''
| ''[[:d:Q1206193|Feixi County]]''
|-
| style='text-align:right'| 285
| BOD
| ''[[:d:Q612731|Bordeaux–Mérignac Airport]]''
| 5704455
| [[Файл:Aéroport Bx Mérignac.JPG|center|128px]]
| [[Франция]]
| [[Бордо]]
| [[Мериньяк]]
|-
| style='text-align:right'| 286
| SRG
| ''[[:d:Q1457975|Jenderal Achmad Yani International Airport]]''
| 5669282
| [[Файл:SemarangAirportTerminal.jpg|center|128px]]
| [[Индонезия]]
| [[Семараң]]
| [[Семараң]]
|-
| style='text-align:right'| 287
| FUE
| ''[[:d:Q1431349|Fuerteventura Airport]]''
| 5641500
| [[Файл:Aeropuerto de Los Estancos Fuerteventura.jpg|center|128px]]
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q192534|Fuerteventura]]''
| [[Пуэрто-дель-Росарио]]
|-
| style='text-align:right'| 288
| RHO
| ''[[:d:Q833555|Rhodes International Airport "Diagoras"]]''
| 5567748
| [[Файл:Airpoort rhodes 31.JPG|center|128px]]
| [[Греция]]
| [[Родос]]
| ''[[:d:Q12875763|Родос муниципалитеты]]''
|-
| style='text-align:right'| 289
| TFN
| ''[[:d:Q932514|Tenerife North Airport]]''
| 5566243
| [[Файл:Plataforma tfn.jpg|center|128px]]
| [[Испания]]
| ''[[:d:Q40846|Tenerife]]''<br/>[[Санта-Круз-де-Тенерифе]]
| [[Сан-Кристобаль-де-ла-Лагуна]]
|-
| style='text-align:right'| 290
| KCH
| ''[[:d:Q1305028|Kuching International Airport]]''
| 5564722
| [[Файл:KIA check-in.jpg|center|128px]]
| [[Малайзия]]
| ''[[:d:Q2552204|Kuching]]''<br/>''[[:d:Q220445|Kuching]]''
| ''[[:d:Q220445|Kuching]]''
|-
| style='text-align:right'| 291
| CEB
| ''[[:d:Q1048704|Mactan–Cebu International Airport]]''
| 5560258
| [[Файл:CEB Airport 2026-04-03 010.jpg|center|128px]]
| [[Филиппин|Филипин]]
| ''[[:d:Q1075343|Metro Cebu]]''<br/>[[Лапу-Лапу]]<br/>[[Таклобан]]
| [[Лапу-Лапу]]
|-
| style='text-align:right'| 292
| DUR
| ''[[:d:Q392728|King Shaka International Airport]]''
| 5527890
| [[Файл:KSIA-Passenger-Terminal.jpg|center|128px]]
| [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]]
| ''[[:d:Q5468|Durban]]''
| ''[[:d:Q6463836|La Mercy]]''
|-
| style='text-align:right'| 293
| TYN
| ''[[:d:Q2361055|Taiyuan Wusu International Airport]]''
| 5526997
| [[Файл:Taiyuan airport (6246642416).jpg|center|128px]]
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q72778|Taiyuan]]''
| ''[[:d:Q72778|Taiyuan]]''
|-
| style='text-align:right'| 294
| CNX
| ''[[:d:Q1065082|Chiang Mai International Airport]]''
| 5459481
| [[Файл:Chiang Mai International Airport 2025.jpg|center|128px]]
| [[Таиланд]]
| ''[[:d:Q233588|Chiang Mai]]''<br/>[[Чиаңмай]]
| ''[[:d:Q7649941|Suthep]]''
|-
| style='text-align:right'| 295
| RIX
| ''[[:d:Q505421|Riga International Airport]]''
| 5380779
| [[Файл:Riga Airport 2016.jpg|center|128px]]
| [[Латвия]]
| [[Рига]]
| ''[[:d:Q110029686|Mārupe Parish]]''
|-
| style='text-align:right'| 296
| CHS
| ''[[:d:Q1163183|Charleston International Airport]]''
| 5322147
| [[Файл:Charleston International Airport, Apr 2014.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Чарлстон]]
| [[Көньяк Каролина]]
|-
| style='text-align:right'| 297
| KTW
| ''[[:d:Q1162558|Katowice International Airport]]''
| 5297247
| [[Файл:Luftaufnahme Airport Kattowitz 2.jpg|center|128px]]
| [[Польша]]
| [[Katovitse|Катовитсе]]
| [[Пижовици]]<br/>''[[:d:Q1145560|Tarnowskie Góry county]]''
|-
| style='text-align:right'| 298
| LUX
| ''[[:d:Q872186|Luxembourg Airport]]''
| 5209656
|
| [[Люксембург]]
| [[Люксембург (шәһәр)|Люксембург]]
| ''[[:d:Q985476|Sandweiler]]''<br/>''[[:d:Q985402|Niederanven]]''
|-
| style='text-align:right'| 299
| SIP
| [[Aqmäscit Xalıqara hawa alanı|Simferopol xalıqara aeroportı]]
| 5146095
| [[Файл:Аэропорт Симферополь.jpg|center|128px]]
| [[Украина]]
| [[Акмәсҗит]]
| [[Кырым Автономияле Республикасы|Кырым Автономияле Җөмһүрияте]]
|-
| style='text-align:right'| 300
| PLM
| ''[[:d:Q1432286|Sultan Mahmud Badaruddin II International Airport]]''
| 5126298
| [[Файл:Sultan Mahmud Badaruddin Airport Front.jpg|center|128px]]
| [[Индонезия]]
| [[Палембаң]]
| [[Палембаң]]
|-
| style='text-align:right'| 301
| ABV
| ''[[:d:Q525030|Nnamdi Azikiwe International Airport]]''
| 5029843
| [[Файл:20101001 1355 D-ALEY.jpg|center|128px]]
| [[Нигерия]]
| ''[[:d:Q3787|Абуҗа]]''
| ''[[:d:Q3787|Абуҗа]]''
|-
| style='text-align:right'| 302
| CWB
| ''[[:d:Q180464|Afonso Pena International Airport]]''
| 4930211
| [[Файл:Afonsopenaairport.jpg|center|128px]]
| [[Бразилия]]
| [[Сан-Жозе-дус-Пиньяйс]]
| [[Сан-Жозе-дус-Пиньяйс]]
|-
| style='text-align:right'| 303
| RAK
| ''[[:d:Q429304|Marrakesh Menara Airport]]''
| 4903681
| [[Файл:Marrakech Menara Airport 1.jpg|center|128px]]
| [[Марокко]]
| ''[[:d:Q101625|Marrakech]]''
| ''[[:d:Q101625|Marrakech]]''
|-
| style='text-align:right'| 304
| ANC
| ''[[:d:Q767753|Ted Stevens Anchorage International Airport]]''
| 4901000
| [[Файл:Anchorage International Airport and Cook Inlet.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Анкоридж|Әңкориҗ]]
| [[Анкоридж|Әңкориҗ]]<br/>[[Аляска]]
|-
| style='text-align:right'| 305
| EMA
| ''[[:d:Q8977|East Midlands Airport]]''
| 4873757
| [[Файл:East Midlands2.JPG|center|128px]]
| [[Бөекбритания]]
| [[Ноттиңем]]<br/>[[Дарби]]
| ''[[:d:Q23106|Leicestershire]]''
|-
| style='text-align:right'| 306
| BFS
| ''[[:d:Q8979|Belfast International Airport]]''
| 4818214
| [[Файл:Belfast International Airport - geograph.org.uk - 119152.jpg|center|128px]]
| [[Бөекбритания]]
| [[Белфаст]]
| ''[[:d:Q1816016|Aldergrove]]''
|-
| style='text-align:right'| 307
| SSH
| ''[[:d:Q326268|Sharm el-Sheikh International Airport]]''
| 4734641
| [[Файл:Terminal 2 Sharm el-Sheikh Airport.JPG|center|128px]]
| [[Мисыр]]
| ''[[:d:Q644|Sharm el-Sheikh]]''
| ''[[:d:Q644|Sharm el-Sheikh]]''
|-
| style='text-align:right'| 308
| GYD
| ''[[:d:Q386864|Heydar Aliyev International Airport]]''
| 4730000
|
| [[Азәрбайҗан]]
| [[Бакы]]
| [[Бакы]]
|-
| style='text-align:right'| 309
| DLM
| ''[[:d:Q1431180|Dalaman Airport]]''
| 4622280
| [[Файл:Dalaman Airport Karakas-2.jpg|center|128px]]
| [[Төркия]]
| [[Даламан]]<br/>[[Мугла]]
| [[Даламан]]
|-
| style='text-align:right'| 310
| BVA
| ''[[:d:Q611983|Beauvais-Tillé Airport]]''
| 4614424
| [[Файл:Aéroport Beauvais - France , Aeropuerto Beauvais - Francia. - panoramio.jpg|center|128px]]
| [[Франция]]
| [[Бове]]
| [[Тилье]]
|-
| style='text-align:right'| 311
| BUF
| ''[[:d:Q597986|Buffalo Niagara International Airport]]''
| 4606000
| [[Файл:Buffalo Niagara Airport terminal NY 2025-09-03 08-27-36 1.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Эри (округ, Нью-Йорк)]]<br/>[[Баффало]]
| [[Чиктевага (шәһәр, Нью-Йорк)]]
|-
| style='text-align:right'| 312
| GDN
| ''[[:d:Q779984|Gdańsk Lech Wałęsa Airport]]''
| 4576705
| [[Файл:Port Lotniczy im Lecha Walesy Terminal 2.jpg|center|128px]]
| [[Польша]]
| ''[[:d:Q732001|Tricity]]''<br/>[[Гданьск]]
| [[Гданьск]]
|-
| style='text-align:right'| 313
| MSQ
| ''[[:d:Q777855|Minsk National Airport]]''
| 4536644
| [[Файл:Parking lot of Minsk National Airport (2).jpg|center|128px]]
| [[Беларусия|Беларусь]]
| [[Минск]]
| ''[[:d:Q2152317|Kastrychnitski District]]''
|-
| style='text-align:right'| 314
| SDQ
| ''[[:d:Q1062676|Las Américas International Airport]]''
| 4519573
| [[Файл:MDSD-TerminalA.JPG|center|128px]]
| [[Доминикан Җөмһүрияте|Доминикан Республикасы]]
| ''[[:d:Q34820|Santo Domingo]]''
| ''[[:d:Q6461454|La Caleta]]''
|-
| style='text-align:right'| 315
| AHB
| ''[[:d:Q2743319|Abha Regional Airport]]''
| 4500000
| [[Файл:Abha International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Согуд Гарәбстаны]]
| ''[[:d:Q190948|Abha]]''
| ''[[:d:Q779855|Asir Province]]''<br/>''[[:d:Q190948|Abha]]''
|-
| style='text-align:right'| 316
| LHE
| ''[[:d:Q60879|Allama Iqbal International Airport]]''
| 4490182
| [[Файл:AllamaIqbalAirport.JPG|center|128px]]
| [[Пакистан Ислам Җөмһүрияте|Пакьстан]]
| [[Lahor|Лаһор]]
| [[Lahor|Лаһор]]
|-
| style='text-align:right'| 317
| GOT
| ''[[:d:Q1137115|Gothenburg-Landvetter Airport]]''
| 4447037
| [[Файл:GOT D-AEMD.jpg|center|128px]]
| [[Швеция]]
| [[Гөтеборг]]
| ''[[:d:Q500125|Härryda Municipality]]''
|-
| style='text-align:right'| 318
| TAS
| ''[[:d:Q860952|Tashkent International Airport]]''
| 4430000
| [[Файл:Tashkent Airport Wallner.jpg|center|128px]]
| [[Үзбәкстан]]
| [[Ташкент]]
| [[Ташкент вилаяте]]
|-
| style='text-align:right'| 319
| ABQ
| ''[[:d:Q1578972|Albuquerque International Sunport]]''
| 4365400
| [[Файл:Albuquerque International Sunport from above.jpeg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Әлбукерке]]<br/>''[[:d:Q4712839|Albuquerque metropolitan area]]''<br/>''[[:d:Q16960685|Albuquerque-Santa Fe-Las Vegas, NM Combined Statistical Area]]''
| [[Нью-Мексико]]
|-
| style='text-align:right'| 320
| MBJ
| ''[[:d:Q174140|Sangster International Airport]]''
| 4356100
| [[Файл:Sangster Airport.jpg|center|128px]]
| [[Ямайка]]
| ''[[:d:Q637555|Montego Bay]]''
| ''[[:d:Q637555|Montego Bay]]''
|-
| style='text-align:right'| 321
| MEM
| ''[[:d:Q866831|Memphis International Airport]]''
| 4355206
| [[Файл:FedEx plane Memphis TN 2012-04-21 005.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Мемфис (Теннесси)|Мемфис]]
| [[Мемфис (Теннесси)|Мемфис]]
|-
| style='text-align:right'| 322
| RNO
| ''[[:d:Q597139|Reno–Tahoe International Airport]]''
| 4310958
| [[Файл:RNO - FAA airport diagram.gif|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Рино (АКШ)|Рино]]
| [[Невада (штат)|Невада]]
|-
| style='text-align:right'| 323
| BDO
| ''[[:d:Q49249|Husein Sastranegara International Airport]]''
| 4310000
| [[Файл:COLLECTIE TROPENMUSEUM Een Glenn Martin bommenwerper van het KNIL op het militaire vliegveld Andir bij Bandoeng TMnr 60029585.jpg|center|128px]]
| [[Индонезия]]
| ''[[:d:Q3724|Көнбатыш Ява]]''<br/>[[Бандуң]]
| [[Бандуң]]
|-
| style='text-align:right'| 324
| COK
| ''[[:d:Q592172|Cochin International Airport]]''
| 4306661
| [[Файл:AIX at COK.jpg|center|128px]]
| [[Һиндстан]]
| ''[[:d:Q1800|Kochi]]''
| ''[[:d:Q6986357|Nedumbassery]]''
|-
| style='text-align:right'| 325
| UIO
| ''[[:d:Q1547557|Mariscal Sucre International Airport]]''
| 4300000
| [[Файл:Acceso NAIQ.JPG|center|128px]]
| [[Эквадор]]
| [[Кито]]
| ''[[:d:Q2466472|Quito Metro]]''
|-
| style='text-align:right'| 326
| KOA
| ''[[:d:Q1781135|Ellison Onizuka Kona International Airport]]''
| 4297272
| [[Файл:Ellison Onizuka Kona International Airport at Keahole (46277006881).jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Кайлуа-Кона]]
| [[Гавай (штат)|Һавайлар]]<br/>[[Гавай (округ, Гавай)]]
|-
| style='text-align:right'| 327
| KRR
| ''[[:d:Q1629051|Krasnodar International Airport]]''
| 4160053
| [[Файл:Domestic terminal of Krasnodar Airport.jpg|center|128px]]
| [[Россия]]
| [[Краснодар]]<br/>[[Сочи]]
| [[Краснодар]]
|-
| style='text-align:right'| 328
| LOP
| ''[[:d:Q1395514|Zainuddin Abdul Madjid International Airport]]''
| 4139371
| [[Файл:Lombok International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Индонезия]]
| [[Матарам (шәһәр)]]
| ''[[:d:Q14115|East Lombok]]''
|-
| style='text-align:right'| 329
| PKU
| ''[[:d:Q938233|Sultan Syarif Kasim II Airport]]''
| 4135762
| [[Файл:Departure hall of SSQ II.JPG|center|128px]]
| [[Индонезия]]
| [[Пеканбару]]
| [[Пеканбару]]
|-
| style='text-align:right'| 330
| PDG
| ''[[:d:Q177844|Minangkabau International Airport]]''
| 4130000
| [[Файл:Minangkabau Airport.JPG|center|128px]]
| [[Индонезия]]
| [[Падаң]]
| ''[[:d:Q6042|Padang Pariaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 331
| NCL
| ''[[:d:Q8975|Newcastle International Airport]]''
| 4127035
| [[Файл:Newcastle International Airport - geograph.org.uk - 308047.jpg|center|128px]]
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q23080|Тайн-әнд-Вир]]''<br/>[[Ньюкасл-апон-Тайн|Ньюкәсл-апон-Тайн]]
| ''[[:d:Q2665950|Woolsington]]''
|-
| style='text-align:right'| 332
| ORF
| ''[[:d:Q1432196|Norfolk International Airport]]''
| 4115537
| [[Файл:Norfolk International Airport=VA-9Apr1990-USGS.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q1011895|Hampton Roads]]''<br/>[[Норфолк (АКШ)]]
| [[Норфолк (АКШ)]]
|-
| style='text-align:right'| 333
| UFA
| [[Уфа (аэропорт)|Мостай Кәрим исемендәге Уфа халыкара аэропорты]]
| 4089111
| [[Файл:Ufa International Airport (April 2025) -0 1.jpg|center|128px]]
| [[Россия]]
| [[Уфа]]
| [[Башкортстан]]
|-
| style='text-align:right'| 334
| RIC
| ''[[:d:Q1857178|Richmond International Airport]]''
| 4068689
| [[Файл:RIC Terminal Building.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Ричмонд (Виргиния)|Ричмонд]]
| [[Виргиния]]
|-
| style='text-align:right'| 335
| KZN
| [[Казан Халыкара аэропорты|Габдулла Тукай исемендәге Казан халыкара аэропорты]]
| 4018000
| [[Файл:Kazan International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Россия]]
| [[Казан]]
| [[Татарстан]]<br/>[[Лаеш районы]]<br/>''[[:d:Q23897585|Столбищенское сельское поселение]]''
|-
| style='text-align:right'| 336
| ECN
| ''[[:d:Q607230|Ercan International Airport]]''
| 3990324
| [[Файл:Ercan Airport North Cyprus 007.JPG|center|128px]]
| [[Төньяк Кипрның Төрек Җөмһүрияте]]<br/>[[Кипр Республикасы]]
| [[Төньяк Кипрның Төрек Җөмһүрияте]]
| ''[[:d:Q2853173|Tymvou]]''<br/>''[[:d:Q556055|Lefkoşa District]]''
|-
| style='text-align:right'| 337
| VNO
| ''[[:d:Q847711|Vilnius Airport]]''
| 3915960
| [[Файл:EYVI-VNO by Augustas Didzgalvis.jpg|center|128px]]
| [[Литва]]
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| [[Vilnius|Вилнүс]]
|-
| style='text-align:right'| 338
| BJV
| ''[[:d:Q766860|Milas-Bodrum Airport]]''
| 3904083
| [[Файл:Bodrumairport.jpg|center|128px]]
| [[Төркия]]
| ''[[:d:Q172267|Бодрум шәһәре]]''<br/>[[Битез]]
| ''[[:d:Q172267|Бодрум шәһәре]]''
|-
| style='text-align:right'| 339
| MAH
| ''[[:d:Q651372|Menorca Airport]]''
| 3900935
| [[Файл:Menorca Airport (7336476996).jpg|center|128px]]
| [[Испания]]
| [[Маон]]
| [[Маон]]<br/>[[Сан-Луис (Менорка)]]
|-
| style='text-align:right'| 340
| ADA
| ''[[:d:Q1430728|Adana Şakirpaşa Airport]]''
| 3871433
| [[Файл:Adana Airport (ADA).jpg|center|128px]]
| [[Төркия]]
| [[Адана]]
| [[Адана]]
|-
| style='text-align:right'| 341
| SRQ
| ''[[:d:Q1284157|Sarasota–Bradenton International Airport]]''
| 3847606
| [[Файл:Sarasota-Bradenton International Airport FL 31 Dec 1998.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Сарасота]]
| [[Флорида (штат)|Флорида]]
|-
| style='text-align:right'| 342
| CNS
| ''[[:d:Q474632|Cairns Airport]]''
| 3807889
| [[Файл:Cairns Airport.JPG|center|128px]]
| [[Австралия]]
| [[Кернс]]
| [[Квинсленд]]
|-
| style='text-align:right'| 343
| BGW
| ''[[:d:Q304438|Baghdad International Airport]]''
| 3797413
| [[Файл:Baghdadinternationalairportaerial.JPG|center|128px]]
| [[Гыйрак]]
| ''[[:d:Q6751860|Mansour]]''
| [[Багдад]]
|-
| style='text-align:right'| 344
| INC
| ''[[:d:Q3270994|Yinchuan Hedong International Airport]]''
| 3785776
| [[Файл:YinChuan airport.jpg|center|128px]]
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q211243|Yinchuan]]''
| [[Ниңчә-Хуэй мөхтәри районы|Ниңчә-Хуэй автономияле районы]]
|-
| style='text-align:right'| 345
| WUX
| ''[[:d:Q1433255|Wuxi Shuofang Airport]]''
| 3768868
| [[Файл:Shuofang Airport seen from the air 20240724132210.jpg|center|128px]]
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q42651|Wuxi]]''<br/>''[[:d:Q42622|Suzhou]]''
| ''[[:d:Q42651|Wuxi]]''
|-
| style='text-align:right'| 346
| GYE
| ''[[:d:Q1422154|José Joaquín de Olmedo International Airport]]''
| 3747000
| [[Файл:Aeropuertojosejoaquindeolmedo.jpg|center|128px]]
| [[Эквадор]]
| [[Гваякил]]
| ''[[:d:Q335464|Guayas Province]]''
|-
| style='text-align:right'| 347
| SMR
| ''[[:d:Q2876055|Simón Bolívar International Airport]]''
| 3745615
| [[Файл:2018 Santa Marta - Pista de aterizaje del Aeropuerto Simón Bolívar.jpg|center|128px]]
| [[Колумбия]]
| [[Санта-Марта]]
| [[Санта-Марта]]
|-
| style='text-align:right'| 348
| MRU
| ''[[:d:Q36460|Sir Seewoosagur Ramgoolam International Airport]]''
| 3728970
| [[Файл:MRU-NBO 25.08.2009 07-53-03.jpg|center|128px]]
| [[Маврикий]]
| ''[[:d:Q3390948|Plaine Magnien]]''<br/>''[[:d:Q56295224|Pyramiden von Plaine Magnien]]''
| [[Порт-Луи]]
|-
| style='text-align:right'| 349
| GUM
| ''[[:d:Q1136355|Antonio B. Won Pat International Airport]]''
| 3701842
| [[Файл:GuamAntonioWonPatAirport.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Гуам]]<br/>[[Хагатна]]
| ''[[:d:Q2714489|Barrigada]]''<br/>[[Гуам]]
|-
| style='text-align:right'| 350
| NAS
| ''[[:d:Q1415006|Lynden Pindling International Airport]]''
| 3693146
| [[Файл:Lyndon Pindling International Airport, Nassau (1976).jpg|center|128px]]
| [[Багамалар]]
| ''[[:d:Q2467|Nassau]]''
| ''[[:d:Q3339000|New Providence]]''
|-
| style='text-align:right'| 351
| BLL
| ''[[:d:Q598121|Billund Airport]]''
| 3682398
| [[Файл:Billund Airport from NE.jpg|center|128px]]
| [[Дания]]
| ''[[:d:Q1701099|Billund]]''
| ''[[:d:Q27875|Billund Municipality]]''
|-
| style='text-align:right'| 352
| ELP
| ''[[:d:Q1231062|El Paso International Airport]]''
| 3667439
| [[Файл:Elpasoaaf-28jan1996.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Эл-Пасо]]
| [[Эл-Пасо]]
|-
| style='text-align:right'| 353
| EVN
| ''[[:d:Q1124922|Zvartnots International Airport]]''
| 3649764
| [[Файл:Zvartnots airport.jpg|center|128px]]
| [[Әрмәнстан]]
| [[Ереван]]
| ''[[:d:Q505175|Звартноц археологик аланы]]''
|-
| style='text-align:right'| 354
| CLJ
| ''[[:d:Q1068685|Cluj International Airport]]''
| 3582134
| [[Файл:CLJairportEXTfront1.jpg|center|128px]]
| [[Румыния]]
| [[Клуж-Напока]]
| ''[[:d:Q182624|Cluj County]]''
|-
| style='text-align:right'| 355
| SVG
| ''[[:d:Q1355258|Stavanger Airport]]''
| 3576772
| [[Файл:Sola lufthavn.jpg|center|128px]]
| [[Норвегия]]
| [[Ставаңер]]
| ''[[:d:Q488948|Sola Municipality]]''
|-
| style='text-align:right'| 356
| GRR
| ''[[:d:Q1510001|Gerald R. Ford International Airport]]''
| 3573606
| [[Файл:Aerial of Ford International.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Грәнд-Рәпидс]]
| [[Мичиган (штат)|Мичиган]]
|-
| style='text-align:right'| 357
| SAV
| ''[[:d:Q1432789|Savannah/Hilton Head International Airport]]''
| 3533294
| [[Файл:Savairprot-14jan1999.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Савана (Техас)|Савана]]
| [[Джорджия]]
|-
| style='text-align:right'| 358
| SYZ
| ''[[:d:Q1151896|Shiraz International Airport]]''
| 3530525
| [[Файл:Shiraz airport by tasnim.jpg|center|128px]]
| [[Иран]]
| [[Шираз]]
| [[Фарс (устан)]]
|-
| style='text-align:right'| 359
| JHB
| ''[[:d:Q3239110|Senai International Airport]]''
| 3522576
| [[Файл:Senai International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Малайзия]]
| ''[[:d:Q183032|Johor]]''<br/>''[[:d:Q231318|Johor Bahru]]''
| ''[[:d:Q1059565|Senai]]''
|-
| style='text-align:right'| 360
| BEL
| ''[[:d:Q762986|Belém International Airport]]''
| 3520803
| [[Файл:Belém International Airport, 2018 (1).jpg|center|128px]]
| [[Бразилия]]
| [[Белен (Бразилия)|Белен]]<br/>''[[:d:Q1421401|pastel de nata]]''
| [[Белен (Бразилия)|Белен]]<br/>[[Пара (штат)]]
|-
| style='text-align:right'| 361
| FLR
| ''[[:d:Q707731|Florence Peretola Airport]]''
| 3516925
| [[Файл:Torre di controllo aeroporto di Firenze MG 6654 01.JPG|center|128px]]
| [[Италия]]
| [[Флоренция]]
| [[Флоренция]]
|-
| style='text-align:right'| 362
| KRT
| ''[[:d:Q1050244|Khartoum International Airport]]''
| 3492097
| [[Файл:Khartoum International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Судан]]
| [[Хартум]]
| [[Хартум]]
|-
| style='text-align:right'| 363
| LPL
| ''[[:d:Q8727|Liverpool John Lennon Airport]]''
| 3490655
| [[Файл:John Lennon Airport Lpool.jpg|center|128px]]
| [[Бөекбритания]]
| [[Liverpul]]
| ''[[:d:Q3492981|Speke]]''
|-
| style='text-align:right'| 364
| CIA
| [[Чампино]]
| 3475902
| [[Файл:Rom Flughafen Rom-Ciampino 2008 by-RaBoe-01.jpg|center|128px]]
| [[Италия]]
| [[Рим]]
| ''[[:d:Q242513|Ciampino]]''
|-
| style='text-align:right'| 365
| SAL
| ''[[:d:Q587675|El Salvador International Airport]]''
| 3442739
| [[Файл:San salvador airport 4.jpg|center|128px]]
| [[Сальвадор]]
| [[Сальвадор]]
| ''[[:d:Q1154286|San Luis Talpa]]''
|-
| style='text-align:right'| 366
| PQC
| ''[[:d:Q1423325|Phu Quoc International Airport]]''
| 3400000
| [[Файл:Phu Quoc International Airport.JPG|center|128px]]
| [[Вьетнам]]
| ''[[:d:Q146695|Phú Quốc]]''
| ''[[:d:Q146695|Phú Quốc]]''
|-
| style='text-align:right'| 367
| COR
| ''[[:d:Q201374|Ingeniero Aeronáutico Ambrosio L.V. Taravella International Airport]]''
| 3387530
| [[Файл:Aeropuerto Córdoba COR 1 - Entrada.jpg|center|128px]]
| [[Аргентина]]
| [[Кордоба (Аргентина)|Кордоба]]
| [[Кордоба (Аргентина)|Кордоба]]
|-
| style='text-align:right'| 368
| CFU
| ''[[:d:Q1144233|Corfu International Airport]]''
| 3364115
| [[Файл:Corfu Airport Terminal 02.jpg|center|128px]]
| [[Греция]]
| ''[[:d:Q121378|Corfu]]''<br/>''[[:d:Q205832|Corfu]]''
| ''[[:d:Q64865001|Үзәк Керкира һәм Диапонтии-Ниси муниципалитеты]]''
|-
| style='text-align:right'| 369
| SDF
| ''[[:d:Q1199087|Louisville International Airport]]''
| 3346545
| [[Файл:Aeropuerto internacional de Louisville.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Луивилл]]
| [[Луивилл]]<br/>[[Джефферсон (округ, Кентукки)|Джефферсон (округ, Кентуки)]]<br/>[[Кентукки]]
|-
| style='text-align:right'| 370
| FLN
| ''[[:d:Q539298|Florianópolis International Airport]]''
| 3341998
| [[Файл:HercilioLuz Airport Florianopolis.jpg|center|128px]]
| [[Бразилия]]
| [[Флорианополоис]]
| [[Флорианополоис]]<br/>[[Санта-Катарина]]
|-
| style='text-align:right'| 371
| TUS
| ''[[:d:Q1433111|Tucson International Airport]]''
| 3317494
| [[Файл:TUS Terminal Front.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Тусон]]
| [[Тусон]]
|-
| style='text-align:right'| 372
| HDY
| ''[[:d:Q912583|Hat Yai International Airport]]''
| 3305661
| [[Файл:Hat Yai International Airport.JPG|center|128px]]
| [[Таиланд]]
| [[Һатъяй]]<br/>''[[:d:Q11328385|Bangkok Hat-Yai Hospital]]''
| ''[[:d:Q18703017|Khlong La]]''
|-
| style='text-align:right'| 373
| KNO
| ''[[:d:Q4273083|Kualanamu International Airport]]''
| 3291554
| [[Файл:KNO Medan apron.JPG|center|128px]]
| [[Индонезия]]
| [[Медан]]
| ''[[:d:Q5804|Deli Serdang]]''
|-
| style='text-align:right'| 374
| CHQ
| ''[[:d:Q1232348|Chania International Airport]]''
| 3289547
| [[Файл:Chania Airport NASA.jpg|center|128px]]
| [[Греция]]
| ''[[:d:Q182299|Chania]]''
| ''[[:d:Q182299|Chania]]''
|-
| style='text-align:right'| 375
| LBA
| ''[[:d:Q8699|Leeds Bradford Airport]]''
| 3287968
| [[Файл:LBIA Airside 2.jpg|center|128px]]
| [[Бөекбритания]]
| [[Лидс]]<br/>[[Брәдфорд]]
| ''[[:d:Q2281068|Yeadon]]''
|-
| style='text-align:right'| 376
| ROV
| ''[[:d:Q16534881|Platov International Airport]]''
| 3236000
| [[Файл:Platov-Aero-2017.jpg|center|128px]]
| [[Россия]]
| [[Ростов-на-Дону]]
| ''[[:d:Q2217097|Aksaysky District]]''
|-
| style='text-align:right'| 377
| KIH
| ''[[:d:Q2670526|Kish International Airport]]''
| 3206496
| [[Файл:Overview of KIH.jpg|center|128px]]
| [[Иран]]
| ''[[:d:Q221883|Kish Island]]''
| ''[[:d:Q10321288|Kish]]''
|-
| style='text-align:right'| 378
| PFO
| ''[[:d:Q1050707|Paphos International Airport]]''
| 3179776
| [[Файл:Paphos International Airport Check-in Hall.jpg|center|128px]]
| [[Кипр Республикасы]]
| ''[[:d:Q59133|Paphos District]]''<br/>''[[:d:Q180918|Paphos]]''
| ''[[:d:Q7806650|Timi]]''<br/>''[[:d:Q4700714|Akhelia]]''
|-
| style='text-align:right'| 379
| CJJ
| ''[[:d:Q483675|Cheongju International Airport]]''
| 3174649
| [[Файл:Cheongju airport 20090404.jpg|center|128px]]
| [[Көньяк Корея]]
| ''[[:d:Q42147|Cheongju]]''
| ''[[:d:Q12618290|Cheongwon-gu]]''<br/>''[[:d:Q42147|Cheongju]]''
|-
| style='text-align:right'| 380
| ZAG
| ''[[:d:Q128016|Zagreb Airport]]''
| 3124605
| [[Файл:Zagreb Airpoirt tower.jpg|center|128px]]
| [[Хорватия]]
| [[Загреб]]
| ''[[:d:Q331141|Велика-Горитса]]''
|-
| style='text-align:right'| 381
| YHZ
| ''[[:d:Q1345785|Halifax Stanfield International Airport]]''
| 3107425
| [[Файл:HFX Airport 4.jpg|center|128px]]
| [[Канада]]
| [[Һәлифәкс]]
| ''[[:d:Q5377279|Enfield]]''<br/>[[Яңа Шотландия]]
|-
| style='text-align:right'| 382
| YNT
| ''[[:d:Q6587733|Yantai Penglai International Airport]]''
| 3102435
| [[Файл:烟台市, 中国 Jun 25, 2019 09-24-19.jpeg|center|128px]]
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q210493|Yantai]]''
| ''[[:d:Q1357774|Penglai District]]''
|-
| style='text-align:right'| 383
| MID
| ''[[:d:Q1432118|Manuel Crescencio Rejón International Airport]]''
| 3079618
| [[Файл:Aeropuerto de Mérida.JPG|center|128px]]
| [[Мексика]]
| [[Мерида (Мексика)|Мерида (Миксикә)]]
| [[Юкатан (штат)]]
|-
| style='text-align:right'| 384
| SJO
| ''[[:d:Q555940|Juan Santamaría International Airport]]''
| 3063086
| [[Файл:TACA airplanes SJO 04 2005.jpg|center|128px]]
| [[Коста-Рика]]
| [[Сан-Хосе (Коста-Рика)]]
| ''[[:d:Q2672761|Alajuela Canton]]''
|-
| style='text-align:right'| 385
| KUF
| ''[[:d:Q950834|Kurumoch International Airport]]''
| 3056610
| [[Файл:Kurumoch International Airport 1.png|center|128px]]
| [[Россия]]
| [[Самар]]
| [[Самар өлкәсе]]
|-
| style='text-align:right'| 386
| BAQ
| ''[[:d:Q645151|Ernesto Cortissoz International Airport]]''
| 3030937
| [[Файл:Pista del Aeropuerto Internacional Ernesto Cortissoz - panoramio.jpg|center|128px]]
| [[Колумбия]]
| [[Барранкилья]]
| [[Барранкилья]]
|-
| style='text-align:right'| 387
| LCY
| ''[[:d:Q8982|London City Airport]]''
| 3009313
| [[Файл:London City Airport Zwart.jpg|center|128px]]
| [[Бөекбритания]]
| [[Лондон]]
| ''[[:d:Q208139|London Borough of Newham]]''
|-
| style='text-align:right'| 388
| CUZ
| ''[[:d:Q1431170|Alejandro Velasco Astete International Airport]]''
| 3004412
| [[Файл:Aeropuerto Internacional Alejandro Velasco Astete.jpg|center|128px]]
| [[Перу]]
| [[Куско]]
| ''[[:d:Q205057|Cusco Department]]''
|-
| style='text-align:right'| 389
| ADZ
| ''[[:d:Q2732053|Gustavo Rojas Pinilla International Airport]]''
| 3001923
| [[Файл:El Aeropuerto Internacional Gustavo Rojas Pinilla.JPG|center|128px]]
| [[Колумбия]]
| ''[[:d:Q134678|San Andrés]]''<br/>''[[:d:Q7413241|San Andrés]]''
| ''[[:d:Q134678|San Andrés]]''
|-
| style='text-align:right'| 390
| TBS
| ''[[:d:Q778213|Tbilisi International Airport]]''
| 2998785
| [[Файл:Tbilisi airport 1.jpg|center|128px]]
| [[Гөрҗистан]]
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
| style='text-align:right'| 391
| PRN
| ''[[:d:Q643783|Pristina International Airport Adem Jashari]]''
| 2994550
| [[Файл:PIIAJ - Limak Kosovo.jpg|center|128px]]
| [[Косово Җөмһүрияте]]
| [[Приштина]]
| ''[[:d:Q16036965|Lipjan Municipality]]''<br/>''[[:d:Q2447449|Fushë Kosovë Municipality]]''
|-
| style='text-align:right'| 392
| YOW
| ''[[:d:Q1319833|Ottawa Macdonald-Cartier International Airport]]''
| 2992334
| [[Файл:Ottawa Airport.jpg|center|128px]]
| [[Канада]]
| [[Ottawa|Оттава]]
| [[Ottawa|Оттава]]
|-
| style='text-align:right'| 393
| PSP
| ''[[:d:Q2550620|Palm Springs International Airport]]''
| 2981844
| [[Файл:Palm Springs International Airport - USGS topo.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q2331865|Coachella Valley]]''<br/>[[Палм-Спрингз]]
| [[Палм-Спрингз]]
|-
| style='text-align:right'| 394
| CGB
| ''[[:d:Q1030919|Marechal Rondon International Airport]]''
| 2946878
| [[Файл:Cuiaba airport 3.jpg|center|128px]]
| [[Бразилия]]
| [[Куяба]]<br/>''[[:d:Q56450013|Municipal Prefecture of Cuiaba]]''<br/>[[Варзеа-Гранди (Мату-Гросу)|Варзеа-Гранди]]
| [[Варзеа-Гранди (Мату-Гросу)|Варзеа-Гранди]]
|-
| style='text-align:right'| 395
| AWZ
| ''[[:d:Q622296|Ahvaz General Ghasem Soleimani International Airport]]''
| 2939958
| [[Файл:Ahwaz International Airport Terminal.jpg|center|128px]]
| [[Иран]]
| [[Әһваз]]
| [[Әһваз]]
|-
| style='text-align:right'| 396
| POS
| ''[[:d:Q788810|Piarco International Airport]]''
| 2923003
| [[Файл:Piarco International Airport, 2010.jpg|center|128px]]
| [[Тринидад һәм Тобаго]]
| ''[[:d:Q39178|Port of Spain]]''
| ''[[:d:Q7190237|Piarco]]''
|-
| style='text-align:right'| 397
| TUL
| ''[[:d:Q515522|Tulsa International Airport]]''
| 2888881
| [[Файл:Tulsa International Airport entrance.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Талса]]
| [[Талса]]
|-
| style='text-align:right'| 398
| RMO
| ''[[:d:Q844951|Chișinău International Airport]]''
| 2828626
| [[Файл:Chisinau Airport KIV.jpg|center|128px]]
| [[Молдова]]
| [[Кишинёв]]
| [[Кишинёв]]
|-
| style='text-align:right'| 399
| MDC
| ''[[:d:Q1428685|Sam Ratulangi International Airport]]''
| 2819640
|
| [[Индонезия]]
| [[Манадо]]
| [[Манадо]]
|-
| style='text-align:right'| 400
| ALB
| ''[[:d:Q1430745|Albany International Airport]]''
| 2818643
| [[Файл:Albany International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Олбани (Нью-Йорк)|Олбани]]
| [[Колони (Нью-Йорк)|Колони]]
|-
| style='text-align:right'| 401
| IEV
| ''[[:d:Q939543|Kyiv Zhuliany International Airport]]''
| 2812300
| [[Файл:Міжнародний аеропорт "Київ" (Жуляни).jpg|center|128px]]
| [[Украина]]
| [[Киев]]
| ''[[:d:Q2081505|Zhuliany]]''<br/>''[[:d:Q528868|Соломәнка районы]]''
|-
| style='text-align:right'| 402
| DSM
| ''[[:d:Q1431204|Des Moines International Airport]]''
| 2808125
| [[Файл:Des Moines International Airport (DSM) aerial 01.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Де-Мойн]]
| [[Айова]]
|-
| style='text-align:right'| 403
| ACC
| ''[[:d:Q177689|Accra International Airport]]''
| 2805347
| [[Файл:Kotoka International Airport, Accra, Ghana.JPG|center|128px]]
| [[Гана]]
| [[Аккра]]
| ''[[:d:Q48796194|La-Dade-Kotopon Municipal District]]''<br/>''[[:d:Q284556|Accra Metropolitan District]]''
|-
| style='text-align:right'| 404
| SFB
| ''[[:d:Q597631|Orlando Sanford International Airport]]''
| 2801478
| [[Файл:Orlando Sanford International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Орландо]]<br/>[[Сенфорд (Флорида)|Сенфорд]]
| [[Флорида (штат)|Флорида]]
|-
| style='text-align:right'| 405
| IFN
| ''[[:d:Q1151889|Isfahan shahid behadhti International Airport]]''
| 2784616
| [[Файл:Isfahan International Airport 03.jpg|center|128px]]
| [[Иран]]
| [[Исфәһан]]
| ''[[:d:Q15624185|Qahab-e Shomali Rural District]]''
|-
| style='text-align:right'| 406
| DVO
| ''[[:d:Q1192811|Francisco Bangoy International Airport]]''
| 2769546
| [[Файл:Davao International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Филиппин|Филипин]]
| [[Давао-Сити]]<br/>''[[:d:Q6824554|Metro Davao]]''
| [[Давао-Сити]]
|-
| style='text-align:right'| 407
| LGK
| ''[[:d:Q1431863|Langkawi International Airport]]''
| 2735703
| [[Файл:View of Langkawi International Airport.JPG|center|128px]]
| [[Малайзия]]
| ''[[:d:Q273303|Langkawi]]''<br/>''[[:d:Q25241028|Langkawi]]''
| ''[[:d:Q188947|Kedah]]''
|-
| style='text-align:right'| 408
| MAO
| ''[[:d:Q657271|Manaus International Airport]]''
| 2728418
| [[Файл:Aeroporto Internacional Eduardo Gomes Manaus.jpg|center|128px]]
| [[Бразилия]]
| [[Манаус]]
| [[Амазонас]]
|-
| style='text-align:right'| 409
| AUA
| ''[[:d:Q1139661|Queen Beatrix International Airport]]''
| 2677882
| [[Файл:Queen Beatrix Airport.jpg|center|128px]]
| [[Аруба]]
| ''[[:d:Q131243|Oranjestad]]''
| [[Аруба]]
|-
| style='text-align:right'| 410
| FAT
| ''[[:d:Q2720229|Fresno Yosemite International Airport]]''
| 2672881
| [[Файл:Fresno Airport aerial.png|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Фресно]]
| [[Калифорния (штат)|Калифорния]]
|-
| style='text-align:right'| 411
| KGS
| ''[[:d:Q1420601|Kos International Airport "Hippocrates"]]''
| 2666307
| [[Файл:Kos airport.jpg|center|128px]]
| [[Греция]]
| ''[[:d:Q187027|Kos]]''
| ''[[:d:Q1120887|Kos Municipality]]''
|-
| style='text-align:right'| 412
| CRK
| ''[[:d:Q692279|Clark International Airport]]''
| 2664378
| [[Файл:Clark Airport.jpg|center|128px]]
| [[Филиппин|Филипин]]
| ''[[:d:Q13617|Central Luzon]]''<br/>[[Манила]]<br/>[[Анхелес]]
| ''[[:d:Q13617|Central Luzon]]''
|-
| style='text-align:right'| 413
| PEI
| ''[[:d:Q381688|Matecaña International Airport]]''
| 2656011
| [[Файл:Aeropuerto Matecaña.jpg|center|128px]]
| [[Колумбия]]
| [[Перейра (шәһәр)]]
| [[Перейра (шәһәр)]]
|-
| style='text-align:right'| 414
| BHM
| ''[[:d:Q865724|Birmingham-Shuttlesworth International Airport]]''
| 2653207
| [[Файл:Birmingham-Shuttlesworth International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Бирмиңһәм]]
| [[Алабама]]
|-
| style='text-align:right'| 415
| UTH
| ''[[:d:Q1299161|Udon Thani International Airport]]''
| 2651242
| [[Файл:Udon Thani terminal,Thailand (27412478245).jpg|center|128px]]
| [[Таиланд]]
| ''[[:d:Q380752|Udon Thani]]''
| ''[[:d:Q16267961|Mak Khaeng]]''
|-
| style='text-align:right'| 416
| SOC
| ''[[:d:Q283970|Adisumarmo International Airport]]''
| 2639301
| [[Файл:AdiSumarmoInterior.jpg|center|128px]]
| [[Индонезия]]
| [[Суракарта]]
| ''[[:d:Q10609|Boyolali]]''
|-
| style='text-align:right'| 417
| RMQ
| ''[[:d:Q374558|Taichung International Airport]]''
| 2638774
| [[Файл:Taichung Airport Airfield color.jpg|center|128px]]
| [[Кытай Җөмһүрияте]]
| ''[[:d:Q245023|Taichung]]''
| ''[[:d:Q245023|Taichung]]''
|-
| style='text-align:right'| 418
| SUF
| ''[[:d:Q1431860|Lamezia Terme International Airport]]''
| 2622535
| [[Файл:Aeroporto Lamezia.jpg|center|128px]]
| [[Италия]]
| [[Ламеция-Терме]]
| [[Ламеция-Терме]]
|-
| style='text-align:right'| 419
| BJX
| ''[[:d:Q1431200|Del Bajío International Airport]]''
| 2603200
| [[Файл:Aeropuerto-guanajuato.jpg|center|128px]]
| [[Мексика]]
| [[Гуанхуато (штат)|Гванхвато (штат)]]<br/>[[Леон (Мексика)|Леон (Миксикә)]]
| [[Силао муниципалитеты (Гуанахуато )]]
|-
| style='text-align:right'| 420
| BSL<br/>EAP<br/>MLH
| ''[[:d:Q156971|EuroAirport Basel-Mulhouse-Freiburg]]''
| 2597652
| [[Файл:Euroairport from the air (7262130986).jpg|center|128px]]
| [[Франция]]<br/>[[Алмания|Германия]]
| [[Базел]]<br/>[[Мюлуз]]<br/>[[Фрайбург-им-Брайсгау]]
| [[Сен-Луи (Югары Рейн)|Сен-Луи]]
|-
| style='text-align:right'| 421
| NJF
| ''[[:d:Q3499545|Al Najaf International Airport]]''
| 2579355
| [[Файл:AL NAJAF AL ASHRAF INT.AIRPORT - panoramio.jpg|center|128px]]
| [[Гыйрак]]
| [[Нәҗәф]]
| ''[[:d:Q192882|Najaf Governorate]]''
|-
| style='text-align:right'| 422
| KJA
| ''[[:d:Q1431601|Krasnoyarsk International Airport]]''
| 2517298
| [[Файл:Аэропорт Красноярск.jpg|center|128px]]
| [[Россия]]
| [[Красноярск]]
| [[Красноярск крае]]
|-
| style='text-align:right'| 423
| BMA
| ''[[:d:Q29863|Stockholm Bromma Airport]]''
| 2501589
| [[Файл:Bromma flygplats2.jpg|center|128px]]
| [[Швеция]]
| [[Стокгольм]]
| ''[[:d:Q506250|Стокгольм]]''<br/>''[[:d:Q104231|Стокгольм ләне]]''<br/>''[[:d:Q10436033|Bromma city district]]''
|-
| style='text-align:right'| 424
| PTP
| ''[[:d:Q1156872|Pointe-à-Pitre International Airport]]''
| 2488782
| [[Файл:Guadeloupe (9).JPG|center|128px]]
| [[Франция]]
| [[Пуэнт-а-Питр]]<br/>''[[:d:Q765720|canton of Pointe-à-Pitre-1]]''
| [[Лез-Абим]]
|-
| style='text-align:right'| 425
| BZN
| ''[[:d:Q915657|Bozeman Yellowstone International Airport]]''
| 2464325
| [[Файл:CRJ200 at Bozeman Airport.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Бозмен (Монтана)|Бозмен]]
| ''[[:d:Q387978|Галлатин (округ, Монтана)]]''
|-
| style='text-align:right'| 426
| ASB
| ''[[:d:Q1148527|Ashgabat International Airport]]''
| 2450000
| [[Файл:Ashgabat - Main airport terminal.jpg|center|128px]]
| [[Төрекмәнстан]]
| [[Ашкабад]]
| [[Ахал вилаяте]]
|-
| style='text-align:right'| 427
| CBR
| ''[[:d:Q14300|Canberra Airport]]''
| 2437607
| [[Файл:Canberra Airport overview Gilbert.jpg|center|128px]]
| [[Австралия]]
| [[Канберра]]
| ''[[:d:Q16894530|Majura]]''
|-
| style='text-align:right'| 428
| IKT
| [[Иркутск (аэропорт)|Өркет]]
| 2433794
| [[Файл:Airport, Terminal JP6727375.jpg|center|128px]]
| [[Россия]]
| [[Иркутск]]
| [[Иркутск өлкәсе]]
|-
| style='text-align:right'| 429
| LAD
| ''[[:d:Q598002|Quatro de Fevereiro Airport]]''
| 2430794
| [[Файл:1.Luanda Airport Aeroporto 4 de Fevereiro LAD.jpg|center|128px]]
| [[Ангола]]
| ''[[:d:Q3897|Luanda]]''
| ''[[:d:Q3897|Luanda]]''
|-
| style='text-align:right'| 430
| CUL
| ''[[:d:Q2231716|Federal de Bachigualato International Airport]]''
| 2426003
| [[Файл:Aeropuerto Culiacan.jpg|center|128px]]
| [[Мексика]]
| [[Кульякан]]
| [[Синалоа]]
|-
| style='text-align:right'| 431
| YWG
| ''[[:d:Q1323755|Winnipeg James Armstrong Richardson International Airport]]''
| 2413600<br/>2375000<br/>2085000<br/>2004900<br/>2117346<br/>2150581<br/>2267635<br/>2227559<br/>2459932<br/>2314395<br/>2254497<br/>2072674<br/>2142124<br/>2081464<br/>2148800<br/>2299005<br/>2830044<br/>3129531<br/>3025500<br/>3007800<br/>2919950<br/>3090500<br/>2828325<br/>3281000<br/>2775876<br/>3379600<br/>2675335<br/>2811797<br/>3030905<br/>3227447<br/>263351<br/>263612<br/>281125<br/>240584<br/>260710<br/>275742<br/>303701<br/>308386<br/>257803<br/>272305<br/>238224<br/>266345<br/>3387000<br/>274898<br/>3386538<br/>261217<br/>285923<br/>242967<br/>276835<br/>289965<br/>317040<br/>334657<br/>279794<br/>292241<br/>257158<br/>273843<br/>3570673<br/>281731<br/>277781<br/>301128<br/>272432<br/>302511<br/>309657<br/>327910<br/>351893<br/>284784<br/>304643<br/>271842<br/>284361<br/>3547332<br/>294011<br/>3573844<br/>298955<br/>315276<br/>284776<br/>294647<br/>303830<br/>326295<br/>334503<br/>277890<br/>292104<br/>265852<br/>281894<br/>3372817<br/>290963<br/>3379702<br/>288362<br/>298730<br/>275641<br/>270658<br/>278667<br/>301641<br/>314780<br/>265955<br/>278138<br/>242322<br/>273583<br/>3369974<br/>284894<br/>3384991<br/>277971<br/>302256<br/>263593<br/>274430<br/>285277<br/>308858<br/>306755<br/>271011<br/>275298<br/>247696<br/>271935<br/>3389237<br/>277295<br/>3383671<br/>271841<br/>294336<br/>260024<br/>267923<br/>283673<br/>313337<br/>320948<br/>276239<br/>282943<br/>258420<br/>282258<br/>3538175<br/>300739<br/>3423267<br/>298713<br/>310606<br/>276583<br/>280971<br/>295384<br/>321019<br/>335612<br/>281395<br/>296089<br/>265541<br/>275523<br/>3483898<br/>294372<br/>3448823<br/>285455<br/>306771<br/>264316<br/>278834<br/>292264<br/>318170<br/>332837<br/>275748<br/>290223<br/>256493<br/>288415<br/>3669797<br/>295020<br/>3538056<br/>291862<br/>309170<br/>284681<br/>291593<br/>309144<br/>338159<br/>362120<br/>295485<br/>311977<br/>270730<br/>309856<br/>3778035<br/>308165<br/>3597274<br/>307261<br/>317167<br/>293369<br/>303590<br/>326395<br/>353643<br/>362952<br/>303679<br/>314030<br/>279666<br/>308119<br/>4015200<br/>316319<br/>3888854<br/>316323<br/>326651<br/>292459<br/>322424<br/>342435<br/>382505<br/>395149<br/>350680<br/>353740<br/>295552<br/>320963<br/>4149531<br/>4146275<br/>336486<br/>324460<br/>350710<br/>321876<br/>349237<br/>380233<br/>416560<br/>447382<br/>347460<br/>366574<br/>321423<br/>343343<br/>4484343<br/>4406483<br/>350825<br/>4289197<br/>339187<br/>364372<br/>333964<br/>354809<br/>384739<br/>432662<br/>462719<br/>377291<br/>384782<br/>337963<br/>361030<br/>4484249<br/>4273893<br/>4395426<br/>370952<br/>363317<br/>399056<br/>334018<br/>369248<br/>390414<br/>423135<br/>433188<br/>364774<br/>361852<br/>322395<br/>351899<br/>1235260<br/>1299225<br/>353502<br/>357054<br/>205646<br/>11021<br/>14264<br/>30417<br/>61219<br/>69363<br/>58072<br/>56534<br/>40147<br/>41987<br/>1223054<br/>3031113<br/>3951568<br/>4200711<br/>4412013
| [[Файл:Calm Air C FECI.jpg|center|128px]]
| [[Канада]]
| [[Виннипег]]
| [[Виннипег]]<br/>[[Манитоба]]
|-
| style='text-align:right'| 432
| ROC
| ''[[:d:Q3914227|Frederick Douglass Greater Rochester International Airport]]''
| 2393251
| [[Файл:Greater Rochester International Airport May 2007 Aerial View.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Рочестер (Нью-Йорк)|Рочестер]]
| [[Рочестер (Нью-Йорк)|Рочестер]]
|-
| style='text-align:right'| 433
| NAT
| ''[[:d:Q2090101|Greater Natal International Airport]]''
| 2390159
| [[Файл:Natal airport.jpg|center|128px]]
| [[Бразилия]]
| [[Натал]]<br/>''[[:d:Q2306915|Greater Natal]]''<br/>[[Сан-Гонсалу-ду-Амаранти]]
| [[Сан-Гонсалу-ду-Амаранти]]
|-
| style='text-align:right'| 434
| ORK
| ''[[:d:Q1345361|Cork Airport]]''
| 2387806
| [[Файл:CorkAirport2.jpg|center|128px]]
| [[Ирландия]]
| [[Корк]]
| ''[[:d:Q4852272|Ballyphehane]]''
|-
| style='text-align:right'| 435
| DAR
| ''[[:d:Q1411192|Julius Nyerere International Airport]]''
| 2385456
| [[Файл:D80-2007-03-26 25.JPG|center|128px]]
| [[Танзания]]
| ''[[:d:Q1960|Dar es Salaam]]''
| ''[[:d:Q557539|Dar es Salaam Region]]''
|-
| style='text-align:right'| 436
| VVI
| ''[[:d:Q1427782|Viru Viru International Airport]]''
| 2384746
| [[Файл:VVI 2011.jpg|center|128px]]
| [[Боливия]]
| [[Санта-Крус-де-ла-Сьерра]]
| [[Варнес]]
|-
| style='text-align:right'| 437
| HPH
| ''[[:d:Q1425356|Cat Bi International Airport]]''
| 2373700
| [[Файл:Cat Bi Airport.JPG|center|128px]]
| [[Вьетнам]]
| [[Һайфоң]]
| [[Һайфоң]]
|-
| style='text-align:right'| 438
| DJJ
| ''[[:d:Q963169|Sentani Airport]]''
| 2334614
| [[Файл:Aerial view of Sentani Airport 20130412.jpg|center|128px]]
| [[Индонезия]]
| [[Җаяпура]]
| ''[[:d:Q27477|Jayapura]]''
|-
| style='text-align:right'| 439
| HBE
| ''[[:d:Q1194015|Alexandria International Airport]]''
| 2329157
| [[Файл:Terminal 2, Alexandria International Airport (Egypt).jpg|center|128px]]
| [[Мисыр]]
| ''[[:d:Q29943|Alexandria Governorate]]''
| ''[[:d:Q87|Искәндәрия]]''
|-
| style='text-align:right'| 440
| ZQN
| ''[[:d:Q1204970|Queenstown Airport]]''
| 2321347
| [[Файл:Queenstown Airport view from Deer Park.jpg|center|128px]]
| [[Яңа Зеландия]]
| ''[[:d:Q613602|Queenstown]]''
| ''[[:d:Q7108338|Otago]]''
|-
| style='text-align:right'| 441
| HBA
| ''[[:d:Q15498|Hobart Airport]]''
| 2303538
| [[Файл:Hobart Airportview.jpg|center|128px]]
| [[Австралия]]
| [[Һобарт]]
| ''[[:d:Q1095386|City of Clarence]]''<br/>[[Тасмания]]
|-
| style='text-align:right'| 442
| MCZ
| ''[[:d:Q2448604|Maceió-Zumbi dos Palmares International Airport]]''
| 2285153
| [[Файл:Aeroporto Internacional de Maceió-Zumbi dos Palmares.jpg|center|128px]]
| [[Бразилия]]
| [[Масейо]]
| [[Риу-Ларгу]]
|-
| style='text-align:right'| 443
| ASR
| ''[[:d:Q1431698|Erkilet International Airport]]''
| 2281624
| [[Файл:Kayseri Erkilet Airport 1.jpg|center|128px]]
| [[Төркия]]
| [[Кайсери]]
| [[Кайсери]]
|-
| style='text-align:right'| 444
| TAE
| ''[[:d:Q483254|Daegu International Airport]]''
| 2255883
| [[Файл:Daegu International Airport 20161012.jpg|center|128px]]
| [[Көньяк Корея]]
| [[Тегу]]
| ''[[:d:Q50376|Dong-gu]]''<br/>[[Тегу]]
|-
| style='text-align:right'| 445
| IAS
| ''[[:d:Q1431529|Iași International Airport]]''
| 2244156
| [[Файл:Aeroportul International Iasi 2024.jpg|center|128px]]
| [[Румыния]]
| [[Яшь (шәһәр)|Яшь]]
| [[Яшь (шәһәр)|Яшь]]
|-
| style='text-align:right'| 446
| TOS
| ''[[:d:Q2413018|Tromsø Airport]]''
| 2212225
| [[Файл:Tromsø airport, Norway.jpg|center|128px]]
| [[Норвегия]]
| ''[[:d:Q26087|Тромсө]]''
| ''[[:d:Q26087|Тромсө]]''
|-
| style='text-align:right'| 447
| FAO
| ''[[:d:Q667001|Faro Airport]]''
| 2207000
| [[Файл:FaroAPoverview.jpg|center|128px]]
| [[Португалия]]
| [[Фару]]
| [[Фару]]
|-
| style='text-align:right'| 448
| PWM
| ''[[:d:Q1432470|Portland International Jetport]]''
| 2180154
| [[Файл:KPWM Aerial Wiki.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Портленд (Мэн)]]
| [[Мэн (штат)|Мэн]]
|-
| style='text-align:right'| 449
| BSZ
| ''[[:d:Q32997|Manas International Airport]]''
| 2167759
| [[Файл:Bishkek 03-2016 img51 Manas Airport.jpg|center|128px]]
| [[Кыргызстан]]
| [[Бишкәк]]
| [[Чуй өлкәсе]]
|-
| style='text-align:right'| 450
| HMO
| ''[[:d:Q1431468|General Ignacio Pesqueira García International Airport]]''
| 2155149
| [[Файл:Hmoair.jpg|center|128px]]
| [[Мексика]]
| [[Эрмосильо]]
| [[Эрмосильо]]
|-
| style='text-align:right'| 451
| RTM
| ''[[:d:Q656807|Rotterdam The Hague Airport]]''
| 2133708
| [[Файл:2010-05-16-rotterdam-by-RalfR-02.jpg|center|128px]]
| [[Нидерланд]]
| [[Роттердам]]
| ''[[:d:Q2680952|Rotterdam]]''
|-
| style='text-align:right'| 452
| MVD
| ''[[:d:Q9064|Carrasco International Airport]]''
| 2102516
| [[Файл:Airport (235599585).jpeg|center|128px]]
| [[Уругвай]]
| [[Монтевидео]]
| ''[[:d:Q6027924|Municipality of Ciudad de la Costa]]''
|-
| style='text-align:right'| 453
| BGA
| ''[[:d:Q2674281|Bucaramanga-Palonegro International Airport]]''
| 2101787
| [[Файл:Bucaramanga Palonegro Airport approach PAOC.jpg|center|128px]]
| [[Колумбия]]
| [[Букараманга]]
| ''[[:d:Q235166|Santander Department]]''
|-
| style='text-align:right'| 454
| TRF
| ''[[:d:Q957105|Sandefjord Airport]]''
| 2073228
| [[Файл:Sandefjord Airport, Torp.JPG|center|128px]]
| [[Норвегия]]
| [[Саннефьорд]]
| [[Саннефьорд]]
|-
| style='text-align:right'| 455
| DAY
| ''[[:d:Q1135486|Dayton International Airport]]''
| 2069572
| [[Файл:Runway 24R, Dayton International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Дейтон]]
| [[Оһайо (штат)|Оһайо]]
|-
| style='text-align:right'| 456
| VVO
| ''[[:d:Q577067|Vladivostok International Airport]]''
| 2065000
| [[Файл:NewUHWWterminal.jpg|center|128px]]
| [[Россия]]
| [[Владивосток]]<br/>''[[:d:Q18461263|Vladivostok]]''
| [[Диңгез буе крае]]
|-
| style='text-align:right'| 457
| MDZ
| ''[[:d:Q1432029|Governor Francisco Gabrielli International Airport]]''
| 2032195
| [[Файл:Aeropuerto Internacional "El Plumerillo" de Mendoza (Argentina) 5.jpg|center|128px]]
| [[Аргентина]]
| [[Мендоса (шәһәр)]]
| [[Мендоса (правинсә)]]
|-
| style='text-align:right'| 458
| ADL
| ''[[:d:Q14302|Adelaide Airport]]''
| 2019781<br/>1911747<br/>108034<br/>2115004<br/>136571<br/>1978433<br/>2148535<br/>139692<br/>2008843<br/>2305135<br/>2164251<br/>140884<br/>1882230<br/>147178<br/>1735052<br/>2289243<br/>181397<br/>2107846<br/>2822100<br/>192084<br/>2630016<br/>2934318<br/>204463<br/>2729855<br/>3126314<br/>216419<br/>2909895<br/>3389106<br/>214356<br/>3174750<br/>3627315<br/>3419694<br/>207621<br/>3765692<br/>205863<br/>3559829<br/>3845292<br/>208890<br/>3636402<br/>4012493<br/>3789458<br/>223035<br/>4101924<br/>3860910<br/>241014<br/>4233258<br/>3963159<br/>270099<br/>4424324<br/>241844<br/>4182480<br/>4218661<br/>224351<br/>3994310<br/>4590944<br/>206849<br/>4384095<br/>5125968<br/>4839885<br/>286083<br/>5595975<br/>334298<br/>5261677<br/>5992802<br/>5592313<br/>400489<br/>6361578<br/>5906429<br/>455149<br/>6750048<br/>479679<br/>6270369<br/>562745<br/>6841747<br/>6340348<br/>501399<br/>503104<br/>602881<br/>596962<br/>553609<br/>522002<br/>587518<br/>579462<br/>576599<br/>608506<br/>574967<br/>573392<br/>567868<br/>7290604<br/>6758212<br/>532392<br/>538101<br/>629641<br/>632130<br/>581309<br/>566016<br/>637854<br/>610676<br/>610715<br/>615725<br/>661786<br/>612434<br/>637064<br/>598735<br/>7021407<br/>6438334<br/>583073<br/>540863<br/>632227<br/>618337<br/>593412<br/>519653<br/>604209<br/>576137<br/>575054<br/>603135<br/>579467<br/>580178<br/>581221<br/>7066892<br/>650077<br/>6416815<br/>539297<br/>610966<br/>582957<br/>571349<br/>543022<br/>601822<br/>577768<br/>595516<br/>622418<br/>627250<br/>613306<br/>598874<br/>7373874<br/>799585<br/>6574289<br/>540283<br/>628167<br/>631379<br/>578332<br/>555582<br/>648677<br/>603981<br/>614880<br/>675940<br/>626951<br/>670828<br/>651897<br/>7698864<br/>967265<br/>6731599<br/>573857<br/>652515<br/>650475<br/>610743<br/>596644<br/>669353<br/>642031<br/>638194<br/>710166<br/>627753<br/>675236<br/>635469<br/>7671169<br/>871388<br/>6799781<br/>573004<br/>655983<br/>656615<br/>610415<br/>575982<br/>675280<br/>630720<br/>634195<br/>692916<br/>651429<br/>679161<br/>651089<br/>7920173<br/>924179<br/>6995994<br/>591678<br/>671019<br/>661909<br/>632987<br/>605352<br/>698637<br/>643500<br/>665481<br/>718039<br/>681624<br/>698858<br/>682114<br/>8111934<br/>962975<br/>7148959<br/>592560<br/>692194<br/>664951<br/>642003<br/>619419<br/>708820<br/>657527<br/>678585<br/>736180<br/>702337<br/>735244<br/>710449<br/>8346303<br/>621056<br/>716470<br/>705926<br/>705927<br/>664038<br/>636942<br/>729595<br/>690507<br/>690724<br/>745468<br/>716252<br/>718875<br/>700427<br/>8516171<br/>631605<br/>711385<br/>718048<br/>672228<br/>643063<br/>751443<br/>716714<br/>721207<br/>788252<br/>729672<br/>732127<br/>710550<br/>613852<br/>428787<br/>11845<br/>15739<br/>25334<br/>53928<br/>75977<br/>101196<br/>183943<br/>145393<br/>222869<br/>3066795<br/>7290643<br/>2589413<br/>6416836<br/>7997486<br/>8351636
| [[Файл:AdelaideAirportSkyline.jpg|center|128px]]
| [[Австралия]]
| [[Аделаида|Әделайд]]
| [[Көньяк Австралия]]
|-
| style='text-align:right'| 459
| GSP
| ''[[:d:Q3914496|Greenville-Spartanburg International Airport]]''
| 2018319
| [[Файл:KGSP Greenville Spartanburg 001.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q7899317|Upstate South Carolina]]''<br/>[[Грир (Көньяк Каролина)|Грир]]
| [[Көньяк Каролина]]
|-
| style='text-align:right'| 460
| CJS
| ''[[:d:Q2233076|Abraham González Airport]]''
| 2004524
| [[Файл:Aeropuerto Internacional de Ciudad Juárez. - panoramio.jpg|center|128px]]
| [[Мексика]]
| [[Сьюдад-Хварес]]<br/>''[[:d:Q5028329|Campestre]]''
| [[Чивава (штат)]]
|-
| style='text-align:right'| 461
| SYR
| ''[[:d:Q175028|Syracuse Hancock International Airport]]''
| 2004066
| [[Файл:SYR Airport Diagram.gif|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Сирекьюз]]
| [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]]
|-
| style='text-align:right'| 462
| CBB
| ''[[:d:Q2671345|Jorge Wilstermann International Airport]]''
| 1980042
| [[Файл:JorgeWilstermannAirport.jpg|center|128px]]
| [[Боливия]]
| [[Кочабамба]]
| [[Кочабамба]]
|-
| style='text-align:right'| 463
| TJM
| ''[[:d:Q2290825|Roshchino International Airport]]''
| 1978979
| [[Файл:Roschino International Airport of Tyumen.JPG|center|128px]]
| [[Россия]]
| [[Төмән]]
| [[Төмән]]
|-
| style='text-align:right'| 464
| PNH
| ''[[:d:Q1054163|Phnom Penh International Airport]]''
| 1970000
| [[Файл:Phnom penh airport.JPG|center|128px]]
| [[Камбоджа]]
| [[Pnompen]]
| [[Pnompen]]
|-
| style='text-align:right'| 465
| DKR
| ''[[:d:Q513689|Léopold Sédar Senghor International Airport]]''
| 1965223
| [[Файл:Aeroport LSS Dakar.jpg|center|128px]]
| [[Сенегал]]
| ''[[:d:Q3718|Dakar]]''
| ''[[:d:Q3098136|Yoff]]''
|-
| style='text-align:right'| 466
| ABZ
| ''[[:d:Q8981|Aberdeen Airport]]''
| 1959883
| [[Файл:Aberdeen Airport - geograph.org.uk - 1470090.jpg|center|128px]]
| [[Бөекбритания]]
| [[Әбердин]]
| ''[[:d:Q62274582|Aberdeen City]]''
|-
| style='text-align:right'| 467
| DSS
| ''[[:d:Q597308|Blaise Diagne International Airport]]''
| 1957877
| [[Файл:Blaise Diagne1.jpg|center|128px]]
| [[Сенегал]]
| ''[[:d:Q3718|Dakar]]''
| ''[[:d:Q3026413|Ndiass]]''
|-
| style='text-align:right'| 468
| NVT
| ''[[:d:Q1432040|Ministro Victor Konder International Airport]]''
| 1953814
| [[Файл:Pr-mbv=sbnf.jpg|center|128px]]
| [[Бразилия]]
| [[Навегантис]]<br/>''[[:d:Q19456852|Los navegantes]]''
| [[Санта-Катарина]]
|-
| style='text-align:right'| 469
| GUA
| ''[[:d:Q765608|La Aurora International Airport]]''
| 1948662
| [[Файл:707landingAurora.jpeg|center|128px]]
| [[Гватемала]]
| [[Гватемала (шәһәр)]]
| ''[[:d:Q695660|Guatemala Department]]''<br/>[[Гватемала (шәһәр)]]
|-
| style='text-align:right'| 470
| TBZ
| ''[[:d:Q721618|Tabriz International Airport]]''
| 1942726
| [[Файл:Tabriz Airport.JPG|center|128px]]
| [[Иран]]
| [[Тәбриз]]
| [[Тәбриз]]
|-
| style='text-align:right'| 471
| ORN
| ''[[:d:Q637028|Oran Ahmed Ben Bella Airport]]''
| 1938373
| [[Файл:Aéroport dOran (côté tarmac).jpg|center|128px]]
| [[Алжир|Әлҗәзаир]]
| ''[[:d:Q131818|Oran]]''
| ''[[:d:Q231331|Oran Province]]''
|-
| style='text-align:right'| 472
| COV
| ''[[:d:Q8077814|Çukurova International Airport]]''
| 1928644<br/>5434070
| [[Файл:Çukurova International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Төркия]]
| [[Адана иле]]<br/>''[[:d:Q132637|Мәрсин иле]]''<br/>''[[:d:Q281206|Госмание иле]]''<br/>''[[:d:Q155219|Нигъдә иле]]''
| [[Тарсус]]
|-
| style='text-align:right'| 473
| EBL
| ''[[:d:Q648423|Erbil International Airport]]''
| 1909785
| [[Файл:Erbil International Airport terminal building.JPG|center|128px]]
| [[Гыйрак]]
| [[Әрбил]]
| [[Гыйрак Көрдстаны]]
|-
| style='text-align:right'| 474
| HLA
| ''[[:d:Q2163819|Lanseria International Airport]]''
| 1900000
| [[Файл:LanseriaAirport LandsideExterior Jan2009.jpg|center|128px]]
| [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]]
|
| ''[[:d:Q133083|Gauteng]]''
|-
| style='text-align:right'| 475
| PAP
| ''[[:d:Q794560|Toussaint Louverture International Airport]]''
| 1893470
| [[Файл:Aerial view of PAP 2010-01-26 2.JPG|center|128px]]
| [[Haiti]]
| ''[[:d:Q34261|Port-au-Prince]]''
| ''[[:d:Q1434621|Ouest]]''
|-
| style='text-align:right'| 476
| UTP
| ''[[:d:Q1371432|U-Tapao International Airport]]''
| 1860786
| [[Файл:Rayong - U-Taphao International (UTP - VTBU) AN1906182.jpg|center|128px]]
| [[Таиланд]]
| ''[[:d:Q207068|Chon Buri]]''<br/>''[[:d:Q335221|Rayong]]''
| ''[[:d:Q15999231|Phla]]''
|-
| style='text-align:right'| 477
| EBB
| ''[[:d:Q586065|Entebbe International Airport]]''
| 1840264
| [[Файл:Fly540 ATR42 at Entebbe.jpg|center|128px]]
| [[Уганда]]
| ''[[:d:Q211970|Entebbe]]''<br/>[[Кампала]]
| ''[[:d:Q429685|Central Region]]''
|-
| style='text-align:right'| 478
| PIE
| ''[[:d:Q1584069|St. Petersburg–Clearwater International Airport]]''
| 1837035
| [[Файл:PIE ST.PETERSBURG CLEARWATER AIRPORT FROM N693DL (7176582637).jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Сент-Питерсберг]]
| [[Пинелас (округ, Флорида)]]
|-
| style='text-align:right'| 479
| HUI
| ''[[:d:Q160094|Phu Bai International Airport]]''
| 1831000
| [[Файл:Phu Bai Airport (2006).jpg|center|128px]]
| [[Вьетнам]]
| ''[[:d:Q36167|Һве]]''
| ''[[:d:Q1022242|North Central Coast]]''
|-
| style='text-align:right'| 480
| BOJ
| ''[[:d:Q1324587|Burgas Airport]]''
| 1808300
| [[Файл:Runway Burgas.JPG|center|128px]]
| [[Болгария]]
| ''[[:d:Q6509|Бургас]]''<br/>''[[:d:Q167807|Burgas]]''
| ''[[:d:Q369220|Burgas]]''
|-
| style='text-align:right'| 481
| ZTH
| ''[[:d:Q733326|Zakynthos International Airport]]''
| 1800457
| [[Файл:Terminal building at Zakynthos Airport.jpg|center|128px]]
| [[Греция]]
| ''[[:d:Q144880|Zakynthos]]''
| ''[[:d:Q144880|Zakynthos]]''
|-
| style='text-align:right'| 482
| STI
| ''[[:d:Q1431111|Cibao International Airport]]''
| 1796209
| [[Файл:B777 Continental Cibao.jpg|center|128px]]
| [[Доминикан Җөмһүрияте|Доминикан Республикасы]]
| ''[[:d:Q42763|Santiago de los Caballeros]]''
| ''[[:d:Q3831982|Licey al Medio]]''
|-
| style='text-align:right'| 483
| SXM
| ''[[:d:Q723325|Princess Juliana International Airport]]''
| 1795117
| [[Файл:American 757 on final approach at St Maarten Airport.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q26273|Синт-Мартен]]''
| ''[[:d:Q30958|Philipsburg]]''
| ''[[:d:Q26273|Синт-Мартен]]''
|-
| style='text-align:right'| 484
| SZG
| ''[[:d:Q251538|Salzburg Airport]]''
| 1787169
| [[Файл:Salzburg Airport from the air.jpg|center|128px]]
| [[Австрия]]
| [[Зальцбург]]
| [[Зальцбург]]
|-
| style='text-align:right'| 485
| AGA
| ''[[:d:Q1416280|Agadir–Al Massira Airport]]''
| 1774605
| [[Файл:Aéroport Agadir.jpg|center|128px]]
| [[Марокко]]
| ''[[:d:Q170525|Agadir]]''
| ''[[:d:Q170525|Agadir]]''
|-
| style='text-align:right'| 486
| FDF
| ''[[:d:Q651330|Martinique Aimé Césaire International Airport]]''
| 1752955
| [[Файл:Aeroport Aime Cesaire.jpg|center|128px]]
| [[Франция]]
| [[Фор-де-Франс]]
| ''[[:d:Q947069|Le Lamentin]]''
|-
| style='text-align:right'| 487
| SGC
| ''[[:d:Q1432943|Surgut International Airport]]''
| 1752278
| [[Файл:Airport Surgut 2013.jpg|center|128px]]
| [[Россия]]
| [[Соргыт]]
| [[Соргыт]]
|-
| style='text-align:right'| 488
| YQB
| ''[[:d:Q794549|Québec City Jean Lesage International Airport]]''
| 1737803
| [[Файл:Aéroport Jean Lesage.jpg|center|128px]]
| [[Канада]]
| [[Квебек (шәһәр)]]
| ''[[:d:Q7402342|Sainte-Foy–Sillery–Cap-Rouge]]''
|-
| style='text-align:right'| 489
| KWL
| ''[[:d:Q1197688|Guilin Liangjiang International Airport]]''
| 1736191
| [[Файл:GuilinAirport.jpg|center|128px]]
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q189633|Guilin]]''
| ''[[:d:Q10871447|Liangjiang Town, Lingui]]''
|-
| style='text-align:right'| 490
| CUU
| ''[[:d:Q732278|Chihuahua International Airport]]''
| 1727006
| [[Файл:Aeropuerto Internacional General Roberto Fierro Villalobos.jpg|center|128px]]
| [[Мексика]]
| [[Чивава]]
| [[Чивава]]
|-
| style='text-align:right'| 491
| YLW
| ''[[:d:Q1431708|Kelowna International Airport]]''
| 1718059
| [[Файл:CYLW.JPG|center|128px]]
| [[Канада]]
| [[Келоуна]]
| [[Британия Колумбиясе]]
|-
| style='text-align:right'| 492
| ILO
| ''[[:d:Q3085934|Iloilo International Airport]]''
| 1708764
|
| [[Филиппин|Филипин]]
| ''[[:d:Q13825|Iloilo]]''<br/>[[Илоило]]<br/>''[[:d:Q3543613|Metro Iloilo-Guimaras]]''
| ''[[:d:Q13665|Көнбатыш Висайлар]]''<br/>''[[:d:Q13825|Iloilo]]''<br/>''[[:d:Q274693|Cabatuan]]''
|-
| style='text-align:right'| 493
| ODS
| ''[[:d:Q1432234|Әдис айрапурты]]''
| 1694022
| [[Файл:Новый терминал аэропорта Одесса.jpg|center|128px]]
| [[Украина]]
| [[Одесса]]
| [[Одесса]]
|-
| style='text-align:right'| 494
| AQP
| ''[[:d:Q1430861|Rodríguez Ballón International Airport]]''
| 1691716
| [[Файл:Full Runway SPQU 01.jpg|center|128px]]
| [[Перу]]
| [[Арекипа]]
| ''[[:d:Q205068|Arequipa Department]]''
|-
| style='text-align:right'| 495
| CGP
| ''[[:d:Q525609|Shah Amanat International Airport]]''
| 1687000
| [[Файл:ShahAmanatAirport-01.jpg|center|128px]]
| [[Бангладеш]]
| [[Читтагонг]]
| ''[[:d:Q3350264|Patenga]]''
|-
| style='text-align:right'| 496
| GSO
| ''[[:d:Q847772|Piedmont Triad International Airport]]''
| 1686862
| [[Файл:Piedmont Triad International Airport - North Carolina.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Гринсборо]]
| [[Төньяк Каролина]]
|-
| style='text-align:right'| 497
| CEI
| ''[[:d:Q969597|Mae Fah Luang – Chiang Rai International Airport]]''
| 1686726
| [[Файл:Chiang Rai International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Таиланд]]
| ''[[:d:Q856772|Chiang Rai]]''
| ''[[:d:Q4853598|Ban Du]]''
|-
| style='text-align:right'| 498
| KOS
| ''[[:d:Q2113291|Sihanouk International Airport]]''
| 1680000
| [[Файл:Cambodian Sihanouk International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Камбоджа]]
| ''[[:d:Q18207676|Sihanoukville]]''
| ''[[:d:Q4930264|Prey Nob District]]''
|-
| style='text-align:right'| 499
| DRW
| ''[[:d:Q17609|Darwin International Airport]]''
| 1673129
| [[Файл:Aircraft Waiting to Cross Runway 1129 at Darwin Airport in March 2012.jpg|center|128px]]
| [[Австралия]]
| [[Дарвин (шәһәр)]]
| ''[[:d:Q24239665|Eaton]]''
|-
| style='text-align:right'| 500
| CGY
| ''[[:d:Q3274023|Laguindingan Airport]]''
| 1664643
| [[Файл:Laguindingan International Airport main building.JPG|center|128px]]
| [[Филиппин|Филипин]]
| [[Кагаян-де-Оро]]<br/>''[[:d:Q6824513|Metro Cagayan de Oro]]''
| ''[[:d:Q195755|Laguindingan]]''
|-
| style='text-align:right'| 501
| HRE
| ''[[:d:Q760897|Robert Gabriel Mugabe International Airport]]''
| 1657622
| [[Файл:Harare International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Зимбабве]]
| ''[[:d:Q3921|Һараре]]''
| ''[[:d:Q3921|Һараре]]''
|-
| style='text-align:right'| 502
| BHD
| ''[[:d:Q8987|George Best Belfast City Airport]]''
| 1655156
| [[Файл:George Best Belfast City Airport - geograph.org.uk - 714574.jpg|center|128px]]
| [[Бөекбритания]]
| [[Белфаст]]
| ''[[:d:Q7231086|Port of Belfast]]''
|-
| style='text-align:right'| 503
| ABJ
| ''[[:d:Q1165280|Port Bouet Airport]]''
| 1647832
| [[Файл:Felix HOUPHOUET-BOIGNY INT. AIRPORT. ABIDJAN - panoramio.jpg|center|128px]]
| [[Кот-д’Ивуар]]
| ''[[:d:Q1515|Абиҗан]]''
| ''[[:d:Q1491106|Port-Bouët]]''
|-
| style='text-align:right'| 504
| CUC
| ''[[:d:Q2670008|Cúcuta-Camilo Daza]]''
| 1640339
| [[Файл:2019 Aeropuerto Camilo Daza de Cúcuta.jpg|center|128px]]
| [[Колумбия]]
| [[Кукута]]
| ''[[:d:Q233058|Norte de Santander Department]]''
|-
| style='text-align:right'| 505
| MGA
| ''[[:d:Q530773|Augusto C. Sandino International Airport]]''
| 1627527
| [[Файл:Sandino International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Никарагуа]]
| [[Манагва]]
| [[Манагва]]
|-
| style='text-align:right'| 506
| ULN
| ''[[:d:Q837745|Buyant-Ukhaa International Airport]]''
| 1621571
| [[Файл:Buyant-Ukhaa International Airport Front 2023.jpg|center|128px]]
| [[Монголия]]
| [[Ulaanbaatar|Улан-Батор]]<br/>''[[:d:Q2282418|Nalaikh]]''
| [[Ulaanbaatar|Улан-Батор]]
|-
| style='text-align:right'| 507
| PNS
| ''[[:d:Q6587079|Pensacola International Airport]]''
| 1609063
|
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Пенсакола]]
| [[Флорида (штат)|Флорида]]
|-
| style='text-align:right'| 508
| LWO
| ''[[:d:Q282909|Lviv Danylo Halytskyi International Airport]]''
| 1598700
| [[Файл:TerminalLWO.png|center|128px]]
| [[Украина]]
| [[Львов]]<br/>''[[:d:Q3113885|Lviv Grand Prix]]''
| [[Львов өлкәсе]]
|-
| style='text-align:right'| 509
| TGZ
| ''[[:d:Q3267344|Ángel Albino Corzo International Airport]]''
| 1590178
| [[Файл:Ángel Albino Corzo International Airport - View from Runway.jpg|center|128px]]
| [[Мексика]]
| [[Тустла-Гутьеррес]]
| [[Чияпа де Корзо (град)]]
|-
| style='text-align:right'| 510
| CGR
| ''[[:d:Q607211|Campo Grande International Airport]]''
| 1578585
| [[Файл:Aeroporto Internacional de Campo Grande MS, 20-07-2025.jpg|center|128px]]
| [[Бразилия]]
| [[Кампу-Гранди]]<br/>''[[:d:Q4977555|Padel Campo Grande]]''
| [[Мату-Гросу-ду-Сул]]
|-
| style='text-align:right'| 511
| KIN
| ''[[:d:Q1432206|Norman Manley International Airport]]''
| 1562100
| [[Файл:Norman Manley International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Ямайка]]
| ''[[:d:Q34692|Kingston]]''
| ''[[:d:Q3352144|Palisadoes]]''
|-
| style='text-align:right'| 512
| BRC
| ''[[:d:Q370274|San Carlos de Bariloche Airport]]''
| 1559455
| [[Файл:Aerolineas Argentinas B737-500 at Bariloche Airport.jpg|center|128px]]
| [[Аргентина]]
| [[Сан-Карлос-де-Барилоче]]
| [[Рио-Негро (правинсә)]]
|-
| style='text-align:right'| 513
| VAR
| ''[[:d:Q1423410|Varna Airport]]''
| 1557017
| [[Файл:Varna Airport.jpg|center|128px]]
| [[Болгария]]
| ''[[:d:Q6506|Варна]]''<br/>''[[:d:Q748965|Varna]]''
| ''[[:d:Q183487|Varna]]''
|-
| style='text-align:right'| 514
| BGI
| ''[[:d:Q902486|Grantley Adams International Airport]]''
| 1551170
| [[Файл:Sir Grantley Adams Int Airport, Barbados-05.jpg|center|128px]]
| [[Барбадос]]
| [[Барбадос]]<br/>''[[:d:Q36168|Бриҗтаун]]''
| ''[[:d:Q7442282|Seawell]]''
|-
| style='text-align:right'| 515
| YXE
| ''[[:d:Q1430711|Saskatoon John G. Diefenbaker International Airport]]''
| 1516840
| [[Файл:Saskatoon 115.jpg|center|128px]]
| [[Канада]]
| [[Сәскатун|Саскатун]]
| [[Саскәчеван|Саскачеван]]
|-
| style='text-align:right'| 516
| IGU
| ''[[:d:Q1431328|Foz do Iguaçu International Airport]]''
| 1505636
| [[Файл:Terminal building, Foz do Iguaçú airport, 30-07-2025.jpg|center|128px]]
| [[Бразилия]]
| [[Фос-ду-Игвасу]]<br/>''[[:d:Q56450101|municipal prefecture of Foz do Iguaçu]]''
| [[Фос-ду-Игвасу]]<br/>[[Парана (штат)]]
|-
| style='text-align:right'| 517
| RMF
| ''[[:d:Q123222|Marsa Alam International Airport]]''
| 1491793
| [[Файл:MarsaAlamInternationalAirport.jpg|center|128px]]
| [[Мисыр]]
| ''[[:d:Q1001901|Marsa Alam]]''
| ''[[:d:Q30831|Кызыл Диңгез]]''
|-
| style='text-align:right'| 518
| YYJ
| ''[[:d:Q130193|Victoria International Airport]]''
| 1490039
| [[Файл:YYJ-Terminal.jpg|center|128px]]
| [[Канада]]
| [[Виктория (Британия Колумбиясе)|Виктория (Британ Колумбиясе)]]
| [[Британия Колумбиясе]]
|-
| style='text-align:right'| 519
| CUR
| ''[[:d:Q1431168|Hato International Airport]]''
| 1465061
| [[Файл:Hato Airport.jpg|center|128px]]
| [[Кюрасао]]
| ''[[:d:Q132679|Willemstad]]''
| ''[[:d:Q132679|Willemstad]]''
|-
| style='text-align:right'| 520
| TSR
| ''[[:d:Q1417736|Traian Vuia International Airport]]''
| 1458098
| [[Файл:Timisoara International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Румыния]]
| ''[[:d:Q185586|Timiș County]]''
| [[Timişoara]]
|-
| style='text-align:right'| 521
| OVD
| ''[[:d:Q1430901|Asturias Airport]]''
| 1454763
| [[Файл:Aeropuerto de Asturias.jpg|center|128px]]
| [[Испания]]
| [[Овьедо]]
| ''[[:d:Q7420394|Santiago del Monte]]''
|-
| style='text-align:right'| 522
| MZT
| ''[[:d:Q1432022|General Rafael Buelna International Airport]]''
| 1450944
| [[Файл:MZT terminal1.JPG|center|128px]]
| [[Мексика]]
| [[Масатлан]]
| [[Масатлан]]
|-
| style='text-align:right'| 523
| VOG
| ''[[:d:Q1433263|Volgograd International Airport]]''
| 1440697
| [[Файл:Gumrak Airport 012.jpg|center|128px]]
| [[Россия]]
| [[Волгоград]]
| [[Волгоград өлкәсе]]
|-
| style='text-align:right'| 524
| YYT
| ''[[:d:Q1516699|St. John's International Airport]]''
| 1435013
| [[Файл:CYYT.jpg|center|128px]]
| [[Канада]]
| [[Сент-Җонс (Канада)|Сент-Җонс]]
| [[Сент-Җонс (Канада)|Сент-Җонс]]<br/>[[Ньюфаундленд һәм Лабрадор]]
|-
| style='text-align:right'| 525
| TNG
| ''[[:d:Q1433022|Tangier Ibn Battouta Airport]]''
| 1432175
| [[Файл:Tangier Airport.jpg|center|128px]]
| [[Марокко]]
| [[Тәнҗә]]
| ''[[:d:Q19951300|Tangier-Tetouan-Al Hoceima]]''
|-
| style='text-align:right'| 526
| DYU
| ''[[:d:Q532778|Dushanbe International Airport]]''
| 1422204
| [[Файл:Dushanbe international airport 2026.jpg|center|128px]]
| [[Таҗикстан]]
| [[Дүшәнбе]]
| [[Дүшәнбе]]
|-
| style='text-align:right'| 527
| SNN
| ''[[:d:Q584102|Shannon Airport]]''
| 1418084
| [[Файл:Ryanair EI-DAD Boeing 737-800 Shannon NEIN zum Lufthansa Kerosinzuschlag.jpg|center|128px]]
| [[Ирландия]]
| [[Лимерик]]
| ''[[:d:Q611919|Shannon]]''
|-
| style='text-align:right'| 528
| BTS
| ''[[:d:Q828379|M. R. Štefánik Airport]]''
| 1406284
| [[Файл:Bratislava airport.jpg|center|128px]]
| [[Словакия]]
| [[Братислава]]
| ''[[:d:Q183498|Bratislava Region]]''<br/>[[Братислава]]
|-
| style='text-align:right'| 529
| PPT
| ''[[:d:Q1049719|Faa'a International Airport]]''
| 1404115
| [[Файл:Aéroport international Tahiti Faa'a.JPG|center|128px]]
| [[Франция]]
| ''[[:d:Q42000|Tahiti]]''
| ''[[:d:Q1022934|Faʻaʻā]]''
|-
| style='text-align:right'| 530
| ZIA
| ''[[:d:Q2388744|Zhukovsky International Airport]]''
| 1400000
| [[Файл:MosObl ZIA Airport asv2018-08 img2.jpg|center|128px]]
| [[Россия]]
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q27477627|Zhukovsky Urban Okrug]]''
|-
| style='text-align:right'| 531
| DAM
| ''[[:d:Q570873|Damascus International Airport]]''
| 1392699
| [[Файл:Damascus International Airport Karakas-1.jpg|center|128px]]
| [[Сүрия]]
| [[Dimäşq|Димәшкъ]]
| [[Dimäşq|Димәшкъ]]
|-
| style='text-align:right'| 532
| SLZ
| ''[[:d:Q587801|Marechal Cunha Machado International Airport]]''
| 1387827
| [[Файл:Slz.jpg|center|128px]]
| [[Бразилия]]
| [[Сан-Луис (Мараньян)|Сан-Луис]]
| [[Мараньян]]
|-
| style='text-align:right'| 533
| MBA
| ''[[:d:Q392784|Moi International Airport]]''
| 1386315
| [[Файл:Moi International Airport terminal building, 2025 (01).jpg|center|128px]]
| [[Кения]]
| ''[[:d:Q225641|Mombasa]]''
| ''[[:d:Q185371|Яр буе провинциясе]]''
|-
| style='text-align:right'| 534
| SJJ
| ''[[:d:Q740392|Sarajevo International Airport (SJJ)]]''
| 1377348
| [[Файл:Sarajevo Airport 1 2024.jpg|center|128px]]
| [[Босния һәм Герцеговина]]
| [[Сараево]]<br/>''[[:d:Q147556|Istočno Sarajevo]]''
| ''[[:d:Q12756621|Ilidža Municipality]]''
|-
| style='text-align:right'| 535
| SPN
| ''[[:d:Q1257667|Saipan International Airport]]''
| 1371284
| [[Файл:Entrance to Saipan International Airport.JPG|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
|
| [[Сайпан]]
|-
| style='text-align:right'| 536
| MAF
| ''[[:d:Q3566524|Midland International Airport]]''
| 1344764
| [[Файл:Midland International Airport - Texas.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
|
| [[Техас (штат)|Техас]]
|-
| style='text-align:right'| 537
| IQQ
| ''[[:d:Q1431221|Diego Aracena International Airport]]''
| 1340607
| [[Файл:Aereopuerto Diego Aracena.jpg|center|128px]]
| [[Чили]]
| [[Икике]]
| [[Икике]]
|-
| style='text-align:right'| 538
| VER
| ''[[:d:Q3274799|Flughafen Veracruz]]''
| 1333578
| [[Файл:AMMVR 03 (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Мексика]]
| [[Веракрус]]<br/>[[Халапа]]
| [[Веракрус (штат)]]
|-
| style='text-align:right'| 539
| BCD
| ''[[:d:Q1825524|Bacolod-Silay International Airport]]''
| 1322149
| [[Файл:Bacolod-Silay Airport, Negros Occidental, Philippines.jpg|center|128px]]
| [[Филиппин|Филипин]]
| [[Баколод]]
| [[Силай (шәһәр)]]<br/>''[[:d:Q13862|Negros Occidental]]''<br/>''[[:d:Q13665|Көнбатыш Висайлар]]''
|-
| style='text-align:right'| 540
| FEZ
| ''[[:d:Q1431302|Fes-Saïss Airport]]''
| 1319192
| [[Файл:AEROPORT FES SAISS FES Commune Oulad Tay.jpg|center|128px]]
| [[Марокко]]
| ''[[:d:Q80985|Фәс]]''
| ''[[:d:Q19951027|Fès-Meknès]]''
|-
| style='text-align:right'| 541
| EOH
| ''[[:d:Q1431257|Medellín-E. Olaya Herrera]]''
| 1317319
| [[Файл:Aeropuerto Olaya Herrera-Medellin.JPG|center|128px]]
| [[Колумбия]]
| [[Медельин]]
| [[Медельин]]<br/>''[[:d:Q123304|Антьокия департаменты]]''
|-
| style='text-align:right'| 542
| OAX
| ''[[:d:Q1432218|Xoxocotlán International Airport]]''
| 1304034
| [[Файл:Xoxocotlán International Airport Oaxaca.png|center|128px]]
| [[Мексика]]
| [[Оахака]]
| [[Оахака]]
|-
| style='text-align:right'| 543
| MXL
| ''[[:d:Q2493883|General Rodolfo Sánchez Taboada International Airport]]''
| 1298800
| [[Файл:MXL AEROPUERTO.jpg|center|128px]]
| [[Мексика]]
| [[Мехикали]]
| [[Түбән Калифорния|Баха-Калифорния]]
|-
| style='text-align:right'| 544
| MYR
| ''[[:d:Q1528300|Myrtle Beach International Airport]]''
| 1298047<br/>1260291<br/>1335496<br/>1418307<br/>1440400<br/>1482554<br/>1487525<br/>1489664<br/>1535212<br/>1565372<br/>1566409<br/>1664917<br/>1683823<br/>1736138<br/>1749657<br/>1830071<br/>1942927<br/>2277044<br/>2467093<br/>2611563<br/>1113820<br/>3210247<br/>3459803<br/>3361277<br/>3837052<br/>3530754
| [[Файл:Myrtlebeachairport.JPG|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Мертл-Бич (Көньяк Каролина)|Мертл-Бич]]
| [[Көньяк Каролина]]<br/>[[Орри (округ, Көньяк Каролина)]]
|-
| style='text-align:right'| 545
| BND
| ''[[:d:Q2358345|Bandar Abbas International Airport]]''
| 1289063
| [[Файл:Bandar Abbas International Airport 3.jpg|center|128px]]
| [[Иран]]
| [[Бәндәре-Габбас]]
| [[Бәндәре-Габбас]]
|-
| style='text-align:right'| 546
| GCM
| ''[[:d:Q665948|Owen Roberts International Airport]]''
| 1247345
| [[Файл:Cayman Airways Boeing 737.jpg|center|128px]]
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q737765|Grand Cayman]]''<br/>''[[:d:Q172996|George Town]]''
| ''[[:d:Q172996|George Town]]''<br/>[[Кайман утраулары]]
|-
| style='text-align:right'| 547
| ITO
| ''[[:d:Q1431490|Hilo International Airport]]''
| 1237285
| [[Файл:Coming into land at Hilo Airport. (8615958015).jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Гило]]
| [[Гавай (штат)|Һавайлар]]<br/>[[Гавай (округ, Гавай)]]
|-
| style='text-align:right'| 548
| JPA
| ''[[:d:Q2876050|Presidente Castro Pinto International Airport]]''
| 1229079
| [[Файл:Presidente Castro Pinto International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Бразилия]]
| [[Жван-Песоа]]
| [[Байе (Бразилия)]]
|-
| style='text-align:right'| 549
| VSA
| ''[[:d:Q2231542|Carlos Rovirosa Pérez International Airport]]''
| 1214190
| [[Файл:Villahermosa Aeropuerto Internacional.jpg|center|128px]]
| [[Мексика]]
| [[Вильяэрмоса]]
| [[Табаско]]
|-
| style='text-align:right'| 550
| TNA
| ''[[:d:Q1378003|Jinan Yaoqiang International Airport]]''
| 1212129<br/>1337148<br/>1589521<br/>1739838<br/>2371786<br/>3063946<br/>3696305<br/>4363483<br/>4828746<br/>5852871<br/>6898936<br/>7879707<br/>7664111<br/>8139087<br/>8708950<br/>9520887<br/>11616914<br/>14319264<br/>16611795<br/>17560507<br/>12384736<br/>13616212<br/>8242323<br/>17561028<br/>20012106<br/>20329972
| [[Файл:Jinan Yaoqiang Airport 2005 10 15.jpg|center|128px]]
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q170247|Jinan]]''
| ''[[:d:Q1337346|Licheng District]]''
|-
| style='text-align:right'| 551
| BTV
| ''[[:d:Q2750047|Patrick Leahy Burlington International Airport]]''
| 1208343
| [[Файл:BTV airport map.png|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Берлингтон (Вермонт)|Берлингтон]]
| [[Берлингтон (Вермонт)|Берлингтон]]
|-
| style='text-align:right'| 552
| MDT
| ''[[:d:Q3888046|Harrisburg International Airport]]''
| 1205442
| [[Файл:HIA ortho 2018.png|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Гаррисбург (Пенсильвания)]]
| [[Пенсилвания]]<br/>[[Дофин (округ, Пенсильвания)]]<br/>''[[:d:Q608246|Lower Swatara Township]]''
|-
| style='text-align:right'| 553
| HSV
| ''[[:d:Q2213419|Huntsville International Airport]]''
| 1201105
| [[Файл:Huntsville International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Һантсвилл|Һантсвил]]
| [[Һантсвилл|Һантсвил]]
|-
| style='text-align:right'| 554
| SEZ
| ''[[:d:Q1432843|Seychelles International Airport]]''
| 1200000
| [[Файл:Mahe International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Сейшел утраулары]]
| ''[[:d:Q3940|Victoria]]''
| [[Сейшел утраулары]]
|-
| style='text-align:right'| 555
| GOJ
| ''[[:d:Q1432178|Валерий Чкалов исемендәге Түбән Новгород (Стригино) халыкара һава аланы]]''
| 1200000
| [[Файл:Nizhny Novgorod International Airport (April 2024).jpg|center|128px]]
| [[Россия]]
| [[Түбән Новгород]]
| [[Түбән Новгород]]
|-
| style='text-align:right'| 556
| TAG
| ''[[:d:Q7130967|Bohol–Panglao International Airport]]''
| 1199283
| [[Файл:Photo shows the exterior of the Bohol-Panglao International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Филиппин|Филипин]]
| ''[[:d:Q178330|Panglao]]''
| ''[[:d:Q178330|Panglao]]''
|-
| style='text-align:right'| 557
| MLM
| ''[[:d:Q2231705|General Francisco J. Mujica International Airport]]''
| 1172700
| [[Файл:Morelia International Airport DSC 0585 AD.JPG|center|128px]]
| [[Мексика]]
| [[Морелия]]<br/>''[[:d:Q5861015|Festival Internacional de Música de Morelia]]''
| [[Мичоакан]]
|-
| style='text-align:right'| 558
| QRO
| ''[[:d:Q1932794|Querétaro International Airport]]''
| 1151602
| [[Файл:Edificio Terminal AIQ.jpg|center|128px]]
| [[Мексика]]
| [[Керетаро (штат)]]
| [[Колон муниципалитеты (Керетаро)]]
|-
| style='text-align:right'| 559
| KGL
| ''[[:d:Q1322696|Kigali International Airport]]''
| 1144144
| [[Файл:KigaliAirport.jpg|center|128px]]
| [[Руанда]]
| ''[[:d:Q3859|Kigali]]''
| ''[[:d:Q3859|Kigali]]''
|-
| style='text-align:right'| 560
| SAP
| ''[[:d:Q2308399|Ramón Villeda Morales International Airport]]''
| 1142635
| [[Файл:Honduras-0051 - San Pedro Sula Airport (2213586595).jpg|center|128px]]
| [[Һондурас]]
| [[Сан-Педро-Сула]]
| [[Сан-Педро-Сула]]
|-
| style='text-align:right'| 561
| LIR
| ''[[:d:Q1708765|Guanacaste Airport]]''
| 1125000
| [[Файл:Daniel Oduber Quirós International Airport.JPG|center|128px]]
| [[Коста-Рика]]
| ''[[:d:Q1387526|Liberia]]''
| ''[[:d:Q1387526|Liberia]]''
|-
| style='text-align:right'| 562
| PPS
| ''[[:d:Q1432514|Puerto Princesa International Airport]]''
| 1121373
| [[Файл:Puerto Princesa International Airport Outside 1.jpg|center|128px]]
| [[Филиппин|Филипин]]
| [[Пверто-Принсеса]]
| ''[[:d:Q13665|Көнбатыш Висайлар]]''
|-
| style='text-align:right'| 563
| CZL
| ''[[:d:Q2510194|Mohamed Boudiaf International Airport]]''
| 1116415
| [[Файл:Constantine airport.jpg|center|128px]]
| [[Алжир|Әлҗәзаир]]
| ''[[:d:Q187346|Constantine]]''
| ''[[:d:Q232043|Constantine Province]]''
|-
| style='text-align:right'| 564
| CCP
| ''[[:d:Q127721|Carriel Sur International Airport]]''
| 1112320
| [[Файл:Lan 737en CCP.jpg|center|128px]]
| [[Чили]]
| [[Талькавано]]
| [[Талькавано]]
|-
| style='text-align:right'| 565
| SLA
| ''[[:d:Q652588|Martín Miguel de Güemes International Airport]]''
| 1110587
| [[Файл:Martín Miguel de Güemes International Airport (Salta, Argentina).jpg|center|128px]]
| [[Аргентина]]
| [[Сальта (шәһәр)]]
| [[Сальта (шәһәр)]]<br/>[[Сальта (правинсә)]]
|-
| style='text-align:right'| 566
| RMU
| ''[[:d:Q3015351|Región de Murcia International Airport]]''
| 1090954
| [[Файл:AIRM - Corvera - Exterior.jpg|center|128px]]
| [[Испания]]
| [[Мурсия (автономияле төбәк)]]
| ''[[:d:Q5789792|Corvera]]''
|-
| style='text-align:right'| 567
| IGR
| ''[[:d:Q1962002|Cataratas del Iguazú International Airport]]''
| 1089011
| [[Файл:Aeropuerto Internacional de Puerto Iguazú PLANTA ALTA.JPG|center|128px]]
| [[Аргентина]]
| ''[[:d:Q55378|Puerto Iguazú]]''
| [[Мисионес (правинсә)|Мисьонес (правинсә)]]
|-
| style='text-align:right'| 568
| FAI
| ''[[:d:Q1431295|Fairbanks International Airport]]''
| 1083302
| [[Файл:Aerial view of Fairbanks International Airport (Quintin Soloviev).jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Фербанкс|Фербәңкс]]
| [[Фэрбанкс-Норт-Стар]]
|-
| style='text-align:right'| 569
| LAP
| ''[[:d:Q1030564|Manuel Márquez de León International Airport]]''
| 1079700
| [[Файл:Aeropuerto-de-la-paz.jpg|center|128px]]
| [[Мексика]]
| [[Ла Паз (Мехико)]]
| [[Көньяк Түбән Калифорния|Баха-Калифорния-Сур]]
|-
| style='text-align:right'| 570
| PHF
| ''[[:d:Q6586790|Newport News/Williamsburg International Airport]]''
| 1058505
| [[Файл:Patrickhenrypano04.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q2553780|Virginia Peninsula]]''
| [[Виргиния]]
|-
| style='text-align:right'| 571
| LBB
| ''[[:d:Q1627015|Lubbock Preston Smith International Airport]]''
| 1040362
| [[Файл:Lubbock Preston Smith International Airport TX 2006 USGS.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Лаббок]]
| [[Техас (штат)|Техас]]
|-
| style='text-align:right'| 572
| UME
| ''[[:d:Q1433148|Umeå Airport]]''
| 1031728
| [[Файл:Umeå Flygplats-20080726.jpg|center|128px]]
| [[Швеция]]
| [[Умео]]
| ''[[:d:Q507709|Umeå Municipality]]''
|-
| style='text-align:right'| 573
| TRK
| ''[[:d:Q2233018|Juwata International Airport]]''
| 1030222
| [[Файл:Tarakan Airstrip (AWM 108191).jpg|center|128px]]
| [[Индонезия]]
| [[Таракан (шәһәр)]]
| [[Таракан (шәһәр)]]<br/>''[[:d:Q3903|Төньяк Калимантан]]''
|-
| style='text-align:right'| 574
| NQN
| ''[[:d:Q2600422|Presidente Perón International Airport]]''
| 1018948
| [[Файл:AeropuertoNQN1.JPG|center|128px]]
| [[Аргентина]]
| [[Неукен]]
| ''[[:d:Q960802|Confluencia Department]]''
|-
| style='text-align:right'| 575
| YXX
| ''[[:d:Q969671|Abbotsford International Airport]]''
| 992712
| [[Файл:CYXX.JPG|center|128px]]
| [[Канада]]
| [[Әботсфорд]]
| [[Британия Колумбиясе]]
|-
| style='text-align:right'| 576
| PIU
| ''[[:d:Q1432372|Cap. FAP Guillermo Concha Iberico International Airport]]''
| 991786
| [[Файл:Piura Airport.JPG|center|128px]]
| [[Перу]]
| [[Пьюра]]
| [[Пьюра]]
|-
| style='text-align:right'| 577
| JAN
| ''[[:d:Q1025454|Jackson-Evers International Airport]]''
| 985450
| [[Файл:Jackson-Evers International Airport in July 2005.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Җәксон (Миссисипи)|Җәксон]]
| [[Миссисипи (штат)|Миссисипи]]
|-
| style='text-align:right'| 578
| BSR
| ''[[:d:Q1418829|Basra International Airport]]''
| 984985
| [[Файл:Basrah Intl Airport terminal building april 1 2008.JPG|center|128px]]
| [[Гыйрак]]
| [[Бәсрә]]
| ''[[:d:Q193551|Basra Governorate]]''
|-
| style='text-align:right'| 579
| MAA
| ''[[:d:Q502670|Chennai International Airport]]''
| 980290<br/>850544<br/>888767<br/>921744<br/>1056125<br/>994787<br/>962135<br/>972592<br/>932498<br/>992038<br/>1010983<br/>1137391<br/>1090532<br/>966788<br/>1012066<br/>1000453<br/>1149730<br/>1107500<br/>1108276<br/>1067260<br/>1006373<br/>1035633<br/>1049097<br/>1177176<br/>1160836<br/>1043379<br/>1019505<br/>1037198<br/>1186502<br/>1090302<br/>1042287<br/>1039130<br/>962855<br/>995039<br/>1036796<br/>1154542<br/>1131664<br/>1015920<br/>1084525<br/>1042433<br/>1177088<br/>1077267<br/>1062123<br/>1120178<br/>1025857<br/>1007014<br/>1034859<br/>1182482<br/>1300913<br/>1144178<br/>1209652<br/>1231294<br/>1367337<br/>1239805<br/>1250481<br/>1293551<br/>1231616<br/>1231141<br/>1238178<br/>1044055<br/>1395987<br/>1311512<br/>1383060<br/>1402247<br/>1562866<br/>1442910<br/>1577926<br/>1553191<br/>1504761<br/>1498694<br/>1535281<br/>1564940<br/>1706872<br/>1440267<br/>1572260<br/>1613812<br/>1773423<br/>1607826<br/>1633933<br/>1584976<br/>1614785<br/>1605684<br/>1630846<br/>1814754<br/>1898450<br/>1726663<br/>1856330<br/>1829531<br/>2013157<br/>1823714<br/>1937743<br/>1881836<br/>1845246<br/>1879517<br/>1777740<br/>2016771<br/>1997591<br/>1821283<br/>1719693<br/>1715305<br/>1938405<br/>1907141<br/>1959176<br/>1952673<br/>1853121<br/>1871871<br/>1987002<br/>2096458<br/>2071998<br/>1870409<br/>1043163<br/>5459<br/>28752<br/>155836<br/>181476<br/>252769<br/>388419<br/>517433<br/>622569<br/>768482<br/>878016<br/>848478<br/>848018<br/>665728<br/>224485<br/>280323<br/>499988<br/>704327<br/>793215<br/>952718<br/>1075811<br/>1288947<br/>915618<br/>1290483<br/>1341817<br/>1461219<br/>1453409<br/>1468723<br/>1488002<br/>1534646<br/>1578468<br/>841658<br/>1450372<br/>1712571
| [[Файл:Chennai airport view 4.jpeg|center|128px]]
| [[Һиндстан]]
| ''[[:d:Q955990|Chennai metropolitan area]]''
| ''[[:d:Q2229582|Tirusulam]]''
|-
| style='text-align:right'| 580
| HUX
| ''[[:d:Q2901831|Bahías de Huatulco International Airport]]''
| 971035
| [[Файл:MMBT1.jpg|center|128px]]
| [[Мексика]]
| [[Санта Мария Уатулко (Санта Мария Уатулко, Оахака)]]<br/>''[[:d:Q16681093|Triathlon de Huatulco]]''
| [[Оахака (штат)]]
|-
| style='text-align:right'| 581
| LJU
| ''[[:d:Q1109558|Ljubljana Jože Pučnik Airport]]''
| 970152
| [[Файл:Ljubljana airport 2017.jpg|center|128px]]
| [[Словения]]
| [[Любляна]]
| [[Згорний Брник]]
|-
| style='text-align:right'| 582
| SID
| ''[[:d:Q482315|Amílcar Cabral International Airport]]''
| 970034
| [[Файл:GVAC SID.jpg|center|128px]]
| [[Кабо-Верде]]
| ''[[:d:Q498968|Espargos]]''<br/>''[[:d:Q111989|Sal]]''
| ''[[:d:Q2721003|Sal]]''
|-
| style='text-align:right'| 583
| EYW
| ''[[:d:Q1321158|Key West International Airport]]''
| 969069
| [[Файл:Airports KEYW Nuggetboy 001.JPG|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Ки-Вест]]
| [[Ки-Вест]]
|-
| style='text-align:right'| 584
| MFE
| ''[[:d:Q650205|McAllen-Miller International Airport]]''
| 964246
| [[Файл:George W. Bush and Rick Perry at McAllen-Miller International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Мак-Аллен (Техас)|Мак-Аллен]]
| [[Техас (штат)|Техас]]
|-
| style='text-align:right'| 585
| HRK
| ''[[:d:Q2492784|Kharkiv International Airport]]''
| 962500
| [[Файл:Kharkiv International Airport. Passenger Terminal A.jpg|center|128px]]
| [[Украина]]
| [[Харьков]]
| [[Харьков]]
|-
| style='text-align:right'| 586
| FAR
| ''[[:d:Q2699491|Hector International Airport]]''
| 961552
| [[Файл:Hector International Airport - North Dakota.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Фарго]]
| [[Фарго]]
|-
| style='text-align:right'| 587
| LFW
| ''[[:d:Q1431925|Lomé-Tokoin Airport]]''
| 960000
| [[Файл:Aérogare de l'Aéroport International Gnassingbé Eyadéma 01.jpg|center|128px]]
| [[Того]]
| ''[[:d:Q3792|Lomé]]''
| ''[[:d:Q316291|Диңгез буе өлкәсе]]''<br/>''[[:d:Q3792|Lomé]]''
|-
| style='text-align:right'| 588
| DCS<br/>DSA
| ''[[:d:Q8996|Doncaster Sheffield Airport]]''
| 959321
| [[Файл:Robin Hood Airport 2006-04-02.jpg|center|128px]]
| [[Бөекбритания]]
| [[Донкастер]]
| ''[[:d:Q1618003|Finningley]]''
|-
| style='text-align:right'| 589
| IQT
| ''[[:d:Q1431540|Crnl. FAP Francisco Secada Vignetta International Airport]]''
| 956933
| [[Файл:Aeropuerto Internacional Francisco Secada Vignetta - Aéreo.jpg|center|128px]]
| [[Перу]]
| [[Икитос]]
| [[Икитос]]
|-
| style='text-align:right'| 590
| LPB
| ''[[:d:Q1142225|El Alto International Airport]]''
| 950000
| [[Файл:00 1706 South America. - El Alto International Airport (La Paz).jpg|center|128px]]
| [[Боливия]]
| [[La-Pas|Ла-Пас]]
| [[Эл-Альто]]
|-
| style='text-align:right'| 591
| PHC
| ''[[:d:Q1432453|Port Harcourt International Airport]]''
| 946784
| [[Файл:Port Harcourt international airport.jpg|center|128px]]
| [[Нигерия]]
| ''[[:d:Q217432|Port Harcourt]]''<br/>''[[:d:Q24969410|Government House, Port Harcourt]]''
| ''[[:d:Q503923|Rivers State]]''
|-
| style='text-align:right'| 592
| BZE
| ''[[:d:Q1422858|Philip S. W. Goldson International Airport]]''
| 943000
| [[Файл:Philip S. W. Goldson International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Белиз]]
| ''[[:d:Q108223|Belize City]]''
| ''[[:d:Q1014353|Ladyville]]''
|-
| style='text-align:right'| 593
| PBC
| ''[[:d:Q583424|Hermanos Serdán International Airport]]''
| 935500
| [[Файл:Terminal AIP.JPG|center|128px]]
| [[Мексика]]
| [[Пвебла-де-Сарагоса]]
| [[Пуэбла|Пвебла (штат)]]
|-
| style='text-align:right'| 594
| ZNZ
| ''[[:d:Q1393401|Abeid Amani Karume International Airport]]''
| 934337
| [[Файл:Abeid Amani Karume International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Танзания]]
| ''[[:d:Q2222874|Zanzibar City]]''
| ''[[:d:Q7332301|Unguja]]''
|-
| style='text-align:right'| 595
| ILM
| ''[[:d:Q847779|Wilmington International Airport]]''
| 934058<br/>836589<br/>817896<br/>769809<br/>776102<br/>1075963<br/>477242<br/>905630<br/>1086245<br/>1317897<br/>1465869<br/>1826994
| [[Файл:Wilmington International Airport (31 July 2023) 24 (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Вилмиңтон]]<br/>[[Вилмингтон (Делавер)|Вилмиңтон]]<br/>''[[:d:Q5034783|Cape Fear]]''<br/>[[Нью-Хановер (округ, Төньяк Каролина)]]
| [[Нью-Хановер (округ, Төньяк Каролина)]]
|-
| style='text-align:right'| 596
| TUC
| ''[[:d:Q1432711|Teniente Benjamín Matienzo International Airport]]''
| 933472
| [[Файл:AeropuertoTuc.jpg|center|128px]]
| [[Аргентина]]
| [[Тукуман (правинсә)]]<br/>[[Сан-Мигел-де-Тукуман]]
| [[Тукуман (правинсә)]]
|-
| style='text-align:right'| 597
| ZAM
| ''[[:d:Q1200033|Zamboanga International Airport]]''
| 929985
|
| [[Филиппин|Филипин]]
| [[Замбоанга]]
| [[Замбоанга]]
|-
| style='text-align:right'| 598
| AGU
| ''[[:d:Q2593243|Lic. Jesús Terán Peredo International Airport]]''
| 929300
| [[Файл:Aeropuerto Internacional de Aguascalientes 05.JPG|center|128px]]
| [[Мексика]]
| [[Агваскальентес]]
| [[Агваскальентес (штат)]]
|-
| style='text-align:right'| 599
| LUN
| ''[[:d:Q332302|Kenneth Kaunda International Airport]]''
| 925077
| [[Файл:Lusaka International Airport, Zambia - entrance, 2015.jpg|center|128px]]
| [[Замбия]]
| ''[[:d:Q3881|Lusaka]]''
| ''[[:d:Q3881|Lusaka]]''
|-
| style='text-align:right'| 600
| JNU
| ''[[:d:Q2505424|Juneau International Airport]]''
| 918382
| [[Файл:Juneau International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q29445|Җуно]]''
| ''[[:d:Q29445|Җуно]]''
|-
| style='text-align:right'| 601
| BDA
| ''[[:d:Q1797758|L.F. Wade International Airport]]''
| 914457
| [[Файл:BDA Terminal.jpg|center|128px]]
| [[Бөекбритания]]
| [[Бермуда утраулары]]<br/>''[[:d:Q30985|Hamilton]]''
| ''[[:d:Q2062552|St. David's Island]]''<br/>[[Бермуда утраулары]]
|-
| style='text-align:right'| 602
| HRL
| ''[[:d:Q1320543|Valley International Airport]]''
| 908910
| [[Файл:HarlingenTX-15jan1995.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Гарлинген (Техас)|Гарлинген]]
| [[Техас (штат)|Техас]]
|-
| style='text-align:right'| 603
| GRX
| ''[[:d:Q1431412|Federico García Lorca Granada Airport]]''
| 908713
| [[Файл:Aeropuerto de Granada.jpg|center|128px]]
| [[Испания]]
| [[Гранада]]
| ''[[:d:Q82142|Province of Granada]]''<br/>[[Чаучина]]
|-
| style='text-align:right'| 604
| MSO
| ''[[:d:Q3565547|Missoula International Airport]]''
| 907508
| [[Файл:Terminal at Missoula Airport, May 2007.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Миссула (Монтана)|Миссула]]
| [[Монтана]]
|-
| style='text-align:right'| 605
| TGG
| ''[[:d:Q2233067|Sultan Mahmud Airport]]''
| 900218
| [[Файл:Sultan Mahmud Airport.JPG|center|128px]]
| [[Малайзия]]
| ''[[:d:Q189701|Тренгану штаты]]''<br/>''[[:d:Q846502|Kuala Terengganu]]''
| ''[[:d:Q18073135|Kuala Nerus]]''
|-
| style='text-align:right'| 606
| ECP
| ''[[:d:Q6586746|Northwest Florida Beaches International Airport]]''
| 897679
| [[Файл:Northwestfloridabeaches.gif|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Панама-Сити]]
| [[Флорида (штат)|Флорида]]
|-
| style='text-align:right'| 607
| ASU
| ''[[:d:Q903521|Silvio Pettirossi International Airport]]''
| 885052
| [[Файл:International Airport Silvio Pettirossi by Felipe Méndez.jpg|center|128px]]
| [[Парагвай]]
| ''[[:d:Q47005|Gran Asunción]]''<br/>[[Парагвай]]<br/>[[Асунсьон]]
| [[Луке (Парагвай)|Луке]]
|-
| style='text-align:right'| 608
| INN
| ''[[:d:Q694434|Innsbruck Airport]]''
| 882876
| [[Файл:12-06-05-innsbruck-by-ralfr-164.jpg|center|128px]]
| [[Австрия]]
| [[Иннсбрук]]
| [[Иннсбрук]]
|-
| style='text-align:right'| 609
| RBA
| ''[[:d:Q1432573|Rabat-Salé Airport]]''
| 873305
| [[Файл:Salé Airport.jpg|center|128px]]
| [[Марокко]]
| [[Сале]]<br/>''[[:d:Q3551|Rabat]]''
| ''[[:d:Q19951239|Rabat-Salé-Kénitra]]''
|-
| style='text-align:right'| 610
| ABE
| ''[[:d:Q2875759|Lehigh Valley International Airport]]''
| 868014
| [[Файл:ABE terminal (2).JPG|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q123202|Lehigh Valley]]''<br/>[[Аллентаун]]
| ''[[:d:Q5649454|Hanover Township]]''
|-
| style='text-align:right'| 611
| BIL
| ''[[:d:Q598269|Billings Logan International Airport]]''
| 865431
| [[Файл:Billings Logan Intl Airport tower.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Биллиңс (Монтана)|Биллиңс]]
| [[Биллиңс (Монтана)|Биллиңс]]
|-
| style='text-align:right'| 612
| CWL
| ''[[:d:Q8994|Cardiff Airport]]''
| 857397
| [[Файл:CardiffInternationalAirport.jpg|center|128px]]
| [[Бөекбритания]]
| [[Кардифф]]<br/>[[Уэльс|Велс]]
| ''[[:d:Q844784|The Vale of Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 613
| OUD
| ''[[:d:Q1382309|Angads Airport]]''
| 855911
| [[Файл:Aeroport Oujda Angads 2024.jpg|center|128px]]
| [[Марокко]]
| ''[[:d:Q193802|Уҗда]]''
| ''[[:d:Q23048167|Көнчыгыш өлкә]]''
|-
| style='text-align:right'| 614
| ROS
| ''[[:d:Q1432622|Rosario – Islas Malvinas International Airport]]''
| 847855
| [[Файл:AeropuertoRosario.JPG|center|128px]]
| [[Аргентина]]
| [[Росарио]]
| [[Санта-Фе (правинсә)]]
|-
| style='text-align:right'| 615
| MPM
| ''[[:d:Q1022397|Maputo International Airport]]''
| 839390
|
| [[Мозамбик]]
| ''[[:d:Q3889|Maputo]]''
| ''[[:d:Q3889|Maputo]]''
|-
| style='text-align:right'| 616
| ACA
| ''[[:d:Q1430720|General Juan N. Álvarez International Airport]]''
| 838991
| [[Файл:Aeropuerto Acapulco 03.jpg|center|128px]]
| [[Мексика]]
| [[Акапулько]]
| [[Акапулько]]
|-
| style='text-align:right'| 617
| NDR
| ''[[:d:Q1432126|Nador International Airport]]''
| 836742
| [[Файл:Nador - El Aroui Airport.jpg|center|128px]]
| [[Марокко]]
| ''[[:d:Q824594|Nador]]''
| ''[[:d:Q648160|Oriental]]''
|-
| style='text-align:right'| 618
| GRZ
| ''[[:d:Q178162|Graz Airport]]''
| 831095
| [[Файл:Aerial image of the Graz airport.jpg|center|128px]]
| [[Австрия]]
| [[Грац]]
| [[Фельдкирхен-бай-Грац]]
|-
| style='text-align:right'| 619
| TLH
| ''[[:d:Q1432990|Bobby Bowden-Tallahassee International Airport]]''
| 830544
| [[Файл:Air Florida Douglas DC-9-15 at Tallahassee Airport.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Талаһаси|Таллаһасси]]
| [[Флорида (штат)|Флорида]]
|-
| style='text-align:right'| 620
| KSC
| ''[[:d:Q777774|Košice International Airport]]''
| 827798
| [[Файл:Kosice International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Словакия]]
| [[Кошице|Кошитсе]]
| ''[[:d:Q377416|Košice-Barca]]''<br/>[[Кошице|Кошитсе]]
|-
| style='text-align:right'| 621
| VCA
| ''[[:d:Q170343|Can Tho International Airport]]''
| 815000
| [[Файл:Nha Ga HK CHKQT Can Tho 2.jpg|center|128px]]
| [[Вьетнам]]
| [[Канто (Вьетнам)]]
| [[Канто (Вьетнам)]]
|-
| style='text-align:right'| 622
| MFR
| ''[[:d:Q7359556|Rogue Valley International-Medford Airport]]''
| 811901
| [[Файл:Rogue Valley International-Medford Airport - Oregon.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Медфорд (Орегон)]]
| [[Джексон (округ, Орегон)]]
|-
| style='text-align:right'| 623
| DLA
| ''[[:d:Q898928|Douala International Airport]]''
| 805557
| [[Файл:Aéroport de Douala.jpg|center|128px]]
| [[Камерун]]
| ''[[:d:Q132830|Douala]]''
| ''[[:d:Q845172|Яр буе төбәге]]''
|-
| style='text-align:right'| 624
| KUT
| ''[[:d:Q1156904|Kutaisi International Airport]]''
| 796063
| [[Файл:Airport Kutaisi, 2024 (04).jpg|center|128px]]
| [[Гөрҗистан]]
| ''[[:d:Q172415|Кутаиси]]''
| ''[[:d:Q200045|Imereti]]''
|-
| style='text-align:right'| 625
| USH
| ''[[:d:Q1433151|Ushuaia – Malvinas Argentinas International Airport]]''
| 794484
| [[Файл:Ushuaia Airport Aerial Image.jpg|center|128px]]
| [[Аргентина]]
| [[Ушуая]]
| [[Ушуая]]<br/>[[Утлы Туфраклары (правинсә)|Тьерра-дел-Фвего (правинсә)]]
|-
| style='text-align:right'| 626
| WDH
| ''[[:d:Q667326|Windhoek Hosea Kutako International Airport]]''
| 785928
| [[Файл:Hosea Kutako International Airport, Namibia.jpg|center|128px]]
| [[Намибия]]
| ''[[:d:Q3935|Виндһук]]''<br/>''[[:d:Q20618929|Windhoek (circunscripción)]]''
| ''[[:d:Q834508|Khomas Region]]''
|-
| style='text-align:right'| 627
| NBC
| [[Bigeş hawa alanı|Nikolay Vasilyeviç Lemayev isemendäge Bigeş хalıqara aeroportı]]
| 777263
|
| [[Россия]]
| [[Түбән Кама]]
| [[Чаллы]]<br/>[[Тукай районы]]
|-
| style='text-align:right'| 628
| ATW
| ''[[:d:Q3294586|Appleton International Airport]]''
| 773474
| [[Файл:Appleton International Airport Tower and Gulfstream Hangar.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Эпплтон (Висконсин)]]<br/>''[[:d:Q5476644|Fox Cities]]''
| [[Гринвилл (Висконсин)|Гринвилл]]
|-
| style='text-align:right'| 629
| GES
| ''[[:d:Q2479774|General Santos International Airport]]''
| 768749
| [[Файл:Upgraded General Santos International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Филиппин|Филипин]]
| [[Хенераль-Сантос]]
| ''[[:d:Q13701|Soccsksargen]]''
|-
| style='text-align:right'| 630
| ANU
| ''[[:d:Q1433157|V. C. Bird International Airport]]''
| 767490
| [[Файл:VC Bird International Airport (5916099180).jpg|center|128px]]
| [[Антигуа һәм Барбуда]]
| [[Sent-Cons|Сент-Җонс]]
| [[Sent-Cons|Сент-Җонс]]
|-
| style='text-align:right'| 631
| VOZ
| ''[[:d:Q2444515|Voronezh International Airport]]''
| 766291
| [[Файл:Vozairport.jpg|center|128px]]
| [[Россия]]
| [[Воронеж]]
| [[Воронеж]]
|-
| style='text-align:right'| 632
| YQR
| ''[[:d:Q1571015|Regina International Airport]]''
| 764128
| [[Файл:CYQR aerial view – Regina, SK – (2018-09-07).jpg|center|128px]]
| [[Канада]]
| [[Реҗайна]]
| [[Саскәчеван|Саскачеван]]
|-
| style='text-align:right'| 633
| AZD
| ''[[:d:Q1151886|Shahid Sadooghi Airport]]''
| 764074
|
| [[Иран]]
| [[Йәзд|Язд]]
| ''[[:d:Q15427656|Fajr Rural District]]''
|-
| style='text-align:right'| 634
| YQT
| ''[[:d:Q2748239|Thunder Bay International Airport]]''
| 763283
| [[Файл:Thunder Bay Airport 1.JPG|center|128px]]
| [[Канада]]
| [[Тандер-Бей]]
| [[Онтарио]]
|-
| style='text-align:right'| 635
| EFL
| ''[[:d:Q1364927|Kefalonia International Airport]]''
| 761647
| [[Файл:Kefalonia airport 02.jpg|center|128px]]
| [[Греция]]
| ''[[:d:Q178488|Cephalonia]]''<br/>''[[:d:Q25118227|Stenó Kefallinías]]''
| ''[[:d:Q643695|Argostoli]]''
|-
| style='text-align:right'| 636
| TRU
| ''[[:d:Q1433108|Cap. FAP Carlos Martínez de Pinillos International Airport]]''
| 759526
| [[Файл:Aeropuerto de Trujillo - Perú.png|center|128px]]
| [[Перу]]
| [[Трухильо]]
| [[Трухильо]]
|-
| style='text-align:right'| 637
| LXR
| ''[[:d:Q1347322|Luxor International Airport]]''
| 753440
| [[Файл:Flughafen Luxor 01.JPG|center|128px]]
| [[Мисыр]]
| ''[[:d:Q130514|Luxor]]''
| ''[[:d:Q130514|Luxor]]''
|-
| style='text-align:right'| 638
| KRS
| ''[[:d:Q1431790|Kristiansand Airport, Kjevik]]''
| 739907
| [[Файл:Kristiansand lufthavn, Kjevik 2013.JPG|center|128px]]
| [[Норвегия]]
| [[Кристиансанн]]<br/>''[[:d:Q26772254|Kristiansand]]''
| ''[[:d:Q1025357|Tveit]]''
|-
| style='text-align:right'| 639
| BOH
| ''[[:d:Q580409|Bournemouth Airport]]''
| 734344
| [[Файл:Bournemouth Airport control tower geograph.org.uk 130727 1e343629-by-Pierre-Terre.jpg|center|128px]]
| [[Бөекбритания]]
| [[Борнмут]]
| ''[[:d:Q2511901|Hurn]]''
|-
| style='text-align:right'| 640
| PXM
| ''[[:d:Q3498937|Puerto Escondido International Airport]]''
| 729004
| [[Файл:252ac - Aerotucán Cessna 208B Grand Caravan; XA-TDS@OAX;28.7.2003 (6161637491).jpg|center|128px]]
| [[Мексика]]
| [[Пуерто Эскондидо (Сан Педро Мистепек -дто. 22 -)]]
| [[Оахака (штат)]]
|-
| style='text-align:right'| 641
| CCU
| ''[[:d:Q388535|Netaji Subhas Chandra Bose International Airport]]''
| 728090<br/>650627<br/>685533<br/>717476<br/>806987<br/>794529<br/>735116<br/>682611<br/>672327<br/>903376<br/>847504<br/>957006<br/>881779<br/>780241<br/>852720<br/>781999<br/>905969<br/>904714<br/>837925<br/>738808<br/>745649<br/>951463<br/>883974<br/>986264<br/>926228<br/>823156<br/>817842<br/>842321<br/>915626<br/>890240<br/>789431<br/>725131<br/>667703<br/>828135<br/>892422<br/>978764<br/>840541<br/>795893<br/>811279<br/>862830<br/>874304<br/>854846<br/>799670<br/>818763<br/>782079<br/>726390<br/>818409<br/>947145<br/>981654<br/>905081<br/>958639<br/>974452<br/>1087625<br/>1002978<br/>974948<br/>958401<br/>938950<br/>1017600<br/>1093646<br/>1181973<br/>1111996<br/>993869<br/>1104495<br/>1087059<br/>1216977<br/>1147490<br/>1227582<br/>1185837<br/>1218798<br/>1401147<br/>1349601<br/>1568727<br/>1554996<br/>1361274<br/>1463601<br/>1465418<br/>1641811<br/>1514932<br/>1462074<br/>1535815<br/>1606838<br/>1741201<br/>1677038<br/>1857181<br/>1847954<br/>1698214<br/>1844048<br/>1770928<br/>1869151<br/>1765920<br/>1780543<br/>1717107<br/>1694434<br/>1896868<br/>1829815<br/>1948481<br/>1954848<br/>1763794<br/>1885461<br/>1768007<br/>1816611<br/>1847106<br/>1822845<br/>1759395<br/>1737545<br/>2007165<br/>2039106<br/>2100785<br/>2033384<br/>1832931<br/>1250511<br/>662<br/>704<br/>15591<br/>380415<br/>261595<br/>317639<br/>607105<br/>807463<br/>907205<br/>1049279<br/>1121112<br/>1116826<br/>1144014<br/>792121<br/>247968<br/>335814<br/>579980<br/>812288<br/>885259<br/>1241927<br/>1360686<br/>1503572<br/>870569<br/>1022349<br/>1383575<br/>1363320<br/>1517328<br/>1407686<br/>1360282<br/>1329703<br/>1361875<br/>1627705<br/>1446116<br/>1650149
| [[Файл:External view of Netaji Subhas Chandra Bose International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Һиндстан]]
| [[Kälküttä|Кәлкүттә]]
| ''[[:d:Q36752|North Dum Dum]]''<br/>''[[:d:Q4858450|Barasat II community development block]]''
|-
| style='text-align:right'| 642
| FWA
| ''[[:d:Q5472295|Fort Wayne International Airport]]''
| 727896
| [[Файл:Fort Wayne International Airport - USGS 10 April 2002.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Форт-Вейн]]
| [[Индиана]]
|-
| style='text-align:right'| 643
| PNQ
| ''[[:d:Q1432525|Pune Airport]]''
| 727654<br/>621082<br/>688906<br/>585390<br/>719417<br/>600681<br/>749976<br/>605204<br/>783234<br/>672751<br/>777779<br/>643576<br/>761288<br/>651829<br/>756788<br/>675810<br/>726158<br/>648249<br/>766698<br/>692426<br/>745557<br/>702710<br/>786561<br/>736308<br/>242766<br/>269706<br/>308145<br/>233400<br/>241573<br/>268602<br/>266466<br/>240209<br/>270784<br/>301923<br/>260235<br/>247010<br/>290836<br/>318950<br/>340294<br/>284292<br/>291305<br/>297034<br/>297421<br/>286484<br/>326082<br/>304714<br/>281896<br/>277809<br/>511564<br/>551142<br/>600878<br/>466185<br/>477694<br/>557466<br/>517897<br/>489912<br/>567212<br/>582345<br/>539701<br/>533494<br/>220844<br/>223940<br/>253908<br/>201630<br/>210269<br/>223667<br/>233198<br/>205710<br/>239985<br/>244945<br/>238104<br/>215166<br/>278702<br/>259429<br/>300742<br/>288328<br/>301507<br/>262579<br/>276496<br/>267674<br/>298337<br/>279878<br/>240802<br/>235863<br/>419026<br/>444470<br/>474724<br/>362095<br/>375792<br/>442715<br/>418190<br/>369014<br/>450788<br/>454999<br/>442787<br/>435677<br/>782518<br/>718487<br/>715883<br/>691578<br/>565592<br/>702852<br/>720577<br/>710562<br/>684356<br/>685191<br/>713579<br/>746814<br/>733843<br/>700120<br/>430543<br/>130<br/>17295<br/>112256<br/>103177<br/>144042<br/>183108<br/>227061<br/>242075<br/>275375<br/>296262<br/>298635<br/>238443<br/>177849<br/>61186<br/>133661<br/>218268<br/>276299<br/>333564<br/>226473<br/>476572<br/>555050<br/>375956<br/>553613<br/>665386<br/>553165<br/>582430<br/>674738<br/>711509<br/>325000<br/>497926<br/>594488<br/>586244<br/>806034
| [[Файл:Departure Lounge Pune Airport India.jpg|center|128px]]
| [[Һиндстан]]
| ''[[:d:Q1538|Pune]]''
| ''[[:d:Q1538|Pune]]''
|-
| style='text-align:right'| 644
| YHM
| ''[[:d:Q1431444|John C. Munro Hamilton International Airport]]''
| 725630
| [[Файл:YHM entrance in May 2019.jpg|center|128px]]
| [[Канада]]
| [[Һәмилтон (Онтарио)|Һәмилтон]]
| [[Онтарио]]
|-
| style='text-align:right'| 645
| MLI
| ''[[:d:Q1629309|Quad Cities International Airport]]''
| 719000
| [[Файл:QuadCityIntlAirport Aerial.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Молин (Иллинойс)|Молин]]<br/>[[Ист-Молин (Иллинойс)|Ист-Молин]]
| [[Иллинойс (штат)|Иллинойс]]
|-
| style='text-align:right'| 646
| SLP
| ''[[:d:Q1932826|San Luis Potosí International Airport]]''
| 718639
| [[Файл:Terminal MMSP.JPG|center|128px]]
| [[Мексика]]
| [[Сан-Луис-Потоси]]
| [[Сан-Луис-Потоси]]
|-
| style='text-align:right'| 647
| PVH
| ''[[:d:Q1153219|Governador Jorge Teixeira de Oliveira International Airport]]''
| 710414
| [[Файл:Aeroporto de Porto Velho2.jpg|center|128px]]
| [[Бразилия]]
| [[Порту-Велью]]<br/>''[[:d:Q56450019|municipal prefecture of Porto Velho]]''
| [[Рондония]]
|-
| style='text-align:right'| 648
| NOC
| ''[[:d:Q848921|Ireland West Airport Knock]]''
| 709540
| [[Файл:Cnock airport 2013.png|center|128px]]
| [[Ирландия]]
| ''[[:d:Q164421|Connacht]]''<br/>[[Сәгать (корал)|сәгать]]
| ''[[:d:Q164421|Connacht]]''
|-
| style='text-align:right'| 649
| DAB
| ''[[:d:Q1708812|Daytona Beach International Airport]]''
| 707657
| [[Файл:Aerial view of runway 7R, Daytona Beach International Airport, 2007-11-03.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Дейтона-Бич]]
| [[Флорида (штат)|Флорида]]
|-
| style='text-align:right'| 650
| NSI
| ''[[:d:Q221351|Yaoundé Nsimalen International Airport]]''
| 706868
|
| [[Камерун]]
| [[Яунде]]
| ''[[:d:Q739951|Үзәк төбәге]]''
|-
| style='text-align:right'| 651
| AMA
| ''[[:d:Q1570890|Rick Husband Amarillo International Airport]]''
| 706248
| [[Файл:Amarillo Texas airport satellite photo 1997.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Әмарило]]
| [[Техас (штат)|Техас]]
|-
| style='text-align:right'| 652
| TGU
| ''[[:d:Q930733|Toncontín International Airport]]''
| 697925
| [[Файл:ToncontinTerminal.jpg|center|128px]]
| [[Һондурас]]
| [[Тегусигальпа]]
| ''[[:d:Q609188|Distrito Central]]''
|-
| style='text-align:right'| 653
|
| ''[[:d:Q3234818|Hefei Luogang International Airport]]''
| 697268<br/>612169<br/>813381<br/>1851464<br/>1511705
| [[Файл:Hefei Airport 01.jpg|center|128px]]
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q185684|Hefei]]''
| ''[[:d:Q177367|Baohe District]]''
|-
| style='text-align:right'| 654
| SWF
| ''[[:d:Q130864|New York Stewart International Airport]]''
| 690411
| [[Файл:Port Authority Stewart Airport sign.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q1140235|Hudson Valley]]''
| [[Ориндж (округ, Нью-Йорк)]]
|-
| style='text-align:right'| 655
| LBV
| ''[[:d:Q420847|Libreville International Airport]]''
| 690224
| [[Файл:B777 d'Air France à LBV.jpg|center|128px]]
| [[Габон]]
| ''[[:d:Q3825|Libreville]]''
| ''[[:d:Q281109|Estuaire Province]]''
|-
| style='text-align:right'| 656
| BKO
| ''[[:d:Q721258|Bamako-Sénou International Airport]]''
| 686431
| [[Файл:L'aéroport international Président Modibo Keïta de Bamako-Senou.jpg|center|128px]]
| [[Мали]]
| ''[[:d:Q3703|Bamako]]''
| ''[[:d:Q55747176|Бамако округы]]''
|-
| style='text-align:right'| 657
| CRP
| ''[[:d:Q1656909|Corpus Christi International Airport]]''
| 675701
|
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Корпус-Кристи]]
| [[Техас (штат)|Техас]]
|-
| style='text-align:right'| 658
| VCL
| ''[[:d:Q1406198|Chu Lai Airport]]''
| 673000
| [[Файл:Chu Lai Airport, May 2013.jpg|center|128px]]
| [[Вьетнам]]
| ''[[:d:Q35661|Tam Kỳ]]''<br/>[[Кваңңай]]
| ''[[:d:Q35661|Tam Kỳ]]''
|-
| style='text-align:right'| 659
| CRD
| ''[[:d:Q3275909|General Enrique Mosconi International Airport]]''
| 672772
| [[Файл:Aeropuerto mosconi.JPG|center|128px]]
| [[Аргентина]]
| [[Комодоро-Ривадавия]]
| [[Чубут (провинция)]]
|-
| style='text-align:right'| 660
| JRO
| ''[[:d:Q1365099|Kilimanjaro International Airport]]''
| 665149
| [[Файл:Kilimanjaro Airport.jpg|center|128px]]
| [[Танзания]]
| ''[[:d:Q4301|Arusha]]''<br/>''[[:d:Q6406944|Kilimanjaro]]''<br/>[[Kilimancaro]]
| ''[[:d:Q328922|Kilimanjaro Region]]''
|-
| style='text-align:right'| 661
| CZM
| ''[[:d:Q1431147|Cozumel International Airport]]''
| 663270
| [[Файл:Cozumel (1).jpg|center|128px]]
| [[Мексика]]
| [[Козумел (Козумел, Кинтана-Роо)]]
| [[Козумел муниципалитеты (Кинтана-Роо)]]
|-
| style='text-align:right'| 662
| ELS
| ''[[:d:Q3496971|East London Airport]]''
| 663139
| [[Файл:East London Airport, South Africa.jpg|center|128px]]
| [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]]
| ''[[:d:Q209537|East London]]''
| ''[[:d:Q130840|Көнчыгыш Кап провинциясе]]''
|-
| style='text-align:right'| 663
| AAP
| ''[[:d:Q1927133|Aji Pangeran Tumenggung Pranoto International Airport]]''
| 662454
| [[Файл:AAP Tower, Lion Air and Batik Air.png|center|128px]]
| [[Индонезия]]
| [[Самаринда]]
| ''[[:d:Q6683307|North Samarinda]]''
|-
| style='text-align:right'| 664
| GEO
| ''[[:d:Q1333912|Cheddi Jagan International Airport]]''
| 657433
| [[Файл:Arrivals - Cheddi Jagan International Airport, Guyana.jpg|center|128px]]
| [[Гайана]]
| [[Джорджтаун (Гайана)|Джорджтаун]]
| ''[[:d:Q1185362|Demerara-Mahaica]]''
|-
| style='text-align:right'| 665
| SSG
| ''[[:d:Q655320|Malabo International Airport]]''
| 657287
| [[Файл:Aeropuerto de Malabo.jpg|center|128px]]
| [[Экваториаль Гвинея]]
| ''[[:d:Q3818|Malabo]]''
| ''[[:d:Q845834|Төньяк Биоко]]''
|-
| style='text-align:right'| 666
|
| ''[[:d:Q1284174|Panama City–Bay County International Airport]]''
| 648363
|
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Панама-Сити]]
| [[Флорида (штат)|Флорида]]
|-
| style='text-align:right'| 667
| POP
| ''[[:d:Q766356|Gregorio Luperón International Airport]]''
| 645064
| [[Файл:Puerto Plata Airport 1.JPG|center|128px]]
| [[Доминикан Җөмһүрияте|Доминикан Республикасы]]
| ''[[:d:Q988413|Puerto Plata]]''<br/>''[[:d:Q23761059|Puerto Plata]]''
| ''[[:d:Q1639488|Sosúa]]''
|-
| style='text-align:right'| 668
| AXM
| ''[[:d:Q2670829|El Edén International Airport]]''
| 637844
| [[Файл:Aeropuertoeleden.jpg|center|128px]]
| [[Колумбия]]
| [[Армения (Киндио)|Армения]]
| [[Армения (Киндио)|Армения]]
|-
| style='text-align:right'| 669
| BLI
| ''[[:d:Q1657287|Bellingham International Airport]]''
| 633386
| [[Файл:Bellingham International Airport-WA-16 July 1998-USGS.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Беллингем (Вашингтон)|Беллингем]]
| [[Уотком (округ, Вашингтон)]]
|-
| style='text-align:right'| 670
| ACY
| ''[[:d:Q1430885|Atlantic City International Airport]]''
| 632691
| [[Файл:AtlanticCityAirport.png|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Атлантик-Сити]]
| [[Нью-Джерси]]<br/>[[Атлантик (округ, Нью-Джерси)]]<br/>''[[:d:Q484956|Egg Harbor Township]]''<br/>''[[:d:Q363310|Galloway Township]]''<br/>''[[:d:Q1573538|Hamilton Township]]''
|-
| style='text-align:right'| 671
| UVF
| ''[[:d:Q1431475|Hewanorra International Airport]]''
| 632478
| [[Файл:American Airlines Takeoff Hewanorra International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Сент-Люсия]]
| ''[[:d:Q1472864|Vieux Fort Quarter]]''
| ''[[:d:Q1472864|Vieux Fort Quarter]]''
|-
| style='text-align:right'| 672
| OUL
| ''[[:d:Q1131604|Oulu Airport]]''
| 632130
| [[Файл:Oulu Airport 20131020.JPG|center|128px]]
| [[Финляндия]]
| [[Оулу]]
| [[Оулу]]
|-
| style='text-align:right'| 673
| SOU
| ''[[:d:Q8988|Southampton Airport]]''
| 631329
| [[Файл:Southampton Airport Control Tower - geograph.org.uk - 28103.jpg|center|128px]]
| [[Бөекбритания]]
| [[Саутһәмптон]]
| ''[[:d:Q894083|Eastleigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 674
| PCL
| ''[[:d:Q20979014|FAP Captain David Abensur Rengifo International Airport]]''
| 630684
| [[Файл:FAP Captain David Abensur Rengifo International Airport Terminal External View 2012.jpg|center|128px]]
| [[Перу]]
| [[Пукальпа]]
| [[Пукальпа]]
|-
| style='text-align:right'| 675
| KLO
| ''[[:d:Q1209088|Kalibo International Airport]]''
| 628803
| [[Файл:Kalibo Airport, Philippines.jpg|center|128px]]
| [[Филиппин|Филипин]]
| ''[[:d:Q626721|Kalibo]]''
| ''[[:d:Q13665|Көнбатыш Висайлар]]''
|-
| style='text-align:right'| 676
| DUD
| ''[[:d:Q1364375|Dunedin International Airport]]''
| 626619
| [[Файл:Dunedin Airport From the air.JPG|center|128px]]
| [[Яңа Зеландия]]
| [[Данидин]]
| ''[[:d:Q32188005|Dunedin City]]''
|-
| style='text-align:right'| 677
| PIA
| ''[[:d:Q3274636|Peoria International Airport]]''
| 623134
| [[Файл:Peoria Airport Terminal.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Пиория (Иллинойс)]]<br/>[[Ист-Пиория (Иллинойс)|Ист-Пиория]]
| [[Иллинойс (штат)|Иллинойс]]
|-
| style='text-align:right'| 678
| SBZ
| ''[[:d:Q946418|Sibiu International Airport]]''
| 621514
| [[Файл:Flughafen Hermannstadt2.jpg|center|128px]]
| [[Румыния]]
| [[Сибиу]]
| [[Сибиу]]
|-
| style='text-align:right'| 679
| CIT
| ''[[:d:Q27315|Shymkent International Airport]]''
| 621380
| [[Файл:Shymkent International Airport 03.jpg|center|128px]]
| [[Казакъстан]]
| [[Чимкәнт]]
| [[Төркестан өлкәсе]]
|-
| style='text-align:right'| 680
| GPT
| ''[[:d:Q1554290|Gulfport-Biloxi International Airport]]''
| 618590
| [[Файл:Gulfport-apt-19feb1992.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Галфпорт (Миссисипи)]]<br/>''[[:d:Q5617618|Gulfport–Biloxi metropolitan area]]''
| [[Миссисипи (штат)|Миссисипи]]
|-
| style='text-align:right'| 681
| OZH
| ''[[:d:Q1432786|Запорожье халыкара аэропорты]]''
| 617518
| [[Файл:Аэродромы и терминалы-ВПП, Запорожье - Мокрая RP41030.jpg|center|128px]]
| [[Украина]]
| [[Запорожье]]
| [[Запорожье]]
|-
| style='text-align:right'| 682
| BUS
| ''[[:d:Q1200570|Batumi International Airport]]''
| 616885
| [[Файл:Batumi Airport Karakas-2.jpg|center|128px]]
| [[Гөрҗистан]]
| [[Батум]]
| [[Батум]]
|-
| style='text-align:right'| 683
| FNT
| ''[[:d:Q597396|Bishop International Airport]]''
| 605212
| [[Файл:Bishop International Airport Air Traffic Control Tower.JPG|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Флинт (Мичиган)|Флинт]]
| [[Мичиган (штат)|Мичиган]]
|-
| style='text-align:right'| 684
| CIX
| ''[[:d:Q3275990|Cap. FAP José A. Quiñones Gonzáles International Airport]]''
| 602069
| [[Файл:Chiclayo Airport.JPG|center|128px]]
| [[Перу]]
| [[Чиклайо]]
| [[Чиклайо]]
|-
| style='text-align:right'| 685
| GRB
| ''[[:d:Q2876031|Green Bay–Austin Straubel International Airport]]''
| 601247
|
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Грин-Бей]]
| [[Браун (округ, Висконсин)]]
|-
| style='text-align:right'| 686
| FTE
| ''[[:d:Q1655986|Comandante Armando Tola International Airport]]''
| 597982
| [[Файл:El Calafate airport control tower.jpg|center|128px]]
| [[Аргентина]]
| ''[[:d:Q81561|El Calafate]]''
| [[Санта-Крус (правинсә)|Санта-Крус (провинция)]]
|-
| style='text-align:right'| 687
| ZIH
| ''[[:d:Q2608594|Ixtapa-Zihuatanejo International Airport]]''
| 593354
| [[Файл:ZIH 04.JPG|center|128px]]
| [[Мексика]]
| [[Истапа Зиватанехо (Зиватанехо де Азуета)]]<br/>[[Зиватанехо (Зиватанехо де Азуета)]]
| [[Зиватанехо (Зиватанехо де Азуета)]]
|-
| style='text-align:right'| 688
| TLC
| ''[[:d:Q2593750|Toluca International Airport]]''
| 585036
| [[Файл:Salas de Ultima Espera.jpg|center|128px]]
| [[Мексика]]
| [[Толука-де-Лердо]]
| [[Толука-де-Лердо]]
|-
| style='text-align:right'| 689
| AVP
| ''[[:d:Q255637|Wilkes-Barre/Scranton International Airport]]''
| 577946
| [[Файл:KAVP Terminals.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Вилкс-Барре]]
| ''[[:d:Q7199511|Pittston Township]]''
|-
| style='text-align:right'| 690
| ISU
| ''[[:d:Q326468|Sulaimaniyah International Airport]]''
| 574654
| [[Файл:44929 The Sulayamaniyah International Airport in 2007.jpg|center|128px]]
| [[Гыйрак]]
| [[Сөләймания (Гыйрак)|Сөләймания]]
| ''[[:d:Q213182|Sulaymaniyah Governorate]]''
|-
| style='text-align:right'| 691
| CKY
| ''[[:d:Q644978|Ahmed Sékou Touré International Airport]]''
| 573600
| [[Файл:Entre de l'aéroport de Conakry.jpg|center|128px]]
| [[Гвинея]]
| ''[[:d:Q3733|Conakry]]''
| ''[[:d:Q3733|Conakry]]''
|-
| style='text-align:right'| 692
| HMB
| ''[[:d:Q4115512|Sohag International Airport]]''
| 571622
| [[Файл:BabsohagC00107.jpg|center|128px]]
| [[Мисыр]]
| ''[[:d:Q388108|Sohag]]''
| ''[[:d:Q30669|Sohag Governorate]]''
|-
| style='text-align:right'| 693
| RVN
| ''[[:d:Q1323139|Rovaniemi Airport]]''
| 560734
| [[Файл:Rovaniemi Airport March 6 2009 01.jpg|center|128px]]
| [[Финляндия]]
| [[Рованиеми]]
| [[Рованиеми]]
|-
| style='text-align:right'| 694
| BCM
| ''[[:d:Q1147758|Bacău International Airport]]''
| 556327
| [[Файл:Aeroportul Internațional "George Enescu" Bacău.jpg|center|128px]]
| [[Румыния]]
| [[Бакыу]]
| [[Румыния]]
|-
| style='text-align:right'| 695
| ZAH
| ''[[:d:Q559454|Zahedan Airport]]''
| 554683
|
| [[Иран]]
| [[Заһидан]]
| [[Заһидан]]
|-
| style='text-align:right'| 696
| MCP
| ''[[:d:Q1270645|Macapá International Airport]]''
| 546030
| [[Файл:Aeroporto Internacional de Macapá.jpg|center|128px]]
| [[Бразилия]]
| [[Макапа]]<br/>''[[:d:Q106252|marzipan]]''
| [[Амапа]]
|-
| style='text-align:right'| 697
| REX
| ''[[:d:Q2232580|General Lucio Blanco International Airport]]''
| 540122
| [[Файл:Sala de abordaje.png|center|128px]]
| [[Мексика]]
| [[Рейноса]]
| [[Тамаулипас]]
|-
| style='text-align:right'| 698
| ZYL
| ''[[:d:Q162139|Osmani International Airport]]''
| 536000
| [[Файл:Osmani International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Бангладеш]]
| ''[[:d:Q466221|Sylhet]]''
| ''[[:d:Q459732|Sylhet Division]]''
|-
| style='text-align:right'| 699
| BGR
| ''[[:d:Q591971|Bangor International Airport]]''
| 531639
| [[Файл:BGRAcrossField.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Бангор (Мэн)|Бангор]]
| [[Мэн (штат)|Мэн]]
|-
| style='text-align:right'| 700
| AAE
| ''[[:d:Q979270|Annaba Rabah Bitat Airport]]''
| 530709
| [[Файл:Annaba (Argelia) (39792080482).jpg|center|128px]]
| [[Алжир|Әлҗәзаир]]
| ''[[:d:Q45942|Annaba]]''
| ''[[:d:Q213944|Annaba Province]]''
|-
| style='text-align:right'| 701
| DRP
| ''[[:d:Q4903706|Bicol International Airport]]''
| 526742
| [[Файл:Bicol International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Филиппин|Филипин]]
| [[Легаспи]]
| ''[[:d:Q493008|Daraga]]''
|-
| style='text-align:right'| 702
| ASW
| ''[[:d:Q752537|Aswan International Airport]]''
| 523163
| [[Файл:Aswan International Airport, Aswan, AG, EGY (48025277278).jpg|center|128px]]
| [[Мисыр]]
| ''[[:d:Q29888|Aswan]]''
| ''[[:d:Q29937|Aswan Governorate]]''
|-
| style='text-align:right'| 703
| RAI
| ''[[:d:Q1191196|Praia International Airport]]''
| 519459
| [[Файл:Praia International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Кабо-Верде]]
| ''[[:d:Q3751|Praia]]''
| ''[[:d:Q497019|Прая җәмгыяте]]''
|-
| style='text-align:right'| 704
| VUP
| ''[[:d:Q1936910|Alfonso López Pumarejo Airport]]''
| 507343
| [[Файл:Aeropuerto Alfonso Lopez.jpg|center|128px]]
| [[Колумбия]]
| [[Вальедупар]]
| ''[[:d:Q234916|Cesar Department]]''
|-
| style='text-align:right'| 705
| TAP
| ''[[:d:Q2233085|Tapachula International Airport]]''
| 503254
| [[Файл:Tapachula airport parking lot.jpg|center|128px]]
| [[Мексика]]
| [[Тапачула де Кордова и Ордоньез (Тапачула)]]
| [[Чьяпас]]
|-
| style='text-align:right'| 706
| SKD
| ''[[:d:Q976746|Samarkand International Airport]]''
| 500000
| [[Файл:Аеродром Самарканд у свитање.jpg|center|128px]]
| [[Үзбәкстан]]
| [[Сәмәрканд]]
| [[Сәмәрканд]]
|-
| style='text-align:right'| 707
| TAM
| ''[[:d:Q3274478|General Francisco Javier Mina International Airport]]''
| 495602
| [[Файл:Aeropuerto Javier Mina.JPG|center|128px]]
| [[Мексика]]
| [[Тампико]]<br/>''[[:d:Q27767783|Tampico]]''
| [[Тампико]]
|-
| style='text-align:right'| 708
| KEJ
| ''[[:d:Q240706|Kemerovo International Airport]]''
| 494295
| [[Файл:Kemerovo airport .jpg|center|128px]]
| [[Россия]]
| [[Кемерово]]
| [[Кемерово]]
|-
| style='text-align:right'| 709
| FCA
| ''[[:d:Q3273831|Glacier Park International Airport]]''
| 494000
| [[Файл:Glacier Park Airport terminal view from airside Jul 2020.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Калиспелл (Монтана)|Калиспелл]]
| [[Монтана]]
|-
| style='text-align:right'| 710
| DGO
| ''[[:d:Q3274472|General Guadalupe Victoria International Airport]]''
| 485524
| [[Файл:Aeropuerto de Durango.jpg|center|128px]]
| [[Мексика]]
| [[Виктория-де-Дуранго]]
| [[Дуранго (штат)]]
|-
| style='text-align:right'| 711
| PUQ
| ''[[:d:Q919952|Presidente Carlos Ibáñez del Campo International Airport]]''
| 483909
| [[Файл:Aéroport Punta Arenas.jpg|center|128px]]
| [[Чили]]
| [[Пунта-Аренас]]
| ''[[:d:Q684369|Magallanes Province]]''
|-
| style='text-align:right'| 712
| JUL
| ''[[:d:Q1286295|Inca Manco Cápac International Airport]]''
| 482971
| [[Файл:Mancocapac3 1.jpg|center|128px]]
| [[Перу]]
| [[Хульяка]]
| [[Хульяка]]
|-
| style='text-align:right'| 713
| HME
| ''[[:d:Q25060|Oued Irara–Krim Belkacem Airport]]''
| 481371
| [[Файл:HassiMessaoudIntArrivals.jpg|center|128px]]
| [[Алжир|Әлҗәзаир]]
| ''[[:d:Q1000139|Hassi Messaoud]]''
| ''[[:d:Q235709|Ouargla Province]]''
|-
| style='text-align:right'| 714
| TNN
| ''[[:d:Q702035|Tainan Airport]]''
| 475844
| [[Файл:Tainan Airport.jpg|center|128px]]
| [[Кытай Җөмһүрияте]]
| ''[[:d:Q140631|Tainan]]''
| ''[[:d:Q710222|South District]]''<br/>''[[:d:Q708437|Rende District]]''
|-
| style='text-align:right'| 715
| TZL
| ''[[:d:Q1433133|Tuzla International Airport]]''
| 474336
| [[Файл:Tuzla International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Босния һәм Герцеговина]]
| [[Тузла]]
| [[Босния һәм Герцеговина]]
|-
| style='text-align:right'| 716
| BRQ
| ''[[:d:Q748848|Brno-Tuřany Airport]]''
| 471811
| [[Файл:Interiér haly letiště Brno-Tuřany.jpg|center|128px]]
| [[Чехия]]
| [[Брно]]
| ''[[:d:Q8012740|Tuřany]]''<br/>''[[:d:Q371321|Шлапанитсе]]''
|-
| style='text-align:right'| 717
| YQM
| ''[[:d:Q2876104|Greater Moncton International Airport]]''
| 468821
|
| [[Канада]]
| [[Моңктон]]
| [[Нью-Брансвик]]
|-
| style='text-align:right'| 718
| AOI
| ''[[:d:Q1155932|Ancona/Falconara Airport]]''
| 467622
| [[Файл:Aerial image of the Ancona-Falconara airport.jpg|center|128px]]
| [[Италия]]
| [[Анкона]]
| [[Фальконара-Мариттима]]
|-
| style='text-align:right'| 719
| MLB
| ''[[:d:Q652030|Melbourne Orlando International Airport]]''
| 465082
| [[Файл:Melbourne International Airport (Florida) Monument Sign 1.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Мельбурн (Флорида)]]
| [[Флорида (штат)|Флорида]]
|-
| style='text-align:right'| 720
| MJT
| ''[[:d:Q1528995|Mytilene International Airport]]''
| 465057
| [[Файл:Mytilini airport.jpg|center|128px]]
| [[Греция]]
| ''[[:d:Q189059|Mytilene]]''
| ''[[:d:Q16737235|Mytilene Municipality]]''
|-
| style='text-align:right'| 721
| MDQ
| ''[[:d:Q2902159|Astor Piazzolla International Airport]]''
| 453251
| [[Файл:DipticoAeropuertoMarDelPlata.jpg|center|128px]]
| [[Аргентина]]
| [[Мар-дел-Плата]]
| ''[[:d:Q671742|General Pueyrredón Partido]]''<br/>[[Буэнос-Айрес (провинция)|Буэнос-Айрес провинциясе]]
|-
| style='text-align:right'| 722
| PBM
| ''[[:d:Q183494|Johan Adolf Pengel International Airport]]''
| 450979
| [[Файл:JAP Airport, 2022 - 1.jpg|center|128px]]
| [[Суринам]]
| [[Парамарибо]]
| ''[[:d:Q1140891|Para District]]''
|-
| style='text-align:right'| 723
| MDG
| ''[[:d:Q1209229|Mudanjiang Hailang International Airport]]''
| 450066
| [[Файл:Mudanjiang Airport Building.jpg|center|128px]]
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q217646|Mudanjiang]]''
| [[Хейлуңҗаң]]
|-
| style='text-align:right'| 724
| PHE
| ''[[:d:Q1188577|Port Hedland International Airport]]''
| 449490
| [[Файл:Port Hedland airport terminal 2012.JPG|center|128px]]
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q14935899|Port of Port Hedland]]''<br/>''[[:d:Q550465|Port Hedland]]''
| ''[[:d:Q3206|Көнбатыш Австралия]]''
|-
| style='text-align:right'| 725
| RCH
| ''[[:d:Q2233144|Almirante Padilla Airport]]''
| 447352
|
| [[Колумбия]]
| [[Риоача]]
| [[Риоача]]
|-
| style='text-align:right'| 726
| HAH
| ''[[:d:Q653299|Prince Said Ibrahim International Airport]]''
| 446789
| [[Файл:Air Tanzania B737 at Hahaya Airport.jpg|center|128px]]
| [[Коморлар|Комор утраулары]]
| ''[[:d:Q3901|Moroni]]''
| ''[[:d:Q244978|Grande Comore]]''
|-
| style='text-align:right'| 727
| PIK
| ''[[:d:Q8992|Glasgow Prestwick Airport]]''
| 444433
| [[Файл:GPAirport.jpg|center|128px]]
| [[Бөекбритания]]
| [[Glazgo]]<br/>''[[:d:Q7275531|RAF Prestwick]]''
| ''[[:d:Q209131|South Ayrshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 728
| SMI
| ''[[:d:Q1432699|Samos International Airport]]''
| 440755
| [[Файл:Airport Samos.JPG|center|128px]]
| [[Греция]]
| ''[[:d:Q853527|Vathy]]''<br/>''[[:d:Q13580795|Samos]]''
| ''[[:d:Q173620|Төньяк Эгей утраулары]]''
|-
| style='text-align:right'| 729
| KAN
| ''[[:d:Q1431654|Mallam Aminu Kano International Airport]]''
| 440373
| [[Файл:Aminu Kano International Airport Kano.jpg|center|128px]]
| [[Нигерия]]
| ''[[:d:Q182984|Kano]]''
| ''[[:d:Q182984|Kano]]''
|-
| style='text-align:right'| 730
| GIB
| ''[[:d:Q501083|Gibraltar International Airport]]''
| 437172
| [[Файл:Gibraltar airport.JPG|center|128px]]
| [[Бөекбритания]]
| [[Гибралтар]]
| [[Гибралтар]]
|-
| style='text-align:right'| 731
| BME
| ''[[:d:Q1431002|Broome International Airport]]''
| 436029
| [[Файл:Broome International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Австралия]]
| ''[[:d:Q606294|Broome]]''
| ''[[:d:Q3206|Көнбатыш Австралия]]''
|-
| style='text-align:right'| 732
| ZCL
| ''[[:d:Q1927552|General Leobardo C. Ruiz International Airport]]''
| 433952
| [[Файл:Zacatecas airport.jpg|center|128px]]
| [[Мексика]]
| [[Сакатекас (град)]]<br/>''[[:d:Q139491924|Q139491924]]''
| [[Сакатекас (штат)]]
|-
| style='text-align:right'| 733
| CEN
| ''[[:d:Q1331040|Ciudad Obregón International Airport]]''
| 430276
| [[Файл:Ciudad Obregon aeropuerto.JPG|center|128px]]
| [[Мексика]]
| [[Сьюдад-Обрегон]]<br/>''[[:d:Q21050448|Pioneros de Ciudad Obregón]]''
| [[Сьюдад-Обрегон]]
|-
| style='text-align:right'| 734
| NVA
| ''[[:d:Q619873|Benito Salas Airport]]''
| 426861
| [[Файл:Aeropuerto Benito Salas.jpg|center|128px]]
| [[Колумбия]]
| [[Нейва (шәһәр)]]<br/>''[[:d:Q12772480|Neviazaný]]''
| ''[[:d:Q234920|Уила департаменты]]''
|-
| style='text-align:right'| 735
| JIB
| ''[[:d:Q620706|Djibouti-Ambouli International Airport]]''
| 426854
| [[Файл:Djibouti airport.jpg|center|128px]]
| [[Җибути]]
| ''[[:d:Q3604|Җибути]]''
| ''[[:d:Q3604|Җибути]]''
|-
| style='text-align:right'| 736
| FAE
| ''[[:d:Q371471|Vágar Airport]]''
| 424281
| [[Файл:Vágar Airport, Faroe Islands.JPG|center|128px]]
| [[Фарер утраулары]]
| ''[[:d:Q207675|Vágar]]''
| ''[[:d:Q648131|Sørvágs Municipality]]''
|-
| style='text-align:right'| 737
| LMM
| ''[[:d:Q1431949|Valle del Fuerte Federal International Airport]]''
| 424000
| [[Файл:LMM International 4.JPG|center|128px]]
| [[Мексика]]
| [[Лос-Мочис]]<br/>''[[:d:Q5899134|historia de Los Mochis]]''
| [[Лос-Мочис]]
|-
| style='text-align:right'| 738
| HOF
| ''[[:d:Q2875750|Al-Ahsa International Airport]]''
| 409000
| [[Файл:Al Hasa Airport.jpg|center|128px]]
| [[Согуд Гарәбстаны]]
| ''[[:d:Q4702167|Al-Ahsa governorate]]''
| ''[[:d:Q27136|Hofuf]]''
|-
| style='text-align:right'| 739
| TRV
| ''[[:d:Q1466205|Thiruvananthapuram International Airport]]''
| 407881<br/>369812<br/>348131<br/>287632<br/>375374<br/>306591<br/>390310<br/>349680<br/>397521<br/>373571<br/>358589<br/>333707<br/>395531<br/>361069<br/>528412<br/>379415<br/>343693<br/>354896<br/>311175<br/>346295<br/>336834<br/>353283<br/>373670<br/>410167<br/>221488<br/>239255<br/>270697<br/>193578<br/>223916<br/>237221<br/>225200<br/>211079<br/>234332<br/>231223<br/>219783<br/>235188<br/>252609<br/>258727<br/>270736<br/>211074<br/>260644<br/>228695<br/>243968<br/>235388<br/>266777<br/>224501<br/>214915<br/>235301<br/>324398<br/>331676<br/>354852<br/>274986<br/>320144<br/>328133<br/>302182<br/>325716<br/>337279<br/>311590<br/>298787<br/>323981<br/>216463<br/>219343<br/>227485<br/>189133<br/>230401<br/>217565<br/>203990<br/>196100<br/>223289<br/>198598<br/>192651<br/>198948<br/>248984<br/>245253<br/>267069<br/>214379<br/>260250<br/>219658<br/>232024<br/>226461<br/>259489<br/>229543<br/>212207<br/>217750<br/>277081<br/>309793<br/>312408<br/>241657<br/>295187<br/>277286<br/>269647<br/>256777<br/>296640<br/>266630<br/>267297<br/>273160<br/>370486<br/>305422<br/>322816<br/>334090<br/>321247<br/>320485<br/>348496<br/>369056<br/>323999<br/>317025<br/>329501<br/>387476<br/>384271<br/>321420<br/>162127<br/>324<br/>6968<br/>36066<br/>41331<br/>4803<br/>65479<br/>84765<br/>98577<br/>134625<br/>146894<br/>136241<br/>136139<br/>320<br/>128682<br/>40810<br/>44839<br/>66853<br/>48030<br/>112544<br/>132244<br/>163041<br/>190703<br/>237400<br/>257176<br/>176629<br/>145861<br/>287670<br/>266240<br/>285603<br/>296054<br/>276111<br/>283261<br/>215900<br/>279604<br/>330173
| [[Файл:Maldivian and Air India Express at Trivandrum.jpg|center|128px]]
| [[Һиндстан]]
| ''[[:d:Q162612|Thiruvananthapuram district]]''<br/>[[Тируванантапурам]]
| [[Тируванантапурам]]
|-
| style='text-align:right'| 740
| BVC
| ''[[:d:Q1430965|Aristides Pereira International Airport]]''
| 404571
| [[Файл:Aeroporto-Internacional-Aristides-Pereira-Terminal-2012.JPG|center|128px]]
| [[Кабо-Верде]]
| ''[[:d:Q501656|Sal Rei]]''<br/>''[[:d:Q110440|Boa Vista]]''<br/>''[[:d:Q2721025|Boa Vista]]''
| ''[[:d:Q2721025|Boa Vista]]''
|-
| style='text-align:right'| 741
| DZA
| ''[[:d:Q642313|Dzaoudzi Pamandzi International Airport]]''
| 400866
| [[Файл:Aéroport de Pamandzi.jpg|center|128px]]
| [[Франция]]
| ''[[:d:Q846048|Dzaoudzi]]''
| ''[[:d:Q1010634|Pamandzi]]''
|-
| style='text-align:right'| 742
| GAU
| ''[[:d:Q2673008|Lokpriya Gopinath Bordoloi International Airport]]''
| 400506<br/>384234<br/>375035<br/>332162<br/>430579<br/>354498<br/>451776<br/>371911<br/>458913<br/>383757<br/>449237<br/>366260<br/>489939<br/>392980<br/>423058<br/>374585<br/>430699<br/>388370<br/>507348<br/>394596<br/>493138<br/>380302<br/>555066<br/>409172<br/>170560<br/>175180<br/>206937<br/>149684<br/>175743<br/>210193<br/>191770<br/>168291<br/>207928<br/>185892<br/>213276<br/>169030<br/>183193<br/>176898<br/>210889<br/>163729<br/>187660<br/>200001<br/>189254<br/>164277<br/>188771<br/>176257<br/>206388<br/>151028<br/>259668<br/>275215<br/>384043<br/>239773<br/>243532<br/>295420<br/>271604<br/>250736<br/>274021<br/>329031<br/>332532<br/>297228<br/>165469<br/>130156<br/>193040<br/>124902<br/>141686<br/>162031<br/>157367<br/>137897<br/>168337<br/>157421<br/>182184<br/>125027<br/>194590<br/>138947<br/>200350<br/>161335<br/>197159<br/>186945<br/>187809<br/>163909<br/>187805<br/>169638<br/>166029<br/>129159<br/>218927<br/>246024<br/>250355<br/>185338<br/>188705<br/>224872<br/>223698<br/>203698<br/>219842<br/>220204<br/>238121<br/>208231<br/>546172<br/>457920<br/>482362<br/>469365<br/>493538<br/>492108<br/>506555<br/>450518<br/>413726<br/>492100<br/>489675<br/>446703<br/>463103<br/>426811<br/>313247<br/>229<br/>10639<br/>92288<br/>81463<br/>120156<br/>163979<br/>217425<br/>247170<br/>291320<br/>310915<br/>309741<br/>343810<br/>293916<br/>80744<br/>98598<br/>151331<br/>223285<br/>246762<br/>386492<br/>375592<br/>415091<br/>265068<br/>388178<br/>269748<br/>385391<br/>399558<br/>424394<br/>427604<br/>345083<br/>348558<br/>450362<br/>347750<br/>458413<br/>474624<br/>407984
| [[Файл:Borjhar-Airport 9763-.jpg|center|128px]]
| [[Һиндстан]]
| ''[[:d:Q199605|Guwahati]]''
| ''[[:d:Q199605|Guwahati]]''
|-
| style='text-align:right'| 743
| MWZ
| ''[[:d:Q392790|Mwanza Airport]]''
| 400457
| [[Файл:Mwanza Airport.png|center|128px]]
| [[Танзания]]
| ''[[:d:Q110218|Mwanza]]''
| ''[[:d:Q331153|Mwanza Region]]''
|-
| style='text-align:right'| 744
| YFC
| ''[[:d:Q2735729|Fredericton International Airport]]''
| 398000
| [[Файл:Fredericton Airport.jpg|center|128px]]
| [[Канада]]
| [[Фредериктон]]
| [[Нью-Брансвик]]
|-
| style='text-align:right'| 745
| JUJ
| ''[[:d:Q1927818|Gobernador Horacio Guzmán International Airport]]''
| 394594
| [[Файл:Jujuy Mayo05 018 copy.JPG|center|128px]]
| [[Аргентина]]
| [[Сан-Сальвадор-де-Хухуй]]<br/>''[[:d:Q1094368|Perico]]''
| [[Хухуй]]
|-
| style='text-align:right'| 746
| KVA
| ''[[:d:Q676516|Kavala International Airport "Alexander the Great"]]''
| 391696
| [[Файл:Kavala International Airport 4.jpg|center|128px]]
| [[Греция]]
| ''[[:d:Q187352|Kavala]]''
| ''[[:d:Q2000198|Nestos Municipality]]''
|-
| style='text-align:right'| 747
| HTA
| ''[[:d:Q2735084|Kadala Airport]]''
| 389541
| [[Файл:Аэропорт Чита (1).JPG|center|128px]]
| [[Россия]]
| [[Чита]]
| [[Байкал арты крае]]
|-
| style='text-align:right'| 748
| TCQ
| ''[[:d:Q1658484|Crnl. FAP Carlos Ciriani Santa Rosa International Airport]]''
| 387045
| [[Файл:Aeropuerto Tacna.jpg|center|128px]]
| [[Перу]]
| [[Такна]]
| [[Такна]]
|-
| style='text-align:right'| 749
| YNY
| ''[[:d:Q483469|Yangyang International Airport]]''
| 384642
| [[Файл:Yangyang International Airport 20130829.jpg|center|128px]]
| [[Көньяк Корея]]
| ''[[:d:Q50254|Yangyang County]]''
| ''[[:d:Q50254|Yangyang County]]''
|-
| style='text-align:right'| 750
| EXT
| ''[[:d:Q8999|Exeter Airport]]''
| 382198
| [[Файл:ExeterAirportUK.jpg|center|128px]]
| [[Бөекбритания]]
| [[Эксетер]]
| ''[[:d:Q48026|Көньяк-Көнбатыш Англия]]''
|-
| style='text-align:right'| 751
| OSR
| ''[[:d:Q922954|Leoš Janáček Airport Ostrava]]''
| 377936
| [[Файл:OSRintl.jpg|center|128px]]
| [[Чехия]]
| [[Острава]]
| [[Албрехтички]]
|-
| style='text-align:right'| 752
| TNJ
| ''[[:d:Q2220491|Raja Haji Fisabilillah Airport]]''
| 375000
|
| [[Индонезия]]
| [[Танҗуң-Пинаң]]
| [[Танҗуң-Пинаң]]
|-
| style='text-align:right'| 753
| CTM
| ''[[:d:Q1708773|Chetumal International Airport]]''
| 374152
| [[Файл:CTM airport night.jpg|center|128px]]
| [[Мексика]]
| [[Четумаль]]
| [[Четумаль]]
|-
| style='text-align:right'| 754
| REP
| ''[[:d:Q1054472|Siem Reap International Airport]]''
| 372000
| [[Файл:Siem Reap International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Камбоджа]]
| ''[[:d:Q11711|Siem Reap]]''
| ''[[:d:Q652818|Siem Reap Province]]''
|-
| style='text-align:right'| 755
| RTB
| ''[[:d:Q555952|Juan Manuel Gálvez International Airport]]''
| 371657
| [[Файл:Roatan International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Һондурас]]
| ''[[:d:Q1419813|Roatán]]''<br/>''[[:d:Q25268680|Coxen Hole]]''
| ''[[:d:Q1419813|Roatán]]''
|-
| style='text-align:right'| 756
| LET
| ''[[:d:Q432334|Alfredo Vásquez Cobo International Airport]]''
| 370277
| [[Файл:Alfredo Vásquez Cobo International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Колумбия]]
| ''[[:d:Q214913|Leticia]]''
| ''[[:d:Q44724|Amazonas Department]]''
|-
| style='text-align:right'| 757
| SBT
| ''[[:d:Q21644281|Sabetta International Airport]]''
| 369819
| [[Файл:Перрон аэропорт Сабетта.jpg|center|128px]]
| [[Россия]]
|
| [[Ямал-Ненец автономияле округы]]
|-
| style='text-align:right'| 758
| BVB
| ''[[:d:Q597669|Boa Vista International Airport]]''
| 369482
| [[Файл:Entrada do Aeroporto Internacional de Boa Vista - Atlas Brasil Cantanhede, Boa Vista RR.jpg|center|128px]]
| [[Бразилия]]
| [[Боа-Виста (Рорайма)|Боа-Виста]]
| [[Боа-Виста (Рорайма)|Боа-Виста]]
|-
| style='text-align:right'| 759
| OST
| ''[[:d:Q1432260|Ostend-Bruges International Airport]]''
| 369363
| [[Файл:Oostende - Airport 1.jpg|center|128px]]
| [[Бельгия]]
| [[Брүгге]]<br/>[[Остенде]]
| [[Остенде]]
|-
| style='text-align:right'| 760
| PEG
| ''[[:d:Q1371018|Perugia San Francesco d'Assisi]]''
| 369222
| [[Файл:Aeroporto Internazionale dell'Umbria - Perugia "San Francesco d'Assisi".jpg|center|128px]]
| [[Италия]]
| [[Перуҗа]]
| [[Перуҗа]]
|-
| style='text-align:right'| 761
| YXY
| ''[[:d:Q1433251|Erik Nielsen Whitehorse International Airport]]''
| 368238
| [[Файл:Whitehorse Airport, Yukon Territory.jpg|center|128px]]
| [[Канада]]
| [[Вайтһорс]]
| [[Вайтһорс]]
|-
| style='text-align:right'| 762
| RST
| ''[[:d:Q1432602|Rochester International Airport]]''
| 366374
| [[Файл:RST-Airport-Rochester-Minnesota.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
|
| [[Рочестер (Миннесота)]]
|-
| style='text-align:right'| 763
| NIM
| ''[[:d:Q905933|Diori Hamani International Airport]]''
| 363093
| [[Файл:Niameyairport 2005 crop.JPG|center|128px]]
| [[Нигер]]
| ''[[:d:Q3674|Niamey]]''
| ''[[:d:Q3674|Niamey]]''
|-
| style='text-align:right'| 764
| UGC
| ''[[:d:Q975965|Urgench International Airport]]''
| 360000
| [[Файл:URGairport1.jpg|center|128px]]
| [[Үзбәкстан]]
| [[Үргәнеч]]
| [[Үргәнеч]]
|-
| style='text-align:right'| 765
| INI
| ''[[:d:Q1262128|Niš Constantine the Great Airport]]''
| 357313
| [[Файл:Nis Airport new terminal.jpg|center|128px]]
| [[Сербия]]
| [[Ниш]]
| [[Ниш]]
|-
| style='text-align:right'| 766
| KLX
| ''[[:d:Q924954|Kalamata International Airport "Captain Vasilis Konstantakopoulos"]]''
| 354546
| [[Файл:Kalamata Airport.jpg|center|128px]]
| [[Греция]]
| ''[[:d:Q167895|Kalamata]]''
| ''[[:d:Q1192028|Kalamata Municipality]]''
|-
| style='text-align:right'| 767
| FRL
| ''[[:d:Q942017|Forlì Airport]]''
| 351369<br/>810359<br/>565341<br/>708681<br/>778871<br/>523944<br/>640866<br/>346325<br/>261939<br/>39885<br/>16077<br/>43365<br/>69018<br/>146730<br/>620309<br/>29818<br/>94610<br/>134983<br/>133110<br/>118073<br/>0
| [[Файл:Aeroporto di Forlì.jpg|center|128px]]
| [[Италия]]
| [[Форли]]<br/>''[[:d:Q244482|Romagna]]''
| [[Форли]]
|-
| style='text-align:right'| 768
| GTF
| ''[[:d:Q3456412|Great Falls International Airport]]''
| 351226
| [[Файл:Great Falls International Airport - Montana.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Грейт-Фолс (Монтана)|Грейт-Фолс]]
| [[Монтана]]
|-
| style='text-align:right'| 769
| NKC
| ''[[:d:Q25337089|Nouakchott–Oumtounsy International Airport]]''
| 350373
| [[Файл:مطار نواكشوط الدولي ام التونسي.jpg|center|128px]]
| [[Мавритания]]
| ''[[:d:Q3688|Nouakchott]]''
| ''[[:d:Q3688|Nouakchott]]''
|-
| style='text-align:right'| 770
| BNX
| ''[[:d:Q1430945|Banja Luka International Airport]]''
| 343009
| [[Файл:Blairport.jpg|center|128px]]
| [[Босния һәм Герцеговина]]
| [[Баня-Лука|Банә-Лука]]
| [[Босния һәм Герцеговина]]
|-
| style='text-align:right'| 771
| CME
| ''[[:d:Q2231684|Ciudad del Carmen International Airport]]''
| 342737
| [[Файл:Mmcetwr.jpg|center|128px]]
| [[Мексика]]
| [[Сиудад дел Кармен]]
| [[Кармен муниципалитеты (Кампече)]]
|-
| style='text-align:right'| 772
| YMM
| ''[[:d:Q670072|Fort McMurray International Airport]]''
| 339615
| [[Файл:Aerial view of Fort McMurray Airport 2014.tif|center|128px]]
| [[Канада]]
| ''[[:d:Q1263195|Regional Municipality of Wood Buffalo]]''
| [[Альберта]]
|-
| style='text-align:right'| 773
| RBR
| ''[[:d:Q5110606|Rio Branco International Airport]]''
| 336623
| [[Файл:Riobranco aeroporto.jpg|center|128px]]
| [[Бразилия]]
| [[Риу-Бранку (Акри)|Риу-Бранку]]
| [[Акри]]
|-
| style='text-align:right'| 774
| ARI
| ''[[:d:Q948809|Chacalluta International Airport]]''
| 331449
| [[Файл:Aeropuerto Internacional Chacalluta.jpg|center|128px]]
| [[Чили]]
| [[Арика]]
| ''[[:d:Q201119|Arica Province]]''
|-
| style='text-align:right'| 775
| ATZ
| ''[[:d:Q2107478|Assiut Airport]]''
| 329416
|
| [[Мисыр]]
| ''[[:d:Q29962|Asyut]]''
| ''[[:d:Q29965|Asyut Governorate]]''
|-
| style='text-align:right'| 776
| MOT
| ''[[:d:Q3566301|Minot International Airport]]''
| 328206
| [[Файл:Minot International Airport - North Dakota.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Майнот (Төньяк Дакота)|Майнот]]
| [[Төньяк Дакота]]
|-
| style='text-align:right'| 777
| PMR
| ''[[:d:Q1432305|Palmerston North Airport]]''
| 323615
| [[Файл:PMR ATC Tower.JPG|center|128px]]
| [[Яңа Зеландия]]
| [[Палмерстон-Норт]]
| [[Палмерстон-Норт]]
|-
| style='text-align:right'| 778
| BON
| ''[[:d:Q1430982|Flamingo International Airport]]''
| 323110
| [[Файл:Flamingo Airport.jpg|center|128px]]
| [[Нидерланд]]
| ''[[:d:Q25396|Bonaire]]''<br/>''[[:d:Q61918826|2019 Bonaire general election]]''
| ''[[:d:Q331584|Kralendijk]]''
|-
| style='text-align:right'| 779
| ENU
| ''[[:d:Q3497354|Akanu Ibiam International Airport]]''
| 321017
| [[Файл:Enugu Airport.JPG|center|128px]]
| [[Нигерия]]
| ''[[:d:Q465022|Enugu]]''
| ''[[:d:Q5380873|Enugu East]]''
|-
| style='text-align:right'| 780
| NOU
| ''[[:d:Q892783|La Tontouta International Airport]]''
| 320333
| [[Файл:Hangar - Aéroport Nouméa-La Tontouta.JPG|center|128px]]
| [[Франция]]
| [[Нумеа]]
| ''[[:d:Q9737|Païta]]''
|-
| style='text-align:right'| 781
| NWI
| ''[[:d:Q349673|Norwich International Airport]]''
| 319040
| [[Файл:Norwich Airport 25th October 2007.JPG|center|128px]]
| [[Бөекбритания]]
| [[Норвич]]
| [[Норвич]]
|-
| style='text-align:right'| 782
| DLH
| ''[[:d:Q3277758|Duluth International Airport]]''
| 311062
| [[Файл:Duluth-apt-17may1991.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Дулут (Миннесота)|Дулут]]
| [[Дулут (Миннесота)|Дулут]]
|-
| style='text-align:right'| 783
| PEM
| ''[[:d:Q656854|Padre Aldamiz International Airport]]''
| 310488
| [[Файл:PuertoMaldonado Aeropuerto.jpg|center|128px]]
| [[Перу]]
| ''[[:d:Q541435|Puerto Maldonado]]''
| ''[[:d:Q541435|Puerto Maldonado]]''
|-
| style='text-align:right'| 784
| LAN
| ''[[:d:Q597590|Capital Region International Airport]]''
| 310369
| [[Файл:Capital Region International Airport USGS 08-Mar-2010.png|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Ләнсиң]]
| [[Мичиган (штат)|Мичиган]]
|-
| style='text-align:right'| 785
| BJA
| ''[[:d:Q2875809|Bejaia Soummam – Abane Ramdane Airport]]''
| 309070
| [[Файл:Vue aérienne de l'aéroport de Béjaïa (Algérie).jpg|center|128px]]
| [[Алжир|Әлҗәзаир]]
| ''[[:d:Q59975|Béjaïa]]''
| [[Алжир|Әлҗәзаир]]
|-
| style='text-align:right'| 786
| IVC
| ''[[:d:Q752694|Invercargill Airport]]''
| 307308
| [[Файл:Late afternoon, Invercargill Airport, Southland New Zealand, 22 July 2005 - Flickr - PhillipC.jpg|center|128px]]
| [[Яңа Зеландия]]
| ''[[:d:Q31805|Invercargill]]''
| ''[[:d:Q31805|Invercargill]]''
|-
| style='text-align:right'| 787
| YQG
| ''[[:d:Q1052673|Windsor International Airport]]''
| 307283
| [[Файл:Windsor Airport 2.JPG|center|128px]]
| [[Канада]]
| [[Виндзор (Онтарио)|Виндзор]]
| [[Онтарио]]
|-
| style='text-align:right'| 788
| AAN
| ''[[:d:Q1391995|Al Ain International Airport]]''
| 302766
| [[Файл:AlAin01.jpg|center|128px]]
| [[Берләшкән Гарәп Әмирлекләре]]
| ''[[:d:Q234600|Al Ain]]''
| [[Берләшкән Гарәп Әмирлекләре]]
|-
| style='text-align:right'| 789
| AZO
| ''[[:d:Q3457490|Kalamazoo/Battle Creek International Airport]]''
| 302508
| [[Файл:Azoairportaerial.JPG|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Каламазу]]
| [[Мичиган (штат)|Мичиган]]
|-
| style='text-align:right'| 790
| DNK
| ''[[:d:Q1431225|Dnipro International Airport]]''
| 299250
| [[Файл:Main terminal at Dnipropetrovsk International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Украина]]
| [[Днипро]]
| [[Днипропетровск өлкәсе|Днепропетровск өлкәсе]]
|-
| style='text-align:right'| 791
| RES
| ''[[:d:Q3495781|Resistencia International Airport]]''
| 297886
| [[Файл:Aeropuerto Internacional Resistencia from entry.jpg|center|128px]]
| [[Аргентина]]
| [[Ресистенсия]]
| [[Чако (правинсә)]]
|-
| style='text-align:right'| 792
| LLW
| ''[[:d:Q721780|Lilongwe International Airport]]''
| 296190
| [[Файл:2005-07-12 Lilongwe International Airport, Malawi.jpg|center|128px]]
| [[Малави]]
| ''[[:d:Q3876|Lilongwe]]''
| [[Малави]]
|-
| style='text-align:right'| 793
| BHK
| ''[[:d:Q978200|Bukhara International Airport]]''
| 290000
| [[Файл:Здание аэровокзала Бухары, вид с со стороны аэродрома.jpg|center|128px]]
| [[Үзбәкстан]]
| [[Бохара]]
| [[Бохара]]
|-
| style='text-align:right'| 794
| BEW
| ''[[:d:Q381643|Beira Airport]]''
| 283000
| [[Файл:Beira Airport DF-SD-01-01511.jpg|center|128px]]
| [[Мозамбик]]
| ''[[:d:Q211563|Beira]]''
| ''[[:d:Q56037053|Beira District]]''
|-
| style='text-align:right'| 795
| ROR
| ''[[:d:Q1147092|Roman Tmetuchl International Airport]]''
| 276084
| [[Файл:FAT Boeing 757 Palau Airport Spijkers.jpg|center|128px]]
| [[Палау]]
| ''[[:d:Q2663949|Airai]]''
| ''[[:d:Q407967|Airai]]''
|-
| style='text-align:right'| 796
| PLQ
| ''[[:d:Q1332588|Palanga International Airport]]''
| 274879
| [[Файл:Plq-apt-aug222008.jpg|center|128px]]
| [[Литва]]
| ''[[:d:Q2047414|Паланга]]''<br/>''[[:d:Q16468481|Palanga circuit]]''
| [[Литва]]
|-
| style='text-align:right'| 797
| CCJ
| ''[[:d:Q573547|Calicut International Airport]]''
| 274281<br/>235294<br/>236908<br/>206840<br/>252517<br/>247245<br/>284979<br/>277079<br/>277285<br/>279269<br/>232800<br/>226458<br/>295423<br/>270490<br/>345210<br/>289125<br/>267058<br/>260170<br/>267216<br/>248132<br/>264417<br/>247664<br/>309331<br/>277339<br/>195265<br/>184724<br/>173586<br/>143416<br/>172862<br/>205226<br/>187611<br/>177172<br/>211320<br/>168360<br/>177599<br/>197127<br/>215802<br/>203701<br/>213313<br/>188498<br/>209787<br/>197588<br/>220355<br/>216171<br/>237321<br/>177781<br/>196466<br/>194084<br/>208277<br/>232077<br/>239298<br/>179031<br/>202464<br/>224116<br/>198357<br/>187239<br/>225185<br/>210459<br/>203607<br/>220333<br/>183891<br/>177288<br/>178083<br/>135251<br/>150174<br/>180846<br/>167307<br/>158238<br/>191939<br/>157311<br/>163062<br/>166802<br/>194088<br/>181275<br/>199267<br/>162356<br/>171950<br/>175131<br/>175430<br/>174592<br/>198033<br/>184722<br/>172250<br/>179051<br/>246068<br/>199837<br/>207396<br/>206103<br/>243673<br/>179282<br/>169349<br/>229876<br/>197910<br/>178722<br/>177926<br/>180323<br/>294967<br/>251370<br/>270791<br/>305645<br/>294398<br/>276668<br/>286239<br/>292964<br/>270703<br/>257342<br/>256123<br/>303290<br/>297177<br/>252444<br/>136917<br/>129<br/>5333<br/>43975<br/>39844<br/>42869<br/>63582<br/>88433<br/>91727<br/>115955<br/>140006<br/>127830<br/>142329<br/>125333<br/>42157<br/>43206<br/>92185<br/>105060<br/>140895<br/>175646<br/>187125<br/>211798<br/>150535<br/>211304<br/>250453<br/>268868<br/>250311<br/>231108<br/>179901<br/>219990<br/>263625<br/>261805<br/>247414<br/>247070
| [[Файл:കരിപ്പുര് വിമാനത്താവളം.jpg|center|128px]]
| [[Һиндстан]]
| ''[[:d:Q28729|Kozhikode]]''
| ''[[:d:Q1030918|Malappuram district]]''
|-
| style='text-align:right'| 798
| KTN
| ''[[:d:Q2076613|Ketchikan International Airport]]''
| 274180
| [[Файл:Aeropuerto de Ketchikan, Alaska, Estados Unidos, 2017-08-16, DD 48.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Кетчикан (Аляска)|Кетчикан]]
| [[Аляска]]
|-
| style='text-align:right'| 799
| MUB
| ''[[:d:Q121760|Maun Airport]]''
| 271414
| [[Файл:Maun Airport.jpg|center|128px]]
| [[Ботсвана]]
| ''[[:d:Q170732|Maun]]''
| ''[[:d:Q57617|Төньяк-Көнбатыш округ]]''
|-
| style='text-align:right'| 800
| IFP
| ''[[:d:Q3545149|Laughlin/Bullhead International Airport]]''
| 268996
| [[Файл:Bullhead Airport.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Буллгед-Сити]]
| [[Аризона]]
|-
| style='text-align:right'| 801
| VVC
| ''[[:d:Q6465644|La Vanguardia Airport]]''
| 268598
| [[Файл:Aeropuerto Vanguardia, Villavicencio - panoramio (1).jpg|center|128px]]
| [[Колумбия]]
| [[Вильявисенсио]]
| ''[[:d:Q238629|Meta Department]]''
|-
| style='text-align:right'| 802
| FNC
| ''[[:d:Q639161|Madeira Cristiano-Ronaldo Airport]]''
| 265836
| [[Файл:Aeroporto da Madeira runway.JPG|center|128px]]
| [[Португалия]]
| [[Мадейра]]<br/>[[Фуншал]]
| [[Санта-Круш (Мадейра)|Санта-Круш]]
|-
| style='text-align:right'| 803
| ROT
| ''[[:d:Q1134679|Rotorua International Airport]]''
| 265443
| [[Файл:De Havilland Canada DHC-8-300 (ANZ) Rotorua.jpg|center|128px]]
| [[Яңа Зеландия]]
| ''[[:d:Q208948|Rotorua]]''
| ''[[:d:Q2192924|Bay of Plenty Region]]''<br/>''[[:d:Q15059492|Rotorua Lakes District]]''
|-
| style='text-align:right'| 804
| GFK
| ''[[:d:Q2062820|Grand Forks International Airport]]''
| 262962
| [[Файл:Gfkairport.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Гранд-Форкс]]
| [[Гранд-Форкс (округ, Төньяк Дакота)]]
|-
| style='text-align:right'| 805
| APO
| ''[[:d:Q3498820|Antonio Roldán Betancourt Airport]]''
| 261396
| [[Файл:Carepa Aeropuerto.JPG|center|128px]]
| [[Колумбия]]
| [[Апартадо]]<br/>''[[:d:Q1162282|post office box]]''
| ''[[:d:Q123304|Антьокия департаменты]]''
|-
| style='text-align:right'| 806
| VDO
| ''[[:d:Q6587434|Van Don International Airport]]''
| 260434
| [[Файл:San-bay-van-don-toan-canh.jpg|center|128px]]
| [[Вьетнам]]
|
| ''[[:d:Q7913303|Vân Đồn]]''
|-
| style='text-align:right'| 807
| BJM
| ''[[:d:Q681134|Bujumbura International Airport]]''
| 257806
| [[Файл:BujumburaAirport.jpg|center|128px]]
| [[Бурунди]]
| ''[[:d:Q3854|Bujumbura]]''
| ''[[:d:Q1816580|Bujumbura Mairie]]''
|-
| style='text-align:right'| 808
| AEX
| ''[[:d:Q592206|Alexandria International Airport]]''
| 255229
| [[Файл:Englandafb-mar83.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Александрия (Луизиана)]]
| [[Луизиана (штат)|Луизиана]]
|-
| style='text-align:right'| 809
| PBG
| ''[[:d:Q2876075|Plattsburgh International Airport]]''
| 250998
| [[Файл:PBG Airport Diagram.pdf|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Платтсбург (Нью-Йорк)]]
| [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]]
|-
| style='text-align:right'| 810
| AXD
| ''[[:d:Q1430762|Alexandroupolis International Airport "Democritus"]]''
| 249584
| [[Файл:Flughafen Demokritos von Alexandroupolis.jpg|center|128px]]
| [[Греция]]
| ''[[:d:Q190847|Alexandroupolis]]''
| [[Греция]]
|-
| style='text-align:right'| 811
| DIL
| ''[[:d:Q1432488|Presidente Nicolau Lobato International Airport]]''
| 245514
| [[Файл:Airport Pres Lobato.jpg|center|128px]]
| [[Көнчыгыш Тимор]]
| [[Дили]]
| [[Дили]]
|-
| style='text-align:right'| 812
| LRM
| ''[[:d:Q737856|La Romana International Airport]]''
| 245123
| [[Файл:La Romana Aeropuerto RD.jpg|center|128px]]
| [[Доминикан Җөмһүрияте|Доминикан Республикасы]]
| ''[[:d:Q40508|La Romana]]''
| ''[[:d:Q1140742|La Romana]]''
|-
| style='text-align:right'| 813
| IAG
| ''[[:d:Q1984520|Niagara Falls International Airport]]''
| 241374
| [[Файл:Niagara Falls International Airport - New York - 28 March 1995.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Ниагара-Фоллс (Нью-Йорк)|Ниагара-Фолс]]
| [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]]
|-
| style='text-align:right'| 814
| FEG
| ''[[:d:Q547124|Fergana International Airport]]''
| 240000
| [[Файл:FerganaAirport.jpg|center|128px]]
| [[Үзбәкстан]]
| [[Фәрганә]]
| [[Фәрганә вилаяте]]
|-
| style='text-align:right'| 815
| ANR
| ''[[:d:Q17480|Antwerp International Airport]]''
| 239517
| [[Файл:Antwerp Airport (Deurne).jpg|center|128px]]
| [[Бельгия]]
| [[Antwerpen|Антверпен]]
| [[Antwerpen|Антверпен]]
|-
| style='text-align:right'| 816
| APL
| ''[[:d:Q1526611|Nampula Airport]]''
| 236000
| [[Файл:Nampula Airport.jpg|center|128px]]
| [[Мозамбик]]
| ''[[:d:Q323801|Nampula]]''
| ''[[:d:Q6962046|Nampula District]]''
|-
| style='text-align:right'| 817
| LRD
| ''[[:d:Q5642669|Laredo International Airport]]''
| 235373
| [[Файл:Laredo International Airport TX 2006 USGS.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Ларедо]]
| [[Техас (штат)|Техас]]
|-
| style='text-align:right'| 818
| PSM
| ''[[:d:Q6587102|Portsmouth International Airport at Pease]]''
| 233806
| [[Файл:Pease ANG Base aerial View.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Портсмут (Нью-Һәмпшир)|Портсмут]]
| [[Нью-Гэмпшир|Нью-Һәмпшир]]
|-
| style='text-align:right'| 819
| RGL
| ''[[:d:Q2876048|Piloto Civil Norberto Fernández International Airport]]''
| 232135
| [[Файл:Río Gallegos airport.jpg|center|128px]]
| [[Аргентина]]
| [[Рио-Гальегос]]
| [[Санта-Крус (правинсә)|Санта-Крус (провинция)]]
|-
| style='text-align:right'| 820
| PAC
| ''[[:d:Q3496541|Albrook "Marcos A. Gelabert" International Airport]]''
| 230000
| [[Файл:AirPanamaF70.JPG|center|128px]]
| [[Панама]]
| [[Панама (шәһәр)]]
| [[Панама (шәһәр)]]
|-
| style='text-align:right'| 821
| YXU
| ''[[:d:Q1431928|London International Airport]]''
| 229241
| [[Файл:London International Airport arrivals outside.jpg|center|128px]]
| [[Канада]]
| [[Лондон (Канада)]]
| [[Лондон (Канада)]]
|-
| style='text-align:right'| 822
| ALP
| ''[[:d:Q1420222|Aleppo International Airport]]''
| 226260
|
| [[Сүрия]]
| [[Хәлеб]]
| [[Хәлеб]]
|-
| style='text-align:right'| 823
| RFD
| ''[[:d:Q1071990|Chicago Rockford International Airport]]''
| 224432
| [[Файл:Chicago Rockford International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Рокфорд (Иллинойс)]]
| [[Иллинойс (штат)|Иллинойс]]
|-
| style='text-align:right'| 824
| VIL
| ''[[:d:Q1431176|Dakhla Airport]]''
| 222480
| [[Файл:Dakhla Airport.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q6250|Көнбатыш Сахара]]''
| ''[[:d:Q345204|Dakhla]]''
| ''[[:d:Q345204|Dakhla]]''
|-
| style='text-align:right'| 825
| PDV
| ''[[:d:Q1370380|Plovdiv Airport]]''
| 221721
| [[Файл:Plovdiv airport - New terminal building.jpg|center|128px]]
| [[Болгария]]
| ''[[:d:Q459|Филибә]]''<br/>''[[:d:Q4365146|Plovdiv]]''
| ''[[:d:Q187874|Plovdiv]]''
|-
| style='text-align:right'| 826
| NDJ
| ''[[:d:Q979272|N'Djamena International Airport]]''
| 221328
| [[Файл:N'Djamena International Airport, Chad.jpg|center|128px]]
| [[Чад]]
| ''[[:d:Q3659|N'Djamena]]''
| ''[[:d:Q3659|N'Djamena]]''
|-
| style='text-align:right'| 827
| TML
| ''[[:d:Q2195432|Tamale International Airport]]''
| 217958
| [[Файл:Tamale Airport Terminal.jpg|center|128px]]
| [[Гана]]
| ''[[:d:Q217040|Тамале]]''
| ''[[:d:Q217040|Тамале]]''<br/>''[[:d:Q240319|Tamale Metropolitan District]]''<br/>''[[:d:Q25112635|Sagnarigu Municipal District]]''
|-
| style='text-align:right'| 828
| BRO
| ''[[:d:Q3385055|Brownsville/South Padre Island International Airport]]''
| 217195
| [[Файл:Brownsvilleiap-8feb2002.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Браунсвил]]
| [[Техас (штат)|Техас]]
|-
| style='text-align:right'| 829
| RMI
| ''[[:d:Q1140972|Federico Fellini International Airport]]''
| 214851
| [[Файл:Aeroporto Rimini-Miramare.jpg|center|128px]]
| [[Италия]]
| [[Римини]]
| [[Римини]]
|-
| style='text-align:right'| 830
| NAG
| ''[[:d:Q1657780|Dr. Babasaheb Ambedkar International Airport]]''
| 211370<br/>183480<br/>190753<br/>153437<br/>209430<br/>153972<br/>220457<br/>152624<br/>225943<br/>185132<br/>212281<br/>176220<br/>218937<br/>160933<br/>220006<br/>169679<br/>222147<br/>155812<br/>224599<br/>170774<br/>259181<br/>183589<br/>278202<br/>219821<br/>100538<br/>97712<br/>138541<br/>100107<br/>113792<br/>121369<br/>128056<br/>106480<br/>136571<br/>133038<br/>127148<br/>100187<br/>103955<br/>110324<br/>116813<br/>114811<br/>111279<br/>105353<br/>112246<br/>99507<br/>131631<br/>113164<br/>94738<br/>90571<br/>139063<br/>148300<br/>192708<br/>134961<br/>148617<br/>149200<br/>144046<br/>133985<br/>153879<br/>179592<br/>154524<br/>139274<br/>87660<br/>81962<br/>120187<br/>70160<br/>76698<br/>108046<br/>112349<br/>70544<br/>117213<br/>119296<br/>89114<br/>80526<br/>112132<br/>86115<br/>125425<br/>108628<br/>120992<br/>95630<br/>118833<br/>102959<br/>120570<br/>107505<br/>89332<br/>81782<br/>118569<br/>119972<br/>157772<br/>117547<br/>125912<br/>121376<br/>134749<br/>112900<br/>140755<br/>138675<br/>125525<br/>120285<br/>273000<br/>230115<br/>217042<br/>221070<br/>285072<br/>277946<br/>259704<br/>254057<br/>250271<br/>257865<br/>277936<br/>280871<br/>271785<br/>268984<br/>155987<br/>0<br/>3339<br/>25093<br/>25448<br/>42754<br/>68828<br/>93443<br/>120312<br/>150016<br/>160735<br/>152129<br/>106140<br/>61525<br/>27517<br/>72435<br/>103035<br/>134177<br/>135286<br/>155516<br/>220174<br/>229895<br/>140634<br/>198826<br/>197877<br/>168745<br/>181183<br/>174185<br/>226456<br/>123642<br/>198967<br/>201597<br/>217808<br/>237702
| [[Файл:NagpurAirport.JPG|center|128px]]
| [[Һиндстан]]
| ''[[:d:Q1513|Nagpur]]''
| [[Махараштра|Маһараштра]]
|-
| style='text-align:right'| 831
| UAQ
| ''[[:d:Q1655092|Domingo Faustino Sarmiento Airport]]''
| 208963
| [[Файл:Entrada al aerosanjaun.jpg|center|128px]]
| [[Аргентина]]
| [[Сан-Хван (Аргентина)]]
| [[Сан-Хуан (правинсә)]]
|-
| style='text-align:right'| 832
| VXE
| ''[[:d:Q674514|Cesária Évora Airport]]''
| 207802
| [[Файл:CesariaEvoraInternationaleLufthavn.jpg|center|128px]]
| [[Кабо-Верде]]
| ''[[:d:Q495547|Mindelo]]''<br/>''[[:d:Q648842|São Vicente]]''
| ''[[:d:Q648842|São Vicente]]''
|-
| style='text-align:right'| 833
| EUN
| ''[[:d:Q1431242|Hassan I Airport]]''
| 206458
| [[Файл:Hassan 1 Airport.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6250|Көнбатыш Сахара]]''
| ''[[:d:Q47837|Әл-Гаюн]]''
| ''[[:d:Q47837|Әл-Гаюн]]''
|-
| style='text-align:right'| 834
| TPQ
| ''[[:d:Q2231675|Tepic – Riviera Nayarit International Airport]]''
| 205617
| [[Файл:Aeropuerto de Tepic.jpg|center|128px]]
| [[Мексика]]
| [[Тепик]]
| [[Наярит (штат)]]
|-
| style='text-align:right'| 835
| LCK
| ''[[:d:Q1432595|Rickenbacker International Airport]]''
| 203269
| [[Файл:LCK Aerial.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Коламбус]]
| [[Оһайо (штат)|Оһайо]]
|-
| style='text-align:right'| 836
| COO
| ''[[:d:Q856939|Cadjehoun Airport]]''
| 199453
| [[Файл:Benin Golf Air McDonnell Douglas DC-9-32 Mutzair.jpg|center|128px]]
| [[Бенин]]
| ''[[:d:Q43595|Cotonou]]''
| ''[[:d:Q29158|Littoral]]''
|-
| style='text-align:right'| 837
| IVL
| ''[[:d:Q850269|Ivalo Airport]]''
| 197987
| [[Файл:Ivalon lentoasema kesällä.jpg|center|128px]]
| [[Финляндия]]
| ''[[:d:Q755702|Inari]]''<br/>''[[:d:Q539767|Ivalo]]''
| ''[[:d:Q755702|Inari]]''
|-
| style='text-align:right'| 838
| ABA
| ''[[:d:Q558204|Abakan International Airport]]''
| 197222
| [[Файл:Abakan Airport.jpg|center|128px]]
| [[Россия]]
| [[Абакан]]
| [[Абакан]]
|-
| style='text-align:right'| 839
| MQF
| ''[[:d:Q2156249|Magnitogorsk International Airport]]''
| 193175
| [[Файл:Magnitogorsk.jpg|center|128px]]
| [[Россия]]
| [[Магнитогорск]]<br/>''[[:d:Q4274106|Magnitogorsk Opera and Ballet Theatre]]''
| [[Магнитогорск]]
|-
| style='text-align:right'| 840
| HUN
| ''[[:d:Q703921|Hualien Airport]]''
| 192900
| [[Файл:Taiwan HuaLien Airport 2.JPG|center|128px]]
| [[Кытай Җөмһүрияте]]
| ''[[:d:Q713310|Hualien City]]''
| ''[[:d:Q712969|Xincheng Township]]''
|-
| style='text-align:right'| 841
| TTU
| ''[[:d:Q1433058|Tetouan Saniat R'mel Airport]]''
| 187777
|
| [[Марокко]]
| ''[[:d:Q185157|Tétouan]]''
| [[Марокко]]
|-
| style='text-align:right'| 842
| CPR
| ''[[:d:Q1048131|Casper–Natrona County International Airport]]''
| 186223
| [[Файл:Casper-Natrona County International Airport-WY-17Sep1994-USGS.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Каспер (Вайоминг)|Каспер]]
| [[Вайоминг]]
|-
| style='text-align:right'| 843
| NOS
| ''[[:d:Q613657|Fascene Airport]]''
| 184000
| [[Файл:Aeroport de Nosy Be DSCN1165.jpg|center|128px]]
| [[Мадагаскар]]
|
| ''[[:d:Q656073|Antsiranana Province]]''
|-
| style='text-align:right'| 844
| POG
| ''[[:d:Q1807680|Port-Gentil International Airport]]''
| 181145
| [[Файл:AEROPORTPORTGENTIL.JPG|center|128px]]
| [[Габон]]
| ''[[:d:Q501715|Порт-Жантил]]''
| ''[[:d:Q823751|Ogooué-Maritime Province]]''
|-
| style='text-align:right'| 845
| LNZ
| ''[[:d:Q700852|Linz Airport]]''
| 180694
| [[Файл:Aerial image of the Linz airport.jpg|center|128px]]
| [[Австрия]]
| [[Линц]]
| [[Хёршинг]]
|-
| style='text-align:right'| 846
| GNA
| ''[[:d:Q27049|Hrodna Airport]]''
| 180145
| [[Файл:Grodno airport.jpg|center|128px]]
| [[Беларусия|Беларусь]]
| [[Гродно|Һродна]]
| [[Гродно өлкәсе]]
|-
| style='text-align:right'| 847
| CUE
| ''[[:d:Q651585|Mariscal Lamar International Airport]]''
| 179384
| [[Файл:Aeropuerto Mariscal Lamar de Cuenca.jpg|center|128px]]
| [[Эквадор]]
| [[Квенка (Иквадур)|Квенка]]
| [[Эквадор]]
|-
| style='text-align:right'| 848
| QSR
| ''[[:d:Q1432673|Salerno Costa d'Amalfi Airport]]''
| 179123
| [[Файл:Salerno-Pontecagnano Airport (terminal building in 2009).jpg|center|128px]]
| [[Италия]]
| [[Салерно]]
| [[Беллицци]]
|-
| style='text-align:right'| 849
| XWA
| ''[[:d:Q27349419|Williston Basin International Airport]]''
| 178080
|
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Виллистон (Төньяк Дакота)]]
| [[Уильямс (округ, Төньяк Дакота)]]
|-
| style='text-align:right'| 850
| TGM
| ''[[:d:Q645100|Târgu Mureș International Airport]]''
| 177342
| [[Файл:Aeroportul.jpg|center|128px]]
| [[Румыния]]
| [[Тыргу-Муреш]]
| ''[[:d:Q190711|Mureș County]]''
|-
| style='text-align:right'| 851
| ZLO
| ''[[:d:Q2631115|Playa de Oro International Airport]]''
| 172212
| [[Файл:Aeropuerto Internacional Playa de Oro.JPG|center|128px]]
| [[Мексика]]
| [[Манзанильо (Манзанильо, Колима)]]
| [[Колима (штат)]]
|-
| style='text-align:right'| 852
| LYR
| ''[[:d:Q59633|Svalbard Airport]]''
| 170277
| [[Файл:Longyearbyen Hotellneset IMG 3003-rot.jpg|center|128px]]
| [[Норвегия]]
| ''[[:d:Q25923|Longyearbyen]]''
| [[Шпицберген]]
|-
| style='text-align:right'| 853
| OMR
| ''[[:d:Q2102332|Oradea International Airport]]''
| 169166
|
| [[Румыния]]
| [[Oradä|Орадя]]
| [[Румыния]]
|-
| style='text-align:right'| 854
| TMP
| ''[[:d:Q1126306|Tampere-Pirkkala Airport]]''
| 168328
| [[Файл:Tampere-Pirkkala Airport 1.jpg|center|128px]]
| [[Финляндия]]
| [[Тампере]]
| ''[[:d:Q853628|Pirkkala]]''
|-
| style='text-align:right'| 855
| IXC
| ''[[:d:Q1835533|Shaheed Bhagat Singh International Airport]]''
| 166360<br/>213122<br/>61565<br/>228832<br/>168569<br/>216694<br/>195374<br/>206936<br/>204264<br/>198781<br/>205028<br/>191664<br/>213578<br/>163608<br/>194876<br/>164884<br/>179393<br/>152115<br/>150347<br/>144323<br/>69831<br/>169708<br/>180925<br/>203629<br/>63287<br/>62119<br/>70563<br/>55654<br/>28511<br/>66133<br/>72375<br/>66530<br/>73479<br/>70856<br/>69609<br/>55532<br/>94612<br/>93347<br/>82150<br/>83544<br/>54454<br/>88181<br/>94230<br/>97682<br/>103139<br/>84486<br/>92756<br/>83455<br/>118855<br/>137254<br/>144904<br/>130572<br/>101346<br/>144980<br/>152556<br/>143261<br/>140553<br/>172095<br/>159796<br/>137228<br/>55578<br/>49432<br/>49926<br/>42230<br/>8223<br/>53960<br/>58968<br/>49360<br/>63373<br/>58601<br/>56887<br/>47806<br/>67577<br/>64997<br/>72736<br/>70305<br/>55481<br/>68925<br/>68961<br/>72354<br/>70041<br/>87086<br/>79180<br/>66372<br/>124387<br/>122939<br/>116903<br/>105731<br/>66331<br/>127075<br/>138373<br/>121920<br/>147531<br/>128061<br/>125936<br/>127674<br/>167174<br/>159143<br/>183321<br/>194670<br/>202775<br/>189440<br/>197458<br/>188538<br/>202420<br/>215294<br/>235502<br/>212435<br/>208915<br/>227452<br/>170303<br/>213<br/>5619<br/>37319<br/>42696<br/>49114<br/>63743<br/>104751<br/>161511<br/>20242<br/>214780<br/>226376<br/>240072<br/>235440<br/>155546<br/>43708<br/>88990<br/>151313<br/>181909<br/>194476<br/>256074<br/>281811<br/>261127<br/>177793<br/>296484<br/>329861<br/>325666<br/>267303<br/>294494<br/>303104<br/>308342<br/>199938<br/>275675<br/>317230<br/>316228
| [[Файл:Chandigarh Airport - mural.jpg|center|128px]]
| [[Һиндстан]]
| [[Чандигарх|Чәндигарһ]]
| [[Чандигарх|Чәндигарһ]]
|-
| style='text-align:right'| 856
| LCE
| ''[[:d:Q2231517|Golosón International Airport]]''
| 165802
| [[Файл:Goloson Airport Honduras aerial 1987.JPEG|center|128px]]
| [[Һондурас]]
| [[Ла-Сейба]]
| [[Ла-Сейба]]
|-
| style='text-align:right'| 857
| ARK
| ''[[:d:Q1430871|Arusha Airport]]''
| 164419
| [[Файл:Arusha Airport.jpg|center|128px]]
| [[Танзания]]
| ''[[:d:Q4301|Arusha]]''
| ''[[:d:Q329261|Arusha Region]]''
|-
| style='text-align:right'| 858
| CUF
| ''[[:d:Q130270|Cuneo International Airport]]''
| 160189
| [[Файл:Aeroporto cuneo levaldigi terminal.jpg|center|128px]]
| [[Италия]]
| [[Кунео]]
| [[Савильяно]]<br/>[[Левалдиҗи (Кунео)|Левалдиҗи]]
|-
| style='text-align:right'| 859
| YQX
| ''[[:d:Q1431350|Gander International Airport]]''
| 158222
| [[Файл:Gander International Airport (satellite view).jpg|center|128px]]
| [[Канада]]
| ''[[:d:Q745257|Gander]]''
| [[Ньюфаундленд һәм Лабрадор]]
|-
| style='text-align:right'| 860
| CBQ
| ''[[:d:Q1030578|Margaret Ekpo International Airport]]''
| 157208
| [[Файл:Boeing 737-2F9 5N-AND Nigeria Aws Calabar 08.11.81.jpg|center|128px]]
| [[Нигерия]]
| ''[[:d:Q844091|Calabar]]''
| ''[[:d:Q739676|Cross River State]]''
|-
| style='text-align:right'| 861
| BGF
| ''[[:d:Q790043|Bangui M'Poko International Airport]]''
| 156995
| [[Файл:Bangui airport 2.jpg|center|128px]]
| [[Үзәк Африка Җөмһүрияте|Үзәк Африка Республикасы]]
| ''[[:d:Q3832|Bangui]]''
| ''[[:d:Q378970|Ombella-M'Poko Prefecture]]''
|-
| style='text-align:right'| 862
| GNJ
| ''[[:d:Q1030032|Ganja International Airport]]''
| 154000
|
| [[Азәрбайҗан]]
| [[Гәнҗә]]
| [[Гәнҗә]]
|-
| style='text-align:right'| 863
| GAN
| ''[[:d:Q1431353|Gan International Airport]]''
| 152740
| [[Файл:8Q-IAQ (638190811).jpg|center|128px]]
| [[Мальдивлар]]
| ''[[:d:Q4681407|Addu City]]''
| ''[[:d:Q353375|Addu Atoll]]''
|-
| style='text-align:right'| 864
| UPN
| ''[[:d:Q2233051|Lic. y Gen. Ignacio López Rayón International Airport]]''
| 151151
| [[Файл:Aeropuerto Internacional De Uruapan.jpg|center|128px]]
| [[Мексика]]
| [[Урвапан]]
| [[Мичоакан]]
|-
| style='text-align:right'| 865
| MIU
| ''[[:d:Q3497345|Maiduguri International Airport]]''
| 150265
| [[Файл:Dornier Aviation Nigeria Dornier 228 Makinde-2.jpg|center|128px]]
| [[Нигерия]]
| ''[[:d:Q221436|Maiduguri]]''
| ''[[:d:Q130626|Borno State]]''
|-
| style='text-align:right'| 866
| KHE
| ''[[:d:Q4497328|Kherson International Airport]]''
| 150100
| [[Файл:Kherson airport passenger terminal.jpg|center|128px]]
| [[Украина]]
| [[Херсон]]
| ''[[:d:Q4513744|Chornobaivka]]''
|-
| style='text-align:right'| 867
| PED
| ''[[:d:Q2115080|Pardubice Airport]]''
| 147572
| [[Файл:Letiště Pardubice - letecký snímek.jpg|center|128px]]
| [[Чехия]]
| [[Пардубице]]
| [[Тржебосице]]
|-
| style='text-align:right'| 868
| FRS
| ''[[:d:Q589550|Mundo Maya International Airport]]''
| 146764
| [[Файл:Aeropuerto Internacional Mundo Maya - Guatemala 3.jpg|center|128px]]
| [[Гватемала]]
| ''[[:d:Q466061|Petén Department]]''
| ''[[:d:Q466061|Petén Department]]''<br/>''[[:d:Q679383|Flores]]''
|-
| style='text-align:right'| 869
| YUM
| ''[[:d:Q6587748|Yuma International Airport]]''
| 146475
| [[Файл:Aerial View of Yuma International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Сан-Луис (Аризона)|Сан-Луис]]
| [[Аризона]]
|-
| style='text-align:right'| 870
| TRZ
| ''[[:d:Q56935|Tiruchirappalli Airport]]''
| 145894<br/>121713<br/>114735<br/>103677<br/>116315<br/>111998<br/>120738<br/>117388<br/>138519<br/>139146<br/>136762<br/>131781<br/>134873<br/>125054<br/>131026<br/>120073<br/>124321<br/>122580<br/>114594<br/>122738<br/>123155<br/>120179<br/>142607<br/>137390<br/>70254<br/>73684<br/>83081<br/>62365<br/>69270<br/>75072<br/>73909<br/>65010<br/>75429<br/>73173<br/>72516<br/>76098<br/>74365<br/>79639<br/>95668<br/>69146<br/>83982<br/>75836<br/>80789<br/>75224<br/>83154<br/>82409<br/>75761<br/>81515<br/>107269<br/>110578<br/>124245<br/>104117<br/>119033<br/>115746<br/>114770<br/>108765<br/>121164<br/>110551<br/>106268<br/>111468<br/>60800<br/>56052<br/>78092<br/>56037<br/>61644<br/>57198<br/>59833<br/>57501<br/>63575<br/>72896<br/>54242<br/>56260<br/>70496<br/>73266<br/>78300<br/>76095<br/>90567<br/>67232<br/>72851<br/>68903<br/>76050<br/>73234<br/>65743<br/>64506<br/>99242<br/>111890<br/>112739<br/>96753<br/>112629<br/>102840<br/>109863<br/>100012<br/>115752<br/>108509<br/>99259<br/>105203<br/>149661<br/>127155<br/>135420<br/>137136<br/>145788<br/>143172<br/>141461<br/>142949<br/>132628<br/>123911<br/>135924<br/>150970<br/>159222<br/>131194<br/>68137<br/>540<br/>1231<br/>12359<br/>21358<br/>31166<br/>36379<br/>37442<br/>38056<br/>42066<br/>46204<br/>41224<br/>47877<br/>35728<br/>15008<br/>17606<br/>21359<br/>24116<br/>33002<br/>42373<br/>48924<br/>56671<br/>80815<br/>63222<br/>83054<br/>112642<br/>128492<br/>118968<br/>56188<br/>98289<br/>129253<br/>119030<br/>129525<br/>123816<br/>138240
| [[Файл:TRZ NITB.jpg|center|128px]]
| [[Һиндстан]]
| [[Тиручираппалли]]
| [[Тиручираппалли]]
|-
| style='text-align:right'| 871
| YKF
| ''[[:d:Q3912835|Region of Waterloo International Airport]]''
| 145699
| [[Файл:Region of Waterloo International Airport.JPG|center|128px]]
| [[Канада]]
| ''[[:d:Q16801136|Tri-Cities]]''
| ''[[:d:Q4116337|Woolwich]]''
|-
| style='text-align:right'| 872
| CPE
| ''[[:d:Q1932879|Ing. Alberto Acuña Ongay International Airport]]''
| 144013
| [[Файл:15-07-15-Aeropuerto-Internacional-Ing-Alberto-Acuña-Ongay-RalfR-WMA 0914.jpg|center|128px]]
| [[Мексика]]
| [[Сан-Франсиско-де-Кампече]]
| [[Сан-Франсиско-де-Кампече]]
|-
| style='text-align:right'| 873
| TET
| ''[[:d:Q3275527|Chingozi Airport]]''
| 144000
| [[Файл:Y Coetsee Tete Airport Mozambique (2017).jpg|center|128px]]
| [[Мозамбик]]
| ''[[:d:Q388242|Tete]]''
| ''[[:d:Q388242|Tete]]''
|-
| style='text-align:right'| 874
| IXM
| ''[[:d:Q3465662|Madurai Airport]]''
| 143966<br/>84118<br/>129082<br/>75574<br/>141843<br/>94706<br/>137274<br/>120554<br/>148929<br/>118612<br/>140913<br/>107868<br/>129770<br/>107112<br/>133014<br/>106004<br/>114324<br/>104876<br/>119978<br/>114135<br/>119214<br/>117576<br/>126369<br/>131179<br/>39825<br/>40406<br/>47357<br/>38427<br/>43838<br/>41417<br/>42073<br/>39117<br/>44767<br/>44729<br/>41035<br/>40401<br/>50704<br/>51273<br/>69571<br/>47830<br/>51791<br/>50563<br/>54642<br/>56258<br/>57194<br/>53738<br/>47756<br/>48586<br/>83570<br/>80019<br/>77864<br/>78440<br/>84243<br/>83302<br/>81658<br/>82256<br/>87366<br/>75296<br/>77891<br/>77555<br/>28395<br/>24932<br/>43005<br/>28638<br/>33093<br/>28654<br/>30213<br/>27922<br/>33452<br/>39028<br/>11439<br/>28074<br/>40292<br/>44485<br/>52071<br/>41239<br/>48185<br/>43954<br/>48108<br/>40314<br/>50226<br/>44647<br/>40415<br/>38425<br/>57262<br/>68070<br/>71280<br/>51749<br/>58033<br/>66692<br/>58110<br/>53442<br/>63037<br/>74279<br/>70476<br/>68155<br/>127645<br/>107245<br/>115341<br/>114014<br/>124227<br/>124714<br/>128802<br/>128702<br/>122308<br/>114790<br/>118870<br/>120119<br/>130266<br/>123284<br/>72241<br/>4<br/>2453<br/>15194<br/>22044<br/>34056<br/>48949<br/>64117<br/>7227<br/>70907<br/>82438<br/>76803<br/>76304<br/>54838<br/>19939<br/>26114<br/>43742<br/>55766<br/>58576<br/>65735<br/>72270<br/>78179<br/>86371<br/>61531<br/>75854<br/>89934<br/>89808<br/>90609<br/>85954<br/>90456<br/>97400<br/>81659<br/>89238<br/>53136<br/>109629
| [[Файл:MaduraiAirport.JPG|center|128px]]
| [[Һиндстан]]
| [[Мадурай]]
| [[Мадурай]]
|-
| style='text-align:right'| 875
| TXN
| ''[[:d:Q1139165|Huangshan Tunxi International Airport]]''
| 141352
|
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q180470|Huangshan]]''
| ''[[:d:Q10942422|Yiqi]]''
|-
| style='text-align:right'| 876
| ISN
| ''[[:d:Q2063380|Sloulin Field International Airport]]''
| 139604
| [[Файл:Sloulin Field Terminal.JPG|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Виллистон (Төньяк Дакота)]]
| [[Төньяк Дакота]]
|-
| style='text-align:right'| 877
| TLM
| ''[[:d:Q2875969|Zenata – Messali El Hadj Airport]]''
| 137907
| [[Файл:Tlemcen-airport.jpg|center|128px]]
| [[Алжир|Әлҗәзаир]]
| ''[[:d:Q185134|Tlemcen]]''
| ''[[:d:Q3575193|Zenata]]''
|-
| style='text-align:right'| 878
| KLU
| ''[[:d:Q694404|Klagenfurt Airport]]''
| 137844
| [[Файл:Aerial image of the Klagenfurt airport.jpg|center|128px]]
| [[Австрия]]
| [[Клагенфурт]]
| [[Клагенфурт]]
|-
| style='text-align:right'| 879
| ASM
| ''[[:d:Q522898|Asmara International Airport]]''
| 136526
| [[Файл:Eritrean Airlines Boeing 767-200ER UR-SDV-1.jpg|center|128px]]
| [[Эритрея]]
| ''[[:d:Q3642|Asmara]]''
| ''[[:d:Q3642|Asmara]]''
|-
| style='text-align:right'| 880
| KGP
| ''[[:d:Q2442630|Kogalym International Airport]]''
| 136052
| [[Файл:Airport Kogalym.jpg|center|128px]]
| [[Россия]]
| [[Когалым]]
| [[Когалым]]
|-
| style='text-align:right'| 881
| ROB
| ''[[:d:Q721497|Roberts International Airport]]''
| 133656
| [[Файл:Roberts International Airport.JPG|center|128px]]
| [[Либерия]]
| ''[[:d:Q3748|Monrovia]]''
| ''[[:d:Q1052737|Margibi County]]''
|-
| style='text-align:right'| 882
| TKU
| ''[[:d:Q1130231|Turku Airport]]''
| 133137
| [[Файл:Turku airport terminal.jpg|center|128px]]
| [[Финляндия]]
| [[Турку]]
| [[Турку]]
|-
| style='text-align:right'| 883
| YXC
| ''[[:d:Q908580|Canadian Rockies International Airport]]''
| 132424
| [[Файл:TerminolyYXC.JPG|center|128px]]
| [[Канада]]
|
| [[Британия Колумбиясе]]
|-
| style='text-align:right'| 884
| LTO
| ''[[:d:Q1932928|Loreto International Airport]]''
| 131933
| [[Файл:Loreto Airport 100 0225.jpg|center|128px]]
| [[Мексика]]
| [[Лорето (Лорето, Көньяк Түбән Калифорния)]]
| [[Лорето муниципалитеты (Көньяк Түбән Калифорния)]]
|-
| style='text-align:right'| 885
| BLB
| ''[[:d:Q21072127|Panamá Pacífico International Airport]]''
| 131930
| [[Файл:Howardafb-panama.jpg|center|128px]]
| [[Панама]]
| ''[[:d:Q7129934|Panama Pacifico]]''
| ''[[:d:Q2216621|Arraiján District]]''
|-
| style='text-align:right'| 886
| KUO
| ''[[:d:Q973283|Kuopio Airport]]''
| 126083
| [[Файл:Kuopio airport from air cropped.jpg|center|128px]]
| [[Финляндия]]
| [[Куопио]]
| ''[[:d:Q999210|Siilinjärvi]]''
|-
| style='text-align:right'| 887
| LXS
| ''[[:d:Q2670580|Lemnos International Airport]]''
| 124089
| [[Файл:Limnos Airport.jpg|center|128px]]
| [[Греция]]
| ''[[:d:Q192483|Lemnos]]''
| ''[[:d:Q173620|Төньяк Эгей утраулары]]''
|-
| style='text-align:right'| 888
| SZY
| ''[[:d:Q1432944|Szczytno-Szymany International Airport]]''
| 121300
| [[Файл:POL Olsztyn Mazury Airport 09.JPG|center|128px]]
| [[Польша]]
| ''[[:d:Q953181|Шчытно]]''
| [[Шимани (Щиценский повяты)]]
|-
| style='text-align:right'| 889
| CMF
| ''[[:d:Q1431076|Chambéry Airport]]''
| 120970
| [[Файл:Aéroport Chambéry - Savoie (73).jpg|center|128px]]
| [[Франция]]
| [[Шамбери]]
| [[Вивье-дю-Лак]]
|-
| style='text-align:right'| 890
| ROW
| ''[[:d:Q3536484|Roswell International Air Center]]''
| 120434
| [[Файл:Roswell-19oct1997.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Розвелл (Нью-Мексико)]]
| [[Нью-Мексико]]
|-
| style='text-align:right'| 891
| PDP
| ''[[:d:Q9071|Capitán de Corbeta Carlos A. Curbelo International Airport]]''
| 119000
| [[Файл:Flughafen Punta del Este.jpg|center|128px]]
| [[Уругвай]]
| ''[[:d:Q56069|Punta del Este]]''
| ''[[:d:Q6030956|Municipality of Piriapolis]]''
|-
| style='text-align:right'| 892
| PPG
| ''[[:d:Q939904|Pago Pago International Airport]]''
| 118492
| [[Файл:C-141 at Pago Pago Airport.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Паго-Паго]]
| [[Паго-Паго]]
|-
| style='text-align:right'| 893
| GBE
| ''[[:d:Q1327949|Sir Seretse Khama International Airport]]''
| 117227
| [[Файл:Gaborone Airport.jpg|center|128px]]
| [[Ботсвана]]
| ''[[:d:Q3919|Gaborone]]''
| ''[[:d:Q3919|Gaborone]]''
|-
| style='text-align:right'| 894
| BTK
| ''[[:d:Q2310549|Bratsk Airport]]''
| 115548
| [[Файл:Bratsk Airport (1).jpg|center|128px]]
| [[Россия]]<br/>[[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| ''[[:d:Q132732|Bratsk]]''
| ''[[:d:Q132732|Bratsk]]''
|-
| style='text-align:right'| 895
| IFO
| ''[[:d:Q1431569|Ivano-Frankivsk International Airport]]''
| 112607
| [[Файл:Ivano-Frankivsk International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Украина]]
| [[Ивано-Франковск]]
| [[Ивано-Франковск]]
|-
| style='text-align:right'| 896
| EDL
| ''[[:d:Q1258402|Eldoret International Airport]]''
| 111250
| [[Файл:Main lounge at Eldoret International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Кения]]
| ''[[:d:Q322149|Eldoret]]''
| ''[[:d:Q322149|Eldoret]]''
|-
| style='text-align:right'| 897
| FMA
| ''[[:d:Q2233135|Formosa International Airport]]''
| 107956
| [[Файл:Aeropuerto Formosa Argentina FMA.jpg|center|128px]]
| [[Аргентина]]
| [[Формоса (шәһәр)|Формоса]]
| [[Формоса (правинсә)]]
|-
| style='text-align:right'| 898
| NLD
| ''[[:d:Q2231559|Quetzalcóatl International Airport]]''
| 107368
| [[Файл:MMNL.JPG|center|128px]]
| [[Мексика]]
| [[Нвево-Ларедо]]
| [[Тамаулипас]]
|-
| style='text-align:right'| 899
| BBK
| ''[[:d:Q1431675|Kasane Airport]]''
| 107078
| [[Файл:Kasane Airport, Botswana (52541632848).jpg|center|128px]]
| [[Ботсвана]]
| ''[[:d:Q170715|Kasane]]''
| ''[[:d:Q57617|Төньяк-Көнбатыш округ]]''
|-
| style='text-align:right'| 900
| JBQ
| ''[[:d:Q59733|La Isabela International Airport]]''
| 103901
|
| [[Доминикан Җөмһүрияте|Доминикан Республикасы]]
| ''[[:d:Q34820|Santo Domingo]]''
| ''[[:d:Q1543031|La Isabela]]''
|-
| style='text-align:right'| 901
| ILR
| ''[[:d:Q3086140|Ilorin International Airport]]''
| 99892
| [[Файл:Front View of Ilorin International Airport, Ilorin Kwara State.jpg|center|128px]]
| [[Нигерия]]
| ''[[:d:Q587085|Ilorin]]''
| ''[[:d:Q464953|Kwara State]]''
|-
| style='text-align:right'| 902
| TRC
| ''[[:d:Q381668|Francisco Sarabia International Airport]]''
| 99130
| [[Файл:Aeropuerto internacional de Torreón.jpg|center|128px]]
| [[Мексика]]
| [[Торреон]]
| [[Коауила (штат)|Коавила (штат)]]
|-
| style='text-align:right'| 903
| CJB
| ''[[:d:Q505572|Coimbatore Airport]]''
| 98407<br/>83886<br/>83763<br/>100868<br/>117062<br/>100761<br/>92295<br/>95326<br/>90721<br/>97320<br/>104065<br/>120044<br/>120674<br/>100923<br/>103764<br/>106284<br/>132223<br/>118935<br/>115580<br/>107801<br/>107676<br/>107203<br/>112997<br/>116157<br/>121232<br/>108215<br/>91078<br/>113700<br/>134340<br/>114649<br/>105244<br/>102130<br/>91020<br/>94740<br/>105479<br/>114946<br/>122693<br/>97194<br/>101669<br/>108100<br/>125221<br/>107139<br/>97276<br/>104787<br/>101118<br/>95935<br/>102076<br/>112269<br/>102533<br/>124793<br/>136385<br/>140665<br/>154227<br/>139866<br/>136319<br/>139422<br/>135115<br/>136220<br/>142013<br/>142980<br/>149259<br/>139207<br/>136260<br/>153596<br/>176128<br/>164048<br/>180466<br/>178431<br/>173874<br/>168419<br/>173747<br/>187626<br/>204566<br/>170655<br/>173348<br/>183970<br/>205879<br/>187144<br/>184979<br/>176036<br/>182963<br/>189974<br/>201583<br/>225607<br/>216081<br/>220996<br/>228723<br/>246018<br/>265657<br/>247551<br/>232187<br/>240431<br/>237258<br/>239349<br/>258275<br/>278276<br/>274991<br/>244350<br/>236539<br/>218973<br/>177264<br/>235388<br/>254564<br/>252441<br/>240966<br/>235408<br/>257628<br/>292104<br/>282548<br/>252044<br/>143507<br/>113<br/>4508<br/>28277<br/>30521<br/>44671<br/>66669<br/>76396<br/>95596<br/>111726<br/>131986<br/>132522<br/>123664<br/>87079<br/>24384<br/>29042<br/>64457<br/>98467<br/>114321<br/>131642<br/>155157<br/>180799<br/>104370<br/>115554<br/>180650<br/>219344<br/>214088<br/>222439<br/>208300<br/>195706<br/>207159<br/>211120<br/>206053<br/>224742
| [[Файл:Arrival terminal at CJB.JPG|center|128px]]
| [[Һиндстан]]
| [[Коимбаторе]]
| [[Коимбаторе]]
|-
| style='text-align:right'| 904
| VST
| ''[[:d:Q29864|Stockholm Västerås Airport]]''
| 93080
| [[Файл:Stockholm Västerås Airport.JPG|center|128px]]
| [[Швеция]]
| [[Вестерос]]<br/>[[Стокгольм]]
| ''[[:d:Q34550|Västerås Municipality]]''<br/>[[Вестерос]]
|-
| style='text-align:right'| 905
| NZH
| ''[[:d:Q1031116|Manzhouli Xijiao Airport]]''
| 90395
| [[Файл:Manzhouli Xijiao Airport Terminal Building.jpg|center|128px]]
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q890671|Манҗурия]]''
| [[Эчке Монголия]]
|-
| style='text-align:right'| 906
| TAT
| ''[[:d:Q1432421|Poprad-Tatry Airport]]''
| 87624
| [[Файл:Terminál letiska Poprad-Tatry.jpg|center|128px]]
| [[Словакия]]
| [[Попрад]]
| ''[[:d:Q189001|Prešov Region]]''<br/>[[Попрад]]
|-
| style='text-align:right'| 907
| HGA
| ''[[:d:Q15564|Hargeisa International Airport]]''
| 85800
| [[Файл:Somaliland and Hargeisa (29482568932).jpg|center|128px]]
| [[Сомалиленд]]<br/>[[Сомали]]
| ''[[:d:Q168652|Hargeisa]]''
| ''[[:d:Q877021|Maroodi Jeeh]]''
|-
| style='text-align:right'| 908
| OXB
| ''[[:d:Q1432281|Osvaldo Vieira International Airport]]''
| 83616
| [[Файл:Aeroporto Internacional Osvaldo Vieira Bissau.jpg|center|128px]]
| [[Гвинея-Бисау]]
| ''[[:d:Q3739|Bissau]]''
| [[Гвинея-Бисау]]
|-
| style='text-align:right'| 909
| MEC
| ''[[:d:Q1444671|Eloy Alfaro International Airport]]''
| 83134
|
| [[Эквадор]]
| [[Манта (шәһәр)]]
| [[Манта (шәһәр)]]
|-
| style='text-align:right'| 910
| TIQ
| ''[[:d:Q1137513|Tinian International Airport]]''
| 82508
| [[Файл:Boeing Unloading.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
|
| ''[[:d:Q7808227|Tinian Municipality]]''
|-
| style='text-align:right'| 911
| SKO
| ''[[:d:Q922675|Sadiq Abubakar III International Airport]]''
| 82453
|
| [[Нигерия]]
| ''[[:d:Q336350|Sokoto]]''
| ''[[:d:Q13140401|Bodinga]]''
|-
| style='text-align:right'| 912
| TMM
| ''[[:d:Q2006710|Toamasina Airport]]''
| 80781
|
| [[Мадагаскар]]
| ''[[:d:Q178067|Toamasina]]''
| ''[[:d:Q639418|Toamasina Province]]''
|-
| style='text-align:right'| 913
| BOC
| ''[[:d:Q583587|Bocas del Toro "Isla Colón" International Airport]]''
| 80378
| [[Файл:Aeropuerto de Bocas del Toro.jpg|center|128px]]
| [[Панама]]
| ''[[:d:Q888971|Bocas del Toro]]''
| ''[[:d:Q217138|Bocas del Toro Province]]''
|-
| style='text-align:right'| 914
| CYB
| ''[[:d:Q3275688|Charles Kirkconnell International Airport]]''
| 79427
| [[Файл:Cayman Brac Airport.jpg|center|128px]]
| [[Кайман утраулары]]
|
| [[Кайман утраулары]]
|-
| style='text-align:right'| 915
| CND
| ''[[:d:Q382546|Mihail Kogălniceanu International Airport]]''
| 78713
| [[Файл:NASA FIRMS Mihail Kogălniceanu airport.jpg|center|128px]]
| [[Румыния]]
| [[Күстәнҗә]]
| [[Михаил-Когелничану (коммуна, Констанца)]]
|-
| style='text-align:right'| 916
| BLJ
| ''[[:d:Q2265566|Mostépha Ben Boulaid Airport]]''
| 78285
| [[Файл:Aéroport de Batna - Mostepha Ben Boulaid.JPG|center|128px]]
| [[Алжир|Әлҗәзаир]]
| ''[[:d:Q338844|Batna]]''
| ''[[:d:Q338844|Batna]]''
|-
| style='text-align:right'| 917
| LAO
| ''[[:d:Q598033|Laoag International Airport]]''
| 78229
| [[Файл:Laoag International Airport terminal exterior.jpg|center|128px]]
| [[Филиппин|Филипин]]
| [[Лаоаг]]
| [[Лаоаг]]
|-
| style='text-align:right'| 918
| TLE
| ''[[:d:Q3606099|Toliara Airport]]''
| 77547
| [[Файл:Aeroporto di Tulear.JPG|center|128px]]
| [[Мадагаскар]]
| ''[[:d:Q824043|Toliara]]''
| ''[[:d:Q757781|Atsimo-Andrefana]]''
|-
| style='text-align:right'| 919
| BAY
| ''[[:d:Q1430921|Maramures International Airport]]''
| 76363
| [[Файл:Aeroportul baia mare.jpg|center|128px]]
| [[Румыния]]
| [[Бая-Маре]]
| ''[[:d:Q930102|Tăuții-Măgherăuș]]''
|-
| style='text-align:right'| 920
| CWC
| ''[[:d:Q1708535|Chernivtsi International Airport]]''
| 72973
| [[Файл:Аэропорт "Черновцы" (UKLN) вид сверху.jpg|center|128px]]
| [[Украина]]
| [[Черновцы|Чернивси]]
| [[Черновцы|Чернивси]]
|-
| style='text-align:right'| 921
| SUJ
| ''[[:d:Q2234608|Satu Mare International Airport]]''
| 70206
|
| [[Румыния]]
| ''[[:d:Q165459|Satu Mare County]]''<br/>[[Сату-Маре]]
| [[Сату-Маре]]
|-
| style='text-align:right'| 922
| HFA
| ''[[:d:Q643113|Haifa International Airport]]''
| 69677
| [[Файл:Haifa Airport terminal 2013.jpg|center|128px]]
| [[Исраил]]
| ''[[:d:Q41621|Haifa]]''
| ''[[:d:Q41621|Haifa]]''
|-
| style='text-align:right'| 923
| DIE
| ''[[:d:Q2902969|Arrachart Airport]]''
| 68505
| [[Файл:Aéroport Arrachart Antsiranana.jpg|center|128px]]
| [[Мадагаскар]]
| ''[[:d:Q218928|Antsiranana]]''
| ''[[:d:Q1143947|Diana Region]]''
|-
| style='text-align:right'| 924
| NVI
| ''[[:d:Q1432150|Navoi International Airport]]''
| 65000
| [[Файл:Navoi International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Үзбәкстан]]
| [[Нәвайи (шәһәр)|Нәваи]]
| [[Нәвайи (шәһәр)|Нәваи]]
|-
| style='text-align:right'| 925
| ATQ
| ''[[:d:Q385356|Sri Guru Ram Dass Jee International Airport]]''
| 64954<br/>67439<br/>73517<br/>62231<br/>56942<br/>53591<br/>57291<br/>59061<br/>58425<br/>62400<br/>65885<br/>70034<br/>64587<br/>71674<br/>83026<br/>70213<br/>58476<br/>60567<br/>62790<br/>69972<br/>66749<br/>87638<br/>80556<br/>83437<br/>80481<br/>83457<br/>87356<br/>77775<br/>58918<br/>56538<br/>59648<br/>63997<br/>58696<br/>72410<br/>87239<br/>86070<br/>84132<br/>90848<br/>99154<br/>82974<br/>77081<br/>67651<br/>70724<br/>76648<br/>70812<br/>85664<br/>97301<br/>87964<br/>84719<br/>91349<br/>103573<br/>97548<br/>88047<br/>82265<br/>91273<br/>96307<br/>97970<br/>103749<br/>108495<br/>121887<br/>121193<br/>121395<br/>120241<br/>120297<br/>113304<br/>112569<br/>125595<br/>128899<br/>119520<br/>137312<br/>140124<br/>140735<br/>148769<br/>136783<br/>142500<br/>155650<br/>158380<br/>162604<br/>170783<br/>172645<br/>170354<br/>212002<br/>213615<br/>219216<br/>223553<br/>228316<br/>232837<br/>196716<br/>178882<br/>178687<br/>184595<br/>184448<br/>191632<br/>208876<br/>226255<br/>260174<br/>256088<br/>221949<br/>235492<br/>199633<br/>193837<br/>204893<br/>195556<br/>191403<br/>171346<br/>209310<br/>228848<br/>255364<br/>249381<br/>237172<br/>120872<br/>5972<br/>15988<br/>21420<br/>28179<br/>40533<br/>51275<br/>74102<br/>98940<br/>9894<br/>121410<br/>127146<br/>130008<br/>139379<br/>96334<br/>25533<br/>35391<br/>58125<br/>88386<br/>103691<br/>142079<br/>172551<br/>203193<br/>130701<br/>130874<br/>195146<br/>203306<br/>205181<br/>186059<br/>178136<br/>169173<br/>203927<br/>222758<br/>173566<br/>240200
| [[Файл:Amritsar Airport Entrance.jpg|center|128px]]
| [[Һиндстан]]
| ''[[:d:Q48403|Amritsar]]''
| ''[[:d:Q387676|Rajasansi]]''
|-
| style='text-align:right'| 926
| TBT
| ''[[:d:Q2576078|Tabatinga International Airport]]''
| 64808
| [[Файл:Operação Ágata 7 em Tabatinga - AM (8903760089).jpg|center|128px]]
| [[Бразилия]]
| ''[[:d:Q1750030|Tabatinga]]''<br/>[[Табатинга (Амазонас)|Табатинга]]
| [[Амазонас]]
|-
| style='text-align:right'| 927
| AZS
| ''[[:d:Q1262548|Samaná El Catey International Airport]]''
| 63094
| [[Файл:Flughafen El Catey.jpg|center|128px]]
| [[Доминикан Җөмһүрияте|Доминикан Республикасы]]
| ''[[:d:Q579950|Samaná]]''
| ''[[:d:Q1145487|Samaná Province]]''
|-
| style='text-align:right'| 928
| PET
| ''[[:d:Q2395917|Pelotas International Airport]]''
| 62995
| [[Файл:Aeroporto Pelotas.JPG|center|128px]]
| [[Бразилия]]
| [[Пелотас]]<br/>''[[:d:Q56641207|Obelisco Republicano Pelotas]]''
| [[Риу-Гранди-ду-Сул]]
|-
| style='text-align:right'| 929
| FTU
| ''[[:d:Q939516|Tôlanaro Airport]]''
| 62740
| [[Файл:Aeroport de Tolagnaro.jpg|center|128px]]
| [[Мадагаскар]]
| ''[[:d:Q526568|Tôlanaro]]''
| ''[[:d:Q16045730|Anosy]]''
|-
| style='text-align:right'| 930
| CTC
| ''[[:d:Q1657365|Coronel Felipe Varela International Airport]]''
| 61191
|
| [[Аргентина]]
| [[Сан-Фернандо-дел-Валье-де-Катамарка]]
| [[Катамарка]]<br/>''[[:d:Q288586|Valle Viejo Department]]''
|-
| style='text-align:right'| 931
| VIN
| ''[[:d:Q4111595|Havryshivka Vinnytsia International Airport]]''
| 60873
| [[Файл:Аэропорт «Винница».jpg|center|128px]]
| [[Украина]]
| [[Винница]]
| [[Винница өлкәсе]]
|-
| style='text-align:right'| 932
| TAB
| ''[[:d:Q1431143|A. N. R. Robinson International Airport]]''
| 58736
| [[Файл:TOBAGO-Crownpoint-airport-abflugh.jpg|center|128px]]
| [[Тринидад һәм Тобаго]]
| ''[[:d:Q966660|Scarborough]]''<br/>''[[:d:Q1444575|Chaguanas]]''
| ''[[:d:Q1141782|Crown Point, Tobago]]''
|-
| style='text-align:right'| 933
| MKZ
| ''[[:d:Q782821|Malacca International Airport]]''
| 58703
| [[Файл:MKZnewterminalentrance.JPG|center|128px]]
| [[Малайзия]]
| ''[[:d:Q185221|Малакка штаты]]''<br/>''[[:d:Q61089|Малакка шәһәре]]''
| ''[[:d:Q2621054|Batu Berendam]]''
|-
| style='text-align:right'| 934
| IXZ
| ''[[:d:Q937462|Veer Savarkar International Airport]]''
| 58516<br/>44099<br/>49431<br/>45405<br/>56051<br/>50009<br/>32155<br/>29751<br/>35418<br/>59580<br/>61860<br/>60173<br/>56071<br/>46342<br/>48178<br/>46175<br/>51726<br/>49155<br/>34836<br/>30629<br/>36579<br/>57610<br/>57944<br/>66010<br/>62470<br/>62497<br/>55555<br/>53832<br/>71250<br/>57037<br/>29922<br/>35835<br/>43255<br/>57777<br/>64801<br/>73221<br/>76021<br/>69005<br/>71527<br/>70777<br/>76060<br/>61763<br/>35248<br/>42705<br/>47385<br/>66641<br/>62235<br/>79641<br/>81650<br/>70442<br/>77983<br/>76579<br/>73437<br/>65170<br/>51412<br/>56037<br/>58606<br/>76990<br/>80070<br/>77598<br/>83139<br/>81419<br/>90861<br/>93885<br/>102848<br/>87534<br/>70557<br/>74478<br/>76352<br/>112997<br/>118930<br/>125539<br/>135829<br/>117436<br/>121946<br/>121085<br/>133857<br/>109584<br/>76390<br/>83737<br/>97624<br/>131470<br/>124560<br/>157060<br/>185688<br/>152938<br/>175958<br/>164137<br/>182063<br/>132569<br/>90016<br/>95607<br/>124218<br/>150336<br/>160100<br/>179856<br/>164428<br/>118007<br/>150544<br/>145354<br/>158971<br/>128785<br/>96484<br/>108854<br/>127355<br/>154124<br/>154990<br/>167598<br/>170131<br/>156394<br/>89621<br/>3<br/>2251<br/>19328<br/>16143<br/>7765<br/>13639<br/>22030<br/>2203<br/>35113<br/>48966<br/>62733<br/>77730<br/>94660<br/>66822<br/>17640<br/>21595<br/>22894<br/>33303<br/>49637<br/>83010<br/>111121<br/>124986<br/>73860<br/>79018<br/>77724<br/>94523<br/>101862<br/>107784<br/>72375<br/>78051<br/>101891<br/>115683<br/>102991<br/>136682
| [[Файл:Veer Savarkar International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Һиндстан]]
| ''[[:d:Q203476|Srivijayapuram]]''
| [[Андаман һәм Никобар утраулары]]
|-
| style='text-align:right'| 935
| GOU
| ''[[:d:Q2161272|Garoua International Airport]]''
| 57070
| [[Файл:Aéroport International Airport - panoramio (2).jpg|center|128px]]
| [[Камерун]]
| ''[[:d:Q157915|Garoua]]''
| ''[[:d:Q502341|Төньяк төбәге]]''
|-
| style='text-align:right'| 936
| VSG
| ''[[:d:Q2233195|Luhansk International Airport]]''
| 51100
| [[Файл:Luhansk International Airport, September 4, 2014.jpg|center|128px]]
| [[Украина]]<br/>[[Lugansk Xalıq Respublikası|Луганск халык республикасы]]
| [[Луганск]]
| [[Луганск]]
|-
| style='text-align:right'| 937
| MAM
| ''[[:d:Q389802|General Servando Canales International Airport]]''
| 50530
|
| [[Мексика]]
| [[Матаморос]]
| [[Тамаулипас]]
|-
| style='text-align:right'| 938
| DQM
| ''[[:d:Q387628|Duqm Airport]]''
| 50505
|
| [[Оман]]
| ''[[:d:Q763346|Duqm]]''
| ''[[:d:Q763346|Duqm]]''
|-
| style='text-align:right'| 939
| TEE
| ''[[:d:Q1708790|Cheikh Larbi Tébessi Airport]]''
| 48845
|
| [[Алжир|Әлҗәзаир]]
| ''[[:d:Q984575|Tébessa]]''
| ''[[:d:Q984575|Tébessa]]''
|-
| style='text-align:right'| 940
| CIU
| ''[[:d:Q3274238|Chippewa County International Airport]]''
| 48780
| [[Файл:Chippewa County International Airport-2006-USGS.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Су-Сент-Мари (Мичиган)|Су-Сент-Мари]]
| [[Мичиган (штат)|Мичиган]]
|-
| style='text-align:right'| 941
| CFB
| ''[[:d:Q3813677|Cabo Frio International Airport]]''
| 48566
|
| [[Бразилия]]
| [[Кабу-Фриу]]
| [[Рио-де-Жанейро (штат)|Риу-де-Жанейру (штат)]]
|-
| style='text-align:right'| 942
| EUX
| ''[[:d:Q2479758|F.D. Roosevelt Airport]]''
| 46470<br/>43220<br/>42570<br/>40630<br/>42390<br/>37830<br/>42180<br/>42120<br/>13190<br/>15250<br/>36740<br/>37910<br/>31730<br/>22740
| [[Файл:Sint Eustatius runway.jpg|center|128px]]
| [[Нидерланд]]
| ''[[:d:Q217610|Oranjestad]]''
| ''[[:d:Q26180|Sint Eustatius]]''
|-
| style='text-align:right'| 943
| LWN
| ''[[:d:Q1431399|Shirak International Airport]]''
| 46100<br/>46410<br/>18630<br/>22268<br/>71568<br/>66534<br/>34747<br/>35153<br/>12421<br/>105664<br/>165946<br/>147536<br/>35491<br/>122139<br/>48492<br/>94768<br/>104532<br/>138399
| [[Файл:Shirak Airport (exterior).jpg|center|128px]]
| [[Әрмәнстан]]
| [[Гөмре]]
| ''[[:d:Q201063|Shirak Province]]''
|-
| style='text-align:right'| 944
| ART
| ''[[:d:Q6586946|Watertown International Airport]]''
| 45024
| [[Файл:Watertown (New York) International Airport August 2018.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Вотертаун (Нью-Йорк)]]
| [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]]
|-
| style='text-align:right'| 945
| No/unknown value
| ''[[:d:Q1431914|Croydon Airport]]''
| 44944<br/>70162<br/>87115<br/>120390
| [[Файл:Croydon Airport former terminal building - geograph 3044446.jpg|center|128px]]
| [[Бөекбритания]]
| [[Лондон]]
| ''[[:d:Q23306|Зур Лундын]]''
|-
| style='text-align:right'| 946
| DRT
| ''[[:d:Q1657383|Del Rio International Airport]]''
| 44878
|
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Дель-Рио (Техас)|Дель-Рио]]
| [[Вал-Верде (округ, Техас)]]
|-
| style='text-align:right'| 947
| CZS
| ''[[:d:Q1657929|Cruzeiro do Sul International Airport]]''
| 41101
| [[Файл:Aeroporto de Cruzeiro do Sul-AC.jpg|center|128px]]
| [[Бразилия]]
| [[Крузейру-ду-Сул (Акри)|Крузейру-ду-Сул]]<br/>''[[:d:Q18469185|Cruzeiro do Sul-class survey vessel]]''
| [[Акри]]
|-
| style='text-align:right'| 948
| MJN
| ''[[:d:Q1657683|Amborovy Airport]]''
| 39450
|
| [[Мадагаскар]]
| ''[[:d:Q218753|Mahajanga]]''<br/>''[[:d:Q4890987|Beramba]]''
| [[Мадагаскар]]
|-
| style='text-align:right'| 949
| ERL
| ''[[:d:Q1108990|Erenhot Saiwusu International Airport]]''
| 39059
|
| [[Кытай]]
| ''[[:d:Q1001036|Erenhot]]''
| [[Эчке Монголия]]
|-
| style='text-align:right'| 950
| BOY
| ''[[:d:Q598661|Bobo Dioulasso Airport]]''
| 38711
| [[Файл:Bobo Dioulasso Airport.jpg|center|128px]]
| [[Буркина Фасо]]
| ''[[:d:Q223761|Bobo-Dioulasso]]''
| [[Буркина Фасо]]
|-
| style='text-align:right'| 951
| INL
| ''[[:d:Q5432482|Falls International Airport]]''
| 35488
|
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Интернешнл-Фоллс]]
| [[Интернешнл-Фоллс]]
|-
| style='text-align:right'| 952
| KJT
| ''[[:d:Q889070|Kertajati International Airport]]''
| 35186
| [[Файл:"+arya+" bandara Kertajati 2020 01.jpg|center|128px]]
| [[Индонезия]]
| ''[[:d:Q3724|Көнбатыш Ява]]''
| ''[[:d:Q10377|Majalengka]]''
|-
| style='text-align:right'| 953
| DEB
| ''[[:d:Q903138|Debrecen International Airport]]''
| 33119
| [[Файл:Debrecen-apt.jpg|center|128px]]
| [[Маҗарстан]]
| [[Дебрецен]]
| ''[[:d:Q185368|Hajdú-Bihar County]]''
|-
| style='text-align:right'| 954
| URG
| ''[[:d:Q2744827|Ruben Berta International Airport]]''
| 33051
| [[Файл:Let 410 at Uruguaiana Airport - Brazil.JPG|center|128px]]
| [[Бразилия]]
| [[Уругваяна]]<br/>''[[:d:Q16258|Maldonado]]''
| [[Риу-Гранди-ду-Сул]]
|-
| style='text-align:right'| 955
| CMG
| ''[[:d:Q1657573|Corumbá International Airport]]''
| 31295
| [[Файл:Aeroporto Internacional de Corumbá DSC002731111.JPG|center|128px]]
| [[Бразилия]]
| [[Корумба]]
| [[Корумба]]
|-
| style='text-align:right'| 956
| CNN
| ''[[:d:Q3595649|Kannur International Airport]]''
| 31271<br/>51151<br/>58343<br/>83537<br/>141372<br/>147733<br/>138392<br/>141569<br/>159051<br/>139197<br/>136279<br/>134850<br/>138104<br/>136178<br/>111189<br/>59686<br/>0<br/>4332<br/>29434<br/>23736<br/>27404<br/>30593<br/>43532<br/>53236<br/>66140<br/>70008<br/>64227<br/>68442<br/>60798<br/>27134<br/>32154<br/>42220<br/>57811<br/>71765<br/>80798<br/>88048<br/>96494<br/>66684<br/>79417<br/>95799<br/>87334<br/>101749<br/>109150<br/>111692<br/>90494<br/>100397<br/>98759<br/>96673<br/>115459
| [[Файл:Kannur International Airport (34358).jpg|center|128px]]
| [[Һиндстан]]
| ''[[:d:Q2980652|Kannur district]]''
| ''[[:d:Q2475713|Mattannur]]''
|-
| style='text-align:right'| 957
| WVB
| ''[[:d:Q960708|Walvis Bay Airport]]''
| 31222
| [[Файл:Flughafen Walfish Bay Luftaufnahme.jpg|center|128px]]
| [[Намибия]]
| ''[[:d:Q220843|Walvis Bay]]''
| ''[[:d:Q648753|Erongo Region]]''
|-
| style='text-align:right'| 958
| TGT
| ''[[:d:Q4189775|Tanga Airport]]''
| 30967
| [[Файл:Tanga Airport 2007.jpg|center|128px]]
| [[Танзания]]
| ''[[:d:Q152902|Tanga]]''
| ''[[:d:Q389737|Tanga Region]]''
|-
| style='text-align:right'| 959
| IPI
| ''[[:d:Q1321708|San Luis Airport]]''
| 29828
|
| [[Колумбия]]
| [[Ипьялес]]
| ''[[:d:Q230217|Nariño Department]]''
|-
| style='text-align:right'| 960
| IMF
| ''[[:d:Q2247550|Imphal Airport]]''
| 29750<br/>35457<br/>36972<br/>39150<br/>48367<br/>47768<br/>44565<br/>44023<br/>43220<br/>46112<br/>46455<br/>51936<br/>50865<br/>46744<br/>55006<br/>50561<br/>54899<br/>63902<br/>61839<br/>65604<br/>66634<br/>62294<br/>62132<br/>64524<br/>60285<br/>52212<br/>57820<br/>60362<br/>61354<br/>61323<br/>52821<br/>49066<br/>45113<br/>56023<br/>61463<br/>61469<br/>49877<br/>56181<br/>48855<br/>54717<br/>57143<br/>58881<br/>56711<br/>47863<br/>51356<br/>48628<br/>52622<br/>52796<br/>48280<br/>55927<br/>52793<br/>59703<br/>63528<br/>61390<br/>58195<br/>60705<br/>63722<br/>65895<br/>72094<br/>68722<br/>66398<br/>73732<br/>70453<br/>71246<br/>73284<br/>71444<br/>66581<br/>69690<br/>73477<br/>74515<br/>83246<br/>79965<br/>73444<br/>78993<br/>77731<br/>82376<br/>80289<br/>87436<br/>80202<br/>76901<br/>83536<br/>85909<br/>86961<br/>85521<br/>75625<br/>85019<br/>95663<br/>98742<br/>104147<br/>106538<br/>98542<br/>98946<br/>107444<br/>110535<br/>128370<br/>121461<br/>95341<br/>111434<br/>105914<br/>116195<br/>114559<br/>121419<br/>112132<br/>103362<br/>115584<br/>107167<br/>104607<br/>106250<br/>100067<br/>78604<br/>7<br/>3658<br/>21320<br/>20499<br/>16516<br/>31123<br/>43414<br/>52852<br/>66917<br/>75470<br/>74631<br/>86345<br/>69456<br/>23085<br/>32059<br/>41886<br/>59206<br/>70938<br/>86521<br/>95418<br/>98570<br/>72374<br/>68964<br/>96436<br/>92473<br/>96403<br/>94830<br/>96309<br/>92089<br/>93973<br/>107289<br/>109024<br/>114243
| [[Файл:Imphal airport.jpg|center|128px]]
| [[Һиндстан]]
| [[Импхал]]
| [[Импхал]]
|-
| style='text-align:right'| 961
| MWX
| ''[[:d:Q484060|Muan International Airport]]''
| 29394
|
| [[Көньяк Корея]]
| [[Кваңҗу]]<br/>''[[:d:Q41161|South Jeolla]]''
| ''[[:d:Q50241|Muan County]]''
|-
| style='text-align:right'| 962
| CVM
| ''[[:d:Q3273846|General Pedro J. Méndez International Airport]]''
| 29327
| [[Файл:MMCV1.jpeg|center|128px]]
| [[Мексика]]
| [[Сьюдад-Виктория]]<br/>[[Виктория-де-Дуранго]]
| [[Гвемез (Гвемез, Тамаулипас)]]
|-
| style='text-align:right'| 963
| SAB
| ''[[:d:Q1137714|Juancho E. Yrausquin Airport]]''
| 29160<br/>30920<br/>32420<br/>30290<br/>30480<br/>26570<br/>28260<br/>30670<br/>9040<br/>15260
| [[Файл:Saba Flughafen.jpg|center|128px]]
| [[Нидерланд]]
| ''[[:d:Q475718|The Bottom]]''
| ''[[:d:Q25528|Saba]]''<br/>''[[:d:Q2511504|Zion's Hill]]''
|-
| style='text-align:right'| 964
| BSK
| ''[[:d:Q598215|Biskra Mohamed Khider Airport]]''
| 29154
| [[Файл:Biskra Airport.jpg|center|128px]]
| [[Алжир|Әлҗәзаир]]
| ''[[:d:Q312759|Biskra]]''
| ''[[:d:Q3358295|Oumache]]''
|-
| style='text-align:right'| 965
| POW
| ''[[:d:Q1432473|Portorož Airport]]''
| 28881
| [[Файл:Portorož (14135166976).jpg|center|128px]]
| [[Словения]]
| [[Порторож]]
| [[Пиран (община)]]
|-
| style='text-align:right'| 966
| QSF
| ''[[:d:Q2875946|Ain Arnat Airport]]''
| 25964
| [[Файл:Vue aérienne de l'aéroport de Sétif (Algérie).jpg|center|128px]]
| [[Алжир|Әлҗәзаир]]
| ''[[:d:Q244004|Sétif]]''
| ''[[:d:Q244004|Sétif]]''
|-
| style='text-align:right'| 967
| MUH
| ''[[:d:Q651557|Marsa Matruh International Airport]]''
| 23105
| [[Файл:MarsaMatruhIntlAirport.jpg|center|128px]]
| [[Мисыр]]
| ''[[:d:Q393829|Marsa Matruh]]''
| ''[[:d:Q30682|Matruh Governorate]]''
|-
| style='text-align:right'| 968
| ROP
| ''[[:d:Q1187633|Rota International Airport]]''
| 22744
|
| [[Америка Кушма Штатлары]]
|
| ''[[:d:Q949090|Rota]]''
|-
| style='text-align:right'| 969
| HEX
| ''[[:d:Q2876065|Herrera International Airport]]''
| 22373
|
| [[Доминикан Җөмһүрияте|Доминикан Республикасы]]
| ''[[:d:Q34820|Santo Domingo]]''
| ''[[:d:Q34820|Santo Domingo]]''
|-
| style='text-align:right'| 970
| KWG
| ''[[:d:Q111731|Kryvyi Rih International Airport]]''
| 21964
|
| [[Украина]]
| [[Кривой Рог]]
| [[Кривой Рог]]
|-
| style='text-align:right'| 971
| PQM
| ''[[:d:Q4342531|Palenque International Airport]]''
| 20666
| [[Файл:Aeropuerto Palenque Chiapas.jpg|center|128px]]
| [[Мексика]]
| [[Паленке (Паленке, Чияпас)]]
| [[Паленке (Паленке, Чияпас)]]
|-
| style='text-align:right'| 972
| HRI
| ''[[:d:Q652678|Mattala Rajapaksa International Airport]]''
| 20474
|
| [[Шри-Ланка]]
| ''[[:d:Q1025283|Hambantota]]''
| ''[[:d:Q1025283|Hambantota]]''
|-
| style='text-align:right'| 973
| BZK
| ''[[:d:Q1771329|Bryansk International Airport]]''
| 20444
| [[Файл:Aeroport bryansk.jpg|center|128px]]
| [[Россия]]
| [[Брянск]]
| [[Россия]]
|-
| style='text-align:right'| 974
|
| ''[[:d:Q1932866|Cabo San Lucas International Airport]]''
| 20237
| [[Файл:Torre de Control.jpg|center|128px]]
| [[Мексика]]
| [[Кабо Сан Лукас (Лос Кабос)]]
| [[Көньяк Түбән Калифорния|Баха-Калифорния-Сур]]
|-
| style='text-align:right'| 975
| KLV
| ''[[:d:Q1431669|Karlovy Vary Airport]]''
| 19908
| [[Файл:Karlovy Vary Airport, terminal.jpg|center|128px]]
| [[Чехия]]
| [[Карловы-Вары]]
| [[Олшова Врата]]<br/>[[Карловы-Вары]]
|-
| style='text-align:right'| 976
| LLK
| ''[[:d:Q218738|Lankaran International Airport]]''
| 18000
|
| [[Азәрбайҗан]]
| [[Ләнкәрән]]
| ''[[:d:Q269986|Lankaran District]]''
|-
| style='text-align:right'| 977
| MXJ
| ''[[:d:Q3565752|Minna Airport]]''
| 16769
|
| [[Нигерия]]
| ''[[:d:Q994105|Minna]]''
| ''[[:d:Q503932|Niger State]]''
|-
| style='text-align:right'| 978
| GJL
| ''[[:d:Q2875839|Jijel Ferhat Abbas Airport]]''
| 16379
| [[Файл:Photo aeroport jijel ferhat abbes 16112015.jpg|center|128px]]
| [[Алжир|Әлҗәзаир]]
| ''[[:d:Q312095|Таһир]]''<br/>''[[:d:Q402726|Jijel]]''
| ''[[:d:Q312095|Таһир]]''
|-
| style='text-align:right'| 979
| IPC
| ''[[:d:Q1070747|Mataveri International Airport]]''
| 16276
| [[Файл:Chile-03389 - Airport (49073333472).jpg|center|128px]]
| [[Чили]]
| ''[[:d:Q233369|Hanga Roa]]''
| ''[[:d:Q9009773|Isla de Pascua]]''
|-
| style='text-align:right'| 980
| PEV
| ''[[:d:Q255039|Pécs-Pogány International Airport]]''
| 15008
| [[Файл:Pogany airport.jpg|center|128px]]
| [[Маҗарстан]]
| [[Печ]]
| [[Маҗарстан]]
|-
| style='text-align:right'| 981
| AJY
| ''[[:d:Q1444681|Mano Dayak International Airport]]''
| 14859
| [[Файл:Niger, Agadez, Airport 1.jpg|center|128px]]
| [[Нигер]]
| ''[[:d:Q320049|Agadez]]''
| ''[[:d:Q320049|Agadez]]''
|-
| style='text-align:right'| 982
| KOV
| [[Күкчәтау Халыкара һава аланы]]
| 14213
| [[Файл:Kokshetau airport.jpg|center|128px]]
| [[Казакъстан]]
| [[Күкчәтау]]
| [[Акмола өлкәсе|Акмулла өлкәсе]]
|-
| style='text-align:right'| 983
| KVO
| ''[[:d:Q3497747|Morava Airport]]''
| 13683
|
| [[Сербия]]
| [[Кралево]]
| [[Ладҗевци (Кральево)]]
|-
| style='text-align:right'| 984
| STV
| ''[[:d:Q2775871|Surat International Airport]]''
| 13045<br/>13684<br/>19883<br/>11691<br/>12035<br/>13850<br/>12504<br/>12695<br/>14162<br/>15194<br/>14862<br/>13279<br/>4570<br/>4166<br/>12461<br/>3195<br/>2874<br/>4414<br/>4705<br/>4248<br/>4620<br/>10930<br/>9480<br/>3057<br/>140548<br/>130313<br/>132533<br/>135739<br/>154667<br/>138009<br/>130245<br/>124589<br/>103292<br/>120938<br/>144674<br/>134635<br/>129960<br/>124637<br/>74172<br/>11<br/>1613<br/>8329<br/>8367<br/>17664<br/>44925<br/>58124<br/>68338<br/>75240<br/>89358<br/>96813<br/>95478<br/>47912<br/>16170<br/>29062<br/>54533<br/>77921<br/>80725<br/>86002<br/>126111<br/>136993<br/>79906<br/>84014<br/>114468<br/>131453<br/>111388<br/>100243<br/>93961<br/>101366<br/>96478<br/>92826<br/>102492<br/>103205
| [[Файл:Surat Airport.jpg|center|128px]]
| [[Һиндстан]]
|
| [[Сурат]]
|-
| style='text-align:right'| 985
| DKA
| ''[[:d:Q6378034|Katsina Airport]]''
| 11592
| [[Файл:Umaru Musa Yar'adua International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Нигерия]]
| ''[[:d:Q937487|Katsina]]''
| ''[[:d:Q657821|Katsina State]]''
|-
| style='text-align:right'| 986
| OMO
| ''[[:d:Q1432098|Mostar International Airport]]''
| 10711
| [[Файл:Mostar Airport Control tower.jpg|center|128px]]
| [[Босния һәм Герцеговина]]
| [[Мостар]]
| ''[[:d:Q3356817|Ortiješ]]''
|-
| style='text-align:right'| 987
| TMS
| ''[[:d:Q1418267|São Tomé International Airport]]''
| 10516
| [[Файл:Sao Tome Airport 1 (15627228594).jpg|center|128px]]
| [[Сан-Томе һәм Принсипи]]
| [[Сан-Томе (шәһәр)]]
| ''[[:d:Q249742|Água Grande]]''
|-
| style='text-align:right'| 988
| PDS
| ''[[:d:Q53080|Piedras Negras International Airport]]''
| 10178
| [[Файл:AIPN.jpg|center|128px]]
| [[Мексика]]
| [[Пьедрас Неграс (Пьедрас Неграс, Коауила)]]
| [[Пьедрас Неграс муниципалитеты (Коауила)]]
|-
| style='text-align:right'| 989
| KJK
| ''[[:d:Q2536144|Kortrijk-Wevelgem International Airport]]''
| 9794
| [[Файл:StartbaanKortrijkAirport.JPG|center|128px]]
| [[Бельгия]]
| [[Кортрейк]]
| [[Vevelgem]]<br/>[[Кортрейк]]
|-
| style='text-align:right'| 990
| LPX
| ''[[:d:Q517037|Liepāja International Airport]]''
| 9751
| [[Файл:LiepajaInternationalAirport.jpg|center|128px]]
| [[Латвия]]
| [[Лиепая]]
| [[Лиепая]]
|-
| style='text-align:right'| 991
| BBU
| ''[[:d:Q843229|Bucharest Băneasa Aurel Vlaicu International Airport]]''
| 9624
| [[Файл:Aerogara Baneasa fata.jpg|center|128px]]
| [[Румыния]]
| [[Бухарест|Бүкрәш]]<br/>''[[:d:Q683346|Bucharest North railway station]]''
| [[Бухарест|Бүкрәш]]
|-
| style='text-align:right'| 992
| GAY
| ''[[:d:Q531481|Gaya Airport]]''
| 8934<br/>11041<br/>10061<br/>1408<br/>0<br/>176<br/>1937<br/>1949<br/>3777<br/>8670<br/>8786<br/>6191<br/>9463<br/>8293<br/>2785<br/>133<br/>10<br/>2397<br/>2638<br/>14926<br/>15275<br/>15324<br/>12959<br/>17581<br/>14245<br/>4251<br/>122<br/>2471<br/>6723<br/>13268<br/>26146<br/>20825<br/>13555<br/>16464<br/>17266<br/>4006<br/>1388<br/>5434<br/>12823<br/>22167<br/>11611<br/>16993<br/>20539<br/>21293<br/>9459<br/>1931<br/>2048<br/>1865<br/>7023<br/>7819<br/>20264<br/>20901<br/>19948<br/>18045<br/>25812<br/>22029<br/>12817<br/>5930<br/>5760<br/>5591<br/>11774<br/>10971<br/>21830<br/>4147<br/>26045<br/>23302<br/>27597<br/>21899<br/>8889<br/>3643<br/>3935<br/>4055<br/>10392<br/>12262<br/>19550<br/>21386<br/>24928<br/>24902<br/>26042<br/>26686<br/>12162<br/>5488<br/>4974<br/>10086<br/>6476<br/>10332<br/>17518<br/>31385<br/>32847<br/>24890<br/>29707<br/>27770<br/>8613<br/>3031<br/>4024<br/>6060<br/>12564<br/>10536<br/>25709<br/>37224<br/>38426<br/>3633<br/>38239<br/>16696<br/>600<br/>1349<br/>8281<br/>10598<br/>5647<br/>241<br/>322<br/>6996<br/>2489<br/>2777<br/>606<br/>9237<br/>7456<br/>36330<br/>6973<br/>6888<br/>5250<br/>1609<br/>549<br/>205<br/>2410<br/>3220<br/>4563<br/>10435<br/>11419<br/>1920<br/>14375<br/>13279<br/>9835<br/>10150<br/>12776<br/>3326<br/>25719<br/>10422<br/>10997<br/>8035<br/>25644
| [[Файл:Gaya Airport GAY.jpg|center|128px]]
| [[Һиндстан]]
| [[Гайя]]
| [[Гайя]]
|-
| style='text-align:right'| 993
| FTW
| ''[[:d:Q5472402|Fort Worth Meacham International Airport]]''
| 8696
| [[Файл:FTW Airport Diagram.svg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
|
| [[Форт-Ворт|Форт-Верт]]
|-
| style='text-align:right'| 994
| YJT
| ''[[:d:Q3506282|Stephenville International Airport]]''
| 8275
| [[Файл:Stephenville2.jpg|center|128px]]
| [[Канада]]
| ''[[:d:Q626279|Stephenville]]''
| [[Ньюфаундленд һәм Лабрадор]]
|-
| style='text-align:right'| 995
| ILS
| ''[[:d:Q588038|Ilopango International Airport]]''
| 8034
| [[Файл:32-0001 Aeropuerto de Ilopango.jpg|center|128px]]
| [[Сальвадор]]
| [[Сан-Сальвадор]]
| [[Илопанго]]
|-
| style='text-align:right'| 996
| BUN
| ''[[:d:Q3275128|Gerardo Tobar López Airport]]''
| 8025
|
| [[Колумбия]]
| [[Бвенавентура]]
| ''[[:d:Q13990|Валье-дель-Каука департаменты]]''
|-
| style='text-align:right'| 997
| AGT
| ''[[:d:Q2673205|Guaraní International Airport]]''
| 7952
| [[Файл:IATA AGT Aeropuerto Guaraní by Felipe Méndez.jpg|center|128px]]
| [[Парагвай]]
| ''[[:d:Q37735|Gran Ciudad del Este]]''<br/>[[Сьюдад-дел-Эсте]]
| ''[[:d:Q682654|Alto Paraná Department]]''
|-
| style='text-align:right'| 998
| OSF
| ''[[:d:Q1432093|Ostafyevo International Airport]]''
| 7700
| [[Файл:Ostafyevo International Airport.JPG|center|128px]]
| [[Россия]]
| [[Мәскәү]]
| [[Яңа Мәскәү административ округы (Мәскәү)|Яңа Мәскәү административ округы]]
|-
| style='text-align:right'| 999
| TCP
| ''[[:d:Q690636|Taba International Airport]]''
| 7580
| [[Файл:Аэропорт Таба (близко).jpg|center|128px]]
| [[Мисыр]]
| ''[[:d:Q867592|Taba]]''
| ''[[:d:Q30815|Көньяк Синай]]''
|-
| style='text-align:right'| 1000
| SFS
| ''[[:d:Q2293938|Subic Bay International Airport]]''
| 7059
| [[Файл:Aerial view of the U.S. Naval Air Station Cubi Point, Philippines, on 6 February 1988 (6482943).jpg|center|128px]]
| [[Филиппин|Филипин]]
| ''[[:d:Q13895|Zambales]]''<br/>''[[:d:Q2198482|Subic Special Economic and Freeport Zone]]''
| ''[[:d:Q13617|Central Luzon]]''
|-
| style='text-align:right'| 1001
| RWN
| ''[[:d:Q7338967|Rivne International Airport]]''
| 6403
| [[Файл:Глісада Рівне(аеропорт).jpg|center|128px]]
| [[Украина]]
| [[Ровно|Ривне]]
| [[Ровно|Ривне]]
|-
| style='text-align:right'| 1002
| YTM
| ''[[:d:Q778990|Mont Tremblant International Airport]]''
| 5791
| [[Файл:Mt-Tremblant Airport 2.JPG|center|128px]]
| [[Канада]]
| ''[[:d:Q142082|Mont-Tremblant]]''
| ''[[:d:Q3210219|La Macaza]]''<br/>[[Квебек]]
|-
| style='text-align:right'| 1003
| GYM
| ''[[:d:Q1331032|General José María Yáñez International Airport]]''
| 5666
|
| [[Мексика]]
| [[Эроика Гваймас (Гваймас)|Гваймас]]
| [[Эроика Гваймас (Гваймас)|Гваймас]]
|-
| style='text-align:right'| 1004
| LOV
| ''[[:d:Q1932904|Venustiano Carranza International Airport]]''
| 5434
|
| [[Мексика]]
| [[Монклова (Монклова, Коауила)]]
| [[Коауила (штат)|Коавила (штат)]]
|-
| style='text-align:right'| 1005
| SFE
| ''[[:d:Q8190630|San Fernando Airport]]''
| 5135
|
| [[Аргентина]]
| ''[[:d:Q2241864|San Fernando]]''
| ''[[:d:Q2241864|San Fernando]]''
|-
| style='text-align:right'| 1006
| PPE
| ''[[:d:Q1031865|Mar de Cortés International Airport]]''
| 5099
|
| [[Мексика]]
| [[Пуерто Пеньяско (Пуерто Пеньяско, Сонора)]]
| [[Сонора]]
|-
| style='text-align:right'| 1007
| KFZ
| ''[[:d:Q1431804|Kukës International Airport Zayed]]''
| 4742
| [[Файл:Kukës Airport 2022.jpg|center|128px]]
| [[Албания]]
| ''[[:d:Q210197|Кукыс]]''
| ''[[:d:Q210197|Кукыс]]''
|-
| style='text-align:right'| 1008
| BQT
| ''[[:d:Q27048|Brest Airport]]''
| 4197
| [[Файл:Brest Airport.jpg|center|128px]]
| [[Беларусия|Беларусь]]
|
| [[Брест өлкәсе]]
|-
| style='text-align:right'| 1009
| SOB
| ''[[:d:Q1187044|Hévíz–Balaton Airport]]''
| 4085
| [[Файл:Peter Stehlik 2011.08.29 001a Flugplatz Balaton Flybalaton.jpg|center|128px]]
| [[Маҗарстан]]
| ''[[:d:Q1184282|Sármellék]]''
| ''[[:d:Q1184282|Sármellék]]''
|-
| style='text-align:right'| 1010
| No/unknown value
| ''[[:d:Q2875822|Francazal Airport]]''
| 3933<br/>5135<br/>6675
| [[Файл:LFBF AIRPORT AFB TOULOUSE-FRANCAZAL (29224281747).jpg|center|128px]]
| [[Франция]]
| [[Тулуза]]
| [[Франция]]
|-
| style='text-align:right'| 1011
| CZA
| ''[[:d:Q5659020|Chichen Itza International Airport]]''
| 3443
|
| [[Мексика]]
| [[Чичен-Ица]]
| [[Юкатан (штат)]]
|-
| style='text-align:right'| 1012
| PTK
| ''[[:d:Q2900549|Oakland County International Airport]]''
| 2768<br/>5396<br/>6532<br/>6818
| [[Файл:Oakland County International Airport Michigan.JPG|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Окленд (округ, Мичиган)]]
| [[Окленд (округ, Мичиган)]]
|-
| style='text-align:right'| 1013
| SQQ
| ''[[:d:Q1433338|Šiauliai International Airport]]''
| 1985
| [[Файл:Šiauliai Airport runway.jpg|center|128px]]
| [[Литва]]
| ''[[:d:Q134712|Шәүләй]]''
| ''[[:d:Q134712|Шәүләй]]''
|-
| style='text-align:right'| 1014
| DET
| ''[[:d:Q1657858|Coleman A. Young International Airport]]''
| 1776
| [[Файл:Detroit City Airport 2005 (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Детройт]]
| [[Детройт]]
|-
| style='text-align:right'| 1015
| SLW
| ''[[:d:Q6587070|Plan de Guadalupe International Airport]]''
| 1417
| [[Файл:Aeropuerto Internacional Plan de Guadalupe, March 2015.jpg|center|128px]]
| [[Мексика]]
| [[Сальтильо]]<br/>[[Рамос Ариспе (Рамос Ариспе, Коауила)]]
| [[Рамос Ариспе (Рамос Ариспе, Коауила)]]
|-
| style='text-align:right'| 1016
| CLM
| ''[[:d:Q6586969|William R. Fairchild International Airport]]''
| 1272
| [[Файл:William R. Fairchild International Airport, Port Angeles, Washington, August 14, 2023.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Порт-Анджелес (Вашингтон)|Порт-Анджелес]]
| [[Вашингтон (штат)|Вашингтон]]
|-
| style='text-align:right'| 1017
| NOG
| ''[[:d:Q6586771|Nogales International Airport]]''
| 1225
|
| [[Мексика]]
| [[Эроика Ногалес (Ногалес)|Ногалес]]
| [[Эроика Ногалес (Ногалес)|Ногалес]]<br/>[[Сонора]]
|-
| style='text-align:right'| 1018
| HUF
| ''[[:d:Q7703348|Terre Haute International Airport]]''
| 950
| [[Файл:HUF airport map.PNG|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Терре-Хот]]
| [[Индиана]]
|-
| style='text-align:right'| 1019
| WZA
| ''[[:d:Q1153024|Wa Airport]]''
| 653<br/>2698<br/>4696<br/>25875
| [[Файл:DGLW-Terminal.jpg|center|128px]]
| [[Гана]]
|
| ''[[:d:Q772550|Wa Municipal District]]''
|-
| style='text-align:right'| 1020
| MWH
| ''[[:d:Q3913646|Grant County International Airport]]''
| 646
| [[Файл:GrantCountyIntlAptWA-13july1996.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Мозес-Лейк (Вашингтон)|Мозес-Лейк]]
| [[Вашингтон (штат)|Вашингтон]]
|-
| style='text-align:right'| 1021
| LRU
| ''[[:d:Q6492168|Las Cruces International Airport]]''
| 620
| [[Файл:SC20130719-235817.jpeg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Лас-Крусес]]
| [[Нью-Мексико]]
|-
| style='text-align:right'| 1022
| ILZ
| ''[[:d:Q1433348|Žilina Airport]]''
| 523
| [[Файл:Zilina Airport.jpg|center|128px]]
| [[Словакия]]
| [[Жилина]]
| [[Долни Гричов]]<br/>[[Жилина]]
|-
| style='text-align:right'| 1023
| CWF
| ''[[:d:Q1708583|Chennault International Airport]]''
| 442
| [[Файл:Chennault AFB LA - 2 march 1998.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Лейк-Чарлз (Луизиана)|Лейк-Чарлз]]
| [[Калкашу (округ, Луизина)|Калкашу (приход, Луизиана)]]
|-
| style='text-align:right'| 1024
| PZY
| ''[[:d:Q1432377|Piešťany Airport]]''
| 384
| [[Файл:Terminal Piešťany.jpg|center|128px]]
| [[Словакия]]
| ''[[:d:Q321074|Пьештәни]]''<br/>''[[:d:Q22080025|Rugby Union Club Piešťany]]''
| ''[[:d:Q321074|Пьештәни]]''
|-
| style='text-align:right'| 1025
| FPR
| ''[[:d:Q7589731|Treasure Coast International Airport]]''
| 228
| [[Файл:Kfpr.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
|
| [[Флорида (штат)|Флорида]]
|-
| style='text-align:right'| 1026
| SPX
| ''[[:d:Q28716932|Sphinx International Airport]]''
| 224<br/>22<br/>82<br/>63<br/>71<br/>27<br/>90<br/>28<br/>0<br/>59<br/>165<br/>41<br/>3500<br/>33<br/>26<br/>72<br/>102<br/>80<br/>2<br/>49<br/>64<br/>744<br/>136<br/>671<br/>99<br/>68<br/>95<br/>62<br/>125<br/>5414<br/>3200
| [[Файл:Sphinx International Airport 01.jpg|center|128px]]
| [[Мисыр]]
| ''[[:d:Q81788|Giza]]''<br/>''[[:d:Q335708|6 Үктәбер исемендәге шәһәр]]''<br/>''[[:d:Q4165945|Sheikh Zayed City]]''
| ''[[:d:Q81788|Giza]]''
|-
| style='text-align:right'| 1027
| LEE
| ''[[:d:Q6516447|Leesburg International Airport]]''
| 200
| [[Файл:Leesburg International Airport FL 25 Jan 1999.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
|
| [[Флорида (штат)|Флорида]]
|-
| style='text-align:right'| 1028
| SBD
| ''[[:d:Q1626991|San Bernardino International Airport]]''
| 196
| [[Файл:SBD terminal.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Сан-Бернардино]]
| [[Калифорния (штат)|Калифорния]]
|-
| style='text-align:right'| 1029
| CXL
| ''[[:d:Q3813536|Calexico International Airport]]''
| 184
|
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Калексико]]
| [[Калифорния (штат)|Калифорния]]
|-
| style='text-align:right'| 1030
| THF
| ''[[:d:Q9686|Berlin-Tempelhof Airport]]''
| 150<br/>41214<br/>81335<br/>247453<br/>80000<br/>21556<br/>833718<br/>127235<br/>2395640<br/>4128743<br/>4779411<br/>1124822<br/>932149<br/>451116<br/>350172<br/>158515<br/>836887<br/>1128383<br/>1035617<br/>773941<br/>718254<br/>878422<br/>933761<br/>840893<br/>757426<br/>774329<br/>612867<br/>451150<br/>441580<br/>545600<br/>634538<br/>350181<br/>278555
| [[Файл:TempelhofExterior.jpg|center|128px]]
| [[Алмания|Германия]]
| [[Берлин]]
| ''[[:d:Q4071168|Neukölln]]''<br/>''[[:d:Q158106|Темпелһоф-Шөнеберг]]''
|-
| style='text-align:right'| 1031
| PHN
| ''[[:d:Q10847213|St. Clair County International Airport]]''
| 138
|
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Порт-Гурон (Мичиган)|Порт-Гурон]]
| [[Мичиган (штат)|Мичиган]]
|-
| style='text-align:right'| 1032
| RME
| ''[[:d:Q5608857|Griffiss International Airport]]''
| 118
| [[Файл:Griffisafb-2may1997.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Онейда (округ, Нью-Йорк)]]
| [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]]
|-
| style='text-align:right'| 1033
| HLE
| ''[[:d:Q269294|Saint Helena Airport]]''
| 82<br/>0<br/>16<br/>29<br/>11<br/>23<br/>45<br/>48<br/>38<br/>21<br/>44<br/>117<br/>7<br/>25<br/>89<br/>24<br/>353<br/>421<br/>586<br/>763<br/>683<br/>698<br/>576<br/>550<br/>619<br/>515<br/>532<br/>522<br/>555<br/>521<br/>1102<br/>1110<br/>804<br/>916<br/>657<br/>534<br/>599<br/>488<br/>635<br/>616<br/>423<br/>424<br/>644<br/>1137<br/>1222<br/>1120<br/>387<br/>56<br/>85<br/>10<br/>184<br/>4<br/>155<br/>203<br/>86<br/>183<br/>231<br/>211<br/>181<br/>1<br/>291<br/>337<br/>458<br/>486<br/>271<br/>526<br/>304<br/>583<br/>270<br/>508<br/>208<br/>280<br/>504<br/>326<br/>314<br/>438
| [[Файл:First Comair Boeing 737-800 flight to Saint Helena Airport (191).jpg|center|128px]]
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q30970|Jamestown]]''
| ''[[:d:Q134978852|Изге Елена утравы]]''
|-
| style='text-align:right'| 1034
| BRX
| ''[[:d:Q1030428|María Montez International Airport]]''
| 78
| [[Файл:Main entrance airport.jpg|center|128px]]
| [[Доминикан Җөмһүрияте|Доминикан Республикасы]]
| ''[[:d:Q958586|Santa Cruz de Barahona]]''
| ''[[:d:Q1137551|Barahona Province]]''
|-
| style='text-align:right'| 1035
| No/unknown value
| ''[[:d:Q5388261|Erie-Ottawa International Airport]]''
| 76
|
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Порт-Клинтон (Огайо)|Порт-Клинтон]]
| [[Оһайо (штат)|Оһайо]]
|-
| style='text-align:right'| 1036
| MSV
| ''[[:d:Q7636403|Sullivan County International Airport]]''
| 64
|
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q432255|Monticello]]''
| [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]]
|-
| style='text-align:right'| 1037
| TWD
| ''[[:d:Q2902617|Jefferson County International Airport]]''
| 50
| [[Файл:Jefferson County International Airport - Washington.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Порт-Таунсенд (Вашингтон)|Порт-Таунсенд]]
| [[Вашингтон (штат)|Вашингтон]]
|-
| style='text-align:right'| 1038
| GLS
| ''[[:d:Q6587665|Scholes International Airport at Galveston]]''
| 32
| [[Файл:Scholes International Airport at Galveston - Texas.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Галвестон]]
| [[Техас (штат)|Техас]]
|-
| style='text-align:right'| 1039
| OLS
| ''[[:d:Q6586764|Nogales International Airport]]''
| 26
|
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Ногалес (Аризона)|Ногалес]]
| [[Аризона]]
|-
| style='text-align:right'| 1040
| AKC
| ''[[:d:Q4059807|Akron Fulton International Airport]]''
| 24<br/>84<br/>8<br/>22
| [[Файл:Akron-Fulton Terminal.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Әкрон|Әкрен]]
| [[Оһайо (штат)|Оһайо]]
|-
| style='text-align:right'| 1041
| PGL
| ''[[:d:Q7838426|Trent Lott International Airport]]''
| 4
|
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Паскагула (Миссисипи)|Паскагула]]
| [[Миссисипи (штат)|Миссисипи]]
|-
| style='text-align:right'| 1042
| EFD
| ''[[:d:Q841771|Ellington International Airport]]''
| 2
| [[Файл:Ellington-13jan1995.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Хьюстон]]
| [[Харрис (округ, Техас)]]
|-
| style='text-align:right'| 1043
|
| ''[[:d:Q138027698|Valle Alto International Airport]]''
|
|
| [[Боливия]]
| [[Кочабамба]]
| ''[[:d:Q233917|Cochabamba Department]]''
|-
| style='text-align:right'| 1044
|
| ''[[:d:Q137946514|Mokha International Airport]]''
|
|
| [[Йәмән]]
|
| ''[[:d:Q1650840|Al Mukha District]]''
|-
| style='text-align:right'| 1045
|
| ''[[:d:Q135919871|Old Beirut International Airport]]''
|
|
| [[Ливан]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1046
|
| ''[[:d:Q132813625|Gia Binh International Airport]]''
|
|
| [[Вьетнам]]
|
| ''[[:d:Q33408|Bắc Ninh]]''
|-
| style='text-align:right'| 1047
|
| ''[[:d:Q130215165|Ouagadougou-Donsin Airport]]''
|
|
| [[Буркина Фасо]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1048
|
| ''[[:d:Q129262092|Kidepo International Airport]]''
|
|
| [[Уганда]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1049
| BEJ
| ''[[:d:Q127269688|Nusantara Airport]]''
|
|
| [[Индонезия]]
|
| [[Индонезия]]
|-
| style='text-align:right'| 1050
|
| ''[[:d:Q126112956|Dominica International Airport]]''
|
|
| [[Доминика]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1051
| XNH
| ''[[:d:Q125504926|Nasiriyah International Airport]]''
|
|
| [[Гыйрак]]
| [[Насыйрия]]
| ''[[:d:Q215649|Dhi Qar Governorate]]''
|-
| style='text-align:right'| 1052
| BOR
| ''[[:d:Q125120548|Bokeo International Airport]]''
|
|
| [[Лаос]]
| ''[[:d:Q24896442|Golden Triangle Special Economic Zone]]''
| ''[[:d:Q334884|Bokeo Province]]''<br/>''[[:d:Q6578402|Ton Pheung District]]''
|-
| style='text-align:right'| 1053
| LHL
| ''[[:d:Q110319433|Lachin International Airport]]''
|
| [[Файл:Opening ceremony of Lachin International Airport 08.jpg|center|128px]]
| [[Азәрбайҗан]]
|
| ''[[:d:Q301832|Lachin District]]''
|-
| style='text-align:right'| 1054
| ZZE
| ''[[:d:Q109050463|Zangilan International Airport]]''
|
| [[Файл:Ilham Aliyev and President of the Republic of Turkey Recep Tayyip Erdogan attended the opening ceremony of Zangilan International Airport 15.jpg|center|128px]]
| [[Азәрбайҗан]]
|
| [[Азәрбайҗан]]
|-
| style='text-align:right'| 1055
| KTI
| ''[[:d:Q106616277|Phnom Penh Techo International Airport]]''
|
|
| [[Камбоджа]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1056
| SAI
| ''[[:d:Q106511570|Siem Reap-Angkor International Airport]]''
|
| [[Файл:New Siem Reap-Angkor International Airport 05.jpg|center|128px]]
| [[Камбоджа]]
|
| ''[[:d:Q652818|Siem Reap Province]]''
|-
| style='text-align:right'| 1057
| FZL
| ''[[:d:Q104918311|Fuzuli International Airport]]''
|
| [[Файл:Fuzuli International Airport, Azerbaijan 5.jpg|center|128px]]
| [[Азәрбайҗан]]
| ''[[:d:Q1996181|Fuzuli]]''
| ''[[:d:Q331687|Fuzuli District]]''
|-
| style='text-align:right'| 1058
| NLA
| ''[[:d:Q104861396|Simon Mwansa Kapwepwe International Airport]]''
|
| [[Файл:2013-04-08 10-04-21 Zambia Copperbelt - Malabo.JPG|center|128px]]
| [[Замбия]]
| ''[[:d:Q219671|Ndola]]''
| [[Замбия]]
|-
| style='text-align:right'| 1059
|
| ''[[:d:Q97585842|Amaala International Airport]]''
|
|
| [[Согуд Гарәбстаны]]
| ''[[:d:Q1315953|Tabuk Province]]''<br/>''[[:d:Q236027|Мәдинә (провинция)]]''
| ''[[:d:Q1315953|Tabuk Province]]''<br/>''[[:d:Q236027|Мәдинә (провинция)]]''
|-
| style='text-align:right'| 1060
| EES
| ''[[:d:Q97279714|Berenice International Airport]]''
|
|
| [[Мисыр]]
|
| ''[[:d:Q30831|Кызыл Диңгез]]''
|-
| style='text-align:right'| 1061
| RSI
| ''[[:d:Q96675015|Red Sea International Airport]]''
|
|
| [[Согуд Гарәбстаны]]
|
| ''[[:d:Q1315953|Tabuk Province]]''
|-
| style='text-align:right'| 1062
|
| ''[[:d:Q86502347|New International Airport of Heraklion Crete]]''
|
|
| [[Греция]]
|
| ''[[:d:Q432472|Minoa Pediada Municipality]]''
|-
| style='text-align:right'| 1063
| EAX
| ''[[:d:Q85764840|Eduard Alexander Gummels Airport]]''
|
| [[Файл:EAG Airport Paramaribo Suriname.jpg|center|128px]]
| [[Суринам]]
|
| [[Парамарибо районы]]
|-
| style='text-align:right'| 1064
|
| ''[[:d:Q61473846|Airport of the Pacific]]''
|
| [[Файл:Nayib Bukele and Fernando Romero.jpg|center|128px]]
| [[Сальвадор]]
| ''[[:d:Q2420477|La Unión]]''<br/>''[[:d:Q124613662|Bitcoin City]]''
| ''[[:d:Q1130688|La Unión Department]]''
|-
| style='text-align:right'| 1065
| VLO
| ''[[:d:Q55637197|Vlora Airport]]''
|
| [[Файл:Vlora Airport during construction.jpg|center|128px]]
| [[Албания]]
| [[Влёра|Влөра]]
| ''[[:d:Q192849|Vlorë County]]''
|-
| style='text-align:right'| 1066
| PHH
| ''[[:d:Q55630162|Pokhara International Airport]]''
|
| [[Файл:Sign board at International Airport in Pokhara.jpg|center|128px]]
| [[Непал]]
| ''[[:d:Q6640|Pokhara]]''
| ''[[:d:Q6640|Pokhara]]''
|-
| style='text-align:right'| 1067
|
| ''[[:d:Q48816856|Soledad International Airport]]''
|
|
| [[Колумбия]]
|
| [[Соледад]]
|-
| style='text-align:right'| 1068
| HSR
| ''[[:d:Q42377088|Rajkot International Airport]]''
|
| [[Файл:Rajkot airport.jpg|center|128px]]
| [[Һиндстан]]
| ''[[:d:Q1069636|Saurashtra]]''
| ''[[:d:Q25565187|Rajkot Taluka]]''
|-
| style='text-align:right'| 1069
|
| ''[[:d:Q35318214|Weedpatch International Airport]]''
|
|
| [[Америка Кушма Штатлары]]
|
| [[Оклахома (штат)|Оклахома]]
|-
| style='text-align:right'| 1070
|
| ''[[:d:Q35298434|San Patricio International Airport]]''
|
|
| [[Америка Кушма Штатлары]]
|
| [[Сан-Патрисио (округ, Техас)]]
|-
| style='text-align:right'| 1071
|
| ''[[:d:Q29017968|Dutse International Airport]]''
|
| [[Файл:Dutse International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Нигерия]]
| ''[[:d:Q1023713|Dutse]]''
| ''[[:d:Q1023713|Dutse]]''
|-
| style='text-align:right'| 1072
| YIA
| ''[[:d:Q28725656|Yogyakarta International Airport]]''
|
| [[Файл:Yogyakarta International Airport terminal.jpg|center|128px]]
| [[Индонезия]]
|
| ''[[:d:Q11479|Kulon Progo]]''
|-
| style='text-align:right'| 1073
| CCE
| ''[[:d:Q28716933|Capital International Airport]]''
| 0<br/>34<br/>8<br/>11
| [[Файл:Capital International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Мисыр]]
| ''[[:d:Q19588497|New Capital]]''
| ''[[:d:Q19588497|New Capital]]''<br/>''[[:d:Q30805|Каһирә провинциясе]]''
|-
| style='text-align:right'| 1074
| OCS
| ''[[:d:Q25037308|Corisco International Airport]]''
|
|
| [[Экваториаль Гвинея]]
| ''[[:d:Q749561|Corisco]]''
| [[Экваториаль Гвинея]]
|-
| style='text-align:right'| 1075
| No/unknown value
| ''[[:d:Q24886990|Luau International Airport]]''
|
|
| [[Ангола]]
| ''[[:d:Q1872804|Luau]]''<br/>''[[:d:Q1015069|Dilolo]]''
| ''[[:d:Q131747679|Moxico Leste]]''
|-
| style='text-align:right'| 1076
|
| ''[[:d:Q18387412|Sir Ahmadu Bello International Airport]]''
|
|
| [[Нигерия]]
| ''[[:d:Q865828|Birnin Kebbi]]''
| [[Нигерия]]
|-
| style='text-align:right'| 1077
|
| ''[[:d:Q16892685|International Pan American Airport]]''
|
| [[Файл:Pan American Miami Terminal aerial view in the 1930s.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
|
| [[Флорида (штат)|Флорида]]
|-
| style='text-align:right'| 1078
| GGR
| ''[[:d:Q15221425|Garowe International Airport]]''
|
| [[Файл:Garowe Airport Terminal.jpg|center|128px]]
| [[Сомали]]
| ''[[:d:Q822679|Garowe]]''
| ''[[:d:Q1046329|Nugal]]''
|-
| style='text-align:right'| 1079
| UBN
| ''[[:d:Q14697701|Chinggis Khaan International Airport]]''
|
| [[Файл:Chinggis Khaan International Airport near Zuunmod.jpg|center|128px]]
| [[Монголия]]
|
| ''[[:d:Q276195|Töv Province]]''
|-
| style='text-align:right'| 1080
| SNF
| ''[[:d:Q12695173|Sub Teniente Nestor Arias Airport]]''
|
|
| [[Венесуэла]]
| [[Сан-Фелипе (Венесуэла)]]<br/>''[[:d:Q8347407|Cocorote]]''
| ''[[:d:Q2161707|Municipio Cocorote]]''<br/>[[Сан-Фелипе (Венесуэла)]]<br/>''[[:d:Q201121|Yaracuy]]''
|-
| style='text-align:right'| 1081
|
| ''[[:d:Q11824442|Itaipu International Airport]]''
|
|
| [[Парагвай]]
| ''[[:d:Q2271787|Hernandarias District]]''
| [[Парагвай]]
|-
| style='text-align:right'| 1082
| JIJ
| ''[[:d:Q11824359|Jijiga Airport]]''
|
|
| [[Хәбәшстан|Эфиопия]]
| ''[[:d:Q755763|Jijiga]]''
| ''[[:d:Q202800|Somali Region]]''
|-
| style='text-align:right'| 1083
| DBB
| ''[[:d:Q11824194|El Alamein International Airport]]''
| 0
| [[Файл:20121021 AK W105465 0001.JPG - Flickr - NZ Defence Force (8).jpg|center|128px]]
| [[Мисыр]]
| ''[[:d:Q204439|El Alamein]]''
| ''[[:d:Q3136983|El Dabaa]]''
|-
| style='text-align:right'| 1084
|
| ''[[:d:Q11370191|Kyushu International Airport]]''
|
|
| [[Япония]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 1085
| KMU
| ''[[:d:Q10853735|Kismayo Airport]]''
|
| [[Файл:Kismayo Airport.jpg|center|128px]]
| [[Сомали]]
| ''[[:d:Q270787|Kismayo]]''
| ''[[:d:Q877042|Түбән Джубба]]''
|-
| style='text-align:right'| 1086
| LWV
| ''[[:d:Q10847328|Lawrenceville-Vincennes International Airport]]''
|
| [[Файл:Lawrenceville-Vincennes International Airport IL 2006 USGS.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Лоренсвилл (Иллинойс)|Лоренсвилл]]
| [[Иллинойс (штат)|Иллинойс]]
|-
| style='text-align:right'| 1087
| VNX
| ''[[:d:Q7930082|Vilankulo Airport]]''
|
|
| [[Мозамбик]]
| ''[[:d:Q2006546|Vilankulo]]''
| ''[[:d:Q6316575|Vilanculos District]]''
|-
| style='text-align:right'| 1088
| EIS
| ''[[:d:Q7703252|Terrance B. Lettsome International Airport]]''
|
| [[Файл:Beef Island (2074569801).jpg|center|128px]]
| [[Бөекбритания]]
| [[Британия Виргин Утраулары]]
| ''[[:d:Q2893661|Beef Island]]''<br/>[[Британия Виргин Утраулары]]
|-
| style='text-align:right'| 1089
| TBG
| ''[[:d:Q7673600|Tabubil Airport]]''
|
|
| [[Папуа — Яңа Гвинея]]
|
| ''[[:d:Q849790|Western Province]]''<br/>''[[:d:Q3711259|North Fly District]]''<br/>''[[:d:Q1017801|Tabubil]]''<br/>''[[:d:Q7600806|Star Mountains Rural LLG]]''
|-
| style='text-align:right'| 1090
| SFH
| ''[[:d:Q7413855|San Felipe International Airport]]''
|
| [[Файл:Aeropuerto San Felipe, Mexicali, Baja California- San Felipe Airport, Mexicali, Baja California (23176771910) (2).jpg|center|128px]]
| [[Мексика]]
| [[Сан Фелипе (Мексикали)]]
| [[Сан Фелипе (Мексикали)]]
|-
| style='text-align:right'| 1091
| UIO
| ''[[:d:Q7376063|Old Mariscal Sucre International Airport]]''
|
| [[Файл:Quito Mariscal Sucre Airport.JPG|center|128px]]
| [[Эквадор]]
| [[Кито]]
| [[Эквадор]]
|-
| style='text-align:right'| 1092
| OGL
| ''[[:d:Q7080093|Eugene F. Correia International Airport]]''
|
| [[Файл:Airport Ogle-Correia.jpeg|center|128px]]
| [[Гайана]]
| [[Джорджтаун (Гайана)|Джорджтаун]]
| [[Гайана]]
|-
| style='text-align:right'| 1093
| LLC
| ''[[:d:Q7058187|Cagayan North International Airport]]''
|
|
| [[Филиппин|Филипин]]
| ''[[:d:Q13759|Cagayan]]''
| ''[[:d:Q49320|Lal-lo]]''
|-
| style='text-align:right'| 1094
| NYI
| ''[[:d:Q6768637|Sunyani Airport]]''
|
|
| [[Гана]]
| ''[[:d:Q406037|Sunyani]]''
| ''[[:d:Q406037|Sunyani]]''<br/>''[[:d:Q1786388|Sunyani Municipal District]]''
|-
| style='text-align:right'| 1095
| LIZ
| ''[[:d:Q6681265|Loring International Airport]]''
|
| [[Файл:Loring Air Force Base.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
|
| [[Мэн (штат)|Мэн]]
|-
| style='text-align:right'| 1096
| RBR
| ''[[:d:Q6587048|Presidente Médici International Airport]]''
|
|
| [[Бразилия]]
| [[Риу-Бранку (Акри)|Риу-Бранку]]
| [[Риу-Бранку (Акри)|Риу-Бранку]]
|-
| style='text-align:right'| 1097
| RRT
| ''[[:d:Q6586952|Warroad International Airport]]''
|
|
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Варроад (Миннесота)|Варроад]]
| [[Розо (округ, Миннесота)|Розо (округ, Минесота)]]
|-
| style='text-align:right'| 1098
|
| ''[[:d:Q6368126|Karakol International Airport]]''
|
|
| [[Кыргызстан]]
| [[Каракул|Каракол]]
| [[Каракул|Каракол]]
|-
| style='text-align:right'| 1099
|
| ''[[:d:Q6354856|Kalyan International Airport]]''
|
|
| [[Һиндстан]]
|
| ''[[:d:Q366754|Kalyan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1100
| KAI
| ''[[:d:Q6347639|Kaieteur International Airport]]''
|
| [[Файл:Runway at Kaieteur Falls Guyana (16408969637).jpg|center|128px]]
| [[Гайана]]
| ''[[:d:Q3364456|Kaieteur National Park]]''
| ''[[:d:Q1454035|Potaro-Siparuni]]''
|-
| style='text-align:right'| 1101
| IZL
| ''[[:d:Q6102047|Izmail International Airport]]''
|
| [[Файл:UKOI-9.jpg|center|128px]]
| [[Украина]]
| [[Измаил]]
| [[Измаил]]<br/>''[[:d:Q100526054|Safiany Rural Hromada]]''
|-
| style='text-align:right'| 1102
|
| ''[[:d:Q6082890|Islamkot International Airport]]''
|
| [[Файл:Mai Bakhtawar International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Пакистан Ислам Җөмһүрияте|Пакьстан]]
|
| ''[[:d:Q2315507|Tharparkar District]]''
|-
| style='text-align:right'| 1103
|
| ''[[:d:Q6031698|Ing. Fernando Espinosa Gutiérrez International Airport]]''
|
|
| [[Мексика]]
| [[Керетаро (штат)]]
| [[Сантьяго-де-Керетаро]]
|-
| style='text-align:right'| 1104
| ULU
| ''[[:d:Q5617915|Gulu Airport]]''
|
| [[Файл:Gulu Airfield.jpg|center|128px]]
| [[Уганда]]
| ''[[:d:Q581379|Gulu City]]''
| ''[[:d:Q2559686|Northern Region]]''
|-
| style='text-align:right'| 1105
|
| ''[[:d:Q5511766|Nürnberg-Fürth Industry Airfield]]''
|
|
| [[Алмания|Германия]]
|
| [[Фүрт]]
|-
| style='text-align:right'| 1106
| SVD
| ''[[:d:Q4789828|Argyle International Airport]]''
|
| [[Файл:Argyle Terminal Building.jpg|center|128px]]
| [[Сент-Винсент һәм Гренадиналар|Сент-Винсент һәм Гренадиннар]]
| ''[[:d:Q41474|Kingstown]]''
| [[Сент-Винсент һәм Гренадиналар|Сент-Винсент һәм Гренадиннар]]
|-
| style='text-align:right'| 1107
| ASD
| ''[[:d:Q4759539|Andros Town International Airport]]''
|
|
| [[Багамалар]]
| ''[[:d:Q1771818|Andros Town]]''
| [[Багамалар]]
|-
| style='text-align:right'| 1108
| ALI
| ''[[:d:Q4725933|Alice International Airport]]''
|
|
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Элис (Техас)|Элис]]
| [[Техас (штат)|Техас]]
|-
| style='text-align:right'| 1109
|
| ''[[:d:Q4520104|HAL Airport]]''
| 0<br/>47<br/>115<br/>298<br/>333<br/>205<br/>286<br/>549<br/>234<br/>165<br/>196<br/>1342<br/>391<br/>1917<br/>417<br/>1286<br/>1766
|
| [[Һиндстан]]
|
| [[Bäñgäluru|Бәңгәлуру]]
|-
| style='text-align:right'| 1110
| BYH
| ''[[:d:Q4387053|Arkansas International Airport]]''
|
| [[Файл:Blytheville BYH.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Блайтвиль (Арканзас)|Блайтвиль]]
| [[Арканзас]]
|-
| style='text-align:right'| 1111
| GMO
| ''[[:d:Q3914644|Gombe Lawanti International Airport]]''
|
| [[Файл:Gombe International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Нигерия]]
| ''[[:d:Q591598|Gombe]]''<br/>''[[:d:Q660986|Arik Air]]''
| ''[[:d:Q376241|Gombe State]]''
|-
| style='text-align:right'| 1112
| GSW
| ''[[:d:Q3913365|Greater Southwest International Airport]]''
|
| [[Файл:GSW Airport Diagram.png|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
|
| [[Форт-Ворт|Форт-Верт]]
|-
| style='text-align:right'| 1113
|
| ''[[:d:Q3884833|Bugesera International Airport]]''
|
|
| [[Руанда]]
|
| ''[[:d:Q3859|Kigali]]''<br/>''[[:d:Q2724056|Bugesera District]]''<br/>''[[:d:Q21405823|Rilima]]''
|-
| style='text-align:right'| 1114
| DXN
| ''[[:d:Q3812243|Noida International Airport]]''
|
| [[Файл:Prime Minister of Bharat, Shri Narendra Damodardas Modi at the inauguration ceremony of the Noida International Airport, Jewar.jpg|center|128px]]
| [[Һиндстан]]
| [[Dähli]]
| [[Уттар-Прадеш]]
|-
| style='text-align:right'| 1115
| MFU
| ''[[:d:Q3566281|Mfuwe Airport]]''
|
| [[Файл:Mfuwe International Airport.JPG|center|128px]]
| [[Замбия]]
| ''[[:d:Q255008|Mfuwe]]''
| [[Замбия]]
|-
| style='text-align:right'| 1116
| CYO
| ''[[:d:Q3505324|Vilo Acuña Airport]]''
|
| [[Файл:Aeropuerto Vilo Acuna.JPG|center|128px]]
| [[Куба]]
| ''[[:d:Q1052027|Cayo Largo del Sur]]''
| ''[[:d:Q11714161|Municipio Especial Isla de la Juventud]]''
|-
| style='text-align:right'| 1117
| GGT
| ''[[:d:Q3499608|Exuma International Airport]]''
|
| [[Файл:Exuma International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Багамалар]]
| ''[[:d:Q1385577|Exuma]]''
| ''[[:d:Q1385577|Exuma]]''
|-
| style='text-align:right'| 1118
| SNU
| ''[[:d:Q3496664|Abel Santamaría Airport]]''
|
| [[Файл:Abel Santamaria Airport.jpg|center|128px]]
| [[Куба]]
| [[Санта-Клара (Куба)|Санта-Клара]]
| ''[[:d:Q115434|Villa Clara Province]]''
|-
| style='text-align:right'| 1119
| NEV
| ''[[:d:Q3495906|Vance W. Amory International Airport]]''
|
| [[Файл:Vance Amory Airport facade, June 2006.jpg|center|128px]]
| [[Сент-Китс һәм Невис]]
|
| ''[[:d:Q2835379|Newcastle]]''
|-
| style='text-align:right'| 1120
| UHE
| ''[[:d:Q3490779|Kunovice Airport]]''
|
| [[Файл:Letiště Kunovice - ČÚZK (2022).jpg|center|128px]]
| [[Чехия]]
| ''[[:d:Q502993|Уһерске-Һрадиште]]''
| ''[[:d:Q175197|Куновитсе]]''
|-
| style='text-align:right'| 1121
| PYK
| ''[[:d:Q3443067|Payam International Airport]]''
|
| [[Файл:Payam Airport 08.jpg|center|128px]]
| [[Иран]]
|
| [[Кәрәҗ]]
|-
| style='text-align:right'| 1122
| LRR
| ''[[:d:Q3434640|Larestan International Airport]]''
|
| [[Файл:Lar airport.jpg|center|128px]]
| [[Иран]]
| ''[[:d:Q721029|Lar]]''
| ''[[:d:Q721029|Lar]]''
|-
| style='text-align:right'| 1123
| ZBR
| ''[[:d:Q3433938|Konarak Airport]]''
|
|
| [[Иран]]
| [[Чабәһар]]
| ''[[:d:Q16726902|Jahliyan Rural District]]''
|-
| style='text-align:right'| 1124
| ACN
| ''[[:d:Q3275110|Ciudad Acuña International Airport]]''
|
|
| [[Мексика]]
| [[Сиудад Акунья (Акунья)]]
| [[Коауила (штат)|Коавила (штат)]]
|-
| style='text-align:right'| 1125
| VNT
| ''[[:d:Q3243402|Ventspils International Airport]]''
|
| [[Файл:Ventspils Airport 01.jpg|center|128px]]
| [[Латвия]]
| [[Вентспилс]]
| [[Вентспилс]]
|-
| style='text-align:right'| 1126
| RYK
| ''[[:d:Q3235708|Shaikh Zayed International Airport]]''
|
|
| [[Пакистан Ислам Җөмһүрияте|Пакьстан]]
| ''[[:d:Q989297|Rahim Yar Khan]]''
| ''[[:d:Q4478|Пәнҗаб]]''
|-
| style='text-align:right'| 1127
| CMW
| ''[[:d:Q3086164|Ignacio Agramonte International Airport]]''
|
| [[Файл:Camagüey Airport entrance, July 2016.jpg|center|128px]]
| [[Куба]]
| [[Камагвей]]
| ''[[:d:Q215147|Camagüey Province]]''
|-
| style='text-align:right'| 1128
| GAQ
| ''[[:d:Q3083185|Gao International Airport]]''
|
| [[Файл:Boeing C-17 landing at Gao Airport, Mali.jpg|center|128px]]
| [[Мали]]
| ''[[:d:Q188904|Гао шәһәре]]''
| ''[[:d:Q332392|Гао төбәге]]''
|-
| style='text-align:right'| 1129
| NYT
| ''[[:d:Q3016810|Nay Pyi Taw International Airport]]''
|
|
| [[Мьянма]]
| [[Нейпьидо]]
| ''[[:d:Q119494|Мандалай төбәге]]''
|-
| style='text-align:right'| 1130
| INH
| ''[[:d:Q3015312|Inhambane Airport]]''
|
| [[Файл:Inhambane airport terminal.jpg|center|128px]]
| [[Мозамбик]]
| ''[[:d:Q456577|Inhambane]]''
| ''[[:d:Q456577|Inhambane]]''
|-
| style='text-align:right'| 1131
| UKS
| [[Belbek Xalıqara hawa alanı]]
|
| [[Файл:BelbekAirport.jpg|center|128px]]
| [[Украина]]
| [[Акъяр]]
| [[Акъяр]]
|-
| style='text-align:right'| 1132
| VAV
| ''[[:d:Q2980547|Vavaʻu International Airport]]''
|
| [[Файл:Vavau airport, Tonga.jpg|center|128px]]
| [[Тонга]]
|
| ''[[:d:Q859666|Vavaʻu group]]''
|-
| style='text-align:right'| 1133
| GDT
| ''[[:d:Q2902808|JAGS McCartney International Airport]]''
|
| [[Файл:Caribbean winter 2008 2009 2 998.JPG|center|128px]]
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q34205|Cockburn Town]]''
| ''[[:d:Q1473924|Grand Turk]]''<br/>[[Төркс һәм Кайкос]]
|-
| style='text-align:right'| 1134
| RUA
| ''[[:d:Q2902777|Arua Airport]]''
|
|
| [[Уганда]]
| ''[[:d:Q500111|Arua]]''
| ''[[:d:Q2559686|Northern Region]]''
|-
| style='text-align:right'| 1135
| ABB
| ''[[:d:Q2902763|Asaba International Airport]]''
|
| [[Файл:Asaba International Airport, Asaba, Delta state.jpg|center|128px]]
| [[Нигерия]]
| ''[[:d:Q1061665|Asaba]]''
| ''[[:d:Q7106622|Oshimili North]]''
|-
| style='text-align:right'| 1136
| CFG
| ''[[:d:Q2902044|Jaime González Airport]]''
|
| [[Файл:Airport sign, Cienfuegos, Cuba. (11805417135).jpg|center|128px]]
| [[Куба]]
| [[Сьенфвегос]]
| ''[[:d:Q115444|Cienfuegos Province]]''
|-
| style='text-align:right'| 1137
| CCC
| ''[[:d:Q2895532|Jardines del Rey Airport]]''
|
| [[Файл:2023-04 CCC airport 16.jpg|center|128px]]
| [[Куба]]
| ''[[:d:Q1052012|Cayo Coco]]''
| ''[[:d:Q1052012|Cayo Coco]]''
|-
| style='text-align:right'| 1138
| RSD
| ''[[:d:Q2887446|Rock Sound International Airport]]''
|
|
| [[Багамалар]]
|
| ''[[:d:Q2699715|South Eleuthera]]''
|-
| style='text-align:right'| 1139
|
| ''[[:d:Q2886480|Base aérienne de Ouakam]]''
|
| [[Файл:Ouakam-Base aérienne (5).jpg|center|128px]]
| [[Сенегал]]
| ''[[:d:Q3718|Dakar]]''
| ''[[:d:Q856268|Dakar]]''
|-
| style='text-align:right'| 1140
| LIO
| ''[[:d:Q2878674|Limón International Airport]]''
|
|
| [[Коста-Рика]]
| [[Лимон (Коста-Рика)]]
| ''[[:d:Q642644|Limón Province]]''
|-
| style='text-align:right'| 1141
| PSZ
| ''[[:d:Q2876080|Puerto Suárez International Airport]]''
|
| [[Файл:Puerto Suárez airport terminal, Bolivia.jpg|center|128px]]
| [[Боливия]]
| ''[[:d:Q1014456|Puerto Suárez]]''
| ''[[:d:Q1014456|Puerto Suárez]]''
|-
| style='text-align:right'| 1142
| GAF
| ''[[:d:Q2876067|Gafsa – Ksar International Airport]]''
|
|
| [[Тунис]]
| ''[[:d:Q466006|Кафсә]]''<br/>''[[:d:Q3094306|delegation of Gafsa Sud]]''
| ''[[:d:Q466006|Кафсә]]''
|-
| style='text-align:right'| 1143
| IAM
| ''[[:d:Q2876003|In Aménas Airport]]''
|
|
| [[Алжир|Әлҗәзаир]]
| ''[[:d:Q3118424|In Amenas]]''
| ''[[:d:Q188166|Adrar Province]]''
|-
| style='text-align:right'| 1144
| ELU
| ''[[:d:Q2875773|Guemar Airport]]''
|
| [[Файл:مطار قمار الوادي.jpg|center|128px]]
| [[Алжир|Әлҗәзаир]]
| ''[[:d:Q1642636|El Oued]]''
| ''[[:d:Q3118881|Guemar]]''
|-
| style='text-align:right'| 1145
| AZR
| ''[[:d:Q2875746|Touat-Cheikh Sidi Mohamed Belkebir Airport]]''
|
|
| [[Алжир|Әлҗәзаир]]
| ''[[:d:Q251181|Adrar]]''
| ''[[:d:Q188166|Adrar Province]]''
|-
| style='text-align:right'| 1146
| FJR
| ''[[:d:Q2739813|Fujairah International Airport]]''
|
| [[Файл:Fujairah International Airport.JPG|center|128px]]
| [[Берләшкән Гарәп Әмирлекләре]]
| [[Фөҗәйрә]]
| [[Фөҗәйрә (әмирлек)|Фөҗәйрә]]
|-
| style='text-align:right'| 1147
|
| ''[[:d:Q2684487|Duhok International Airport]]''
|
|
| [[Гыйрак]]
| [[Дәһук]]
| ''[[:d:Q16885392|Simele District]]''
|-
| style='text-align:right'| 1148
| ATR
| ''[[:d:Q2670961|Atar International Airport]]''
|
| [[Файл:Atar International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Мавритания]]
| ''[[:d:Q735645|Atar]]''
| ''[[:d:Q735645|Atar]]''
|-
| style='text-align:right'| 1149
| BLZ
| ''[[:d:Q2670307|Bakili Muluzi International Airport]]''
|
| [[Файл:2010-10-23 11-13-59 Malawi - Chileka.jpg|center|128px]]
| [[Малави]]
| ''[[:d:Q188693|Blantyre]]''
| [[Малави]]
|-
| style='text-align:right'| 1150
| GWD
| ''[[:d:Q2639197|Gwadar International Airport]]''
|
|
| [[Пакистан Ислам Җөмһүрияте|Пакьстан]]
| ''[[:d:Q580533|Gwadar]]''
| [[Пакистан Ислам Җөмһүрияте|Пакьстан]]
|-
| style='text-align:right'| 1151
| TUK
| ''[[:d:Q2633549|Turbat International Airport]]''
|
|
| [[Пакистан Ислам Җөмһүрияте|Пакьстан]]
| ''[[:d:Q2977093|Turbat]]''
| ''[[:d:Q2977093|Turbat]]''
|-
| style='text-align:right'| 1152
| HOD
| ''[[:d:Q2584014|Hodeida International Airport]]''
|
|
| [[Йәмән]]
| ''[[:d:Q270041|Al Hudaydah]]''
| ''[[:d:Q270041|Al Hudaydah]]''
|-
| style='text-align:right'| 1153
| SON
| ''[[:d:Q2580525|Santo-Pekoa International Airport]]''
|
| [[Файл:Santo airport.jpg|center|128px]]
| [[Вануату]]
| ''[[:d:Q876557|Luganville]]''
| ''[[:d:Q740640|Sanma]]''
|-
| style='text-align:right'| 1154
| NAT
| ''[[:d:Q2579272|Augusto Severo International Airport]]''
| 0
| [[Файл:Aeroporto Augusto Severo.jpg|center|128px]]
| [[Бразилия]]
| [[Натал]]
| [[Парнамирин]]
|-
| style='text-align:right'| 1155
| TKD
| ''[[:d:Q2576085|Takoradi Airport]]''
|
| [[Файл:9GAEU-DGTK.jpg|center|128px]]
| [[Гана]]
| ''[[:d:Q243293|Sekondi-Takoradi]]''
| ''[[:d:Q243293|Sekondi-Takoradi]]''<br/>''[[:d:Q7447324|Sekondi Takoradi Metropolitan District]]''
|-
| style='text-align:right'| 1156
|
| ''[[:d:Q2566659|Cahul International Airport]]''
|
|
| [[Молдова]]
|
| ''[[:d:Q503469|Cahul]]''
|-
| style='text-align:right'| 1157
| GOM
| ''[[:d:Q2564541|Goma International Airport]]''
|
| [[Файл:Aérogare et Parking de l'Aéroport de Goma.jpg|center|128px]]
| [[Конго Демократик Республикасы]]
| ''[[:d:Q204381|Goma]]''
| ''[[:d:Q204381|Goma]]''
|-
| style='text-align:right'| 1158
| ULG
| ''[[:d:Q2525980|Ölgii International Airport]]''
|
| [[Файл:Olgii Airport01.JPG|center|128px]]
| [[Монголия]]
| ''[[:d:Q297060|Ölgii]]''
| ''[[:d:Q297060|Ölgii]]''
|-
| style='text-align:right'| 1159
| DIR
| ''[[:d:Q2507539|Aba Tenna Dejazmach Yilma International Airport]]''
|
|
| [[Хәбәшстан|Эфиопия]]
| ''[[:d:Q193486|Dire Dawa]]''
| [[Хәбәшстан|Эфиопия]]
|-
| style='text-align:right'| 1160
| FPO
| ''[[:d:Q2493876|Grand Bahama International Airport]]''
|
|
| [[Багамалар]]
| ''[[:d:Q867573|Freeport]]''
| ''[[:d:Q867573|Freeport]]''
|-
| style='text-align:right'| 1161
| DGP
| ''[[:d:Q2371274|Daugavpils International Airport]]''
|
| [[Файл:'Lidosta' - panoramio.jpg|center|128px]]
| [[Латвия]]
|
| ''[[:d:Q2615046|Naujene Parish]]''
|-
| style='text-align:right'| 1162
| CAP
| ''[[:d:Q2286957|Cap-Haitien International Airport]]''
|
| [[Файл:International Airport Cap Haitien (8070547595).jpg|center|128px]]
| [[Haiti]]
| ''[[:d:Q216835|Cap-Haïtien]]''
| [[Haiti]]
|-
| style='text-align:right'| 1163
| SHO
| ''[[:d:Q2285574|King Mswati III International Airport]]''
|
| [[Файл:King Mswati III International Airport - Terminal.jpg|center|128px]]
| [[Эсватини]]
| [[Манзини]]
| ''[[:d:Q856657|Lubombo Region]]''
|-
| style='text-align:right'| 1164
|
| ''[[:d:Q2262149|Waalhaven]]''
|
| [[Файл:Vliegveld Waalhaven 1932.jpg|center|128px]]
| [[Нидерланд]]
| [[Роттердам]]
| ''[[:d:Q2680952|Rotterdam]]''
|-
| style='text-align:right'| 1165
| NTY
| ''[[:d:Q2233125|Pilanesberg International Airport]]''
|
|
| [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]]
| ''[[:d:Q985798|Sun City, North West]]''
| ''[[:d:Q165956|Төньяк-Көнбатыш провинциясе]]''
|-
| style='text-align:right'| 1166
| PTG
| ''[[:d:Q2233103|Polokwane International Airport]]''
|
|
| [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]]
| ''[[:d:Q131662|Polokwane]]''
| ''[[:d:Q134907|Limpopo]]''
|-
| style='text-align:right'| 1167
| BTE
| ''[[:d:Q2233057|Sherbro International Airport]]''
|
| [[Файл:Sherbro Island - panoramio (4).jpg|center|128px]]
| [[Сьерра-Леоне]]
| ''[[:d:Q892886|Bonthe]]''
| [[Сьерра-Леоне]]
|-
| style='text-align:right'| 1168
| BRM
| ''[[:d:Q2231932|Jacinto Lara International Airport]]''
|
| [[Файл:Aeropuerto Jacinto Lara.JPG|center|128px]]
| [[Венесуэла]]
| [[Баркисимето]]
| [[Баркисимето]]<br/>''[[:d:Q2435584|Municipio Iribarren]]''
|-
| style='text-align:right'| 1169
| VLN
| ''[[:d:Q2231898|Arturo Michelena International Airport]]''
|
| [[Файл:Aviones de Avior Airlines en AIAM.jpg|center|128px]]
| [[Венесуэла]]
| [[Валенсия (Венесуэла)]]
| ''[[:d:Q191186|Carabobo]]''
|-
| style='text-align:right'| 1170
| BLA
| ''[[:d:Q2231506|Barcelona Internacional Gral J. A. Anzoátegui Airport]]''
|
| [[Файл:Aeropuerto13.jpg|center|128px]]
| [[Венесуэла]]
| [[Барселона (Венесуэла)]]
| ''[[:d:Q190922|Anzoátegui]]''
|-
| style='text-align:right'| 1171
| CFK
| ''[[:d:Q2228220|Chlef International Airport]]''
|
|
| [[Алжир|Әлҗәзаир]]
| ''[[:d:Q849561|Chlef]]''
| [[Алжир|Әлҗәзаир]]
|-
| style='text-align:right'| 1172
| OCJ
| ''[[:d:Q2220544|Ian Fleming International Airport]]''
|
|
| [[Ямайка]]
| ''[[:d:Q602783|Ocho Rios]]''
| ''[[:d:Q4947174|Boscobel]]''
|-
| style='text-align:right'| 1173
| SDD
| ''[[:d:Q2089913|Lubango Airport]]''
|
| [[Файл:Lubango Airport.jpg|center|128px]]
| [[Ангола]]
| [[Lubango]]
| ''[[:d:Q214572|Huíla Province]]''
|-
| style='text-align:right'| 1174
| GLK
| ''[[:d:Q2011096|Abdullahi Yusuf International Airport]]''
|
| [[Файл:Galkaio Airport - panoramio.jpg|center|128px]]
| [[Сомали]]
| ''[[:d:Q865586|Galkayo]]''
| ''[[:d:Q877034|Mudug]]''
|-
| style='text-align:right'| 1175
| XBJ
| ''[[:d:Q1955907|Birjand International Airport]]''
|
| [[Файл:Birjand International Airport 1.jpg|center|128px]]
| [[Иран]]
| [[Бирҗәнд]]
| ''[[:d:Q1286327|Birjand County]]''
|-
| style='text-align:right'| 1176
| SKB
| ''[[:d:Q1933813|Robert L. Bradshaw International Airport]]''
|
| [[Файл:St. Kitts Airport Terminal from side.jpg|center|128px]]
| [[Сент-Китс һәм Невис]]
| ''[[:d:Q41295|Basseterre]]''
| [[Сент-Китс һәм Невис]]
|-
| style='text-align:right'| 1177
| LSP
| ''[[:d:Q1932974|Josefa Camejo International Airport]]''
|
| [[Файл:Aeropuerto-internacional-josefa-camejo-venezuela.jpg|center|128px]]
| [[Венесуэла]]
| [[Пунто-Фихо]]
| ''[[:d:Q2318412|Municipio Los Taques]]''
|-
| style='text-align:right'| 1178
| PLS
| ''[[:d:Q1748436|Providenciales International Airport]]''
|
| [[Файл:Providenciales International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q1616654|Providenciales]]''
| ''[[:d:Q1616654|Providenciales]]''<br/>[[Төркс һәм Кайкос]]
|-
| style='text-align:right'| 1179
| CKC
| ''[[:d:Q1708502|Cherkasy International Airport]]''
|
| [[Файл:Cherkasy Airport.JPG|center|128px]]
| [[Украина]]
| [[Черкассы|Черкасы]]
| [[Черкассы|Черкасы]]
|-
| style='text-align:right'| 1180
| LTX
| ''[[:d:Q1658001|Cotopaxi International Airport]]''
|
| [[Файл:Aeropuerto Cotopaxi.JPG|center|128px]]
| [[Эквадор]]
| ''[[:d:Q379338|Latacunga]]''
| [[Эквадор]]
|-
| style='text-align:right'| 1181
| PJC
| ''[[:d:Q1657937|Dr. Augusto Roberto Fuster International Airport]]''
|
|
| [[Парагвай]]
| [[Педро-Хуан-Кабальеро]]
| ''[[:d:Q686586|Amambay Department]]''
|-
| style='text-align:right'| 1182
| NTR
| ''[[:d:Q1657885|Del Norte International Airport]]''
|
| [[Файл:ElNorte201806p4.jpg|center|128px]]
| [[Мексика]]
| [[Монтеррей]]
| [[Хенераль-Эскобедо]]
|-
| style='text-align:right'| 1183
| AXA
| ''[[:d:Q1657604|Clayton J. Lloyd International Airport]]''
|
| [[Файл:Aircraft parking at Anguilla Airport.jpg|center|128px]]
| [[Бөекбритания]]
| ''[[:d:Q30994|The Valley]]''
| ''[[:d:Q30994|The Valley]]''<br/>[[Ангилья]]
|-
| style='text-align:right'| 1184
| PMV
| ''[[:d:Q1655978|Santiago Mariño Caribbean International Airport]]''
|
| [[Файл:TerminalSVMG.jpg|center|128px]]
| [[Венесуэла]]
| [[Порламар]]
| ''[[:d:Q334738|Margarita Island]]''
|-
| style='text-align:right'| 1185
| ESG
| ''[[:d:Q1655907|Dr. Luis María Argaña International Airport]]''
|
| [[Файл:Airport hall at Mariscal Estigarribia 1.jpg|center|128px]]
| [[Парагвай]]
| ''[[:d:Q741017|Boquerón Department]]''
| ''[[:d:Q1093167|Mariscal Estigarribia]]''
|-
| style='text-align:right'| 1186
| MVB
| ''[[:d:Q1528953|M'Vengue El Hadj Omar Bongo Ondimba International Airport]]''
|
| [[Файл:Aeroport de franceville.jpg|center|128px]]
| [[Габон]]
| ''[[:d:Q459369|Franceville]]''
| ''[[:d:Q654438|Югары Огове]]''
|-
| style='text-align:right'| 1187
| PEW
| ''[[:d:Q1516769|Bacha Khan International Airport]]''
|
| [[Файл:Peshawar Airport (retouched).JPG|center|128px]]
| [[Пакистан Ислам Җөмһүрияте|Пакьстан]]
| [[Пишавәр]]
| ''[[:d:Q183314|Хәйбәр-Пәхтунхва]]''
|-
| style='text-align:right'| 1188
| FNA
| ''[[:d:Q1453722|Lungi International Airport]]''
|
| [[Файл:New Freetown International Airport airside.jpg|center|128px]]
| [[Сьерра-Леоне]]
| ''[[:d:Q3780|Freetown]]''
| ''[[:d:Q1852034|Port Loko District]]''
|-
| style='text-align:right'| 1189
| VFA
| ''[[:d:Q1433189|Victoria Falls Airport]]''
|
| [[Файл:VictoriaFallsAirport arrivals.jpg|center|128px]]
| [[Зимбабве]]
| ''[[:d:Q1393804|Victoria Falls]]''
| ''[[:d:Q1393804|Victoria Falls]]''
|-
| style='text-align:right'| 1190
| SCU
| ''[[:d:Q1432764|Antonio Maceo Airport]]''
|
| [[Файл:Cubana in SdC.JPG|center|128px]]
| [[Куба]]
| [[Сантьяго-де-Куба]]
| [[Сантьяго-де-Куба]]
|-
| style='text-align:right'| 1191
| RVY
| ''[[:d:Q1432606|Rivera International Airport]]''
|
|
| [[Уругвай]]
| ''[[:d:Q646498|Rivera]]''
| ''[[:d:Q16609|Rivera Department]]''
|-
| style='text-align:right'| 1192
| RKT
| ''[[:d:Q1432589|Ras Al Khaimah International Airport]]''
|
| [[Файл:Ras Al Khaimah International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Берләшкән Гарәп Әмирлекләре]]
|
| [[Рәэсел-Хәймә (әмирлек)|Рәэсел-Хәймә]]
|-
| style='text-align:right'| 1193
| KAC
| ''[[:d:Q1432529|Qamishli International Airport]]''
|
| [[Файл:Qamishli International Airport, 2010.jpg|center|128px]]
| [[Сүрия]]
| ''[[:d:Q212757|Qamishli]]''
| ''[[:d:Q212757|Qamishli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1194
| PKZ
| ''[[:d:Q1432294|Pakse International Airport]]''
|
| [[Файл:Pakxe Airport Laos.jpg|center|128px]]
| [[Лаос]]
| ''[[:d:Q383622|Pāksē]]''
| ''[[:d:Q334888|Champasak Province]]''
|-
| style='text-align:right'| 1195
| GHA
| ''[[:d:Q1432199|Noumérat – Moufdi Zakaria Airport]]''
|
| [[Файл:DAUG-terminal.jpg|center|128px]]
| [[Алжир|Әлҗәзаир]]
| ''[[:d:Q622841|Ghardaia]]''
| ''[[:d:Q17601|Ghardaïa Province]]''
|-
| style='text-align:right'| 1196
| NIC
| ''[[:d:Q1432185|Nicosia International Airport]]''
|
| [[Файл:Cyprus - Nicosia airport front.JPG|center|128px]]
| [[Кипр Республикасы]]<br/>[[Төньяк Кипрның Төрек Җөмһүрияте]]
| [[Никосия]]
| [[Никосия]]
|-
| style='text-align:right'| 1197
| OSM
| ''[[:d:Q1432089|Mosul International Airport]]''
|
| [[Файл:MOSUL AIRPORT . IRAQ - panoramio.jpg|center|128px]]
| [[Гыйрак]]
|
| ''[[:d:Q189352|Nineveh Governorate]]''
|-
| style='text-align:right'| 1198
| MAK
| ''[[:d:Q1432004|Malakal Airport]]''
|
| [[Файл:Sudan Envoy - Malakal Airstrip.jpg|center|128px]]
| [[Көньяк Судан]]
| ''[[:d:Q220049|Malakal]]''
| [[Көньяк Судан]]
|-
| style='text-align:right'| 1199
| LVI
| ''[[:d:Q1431890|Harry Mwaanga Nkumbula International Airport]]''
|
| [[Файл:Livingstone Airport.jpg|center|128px]]
| [[Замбия]]
| ''[[:d:Q1866604|Livingstone]]''
| ''[[:d:Q738382|Көньяк провинциясе]]''
|-
| style='text-align:right'| 1200
| MQP
| ''[[:d:Q1431784|Kruger Mpumalanga International Airport]]''
|
| [[Файл:Entrada al Aeropuerto Internacional Kruger Mpumalanga en Nelspruit, Sudáfrica.JPG|center|128px]]
| [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]]
| ''[[:d:Q170313|Mbombela]]''
| ''[[:d:Q132410|Mpumalanga]]''
|-
| style='text-align:right'| 1201
| KIS
| ''[[:d:Q1431734|Kisumu International Airport]]''
|
| [[Файл:Kisumu Airport (8373856262).jpg|center|128px]]
| [[Кения]]
| ''[[:d:Q214485|Kisumu]]''
| ''[[:d:Q38589|Nyanza Province]]''
|-
| style='text-align:right'| 1202
| HEA
| ''[[:d:Q1431482|Herat International Airport]]''
|
| [[Файл:Plane of Pamir Airways at Herat Airport in 2010.jpg|center|128px]]
| [[Әфганстан]]
| [[Һәрат]]
| [[Һәрат]]
|-
| style='text-align:right'| 1203
| GYY
| ''[[:d:Q1431348|Gary/Chicago International Airport]]''
| 0
| [[Файл:Gary-Chicago International Airport (7238210524).jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Чикаго]]<br/>[[Гери]]
| [[Индиана]]
|-
| style='text-align:right'| 1204
| MLZ
| ''[[:d:Q1431059|Cerro Largo International Airport]]''
|
| [[Файл:DSC 0154 (3863116268).jpg|center|128px]]
| [[Уругвай]]
| ''[[:d:Q738250|Melo]]''
| ''[[:d:Q738250|Melo]]''
|-
| style='text-align:right'| 1205
| CXI
| ''[[:d:Q1431055|Cassidy International Airport]]''
|
| [[Файл:CassidyAirport CXI 1.JPG|center|128px]]
| [[Кирибати]]
| ''[[:d:Q193331|Kiritimati]]''
| ''[[:d:Q4853814|Banana]]''
|-
| style='text-align:right'| 1206
|
| ''[[:d:Q1431043|Carmelo Airport]]''
|
| [[Файл:Aeropuerto Internacional de Carmelo (Zagarzazú).jpg|center|128px]]
| [[Уругвай]]
| ''[[:d:Q1043575|Carmelo]]''
| ''[[:d:Q1043575|Carmelo]]''
|-
| style='text-align:right'| 1207
| PZU
| ''[[:d:Q1431022|Port Sudan New International Airport]]''
|
| [[Файл:Port Sudan Airport.jpg|center|128px]]
| [[Судан]]
| ''[[:d:Q208718|Port Sudan]]''
| [[Судан]]
|-
| style='text-align:right'| 1208
| AQJ
| ''[[:d:Q1430839|King Hussein International Airport]]''
|
| [[Файл:Aqaba BW 4.JPG|center|128px]]
| [[Үрдүн]]
| ''[[:d:Q180522|Aqaba]]''
| ''[[:d:Q180522|Aqaba]]''
|-
| style='text-align:right'| 1209
| ADE
| ''[[:d:Q1398872|Aden International Airport]]''
|
| [[Файл:Aden International Airport in July 2017 ruin 01.jpg|center|128px]]
| [[Йәмән]]
| ''[[:d:Q131694|Aden]]''
| ''[[:d:Q131694|Aden]]''<br/>''[[:d:Q6403050|Khur Maksar District]]''
|-
| style='text-align:right'| 1210
| PMA
| ''[[:d:Q1393222|Pemba Airport]]''
|
| [[Файл:Karume Airport.jpg|center|128px]]
| [[Танзания]]
| ''[[:d:Q993159|Chake-Chake]]''
| ''[[:d:Q498067|Көньяк Пемба]]''
|-
| style='text-align:right'| 1211
| LTK
| ''[[:d:Q1357851|Latakia International Airport]]''
|
| [[Файл:NASA FIRMS 2024-10-14 Khmeimim.png|center|128px]]
| [[Сүрия]]
| [[Lataqiä]]
| ''[[:d:Q175923|Gabala]]''
|-
| style='text-align:right'| 1212
| BSA
| ''[[:d:Q1355062|Bender Qassim International Airport]]''
|
| [[Файл:Bosasairp2.jpg|center|128px]]
| [[Сомали]]
| ''[[:d:Q331556|Bosaso]]''
| ''[[:d:Q729170|Bari]]''
|-
| style='text-align:right'| 1213
| MAR
| ''[[:d:Q1335087|La Chinita International Airport]]''
|
| [[Файл:La Chinita International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Венесуэла]]
| [[Маракайбо]]
| [[Маракайбо]]
|-
| style='text-align:right'| 1214
| FUN
| ''[[:d:Q1327938|Funafuti International Airport]]''
|
| [[Файл:Air Force Hercules - Flickr - NZ Defence Force.jpg|center|128px]]
| [[Тувалу]]
| [[Фунафути]]
| [[Фунафути]]
|-
| style='text-align:right'| 1215
| JCL
| ''[[:d:Q1322727|České Budějovice airport]]''
|
| [[Файл:Letiště České Budějovice (04).jpg|center|128px]]
| [[Чехия]]
| [[Ческе-Будеёвице|Ческе-Будейовитсе]]
| [[Гомоле (Ческе Будейовице)]]<br/>[[Плана (Ческе Будейовице)]]
|-
| style='text-align:right'| 1216
| MUN
| ''[[:d:Q1321040|José Tadeo Monagas International Airport]]''
|
| [[Файл:Aeropuerto Jose Tadeo Monagas (Interior).jpg|center|128px]]
| [[Венесуэла]]
| [[Матурин]]
| [[Матурин]]<br/>''[[:d:Q3300002|Municipio Maturín]]''
|-
| style='text-align:right'| 1217
| KQT
| ''[[:d:Q1319974|Bokhtar International Airport]]''
|
| [[Файл:Фурудгоҳи байналмилалии Қурғонтеппа (approach).jpg|center|128px]]
| [[Таҗикстан]]
| [[Бохтар]]
| [[Таҗикстан]]
|-
| style='text-align:right'| 1218
| DUR
| ''[[:d:Q1266839|Durban International Airport]]''
|
| [[Файл:Durban Airport.jpg|center|128px]]
| [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]]
| ''[[:d:Q5468|Durban]]''
| ''[[:d:Q81725|KwaZulu-Natal]]''
|-
| style='text-align:right'| 1219
| MDL
| ''[[:d:Q1193001|Mandalay International Airport]]''
|
| [[Файл:Mandalay Airport.JPG|center|128px]]
| [[Мьянма]]
| ''[[:d:Q185518|Mandalay]]''
| ''[[:d:Q119494|Мандалай төбәге]]''
|-
| style='text-align:right'| 1220
| ISB
| ''[[:d:Q1190316|Islamabad International Airport]]''
|
| [[Файл:New Islamabad International Airport front view.jpg|center|128px]]
| [[Пакистан Ислам Җөмһүрияте|Пакьстан]]
| ''[[:d:Q848613|Islamabad Capital Territory]]''<br/>[[İslamabad]]
| ''[[:d:Q3249614|Fateh Jang Tehsil]]''
|-
| style='text-align:right'| 1221
| SUV
| ''[[:d:Q1188985|Nausori International Airport]]''
|
| [[Файл:Sunflower Airlines Short 330 Spijkers-1.jpg|center|128px]]
| [[Фиджи]]
| [[Сува]]
| ''[[:d:Q1365322|Tailevu]]''
|-
| style='text-align:right'| 1222
| SAH
| ''[[:d:Q1165296|Sanaa International Airport]]''
|
| [[Файл:Yemenia Ilyushin Il-76 KvW.jpg|center|128px]]
| [[Йәмән]]
| [[Сәнга]]
| ''[[:d:Q388291|Sanaa Governorate]]''
|-
| style='text-align:right'| 1223
| YAP
| ''[[:d:Q1152202|Yap International Airport]]''
|
| [[Файл:YapAirport.jpg|center|128px]]
| [[Микронезия Федератив Штатлары|Микронезия]]
| ''[[:d:Q631152|Colonia]]''
| ''[[:d:Q209638|Yap]]''
|-
| style='text-align:right'| 1224
| IUE
| ''[[:d:Q1150665|Niue International Airport]]''
|
| [[Файл:Niue airport satellite picture (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Ниуэ]]
| [[Ниуэ]]
| [[Ниуэ]]
|-
| style='text-align:right'| 1225
| NAN
| ''[[:d:Q1150557|Nadi International Airport]]''
|
| [[Файл:Aerial view of Nadi Airport from southwest.jpg|center|128px]]
| [[Фиджи]]
| ''[[:d:Q619443|Nadi]]''
| [[Фиджи]]
|-
| style='text-align:right'| 1226
| BWN
| ''[[:d:Q1148514|Brunei International Airport]]''
|
| [[Файл:Brunei International Airport departure.jpg|center|128px]]
| [[Бруней]]
| [[Бруней]]<br/>''[[:d:Q2181642|Limbang]]''
| [[Бәндәр-Сери-Бегаван|Бандар-Сери-Бегаван]]
|-
| style='text-align:right'| 1227
| GOH
| ''[[:d:Q1139968|Nuuk Airport]]''
|
| [[Файл:Nuuk Airport 2024.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q223|Гренландия]]''
| [[Нуук]]
| ''[[:d:Q695387|Sermersooq]]''
|-
| style='text-align:right'| 1228
| JUB
| ''[[:d:Q1122958|Juba International Airport]]''
|
| [[Файл:SPAF Mi17 helicopters at Juba Airport January 2011.jpg|center|128px]]
| [[Көньяк Судан]]
| ''[[:d:Q1947|Juba]]''
| ''[[:d:Q1947|Juba]]''
|-
| style='text-align:right'| 1229
| MGQ
| ''[[:d:Q1119032|Aden Adde International Airport]]''
|
| [[Файл:Mogadishu International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Сомали]]
| ''[[:d:Q2449|Mogadishu]]''
| ''[[:d:Q806070|Banaadir]]''
|-
| style='text-align:right'| 1230
| POM
| ''[[:d:Q1088438|Jacksons International Airport]]''
|
| [[Файл:Port Moresby Intl Airport 2008.jpg|center|128px]]
| [[Папуа — Яңа Гвинея]]
| [[Порт-Морсби]]
| [[Порт-Морсби]]
|-
| style='text-align:right'| 1231
| LPQ
| ''[[:d:Q1077327|Luang Prabang International Airport]]''
|
|
| [[Лаос]]
| ''[[:d:Q190165|Луангпхабанг каласы]]''
| ''[[:d:Q747881|Luang Prabang Province]]''
|-
| style='text-align:right'| 1232
| GZA
| ''[[:d:Q1063604|Yasser Arafat International Airport]]''
|
| [[Файл:Gaza AirPort , Gaza , 2-1-2011 (47).jpg|center|128px]]
| [[Фәләстин дәүләте|Фәләстыйн]]
| ''[[:d:Q39760|Газзә секторы]]''
| ''[[:d:Q1074341|Rafah Governorate]]''
|-
| style='text-align:right'| 1233
| TBU
| ''[[:d:Q975696|Fuaʻamotu International Airport]]''
|
| [[Файл:Fua'amoto International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Тонга]]
| [[Нукуалофа]]
| ''[[:d:Q10383165|Tongatapu]]''
|-
| style='text-align:right'| 1234
| LRL
| ''[[:d:Q956152|Niamtougou International Airport]]''
|
|
| [[Того]]
| ''[[:d:Q201342|Niamtougou]]''
| ''[[:d:Q316216|Kara Region]]''<br/>''[[:d:Q201342|Niamtougou]]''<br/>''[[:d:Q117829492|Niamtougou]]''<br/>''[[:d:Q385600|Doufelgou]]''
|-
| style='text-align:right'| 1235
| RAR
| ''[[:d:Q954472|Rarotonga International Airport]]''
|
| [[Файл:Rarotonga Airport from air1.JPG|center|128px]]
| [[Кук утраулары]]
| [[Аваруа]]
| [[Аваруа]]
|-
| style='text-align:right'| 1236
| HIR
| ''[[:d:Q859876|Honiara International Airport]]''
|
| [[Файл:Honiara Airport.jpg|center|128px]]
| [[Соломон утраулары|Сөләйман утраулары]]
| [[Һониара|Хониара]]
| ''[[:d:Q760888|Guadalcanal Province]]''
|-
| style='text-align:right'| 1237
|
| ''[[:d:Q816717|Benazir Bhutto International Airport]]''
|
| [[Файл:Islamabad-Airport-40156.JPG|center|128px]]
| [[Пакистан Ислам Җөмһүрияте|Пакьстан]]
| [[İslamabad]]
| ''[[:d:Q24440|Rawalpindi District]]''
|-
| style='text-align:right'| 1238
| VLI
| ''[[:d:Q811239|Bauerfield International Airport]]''
|
| [[Файл:Bauerfield.jpg|center|128px]]
| [[Вануату]]
| [[Порт-Вила]]
| [[Порт-Вила]]
|-
| style='text-align:right'| 1239
| YMX
| ''[[:d:Q794552|Montréal–Mirabel International Airport]]''
| 0
| [[Файл:NKN-2007-08-05 144714 MIRABEL AIRPORT(Yvan Leduc author for Wikipedia).Jpg|center|128px]]
| [[Канада]]
| [[Монреаль]]
| ''[[:d:Q141921|Mirabel]]''<br/>[[Квебек]]
|-
| style='text-align:right'| 1240
| BJL
| ''[[:d:Q753531|Banjul International Airport]]''
|
|
| [[Гамбия]]
| ''[[:d:Q3726|Banjul]]''
| ''[[:d:Q846158|Көнбатыш яр буе төбәге]]''
|-
| style='text-align:right'| 1241
| KBL
| ''[[:d:Q744802|Kabul International Airport]]''
|
| [[Файл:Kabul Airport Aerial.jpg|center|128px]]
| [[Әфганстан]]
| [[Кабул]]
| [[Кабул]]
|-
| style='text-align:right'| 1242
| PNI
| ''[[:d:Q741262|Pohnpei International Airport]]''
|
| [[Файл:PohnpeiAirport.jpg|center|128px]]
| [[Микронезия Федератив Штатлары|Микронезия]]
| ''[[:d:Q319836|Pohnpei]]''
| ''[[:d:Q7771127|Pohnpei State]]''
|-
| style='text-align:right'| 1243
| FBM
| ''[[:d:Q738866|Lubumbashi International Airport]]''
|
| [[Файл:Lubumbashi International Airport.png|center|128px]]
| [[Конго Демократик Республикасы]]
| ''[[:d:Q187593|Lubumbashi]]''
| ''[[:d:Q187593|Lubumbashi]]''
|-
| style='text-align:right'| 1244
| ELH
| ''[[:d:Q667980|North Eleuthera Airport]]''
|
| [[Файл:North Eleuthera's Airport - panoramio.jpg|center|128px]]
| [[Багамалар]]
|
| ''[[:d:Q2705535|North Eleuthera]]''
|-
| style='text-align:right'| 1245
| MPW
| ''[[:d:Q652315|Mariupol International Airport]]''
|
| [[Файл:Mariupol airport 01.JPG|center|128px]]
| [[Украина]]<br/>[[Россия]]
| [[Мариуполь]]
| [[Донецк өлкәсе]]<br/>[[Donetsk Xalıq Respublikası|Донецк Халык Республикасы]]
|-
| style='text-align:right'| 1246
| MHH
| ''[[:d:Q651770|Leonard M. Thompson International Airport]]''
|
| [[Файл:LTIA.jpg|center|128px]]
| [[Багамалар]]
| ''[[:d:Q1337651|Marsh Harbour]]''
| [[Багамалар]]
|-
| style='text-align:right'| 1247
| GND
| ''[[:d:Q651339|Maurice Bishop International Airport]]''
|
| [[Файл:Point Salines Airport.jpg|center|128px]]
| [[Гренада]]
| ''[[:d:Q41547|Сент-Җорҗес]]''
| ''[[:d:Q41547|Сент-Җорҗес]]''
|-
| style='text-align:right'| 1248
| MSW
| ''[[:d:Q651210|Massawa International Airport]]''
|
| [[Файл:Antonov An-12BP AN1639638.jpg|center|128px]]
| [[Эритрея]]
| ''[[:d:Q275635|Massawa]]''
| [[Эритрея]]
|-
| style='text-align:right'| 1249
| MAJ
| ''[[:d:Q650373|Marshall Islands International Airport]]''
|
| [[Файл:Majuro (40325973).jpg|center|128px]]
| [[Маршалл утраулары]]
| [[Маджуро]]
| [[Маджуро]]
|-
| style='text-align:right'| 1250
| EGP
| ''[[:d:Q650090|Maverick County Memorial International Airport]]''
|
| [[Файл:Eagle Pass Air Force Station TX 2006 USGS.jpg|center|128px]]
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| [[Игл-Пасс (Техас)|Игл-Пасс]]
| [[Техас (штат)|Техас]]
|-
| style='text-align:right'| 1251
| FIH
| ''[[:d:Q645492|N'Djili International Airport]]''
|
| [[Файл:KIH01.jpg|center|128px]]
| [[Конго Демократик Республикасы]]
| [[Kinşasa]]
| [[Kinşasa]]
|-
| style='text-align:right'| 1252
| MSU
| ''[[:d:Q645462|Moshoeshoe I International Airport]]''
|
| [[Файл:Maseru airport (4019614223).jpg|center|128px]]
| [[Лесото]]
| ''[[:d:Q3909|Maseru]]''
| ''[[:d:Q5763138|Mazenod]]''
|-
| style='text-align:right'| 1253
| ZTU
| ''[[:d:Q619702|Zaqatala International Airport]]''
|
|
| [[Азәрбайҗан]]
| [[Закаталы]]
| [[Азәрбайҗан]]
|-
| style='text-align:right'| 1254
| DEA
| ''[[:d:Q609603|Dera Ghazi Khan International Airport]]''
|
| [[Файл:D.G. Khan International Airport 1.jpg|center|128px]]
| [[Пакистан Ислам Җөмһүрияте|Пакьстан]]
| ''[[:d:Q999076|Dera Ghazi Khan]]''
| ''[[:d:Q4478|Пәнҗаб]]''
|-
| style='text-align:right'| 1255
| ASA
| ''[[:d:Q607789|Assab International Airport]]''
|
|
| [[Эритрея]]
| ''[[:d:Q738496|Assab]]''
| [[Эритрея]]
|-
| style='text-align:right'| 1256
| KSA
| ''[[:d:Q598642|Kosrae International Airport]]''
|
| [[Файл:KosraeAirport.jpg|center|128px]]
| [[Микронезия Федератив Штатлары|Микронезия]]
| ''[[:d:Q2570212|Tafunsak]]''
| ''[[:d:Q1785093|Kosrae State]]''
|-
| style='text-align:right'| 1257
| KVG
| ''[[:d:Q593237|Kavieng Airport]]''
|
|
| [[Папуа — Яңа Гвинея]]
|
| ''[[:d:Q838690|New Ireland Province]]''<br/>''[[:d:Q1017358|Kavieng]]''
|-
| style='text-align:right'| 1258
|
| ''[[:d:Q590005|Poti Airport]]''
|
|
| [[Гөрҗистан]]
|
| [[Гөрҗистан]]
|-
| style='text-align:right'| 1259
| BUQ
| ''[[:d:Q556056|Joshua Mqabuko Nkomo International Airport]]''
|
| [[Файл:Air Zimbabwe B767-2N0ER (Z-WPF) at Joshua Mqabuko Nkomo International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Зимбабве]]
|
| ''[[:d:Q193250|Bulawayo]]''
|-
| style='text-align:right'| 1260
| VRA
| ''[[:d:Q555863|Juan Gualberto Gómez Airport]]''
|
| [[Файл:Juan Gualberto Gómez Airport overview Idaszak.jpg|center|128px]]
| [[Куба]]
| ''[[:d:Q726751|Varadero]]''
| [[Матансас]]
|-
| style='text-align:right'| 1261
| SVZ
| ''[[:d:Q555454|General Cipriano Castro International Airport]]''
|
| [[Файл:VIA AL AEROPUERTO "SAN ANTONIO" (2093157803).jpg|center|128px]]
| [[Венесуэла]]
| ''[[:d:Q6174030|Greater San Cristóbal]]''
| ''[[:d:Q41144|Táchira]]''
|-
| style='text-align:right'| 1262
| RAI
| ''[[:d:Q543335|Francisco Mendes International Airport]]''
|
| [[Файл:Francisco Mendes Airport.jpg|center|128px]]
| [[Кабо-Верде]]
| ''[[:d:Q497019|Прая җәмгыяте]]''
| ''[[:d:Q497019|Прая җәмгыяте]]''
|-
| style='text-align:right'| 1263
| NBJ
| ''[[:d:Q541858|Dr. Antonio Agostinho Neto International Airport]]''
|
| [[Файл:Construction site Angola International Airport1.jpg|center|128px]]
| [[Ангола]]
| ''[[:d:Q3897|Luanda]]''
| ''[[:d:Q291729|Ícolo e Bengo]]''
|-
| style='text-align:right'| 1264
| INU
| ''[[:d:Q534251|Nauru International Airport]]''
|
| [[Файл:Air-Nauru 1972.jpg|center|128px]]
| [[Науру]]
| [[Ярен]]
| ''[[:d:Q378829|Boe District]]''<br/>[[Ярен]]
|-
| style='text-align:right'| 1265
| HOG
| ''[[:d:Q527031|Frank País Airport]]''
|
| [[Файл:Airport Holguin.JPG|center|128px]]
| [[Куба]]
| [[Ольгин]]
| ''[[:d:Q115302|Holguín Province]]''
|-
| style='text-align:right'| 1266
| TRW
| ''[[:d:Q522496|Bonriki International Airport]]''
|
| [[Файл:NGTA.jpg|center|128px]]
| [[Кирибати]]
| ''[[:d:Q2486|Tarawa]]''<br/>[[Көньяк Тарава]]
| ''[[:d:Q892859|Bonriki]]''
|-
| style='text-align:right'| 1267
| BZY
| ''[[:d:Q522432|Bălți International Airport]]''
|
| [[Файл:BaltiInternationalAirport1.JPG|center|128px]]
| [[Молдова]]
| ''[[:d:Q37801|Bălți]]''
| [[Корлытени (Рышкани)]]
|-
| style='text-align:right'| 1268
| TAI
| ''[[:d:Q521292|Ta'izz International Airport]]''
|
|
| [[Йәмән]]
| ''[[:d:Q466216|Ta'izz]]''
| ''[[:d:Q466216|Ta'izz]]''
|-
| style='text-align:right'| 1269
| FNJ
| ''[[:d:Q491767|Pyongyang International Airport]]''
|
| [[Файл:North Korea-Pyongyang-Sunan International Airport-02.jpg|center|128px]]
| [[Корея Халык Демократик Җөмһүрияте|Корея Халык Демократик Республикасы]]
| [[Пхеньян]]
| ''[[:d:Q196307|Sunan-guyok]]''
|-
| style='text-align:right'| 1270
| QUO
| ''[[:d:Q426795|Akwa Ibom Airport]]''
|
| [[Файл:Margaret Ekpo International Airport Domestics arrival wing, Calabar, Cross River state.jpg|center|128px]]
| [[Нигерия]]
| ''[[:d:Q1999000|Uyo]]''
| ''[[:d:Q7082466|Okobo]]''
|-
| style='text-align:right'| 1271
|
| ''[[:d:Q372317|Munich-Riem Airport]]''
|
| [[Файл:Flughafen riem2.jpg|center|128px]]
| [[Алмания|Германия]]
| [[Мүнхен]]
| [[Мүнхен]]
|-
| style='text-align:right'| 1272
|
| ''[[:d:Q269633|El Nouzha Airport]]''
| 0
| [[Файл:Alexandria Airport.jpg|center|128px]]
| [[Мисыр]]
|
| ''[[:d:Q87|Искәндәрия]]''
|-
| style='text-align:right'| 1273
| VTE
| ''[[:d:Q221279|Wattay International Airport]]''
|
|
| [[Лаос]]
| ''[[:d:Q9326|Vientiane]]''
| ''[[:d:Q56321928|Sikhottabong District]]''
|-
| style='text-align:right'| 1274
| AAC
| ''[[:d:Q201626|El Arish International Airport]]''
| 0
|
| [[Мисыр]]
| ''[[:d:Q238452|Arish]]''
| [[Мисыр]]
|-
| style='text-align:right'| 1275
| APW
| ''[[:d:Q197933|Faleolo International Airport]]''
|
| [[Файл:Faleolo International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Самоа]]
| [[Апиа]]
| ''[[:d:Q1154121|A'ana]]''
|-
| style='text-align:right'| 1276
| RGN
| ''[[:d:Q174764|Yangon International Airport]]''
|
|
| [[Мьянма]]
| ''[[:d:Q37995|Yangon]]''
| ''[[:d:Q856781|Yangon Region]]''
|-
| style='text-align:right'| 1277
| TKK
| ''[[:d:Q166512|Chuuk International Airport]]''
|
| [[Файл:Chuuk International Airport, Weno.jpg|center|128px]]
| [[Микронезия Федератив Штатлары|Микронезия]]
| ''[[:d:Q1009384|Weno]]''
| ''[[:d:Q1009384|Weno]]''
|-
| style='text-align:right'| 1278
| FBU
| ''[[:d:Q76269|Oslo Airport]]''
|
| [[Файл:Fornebu opening.jpeg|center|128px]]
| [[Норвегия]]
| [[Осло]]
| ''[[:d:Q57076|Bærum Municipality]]''
|-
| style='text-align:right'| 1279
| MJI
| ''[[:d:Q45000|Mitiga International Airport]]''
|
| [[Файл:MiG23s (12573874093).jpg|center|128px]]
| [[Ливия]]
|
| ''[[:d:Q3579|Триполи шәһәре]]''
|-
| style='text-align:right'| 1280
| PBH
| ''[[:d:Q44877|Paro Airport]]''
|
| [[Файл:Paro Airport.jpg|center|128px]]
| [[Бутан]]
| [[Тхимпху]]
| ''[[:d:Q652784|Paro District]]''
|-
| style='text-align:right'| 1281
| TIP
| ''[[:d:Q44588|Tripoli International Airport]]''
|
| [[Файл:Tripoli Airport.jpg|center|128px]]
| [[Ливия]]
| ''[[:d:Q3579|Триполи шәһәре]]''
| ''[[:d:Q84168|Qasr bin Ghashir]]''
|-
| style='text-align:right'| 1282
| BEN
| ''[[:d:Q44553|Benina International Airport]]''
|
| [[Файл:Benina International Airport.jpg|center|128px]]
| [[Ливия]]
| ''[[:d:Q4888033|Benina]]''
| ''[[:d:Q4888033|Benina]]''
|-
| style='text-align:right'| 1283
| SEB
| ''[[:d:Q41293|Sabha Airport]]''
|
|
| [[Ливия]]
| ''[[:d:Q208389|Sabha]]''
| [[Ливия]]
|-
| style='text-align:right'| 1284
| LAQ
| ''[[:d:Q36171|Al Abraq International Airport]]''
|
| [[Файл:Labraq International Airport (Bayda - Libya) 2012.jpg|center|128px]]
| [[Ливия]]<br/>''[[:d:Q4843701|Ливия Бөек Социалистик Халык Гарәп Җамаһириясе (1977-2011)]]''
| ''[[:d:Q35784|Al Bayda]]''
| ''[[:d:Q35784|Al Bayda]]''
|-
| style='text-align:right'| 1285
| KDH
| ''[[:d:Q33156|Kandahar International Airport]]''
|
| [[Файл:Women from 203rd Zone Afghan Border Police and TAAC-S attend shura at Kandahar Airfield, Afghanistan 150809-N-SQ656-227.jpg|center|128px]]
| [[Әфганстан]]
| [[Кандаһар (шәһәр)|Кандаһар]]
| [[Кандаһар (шәһәр)|Кандаһар]]
|-
| style='text-align:right'| 1286
| UET
| ''[[:d:Q31581|Quetta International Airport]]''
|
| [[Файл:Queeta-Airport-40227.JPG|center|128px]]
| [[Пакистан Ислам Җөмһүрияте|Пакьстан]]
| ''[[:d:Q185458|Quetta]]''
| ''[[:d:Q163239|Balochistan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1287
| LYP
| ''[[:d:Q31580|Faisalabad International Airport]]''
|
| [[Файл:Faisalabad Intl Airport.jpg|center|128px]]
| [[Пакистан Ислам Җөмһүрияте|Пакьстан]]
| [[Фәйсалабад]]
| ''[[:d:Q4478|Пәнҗаб]]''
|-
| style='text-align:right'| 1288
| MUX
| ''[[:d:Q31569|Multan International Airport]]''
|
| [[Файл:Multan International Airport front view.jpg|center|128px]]
| [[Пакистан Ислам Җөмһүрияте|Пакьстан]]
| ''[[:d:Q185453|Multan]]''
| ''[[:d:Q4478|Пәнҗаб]]''
|-
| style='text-align:right'| 1289
| MLE
| ''[[:d:Q29104|Velana International Airport]]''
|
| [[Файл:Hulele-airport.jpg|center|128px]]
| [[Мальдивлар]]
| ''[[:d:Q9347|Мале]]''
| ''[[:d:Q1468407|Kaafu Atoll]]''
|-
| style='text-align:right'| 1290
| SKT
| ''[[:d:Q28461|Sialkot International Airport]]''
|
| [[Файл:Sialkot Airport.jpg|center|128px]]
| [[Пакистан Ислам Җөмһүрияте|Пакьстан]]
| ''[[:d:Q643883|Sialkot]]''
| ''[[:d:Q3246527|Sambrial]]''
|-
| style='text-align:right'| 1291
| FKI
| ''[[:d:Q27596|Kisangani Bangoka International Airport]]''
|
| [[Файл:Nouveau parking de l'aéroport.jpg|center|128px]]
| [[Конго Демократик Республикасы]]
| ''[[:d:Q146723|Kisangani]]''
| ''[[:d:Q146723|Kisangani]]''
|-
| style='text-align:right'| 1292
| AVV
| ''[[:d:Q17896|Avalon Airport]]''
|
| [[Файл:Control tower and offices at avalon airport.jpg|center|128px]]
| [[Австралия]]
| [[Җилоң]]<br/>[[Мельбурн]]
| ''[[:d:Q1476602|City of Greater Geelong]]''
|-
| style='text-align:right'| 1293
| STY
| ''[[:d:Q9074|Nueva Hespérides International Airport]]''
|
| [[Файл:Salto Airport.jpg|center|128px]]
| [[Уругвай]]
| [[Сальто (шәһәр)]]
| [[Сальто (шәһәр)]]
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{reflist}}
== Шулай ук карагыз ==
* [[Дөньяның иң күп кулланылган йөк Һава аланнары исемлеге]]
* [[Дөньяның иң күп халыкара пассажирларына хезмәт күрсәтүче һава аланнары исемлеге]]
* [[Русияның иң куп кулланылган һава аланнары исемлеге]]
* [[Аурупадагы 100 иң күп кулланылган һава аланнары исемлеге]]
* [[Һава аланнары исемлеге]]
== Сылтамалар ==
* http://www.airports.org/cda/aci/display/main/aci_content.jsp?zn=aci&cp=1_9_2__ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120206205709/http://www.airports.org/cda/aci/display/main/aci_content.jsp?zn=aci&cp=1_9_2__ |date=2012-02-06 }}
[[Төркем:Һава аланнары]]
[[Төркем:Һава аланнары исемлекләре]]
[[Төркем:Илләр буенча исемлекләр]]
[[Төркем:Исемлекләр:Икътисад]]
84nmikxtgrd3fraugz3iyg4g473nh78
Казан дәүләт мәдәният институты
0
54442
5963262
5958524
2026-06-15T03:17:43Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963262
wikitext
text/x-wiki
{{Университет турында мәгълүмат
|исеме = Казан дәүләт мәдәният институты
|халыкара исем =Kazan State Institute of Culture
|элек исем =Казан дәүләт мәдәният һәм сәнгать университеты
|сурәт_исеме = [[Рәсем:КДМСУ.jpg|200px]]
|оештырылган = [[1969]]
|реорганизацияләү елы = [[2015]]
|ректор = [[Роза Әхмәдиева]]
|урнашу = {{байрак/Казан}} [[Казан]], {{байрак/Россия}}[[Россия]]
|сайт = http://kazgik.ru/
|адрес = 420059, Казан, Ырынбур тракты, 3
}}
{{УК}}
'''Казан дәүләт мәдәният институты''' — [[Татарстан]]ның [[Казан шәһәре]]ндә урнашкан югары белем бирүче уку йорты. {{Тәрҗемә ителмәгән 3|Санкт-Петербург дәүләт мәдәният институты|Н.К. Крупская исемендәге Ленинград дәүләт мәдәният институты|ru|Санкт-Петербургский государственный институт культуры}} филиалы буларак [[1969 ел]]да ачыла.
== Тарихы ==
[[1974 ел]]да Казан дәүләт мәдәният институты итеп үзгәртелә. [[1991 ел]]да Казан дәүләт сәнгать һәм мәдәният институты исеме бирелә. [[1995 ел]]ның маенда академия статусын, [[2002 ел]]ның 4 июленнән [[2015 ел]]ның 25 июненә кадәр Казан дәүләт мәдәният һәм сәнгать университеты дип йөртелә<ref>{{Citation |title=архив күчермәсе |url=http://kazgik.ru/kcontent/home/dokumenty/YSTAV_ISM.pdf |access-date=2016-01-14 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304205820/http://kazgik.ru/kcontent/home/dokumenty/YSTAV_ISM.pdf |dead-url=yes }}</ref>.
1999 һәм 2000 елларда мәдәният һәм сәнгать өлкәсендә уңышлы рәвештә белгечләр әзерләү, укыту, фән һәм иҗат эшендәге уңышлары өчен Университет белем бирүче уку йортлары һәм оешмаларының “Культура: Окно в Россию” Бөтенрусия конкурсының Лауреаты исеменә лаек булды һәм 2000нче елда [[ЮНЕСКО]]ның “Памятная ветвь мира” дигән алтын медале белән бүләкләнде.
2006нчы елда Университетның бер төркем укытучылары “Урта Иделнең иҗитимагый-мәдәни һәм сәнгать өлкәсендә өзлексез һөнәри белем бирү системасының методологиясен һәм технологиясен тормышка ашыру” дигән хезмәтләре өчен Россия Федерациясе хөкүмәтенең мәгариф өлкәсендәге премиясенә лаек булдылар.
2011нче елда Урта Идел республикаларының 20дән артык мәдәният һәм сәнгать уку йортларын берләштергән Региональ университет белем бирү округы оештырыла, аның методик һәм фәнни үзәге булып Казан дәүләт мәдәният һәм сәнгать университеты билгеләнә.
Университетның региондагы динамик үсешендә үзәк урын булып Санкт-Петербург мәдәният һәм сәнгать университеты мирасы санала, шул ук вакытта, төп игътибар региондагы халык иҗаты һәм классик сәнгатьнең узара бәйләнешенә, бер-берсенә тәэсирен өйрәнүгә дә юнәлдерелә.
== Төзелеше ==
=== Факультет, кафедра һәм программалары ===
Институт 9 факультет һәм 30 кафедрадан тора. Төп белем бирү программалары тормышка ашыралар: 14-е бакалавриат дәрәҗесендә, 29-ы специалитет дәрәҗесендә, 3-е магистрлар әзерләү программасы буенча; 7 аспирантура, 1 докторантура, 3 докторлык диссертациясе яклау буенча; өстәмә белем бирү программасын тормышка ашыручы белем тапшыру (трансфер) Институты (төп профессиональ белем бирү программасы буенча квалификацияне күтәрү; югары уку йортына керергә әзерлек; өстәмә профессиональ белем).
Китапханә — мәгълүмат оешмалары белән берлектә [[Татарстан Җөмһүриятенең Милли китапханәсе|Татарстан Республикасының Милли китапханәсе]], [[Казан дәүләт университеты]]ның [[Н. И. Лобачевский исемендәге Фәнни китапханә|Н.И. Лобачевский исемендәге Фәнни китапханәсе]], Республикасының яшьләр китапханәсе һ.б.) китапханә — мәгълүмәт эше, информатика, документ белән эш итү өлкәсендә белгечләр әзерләнә.
=== Инфраструктурасы ===
Университетта заман таләпләренә туры килә торган мультимедийный һәм компьютерлары булган уку класслары, лабораторияләре, мастерскойлар, [[Җәйге Универсиада 2013|Универсиада 2013]] объектлары исәбенә керүче “Итил” спорт комплексы, студентлар кафесы бар. “Студентлар йорты” күп еллар буе Казандагы иң яхшы студентлар торагы булып исәпләнә.
== Конференцияләр ==
КДМИ укытучылары фән һәм иҗат эшендә актив катнашалар. Тарих, фәлсәфә, классик сәнгать, милли сәнгать, Идел буе халыклары этнографиясе һәм фольклоры, культурология, музей эше, иҗтимагый педагогика, китап тарату эше, идарә итүне документлаштыру, китпаханә-магълүмат эше буенча проблемаларны чишү өстендә эшлиләр. Ел саен университетта региональ, бөтенроссия һәм халыкара статусында булган конференцияләр уздырала.
== Студентлар практика үткән оешмалар ==
КДМИ студентларының практика уза торган урыннары булып 250дән артык мәдәният сәнгать оешмалары, социаль сфера, мәгариф, туризм һәм кунакчылык өлкәсе, җәмәгатьчелек оешмалары торалар.
Эшкә алучылар соравы буенча 80% якын чыгарылыш студентлары эш урыннарына җибәреләләр.
[[Г.Камал исемендәге татар дәүләт академия театры]], [[К.Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театры]], [[Татар дәүләт яшь тамашачы театры]], курчак театры һәм [[Татарстан — Яңа Гасыр]] телекомпаниясе белән берлектә Татарстан өчен генә түгел, РФ регионнары өчен дә профессиональ актерлар һәм режиссерлар әзерләү алып барыла.
== Студент тормышы ==
Көндез һәм читән торып 3меңгә якын студент укый, шул исәптән 1600дән артык укучы укудагы, фәнни-тикшерү һәм иҗат эшендәге югары уңышлары өчен Россия Федерациясе бюджеты исәбенә академик һәм социаль стипендия алалар.
КДМИ халык инструментлары оркестрлары һәм ансамбльләре, катнаш һәм татар хорлары, бию коллективлары бар һәм алар уңышлы эшләп киләләр.
== Уку йортында укыткан шәхесләр ==
{{seealso|Төркем:Казан мәдәният институты укытучылары}}
Университет кафедрларында 300дән артык укытучы эшли, алар арасында 42 професор, 123 доцент, 80нән артык Россиянең һәм Татарстанның атказанган фән, мәдәният, сәнгать эшлекләре, 46 Россиянең һәм Татарстанның атказанган һәм халык артистлары.
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q6380876 . ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569,label:Исем,p69,p106,p373,p570}}
{| class='wikitable sortable'
! туу датасы
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! Викиҗыентыктагы төркем
! үлем датасы
|-
| data-sort-value="1907" | 1907-01-08
| [[Гай Таһиров]]
|
| ''[[:d:Q2490358|хореограф]]''
| [[:commons:Category:Gay Tagirov|Gay Tagirov]]
| data-sort-value="1995" | 1995-09-16
|-
| data-sort-value="1921" | 1921-07-15
| [[Асия Хәйруллина]]
| ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''<br/>[[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''
|
| data-sort-value="2004" | 2004-11-04
|-
| data-sort-value="1921" | 1921-05-15
| [[Фуат Вәлиев (1921)|Фуат Вәлиев]]
| ''[[:d:Q1741154|Киев милли төзелеш һәм архитектура университеты]]''
|
| [[:commons:Category:Fuad Valeev|Fuad Valeev]]
| data-sort-value="1984" | 1984-10-11
|-
| data-sort-value="1926" | 1926-02-27
| [[Халит Кумысников]]
| ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''
| ''[[:d:Q10379007|театр белгече]]''
|
| data-sort-value="2008" | 2008-05-12
|-
| data-sort-value="1928" | 1928-04-17
| [[Бату Мулюков]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| [[композитор]]
|
| data-sort-value="1999" | 1999-10-25
|-
| data-sort-value="1932" | 1932-02-08
| [[Ильтани Илялова]]
| ''[[:d:Q4146801|Үзбәкстан дәүләт сәнгать институты]]''<br/>''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''
| ''[[:d:Q17337766|театраль тәнкыйтьче]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1933" | 1933-04-20
| ''[[:d:Q125251566|Гомәр Сабирҗанов]]''
| [[И. Н. Ульянов исемендәге Сембер дәүләт педагогия университеты|Илья Николаевич Ульянов исемендәге Сембер дәүләт педагогия университеты]]<br/>''[[:d:Q4059245|СБКФ ҮК каршындагы иҗтимагый фәннәр академиясе]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[:commons:Category:Gumer Sabirzyanov|Gumer Sabirzyanov]]
|
|-
| data-sort-value="1934" | 1934-11-07
| [[Марсель Сәлимҗанов]]
| ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q487596|драматург]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''
| [[:commons:Category:Marcel Salimzhanov|Marcel Salimzhanov]]
| data-sort-value="2002" | 2002-03-26
|-
| data-sort-value="1936" | 1936-05-02
| [[Флера Хәмитова]]
| [[М. С. Щепкин исемендәге Югары театр училищесы|М. С. Щепкин ис. Югары театр укуханәсе]]<br/>[[Казан педагогика көллияте]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''
|
| data-sort-value="2025" | 2025-05-31
|-
| data-sort-value="1937" | 1937-02-10<br/>1937
| [[Юрий Благов (1937)|Юрий Благов]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q4453555|Мәскәү театр институты]]''<br/>[[94-нче гимназия (Казан)|94 нче гимназия]]
| ''[[:d:Q17337766|театраль тәнкыйтьче]]''
|
| data-sort-value="2014" | 2014-10-23
|-
| data-sort-value="1938" | 1938-03-26
| [[Рабит Батулла]]
| [[М. С. Щепкин исемендәге Югары театр училищесы|М. С. Щепкин ис. Югары театр укуханәсе]]<br/>''[[:d:Q4129798|Югары сценарийчеләр һәм режиссерлар курслары]]''<br/>[[А. М. Горький исемендәге Әдәбият институты]]
| [[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q9334029|сатирик]]''
| [[:commons:Category:Rabit Batulla|Rabit Batulla]]
|
|-
| data-sort-value="1940" | 1940-08-04
| [[Энгель Таһиров]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| [[:commons:Category:Engel Tagirov|Engel Tagirov]]
|
|-
| data-sort-value="1940" | 1940-03-11
| ''[[:d:Q131823768|Анатолий Василевский]]''
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q29169123|баянчы]]''<br/>''[[:d:Q158852|дирижёр]]''
| [[:commons:Category:Anatoliy Vasilevskiy|Anatoliy Vasilevskiy]]
| data-sort-value="2022" | 2022-11-19
|-
| data-sort-value="1943" | 1943-05-20
| [[Айдар Хафиз|Айдар Хафиз]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q61817103|principal director]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''
| [[:commons:Category:Aydar Hafizov|Aydar Hafizov]]
| data-sort-value="2020" | 2020-12-13
|-
| data-sort-value="1944" | 1944-06-11
| ''[[:d:Q135634326|Nina Kalaganova]]''
| ''[[:d:Q4453553|Сарытау театр институты]]''
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| [[:commons:Category:Nina Kalaganova|Nina Kalaganova]]
|
|-
| data-sort-value="1945" | 1945-08-03
| [[Лима Кустабаева]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-07-06
| [[Анатолий Шутиков]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q158852|дирижёр]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
| [[:commons:Category:Anatoliy Shutikov|Anatoliy Shutikov]]
|
|-
| data-sort-value="1947" | 1947
| [[Әнвәр Хәйри]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2014" | 2014-07-20
|-
| data-sort-value="1947" | 1947-02-12
| [[Рафаил Хәким]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| [[:commons:Category:Raphail Hakimov|Raphail Hakimov]]
|
|-
| data-sort-value="1947" | 1947-01-26
| [[Илдар Арсланов (1947)|Илдар Арсланов]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-04-07
|-
| data-sort-value="1948" | 1948-06-12
| [[Фәридә Салитова]]
| [[Казан музыка көллияте]]<br/>[[Казан дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1949" | 1949-09-19
| ''[[:d:Q119846918|Юрий Гвоздь]]''
| ''[[:d:Q1130457|С. А. Герасимов исемендәге Бөтенрусия дәүләт кинематография институты]]''
| ''[[:d:Q1208175|кинооператор]]''<br/>''[[:d:Q61817103|principal director]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q69423232|киносценарист]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''
| [[:commons:Category:Yuri Gvozd|Yuri Gvozd]]
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-06-06
| [[Илдар Хәйруллин (1950)|Илдар Хәйруллин]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''
| [[:commons:Category:Ildar Khairullin (actor)|Ildar Khairullin (actor)]]
|
|-
| data-sort-value="1951" | 1951-02-11
| [[Шәмси Закиров]]
| Казан дәүләт мәдәният институты
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-01-02
| [[Гүзәл Вәлиева-Сөләйманова]]
| [[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
| [[:commons:Category:Guzel Valeeva-Suleymanova|Guzel Valeeva-Suleymanova]]
|
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-03-21
| [[Геннадий Макаров (1952)|Геннадий Макаров]]
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
| ''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>[[композитор]]
| [[:commons:Category:Gennady Mikhaylovich Makarov|Gennady Mikhaylovich Makarov]]
|
|-
| data-sort-value="1953" | 1953-07-17
| [[Тәслимә Фәйзуллина]]
| [[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| [[:commons:Category:Taslima Fayzullina|Taslima Fayzullina]]
| data-sort-value="2018" | 2018-10-13
|-
| data-sort-value="1955" | 1955-04-20
| [[Мәхмүт Ваһапов]]
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]<br/>''[[:d:Q4304069|Василий Иванович Суриков исемендәге Мәскәү дәүләт академия сәнгать институты]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| [[:commons:Category:Makhmut Vagapov|Makhmut Vagapov]]
|
|-
| data-sort-value="1955" | 1955-08-28
| ''[[:d:Q135976000|Рафаэль Валеев]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты|Татарстан Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Rafael Valeev|Rafael Valeev]]
|
|-
| data-sort-value="1955" | 1955
| [[Дилбәр Шәмсетдинова]]
| Казан дәүләт мәдәният институты
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1959" | 1959-03-03
| ''[[:d:Q120065318|Елена Алексеева]]''
| ''[[:d:Q1130457|С. А. Герасимов исемендәге Бөтенрусия дәүләт кинематография институты]]''
| ''[[:d:Q4220878|кино белгече]]''<br/>''[[:d:Q4220892|кинокритик]]''<br/>''[[:d:Q20971250|кино тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q69423232|киносценарист]]''
| [[:commons:Category:Elena Alekseeva|Elena Alekseeva]]
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961-02-10
| [[Гөлчәчәк Нәҗипова]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q10333969|музейчылык белгече]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1962" | 1962-08-11
| [[Илсур Сафин (1962)|Илсур Сафин]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1978" | 1978-11-21
| [[Алинә Шәрипҗанова]]
| Казан дәүләт мәдәният институты<br/>[[В. Г. Тимирясов исемендәге Казан инновацион университеты]]
| [[җырчы]]
|
|
|-
| data-sort-value="1979" | 1979-08-13
| [[Роза Әхмәдиева]]
| Казан дәүләт мәдәният институты
|
|
|
|-
| data-sort-value="1988" | 1988-03-01
| [[Илмир Ямалов]]
| Казан дәүләт мәдәният институты<br/>[[Алабуга мәдәният һәм сәнгать көллияте]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q81759238|музыка укытучысы]]''<br/>[[җырчы]]
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Уку йортын тәмамлаган шәхесләр ==
{{seealso|Төркем:Казан дәүләт мәдәният институтын тәмамлаучылар|Төркем:Казан дәүләт мәдәният һәм сәнгать университетын тәмамлаучылар}}
* [[Рәйхан Габдуллина]]
* [[Ләйсән Фәйзуллина]]
* [[Ләйсән Гатауллина]]
* [[Лилия Камалиева]]
* [[Ландыш Ибәтуллина]]
* [[Камилә Шакирова]]
* [[Альбина Ногманова]], "НЕТАНЦЫ" комьюнитисының амбассадоры, [[Казан татар дәүләт яшь тамашачылар театры|Габдулла Кариев исемендәге Казан Татар дәүләт яшь тамашачы театры]] артисты.
* [[Рузанна Хәбибуллина]], [[Казан татар дәүләт яшь тамашачылар театры|Габдулла Кариев театры]] артисты ([[2015 ел]]дан).
* [[Алсинә Закирова]], [[Казан татар дәүләт яшь тамашачылар театры|Габдулла Кариев исемендәге Казан Татар дәүләт яшь тамашачы театры]] артисты ([[2013 ел]]дан).
* [[Гөлназ Галимуллина]], [[Казан татар дәүләт яшь тамашачылар театры|Казан дәүләт яшь тамашачы театры]] артисты ([[2009 ел]]дан), Татарстан театр әһелләре берлеге әгъзасы.
* [[Диләрә Зиннәтова]], [[Казан татар дәүләт яшь тамашачылар театры|Кариев театры]] артисты ([[2003 ел]]дан).
* [[Энҗе Яруллина]], [[Казан татар дәүләт яшь тамашачылар театры|Казан Татар дәүләт яшь тамашачы театры]] артисты ([[2005 ел]]дан).
* [[Алсу Шакирова]], [[Казан татар дәүләт яшь тамашачылар театры|Габдулла Кариев исемендәге Казан Татар дәүләт яшь тамашачы театры]] артисты ([[2007 ел]]дан), [[Татарстан|Татарстан Республикасы]] Театр әһелләре берлеге әгъзасы.
* [[Гөлчәчәк Гайфетдинова]], [[Татарстанның атказанган артисты]] (2016).
* [[Гүзәл Гөлвердиева]], драма актрисасы, [[Камал театры]] артисты (2013 елдан).
* [[Гүзәл Шакирова (актриса)|Гүзәл Шакирова]], [[Татарстан Республикасының Атказанган артисты|Татарстанның атказанган артисты]] (2015).
* [[Гүзәл Гафарова (1992)|Гүзәл Гафарова]], драма актрисасы, [[Татар дәүләт драма һәм комедия театры|Кәрим Тинчурин театры]] артисты ([[2013 ел]]дан).
* [[Гүзәл Гайнуллина]], [[Татарстан Республикасының Атказанган артисты|Татарстан Республикасының атказанган артисты]] (2018).
* [[Айгөл Шәкүрова]], драма актрисасы, [[Камал театры]] артисты.
* [[Айгөл Миңнуллина]], драма актрисасы, [[Камал театры]] артисты.
* [[Рәзилә Мөхлисуллина]], драма актрисасы, [[Әтнә татар дәүләт драма театры]] артисты.
* [[Энҗе Сәйфетдинова]], драма актрисасы, Дамирә Кузаева исемендәге премиясе лауреаты ([[2019 ел|2019]]).
* [[Алсу Сибгатуллина]], драма актрисасы.
* [[Алмаз Борһанов]], драма актеры, [[Камал театры]] артисты.
* [[Илнур Закиров]], драма актеры, [[Татарстан Республикасының Атказанган артисты|Татарстанның атказанган артисты]], [[Муса Җәлил премиясе|М. Җәлил премиясе]] лауреаты.
=== Автоматик исемлек ===
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q6380876 . ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569,label:Исем,p106,p108,p373,p570}}
{| class='wikitable sortable'
! туу датасы
! Исем
! һөнәр төре
! эш урыны
! Викиҗыентыктагы төркем
! үлем датасы
|-
| data-sort-value="1942" | 1942-01-20
| [[Рәфкать Гомәров]]
| ''[[:d:Q29169123|баянчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1942" | 1942-06-01
| [[Флера Хөрмәтова]]
| ''[[:d:Q806349|bandleader]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-01-06
| [[Рәшит Мостафин]]
| ''[[:d:Q158852|дирижёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1947" | 1947
| [[Гали Арсланов]]
| [[галим]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1947" | 1947-01-03
| [[Фәридун Ибраһимов]]
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1947" | 1947-01-01
| [[Робсон Мусин]]
| [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q7939609|voice teacher]]''<br/>[[укытучы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-07-01
| [[Камил Кәримов]]
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q9334029|сатирик]]''
|
| [[:commons:Category:Kamil Karimov|Kamil Karimov]]
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-07-15
| [[Римма Ибраһимова]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-11-29
| [[Фаил Ибраһимов]]
| ''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''
| [[Чаллы дәүләт татар драма театры|Аяз Гыйләҗев исемендәге Чаллы татар дәүләт драма театры]]
| [[:commons:Category:Fail Ibragimov|Fail Ibragimov]]
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-01-18
| [[Илдус Тарханов]]
| ''[[:d:Q3104508|cultural manager]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| [[:commons:Category:Ildus Tarhanov|Ildus Tarhanov]]
|
|-
| data-sort-value="1951" | 1951-02-11
| [[Шәмси Закиров]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''
| Казан дәүләт мәдәният институты<br/>[[«Мунча ташы» театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1951" | 1951-08-25
| [[Вәсим Әхмәтшин]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1951" | 1951-01-10
| [[Гаптрәүф Нуриев]]
| ''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>''[[:d:Q23037330|reciter]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]<br/>[[Болгар ислам академиясе]]<br/>[[«Мөхәммәдия» мәдрәсәсе]]<br/>[[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
| [[:commons:Category:Gaptrauf Nuriev|Gaptrauf Nuriev]]
|
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-01-03
| [[Мөхәммәт Мирза]]
| ''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''
|
| [[:commons:Category:Muhammat Mirza|Muhammat Mirza]]
|
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-03-21
| [[Булат Сәлахов]]
| [[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| [[Чаллы дәүләт татар драма театры|Аяз Гыйләҗев исемендәге Чаллы татар дәүләт драма театры]]<br/>[[КамАЗ]]
| [[:commons:Category:Bulat Salyakhov|Bulat Salyakhov]]
|
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-06-03
| [[Гөлүсә Гайнетдинова]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| [[Әлмәт татар драма театры|Әлмәт татар дәүләт драма театры]]<br/>[[Чаллы дәүләт татар драма театры|Аяз Гыйләҗев исемендәге Чаллы татар дәүләт драма театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1954" | 1954-12-11
| [[Владимир Мироваев]]
| ''[[:d:Q81759238|музыка укытучысы]]''<br/>[[композитор]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q29169123|баянчы]]''
| [[Алабуга мәдәният һәм сәнгать көллияте]]
|
|
|-
| data-sort-value="1954" | 1954-10-12
| [[Рәсиха Хәмидуллина]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| [[Сарман балалар сәнгать мәктәбе]]
|
|
|-
| data-sort-value="1954" | 1954-02-16
| [[Рима Ключарева]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| [[Туймазы дәүләт татар драма театры|Туймазы татар дәүләт драма театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1954" | 1954-11-09
| [[Ирек Наскаев]]
| ''[[:d:Q805253|ballet master]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1955" | 1955-09-17
| [[Венера Юмагулова]]
| ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q22976182|тележурналист]]''
| ''[[:d:Q16535915|Bashkortostan]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1955" | 1955-01-01
| [[Илсөяр Проскурякова]]
| ''[[:d:Q182436|китапханәче]]''<br/>''[[:d:Q1500610|җәмгыять лидеры]]''<br/>''[[:d:Q4109969|Veteran of Labor]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1955" | 1955-03-26
| [[Символ Гайнетдинов]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| [[Әлмәт татар драма театры|Әлмәт татар дәүләт драма театры]]<br/>[[Чаллы дәүләт татар драма театры|Аяз Гыйләҗев исемендәге Чаллы татар дәүләт драма театры]]<br/>[[Уфа дәүләт «Нур» татар театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1955" | 1955
| [[Дилбәр Шәмсетдинова]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Казан дәүләт мәдәният институты
|
|
|-
| data-sort-value="1956" | 1956-03-31
| [[Роберт Андреев]]
| [[композитор]]
|
| [[:commons:Category:Robert Andreev|Robert Andreev]]
|
|-
| data-sort-value="1957" | 1957-03-20
| [[Фәридә Сафина]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>[[җырчы]]
| [[Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры|Галиәсгар Камал исемендәге Татар театры]]
| [[:commons:Category:Farida Safina|Farida Safina]]
|
|-
| data-sort-value="1957" | 1957-01-01
| [[Зөфәр Галиуллин]]
| [[мөфти]]
| [[Татарстан (телерадиокомпания)]]<br/>[[Һөнәри училище|һөнәри-техника укуханәсе]]<br/>''[[:d:Q2426237|Urengoy–Pomary–Uzhhorod pipeline]]''<br/>[[Мәрҗани мәчете]]<br/>[[Борнай мәчете|Bornay mäçete]]<br/>[[Колшәриф мәчете]]<br/>[[Киров өлкәсе мөселманнарының төбәк Диния нәзарәте]]
|
|
|-
| data-sort-value="1958" | 1958-11-19
| [[Хәбир Ибраһим]]
| ''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1958" | 1958-09-15
| ''[[:d:Q131919496|Трусов, Сергей Алексеевич]]''
| ''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''
| [[Каравон]]
| [[:commons:Category:Sergey Trusov|Sergey Trusov]]
| data-sort-value="2021" | 2021-10-14
|-
| data-sort-value="1958" | 1958-09-01
| [[Фәүзия Галиуллина]]
| [[язучы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1959" | 1959-07-03
| [[Наталья Горбачёва]]
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[шагыйрь]]
|
|
| data-sort-value="2014" | 2014-11-09
|-
| data-sort-value="1959" | 1959-06-12
| [[Наилә Ахунова]]
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q9363889|әдәби тәрҗемәче]]''
|
| [[:commons:Category:Nailya Akhunova|Nailya Akhunova]]
|
|-
| data-sort-value="1959" | 1959-02-18
| [[Раушания Юкачева]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''
| [[Әлмәт татар драма театры|Әлмәт татар дәүләт драма театры]]<br/>[[Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры|Галиәсгар Камал исемендәге Татар театры]]
| [[:commons:Category:Raushaniya Yukachyova|Raushaniya Yukachyova]]
| data-sort-value="2022" | 2022-07-17
|-
| data-sort-value="1960" | 1960-01-10
| [[Салават Фәтхетдинов|Салават Фәтхетдинев]]
| [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q10349745|автоузышчы]]''<br/>[[композитор]]
|
| [[:commons:Category:Salavat Fathutdinov|Salavat Fathutdinov]]
|
|-
| data-sort-value="1960" | 1960-04-10
| [[Габдерәззак Миңгалиев]]
| [[композитор]]
|
|
| data-sort-value="2025" | 2025-01-07
|-
| data-sort-value="1960" | 1960-09-04
| [[Гөлдания Хәйруллина]]
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1960" | 1960-10-11
| [[Венера Шакирова]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| [[Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры|Галиәсгар Камал исемендәге Татар театры]]<br/>[[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
|
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961-01-19
| [[Рәфыйк Таҗетдинов]]
| [[җырчы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961-08-02
| [[Рәфикъ Каюмов]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| [[Чаллы дәүләт татар драма театры|Аяз Гыйләҗев исемендәге Чаллы татар дәүләт драма театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961-01-18
| ''[[:d:Q133289944|Лукач Марина Анатоліївна]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1962" | 1962-01-02
| [[Рәмзия Безус]]
|
|
| [[:commons:Category:Ramziya Bezus|Ramziya Bezus]]
|
|-
| data-sort-value="1963" | 1963-08-30
| [[Рәмзия Хөсәенова]]
| ''[[:d:Q56441264|гармунчы]]''<br/>[[җырчы]]<br/>''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q28532974|иҗтимагый оештыручысы]]''
| [[Зур Сәрдек халык театры]]<br/>[[Зур Сәрдек мәдәният йорты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1963" | 1963-12-23
| [[Роберт Шәймәрдәнов]]
| ''[[:d:Q484876|chief executive officer]]''
| [[Татарстан Республикасы Мәдәният министрлыгы]]<br/>[[Минзәлә татар дәүләт драма театры|Сабир Өметбаев исемендәге Минзәлә дәүләт татар драма театры]]
|
| data-sort-value="2022" | 2022-12-19
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-01-10<br/>1966
| [[Резидә Шәрәфиева]]
| [[җырчы]]
| [[«Энергетик» мәдәният сарае (Яр Чаллы)|«Энергетик» мәдәният сарае]]<br/>[[Казан шәһәренең музей комплексы|«Казан» милли-мәдәни үзәге]]<br/>[[Казан шәһәр филармониясе]]
|
| data-sort-value="2025" | 2025
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-07-16
| [[Рушания Таһирова]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| [[Чаллы дәүләт татар драма театры|Аяз Гыйләҗев исемендәге Чаллы татар дәүләт драма театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1967" | 1967-10-20
| [[Әлфия Ильясова]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| [[:commons:Category:Alfiya Sargin|Alfiya Sargin]]
|
|-
| data-sort-value="1968" | 1968-01-27
| [[Зөфәр Сафин (1968)|Зөфәр Сафин]]
| [[җырчы]]
|
| [[:commons:Category:Zufar Safin|Zufar Safin]]
| data-sort-value="2023" | 2023-05-21
|-
| data-sort-value="1969" | 1969-09-19
| [[Сәлимә Әминова|Сәлимә Әминева]]
| ''[[:d:Q805253|ballet master]]''
| [[Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры|Галиәсгар Камал исемендәге Татар театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1970" | 1970-08-02
| [[Лилия Хәмитова]]
| [[җырчы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1970" | 1970-06-30
| [[Радик Зөфәр улы Бариев|Радик Бариев]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''
|
| [[:commons:Category:Radik Bariev (actor)|Radik Bariev (actor)]]
|
|-
| data-sort-value="1970" | 1970-04-03
| [[Фәрит Гафиятуллин]]
| [[җырчы]]
| [[Татар дәүләт җыр һәм бию ансамбле]]
| [[:commons:Category:Farid Gafiyatullin|Farid Gafiyatullin]]
|
|-
| data-sort-value="1971" | 1971-03-02
| [[Айрат Хәмитов]]
| ''[[:d:Q5716684|биюче]]''<br/>''[[:d:Q2490358|хореограф]]''
| [[Татар дәүләт җыр һәм бию ансамбле]]
| [[:commons:Category:Ayrat Hametov|Ayrat Hametov]]
|
|-
| data-sort-value="1971" | 1971-03-09
| [[Ринат Вәлиев (1971)|Ринат Вәлиев]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q29169123|баянчы]]''<br/>[[композитор]]<br/>''[[:d:Q1643514|аранжировкачы]]''
| [[Казан шәһәренең музей комплексы|«Казан» милли-мәдәни үзәге]]<br/>[[Татар дәүләт җыр һәм бию ансамбле]]
|
|
|-
| data-sort-value="1972" | 1972-06-01
| [[Фәнис Җиһанша]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''
| [[Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры|Галиәсгар Камал исемендәге Татар театры]]
| [[:commons:Category:Fanis Ziganshin|Fanis Ziganshin]]
|
|-
| data-sort-value="1972" | 1972-10-09
| [[Миләүшә Шәйхетдинова|Миләүшә Шәйхетдинева]]
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1972" | 1972-11-11
| [[Армандо Диамантэ]]
| ''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1972" | 1972-12-11
| [[Искәндәр Сираҗи]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''
| [[Татарстан (телерадиокомпания)]]<br/>[[«Шәһри Казан» газетасы]]<br/>[[«Мәдәни Җомга» газетасы|«Мәдәни Җомга»]]<br/>[[«Ватаным Татарстан» газетасы|«Ватаным Татарстан»]]<br/>[[Татарстан яшьләре (газета)|«Татарстан яшьләре»]]<br/>[[Акчарлак (газета)|Акчарлак]]<br/>[[«Идел» журналы]]<br/>[[«Сираҗи сүзе» газетасы]]
|
|
|-
| data-sort-value="1973" | 1973-09-27
| [[Рамил Вәҗиев]]
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1973" | 1973-08-12
| [[Илфат Әскәров]]
|
|
| [[:commons:Category:Ilfat Askarov|Ilfat Askarov]]
|
|-
| data-sort-value="1973" | 1973-03-04
| [[Фёдор Кузнецов (1973)|Фёдор Кузнецов]]
| [[җырчы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1974" | 1974-08-22
| [[Айгөл Бариева]]
| [[җырчы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1974" | 1974-08-31
| [[Искәндәр Хәйруллин]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975-10-06
| [[Екатерина Болдырева]]
| ''[[:d:Q488205|автор-башкаручы]]''
|
| [[:commons:Category:Ekaterina Boldyreva|Ekaterina Boldyreva]]
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975-02-14
| [[Айгөл Нәбиуллина]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>[[җырчы]]<br/>''[[:d:Q60687737|мәдәният өлкәсе оешма җитәкчесе]]''
| [[Казан шәһәренең музей комплексы|«Казан» милли-мәдәни үзәге]]<br/>[[Казан шәһәр филармониясе]]<br/>''[[:d:Q123054919|Мәйдан TV]]''<br/>[[Тәртип радиосы|Тәртип FM]]
|
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975-07-02
| [[Кадим Нуруллин]]
| ''[[:d:Q1162163|директор]]''
| [[Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе]]
|
|
|-
| data-sort-value="1976" | 1976-12-14
| [[Алсу Әбүлханова|Алсу Әбелханова]]
| [[җырчы]]
| ''[[:d:Q1589584|Europa Plus]]''<br/>[[Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе]]<br/>[[Казан шәһәренең музей комплексы|«Казан» милли-мәдәни үзәге]]
|
|
|-
| data-sort-value="1976" | 1976-09-21
| [[Гүзәл Гайнуллина]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| [[Татар дәүләт драма һәм комедия театры|Кәрим Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1976" | 1976-08-03
| [[Люция Мусина]]
| [[җырчы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1976" | 1976-01-15
| [[Айзат Шәйхелмәрданов]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>[[укытучы]]
| [[«Агыйдел» дәүләт җыр һәм бию ансамбле]]<br/>[[Казан шәһәр филармониясе]]
|
|
|-
| data-sort-value="1978" | 1978-10-20
| [[Алсу Каюмова]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1978" | 1978-08-02
| ''[[:d:Q95230996|Ирина Волынец]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Irina Volynets|Irina Volynets]]
|
|-
| data-sort-value="1978" | 1978-11-21
| [[Алинә Шәрипҗанова]]
| [[җырчы]]
| Казан дәүләт мәдәният институты<br/>[[Татар академия дәүләт опера һәм балет театры|Муса Җәлил исемендәге Татар академия дәүләт опера һәм балет театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1979" | 1979-06-10
| [[Гүзәл Сөләйманова (1979)|Гүзәл Сөләйманова]]
| ''[[:d:Q805221|балет артисты]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1979" | 1979-09-23
| [[Мәдинә Гайнуллина]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| [[Әлмәт татар драма театры|Әлмәт татар дәүләт драма театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1979" | 1979-09-29
| [[Лилия Муллагалиева]]
| [[җырчы]]
| [[Казан шәһәр филармониясе]]<br/>[[Татарстан — Яңа Гасыр]]
|
|
|-
| data-sort-value="1979" | 1979-08-13
| [[Роза Әхмәдиева]]
|
| Казан дәүләт мәдәният институты
|
|
|-
| data-sort-value="1980" | 1980-11-04
| [[Гүзәл Шакирова (актриса)|Гүзәл Шакирова]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q1371925|диктор]]''
| [[Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры|Галиәсгар Камал исемендәге Татар театры]]
| [[:commons:Category:Guzel Shakirova|Guzel Shakirova]]
|
|-
| data-sort-value="1980" | 1980-12-13
| [[Диләрә Зиннәтова]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
| [[Казан татар дәүләт яшь тамашачылар театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1981" | 1981-02-04
| [[Илсөя Бәдретдинова]]
| [[җырчы]]
| [[Татарстан яшьләре (газета)|«Татарстан яшьләре»]]
|
|
|-
| data-sort-value="1982" | 1982-05-25
| [[Илфир Якупов]]
| ''[[:d:Q1797162|сәнгать җитәкчесе]]''
|
| [[:commons:Category:Ilfir Yakupov|Ilfir Yakupov]]
|
|-
| data-sort-value="1983" | 1983-07-08
| [[Раяз Фасихов]]
| [[җырчы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1983" | 1983-12-14
| [[Алмаз Сабирҗанов]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1983" | 1983-06-06
| [[Айгөл Сагынбаева]]
| [[җырчы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1983" | 1983-08-26
| [[Рәдиф Зарипов]]
| [[җырчы]]
| [[Кәрвансарай (төркем)|Кәрвансарай]]<br/>[[Башкортстан дәүләт опера һәм балет театры|Башкорт дәүләт опера һәм балет театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1983" | 1983-03-05
| [[Ләйсән Каюмова]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1984" | 1984-01-27
| [[Эмиль Талипов|Имил Талипов]]
|
|
| [[:commons:Category:Emil Talipov|Emil Talipov]]
|
|-
| data-sort-value="1984" | 1984-02-21
| [[Диләрә Мироваева]]
| [[җырчы]]
| [[Алабуга мәдәният һәм сәнгать көллияте]]
|
|
|-
| data-sort-value="1984" | 1984-01-08
| [[Сиринә Зәйнетдинова]]
| [[җырчы]]
| [[Казан шәһәр филармониясе]]
|
|
|-
| data-sort-value="1984" | 1984
| [[Альберт Вәлиуллин]]
| ''[[:d:Q112619698|җырчы]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1985" | 1985-01-17
| [[Илнур Закиров]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| [[Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры|Галиәсгар Камал исемендәге Татар театры]]
| [[:commons:Category:Ilnur Zakirov|Ilnur Zakirov]]
|
|-
| data-sort-value="1985" | 1985-07-13
| [[Сөмбел Билалова]]
| ''[[:d:Q1062433|җырчы]]''
| [[Казан шәһәр филармониясе]]
|
|
|-
| data-sort-value="1986" | 1986-06-24
| [[Илназ Сафиуллин]]
| [[җырчы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1986" | 1986-06-24
| [[Вадим Захаров (1986)|Вадим Захаров]]
| [[җырчы]]
| [[Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе]]
|
|
|-
| data-sort-value="1986" | 1986-01-23
| [[Алсу Шакирова]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| [[Казан татар дәүләт яшь тамашачылар театры]]
| [[:commons:Category:Alsu Shakirova|Alsu Shakirova]]
|
|-
| data-sort-value="1986" | 1986
| [[УСАЛ|Назим Исмәгыйлев]]
| [[җырчы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1986" | 1986-02-08
| [[Энҗе Яруллина]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
| [[:commons:Category:Endzhe Yarullina|Endzhe Yarullina]]
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-05-23
| [[Илгиз Зәйниев]]
| ''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''<br/>''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''
| [[Татар дәүләт «Әкият» курчак театры]]<br/>[[Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры|Галиәсгар Камал исемендәге Татар театры]]
| [[:commons:Category:Ilgiz Zayniev|Ilgiz Zayniev]]
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-05-07
| [[Айгөл Миңнуллина]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| [[Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры|Галиәсгар Камал исемендәге Татар театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-06-30
| [[Ләйсән Фәйзуллина]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
| [[Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры|Галиәсгар Камал исемендәге Татар театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-07-23
| [[Марат Фәйрушин]]
| [[җырчы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1988" | 1988-02-03
| [[Нәфисә Хәйруллина]]
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1988" | 1988-07-10
| ''[[:d:Q126373607|Илгиз Шәйхразиев]]''
| [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q1076502|хор дирижёры]]''<br/>''[[:d:Q355242|showman]]''
| [[Татарстан дәүләт камера хоры]]
| [[:commons:Category:Ilgiz Shaykhraziev|Ilgiz Shaykhraziev]]
|
|-
| data-sort-value="1988" | 1988-03-01
| [[Илмир Ямалов]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q81759238|музыка укытучысы]]''<br/>[[җырчы]]
| Казан дәүләт мәдәният институты<br/>[[Болгар радиосы]]<br/>[[Алабуга мәдәният һәм сәнгать көллияте]]
|
|
|-
| data-sort-value="1988" | 1988-07-07
| [[Гөлназ Галимуллина]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
| [[Казан татар дәүләт яшь тамашачылар театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1988" | 1988-07-10
| [[Илгиз Шәйхразыев]]
| [[җырчы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1989" | 1989-11-26
| [[Алмаз Борһанов]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| [[Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры|Галиәсгар Камал исемендәге Татар театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1989" | 1989-05-22
| [[Рәзил Камалов]]
| ''[[:d:Q29169123|баянчы]]''<br/>[[җырчы]]
| [[Тынычлык бистәсе (Казан)|Яңа Дәүләкәй]]
|
|
|-
| data-sort-value="1991" | 1991-07-29
| [[Раушан Мөхәммәтҗанов]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| [[Әлмәт татар драма театры|Әлмәт татар дәүләт драма театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1991" | 1991-09-10
| [[Илнат Фәрхуллин]]
| [[җырчы]]
| [[Татарстан дәүләт фольклор музыкасы ансамбле]]<br/>[[Казан егетләре (төркем)]]
|
|
|-
| data-sort-value="1992" | 1992-03-06
| [[Ильмира Нәгыймова|Илмира Нәгыймова]]
| [[җырчы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1992" | 1992-12-10
| [[Алсинә Закирова]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| [[Казан татар дәүләт яшь тамашачылар театры]]
| [[:commons:Category:Alsina Zakirova|Alsina Zakirova]]
|
|-
| data-sort-value="1992" | 1992-08-20
| [[Гүзәл Гафарова (1992)]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| [[Татар дәүләт драма һәм комедия театры|Кәрим Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1992" | 1992-10-11
| [[Илнар Миранов]]
| [[җырчы]]
| [[Салих Сәйдәшев исемендәге Дәүләт Зур концерт залы]]<br/>[[Татарстан халыкларының Дуслык йорты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1993" | 1993-03-06
| [[Алсу Сибгатуллина]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| [[Оренбург дәүләт татар драма театры|Мирхәйдәр Фәйзи исемендәге Ырынбур дәүләт татар драма театры]]<br/>[[Әлмәт татар драма театры|Әлмәт татар дәүләт драма театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1993" | 1993-05-30
| [[Гүзәл Гөлвердиева]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| [[Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры|Галиәсгар Камал исемендәге Татар театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1993" | 1993-08-08
| [[Ландыш Ибәтуллина]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
| [[Татар дәүләт драма һәм комедия театры|Кәрим Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1993" | 1993-05-19
| [[Камилә Шакирова]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
| [[Татар дәүләт драма һәм комедия театры|Кәрим Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1994" | 1994-02-27
| [[Рузанна Хәбибуллина]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
| [[Казан татар дәүләт яшь тамашачылар театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1995" | 1995-12-21
| [[Айгөл Шәкүрова]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| [[Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры|Галиәсгар Камал исемендәге Татар театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1995" | 1995-01-23
| [[Лилия Камалиева]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
| [[Татар дәүләт драма һәм комедия театры|Кәрим Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1995" | 1995-09-25
| [[Рәзилә Мөхлисуллина]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
| [[Әтнә татар дәүләт драма театры|Әтнә дәүләт драма театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1996" | 1996-01-06
| [[Алия Карачурина]]
| [[җырчы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1997" | 1997-07-02
| [[Альбина Ногманова]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q5716684|биюче]]''
| [[Казан татар дәүләт яшь тамашачылар театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1997" | 1997-07-18
| [[Булат Гатауллин]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1997" | 1997-12-23
| [[Рәйхан Габдуллина]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
| [[Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры|Галиәсгар Камал исемендәге Татар театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1998" | 1998-04-09
| [[Ләйсән Большова]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
| [[Казан татар дәүләт яшь тамашачылар театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1998" | 1998-06-21
| [[Татьяна Ефремова]]
| [[җырчы]]
| [[Әлиф (иҗат төркеме)|Әлиф]]<br/>[[Кадим Әлмәт]]
|
|
|-
|
| [[Айвар Гыймаев]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
|
| [[Марсель Вәгыйзов]]
| [[җырчы]]
|
|
|
|-
|
| [[Ризат Рамазанов]]
| [[җырчы]]
|
|
| data-sort-value="1990" | 1990-10-25
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Чыганаклар ==
* [http://www.kazguki.ru/kcontent/perevod/index.php Казан дәүләт мәдәният һәм сәнгать университеты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130204235026/http://www.kazguki.ru/kcontent/perevod/index.php |date=2013-02-04 }}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
== Моны да карагыз ==
{{Портал|Мәгариф|Сәнгать|Мәдәният|Җәмгыять}}
{{Татарстан мәгарифе}}
[[Төркем:Казан югары уку йортлары]]
[[Төркем:Казан дәүләт мәдәният институты]]
rcanmg1xyym3hsk6bz48cxxeeiuu6fs
Кудаш (Учалы районы)
0
59779
5963266
4691886
2026-06-15T03:50:35Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963266
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Россия
|халәт = Авыл
|татар исеме = Кудаш
|чын исем =
|чын исем =
|герб =
|байрак =
|lat_deg = |lat_min = |lat_sec =
|lon_deg = |lon_min = |lon_sec =
|CoordAddon =
|CoordScale =
|ил харитасы =
|төбәк харитасы =
|район харитасы =
|ил харитасы зурлыгы =
|төбәк харитасы зурлыгы =
|район харитасы зурлыгы =
|төбәк = Башкортстан
|төбәк җәдвәлдә = Башкортстан
|район төре =
|район = Учалы районы{{!}}Башкортстанның Учалы районы
|район җәдвәлдә = Учалы районы
|җирлек төре = Авыл җирлеге
|җирлек =
|җирлек җәдвәлдә =
|эчке бүленеш =
|башлык =
|нигезләнү елы =
|беренче язма искә алу =
|элекке исемнәр =
|бирле =
|мәйдан =
|ТП үзәге биеклеге =
|халык саны = 377
|исәп елы = 2010
|тыгызлык =
|агломерация =
|милли состав =
|дини состав =
|этнохороним =
|почта индексы = 453734
|сәгать кушагы = +6
|почта индекслары =
|телефон коды =
|санлы идентификатор = 80253830003
|Commons та төркем =
|сайт =
}}
'''Кудаш''' — [[Башкортстан]]ның [[Учалы районы]]нда урнашкан авыл.
== Демография ==
Халык саны динамикасы:
{| class='standard' style='text-align: center;' width=65%
|- class='bright'
! [[2002]]<ref name='белешмә'>Башкортостан Республикасының муниципаль районнары турындагы бердәм электрон белешмәсе — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls Excel форматындагы кушымта] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304094552/http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls |date=2016-03-04 }}.</ref> !! [[2009]]<ref name='белешмә'/> !! [[2010]]<ref name='башстат'>{{Citation |title=Башкортстан Җөмһүрияте торак нокталары буенча халык саны |url=http://bashstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/bashstat/resources/2f055a804e303140ba45fe3bf8d20d64/%D0%A7%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F+%D0%BF%D0%BE+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D0%BC+%D0%BF%D1%83%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B0%D0%BC+%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8+%D0%91%D0%B0%D1%88%D0%BA%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD.pdf |access-date=2013-06-05 |archive-date=2014-08-20 |archive-url=https://www.webcitation.org/6Rxi3K6iw?url=http://bashstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/bashstat/resources/2f055a804e303140ba45fe3bf8d20d64/%D0%A7%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F+%D0%BF%D0%BE+%D0%BD%D0%B0%D1%81 |dead-url=yes }}</ref>
|--- class='bright'
| 366
| 443
| 377
|}
[[Бөтенроссия халык санын алу, 2010|2010 ел җанисәбен алу]] буенча биредә 377 кешенең яшәве мәгълүм.<ref name="башстат"/>
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q4244383. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
| data-sort-value="1907" | 1907
| [[Таеп Сафаргалин]]
|
| ''[[:d:Q1250916|сугышчы]]''
|
| data-sort-value="1943" | 1943-08-19
| [[Ростов өлкәсе]]
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [http://www.asmo-rb.ru Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы].
{{Учалы районы}}
[[Төркем:Башкортстан авыллары]]
{{Bashkir-geo-stub}}
mwjv7pt8vrf4n6fkmc54rvkcnpgelo6
Урал (футбол клубы, Екатеринбург)
0
101198
5963254
4020621
2026-06-15T01:52:38Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5963254
wikitext
text/x-wiki
{{ФК карточкасы
|фон = #1F1A17
|текст = #FFFFFF
|исем = {{Байрак|Россия|20px}} Урал
|логотип =
|агымдагы сезон =
|тулы исем =«„Урал“ футбол клубы» ААҖ
|кушаматлар = «төклетуралар», «ураллылар», «оранж-каралар»
|нигезләнгән = 1930
|стадион = «Центральный», [[Екатеринбург]]
|урыннар саны = 27 000
|хуҗа=
|президент = ?
|тренер = ?
|бүҗет=94 млн [[$]]
|капитан =
|рейтинг =
|спонсор = «Ренова», ТМК
|сайт = [http://www.fc-ural.ru/ http://www.fc-ural.ru/]
|ярыш = 10.
| pattern_la1 =
| pattern_b1 = _nikechallenge3o
| pattern_ra1 =
| pattern_sh1 = _corinthians17h
| pattern_so1 =
| leftarm1 = ff6000
| body1 = ff6000
| rightarm1 = ff6000
| shorts1 = 000000
| socks1 = ff6000
| pattern_la2 =
| pattern_b2 = _nikechallenge3b
| pattern_ra2 =
| pattern_sh2 =
| pattern_so2 =
| leftarm2 = 000000
| body2 = 000000
| rightarm2 = 000000
| shorts2 = 000000
| socks2 = 000000
| pattern_la3 =
| pattern_b3 = _nikechallenge3w
| pattern_ra3 =
| pattern_sh3 = _corinthians17a
| pattern_so3 =
| leftarm3 = ffffff
| body3 = ffffff
| rightarm3 = ffffff
| shorts3 = ffffff
| socks3 = ffffff
}}'''«Урал» футбол клубы''' ({{lang-ru|Футбольный клуб «Урал»}}) — [[1930 ел]]да нигезләнгән [[Екатеринбург]]дан футбол клубы. Әлеге вакытта {{wikidata|p118|{{{сайт|}}}|plain=true}}нда уйный.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [http://www.fc-ural.ru/ Рәсми сайт] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201217192943/http://fc-ural.ru/ |date=2020-12-17 }}
* {{wikidata|p2003|}} Instagramда
* {{wikidata|p2397|}} YouTubeта
* {{wikidata|p3185|}} ВКонтактедә
{{Россиянең Футбол Премьер-Лигасы}}
[[Төркем:Россия футбол клублары]]
[[Төркем:{{wikidata|p118|{{{сайт|}}}|plain=true}} клублары]]
qppcgricsxtp0jgb4oln62moznajgvl
Татарстанның фән һәм техника өлкәсендәге Дәүләт бүләге
0
124507
5963286
5949411
2026-06-15T08:27:32Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963286
wikitext
text/x-wiki
{{seealso|Фән һәм техника өлкәсендә Россия Федерациясе Хөкүмәте премиясе}}
{{УК}}
'''Татарстан Республикасының Фән һәм техника өлкәсендә дәүләт бүләге''' ({{lang-ru|{{Label|Q20591892|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q20591892|lang=en}}}}) — {{Татарстан республикасы байрагы}} дәүләт бүләге.
[[Татарстан Рәисе]] тарафыннан [[фән]] һәм [[техника]] өлкәсендә ачышларга, казанышларга ирешкән шәхесләр һәм иҗади коллективларга бирелә. 1993 елда булдырыла, 1994 елдан башлап ел саен тапшырыла. Бүләкләнүчеләр саны — 900 кеше (1.01.2021).<ref name="tatarica">{{cite web|url=https://tatarica.org/tat/razdely/respublika-tatarstan/gosudarstvennaya-premiya-respubliki-tatarstan-v-oblasti-nauki-i-tekhniki|title = Татарстан Республикасының Фән һәм техника өлкәсендә дәүләт бүләге|publisher=«[[Tatarica (энциклопедия)|Tatarica]]» онлайн-энциклопедиясе|author=[[Татарстан Республикасы Фәннәр академиясе]]нең [[Татар энциклопедиясе һәм төбәкне өйрәнү институты]]|accessdate=[[2024 ел]]ның [[20 июль]]}}</ref>
== Бүләкләнү нигезе ==
{{Цитата|автор=«[[Tatarica (энциклопедия)|Tatarica]]» онлайн-энциклопедиясе|гуманитар, табигыять һәм техник фәннәр өлкәсендә ил һәм дөньякүләм дәрәҗәдәге, социаль-икътисади һәм рухи үсешкә этәргеч булучы казанышларга ирешкән; ресурсларны янга калдыруга юнәлдерелгән, экологик чиста яңа технологияләр һәм техника, дөнья аналогларына тиң материаллар эшләгән һәм гамәлгә керткән; фән һәм техника казанышлары нигезендә аеруча зур җитештерү нәтиҗәләренә ирешкән, яңа продукция төрләре уйлап тапкан өчен.<ref name="tatarica"/>}}
== Ияләре ==
{{seealso|Төркем:Татарстанның фән һәм техника өлкәсендәге Дәүләт бүләге лауреатлары|Төркем:Татарстанның фән һәм техника өлкәсендәге Дәүләт бүләге}}
=== 2025 ел ===
«Нефть ятмаларын эшкәртүнең нәтиҗәлелеген арттыру һәм инновацион материаллар булдыру өчен күп фазалы агымнарның математик модельләре һәм цифрлы игезәкләре» фәнни эшләр циклы өчен Дәүләт премиясе КФУның аэрогидромеханика кафедрасы мөдире [[Константин Поташев]]ка, экологик системаларны модельләштерү кафедрасы мөдире [[Шамил Зарипов]]ка, профессор [[Александр Мазо]]га, аэрогидромеханика кафедрасы доценты [[Ренат Мәрданов]]ка һәм экологик системаларны модельләштерү кафедрасы профессоры [[Валерий Шәрәфетдинов]]ка тапшырылган.
«Татарстан Республикасы агросәнәгать комплексына экологик яктан куркынычсыз инновацион биотехнологияләрне интеграцияләү һәм аларның икътисади нәтиҗәлелеге» эше өчен премияне «Биопрепаратлар» фәнни-җитештерү институты директоры Римма Ибәтуллина, «Тойма» хуҗалыгының баш агрономы [[Мөнир Галимҗанов]], «Авангард» хуҗалыгының баш агрономы [[Хәмит Гыйматдинов]], Бөтенроссия авыл хуҗалыгы микробиологиясе фәнни-тикшеренү институтының әйдәп баручы фәнни хезмәткәре [[Андрей Кожемяков]], «Биопрепаратлар» фәнни-җитештерү институты директоры урынбасары [[Ирина Крошечкина]], «Вамин Татарстан» агросәнәгать комплексы директоры урынбасары [[Рөстәм Харис улы Мөхәммәдиев|Рөстәм Мөхәммәдиев]], Татарстан авыл хуҗалыгы фәнни-тикшеренү институтының әйдәп баручы фәнни хезмәткәре [[Олег Шайтанов]] һәм шул ук институтның баш фәнни хезмәткәре [[Шамил Шакиров]] алган.
«Югары үзле нефть табу өчен пар эшләп чыгару максатыннан нефть һәм газ белән бергә җир өстенә чыга торган суны чистарту технологияләрен эшләү һәм гамәлгә кертү» фәнни эше өчен Дәүләт премиясе ТатНИПИнефтьнең баш фәнни хезмәткәре [[Рифхәт Сәхабетдинов]]ка, су әзерләү объектларын эксплуатацияләү бүлеге башлыгы [[Айдар Авзалетдинов]]ка, «ТН-Гидрохим» фәнни-җитештерү предприятиесе җитәкчесе [[Евгений Буслаев]]ка, «ТН-Гидрохим» фәнни хезмәткәре [[Рафаэль Гарифуллин]]га, су әзерләү технологияләре лабораториясенең өлкән фәнни хезмәткәре [[Нил Гафаров]]ка, нефтьне тикшерү һәм промысел әзерлеге бүлеге башлыгы [[Фоат Гобәйдуллин]]га һәм су әзерләү технологияләре лабораториясе мөдире [[Любовь Кудряшова]]га тапшырылган<ref>[https://tatar-inform.tatar/news/rustam-minnixanov-prisudil-gospremii-tatarstana-v-oblasti-nauki-i-texniki-5915392 Рөстәм Миңнеханов фән һәм техника өлкәсендә Татарстан Дәүләт премияләрен тапшырды.] [[Татар-информ]], 08.12.2025</ref><ref>[https://rt-online.ru/news/ukaz-raisa-respubliki-tatarstan-993-ot-6-dekabria-2025-goda-534040 Указ Раиса Республики Татарстан №993 от 6 декабря 2025 года]</ref>.
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P166 wd:Q20591892}
|section=
|sort=p166/Q20591892/p585
|columns=p166/Q20591892/p585:Ел,label:Исем,p21,p569,p19,p69,p373:медиа,p570}}
{| class='wikitable sortable'
! Ел
! Исем
! җенес
! туу датасы
! туу урыны
! әлма-матер
! медиа
! үлем датасы
|-
|
| ''[[:d:Q869207|Юрген Хенниг]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-03-05
| [[Штутгарт]]
| [[Штутгарт университеты|Штутгарт үнивирситите]]<br/>''[[:d:Q55044|Мүнхен университеты]]''<br/>''[[:d:Q153987|Фрайбург университеты]]''
| [[:commons:Category:Jürgen Hennig|Jürgen Hennig]]
|
|-
|
| [[Семён Альтшулер]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1911" | 1911-09-24
| [[Витебск]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
| data-sort-value="1983" | 1983-01-24
|-
|
| [[Габдрәшит Абдрахманов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-12-24
| [[Мәләкәс (Сембер өлкәсе)|Мәләкәс]]
| [[Россия дәүләт нефть һәм газ университеты|И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты]]
| [[:commons:Category:Gabdrashit Abdrakhmanov|Gabdrashit Abdrakhmanov]]
|
|-
|
| [[Ришат Әбүбакиров]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-07-04
| [[Яңа Кәшер]]
| [[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]
| [[:commons:Category:Rishat Abubakirov|Rishat Abubakirov]]
| data-sort-value="2019" | 2019-08-26
|-
|
| [[Рамил Бәхтизин]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-03-30
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''
| [[:commons:Category:Ramil Bakhtizin|Ramil Bakhtizin]]
|
|-
|
| [[Рәис Бохараев]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-04-24
| [[Тум|Томск]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Казан дәүләт медицина университеты]]
|
| data-sort-value="2009" | 2009-07-31
|-
| 2016
| [[Искәндәр Гыйләҗев]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-08-31
| [[Казан]]
| [[94-нче гимназия (Казан)|94 нче гимназия]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q4201714|РФА Россия тарихы институты]]''
| [[:commons:Category:Iskander Gilyazov|Iskander Gilyazov]]
|
|-
|
| [[Алексей Дедков]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-04-01
| [[Дятьково|Дәтково]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
| data-sort-value="2007" | 2007-11-29
|-
|
| [[Мирфатыйх Зәкиев]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-08-14
| [[Зәйпе]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Mirfatykh Zakiev|Mirfatykh Zakiev]]
| data-sort-value="2023" | 2023-08-18
|-
|
| [[Айрат Җиһаншин]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-01-01
| [[Олы Әтнә]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
| [[:commons:Category:Airat Ziganshin|Airat Ziganshin]]
|
|-
|
| [[Георгий Иваничев]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-04-10
| [[Икенче Ялдры]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
|
|
|-
|
| [[Марат Илһамов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-04-08
| [[Ярлыкап]]
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| [[:commons:Category:Marat Ilgamov|Marat Ilgamov]]
|
|-
|
| [[Николай Колесов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-12-17
| [[Казан]]
| [[Казан дәүләт финанс-икътисад институты|Казан дәүләт финанс һәм икътисад институты]]
| [[:commons:Category:Nikolay Aleksandrovitsj Kolesov|Nikolay Aleksandrovitsj Kolesov]]
|
|-
|
| [[Александр Коновалов (1934)|Александр Коновалов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-01-30
| [[Казан]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Aleksandr Konovalov (chemist)|Aleksandr Konovalov (chemist)]]
| data-sort-value="2021" | 2021-05-04
|-
|
| [[Мирза Мәхмүтов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-05-01
| [[Ләбәжә]]
| ''[[:d:Q4203331|Иркутск югары хәрби авиация инженерлары укуханәсе]]''
| [[:commons:Category:Mirza Makhmutov|Mirza Makhmutov]]
| data-sort-value="2008" | 2008-03-25
|-
| 2001
| [[Карл Минскер]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-06-14
| [[Киев]]
| ''[[:d:Q4304107|Мәскәү дәүләт нәзек химия технологияләре университеты]]''
|
| data-sort-value="2003" | 2003-05-25
|-
|
| [[Рәфыйк Мөхәммәтшин]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-02-19
| [[Борнак]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Rafik Mukhametshin|Rafik Mukhametshin]]
|
|-
|
| ''[[:d:Q4342261|Виталий Паймушин]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-03-17
|
|
|
|
|-
|
| [[Кев Салихов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-11-03
| [[Бәләбәй районы|Бәләбәй райуны]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Kev Salikhov|Kev Salikhov]]
|
|-
|
| [[Олег Синяшин|Олег Синәшин]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-02-25
| [[Казан]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Oleg Sinyashin|Oleg Sinyashin]]
|
|-
|
| [[Шәфәгать Тәхәветдинов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-04-23
| [[Габдрахман (Әлмәт районы)|Габдрахман]]
| [[Россия дәүләт нефть һәм газ университеты|И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты]]
| [[:commons:Category:Sharafat Tahautdinov|Sharafat Tahautdinov]]
|
|-
|
| ''[[:d:Q4462420|Вадим Трепавлов]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-12-10
| [[Екатеринбург]]
| ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''
|
| data-sort-value="2023" | 2023-03-31
|-
|
| ''[[:d:Q4485050|Владимир Фисинин]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-12-20
| ''[[:d:Q258072|Lyubinsky District]]''
| [[Омск дәүләт аграр университеты|Пётр Аркадьевич Столыпин исемендәге Омск дәүләт аграр университеты]]
| [[:commons:Category:Vladimir Fisinin|Vladimir Fisinin]]
|
|-
| 2005
| [[Мансур Хәсәнов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-06-25
| [[Зәй районы]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Алабуга мәдәният һәм сәнгать көллияте]]
| [[:commons:Category:Mansur Hasanov|Mansur Hasanov]]
| data-sort-value="2010" | 2010-03-13
|-
|
| [[Миркасыйм Госманов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-05-31
| [[Голҗа]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Mirkasym Usmanov|Mirkasym Usmanov]]
| data-sort-value="2010" | 2010-10-11
|-
|
| [[Ринат Галиев (1939)|Ринат Галиев]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-01-13
| [[Шарлама]]
|
|
| data-sort-value="2007" | 2007-10-23
|-
|
| [[Азат Зыятдинов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-01-20
| [[Балтач районы (Татарстан)|Балтач районы]]
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]
|
| data-sort-value="2017" | 2017-09-24
|-
|
| [[Альберт Гыйльметдинов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-07-27
| [[Казан]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Albert Gilmutdinov|Albert Gilmutdinov]]
|
|-
| 2013
| [[Марсель Әхмәтҗанов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-03-26
| [[Шөгер]]
| [[Яңа Кенәр урта мәктәбе]]<br/>[[Казан дәүләт аграр университеты]]<br/>[[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты|Татарстан Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты]]
|
| data-sort-value="2025" | 2025-04-18
|-
|
| [[Хатыйп Миңнегулов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-05-12
| [[Апач (Зәй районы)|Апач]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Hatip Minnegulov|Hatip Minnegulov]]
|
|-
|
| [[Энгель Таһиров]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-08-04
| [[Иске Шөгер]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Engel Tagirov|Engel Tagirov]]
|
|-
|
| [[Рәфкать Кантүкев]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-08-23
| [[Кантүк]]
| [[Салават индустриаль көллияте]]<br/>[[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| [[:commons:Category:Rafkat Kantykov|Rafkat Kantykov]]
|
|-
|
| [[Индус Таһиров|Индус Таhиров]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-05-24
| [[Лениногорск районы]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Indus Tagirov|Indus Tagirov]]
|
|-
|
| [[Гүзәл Мөхәммәтҗанова]]
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-09-02
| [[Зәй шәһәре|Зәй]]
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
| [[:commons:Category:Guzel Mukhametzyanova|Guzel Mukhametzyanova]]
| data-sort-value="2013" | 2013-10-15
|-
|
| [[Илдар Габдуллин]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-03-03
| [[Казан]]
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q19910206|Сергей Михайлов]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-01-13
|
|
|
|
|-
| 2024
| [[Марсель Бакиров]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-12-10
| [[Мөслим (Мөслим районы)]]
|
|
|
|-
|
| [[Вахит Хаков]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-08-16
| [[Буа районы]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
| data-sort-value="2008" | 2008-08-20
|-
| 2010
| [[Ленар Гайсин]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-04-25
|
| [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]
|
|
|-
|
| [[Әхмәт Мазһаров]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-01-01
| [[Түбән Сасна]]
| [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]<br/>''[[:d:Q3151770|Д. И. Менделеев исемендәге Россия химия-технология университеты]]''
| [[:commons:Category:Ahmet Mazgarov|Ahmet Mazgarov]]
|
|-
| 2009
| [[Җәүдәт Сөләйманов|Җәүдәт Шәүкәт улы Сөләйманов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-03-15
| [[Кызыл Чишмә (Батыр районы)|Кызыл Чишмә]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|-
|
| [[Рафаил Хәким]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-02-12
| [[Казан]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Raphail Hakimov|Raphail Hakimov]]
|
|-
| 2000
| [[Марат Әхмәтов (1954)|Марат Әхмәтов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-06-16
| [[Хәсәншәех]]
| [[Н. Э. Бауман исемендәге Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе|Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе]]
| [[:commons:Category:Marat Akhmetov|Marat Akhmetov]]
|
|-
|
| [[Камил Зыятдинов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-07-10
| [[Әлки (Буа районы)|Әлки]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
|
| data-sort-value="2015" | 2015-07-16
|-
| 2010
| [[Мәгъсүм Сәлахов|Мәгъсүм Сәләхов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-07-13
| [[Рудный]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Makzyum Salahov|Makzyum Salahov]]
|
|-
| 2000
| ''[[:d:Q21517645|Владимир Кобылянский]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-08-24
| ''[[:d:Q4339095|Ostrohirske]]''
| ''[[:d:Q1628690|Санкт-Петербург дәүләт аграр университеты]]''<br/>''[[:d:Q2466783|"Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты" федераль тикшеренү үзәге]]''
|
| data-sort-value="2022" | 2022-02-21
|-
|
| [[Татьяна Лапинская]]
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1915" | 1915-02-15
| ''[[:d:Q4412033|Severynivka]]''
|
|
| data-sort-value="2006" | 2006-03-27
|-
|
| ''[[:d:Q21641713|Юрий Михайлов]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-09-15
| [[Дмитровск]]
| ''[[:d:Q3151770|Д. И. Менделеев исемендәге Россия химия-технология университеты]]''
| [[:commons:Category:Yury Mikhailov|Yury Mikhailov]]
|
|-
|
| [[Наил Сәхибуллин]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-10-08
| [[Казан]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|-
| 2024
| [[Рамил Тураев]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-03-26
| [[Әгерҗе районы]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
|
|
|-
|
| [[Айрат Фәррахов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-02-17
| [[Әгерҗе]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]<br/>[[Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясе]]
| [[:commons:Category:Ajrat Farrakhov|Ajrat Farrakhov]]
|
|-
|
| [[Мәкъсүт Зарипов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-09-08
| [[Подольск]]
|
|
| data-sort-value="2016" | 2016-12-24
|-
|
| [[Рамил Хәйретдинов|Рамил Хәйретдинев]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-06-16
| [[Буа районы]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Ramil Khairutdinov|Ramil Khairutdinov]]
| data-sort-value="2025" | 2025-06-20
|-
|
| [[Айрат Ситдыйков]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-01-24
| [[Олы Әтнә]]
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
| [[:commons:Category:Ayrat Sitdikov|Ayrat Sitdikov]]
|
|-
| 2007
| [[Радик Хәсәнов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-07-30
| [[Чүпрәле районы]]
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]
|
|
|-
|
| [[Эльвира Батыева]]
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-10-31
| [[Казан]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Elvira Batyeva|Elvira Batyeva]]
|
|-
| 1996
| [[Зәүр Бәширов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-02-17
| [[Якутск]]
|
|
| data-sort-value="2006" | 2006-07-18
|-
| 2024
| [[Ринат Жданов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-10-11
| [[Казан]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q30880375|Эдуард Сон]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-09-20
| [[Ташкент вилаяте]]
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
| [[:commons:Category:Eduard Son|Eduard Son]]
| data-sort-value="2021" | 2021-08-17
|-
|
| [[Рәис Миңнеханов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-06-08
| [[Саба районы]]
| ''[[:d:Q4366456|Идел буе дәүләт технология университеты]]''
| [[:commons:Category:Rais Minnikhanov|Rais Minnikhanov]]
|
|-
| 2001
| [[Раил Зыятдинов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-02-23
| [[Әлки (Буа районы)|Әлки]]
| [[Казан дәүләт аграр университеты]]
|
|
|-
|
| [[Габдулла Җиһаншин]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1917" | 1917-06-22
| [[Татар Талкышы]]
| [[Чистай авыл хуҗалыгы техникумы]]<br/>[[Казан дәүләт аграр университеты]]
|
| data-sort-value="2015" | 2015-03-03
|-
|
| [[Габдуллаҗан Җәләлов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-01-17
| [[Югары Каракитә]]
| ''[[:d:Q4298331|Мичуринск дәүләт аграр университеты]]''
| [[:commons:Category:Abdullazyan Zalyalov|Abdullazyan Zalyalov]]
|
|-
|
| [[Равил Ибәтуллин]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-08-30
| [[Лениногорск]]
| [[Россия дәүләт нефть һәм газ университеты|И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты]]
| [[:commons:Category:Ravil Ibatullin|Ravil Ibatullin]]
|
|-
|
| [[Рөстәм Ибәтуллин]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-12-06
| [[Иске Баграж|Елхово]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| [[:commons:Category:Rustam Ibatullin|Rustam Ibatullin]]
| data-sort-value="2016" | 2016-03-23
|-
|
| [[Равис Госманов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-09-09
| [[Уразай (Актаныш районы)|Уразай]]
| [[Н. Э. Бауман исемендәге Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе|Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе]]<br/>[[Казан ветеринария институты]]
| [[:commons:Category:Rayis Gosmanov|Rayis Gosmanov]]
|
|-
|
| [[Игорь Антипин]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-04-07
| [[Казан]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|-
|
| [[Дамир Гобәйдуллин]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-12-06
| [[Казан]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|-
|
| [[Ольга Ильинская]]
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-01-18
| [[Минзәлә|Минзәлә шәһәре]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|-
|
| [[Владимир Миронов (1957)|Владимир Миронов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-09-12
| [[Казан]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|-
| 1994
| [[Эрнест Ионов|Ирныс Ионов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-12-21
| [[Яңа Чишмә]]
| [[Казан дәүләт аграр университеты]]
|
|
|-
|
| [[Дамир Исхаков]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-12-11<br/>1952
| [[Шәмәрдән]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q4201873|РФА антропология һәм этнология институты]]''
| [[:commons:Category:Damir Iskhakov|Damir Iskhakov]]
|
|-
|
| [[Татьяна Ларионова]]
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-07-02
| [[Казан]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Tatyana Larionova|Tatyana Larionova]]
|
|-
|
| [[Семён Петров]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-02-09
| ''[[:d:Q3980033|Tatsinskiy]]''
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
|
|
|-
|
| [[Фатыйх Сибәгатуллин]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-05-01
| [[Апаз]]
| [[Н. Э. Бауман исемендәге Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе|Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе]]
| [[:commons:Category:Fatikh Sibagatullin|Fatikh Sibagatullin]]
| data-sort-value="2022" | 2022-06-24
|-
|
| [[Әзһәр Мөхәммәдиев]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-09-08
| [[Сеңрән]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
| data-sort-value="2018" | 2018-04-25<br/>2018
|-
|
| [[Рәшит Абашев (1951)|Рәшит Абашев]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-03-27
| [[Нократ (Слабутски районы)|Нократ]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
|
|
|-
|
| [[Александр Визель]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-07-24
| [[Казан]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
| [[:commons:Category:Alexander Andreevich Vizel|Alexander Andreevich Vizel]]
|
|-
| 2017
| [[Гадел Вафин]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-11-04
| [[Казан]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q57768037|Георгий Сидоров]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-01-21
| [[Таштамак]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| [[:commons:Category:Georgy Sidorov|Georgy Sidorov]]
|
|-
|
| [[Илшат Фәрдиев]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-08-31
| [[Әнәк]]
| ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]''
| [[:commons:Category:Ilshat Fardiev|Ilshat Fardiev]]
|
|-
| 2023
| [[Айрат Вәлиев]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-05-25
| [[Көек (Саба районы)|Көек]]
| [[Яшел Үзән механика көллияте]]<br/>[[Казан дәүләт аграр университеты]]
|
|
|-
|
| [[Наил Вәлиев (1949)|Наил Вәлиев]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-09-03
| [[Чистай районы]]
| [[Казан федераль университетының Алабуга институты]]
| [[:commons:Category:Nail Valeev|Nail Valeev]]
|
|-
|
| [[Борис Кочелаев]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-04-19
| [[Долгопрудный]]
| ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Boris Kochelaev|Boris Kochelaev]]
| data-sort-value="2025" | 2025-09-29
|-
|
| [[Валентин Тронов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-10-07
| [[Калинковичи|Калинкавичы]]
| [[Грозный дәүләт нефть техника университеты|Академик М.Д. Миллионщиков исемендәге Грозный дәүләт нефть техник университеты]]
|
| data-sort-value="2014" | 2014-05-02
|-
|
| ''[[:d:Q62714540|Сәлимҗан Шәрипов]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-01-01
| [[Таулар (Балык Бистәсе районы)]]
| [[Казан дәүләт аграр университеты]]
|
|
|-
|
| [[Луиза Бәйрәмова|Луиза Бәйрәмева]]
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-01-01
| [[Исәнбай]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
| data-sort-value="2022" | 2022-02-26
|-
| 2002
| [[Гомәр Саттаров]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-07-02
| [[Мулла Иле]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
| data-sort-value="2020" | 2020-08-26
|-
|
| [[Радик Ильясов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-05-27
| [[Кукмара районы]]
| [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]
| [[:commons:Category:Radik Ilyasov|Radik Ilyasov]]
|
|-
|
| [[Ирина Ларочкина]]
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-01-14
| [[Әлмәт]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Irina Larochkina|Irina Larochkina]]
|
|-
|
| [[Вәгыйз Минһаҗев]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-12-11
| [[Хәсәншәех]]
| [[Н. Э. Бауман исемендәге Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе|Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе]]
| [[:commons:Category:Vagiz Mingazov|Vagiz Mingazov]]
|
|-
|
| ''[[:d:Q71945581|Наил Фәткуллин]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-12-10
| [[Яшел Үзән]]<br/>[[Юдино районы]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|-
|
| [[Нәүфәл Ризванов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-01-15
| [[Казан]]
|
| [[:commons:Category:Naufalʹ Rizvanov|Naufalʹ Rizvanov]]
| data-sort-value="2012" | 2012-04-09
|-
|
| [[Рөстәм Хәсәнов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-03-08
| [[Мәләкәс (Сембер өлкәсе)|Мәләкәс]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
| [[:commons:Category:Rustem Khasanov|Rustem Khasanov]]
|
|-
|
| ''[[:d:Q85325987|Андрей Покровский]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-09-05
|
| [[Новосибирск дәүләт медицина университеты]]
|
|
|-
|
| [[Борис Малкин]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-06-06
| [[Казан]]
|
| [[:commons:Category:Boris Malkin|Boris Malkin]]
|
|-
|
| ''[[:d:Q97178251|Андрей Ширяев]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-01-21
|
|
| [[:commons:Category:Andrey Shiryaev|Andrey Shiryaev]]
|
|-
|
| [[Евгений Казаков|Евгени Казаков]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-10-22
| ''[[:d:Q4100355|Бутурлино]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|-
|
| [[Фаяз Хуҗин]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-08-01
| [[Карман (Зәй районы)|Карман]]
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
| [[:commons:Category:Fayaz Huzin|Fayaz Huzin]]
| data-sort-value="2026" | 2026-06-14
|-
|
| [[Радик Салихов (1965)|Радик Салихов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-04-10
| [[Мамадыш районы]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Radik Salihov|Radik Salihov]]
|
|-
|
| [[Айтуган Госманов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1920" | 1920-12-19
| [[Казан]]
| [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]
|
| data-sort-value="1996" | 1996-10-01
|-
|
| [[Камил Ногаев]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-12-02
| [[Иске Рәҗәп]]
| [[Казан дәүләт аграр университеты]]<br/>''[[:d:Q4366447|П. А. Столыпин ис. Идел буе идарә итү институты]]''
|
|
|-
|
| [[Иван Егоров (эшкуар)]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-01-21
| [[Җөри|Cöri]]
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
|
|
|-
|
| [[Алексей Созинов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-12-31
| [[Чистай]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
| [[:commons:Category:Alexey Sozinov|Alexey Sozinov]]
|
|-
|
| [[Марс Михайлов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-06-17
| [[Татарстан Автономияле Совет Социалистик Республикасы]]
| [[Казан дәүләт медицина академиясе]]
| [[:commons:Category:Mars Mikhailov|Mars Mikhailov]]
|
|-
| 1995
| [[Рөстәм Равилов|Рөстәм Равилев]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-09-28
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q98420509|школа №30]]''<br/>[[Н. Э. Бауман исемендәге Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе|Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе]]
| [[:commons:Category:Rustam Ravilov|Rustam Ravilov]]
|
|-
|
| [[Герман Дьяконов (1964)|Герман Дьяконов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-11-11
| [[Казан]]
| [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]
| [[:commons:Category:German Diakonov|German Diakonov]]
|
|-
|
| [[Назыйм Ханзафаров]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-09-12
| [[Олы Кайбыч]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Nazym Hanzafarov|Nazym Hanzafarov]]
| data-sort-value="2023" | 2023-12-31
|-
|
| [[Виталий Самарцев]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-10-29
| [[Казан]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Vitaly Samartsev|Vitaly Samartsev]]
| data-sort-value="2021" | 2021-07-18
|-
| 2005
| [[Әхәт Салихов (1938)]]
|
|
|
|
|
|
|-
|
| [[Александр Лаврентьев]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-10-09
| [[Казан]]
|
| [[:commons:Category:Alexander Lavrentyev|Alexander Lavrentyev]]
|
|-
|
| [[Бәхтияр Измайлов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-05-24
| [[Казан]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Bakhtiar Izmaylov|Bakhtiar Izmaylov]]
|
|-
| 1996
| [[Рафаэль Сибгатуллин]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-03-20
| [[Зур Нөркәй]]
| [[Н. Э. Бауман исемендәге Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе|Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе]]
|
| data-sort-value="2021" | 2021-03-21
|-
|
| ''[[:d:Q109358774|Андрей Карасик]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-09-30
| [[Казан]]
|
| [[:commons:Category:Andrey Karasik|Andrey Karasik]]
|
|-
|
| [[Рафаил Шәйдуллин]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-03-30
| [[Лабит]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Rafail Shaidullin|Rafail Shaidullin]]
|
|-
|
| [[Зәйнәп Гыйләҗетдинова]]
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1918" | 1918-10-29
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q4452982|Ташкент медицина академиясе]]''
|
| data-sort-value="2007" | 2007-10-02
|-
| 2016
| [[Илнур Миргалиев]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-10-25
| [[Якуп (Кушнарин районы)|Якуп]]
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]<br/>[[Шиһабетдин Мәрҗани исемендәге Тарих институты|Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Шиһабетдин Мәрҗани исемендәге Тарих институты]]
| [[:commons:Category:Ilnur Mirgaleev|Ilnur Mirgaleev]]
|
|-
|
| [[Рифат Корбанов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-10-01
| [[Мирҗәм]]
| [[Н. Э. Бауман исемендәге Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе|Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе]]
| [[:commons:Category:Rifat Dzhamal|Rifat Dzhamal]]
|
|-
| 1998
| [[Рүзәл Йосыпов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-09-14
| [[Кышкар]]
| ''[[:d:Q51841783|Казан җиңел сәнәгать техникумы]]''<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|-
|
| [[Илшат Ганиев]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-01-03
| [[Шалты]]
| [[Казан дәүләт аграр университеты]]
| [[:commons:Category:Ilshat Ganiev|Ilshat Ganiev]]
| data-sort-value="2023" | 2023-11-22
|-
| 1994
| [[Сәгъдә Фатыйхова]]
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-10-01
| [[Исәк (Буа районы)|Исәк]]
| [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]
|
|
|-
|
| [[Дмитрий Таюрский]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-11-23
| [[Казан]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Dmitry Tayursky|Dmitry Tayursky]]
|
|-
|
| [[Рифхәт Сәхәбетдинов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-09-21
|
|
|
|
|-
|
| [[Илдар Гыйләҗетдинов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-07-17
| [[Ташкент]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
|
| data-sort-value="2014" | 2014-05-04
|-
|
| ''[[:d:Q111550169|Нургали Миңнеханов]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-03-24
| [[Мамадыш кантуны]]
| [[Казан дәүләт аграр университеты]]
| [[:commons:Category:Nurgali Minnikhanov|Nurgali Minnikhanov]]
| data-sort-value="2001" | 2001-02-17
|-
|
| [[Зөфәр Рәмиев|Рәмиев Зөфәр Зәйни улы]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-07-25
| [[Уразлы (Кама Тамагы районы)]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Zufar Rameev|Zufar Rameev]]
|
|-
|
| ''[[:d:Q112136860|Александр Шамов]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-09-29
| [[Петропавел|Кызылъяр]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Aleksandr Shamov|Aleksandr Shamov]]
| data-sort-value="2020" | 2020-11-07
|-
|
| ''[[:d:Q112181519|Илдар Аглуллин]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-01-23
| [[Күл Черкене]]<br/>[[Буа районы]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
| [[:commons:Category:Ildar Aglullin|Ildar Aglullin]]
|
|-
|
| ''[[:d:Q112439790|Рөстәм Дебердеев]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-10-27
|
|
|
|
|-
| 1994
| [[Пётр Старостин]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-07-24
| ''[[:d:Q24072187|Пӱнчэҥер (Марий Тӱрек кундем)]]''
| ''[[:d:Q24930137|Мари дәүләт педагогия университеты]]''
|
| data-sort-value="2012" | 2012-07-03
|-
|
| ''[[:d:Q113897634|Михаил Черепанов]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-12-12
| [[Ишем]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Mikhail Cherepanov|Mikhail Cherepanov]]
|
|-
| 2009
| [[Данис Нургалиев]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-09-01
| [[Абдулла (Борай районы)|Абдулла]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q120280614|Мөхәммәт Хәйруллин]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-11-09
|
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Mukhamed Khairullin|Mukhamed Khairullin]]
|
|-
|
| [[Розалинда Мусина]]
|
| data-sort-value="1947" | 1947-02-22
| [[Слуцк|Слутск]]
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q124769813|Александр Кессель]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-11-20
| [[Одесса]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
| data-sort-value="2003" | 2003-06-23
|-
|
| ''[[:d:Q124798304|Ринат Галиев]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-10-19
| [[Яңа Нәдер]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
| [[:commons:Category:Rinat Galeev|Rinat Galeev]]
| data-sort-value="2019" | 2019-01-14
|-
| 2005
| ''[[:d:Q125251566|Гомәр Сабирҗанов]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-04-20
| [[Яңа Фәйзулла]]
| [[И. Н. Ульянов исемендәге Сембер дәүләт педагогия университеты|Илья Николаевич Ульянов исемендәге Сембер дәүләт педагогия университеты]]<br/>''[[:d:Q4059245|СБКФ ҮК каршындагы иҗтимагый фәннәр академиясе]]''
| [[:commons:Category:Gumer Sabirzyanov|Gumer Sabirzyanov]]
|
|-
| 1994
| [[Габдерәхим Мөслинкин]]
|
| data-sort-value="1929" | 1929-11-10
| [[Әстерхан]]
| ''[[:d:Q125558396|Высшее военно-морское училище инженеров оружия]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-02-11
|-
| 1994
| [[Рөстәм Габәшев]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-05-10
| [[Уфа]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
| data-sort-value="2010" | 2010-01-02
|-
| 1994
| [[Андрей Визел]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-10-19
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]<br/>[[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]
|
| data-sort-value="2019" | 2019-11-14
|-
| 1994
| [[Рамил Гәрәев]]
|
| data-sort-value="1942" | 1942-02-26
| [[Түмерҗә]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
|
|
|-
| 1994
| [[Руфия Хафизҗанова]]
|
| data-sort-value="1949" | 1949-01-02
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|
|
|
|-
| 1994
| [[Госман Хәбибуллин (1937)]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-01-26
| [[Яңа Чаллы]]
| [[Казан дәүләт аграр университеты]]
|
| data-sort-value="2018" | 2018-03-25
|-
| 1994
| [[Альвина Вафина]]
|
| data-sort-value="1940" | 1940-12-08
| [[Мәскәү]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|-
| 1994
| [[Фуат Гарифуллин]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-12-09
| [[Күл Черкене]]
| [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|-
| 1994
| [[Гаяз Сәхәпов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-01-14
| [[Яңа Нәдер]]
| [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]<br/>[[Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясе]]
|
|
|-
| 1999
| [[Вәсил Хөсәенов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-03-03
| [[Копейск]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
| data-sort-value="2024" | 2024-10-24
|-
| 2020
| ''[[:d:Q135976000|Рафаэль Валеев]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-08-28
| [[Керкәле (Лениногорск районы)|Керкәле]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты|Татарстан Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты]]
| [[:commons:Category:Rafael Valeev|Rafael Valeev]]
|
|-
|
| ''[[:d:Q138752659|Рауфа Уразманова]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-02-22
| [[Можга|Мәжгә]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
== Моны да карагыз ==
{{Татарстан Республикасы дәүләт бүләкләре}}
{{Казанда узучы чаралар}}
[[Төркем:Татарстанның фән һәм техника өлкәсендәге Дәүләт бүләге]]
[[Төркем:Татарстанның дәүләт премияләре]]
fntywo609b9wozggtfy3vikqj76coso
Галкино (Баулы районы)
0
126384
5963245
4787126
2026-06-14T23:52:21Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963245
wikitext
text/x-wiki
{{мәгънәләр|Галкино (мәгънәләр)}}
{{ТП
|халәт = авыл
|татар исеме = Галкино
|чын исем = Галкино
|ил = Русия
|герб =
|байрак =
|герб киңлеге =
|байрак киңлеге =
|lat_deg =
|lat_min =
|lat_sec =
|lon_deg =
|lon_min =
|lon_sec =
|CoordAddon = type:city(17800)_region:RU
|CoordScale = 250000
|ЯндексХарита =
|ил харитасы зурлыгы =250
|төбәк харитасы зурлыгы =250
|район харитасы зурлыгы =250
|төбәк төре = Республика
|төбәк = Татарстан
|төбәк җәдвәлдә = Татарстан
|район төре = муниципаль район
|район = Баулы районы
|район җәдвәлдә=
|җәмгыять төре=
|җәмгыять =
|җәмгыять таблицада =
|ил харитасы =
|төбәк харитасы =
|эчке бүленеш =
|башлык төре =
|башлык =
|нигезләү датасы = 1930-еллар
|беренче телгә алу =
|элеккеге исемнәр =
|мәйдан =
|биеклек төре =
|ТП мәркәзе биеклеге =
|климат = dfb — дымлы континенталь
|рәсми тел =
|халык саны = 37
|исәп елы = 2010
|халык тыгызлыгы =
|агломерация =
|милли состав =
|дини состав =
|этнохороним =
|сәгать кушагы = +4
|DST =
|телефон коды =
|почта индексы = 423936
|почта индекслары =
|автомобиль коды = 16, 116
|Commons-та төркем =
|сайт =
|сайт теле =
|сайт теле2 =
|сайт теле3 =
|сайт теле4 =
|сайт теле5 =
|add1n =
|add1 =
|add2n = Русча топонимы
|add2 = Галкино
|add3n =
|add3 =
| add3n = ОКАТО
| add3 = 92214000028
| add4n = ОКТМО
| add4 = 92614448111
}}
'''Галкино''' — [[Татарстан Республикасы]]ның [[Баулы районы]]ндагы авыл.
== Тарих ==
[[1930-еллар]]да нигезләнгән.
== Демография ==
{| class='standard' style='text-align: center;' width=60%
| colspan=8 | Халык саны
|- class='shadow'
|[[1938 ел|1938]]
|[[1949 ел|1949]]
|[[1958 ел|1958]]
|[[1970 ел|1970]]
|[[1979 ел|1979]]
|[[1989 ел|1989]]
|[[2002 ел|2002]]
|[[2010 ел|2010]]
|-
|127
|97
|198
|108
|25
|25
|64
|37
|}
Төп милләтләр ([[1989 ел]]гы җанисәп буенча): [[арлар]].
2020 елгы халык санын алу нәтиҗәләре буенча биредә 41 кеше яши<ref name=16t>[https://16.rosstat.gov.ru/vpn2020 Дәүләт статистикасы Федераль хезмәтенең Татарстан Республикасы буенча территориаль органы.]</ref>, шул исәптән:
[[татарлар]] — 34,15%,
[[урыслар]] — 29,27%,
[[удмуртлар]] — 14,63%,
[[чуашлар]] — 14,63%,
[[мордва]] — 7,32%<ref name=16t />.
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q20578682. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Климат ==
{{temperatura12-y-cyrillic|-11.2|-11|-5.8|4.6|13.8|19.1|20.9|18.3|12.5|4.5|-4.8|-10.4|4.2}}
Климат уртача континенталь. [[Кёппен климатлар классификация|Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе]] буенча климатның коды: Dfb<ref>[http://koeppen-geiger.vu-wien.ac.at/present.htm#data World Map of the Köppen-Geiger climate classification, Institute for Veterinary Public Health, University of Veterinary Medicine Vienna]</ref>. Уртача еллык һава температурасы 4.2 °C.<ref>[http://www.retscreen.net NASA Surface meteorology and Solar Energy Data Set, RETScreen International]</ref>
== Искәрмәләр ==
{{Reflist}}
== Чыганаклар ==
* Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
{{Баулы районы}}
{{Татарстан удмурт авыллары}}
a04ihudpbjszsnmxtyo13ui84i6zvnr
Россия халыклар дуслыгы университеты
0
179379
5963310
5960473
2026-06-15T11:14:27Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963310
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''{{Label|Q839669|lang=tt}}''' ({{lang-ru|{{Label|Q839669|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q839669|lang=en}}}}, {{lang-fr|{{Label|Q839669|lang=fr}}}}, {{lang-es|{{Label|Q839669|lang=es}}}}, {{lang-zh|{{Label|Q839669|lang=zh}}}}, {{lang-ar|{{Label|Q839669|lang=ar}}}}) — Россия югары уку йорты, төп урнашу җире башкаласы [[Мәскәү]] шәһәре, статусы буенча Федераль дәүләт бюджет автоном югары белем бирү мәгариф учреждениесе. [[Патрис Лумумба]] исемендәге халыклар дуслыгы университеты буларак 1960 елда ачыла.
== Факультетлар ==
* Аграр факультет
* Инженер академиясе
* Гуманитар һәм социаль фәннәр
* Рус теле факультеты
* Физика-математика һәм табигый фәннәр факультеты
* Филология факультеты
* Экология факультеты, [[HSE-management]] үзәге бар.
* Икътисад факультеты
* Медицина институты
* Юридик институт
* Чит телләр институты
* Туризм институты
==РФ халыклар дуслыгы университеты филателиядә ==
<gallery perrow="4" widths=270 heights=200 caption=>
File:2010._Марка_России_1392.jpg|
File:1960 CPA 2493.jpg|
</gallery>
== Шәхесләр==
=== Ректорлар ===
* [[1960 ел|1960]]-[[???? ел|????]] —
*
=== Укытучылар ===
{{seealso|Төркем:Россия халыклар дуслыгы университеты укытучылары}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q839669. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p108/Q839669/p580:башлау,p108/Q839669/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p69,p106,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! әлма-матер
! һөнәр төре
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
|
|
| ''[[:d:Q12864518|Vladimir Kreyter]]''
| data-sort-value="1897" | 1897-10-12
| [[Новокузнецк]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q18524075|тау инженеры]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-12-31
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18590198|Vitaliĭ Ivanovich Cherkesov]]''
| data-sort-value="1906" | 1906-08-03
|
| ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''
| [[фәлсәфәче]]
| data-sort-value="1997" | 1997
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102303131|Lev Ernestovich Elsgol'ts]]''
| data-sort-value="1909" | 1909-06-05
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-10-24
| [[Бишкәк]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q28358968|Nikolay Kolesnitskiy]]''
| data-sort-value="1910" | 1910-03-18
| ''[[:d:Q4098569|Buki]]''
| ''[[:d:Q4304155|Мәскәү фәлсәфә, әдәбият һәм тарих институты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1992" | 1992-12-29
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q48799885|Irina Konstantinovna Esipova]]''
| data-sort-value="1916" | 1916-05-10
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2177111|Н. И. Пирогов исемендәге Россия илкүләм тикшеренү медицина университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1997" | 1997-02-28
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4266197|Yakov Lomko]]''
| data-sort-value="1917" | 1917-11-13
| [[Донецк]]
| ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value="2018" | 2018-01-28
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q16447589|Semjon Ivanovitsj Lvov]]''
| data-sort-value="1917" | 1917-02-16
| ''[[:d:Q2459293|Одинцово районы]]''
| ''[[:d:Q4174242|Ейск югары хәрби авиация институты]]''
| [[офицер]]
| data-sort-value="1997" | 1997-07-05
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q60695139|Панин, Иван Михайлович]]''
| data-sort-value="1918" | 1918-01-08
| [[Коломна]]
| ''[[:d:Q1961160|Мәскәү дәүләт таучылык университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="2015" | 2015-09-24
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q112130699|Любомудрова, Валентина Владимировна]]''
| data-sort-value="1918" | 1918-02-01
| [[Тула]]
| [[Мәскәү дәүләт юридик университеты]]
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| data-sort-value="1999" | 1999-11-10
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q20509842|Marklen Lazarev]]''
| data-sort-value="1920" | 1920-10-20
| [[Ереван]]
| [[Мәскәү дәүләт юридик университеты]]
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="2006" | 2006
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4360665|Alexeï Petrov]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-05-21
| ''[[:d:Q4383024|Pskovsky Uyezd]]''
| ''[[:d:Q14404494|М. В. Фрунзе исемендәге хәрби академия]]''
| [[офицер]]
| data-sort-value="2015" | 2015-04-24
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4516628|Yelena Chistyakova]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-11-16
| [[Подольск]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q56417579|чыганаклар белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="2005" | 2005-03-02
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q19918222|Дерюгин, Лев Николаевич]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-02-02
|
|
| [[галим]]
| data-sort-value="1988" | 1988-09-08
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q54974233|Струков, Николай Андреевич]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-03-22
| [[Воронеж]]
| [[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="2010" | 2010-08-22
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q112130828|Viktor Malinin]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-05-01
| [[Тверь]]
| ''[[:d:Q4304155|Мәскәү фәлсәфә, әдәбият һәм тарих институты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1999" | 1999-08-21
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4151115|Vladimir Gryaznov]]''
| data-sort-value="1922" | 1922-07-17
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4497731|МДУның химия факультеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="2001" | 2001-05-19
| [[Мәскәү]]
|-
| 1964
| 1972
| ''[[:d:Q16663193|Burkhan Kerimov]]''
| data-sort-value="1922" | 1922-05-25
| [[Акташ (шәһәр, Азәрбайҗан)|Акташ]]
| [[Бакы дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="2010" | 2010-12-04
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q112130783|Протопопов, Анатолий Сергеевич]]''
| data-sort-value="1922" | 1922-07-27
| ''[[:d:Q27351867|Kokshetau district]]''
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="2018" | 2018
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q112996403|Леви, Александр Абрамович]]''
| data-sort-value="1922" | 1922
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[хокук белгече]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4194492|Yuri Zubritsky]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-07-08
| [[Бараба]]
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q15319501|social scientist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''
| data-sort-value="2007" | 2007-03-24
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q112130746|Stepan Mamontov]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-09-20
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4114529|ССРБ Саклану министрлыгының хәрби институты]]''
| ''[[:d:Q19829999|культуролог]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| data-sort-value="2001" | 2001-04-25
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q112206674|Ilya Bulygin]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-08-01
| ''[[:d:Q4390809|Ратово (Нижни Новгородан область)]]''
| ''[[:d:Q4304158|Мәскәү тарих-архив институты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1996" | 1996
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q115714904|Yuriy Aleksandrovich Ryabov]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-06-15
| [[Харьков]]
| ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>[[математик]]
| data-sort-value="2021" | 2021-05-31
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16323958|Temirbolat Berezov]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-10-19
| ''[[:d:Q3651433|Jimara]]''
| [[Төньяк Осетия дәүләт медицина академиясе]]
| ''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]''<br/>''[[:d:Q16062369|онколог]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="2014" | 2014-03-10
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15065382|Arkady Glukhov]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-02-24
| ''[[:d:Q4091084|Bolshevo]]''
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| data-sort-value="2016" | 2016-03-19
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21849379|Mikhail Martynyuk]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-12-20
| [[Лихачы (Пружанский районы)|Лихачы]]
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="2017" | 2017-09-16
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q28357238|N. N. Molchanov]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-04-18
| [[Киржач]]
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1990" | 1990
|
|-
| 1975
| 1996
| ''[[:d:Q7920811|Vera Nikolaevna Maslennikova]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-04-29
| ''[[:d:Q4378575|Прилуки]]''
| ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''
| [[математик]]
| data-sort-value="2000" | 2000-08-14
|
|-
|
|
| [[Әхмәд Искәндәров]]
| data-sort-value="1927" | 1927-11-23
| ''[[:d:Q1026043|Mardakan]]''
| ''[[:d:Q61750959|Military Institute of Foreign Languages]]''<br/>''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q15991218|Япония белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''
| data-sort-value="2017" | 2017-10-13
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q19908180|Igor Dmitrievitsj Kirpatovskiy]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-06-27
| ''[[:d:Q591872|Мала-Выска]]''
| ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="2014" | 2014-06-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q55107106|Башарин, Гелий Павлович]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-11-01
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="2018" | 2018-04-23
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21662853|Pyotr Kononkov]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-09-10
| [[Мәскәү]]
|
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| data-sort-value="2021" | 2021-03-25
|
|-
| 1981
|
| ''[[:d:Q28125689|Nikolay Agadzhanyan]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-01-28
| [[Хачмас]]
| [[Дагстан дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q2055046|физиолог]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="2014" | 2014-12-27
| [[Мәскәү]]
|-
| 1966
| 1983
| ''[[:d:Q112603844|Arman Nazaryan]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-06-16
| ''[[:d:Q459|Филибә]]''
| ''[[:d:Q1962291|Ереван лингвистика университеты]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| data-sort-value="2007" | 2007-11-21
| [[Ереван]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q112995009|Aida Vasilyevna Shirokova]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-09-26
| [[Ногинск]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| data-sort-value="2018" | 2018-04-08
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q115784693|Yuri Uvarov]]''
| data-sort-value="1928" | 1928
|
|
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| data-sort-value="2003" | 2003
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4397529|Fjodor Nikolaevitsj Romasjov]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-12-27
|
|
| [[галим]]
| data-sort-value="2018" | 2018-12-14
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60695059|Куликов, Лев Васильевич]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-12-05
| [[Вышний Волочёк|Вышний Волочёк шәһәре]]
| ''[[:d:Q1531782|Климент Аркадьевич Тимирязев исемендәге Мәскәү авыл хуҗалыгы академиясе]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="2018" | 2018-04-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4394082|Feliks Reshetnikov]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-12-29
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1998" | 1998-05-17
| [[Мәскәү]]
|-
| 1958
| 1988
| ''[[:d:Q15076663|Jurij Ovtsjinnikov]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-01-25
| [[Вышний Волочёк|Вышний Волочёк шәһәре]]<br/>[[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="2013" | 2013-04-25
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21133038|Шишов, Лев Львович]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-07-08
|
| ''[[:d:Q1531782|Климент Аркадьевич Тимирязев исемендәге Мәскәү авыл хуҗалыгы академиясе]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="2004" | 2004-06-28
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55107138|Vasilij Aleksandrovič Zabrodin]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-07-30
| ''[[:d:Q832764|Bobrovsky District]]''
| ''[[:d:Q4407660|Санкт-Петербург дәүләт ветеринария медицинасы академиясе]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>[[галим]]
| data-sort-value="2026" | 2026-03-12
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q105812744|Serafima Khavronina]]''
| data-sort-value="1930" | 1930
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4245074|Feliks Kuznetsov]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-02-22
| ''[[:d:Q4280830|Manylovitsa]]''
| ''[[:d:Q4480746|МДУның журналистика факультеты]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| data-sort-value="2016" | 2016-10-15
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4322687|Lev Novikov]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-05-22
| ''[[:d:Q1469378|Fryanovo]]''
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="2003" | 2003-03-18
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| [[Артур Сәгадиев]]
| data-sort-value="1931" | 1931-02-24
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q4304150|Мәскәү Көнчыгышны өйрәнү институты]]''
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
| data-sort-value="1997" | 1997-01-22
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4518187|Valeria Churganova]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-07-05
| [[Богородицк|Богородитск]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1999" | 1999-04-28
| [[Мытищи]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q6043000|Nikolai Vsévolodovich Mitskievich]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-09-21
| [[Новосибирск]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="2019" | 2019-01-01
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4131204|Yury Gavrilov]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-05-19
| ''[[:d:Q2629983|Kesova Gora]]''
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="2010" | 2010-09-26
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4403480|Lev Sabinin]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-06-21
| [[Воронеж]]
| ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''
| [[математик]]
| data-sort-value="2004" | 2004-06-04
| [[Квернавака]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4168261|Leokadiya Drobizheva]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-01-13
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''
| data-sort-value="2021" | 2021-04-11
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21857201|Lena Silard]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-04-03
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q48955146|Abdel Zachra Kadem Eyfari]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-07-01
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q120278480|Каримов, Зуфар Фазылович]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-10-15
| [[Түбән Каргавылы]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4196063|Vilen Ivanov]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-07-06
| [[Полтава]]
| ''[[:d:Q1935120|Хәрби-сәяси академия]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q1162163|директор]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4216161|Vladimir Kartashkin]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-03-04
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''
| [[адвокат]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4225152|Yury Kobishchanov]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-10-08
| [[Харьков]]
| ''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q15936497|африканис]]''
| data-sort-value="2022" | 2022-07-29
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q82718749|Elena F Sheka]]''
| data-sort-value="1934" | 1934
|
| ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28124076|Anatoly Karpov]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-06-07
| [[Волгоград]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| data-sort-value="2021" | 2021-08-10
| [[Калуга]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q55653582|Juriy Pavlovitsj Kozlov]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-05-15
| [[Киев]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| data-sort-value="2025" | 2025-10-15
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4070498|Viada Arutyunova-Fidanyan]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-09-30
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q26132815|византолог]]''<br/>''[[:d:Q21280575|armenologist]]''<br/>[[Гыйльми хезмәткәр]]
|
|
|-
| 1983
| 2017
| ''[[:d:Q60695270|Валентин Сергеевич Моисеев]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-09-09
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="2017" | 2017-10-07
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q1716592|Victor Danilov-Danilyan]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-05-09
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q15839134|эколог]]''<br/>''[[:d:Q3644587|һидрулыг]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4064942|Anatoly]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-09-11
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2177111|Н. И. Пирогов исемендәге Россия илкүләм тикшеренү медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q211346|психиатр]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4100915|Valery Bykov]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-12-19
| [[Самар]]
| ''[[:d:Q4406402|Самар дәүләт техника университеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16669279|Viktor Kutsenko]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-04-17
| [[Бишкәк]]
|
| ''[[:d:Q15839134|эколог]]''
| data-sort-value="2015" | 2015-10-08
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q26452159|Valery Skurlatov]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-12-14
| [[Павлово]]
| ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[язучы]]
|
|
|-
| 1990
| 1995
| ''[[:d:Q77502112|Yury Maleyev]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-06-11
| [[Петергоф|Петерһоф]]
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
| [[хокук белгече]]
| data-sort-value="2017" | 2017-12-03
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18405598|Z. T. Golenkova]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-09-10
|
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56310417|Alexandr Nikolskiy]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-05-25
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q15839134|эколог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65143203|Mikhail Konstantinov]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-03-06
|
| ''[[:d:Q1719898|Мәскәү авиация институты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q70253480|Рыбаков, Юрий Петрович]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-09-21
| [[Щёлково]]
| ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q112130872|Lyudmila Zubkova]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-06-11
| [[Новосибирск]]<br/>[[Иркутск]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="2021" | 2021-09-13
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q131427401|Oktay Efendiev]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-05-18
| [[Бакы]]
| [[Бакы дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4476714|Урал дәүләт юридик университеты]]''
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q63677188|хокук укытучысы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4245020|Mikhail Kuznetsov]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-07-27
| [[Осиповичи|Асиповичы]]
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]<br/>''[[:d:Q4465268|Suvorov Military School in Tula]]''
| [[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4259109|Vladimir Konstantinovitsj Lepachin]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-02-11
|
| ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q2114605|фармаколог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4312713|I. Z. Naletov]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-10-06
| [[Апшеронск]]
|
| [[укытучы]]
| data-sort-value="2010" | 2010-05-04
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15061348|Aleksey Jaroslavovitsj Tsjizjov]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-09-23
| [[Әкчин]]
| [[Урал дәүләт медицина университеты]]
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21089390|Pavel Bocharov]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-05-10
|
|
| [[галим]]
| data-sort-value="2006" | 2006-09-20
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q31296724|Fazil Qurbanov]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-02-18
| [[Бакы]]
| ''[[:d:Q2559074|Азәрбайҗан тыйб университеты]]''
|
| data-sort-value="2020" | 2020-12-23
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q56158790|Sergey Ivanovitsj Resnjanskiy]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-09-26
| [[Воронеж]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4075081|Evgeny Bazhanov]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-11-06
| [[Львов]]
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]<br/>''[[:d:Q5279909|Россия Федерациясе Чит ил эшләре министрлыгының Дипломатия академиясе]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| data-sort-value="2023" | 2023-09-18
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4148251|Valery Grebennikov]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-10-14
| [[Минск]]
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4387262|Victor Yevseyevich Radzinsky]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-09-08
| [[Киев]]
|
| ''[[:d:Q2640827|гинеколог]]''
|
|
|-
| 2022-01-01
|
| ''[[:d:Q55689122|Keith James Topping]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-10-01
| [[Стокпорт]]
| ''[[:d:Q472316|University of Nottingham]]''
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q59157|педагогик психология]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q69520552|Путрик, Юрий Степанович]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-12-16
| [[Калининград]]
| ''[[:d:Q4304073|М.А. Шолохов ис. Мәскәү дәүләт гуманитар университеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q96902137|Aleksandr Travnikov]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-01-21
| [[Южно-Сахалинск]]
| ''[[:d:Q4450887|Tambov Higher Military Aviation Engineering School]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт юридик университеты]]
| [[офицер]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q15980158|язучы-документалист]]''<br/>[[полковник]]<br/>''[[:d:Q462390|доцент]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4269192|Anatoly Lukyanov]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-10-28
| [[Иваново]]
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="2021" | 2021-04-23
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56225466|Aleksandr Petrovitsj Haoestov]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-10-10
| ''[[:d:Q3859659|Mishelyovka]]''
|
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q57984319|Кривошапко, Сергей Николаевич]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-07-13
| [[Волгоград]]
|
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4283189|Nikolay Marchuk]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-12-19
| [[Киев]]
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| [[галим]]
| data-sort-value="2017" | 2017-07-16
| [[Мәскәү]]
|-
| 2021-01-14
| 2023-09-15
| ''[[:d:Q26720723|Armando J. L. Pombeiro]]''
| data-sort-value="1949" | 1949
| [[Порту]]
| ''[[:d:Q1161297|Сассекс университеты]]''
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q7888586|мөһәндис-химик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q39390160|Vladimir Stepanov]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-12-13
| [[Белово]]
| ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''
| [[математик]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q62713765|Yury Tavrovsky]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-08-11
| [[Днипро]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4244953|Vladimir Kuznetsov]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-09-29
| [[Түбән Новгород өлкәсе]]
| ''[[:d:Q4366456|Идел буе дәүләт технология университеты]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60824804|Матюшок, Владимир Михайлович]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-07-03
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q126122186|Александр Анатольевич Грабельников]]''
| data-sort-value="1950" | 1950
| [[Чыстякове|Чыстәкове]]
| ''[[:d:Q4480746|МДУның журналистика факультеты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
| 1979
|
| ''[[:d:Q2636066|Владимир Филиппов]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-04-15
| [[Урюпинск]]
| Россия халыклар дуслыгы университеты<br/>''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4461402|Vladimir Torshin]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-09-14
| [[Красногорск]]
| ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17617298|Nur Kirabayev]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-12-19
| [[Алматы]]
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| ''[[:d:Q620573|гарәбиятче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60824788|Irina Aleksandrovna Rodionova]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-08-01
|
| [[Мәскәү дәүләт геодезия һәм картография университеты]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q85327573|Загородний, Николай Васильевич]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-12-18
| ''[[:d:Q2347457|Uman Raion]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q16030727|хирург-ортопед]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109488796|Зеленцов, Александр Борисович]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-02-11
| ''[[:d:Q16695969|Селевкино]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60830349|Ivan Pugachyov]]''
| data-sort-value="1952" | 1952
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q60098894|русист]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q74566929|Igor Yulievich Lebedenko]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-06-21
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| ''[[:d:Q4304082|Россия медицина университеты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q27349|стоматолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q88992947|Natalia V. Varlamova]]''
| data-sort-value="1952" | 1952
|
| [[Мәскәү дәүләт юридик университеты]]
| [[хокук белгече]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q92392965|Хохлов, Юрий Степанович]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-03-01
| [[Түбән Новгород]]
| ''[[:d:Q492766|Нижгар ил үнивирситите]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4143484|Mikhail Gorbanevsky]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-05-21
| [[Чиләбе]]
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q11424130|toponymist]]''<br/>''[[:d:Q16314361|лексиколог]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| data-sort-value="2025" | 2025-09-20
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q5859282|Fernando Bruquetas de Castro]]''
| data-sort-value="1953" | 1953
| ''[[:d:Q929147|Río de Oro]]''
| ''[[:d:Q940302|University of Las Palmas de Gran Canaria]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16720012|Vera Vakhtangovna Shervashidze]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-09-27
|
| ''[[:d:Q37008|Тбилиси дәүләт унивирситеты]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| data-sort-value="2021" | 2021-09-19
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q30345607|Aleksandr Skubachevsky]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-03-25
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1719898|Мәскәү авиация институты]]''
| [[математик]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q85137978|Михайлов, Михаил Иванович]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-08-10
|
| ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q12765408|epidemiologist]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4213271|Anatoly Kapustin]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-01-14
| [[Түбән Новгород өлкәсе]]
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хокук белгече]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4298092|Natalya Mikheyeva]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-01-02
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q2992066|Минск дәүләт лингвистика университеты]]''
| ''[[:d:Q15976717|социолингвист]]''<br/>''[[:d:Q16880249|диалектолог]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2505739|испанист]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4393205|Konstantin Remchukov]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-11-21
| [[Морозовск]]
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60830344|Асхат Дивеев]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-02-22
|
| ''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30346119|Michail Nikolajevič Kopylov]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-06-11
| [[Новосибирск]]
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
| [[галим]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30880008|Revaz Sepiashvili]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-01-24
| ''[[:d:Q172415|Кутаиси]]''
| ''[[:d:Q4243512|Кубань дәүләт медицина университеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q59169573|Sergey Preobrazhensky]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-06-16
| [[Мәскәү]]
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''
| data-sort-value="2017" | 2017-06-20
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q60824802|Ефремов, Виктор Степанович]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-11-08
|
|
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q116973551|Maytham Janābī]]''
| data-sort-value="1955" | 1955
| [[Нәҗәф]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[фәлсәфәче]]<br/>[[язучы]]
| data-sort-value="2021" | 2021
| [[Россия]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4522685|Fyodor Shelov-Kovedyayev]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-07-15
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q22919495|Сахно, Ирина Михайловна]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-10-06
| [[Ставрополь]]
| ''[[:d:Q4439029|Ставрополь дәүләт университеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60830348|Александр Дроздов]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-09-22
| [[Мәскәү]]
| [[Россия дәүләт нефть һәм газ университеты|И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты]]
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4054367|Aslan Abashidze]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-11-18
| [[Аҗария Автономияле Республикасы]]
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19742657|Aleksandr Zhuchenko Jr.]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-11-03
| [[Торжок]]
| ''[[:d:Q4693931|Молдова дәүләт аграр университеты]]''
| ''[[:d:Q3126128|генетик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q59230046|Yury Moseykin]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-01-29
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60833603|Бахтикиреева, Улданай Максутовна]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-09-27
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
|
|
|-
| 2007
|
| ''[[:d:Q113700232|Виктор Игоревич Ильгисонис]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-02-08
|
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q125458628|Виктор Владимирович Барабаш]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-11-08
| [[Свободный (шәһәр)]]
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q126076946|Валерий Леонидович Музыкант]]''
| data-sort-value="1959" | 1959
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60835155|Киличенков, Алексей Алексеевич]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-11-04
| ''[[:d:Q1010136|Karasu District]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65158397|Nigusie Kassaye W. Michael]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-07-31
| [[Хәбәшстан|Эфиопия]]
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16515000|Vladimir Tsvyk]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-10-23
| [[Рига]]
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30346481|Ilja W. Viktoriew]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-11-11
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| ''[[:d:Q4135693|МДУның геология факультеты]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65128936|Andrey Korolyov]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-12-09
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''<br/>''[[:d:Q4138530|Kaptsov Gymnasium № 1520]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q126120159|Galina Trofimova]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-08-17
| [[Мәскәү]]
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q70251710|Бертовский Лев Владимирович]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-07-14
| [[Сергиев Посад]]
| ''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| [[Ринат Гыймранов]]
| data-sort-value="1963" | 1963-05-08
| [[Түбән Новгород өлкәсе]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q99767894|Алексей Алексеевич Чистяков]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-12-04
| [[Үскәмән]]
| ''[[:d:Q30532544|Россия җәза үтәтү буенча федераль хезмәтенең Хокук һәм идарә академиясе]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4283983|Alexey Maslov]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-10-05
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q57413972|Andrey Kaprin]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-08-02
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4304082|Россия медицина университеты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q16062369|онколог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q113995748|Георгій Георгіевіч Амельянюк]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-12-10
| [[Кобрын]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
| 1997
| 2000
| ''[[:d:Q114669869|Тимофей Александрович Дмитриев]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-07-22
|
| ''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''<br/>''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4201801|РФА Фәлсәфә институты]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4223993|Andrei Klishas]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-11-09
| [[Екатеринбург]]
| Россия халыклар дуслыгы университеты<br/>''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>[[хокук белгече]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15088520|Sergey Ryazantsev]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-04-26
| [[Ставрополь крае]]
| ''[[:d:Q4439029|Ставрополь дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4186115|Nadezhda Zamyatina]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-06-13
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4217699|Кафедра сацыяльна-эканамічнай геаграфіі замежных краін]]''
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97315303|Костин, Андрей Александрович]]''
| data-sort-value="1974" | 1974
|
| ''[[:d:Q1056886|Питырбур дәүләт медицина университеты]]''
|
|
|
|-
| 1999
|
| ''[[:d:Q126326947|Yuliya Ebzeeva]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-07-29
| [[Орехово-Зуево]]
| ''[[:d:Q4273359|Дәүләт гуманитар-технологик университеты]]''<br/>''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4492958|Evgenia Frolova]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-05-03
| [[Мәскәү]]
|
| [[укытучы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q90393737|Dmitry Efrosinin]]''
| data-sort-value="1977" | 1977
| [[Мәскәү]]
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15075343|Sergei Nikitin]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-09-12
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[язучы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55103836|Аду Яо Никэз]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-01-01
| [[Кот-д’Ивуар]]
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30344956|Олег Ястребов]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-03-24
| [[Железногорск (Красноярск крае)|Железногорск]]
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
|
|
|-
| 2011
| 2022
| ''[[:d:Q112790078|Oleg K. Petrovich-Belkin]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-09-24
| [[Мәскәү]]
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
| 2013-12
| 2014-12
| ''[[:d:Q102984666|Anastasia Golubtsova]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-05-13
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q49479374|Vladimir P. Zaytsev]]''
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4316798|Aleksandr Ilitsj Nelson]]''
|
|
| ''[[:d:Q4351496|Академик Е. А. Вагнер исемендәге Пермь дәүләт медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q211346|психиатр]]''<br/>''[[:d:Q2849224|анестезиолог]]''<br/>''[[:d:Q2581971|рияниматулыг]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q7400040|Saiful Hoque]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q24034788|Margarita Dmitrievna Lagutkina]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q41050675|Yuriy L. Orlov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q42239051|Igor Nefedov]]''
|
|
| [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2015-03-01
| 2015-07-31
| ''[[:d:Q42365986|Atash V. Gurbanov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1636837|Instituto Superior Técnico]]''<br/>''[[:d:Q101000296|Baku State University Chair of Organic Chemistry]]''<br/>[[Бакы дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q42365988|Eugeniya V. Nikitina]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q42402601|Sergei V. Jargin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3368718|патолог]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
|
|-
| 2013
| 2015-04
| ''[[:d:Q43017181|Ospan A. Mynbaev]]''
|
|
| ''[[:d:Q612665|Брүсил ирекле үнивирситите]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016-09-01
| 2018-07-02
| ''[[:d:Q43044689|Igor V Trushkov]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2017-03-01
|
| ''[[:d:Q50237370|Vladimir A Larionov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4201858|Nesmeyanov Institute of Organoelement Compounds]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-02-20
|
| ''[[:d:Q50951630|Iakov Karandashev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2017-02-06
|
| ''[[:d:Q51017815|Andrei R Grabeklis]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-03
| 2022-06
| ''[[:d:Q55685947|Aliaksandr Birukou]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2019-11-01
|
| ''[[:d:Q56065855|Denis Vinnikov]]''
|
|
| ''[[:d:Q168756|Берклидәге Калифорния университеты]]''<br/>''[[:d:Q1743431|Kyrgyz-Russian Slavic University]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-10
| 2019-02
| ''[[:d:Q56756164|Лука Маркезини]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2003-09-01
|
| ''[[:d:Q56862950|Elena Kalinina]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2000-09-01
|
| ''[[:d:Q57018548|Fedor I Zubkov]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 1994
|
| ''[[:d:Q57021786|Elena A Sorokina]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016-09-01
|
| ''[[:d:Q57060186|Margarita G Skalnaya]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016-09-01
|
| ''[[:d:Q57060193|Anatoly V Skalny]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016
|
| ''[[:d:Q57416758|Yulia Kotovskaya]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2013-11-23
|
| ''[[:d:Q57543258|Leonid G Voskressensky]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2001
|
| ''[[:d:Q57825419|Dmitry Kulyabov]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2020-09-01
| 2022-06-01
| ''[[:d:Q57959074|Alexey V Kletskov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''
|
|
|-
| 2017-04-27
|
| ''[[:d:Q57995319|Irina Karabulatova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
|
|
|-
| 2015-02-10
|
| ''[[:d:Q58337618|Victor Khrustalev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2020-05-29
|
| ''[[:d:Q58683815|Yury Dvornikov]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201551|Earth Cryosphere Institute]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q58957162|Alexey Bilyachenko]]''
|
|
| ''[[:d:Q4304107|Мәскәү дәүләт нәзек химия технологияләре университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2012
|
| ''[[:d:Q59150145|Victor Edneral]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-06
| 2020-11
| ''[[:d:Q59398981|Alexey Tokarev]]''
|
|
| ''[[:d:Q609768|Колд-Сприң-Һарбордагы тәҗрибәханә]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018
|
| ''[[:d:Q59669187|Morteza Yousefi]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2020-05-15
|
| ''[[:d:Q59698447|Andrey Makarov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60034686|Уладзімір Міхайлавіч Пізенгольц]]''
|
|
|
|
|
|
|-
| 2009-09-01
| 2010-09-01
| ''[[:d:Q60317749|Elena Tsisanova]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-02-18
|
| ''[[:d:Q60731158|Ilya V Efimov]]''
|
|
| [[Урал федераль университеты|Беренче Россия президенты Борис Николаевич Ельцин исемендәге Урал федераль университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60824783|I. V. Andronova]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60824799|Volgina Natalya Anatolyevna]]''
|
|
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60830352|Разумный, Юрий Николаевич]]''
|
|
|
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60830371|Галишникова, Вера Владимировна]]''
|
|
|
| [[галим]]
|
|
|-
| 1999
|
| ''[[:d:Q62036347|Leonid Sevastianov]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q62781058|Roman Konoplya]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2017
|
| ''[[:d:Q64019596|Vadim Pokrovsky]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-09-01
|
| ''[[:d:Q64240788|Andreii S Kritchenkov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q64465503|Valery Novoselov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q20107384|gerontologist]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65143964|Гавриленко, Наталия Николаевна]]''
|
|
|
| [[галим]]
|
|
|-
| 2016-09-01
| 2017
| ''[[:d:Q67550853|Vadim V. Astashov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 1997-11-07
|
| ''[[:d:Q68493926|Igor Babichenko]]''
|
|
| ''[[:d:Q4304082|Россия медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 1983
|
| ''[[:d:Q68982639|Konstantin Rogov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 1993-09-01
|
| ''[[:d:Q69250788|Andrey Butrov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2014-09-22
|
| ''[[:d:Q70739273|Leyla Tskhovrebova]]''
|
|
| ''[[:d:Q4201632|Vavilov Institute of General Genetics]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2021-11-29
|
| ''[[:d:Q71127032|Лилия Җиһаншина]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 1975
|
| ''[[:d:Q71604070|Nikolay Chernov]]''
|
|
| ''[[:d:Q101013871|Moscow State University Department of General Chemistry]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q73228647|Tatiana Tsekhmistrenko]]''
|
|
| ''[[:d:Q4166242|Донецк милли тыйб университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 1980-12-10
|
| ''[[:d:Q73604397|Tatyana Borisova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2013-02-16
|
| ''[[:d:Q73709415|Aleksandr Ignatov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1531782|Климент Аркадьевич Тимирязев исемендәге Мәскәү авыл хуҗалыгы академиясе]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q77389439|Natalia Kozlovskaya]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2022
|
| ''[[:d:Q78126669|Igor E. Bulyzhenkov]]''
|
|
| ''[[:d:Q688932|Россия фәннәр академиясенең Лев Давидович Ландау исемендәге Теоретик физика институты]]''<br/>''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 1984-09-01
|
| ''[[:d:Q78315101|Nadezda Khodorovich]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2011-05
| 2021-12
| ''[[:d:Q78559628|Anatoly Kochetov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q79883275|Larisa N Kulikova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-09
|
| ''[[:d:Q80549036|Sergey V. Popov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016-02-16<br/>2013-06-01
|
| ''[[:d:Q81470179|Mikhail Blagonravov]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2006
| 2017
| ''[[:d:Q82931032|Vinod Kumar]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2008-08
|
| ''[[:d:Q83096820|Elena Sotnikova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q83188667|Tatyana Zotova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2015
|
| ''[[:d:Q83442837|Maria K. Makeeva]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2008
|
| ''[[:d:Q83585354|Nadezhda A Popova]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2003
|
| ''[[:d:Q84069803|Olga Kuznetsova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2019-02-18
|
| ''[[:d:Q84737050|Anna Kosyreva]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2021
|
| ''[[:d:Q84964063|Konstantin B Gordon]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2012-12-13
|
| ''[[:d:Q85262622|Alexey Molodchenkov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2008-09-01
|
| ''[[:d:Q85323108|Maria Novichkova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-12-07
| 2020-11-01
| ''[[:d:Q85572376|Fyodor Syomin]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2009-11
|
| ''[[:d:Q86104192|Vladimir Medvedev]]''
|
|
| ''[[:d:Q4314607|Mental Health Research Center of Russian Academy of Medical Sciences]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2015-10
|
| ''[[:d:Q86522538|Pavel Lazarev]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2013
|
| ''[[:d:Q86570630|Marina Yu Eliseeva]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q21002422|obstetrician-gynecologist]]''
|
|
|-
| 2014
|
| ''[[:d:Q86865017|Vyacheslav Goryachev]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2000-12-25
|
| ''[[:d:Q86865085|Svetlana Suslina]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2014-10-01
|
| ''[[:d:Q86994715|A A Muraev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 1982-06-20
| 2019
| ''[[:d:Q87149223|Olga Kovalchukova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016-04-14
|
| ''[[:d:Q87160633|Svetlana Rachina]]''
|
|
| ''[[:d:Q15846344|Смоленск дәүләт медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2011-05
|
| ''[[:d:Q87404511|Olga Lyang]]''
|
|
| ''[[:d:Q2177111|Н. И. Пирогов исемендәге Россия илкүләм тикшеренү медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 1987-01-09
|
| ''[[:d:Q87604952|Nikolai N Lobanov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-07
|
| ''[[:d:Q87724147|Elisaveta A Kvyatkovskaya]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016-01-09<br/>2014-02-02
| 2017-02-17
| ''[[:d:Q87796717|Igor Kastyro]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2017-09-01
|
| ''[[:d:Q88086780|Kristina Goryainova]]''
|
|
| ''[[:d:Q4304082|Россия медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q88116857|Maxim Chinikov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-04-21
| 2020-11-30
| ''[[:d:Q88172631|Subramani Karthikeyan]]''
|
|
| ''[[:d:Q165053|Анна үнивирситите]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 1995-09-01
|
| ''[[:d:Q88630339|O M Rodionova]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 1995-09-01
|
| ''[[:d:Q88685799|Natalia Yu Chernikova]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2019-09-02
|
| ''[[:d:Q88769973|Nina Mikhaylovna Pestereva]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2019-11
| 2022-09
| ''[[:d:Q88869025|Maria D Matveeva]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q88940551|Dmitry Ovsyannikov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-09-01
|
| ''[[:d:Q88947591|Anna Borisova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2017-09-22
|
| ''[[:d:Q88990341|Maria M Grishina]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q89106013|Konstantin Samouylov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''
|
|
|-
| 2004-06-01
|
| ''[[:d:Q89182612|Sergey Voznesenskiy]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2013-09-01
|
| ''[[:d:Q89259706|Alexey A Festa]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2014-04-01
|
| ''[[:d:Q89259708|Nikita E Golantsov]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2015-09-11
|
| ''[[:d:Q89394253|S A Smirnova]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016-09
| 2023-08
| ''[[:d:Q89545281|A V Vasilyev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 1987-09-01
|
| ''[[:d:Q89633619|Irina A Novikova]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2017-02-01
| 2019-12
| ''[[:d:Q89689321|Lyudmila V Sapronova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1807470|Воронеж дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2017-01-10
|
| ''[[:d:Q89692263|Svetlana Degtyareva]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2008
|
| ''[[:d:Q89692413|Valentin Popadyuk]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q89702944|Dmitrii Novginov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2017-11-20
|
| ''[[:d:Q90009418|E R Khasanova]]''
|
|
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2005
|
| ''[[:d:Q90085559|Roman Borisov]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q90102855|Ekaterina V Neborak]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2019-10-10
|
| ''[[:d:Q90186597|Maxim S Kobzev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2006-09-01
|
| ''[[:d:Q90225126|Tamara Kosyreva]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2014<br/>2013
| 2016<br/>2014
| ''[[:d:Q90225130|Anna Anurova]]''
|
|
| ''[[:d:Q4304082|Россия медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q90298348|Anastasiya Ignatova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2015-09
|
| ''[[:d:Q90304613|Artyom Odnovorov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q90589364|Sergei V Goriainov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2014
|
| ''[[:d:Q90666810|Leonid Morgunov]]''
|
|
| ''[[:d:Q776223|Монпелье үниверситеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 1999-09-01
|
| ''[[:d:Q90787375|Alexander Simakin]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2008-09-01
|
| ''[[:d:Q90793513|Anastasia Ivina]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2006-09-01
|
| ''[[:d:Q90793519|Zurab Khabadze]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q90962887|Alexandra Pisaryuk]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2015-09-17
|
| ''[[:d:Q91015532|A N Sinel'nikova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2017
|
| ''[[:d:Q91019382|Van D Tran]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 1998-09-01
|
| ''[[:d:Q91019387|Valeria V Dorofeeva]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2000-09-01
|
| ''[[:d:Q91019388|Ekaterina E Loskutova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2019-10-01
|
| ''[[:d:Q91047020|Olga A Storozhenko]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2013-02-01
|
| ''[[:d:Q91183517|Yu G Sedov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4304082|Россия медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2014
|
| ''[[:d:Q91308490|Stanislav Strashnov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q91447573|Viacheslav V Zhukov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q91500713|Albina Petrova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2020-10-12
| 2022-01-24
| ''[[:d:Q91657456|Nikolay Boyko]]''
|
|
| ''[[:d:Q12132954|National University of Pharmacy]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2017-09-01
|
| ''[[:d:Q91826039|Andrey Smagin]]''
|
|
| [[Dartmut kollecı|Дартмут көллияте]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2002-01-09
|
| ''[[:d:Q91832207|Murat S Gins]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2015-09-01
|
| ''[[:d:Q92223896|Elena Golubovskaya]]''
|
|
| ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2015-09-20
|
| ''[[:d:Q92482283|Hung M Nguyen]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты<br/>''[[:d:Q5649329|Hanoi National University of Education]]''<br/>''[[:d:Q10829125|Thai Nguyen University of Education]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018
|
| ''[[:d:Q92532569|Haydar Barakat]]''
|
|
| ''[[:d:Q1351317|Димәшкъ университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q92535549|Maya V Epifanova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 1966-09
|
| ''[[:d:Q92597374|Tatiana Sorokina]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2021-04-01
|
| ''[[:d:Q92649823|Mikhail E Krasheninnikov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2004<br/>2017-01-31
| 2019-01-30
| ''[[:d:Q92726430|Elena V. Uspenskaya]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2002-04-01
|
| ''[[:d:Q92768801|Eu Kulikov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2008
|
| ''[[:d:Q93000215|Tatiana Samatadze]]''
|
|
| [[Себер дәүләт инженерия һәм биотехнология университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q93093330|Artem A Poromov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2015-09-01
|
| ''[[:d:Q93356104|Georgy G Omelyanyuk]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-01
|
| ''[[:d:Q94581518|Rajesh R Zalte]]''
|
|
| ''[[:d:Q16826239|Ahmednagar College]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016
| 2018
| ''[[:d:Q94601864|Dmitrii Shek]]''
|
|
| ''[[:d:Q1141452|Western Sydney University]]''<br/>Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016
|
| ''[[:d:Q95967501|S G Ivashkevich]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2013-01-09
|
| ''[[:d:Q95987736|Marina Petrova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-03
|
| ''[[:d:Q96069682|Hemender R Chand]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q96096221|Alexander G Tskhovrebov]]''
|
|
| ''[[:d:Q262760|Лозанна федераль политехника мәктәбе]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2004-09-01
|
| ''[[:d:Q96113812|Alla Strutsenko]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2003-09-01
|
| ''[[:d:Q96139454|Madina Azova]]''
|
|
| [[Кубан дәүләт университеты]]<br/>Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016-11
|
| ''[[:d:Q96151345|Olga Butranova]]''
|
|
| ''[[:d:Q3533383|Волгоград дәүләт медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q96173901|Mikhail Frolov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2017
| 2018
| ''[[:d:Q96190873|Aleksandr S Oshchepkov]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2019-09-02
|
| ''[[:d:Q96196844|Diana Spulber]]''
|
|
| ''[[:d:Q593321|Җенова университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
| 2019-09
|
| ''[[:d:Q96771469|Oleg Ivoylov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2007-04-01
|
| ''[[:d:Q96771481|Olga Tarasova]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2017-12-06
| 2019-12-30
| ''[[:d:Q96771548|Roman Plavnik]]''
|
|
| [[И. Н. Ульянов исемендәге Чуаш дәүләт университеты]]<br/>Россия халыклар дуслыгы университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97092306|Irina Kirichenko]]''
|
|
| ''[[:d:Q2177111|Н. И. Пирогов исемендәге Россия илкүләм тикшеренү медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2003-09-01
|
| ''[[:d:Q97639542|S N Razumova]]''
|
|
| ''[[:d:Q4304082|Россия медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016-02-24
|
| ''[[:d:Q98166693|Sergey Zyryanov]]''
|
|
| ''[[:d:Q2177111|Н. И. Пирогов исемендәге Россия илкүләм тикшеренү медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q98166698|Aleksandr Beryozkin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q98202102|Alexander M Markin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q100443539|G E Ivanova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2017
|
| ''[[:d:Q100506055|O V Voeykova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2005-09-01
|
| ''[[:d:Q100506057|O M Davidian]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q100506098|I Yu Lebedenko]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2000
|
| ''[[:d:Q100516373|Alexander A Titov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q100527835|N G Kulchenko]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q100544559|G Yu Kudryavtsev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2019-09-02
|
| ''[[:d:Q100544564|N A Solovieva]]''
|
|
| ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q101053588|Anton P Novikov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2015
|
| ''[[:d:Q101227824|Maria K Makeeva]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102252380|Oleg Ivanovich Pavlov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1075339|Оһайо университеты]]''
|
|
|
|-
| 2007-09-01
|
| ''[[:d:Q102361507|Anton Yurievich Savin]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
| 2021-07-01
|
| ''[[:d:Q104067320|A A Odilov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q10872101|анатом]]''<br/>''[[:d:Q3368718|патолог]]''
|
|
|-
| 2014
|
| ''[[:d:Q104067321|N S Tsimbalist]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q104176666|Nicholas Olenev]]''
|
|
|
| [[галим]]
|
|
|-
| 2021-02-01
|
| ''[[:d:Q104514606|Evgenia L Panova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2021-02
| 2023-01-13
| ''[[:d:Q104677652|Yury Blinkov]]''
|
|
| [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]
| [[математик]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q108138152|Галина Валерьевна Кузьмина]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q125791817|Данюк Никита Сергеевич]]''
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q131737349|Bulgarova Bella Akhmedovna]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q133083816|Natalya Viktorovna Panasyuk]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
| 2022
| ''[[:d:Q137452611|Aleksandar Đokić]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>[[Гыйльми хезмәткәр]]<br/>''[[:d:Q84681895|сәяси аналитик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q138721750|Sethlyn Morgan]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
===Тәмамлаучылар===
{{seealso|Төркем:Россия халыклар дуслыгы университетын тәмамлаучылар}}
*[[Алексей Навальный]] – РФ сәясәтчесе, оппозиционер.
*Владимир Филиппов – 1998-2004 елларда РФ Мәгариф һәм Фән Министры
*[[Мәхмүд Аббас]] -(аспирантура) [[Фәләстин]] сәясәтчесе, [[Фәләстин]] президенты.
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q839669. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p69/Q839669/p580:башлау,p69/Q839669/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
|
|
| ''[[:d:Q7928841|Zuo Quan]]''
| data-sort-value="1905" | 1905-03-15
| ''[[:d:Q604609|Liling]]''
| [[офицер]]
|
| data-sort-value="1942" | 1942-06-02
| ''[[:d:Q230205|Zuoquan County]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q136037999|Murad Aidit]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-08-21
| ''[[:d:Q3056359|Tanjungpandan]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2008" | 2008-03-29
| [[Депок]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q2080890|Abdullah Kassim Hanga]]''
| data-sort-value="1932" | 1932
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q83307|министр]]''
|
| data-sort-value="1960" | 1960s
| ''[[:d:Q1774|Занзибар]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q4505644|Anatoli Tsikounov]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-11-27
| [[Смоленск]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>[[язучы]]
|
| data-sort-value="1991" | 1991-05-20
| [[Түбән Варта]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q48955146|Abdel Zachra Kadem Eyfari]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-07-01
|
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55656209|Yūzō Tanaka]]''
| data-sort-value="1933" | 1933
| [[Япония]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q57469|Hifikepunye Pohamba]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-08-18
| ''[[:d:Q7081814|Okanghudi]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q83307|министр]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Мәхмүт Габбәс|Мәхмүд Аббас]]
| data-sort-value="1935" | 1935-11-15
| ''[[:d:Q188336|Сәфед]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хокук белгече]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q23759198|Koesalah Soebagyo Toer]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-01-27
| ''[[:d:Q3557|Үзәк Ява]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
| data-sort-value="2016" | 2016-03-16
| [[Cakarta|Джакарта]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q51670295|Kabinet Kanté]]''
| data-sort-value="1936" | 1936
| [[Гвинея]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15064500|Dmitry Bilibin]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-08-02
| [[Тула]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
| data-sort-value="2022" | 2022-03-14
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q51670373|Пабло Марсиаль Армуэльес Кинтеро]]''
| data-sort-value="1937" | 1937
| [[Панама]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55104801|Segun Olumuyiwa Odunuga]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-11-30
| ''[[:d:Q1023726|Ijebu Ode]]''
| [[профессор]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
|
| data-sort-value="2013" | 2013-04-13
| ''[[:d:Q1023726|Ijebu Ode]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q56398964|Soesilo Toer]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-02-17
| ''[[:d:Q10608|Blora]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''
| ''[[:d:Q19730774|Pataba Library]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4413|Alpha Condé]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-03-04
| ''[[:d:Q891240|Boké]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q482980|автор]]''
| ''[[:d:Q209842|Париж университеты]]''
|
|
|-
|
| 1965
| ''[[:d:Q51670384|Джаянт Хонмоде]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-12-25
| [[Махараштра|Маһараштра]]
| ''[[:d:Q202883|ветеринар]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q9024790|Lucy Seki]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-03-27
| [[Белу-Оризонти]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| ''[[:d:Q2060678|University of Campinas]]''
| data-sort-value="2017" | 2017-06-23
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4802035|Arul Pragasam]]''
| data-sort-value="1940" | 1940
| ''[[:d:Q215277|Jaffna]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2019" | 2019-12-03
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4821269|Augusto Aurelio Fábrega Donado]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-09-10
| ''[[:d:Q397836|Aguadulce]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12561286|Сатыбалды Тілемісұлы Ибрагимов]]''
| data-sort-value="1940" | 1940
| [[Төркестан өлкәсе]]
|
|
| data-sort-value="2019" | 2019-08-09
| [[Чимкәнт]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q48644829|Агустин Паладинес]]''
| data-sort-value="1940" | 1940
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2015" | 2015-08-15
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q61082229|Esther Mwaikambo]]''
| data-sort-value="1940" | 1940
|
| ''[[:d:Q1919436|педиатр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18400571|Gennady Sizov]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-09-09
| [[Алексин]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-10-14
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q48955396|Satteeanund Peerthum]]''
| data-sort-value="1941" | 1941
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
| 1967
| ''[[:d:Q2013243|Oburu Odinga]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-10-15
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q2033511|Rohana Wijeweera]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-07-14
| ''[[:d:Q876308|Көньяк провинциясе]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1989" | 1989-11-13
| ''[[:d:Q4944917|Borella]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q3821619|Vladimir Roslik]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-05-14
| ''[[:d:Q518618|San Javier]]''
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
| data-sort-value="1984" | 1984-04-15
| ''[[:d:Q849835|Fray Bentos]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q4666468|Abed Elrahim Abu Zakrra]]''
| data-sort-value="1943" | 1943
|
| [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]
|
| data-sort-value="1989" | 1989-10-16
| [[Россия фәннәр академиясе]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q28075399|Diofantos Chrysostomou]]''
| data-sort-value="1943" | 1943
| ''[[:d:Q4796609|Arsos, Limassol]]''
| ''[[:d:Q18245236|рентгенолог]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q51670637|Харис Трассу]]''
| data-sort-value="1943" | 1943
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55102080|Elías Entralgo Herrero]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-03-08
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| data-sort-value="2003" | 2003-04-05
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55104832|Manuel Maria Difuila]]''
| data-sort-value="1943" | 1943
| [[Ангола]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q111654911|Habib Macki]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-03-23
| ''[[:d:Q3826|Muscat]]''
| ''[[:d:Q26481809|спорт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''
|
| data-sort-value="2019" | 2019-04-04
| ''[[:d:Q3826|Muscat]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q5437818|Fatima Abdel Mahmoud]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-01-01
| ''[[:d:Q180921|Omdurman]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1919436|педиатр]]''
|
| data-sort-value="2018" | 2018-07-22
| [[Лондон]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q48644846|Пьер Туре Пеньуго]]''
| data-sort-value="1944" | 1944
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2011" | 2011-12-24
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q50946617|Сафонов, Валерий Федорович]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-09-30
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q63069725|Luiz Renato Pires de Almeida]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-11-18
| [[Сан-Сепе]]
| ''[[:d:Q48282|укучы]]''
|
| data-sort-value="1970" | 1970-10-02
| ''[[:d:Q1014433|Mapiri]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q57402|Даниэль Ортега]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-11-11
| ''[[:d:Q2606938|La Libertad]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q248577|President of the Republic]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4719791|Alexander P. Yefremov]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-12-02
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q5938422|Sergio Viaggio]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-08-24
| [[Буэнос-Айрес]]
| ''[[:d:Q11085831|сөйләм тәрҗемәчесе]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-03-29
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15700904|Maria Mambo Café]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-02-06
| [[Кабинда (Ангола)|Кабинда]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q83307|министр]]''
|
| data-sort-value="2013" | 2013-12-01
| [[Лиссабон]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q51670139|Ачиенг Онгонг]]''
| data-sort-value="1945" | 1945
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q51670500|Риши С. Радж]]''
| data-sort-value="1945" | 1945
| [[Һиндстан]]
|
| ''[[:d:Q762266|City University of New York]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q84721443|チェレウーハン・カッブドゥラフマノフ]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-04-29
| [[Симәй]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q104360570|Пономарёв, Александр Михайлович (политик)]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-05-01
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2020" | 2020-02-02
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4148251|Valery Grebennikov]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-10-14
| [[Минск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q5982730|Luis Alfredo Herrera Cometta]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-12-20
| [[Каракас]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q936476|Central University of Venezuela]]''<br/>''[[:d:Q2093477|Simón Bolívar University]]''<br/>''[[:d:Q1232428|University of the Basque Country]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q43424463|Nikolay Vasetsky]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-12-19
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4304093|А. Н. Косыгин исемендәге Мәскәү дәүләт текстиль университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55104097|Grigory Balykhin]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-11-19
| ''[[:d:Q4188372|Zatyshne]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q4376652|Председатели комитетов Государственной думы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65600628|Ntina Akkelidou]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-03-29
| ''[[:d:Q56037497|Nicosia Municipality]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1162163|директор]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q111206457|Исаков, Николай Алексеевич]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-11-15
| ''[[:d:Q4328588|Nyukhcha, Arkhangelsk Oblast]]''
|
|
| data-sort-value="2021" | 2021-05-21
| [[Архангельск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q115168090|Уладзімір Аляксандравіч Бажанаў]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-02-27
| [[Таганрог]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q98755109|Faculty of Management Technologies and Humanization of BNTU]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4737|Porfirio Lobo Sosa]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-12-22
| ''[[:d:Q992173|Trujillo]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q131512|фермер]]''<br/>''[[:d:Q13382533|taekwondo athlete]]''<br/>[[Икътисад (фән)|икътисад]]
|
|
|
|-
|
| 1974
| ''[[:d:Q15077265|Yury Smertin]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-09-06
| [[Рига]]
| [[галим]]
| [[Кубан дәүләт университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16331005|Androula Agrotou]]''
| data-sort-value="1947" | 1947
| ''[[:d:Q56037497|Nicosia Municipality]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18405632|Leonid Golubev]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-01-06
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30346211|Рубен Амаякович Каламкарян]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-10-08
| [[Харьков]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4201486|РФА дәүләт һәм хокук институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q5761037|Hilary Onek]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-05-05
| [[Уганда]]
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q10367020|Salomão Gurgel Pinheiro]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-09-10
| [[Жандуис (Риу-Гранди-ду-Норти)]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16680799|Վյաչեսլավ Նիկիֆորով]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-12-04
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q51670057|Калумби Шангула]]''
| data-sort-value="1948" | 1948
| [[Намибия]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q118697086|Shinsuke Ishii]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-02-26
| [[Сидзуока (префектура)]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q129485144|Saydigʻanixoʻja Ismoilov]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-01-14
| [[Ташкент]]
| ''[[:d:Q4531850|эндокринолог]]''<br/>[[хирург]]<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="2022" | 2022-10-25
| [[Ташкент]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q222831|Carlos the Jackal]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-10-12
| [[Каракас]]
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q12414919|террорчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q966466|Valeriy Litskai]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-02-13
| [[Тверь]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q3095117|Ganesh Shah]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-12-12
| [[Непал]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[инженер]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q3400152|Nikolai Glushkov]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-12-24
| [[Майкоп]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>[[эшкуар]]<br/>[[менеджер]]
| [[Аэрофлот]]<br/>''[[:d:Q2309|AvtoVAZ]]''
| data-sort-value="2018" | 2018-03-12
| ''[[:d:Q3054629|New Malden]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q4283189|Nikolay Marchuk]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-12-19
| [[Киев]]
| [[галим]]
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| data-sort-value="2017" | 2017-07-16
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4297354|Igor Mikhaylov]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-06-12
| [[Красноярск крае]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q8202995|Michel Djotodia]]''
| data-sort-value="1949" | 1949
| ''[[:d:Q848585|Vakaga Prefecture]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q83307|министр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q61473597|Leticia Herrera Sánchez]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-03-11
| ''[[:d:Q502170|Puntarenas Province]]''
| [[адвокат]]<br/>''[[:d:Q189010|нотариус]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1713925|Yuri Korchagin]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-12-28
| [[Воронеж]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4280003|Aleksandr Mamontov]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-07-25
| [[Мәскәү]]
| [[язучы]]
| ''[[:d:Q2384139|Александр Сергеевич Пушкин исемендәге Дәүләт рус теле институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q48955440|أناستاسيوس كوزاليس]]''
| data-sort-value="1950" | 1950
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q48955571|Dia Nader de El-Andari]]''
| data-sort-value="1950" | 1950
| [[Бәйрут]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q51670004|Хектор Вирасингхе]]''
| data-sort-value="1950" | 1950
| ''[[:d:Q1295530|Kalutara]]''
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60824804|Матюшок, Владимир Михайлович]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-07-03
|
| [[галим]]
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
|
| 1979
| ''[[:d:Q107588733|Fayez Rashid]]''
| data-sort-value="1950" | 1950
| ''[[:d:Q623159|Qalqilya]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
| data-sort-value="2023" | 2023-09-27
| [[Амман]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q240493|Abu Bakarr Gaye]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-09-26
| ''[[:d:Q450062|Barra, the Gambia]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2010" | 2010-12-02
| ''[[:d:Q3726|Banjul]]''
|-
| 1968
| 1973
| ''[[:d:Q2636066|Владимир Филиппов]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-04-15
| [[Урюпинск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18398856|Aleksandr Ratnikov]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-03-16
| ''[[:d:Q4170592|Duminichi (settlement), Kaluga Oblast]]''
| ''[[:d:Q15839134|эколог]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q85327573|Загородний, Николай Васильевич]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-12-18
| ''[[:d:Q2347457|Uman Raion]]''
| ''[[:d:Q16030727|хирург-ортопед]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109488796|Зеленцов, Александр Борисович]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-02-11
| ''[[:d:Q16695969|Селевкино]]''
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q7597552|Stan Bharti]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-07-14
| [[Пәнҗаб]]
| [[эшкуар]]
|
|
|
|-
|
| 1979
| ''[[:d:Q15088636|Vladimir Razuvayev]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-09-18
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| [[Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясе]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q48955391|Leonor Bustinza Cabala]]''
| data-sort-value="1952" | 1952
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q48955400|Mohammad Tarshahani]]''
| data-sort-value="1952" | 1952
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q24911139|Ministry of Telecommunications and Digital Economy of the State of Palestine]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60830349|Ivan Pugachyov]]''
| data-sort-value="1952" | 1952
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q60098894|русист]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q959485|Youssouf Saleh Abbas]]''
| data-sort-value="1953" | 1953
| ''[[:d:Q242587|Abéché]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q83307|министр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1713928|Yuri Shvets]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-05-16
| [[Харьков]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q9352089|разведчик]]''
| ''[[:d:Q2031025|First Chief Directorate]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4143484|Mikhail Gorbanevsky]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-05-21
| [[Чиләбе]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q11424130|toponymist]]''<br/>''[[:d:Q16314361|лексиколог]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| data-sort-value="2025" | 2025-09-20
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12112980|Arkadiy Kornatskiy]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-07-07
| ''[[:d:Q2384700|Pervomaisk Raion]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q25051158|Edith Sempala]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-12-28
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q48955373|Merlin Udho]]''
| data-sort-value="1953" | 1953
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q1553123|lector]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q138844193|Teyyub Nasirov]]''
| data-sort-value="1953" | 1953
| [[Җил (Ләнкәран)]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q554331|Mustafa Barghouti]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-01-15
| [[Иерусалим|Котдус]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>[[язучы]]
| ''[[:d:Q4275561|Makassed Hospital]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q967964|Jergali Bulegenow]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-10-26
| ''[[:d:Q574486|Sayram District]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q2821765|Boubekeur Benbouzid]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-03-20
| ''[[:d:Q2088349|Aïn Beïda]]''
| ''[[:d:Q462390|доцент]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4213271|Anatoly Kapustin]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-01-14
| [[Түбән Новгород өлкәсе]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хокук белгече]]
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4364651|Vladimir Platonov]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-12-24
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4393205|Konstantin Remchukov]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-11-21
| [[Морозовск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55104793|Mahmoud al-Hamza]]''
| data-sort-value="1954" | 1954
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
| 1978
| ''[[:d:Q541213|Irina Khakamada]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-04-13
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3501317|fashion designer]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q4304076|Мәскәү дәүләт индустрия университеты]]''<br/>''[[:d:Q4397998|Russian Commodity and Raw Materials Exchange]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4429672|Nikolay Sosnovsky]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-12-14
| [[Нова Каховка|Нова-Каховка]]
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2016" | 2016-01-12
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4524853|Tatyana Shishova]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-02-08
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q51670366|Навин Саксена]]''
| data-sort-value="1955" | 1955
|
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q59169573|Sergey Preobrazhensky]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-06-16
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
| data-sort-value="2017" | 2017-06-20
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q60734198|Mohammad Sami]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-02-05
| ''[[:d:Q2768828|Muzaffarnagar]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q99541339|Luis Nieto Degregori]]''
| data-sort-value="1955" | 1955
| [[Куско]]
| [[язучы]]
|
|
|
|-
|
| 2011
| ''[[:d:Q1399066|Jiří Maštálka]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-01-03
| ''[[:d:Q1000056|Сушитсе]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q7563914|Sospeter Machage]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-08-10
| [[Кения]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''
| ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q13031234|Leanid Krupiec]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-11-18
| [[Макашы (Нясвижский районы)|Макашы]]
| ''[[:d:Q1781198|агроном]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16970991|Arjun Bahadur Thapa]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-01-12
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q33069732|Napoleon Abdulai]]''
| data-sort-value="1956" | 1956
| [[Гана]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q51670065|Симон Сева Мбуани]]''
| data-sort-value="1956" | 1956
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q51670290|Гидеон Джума Мохамед Шоо]]''
| data-sort-value="1956" | 1956
| [[Танзания]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q51670626|Салям Фахри Аль-Тваль]]''
| data-sort-value="1956" | 1956
| [[Үрдүн]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65622091|Yannakis Thoma]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-06-02
| ''[[:d:Q3561641|Pelendri]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[адвокат]]
|
|
|
|-
|
| 1983
| ''[[:d:Q97275695|Школяр, Николай Андреевич]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-07-27
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1257297|Serhii Plokhy]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-05-23
| [[Түбән Новгород]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[Harvard universitetı|Гарвард университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q7412785|Samuel Tito Armando]]''
| data-sort-value="1957" | 1957
| [[Ангола]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2009" | 2009-08-06
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q60825153|Usman Imaev]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-10-14
| ''[[:d:Q1027864|Грозный районы]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1996" | 1996-07-07
| ''[[:d:Q4495489|Khankala]]''
|-
|
|
| [[Илгиз Гыйләҗев]]
| data-sort-value="1957" | 1957-04-14
| [[Казан]]
| [[хокук белгече]]
|
|
|
|-
|
| 1987
| ''[[:d:Q121537398|Ibrahim Estanbouli]]''
| data-sort-value="1957" | 1957
| ''[[:d:Q4702205|Al-Annazah]]''
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>[[язучы]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4054367|Aslan Abashidze]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-11-18
| [[Аҗария Автономияле Республикасы]]
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4152214|Sudhir Gupta]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-11-12
| [[Yaña Dähli|Яңа Дәһли]]
| [[эшкуар]]<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q1075179|honorary consul]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12130336|Muhammad Al Assad]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-10-10
| [[Бәйрут]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q47452788|Жанна Давидовна Кобалава]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-10-05
|
| [[галим]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q48955358|Рубен Дарио Флорес Арсила]]''
| data-sort-value="1958" | 1958
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q48955402|Андреев, Алексей Петрович]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-02-17
|
| [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q48955487|Питер Джонсон Куга Мзирай]]''
| data-sort-value="1958" | 1958
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q48955493|Pretidev Ramdawon]]''
| data-sort-value="1958" | 1958
|
| [[галим]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q59230046|Yury Moseykin]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-01-29
|
| [[галим]]
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q63364292|Elena E Stashenko]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-03-03
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q1053303|Industrial University of Santander]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q124752073|Чеснокова, Ольга Станиславовна]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-08-26
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1355435|Timoleón Jiménez]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-01-20
| ''[[:d:Q2432300|La Tebaida]]''
| ''[[:d:Q14761450|member of congress]]''<br/>''[[:d:Q5615055|Guerrillero]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4106112|Georgi Vekshin]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-03-16
| [[Таллинн]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4304102|Мәскәү дәүләт матбугат университеты]]''
|
|
|-
|
|
| [[Сергей Доренко]]
| data-sort-value="1959" | 1959-10-18
| [[Kireç|Киреч]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q1642960|pundit]]''<br/>''[[:d:Q13235160|җитештерүче]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q578109|телепродюсер]]''<br/>''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''
|
| data-sort-value="2019" | 2019-05-09
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q48955173|Bheri Sygmond Ramsaran]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-03-16
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q83307|министр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60833603|Бахтикиреева, Улданай Максутовна]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-09-27
|
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
|
| 1986
| ''[[:d:Q125458628|Виктор Владимирович Барабаш]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-11-08
| [[Свободный (шәһәр)]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
|
| 1986
| ''[[:d:Q126076946|Валерий Леонидович Музыкант]]''
| data-sort-value="1959" | 1959
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4401104|Armen Rustamyan]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-03-01
| ''[[:d:Q39560|Artashat]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60835155|Киличенков, Алексей Алексеевич]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-11-04
| ''[[:d:Q1010136|Karasu District]]''
| [[галим]]
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4242246|Yury Krupnov]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-05-25
| [[Электросталь]]
| [[язучы]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q6891387|Mohamed Munavvar]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-12-20
|
| [[адвокат]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Тамара Беручашвили]]
| data-sort-value="1961" | 1961-04-09
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q599151|вазыйфаи зат]]''
| ''[[:d:Q37008|Тбилиси дәүләт унивирситеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q51670486|Ригоберто Кастильо Гонсалес]]''
| data-sort-value="1961" | 1961
| [[Панама]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65158397|Nigusie Kassaye W. Michael]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-07-31
| [[Хәбәшстан|Эфиопия]]
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q111341720|Yusuf Hidar]]''
| data-sort-value="1961" | 1961
| ''[[:d:Q2915647|I'billin]]''
| ''[[:d:Q2393361|dance teacher]]''<br/>[[менеджер]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q7108193|Oswaldo Luizar]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-11-13
| [[Куско]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q48955148|Abdramane Sylla]]''
| data-sort-value="1962" | 1962
| ''[[:d:Q740974|Koulikoro]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q48955162|Antoine Somdah]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-06-12
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q54566083|Adolfo Castillo Meza]]''
| data-sort-value="1962" | 1962
| [[Лима]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q70745000|شوقي العيسة]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-11-04
| ''[[:d:Q5776|Бәйтлеһем]]''
| [[адвокат]]
|
|
|
|-
|
| 1987
| ''[[:d:Q126120159|Galina Trofimova]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-08-17
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4208494|Olga Kazmina]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-02-28
| [[Егорьевск]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4201873|РФА антропология һәм этнология институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18921785|Dieudonné Gnammankou]]''
| data-sort-value="1963" | 1963
| [[Бенин]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21154272|Yury Pilipenko]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-02-24
| [[Фокино (Брянск өлкәсе)|Фокино]]
| [[адвокат]]
| [[Мәскәү дәүләт юридик университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q48955382|Майе Нсуе Мангуэ Рубен]]''
| data-sort-value="1963" | 1963
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q111019768|Maria Paula Meneses]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-04-08
| ''[[:d:Q3889|Maputo]]''
| ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>[[язучы]]
| ''[[:d:Q368643|University of Coimbra]]''<br/>''[[:d:Q890884|Eduardo Mondlane University]]''
| data-sort-value="2026" | 2026-02-08
| [[Коимбра]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q112988744|Alexey Viktorovich Yudin]]''
| data-sort-value="1963" | 1963
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q212760|Bharrat Jagdeo]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-01-23
| ''[[:d:Q7893831|Unity Village]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16195598|Yevgeni Viktorovich Ivanov]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-08-16
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q27734883|Susan Kolimba]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-12-08
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
|
| 1987
| ''[[:d:Q104697074|Dmitry Vlasov]]''
| data-sort-value="1964" | 1964
|
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
|
| 1984
| ''[[:d:Q115697774|Алена Фёдараўна Кудзіна]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-04-26
| [[Гомель]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q21329070|материаллар белеме галиме]]''
| ''[[:d:Q105531852|Faculty of Civil Engineering BelDUT]]''<br/>''[[:d:Q30274138|Institute of Mechanics of Metal-Polymer Systems]]''
|
|
|-
|
|
| [[Кәрим Мәсимов]]
| data-sort-value="1965" | 1965-06-15
| [[Астана]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q2285706|хөкүмәт башлыгы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q5438993|Fayed Mustafa]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-07-23
| ''[[:d:Q2905340|Deir Ballut]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q6782067|María Luisa Ramos Urzagaste]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-01-21
| ''[[:d:Q2048148|Palmar Chico]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
| 1992
| ''[[:d:Q100259732|Aḥmad Abū Salīm]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-12-14
| ''[[:d:Q148062|Zarqa]]''
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q6673651|әдәбиятче]]''<br/>[[язучы]]
|
| data-sort-value="2025" | 2025-06-21
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16686935|Konstantin Polskov]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-07-19
| [[Балашиха]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4376232|Изге Тихон Православ гуманитар университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q48955355|Франк Кристофер Станислаус Энтони]]''
| data-sort-value="1967" | 1967
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4241278|Christian Ray]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-03-15
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q183945|музыка продюсеры]]''<br/>[[композитор]]<br/>[[җырчы]]<br/>''[[:d:Q13235160|җитештерүче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q48955151|Мустафа Хаммуд Аль-Навайсе]]''
| data-sort-value="1969" | 1969
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q3176134|Jeanne d'Arc Mujawamariya]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-03-13
| ''[[:d:Q3859|Kigali]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q83307|министр]]''
|
|
|
|-
| 1989<br/>1994
| 1994<br/>1996<br/>1999
| ''[[:d:Q109860125|Ghassan Khaled]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-07-27
| ''[[:d:Q2905344|Jayyus]]''
| [[хокук белгече]]
| ''[[:d:Q2096138|An-Najah National University]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q131612386|Amna Al-Nasiri]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-01-01
| ''[[:d:Q2125362|Рада шәһәре]]''
| ''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''<br/>''[[:d:Q482980|автор]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4223993|Andrei Klishas]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-11-09
| [[Екатеринбург]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>[[хокук белгече]]
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4524867|Mikail Shishkhanov]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-08-06
| [[Грозный]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q806798|банкир]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60832374|Elena Kizyakova]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-12-18
| [[Волгоград]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109770660|Pyotr Aleksandrovich Fadeev]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-11-23
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''
| ''[[:d:Q1589584|Europa Plus]]''<br/>[[НТВ]]<br/>''[[:d:Q1975145|ТНТ]]''<br/>''[[:d:Q2386094|TV-6]]''<br/>''[[:d:Q1971979|Radio Mayak]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q119163909|Anna Tsivilyova]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-05-09
| [[Иваново]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q45719962|Andrey Boltenko]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-07-14
| [[Нью-Йорк]]
| ''[[:d:Q13235160|җитештерүче]]''<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q578109|телепродюсер]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q2059704|телережиссёр]]''
|
|
|
|-
| 2008-01-01
| 2012-10-31
| ''[[:d:Q47366974|Konstantin Kotliar]]''
| data-sort-value="1973" | 1973
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1388301|FH Aachen]]''<br/>''[[:d:Q157808|Мюнхен техника университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q120808015|Yuriy Yuryevich Yevich]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-08-24
| [[Һорливка]]
| ''[[:d:Q8246794|блогер]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q4002666|хәрби табиб]]''<br/>[[укытучы]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4219914|Ararat Keshyan]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-10-19
| [[Гагра]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q98925420|KVN actor]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q5687576|Pindi Chana]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-01-24
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28498401|Глеб Юрьевич Косовский]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-12-18
| [[Белгород]]
| ''[[:d:Q3126128|генетик]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q82736034|Daniil Yegorov]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-09-07
| [[Мәскәү]]
| [[адвокат]]
|
|
|
|-
|
| 1998
| [[Aleksey Navalnıy|Алексей Навальный]]
| data-sort-value="1976" | 1976-06-04
| ''[[:d:Q4100377|Butyn]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[адвокат]]<br/>''[[:d:Q15253558|активист]]''
| ''[[:d:Q4491663|Anti-Corruption Foundation]]''<br/>[[Аэрофлот]]
| data-sort-value="2024" | 2024-02-16
| ''[[:d:Q123999876|FKU IK-3, Kharp]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q63977327|Katrin Vares]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-02-07
| [[Таллинн]]
| ''[[:d:Q694748|physiotherapist]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4219916|Ashot Keshchyan]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-07-10
| [[Гагра]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q98925420|KVN actor]]''
|
|
|
|-
|
| 2000
| ''[[:d:Q4427740|Viktor Viktorovich Solkin]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-01-07
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1350189|египтолог]]''<br/>''[[:d:Q10333969|музейчылык белгече]]''<br/>''[[:d:Q9379869|лектор]]''
| ''[[:d:Q19902962|Voloshin's library (Moscow)]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q138792652|Christian Arnaud Adjélou]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-11-12
| ''[[:d:Q1515|Абиҗан]]''
| [[хокук белгече]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65768417|Anastasia Udaltsova]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-09-02
| [[Черкассы|Черкасы]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| ''[[:d:Q106638694|Россия Федерациясе Федераль Мәҗлесенең VIII чакырылыш Дәүләт Думасы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q117193167|Kirill Sakharnov]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-04-01
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q7042855|монтажчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4150465|Lyudmila Grudtsyna]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-07-15
| [[Мәскәү]]
| [[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55103836|Аду Яо Никэз]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-01-01
| [[Кот-д’Ивуар]]
| [[галим]]
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
|
| 2004
| ''[[:d:Q58002138|Oksana Karas]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-06-19
| [[Харьков]]
| ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q7042855|монтажчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q86828883|Rajesh Rajan]]''
| data-sort-value="1979" | 1979
| [[Тируванантапурам]]
| ''[[:d:Q3264451|кардиолог]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30280366|Kerala Institute of Medical Sciences]]''<br/>''[[:d:Q52856498|Ananthapuri Hospitals and Research Institute]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4425408|Alexandr Snegiryov]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-01-06
| [[Мәскәү]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18246523|Akhmed Musaev]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-04-09
| ''[[:d:Q4063184|Alkhazurovo]]''
| ''[[:d:Q12369333|көрәшче]]''<br/>''[[:d:Q23927336|самбочы]]''<br/>''[[:d:Q116193105|hand-to-hand fighter]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q106813149|Fedor Kupriyanov]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-02-29
| [[Мәскәү]]
| [[адвокат]]<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
| ''[[:d:Q4438810|Sretensky Theological Academy]]''<br/>[[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]]<br/>''[[:d:Q4376232|Изге Тихон Православ гуманитар университеты]]''<br/>''[[:d:Q4500954|Church of Saint Nicholas in Tolmachy]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q115868970|Георгий Филимонов]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-02-23
| [[Тум|Томск]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30344956|Олег Ястребов]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-03-24
| [[Железногорск (Красноярск крае)|Железногорск]]
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q232776|Anna Chapman]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-02-23
| [[Волгоград]]
| ''[[:d:Q4610556|модель]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q134962714|Russian spy]]''<br/>[[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q3501317|fashion designer]]''
| ''[[:d:Q1504132|NetJets]]''<br/>''[[:d:Q245343|Barclays]]''<br/>''[[:d:Q1479649|REN TV]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q2062919|Irena Ponaroshku]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-10-14
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4610556|модель]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q1900657|базарлык белгече]]''
| ''[[:d:Q154008|Vogue]]''<br/>''[[:d:Q3552325|Maxim]]''<br/>''[[:d:Q675364|OK!]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4397847|Art Rosnovsky]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-01-28
| [[Мәскәү]]
|
|
|
|
|-
|
| 2005
| ''[[:d:Q4451931|Sangadji Tarbaev]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-04-15
| [[Элиста]]
| ''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q98925420|KVN actor]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28954571|Bahman, Shuaib]]''
| data-sort-value="1982" | 1982
|
| [[галим]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q110872085|Anna Shafran]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-12-31
| [[Тверь]]
| ''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q63940599|Valery Yefremov]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-08-04
| [[Мәскәү]]
| [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q2252262|рэп җырчысы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q104785906|Eduard Iloyan]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-01-31
| [[Ереван]]
| ''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q578109|телепродюсер]]''<br/>''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q234831|Galina Voskoboeva]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-12-18
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q10833314|теннисчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Елена Николаева]]
| data-sort-value="1985" | 1985-12-25
| [[Ташкент]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q4610556|модель]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q22976182|тележурналист]]''<br/>''[[:d:Q3357567|fashion model]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q39889092|Pavel Manyk]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-07-13
|
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
|
|
|
|-
|
| 2008
| ''[[:d:Q112790078|Oleg K. Petrovich-Belkin]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-09-24
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4444410|Nicolay Struchkov]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-01-06
| [[Покровск (Якутия)|Покровск]]
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q87000308|Natalia Afonina]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-10-14
| [[Орёл]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| 2009-09<br/>2007-07
| 2013-06<br/>2009-07
| ''[[:d:Q102984666|Anastasia Golubtsova]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-05-13
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q27929570|Anna Botova]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-03-25
| [[Әстерхан]]
| ''[[:d:Q4610556|модель]]''<br/>[[җырчы]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4063793|Alyona Alyokhina]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-06-19
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q15709642|snowboarder]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4491724|Alena Fonina]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-02-04
| [[Куровское]]
| ''[[:d:Q4610556|модель]]''<br/>''[[:d:Q2133309|interior designer]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15078987|Yulia Parshuta]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-04-23
| [[Сочи]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>[[җырчы]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60827807|Ivan Kunayev]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-09-23
| [[Саранск]]
| ''[[:d:Q2309784|вилаузышчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q110878435|Georgiy Li Aleksandrovich]]''
| data-sort-value="1991" | 1991-03-05
| [[Ташкент]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q106866651|Olga Cebotari]]''
| data-sort-value="1992" | 1992-01-04
| [[Кишинёв]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q138493855|Tatyana Zalevskaya]]''
| data-sort-value="1993" | 1993-05-30
| ''[[:d:Q1994278|Korotnoye]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1282309|Днестр буе дәүләт университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q138898830|David-Viktor Radkin]]''
| data-sort-value="1996" | 1996-12-20
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q11499147|сәяси активист]]''
|
|
|
|-
| 1989
| 1990
| ''[[:d:Q47698868|Vsevolod Rozanov]]''
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q49479374|Vladimir P. Zaytsev]]''
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 1991-09-01
| 1998-06-30
| ''[[:d:Q51760839|Valery Melnikov]]''
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q2495731|University of Colima]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q134703257|Ксения Александровна Иратова]]''
| data-sort-value="2001" | 2001-12-07
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q315247|university student]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q7400040|Saiful Hoque]]''
|
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16745158|Alexander A. Galushkin]]''
|
| [[Мәскәү]]
| [[адвокат]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q24034788|Margarita Dmitrievna Lagutkina]]''
|
|
| [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q204839|Xinhua News Agency]]''<br/>Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 1983-10-17
| 1986-11-05
| ''[[:d:Q39382919|Vladimir V Kouznetsov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1053303|Industrial University of Santander]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q40694275|Gino Picasso]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q5202403|National University of Engineering]]''
|
|
|-
| 2000-10-01
|
| ''[[:d:Q42365988|Eugeniya V. Nikitina]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 2004-09-01
| 2011-06-01
| ''[[:d:Q44058463|Ivan A. Popov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q379848|Los Alamos National Laboratory]]''<br/>''[[:d:Q1052614|Юта штаты университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q48006040|Paulo Cesar Nascimento]]''
|
|
|
|
|
|
|-
| 1976-02-07
| 1979-11-07
| ''[[:d:Q50201880|Ranjith Pathirana]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q16056297|Department of Agriculture]]''<br/>''[[:d:Q101013351|University of Ruhuna Faculty of Agriculture]]''<br/>''[[:d:Q7015441|Institute for Crop and Food Research]]''<br/>''[[:d:Q15574|University of Adelaide]]''
|
|
|-
|
| 2009
| ''[[:d:Q50289094|Lev V Kalmykov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30265215|Pushchino State Institute of Natural Sciences]]''<br/>''[[:d:Q4201752|Institute of Theoretical and Experimental Biophysics]]''
|
|
|-
| 2003-09-01
| 2009-06-30
| ''[[:d:Q51017825|Andrey A. Skalny]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55102489|Родольфо Лопес Замаллоа]]''
|
| [[Перу]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55104816|Бартека Сакаджа]]''
|
| [[Уганда]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55104853|Marcelino Nguema Onguene]]''
|
| [[Экваториаль Гвинея]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q83307|министр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55104856|Rubén Maye Nsue Mangue]]''
|
| [[Экваториаль Гвинея]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55104864|Брейма Думбия]]''
|
| [[Мали]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55104953|Ротич Дороти Чебет]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55104965|Мохаммед Зейн Ибрагим Шаддад]]''
|
| [[Судан]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q656871|University of Khartoum]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55104986|Салик Мохиаддин Мохаммад]]''
|
| [[Сүрия]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56486605|Sandhya Samarasinghe]]''
|
|
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| ''[[:d:Q1048626|Lincoln University]]''
|
|
|-
| 1996-09-01<br/>1990-09-01
| 2000-07-31<br/>1996-07-31
| ''[[:d:Q57018548|Fedor I Zubkov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 2006-07-01
| 2011-07-01
| ''[[:d:Q57069591|Ivan V Bogdanov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201431|Institute of Bioorganic Chemistry]]''
|
|
|-
| 1985-09-01
| 1992-07-01
| ''[[:d:Q57416758|Yulia Kotovskaya]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 2003-12-25<br/>2000-12-25
| 2003-12-25
| ''[[:d:Q57420462|Timur Kamalov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q4304083|Мәскәү политехника университеты]]''<br/>''[[:d:Q4304086|Мәскәү дәүләт өлкә университеты]]''
|
|
|-
| 2000-01-01
|
| ''[[:d:Q57543258|Leonid G Voskressensky]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 1987-09-01<br/>1993-09-01<br/>1995-09-01
| 1993-06-01<br/>1995-06-01<br/>2000-06-01
| ''[[:d:Q57825419|Dmitry Kulyabov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q259517|Берләшкән атом-төш тикшеренүләр институты]]''<br/>Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 2009-08-01
| 2016-06-23
| ''[[:d:Q57908180|Диана Игоревна Капарушкина]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q488620|Sun Moon University]]''<br/>''[[:d:Q624072|Daejeon University]]''<br/>''[[:d:Q624457|Military Manpower Administration]]''<br/>''[[:d:Q625952|Baekseok University]]''<br/>''[[:d:Q482651|Pai Chai University]]''<br/>''[[:d:Q6647741|Literature Translation Institute of Korea]]''
|
|
|-
| 2003-10-01
| 2008-07-01
| ''[[:d:Q59492146|Ivan Bernal-Villamil]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q836805|Чалмер технология институты]]''<br/>''[[:d:Q30296237|Мадрид материаллар фәне институты]]''
|
|
|-
| 2008-09-01
| 2014-06-30
| ''[[:d:Q59563907|Dmitry A Aronov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2013-09-01
| 2016-06-30
| ''[[:d:Q59669187|Morteza Yousefi]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 2003-09-01
| 2009-06-30
| ''[[:d:Q60317749|Elena Tsisanova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q195668|Кыйралбикә Мария Лундын университеты]]''<br/>''[[:d:Q459506|Бристоль университеты]]''<br/>Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 1963-08-01
| 1976-07-21
| ''[[:d:Q60696054|Khosrow Ghavami]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q23069766|Гипроникель]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60824783|I. V. Andronova]]''
|
|
| [[галим]]
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 1997-09
| 2003-06
| ''[[:d:Q61117592|Alexey Mischenko]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q41568334|Бүкілодақтық Эксперименттік ветеринария институты]]''
|
|
|-
| 2016-10-09<br/>2014-06-30
| 2016-06-30
| ''[[:d:Q61161270|Parfait Kezimana]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 1994-09-01
| 2001-07-01
| ''[[:d:Q61161748|Konstantin Gudkov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q731938|AstraZeneca]]''<br/>''[[:d:Q4303876|Moscow School of Social and Economic Sciences]]''
|
|
|-
| 1966-09-01
| 1971-06-30
| ''[[:d:Q62036347|Leonid Sevastianov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 2008-09-01
|
| ''[[:d:Q64917907|Olga Kulikova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q21643413|Scientific Center of Neurology]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65205948|Djigui Camara]]''
|
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q72631149|Sergey Popkov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4304082|Россия медицина университеты]]''
|
|
|-
| 1977-09-01
| 1998-04-15
| ''[[:d:Q78315101|Nadezda Khodorovich]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 1993-09-01
| 2000-06-30
| ''[[:d:Q81470179|Mikhail Blagonravov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 1974-09-01
| 1985-06-30
| ''[[:d:Q82931032|Vinod Kumar]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 2002
| 2008
| ''[[:d:Q83585354|Nadezhda A Popova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 2004-09<br/>2002-09<br/>1998-09
| 2007-06<br/>2004-07<br/>2002-07
| ''[[:d:Q83976059|Le Tuan Anh]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1076729|Vietnam National University]]''
|
|
|-
| 2006-09-01
| 2012-07-30
| ''[[:d:Q84964063|Konstantin B Gordon]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 1983
| 1992
| ''[[:d:Q85199978|Dmitry Lipatov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30263227|Эндокринология институты фәнни-тикшеренү үзәге]]''
|
|
|-
| 2002-09-01
| 2006-06-14
| ''[[:d:Q86061190|Yazmín M Landeo-Ríos]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q31519|Карл университеты]]''<br/>''[[:d:Q958650|Universidad de Málaga]]''
|
|
|-
| 2007-09-01
| 2013-06-30
| ''[[:d:Q86522538|Pavel Lazarev]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 2004
| 2009
| ''[[:d:Q86623647|Ekaterina Markelova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30284663|Amphos 21]]''<br/>''[[:d:Q1049470|Ватерлоо университеты]]''<br/>[[Академик С. П. Королёв исемендәге Самар илкүләм тикшеренү университеты|Академик С. П. Королёв исемендәге Самар милли тикшеренү университеты]]
|
|
|-
| 2012
| 2015
| ''[[:d:Q86865017|Vyacheslav Goryachev]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 2013
| 2016
| ''[[:d:Q87425489|Vladimir Druzhinin]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''<br/>[[Новосибирск дәүләт медицина университеты]]
|
|
|-
| 2019-02
|
| ''[[:d:Q87655032|Kseniya Demyanova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2015-09-01
| 2017-06-30
| ''[[:d:Q87724147|Elisaveta A Kvyatkovskaya]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 2002-08-01
| 2009-06-31
| ''[[:d:Q87796717|Igor Kastyro]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 1999-07-02
|
| ''[[:d:Q87945440|Natalia Yaglova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2007-09-01
| 2016
| ''[[:d:Q88176968|Maria Ivanova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2000-09-01
| 2006-06-26
| ''[[:d:Q88316352|Anna Ilyash]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q7370051|Ростов дәүләт медицина университеты]]''
|
|
|-
| 1988-09-01
| 1995-06-30
| ''[[:d:Q88630339|O M Rodionova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 2010-09-01
| 2016-07-01
| ''[[:d:Q88643676|Nikita Petrov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4314504|Туклану фәнни-тикшеренү институты]]''
|
|
|-
| 2015-09-01
| 2019-09-30
| ''[[:d:Q88869025|Maria D Matveeva]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты<br/>''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201628|РФА Нефтехимия синтезы институты]]''
|
|
|-
| 2004-06-01
|
| ''[[:d:Q89182612|Sergey Voznesenskiy]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 2016-09-01
|
| ''[[:d:Q89399686|Amina Ibragimova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2008-08-20<br/>2006-09-01<br/>2001-09-01
| 2011-05-31<br/>2008-06-22<br/>2006-06-23
| ''[[:d:Q89597191|Nestor Washington Solís Pinargote]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4304094|«Станкин» Мәскәү дәүләт технология университеты]]''
|
|
|-
| 1991-09-01
| 1994-08-31
| ''[[:d:Q89633619|Irina A Novikova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 2006-09-01
| 2011-07-04
| ''[[:d:Q89635068|Sandor Farkasdi]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q277681|Земмелвайс университеты]]''
|
|
|-
| 2004-09-01
| 2011-06-24
| ''[[:d:Q89692263|Svetlana Degtyareva]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
|
| 1990-06-28
| ''[[:d:Q89692413|Valentin Popadyuk]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 2014
|
| ''[[:d:Q89702941|E S Tokaeva]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2017-09
|
| ''[[:d:Q90009415|Vadim Medovchshikov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q12532257|West Kazakhstan Marat Ospanov State Medical University]]''
|
|
|-
| 2010-06-30<br/>2003-09-01
| 2012-07-01<br/>2010-06-25
| ''[[:d:Q90046662|Anton Dorofeev]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2001<br/>1999<br/>1994
| 2005<br/>2001<br/>1999
| ''[[:d:Q90085559|Roman Borisov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты<br/>''[[:d:Q4201628|РФА Нефтехимия синтезы институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q90102855|Ekaterina V Neborak]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 1984-09-01
| 1990-09-01
| ''[[:d:Q90143552|Zoya A Goncharova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q7370051|Ростов дәүләт медицина университеты]]''
|
|
|-
| 1998
|
| ''[[:d:Q90793519|Zurab Khabadze]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 2016
|
| ''[[:d:Q91019382|Van D Tran]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты<br/>''[[:d:Q101000031|Can Tho University of Medicine and Pharmacy Hospital]]''
|
|
|-
| 2015-09-20
| 2019-09-19
| ''[[:d:Q91047020|Olga A Storozhenko]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 2007-06-01
| 2013-07-01
| ''[[:d:Q91198362|Ivan Melnikov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30281807|Institute of Experimental Cardiology]]''<br/>''[[:d:Q4201586|РФА тыйб һәм биология проблемнары институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q91208437|Yahya Absalan]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q101002275|Ferdowsi University of Mashhad Faculty of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q761534|Җорҗия үнивирситите]]''
|
|
|-
| 1964-09-01
| 1970-06-30
| ''[[:d:Q91460337|Nikolay G Kochergin]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 1999
| 2006
| ''[[:d:Q91715879|Maria Valeryevna Lisitskaya]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q601956|Aalborg University]]''<br/>''[[:d:Q5069928|Шампалимо фонды]]''
|
|
|-
| 2003
| 2009-06-19
| ''[[:d:Q91867836|Mariia Kniazeva]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201628|РФА Нефтехимия синтезы институты]]''
|
|
|-
| 2002-05-20
| 2004-02-10
| ''[[:d:Q92110214|Ivan V Maksimovich]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2017-09-01
| 2019-06-26
| ''[[:d:Q92228186|Alexandra Lavrikova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 1983-09-01
| 1990-06-30
| ''[[:d:Q92287994|Supriya Warusavithana]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Бөтендөнья сәламәтлек оешмасы]]
|
|
|-
| 2001-09
| 2008-06
| ''[[:d:Q92290246|Marina A Polovkova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q19908085|Frumkin Institute of Physical Chemistry and Electrochemistry]]''
|
|
|-
| 2015-09-01
| 2017-09-01
| ''[[:d:Q92468457|Anton A Semenistyy]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2015-09-20
| 2019-09-09
| ''[[:d:Q92482283|Hung M Nguyen]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты<br/>''[[:d:Q10829053|Hung Vuong University]]''
|
|
|-
| 1960-09
| 1989-01
| ''[[:d:Q92597374|Tatiana Sorokina]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 1993-09-01
|
| ''[[:d:Q92669667|Angel Villavicencio]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q5397474|Universidad de las Fuerzas Armadas - ESPE]]''
|
|
|-
| 2004
| 2007
| ''[[:d:Q92726430|Elena V. Uspenskaya]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 2009
| 2016
| ''[[:d:Q94601864|Dmitrii Shek]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q105169352|Western Sydney Local Health District]]''<br/>Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 2011-10-08
| 2012-06-10
| ''[[:d:Q95306606|Mishel R Markovski]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|-
| 2012-10
| 2017-02
| ''[[:d:Q95642870|Mohamed Bahlol]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q2597842|Egyptian Russian University]]''
|
|
|-
| 2011
| 2017
| ''[[:d:Q95976020|Kseniya K Borisova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2002-02-01
| 2005-02-01
| ''[[:d:Q96139454|Madina Azova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 1995-09-01
| 2007-09-19
| ''[[:d:Q96771481|Olga Tarasova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 2017-03-15
|
| ''[[:d:Q96771489|Nataliya Malinina]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2011-01-27
| 2011-05-26
| ''[[:d:Q96771548|Roman Plavnik]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Россия халыклар дуслыгы университеты
|
|
|-
| 2006-09-01
| 2013-06-27
| ''[[:d:Q98770678|Artem Minalyan]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q16868877|Abington Memorial Hospital]]''<br/>''[[:d:Q30281168|VA Greater Los Angeles Healthcare System]]''
|
|
|-
| 1992-09
| 1999-07
| ''[[:d:Q100443457|T M Uskach]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q19909099|Кардиология милли медицина тикшеренү үзәге]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q100519707|Oybek Turgunkhujaev]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 1981-04-01
|
| ''[[:d:Q100527857|E A Ushkalova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2003-09-01
| 2009-08-01
| ''[[:d:Q100558579|O M Andryukhina]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102903582|Soroosh Mohammadi Farsani]]''
|
|
|
|
|
|
|-
| 2011-06-01
| 2014-12
| ''[[:d:Q104470057|Ahmed Elkordy]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q7675882|Taibah University]]''<br/>''[[:d:Q12236159|Faculty of Medicine Sohag University]]''<br/>''[[:d:Q781108|University of León]]''
|
|
|-
| 2012-09-01
| 2018-06-20
| ''[[:d:Q104512589|A A Petrenko]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2002-07
| 2008-07
| ''[[:d:Q104517057|Lidiia Samarina]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q90902449|Сириус университеты]]''
|
|
|-
| 2005-09-01
| 2011-07-01
| ''[[:d:Q104801948|Anna V Kuzmina]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 1974-07-20
| 1981-06-15
| ''[[:d:Q113283171|Pavel B. Shatalov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1487403|Теоретик һәм эксперименталь физика институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q123345601|Antonio Isaías Rivasplata Mendoza]]''
|
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q124304929|Djamila Gallegos Espinoza]]''
|
|
| [[инженер]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q124807799|Natalí Carbo Bustinza]]''
|
|
| [[инженер]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q125791817|Данюк Никита Сергеевич]]''
|
|
|
| Россия халыклар дуслыгы университеты<br/>''[[:d:Q125791903|Институт стратегических исследований и прогнозов]]''
|
|
|-
| 1982-01<br/>1987-01
| 1987<br/>1989
| ''[[:d:Q127748932|Jairo Ernesto Castillo Hernández]]''
|
|
| ''[[:d:Q111972591|Associate Investigator]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q3081395|District University of Bogotá]]''
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
== Моны да карагыз ==
{{Портал|Мәскәү|Мәгариф|Россия Федерациясе}}
* [[Россия югары уку йортлары исемлеге]]
[[Төркем:Әлифба буенча университетлар]]
[[Төркем:1960 елда нигезләнгән уку йортлары]]
[[Төркем:Россия университетлары]]
[[Төркем:Мәскәү югары уку йортлары]]
tv4btzjmp4dhxrgdwhkgcfozwrj7fue
Югары икътисад мәктәбе
0
179385
5963307
5959364
2026-06-15T10:35:44Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963307
wikitext
text/x-wiki
{{хаталар}}
{{УК}}
'''{{Label|Q1959511|lang=tt}}''' ({{lang-ru|{{Label|Q1959511|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q1959511|lang=en}}}}) — [[Россия]]дәге алдынгы [[Россия югары уку йортлары исемлеге|уку йортларының]] берсе, эре югары [[икътисад]]и белем бирүче [[университет]]<ref>[http://www.4icu.org/ru Universities in Russia] by 2012 [[University Web Ranking]]</ref>. [[Санкт-Петербург]], [[Нижгар]] һәм [[Пермь]]дә филиаллары, онлайн-кампусы бар.
== Тарихы ==
* 1992 елда барлыкка килә.
* [[Социология]]-[[икътисад (фән)|икътисад]], [[гуманитар фәннәр]], [[информатика]] һәм [[математика]] профильле югары уку йорты булып булдырылган иде.
* 2009 елдан университет [[Россиянең илкүләм тикшеренү университеты|илкүләм тикшеренү университеты]] статусын конкурс аша алды.
== Статусы ==
* Университет [[Россия Федерациясе мәгариф һәм фән министрлыгы]]на түгел, турыдан-туры [[Россия Хөкүмәте]]нә буйсына.
* Дөнья фән-мәгариф үзәкләр арасында алдынгы Россия университетлары көндәшлеген күтәрү проектында катнаша. Бу юл аша өстәмә бюджет акча ала.
=== Рейтинглар ===
{| class="standard"
! I урын
! II урын
! III урын
! ел
! аңлатма
|-
|style="background:#DCDCDC"|[[Мәскәү дәүләт университеты]]
|style="background:#DCDCDC"|[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|style="background:#FF8C00"|"'Югары икътисад мәктәбе"'
|style="background:#DCDCDC"| 2013
|style="background:#DCDCDC"|"'"4 International Colleges & Universities""', РФ рейтингы Вузлар
|-
|style="background:#DCDCDC"|[[Мәскәү дәүләт университеты]]
|style="background:#FF8C00"|"'Югары икътисад мәктәбе"'
|style="background:#DCDCDC"|[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|style="background:#DCDCDC"| 2012
|style="background:#DCDCDC"|"'"4 International Colleges & Universities""'
|-
|[[Мәскәү дәүләт университеты]]
|style="background:#FF8C00"|"'Югары икътисад мәктәбе"'
|[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| 2010
|"'"Webometrics""'
|-
|style="background:#DCDCDC"|[[МФТИ]]
|style="background:#DCDCDC"|[[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
|style="background:#FF8C00"|"'Югары икътисад мәктәбе"'
|style="background:#DCDCDC"| 2010
|style="background:#DCDCDC"|"'"РИА НОВОСТИ""', ЕГЭ балы рейтинг буенча
|-
|style="background:#FF8C00"|"'Югары икътисад мәктәбе"'
|[[Мәскәү дәүләт университеты]]
|Г. В. Плеханов ис. Россия дәүләт университеты икътисад
| 2008
|"'Атналык "Прямые инвестиции""', тәмамлаучыларны эш хакы рейтинг буенча
|-
|style="background:#DCDCDC"|[[Мәскәү дәүләт университеты]]
|style="background:#FF8C00"|"'Югары икътисад мәктәбе"'
|style="background:#DCDCDC"|[[Г. В. Плеханов исемендәге Россия дәүләт икътисад университеты]]
|style="background:#DCDCDC"| 2008
|style="background:#DCDCDC"|"'Атналык "Прямые инвестиции""'
|-
|style="background:#FF8C00"|"'Югары икътисад мәктәбе"'
|[[Мәскәү дәүләт университеты]]
|[[Н. Э. Бауман исемендәге Мәскәү дәүләт техник университеты]]
| 2007
|"'"КоммерсантЪ""' журналы
|}
== Шәхесләр ==
=== Ректорлар ===
=== Укытучылар ===
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q1959511. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p108/Q1959511/p580:башлау,p108/Q1959511/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p69,p106,p373,p570}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! әлма-матер
! һөнәр төре
! Викиҗыентыктагы төркем
! үлем датасы
|-
|
|
| ''[[:d:Q15804770|David Borissovich Judin]]''
| data-sort-value="1919" | 1919-05-21
| [[Днипро]]
| ''[[:d:Q1989628|Олесь Һончар исемендәге Днепропетровск милли университеты]]''
| [[математик]]<br/>[[Программист|програмчы]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| data-sort-value="2006" | 2006-02-08
|-
|
|
| ''[[:d:Q4350171|Sergey Peregudov]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-01-09
|
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-10-31
|-
|
|
| ''[[:d:Q4401708|R. V. Ryvkina]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-06-08
|
| ''[[:d:Q3064303|Питырбур дәүләт университетының фәлсәфә факультеты]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-10-31
|-
|
|
| ''[[:d:Q1657795|Igor Kon]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-05-21
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q2920595|сиксулыг]]''<br/>''[[:d:Q15143191|science communicator]]''<br/>''[[:d:Q33176607|мәгърифәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Igor Kon|Igor Kon]]
| data-sort-value="2011" | 2011-04-27
|-
|
|
| ''[[:d:Q4138404|Rudhzero Gilyarevsky]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-08-31
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>''[[:d:Q182436|китапханәче]]''
|
| data-sort-value="2025" | 2025-08-22
|-
|
|
| ''[[:d:Q4153611|Apollon Davidson]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-08-23
| ''[[:d:Q2705394|Yermakovo]]''
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q374205|Victor Maslov]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-06-15
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="2023" | 2023-08-03
|-
|
|
| ''[[:d:Q3572910|Youri Roubinski]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-12-26
| [[Киев]]
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4104637|Leonid Vasilyev]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-10-09
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q15319501|social scientist]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q15255771|синолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="2016" | 2016-10-06
|-
|
|
| ''[[:d:Q4161599|German Diligensky]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-02-22
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="2002" | 2002-06-14
|-
|
|
| ''[[:d:Q4254197|Nikolay Lapin]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-05-20
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-12-25
|-
|
|
| ''[[:d:Q4458584|Yury Tikhomirov]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-07-21
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4201486|РФА дәүләт һәм хокук институты]]''
| [[галим]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Yury Tikhomirov|Yury Tikhomirov]]
| data-sort-value="2025" | 2025-11-17
|-
|
|
| ''[[:d:Q4524925|Ovsey Shkaratan]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-11-10
| [[Киев]]
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="2019" | 2019-07-31
|-
|
|
| ''[[:d:Q4532086|Revold Entov]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-03-23
| [[Киев]]
| ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| data-sort-value="2025" | 2025-10-22<br/>2025
|-
|
|
| ''[[:d:Q15063888|Ksenia Abulkhanova]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-06-29
| [[Озёры]]
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>[[Гыйльми хезмәткәр]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109492887|Valentin Mihajlovič Kudrov]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-06-14
|
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''
|
|
| data-sort-value="2022" | 2022-07-20
|-
|
|
| ''[[:d:Q4168261|Leokadiya Drobizheva]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-01-13
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''
| [[:commons:Category:Leokadiya Drobizheva|Leokadiya Drobizheva]]
| data-sort-value="2021" | 2021-04-11
|-
| 1995
| 2014
| ''[[:d:Q59260963|Эмиль Борисович Ершов]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-09-02
|
| ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| data-sort-value="2014" | 2014-09-03
|-
|
|
| ''[[:d:Q707169|Ronald Inglehart]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-09-05
| [[Милуоки]]
| ''[[:d:Q131252|Чикаго университеты]]''
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-05-08
|-
|
|
| ''[[:d:Q2041203|Евгений Ясин]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-05-07
| [[Одесса]]
| ''[[:d:Q4331401|Odesa State Academy of Civil Engineering and Architecture]]''<br/>''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Yevgeny Yasin|Yevgeny Yasin]]
| data-sort-value="2023" | 2023-09-25
|-
|
|
| ''[[:d:Q4525478|Vitaly Shlykov]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-02-04
| ''[[:d:Q2387452|Sovetsky District]]''
| ''[[:d:Q4114415|Россия Федерациясе Саклану министрлыгының хәрби академиясе]]''
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q9352089|разведчик]]''
|
| data-sort-value="2011" | 2011-11-19
|-
|
|
| ''[[:d:Q4112721|Anatoly Vishnevsky]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-04-01
| [[Харьков]]
| ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''
| ''[[:d:Q12360779|демограф]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>[[язучы]]
| [[:commons:Category:Anatoliy Vishnevskiy|Anatoliy Vishnevskiy]]
| data-sort-value="2021" | 2021-01-15
|-
|
|
| ''[[:d:Q24351140|Красновский, Борис Михайлович]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-05-12
|
| ''[[:d:Q1961160|Мәскәү дәүләт таучылык университеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1668314|Aleksandr Granberg]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-06-25
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Alexander Granberg|Alexander Granberg]]
| data-sort-value="2010" | 2010-08-22
|-
|
|
| ''[[:d:Q4163124|Eduard Dneprov]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-12-10
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
|
| data-sort-value="2015" | 2015-02-06
|-
|
|
| ''[[:d:Q4271510|Lev Lvovitsj Ljubimov]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-06-14
| [[Рязань]]
| ''[[:d:Q4402655|С.А. Есенин исемендәге Рязань дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-04-03
|-
|
|
| ''[[:d:Q4303511|Tamara Georgievna Morshchakova]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-03-28
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q16533|хөкемче]]''
| [[:commons:Category:Tamara Morshchakova|Tamara Morshchakova]]
|
|-
| 2011
|
| ''[[:d:Q739457|Boris Uspenskij]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-03-01
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q24387326|мифограф]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q1925963|рәссам-график]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4136108|Viktor Gerashchenko]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-12-21
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q806798|банкир]]''
| [[:commons:Category:Viktor Gerashchenko|Viktor Gerashchenko]]
| data-sort-value="2025" | 2025-05-11
|-
|
|
| ''[[:d:Q4270654|Anatoly Lysenko]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-04-14
| [[Винница]]
| ''[[:d:Q1477512|Россия транспорт университеты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''<br/>''[[:d:Q578109|телепродюсер]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''
| [[:commons:Category:Anatoly Lysenko|Anatoly Lysenko]]
| data-sort-value="2021" | 2021-06-20
|-
|
|
| ''[[:d:Q4372279|Juriy Solomonovitsj Popkov]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-10-16
| [[Луганск]]
| ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4210642|Boris Kalyagin]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-09-10
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''<br/>''[[:d:Q4201451|Көнчыгыш телләре университеты]]''
| ''[[:d:Q42909|хәбәрче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="2022" | 2022-12-05
|-
|
|
| ''[[:d:Q4237363|Leonid Kravchenko]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-05-10
| ''[[:d:Q4465845|Tureyevka]]''
| ''[[:d:Q4480746|МДУның журналистика факультеты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2018" | 2018-07-02
|-
|
|
| ''[[:d:Q29359770|Elena Borisovna Yanovskaya]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-05-20
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''
| [[математик]]
| [[:commons:Category:Elena Yanovskaya|Elena Yanovskaya]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q51668651|Евгений Парфирьевич Арефьев]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-11-20
| ''[[:d:Q4054991|Abramovka]]''
| ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]''<br/>''[[:d:Q4059245|СБКФ ҮК каршындагы иҗтимагый фәннәр академиясе]]''<br/>''[[:d:Q2376759|Россия дәүләт хезмәте академиясе]]''
|
|
| data-sort-value="2020" | 2020-12-04
|-
|
|
| [[Анатолий Наумов]]
| data-sort-value="1939" | 1939-03-17
| [[Бакы]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q15962340|әдәбият теоретигы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4519347|Vladimir Shadrikov]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-11-18
| [[Рыбинск]]
| ''[[:d:Q4538869|К. Д. Ушинский исемендәге Ярославль дәүләт педагогия университеты]]''
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''
|
| data-sort-value="2025" | 2025-01-14
|-
|
|
| ''[[:d:Q4094750|Ivan Bortnik]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-05-09
| [[Серпухов]]
| ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]''
| [[галим]]
| [[:commons:Category:Ivan Mikhailovich Bortnik|Ivan Mikhailovich Bortnik]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4170315|Vyacheslav Dudchenko]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-05-02
|
|
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
|
| data-sort-value="2007" | 2007-08-01
|-
|
|
| ''[[:d:Q19617890|Кечиев, Леонид Николаевич]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-05-31
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4304157|Александр Николаевич Тихонов исемендәге Мәскәү дәүләт электроника һәм математика институты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q47452935|Aleksandr Galushkin]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-02-17
|
| ''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''
| [[математик]]
|
| data-sort-value="2016" | 2016-11-08
|-
|
|
| ''[[:d:Q70250903|Mikhail Bek]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-06-28
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1719898|Мәскәү авиация институты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| data-sort-value="2018" | 2018-09-04
|-
|
|
| ''[[:d:Q4329571|Aleksandr Obolonsky]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-06-01<br/>1941
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28498071|Zoya Aleksandrovna Zorina]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-03-29
|
| ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]''
| ''[[:d:Q16831721|этолог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4337501|Christopher Osakwe]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-05-08
| [[Лагос]]
|
| [[хокук белгече]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15071522|Yliana Tolstova]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-04-24
|
| ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="2026" | 2026-06-05
|-
| 2008-09
|
| ''[[:d:Q55164793|Boris G. Mirkin]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-12-05
|
| [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>[[профессор]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4464450|Konstantin Truyevtsev]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-07-29
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="2023" | 2023-01-02
|-
|
|
| ''[[:d:Q19908922|Vladimir Porus]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-09-19
| [[Ош (Кыргызстан)|Ош]]
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4230973|Aleksandr Konovalov]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-01-21
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4304157|Александр Николаевич Тихонов исемендәге Мәскәү дәүләт электроника һәм математика институты]]''
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
| data-sort-value="2018" | 2018-12-02
|-
|
|
| ''[[:d:Q4232782|Simon Kordonsky]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-09-07
| [[Таулы Алтай]]
| ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>[[галим]]
| [[:commons:Category:Simon Kordonsky|Simon Kordonsky]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4382540|B. I. Pruzhinin]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-12-01
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| [[фәлсәфәче]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15043540|Yakov Urinson]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-09-12
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Yakov Urinson|Yakov Urinson]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16514956|Aleksey Levinson]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-05-03
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4201451|Көнчыгыш телләре университеты]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q61831758|cultural sociologist]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28498811|Vladimir Lepsky]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-07-31
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q112989365|Геннадий Рябов]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-12-23
| ''[[:d:Q1004270|Kinel-Cherkassy]]''<br/>[[Самар өлкәсе]]
| [[Түбән Новгород дәүләт лингвистика университеты|Нижгар ил телбелем үнивирситите]]
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4075077|Leonid Bazhanov]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-03-27
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q6430706|тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q674426|куратор]]''
|
| data-sort-value="2025" | 2025-01-11
|-
|
|
| ''[[:d:Q4147095|Aleksandr Gofman]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-08-14
| [[Волгоград]]
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4202761|Leonid Ionin]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-08-02<br/>1945-07-02
| [[Омск]]
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
| data-sort-value="2024" | 2024-12-12<br/>2024-12-11
|-
|
|
| ''[[:d:Q4212675|Vladimir Kantor]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-03-30
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| [[язучы]]<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[:commons:Category:Vladimir Kantor|Vladimir Kantor]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4227402|Andrei Kokoshin]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-10-26
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q16308157|американист]]''
| [[:commons:Category:Andrey Kokoshin|Andrey Kokoshin]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q11727799|Johanna Nichols]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-01-01
| [[Айова-Сити]]
| ''[[:d:Q182973|Айова университеты]]''<br/>''[[:d:Q168756|Берклидәге Калифорния университеты]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19823918|Leonid Syukiyaynen]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-12-21
| [[Петрозаводск]]
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>''[[:d:Q3155377|ислам белгече]]''<br/>[[хокук белгече]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q451163|Fedor Bogomolov]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-09-26
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4246098|Alexander Kuleshov]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-05-02
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''
| [[математик]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15995408|Vladimir Popov]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-09-03
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
| 2012
|
| ''[[:d:Q4066332|Yevgeny Anisimov]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-10-04
| [[Александров (шәһәр)|Александров]]
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4171591|Vitaly Dymarsky]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-02-22
| [[Львов]]
| ''[[:d:Q1054816|Мәскәү дәүләт лингвистика университеты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1086863|калумнис]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| [[:commons:Category:Vitali Dymarski|Vitali Dymarski]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4477132|Mark Urnov]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-05-12
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| [[:commons:Category:Mark Urnov|Mark Urnov]]
|
|-
| 2017
|
| ''[[:d:Q4777963|Anuška Ferligoj]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-08-19
| [[Любляна]]
| [[Любляна университеты]]
| [[математик]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q14510315|Mikhail Dmitriyev]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-04-06
| [[Чита]]
|
| [[математик]]
| [[:commons:Category:Mikhail Gennadievich Dmitriev|Mikhail Gennadievich Dmitriev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15088370|Irina Savelyeva]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-01-07
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16708344|Grigory Tulchinsky]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-08-03
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q3064303|Питырбур дәүләт университетының фәлсәфә факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16709322|Mikhail Ugryumov]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-04-11
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q2177111|Н. И. Пирогов исемендәге Россия илкүләм тикшеренү медицина университеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19909558|Irina Filatova]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-05-20
| [[Мурманск]]
| ''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21154201|Andrey Ilitsj Podolskiy]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-07-20
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4480817|MSU Faculty of Psychology]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4199576|Mikhail Ilyin]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-08-27
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4212684|Grigory Kantorovich]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-01-05
|
| ''[[:d:Q42952392|MIPT Department of Control and Applied Mathematics]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4225791|Anatoly Kovler]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-08-26
| [[Таҗикстан]]
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
| ''[[:d:Q16533|хөкемче]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4289558|Մարինա Մելիա]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-01-03
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2177111|Н. И. Пирогов исемендәге Россия илкүләм тикшеренү медицина университеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
| 2006
|
| ''[[:d:Q4342197|Emil Pain]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-12-06
| [[Киев]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1807470|Воронеж дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[:commons:Category:Emil Pain|Emil Pain]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4424690|Ilya Smirnov]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-04-04
|
| ''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''
| ''[[:d:Q15255771|синолог]]''<br/>''[[:d:Q1162163|директор]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="2026" | 2026-02-09
|-
| 2019-10-01
| 2022-09-30
| ''[[:d:Q11852831|Arto Mustajoki]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-12-20
| [[Тампере]]
| ''[[:d:Q28695|Хельсинки университеты]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q60098894|русист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Arto Mustajoki|Arto Mustajoki]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28664794|Aleksándr Vyssokóvskiï]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-10-23
| [[Ростов-на-Дону]]
|
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="2014" | 2014-12-22
|-
|
|
| ''[[:d:Q53864840|Iosif Diskin]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-06-10
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Iosif Diskin|Iosif Diskin]]
|
|-
| 2019
|
| ''[[:d:Q60830739|Сергей Корниенко]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-11-04
| ''[[:d:Q331200|Abrau-Dyurso]]''
| ''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4304158|Мәскәү тарих-архив институты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q112053113|Борис Львович Рудник]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-10-03
| [[Чорткив]]
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''
|
|
| data-sort-value="2019" | 2019-04-28
|-
|
|
| ''[[:d:Q4196419|Natalya Ivanova]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-09-19
| [[Владивосток]]
| ''[[:d:Q4304100|Россия биотехнология университеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4238340|Mikhail Krasnov]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-08-28
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4514325|Leonid Nikolaevitsj Tsjernisjov]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-03-30
| ''[[:d:Q12115849|Kupiansk-Vuzlovyi]]''
| ''[[:d:Q348791|Admiral Makarov National University of Shipbuilding]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4536745|Lev Yakobson]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-09-22
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| [[:commons:Category:Lev Yakobson|Lev Yakobson]]
|
|-
| 1993-03
|
| ''[[:d:Q61039322|Oleg Ananyin]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-07-18
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102197643|G. I. Ol'shanskii]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-01-08
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]
|
|
|-
| 2002
| 2022
| ''[[:d:Q4065497|Mikhail Andreyev]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-01-25
| [[Ярославль]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
|
|
|-
| 2009
|
| ''[[:d:Q4163801|Alexander Dobrokhotov]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-09-08
| [[Львов]]
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4203639|Vladimir Isakov]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-03-17
| [[Түбән Тагил]]
| ''[[:d:Q4476714|Урал дәүләт юридик университеты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[хокук белгече]]
|
|
|-
| 1993-03
| 2023-08
| ''[[:d:Q4262907|Igor Lipsits]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-03-18
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
| 2009
|
| ''[[:d:Q4289727|Andrey Melvil]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-05-08
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| [[Александр Привалов]]
| data-sort-value="1950" | 1950-05-31
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4516431|Vera Chistova]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-11-23
| [[Наро-Фоминск]]
| [[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18274931|R. M. Nureev]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-05-13
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4264308|Lyceum "Second school"]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="2023" | 2023-04-12
|-
| 2011-01-01
| 2022-03-03
| ''[[:d:Q55238041|Timothy M. Frye]]''
| data-sort-value="1950" | 1950
|
| ''[[:d:Q1357891|Middlebury College]]''<br/>[[Kolumbiä universitetı|Колумбия университеты]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[язучы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q562213|Gleb Pavlovsky]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-03-05
| [[Одесса]]
| ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| [[:commons:Category:Gleb Pavlovsky|Gleb Pavlovsky]]
| data-sort-value="2023" | 2023-02-26
|-
|
|
| [[Евгения Абелюк]]
| data-sort-value="1951" | 1951-06-14
|
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| [[галим]]
| [[:commons:Category:Evgenya Abelyuk|Evgenya Abelyuk]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4369316|Nikita Pokrovsky]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-03-04
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| [[Алексей Салмин]]
| data-sort-value="1951" | 1951-02-18
| [[Казан]]
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2005" | 2005-09-08
|-
|
|
| ''[[:d:Q4526318|Александр Шохин]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-12-25
| [[Плесецк районы]]
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| [[:commons:Category:Aleksandr Shokhin|Aleksandr Shokhin]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15063963|Fuad Aleskerov]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-01-23
| [[Бакы]]
| ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]
| [[:commons:Category:Fuad Aleskerov|Fuad Aleskerov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21643496|Yuly Nisnevich]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-09-19<br/>1951
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1719898|Мәскәү авиация институты]]''<br/>''[[:d:Q2376759|Россия дәүләт хезмәте академиясе]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| [[:commons:Category:Yuli Nisnevich|Yuli Nisnevich]]
|
|-
| 2017-04-01
| 2022-02-24
| ''[[:d:Q47712315|Klaus Boehnke]]''
| data-sort-value="1951" | 1951
| [[Ольденбург]]
| [[Берлинның Ирекле университеты|Берлинның Ирекле үнивирситите]]<br/>''[[:d:Q51985|Берлин техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q309948|Бохумдагы Рур университеты]]''<br/>''[[:d:Q700758|Saarland University]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q15319501|social scientist]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55700383|Fuad Ələsgərov]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-01-23
| [[Бакы]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q438603|Grigory Yavlinsky]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-04-10
| [[Львов]]
| ''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Grigory Yavlinsky|Grigory Yavlinsky]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q3148283|Igor Jürgens]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-11-06
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''
| [[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| [[:commons:Category:Igor Yurgens|Igor Yurgens]]
|
|-
| 2006
|
| ''[[:d:Q3564253|Sergey Karaganov]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-09-12
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q16947320|гиясәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Sergey Karaganov|Sergey Karaganov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4338016|Aleksandr Anatolevitsj Oslon]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-03-19
| [[Златоуст]]
| ''[[:d:Q1511650|Тула дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4401165|Aleksey Rutkevich]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-05-25
| [[Екатеринбург]]
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| [[фәлсәфәче]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4514366|Sergei B. Chernyshev]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-08-04
| ''[[:d:Q889930|Боһодухив]]''
| ''[[:d:Q42952392|MIPT Department of Control and Applied Mathematics]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4520393|Aleksandr Sharavin]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-04-02
| [[Новосибирск]]
| ''[[:d:Q1791304|РФ КК Гомумгаскәр академиясенең хәрби мөһәндисләр институты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q111076610|military analyst]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17902731|Katerina Polivanova]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-05-04
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4304063|Мәскәү шәһәр педагогика университеты]]''
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q47453974|Эдуард Аркадьевич Фияксель]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-06-28
| [[Түбән Новгород]]
|
| [[галим]]
|
|
|-
| 1998
|
| ''[[:d:Q893715|Boris Feigin]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-11-20
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4084005|Mikhail Berger]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-04-08
| [[Одесса]]
| ''[[:d:Q4480746|МДУның журналистика факультеты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]
| [[:commons:Category:Mikhail Berger|Mikhail Berger]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4154573|Igor Danilevsky]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-05-20
| [[Ростов-на-Дону]]
| ''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4228525|Vladimir Kolossov]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-10-16
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4217699|Кафедра сацыяльна-эканамічнай геаграфіі замежных краін]]''
| ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Vladimir Aleksandrovitch Kolossov|Vladimir Aleksandrovitch Kolossov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4244675|Pavel Kudyukin]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-07-19
| [[Сергиев Посад]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''<br/>''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[:commons:Category:Pavel Kudyukin|Pavel Kudyukin]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4344727|Yakov Pappe]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-05-22
|
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-08-27
|-
|
|
| ''[[:d:Q4416777|Aleksandr Sergeyev]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-12-29
| [[Тверь өлкәсе]]
| ''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[хокук белгече]]
|
|
|-
| 2008
|
| ''[[:d:Q19918199|Vasily Vlasov]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-06-15
| [[Новосибирск]]
| ''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q4002666|хәрби табиб]]''
| [[:commons:Category:Vasily Viktorovich Vlasov|Vasily Viktorovich Vlasov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q98239813|Olga Bessmertnaya]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-10-31
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''
| ''[[:d:Q19829999|культуролог]]''<br/>''[[:d:Q15462162|cultural historian]]''<br/>''[[:d:Q15936497|африканис]]''
|
|
|-
| 2017
|
| ''[[:d:Q211323|Sergueï Zenkine]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-11-17
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q2504617|раманис]]''
| [[:commons:Category:Sergey Zenkin|Sergey Zenkin]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4098155|Oleg Boudnitski]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-05-27
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4398493|Ростов дәүләт педагогика университеты]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[:commons:Category:Oleg Budnitsky|Oleg Budnitsky]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4129566|Mikhail Vysotsky]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-04-19
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4153781|Mikhail Davydov]]''
| data-sort-value="1954" | 1954
|
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4211350|Aleksandr Kamensky]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-04-26
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4304086|Мәскәү дәүләт өлкә университеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4514977|Vladimir Chetvernin]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-12-27
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19886311|Vladimir Karpets]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-12-12
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
| ''[[:d:Q462390|доцент]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1086863|калумнис]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>[[хокук белгече]]
|
| data-sort-value="2017" | 2017-01-27
|-
|
|
| ''[[:d:Q136007797|Анна Цендина]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-08-11
| [[Ulaanbaatar|Улан-Батор]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q2632148|Pyotr Aven]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-03-16
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4264308|Lyceum "Second school"]]''<br/>''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q806798|банкир]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q16919633|Россия чыгышлы олигарх]]''<br/>[[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q10732476|сәнгать әсәрләре коллекционеры]]''<br/>''[[:d:Q15472169|иганәче]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| [[:commons:Category:Petr Aven|Petr Aven]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4056398|Vladimir Avtonomov]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-02-26
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4131114|Evgeny Gavrilenkov]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-03-10
|
| ''[[:d:Q1719898|Мәскәү авиация институты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4243053|Aleksandr Kryshtanovsky]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-02-11
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q4304157|Александр Николаевич Тихонов исемендәге Мәскәү дәүләт электроника һәм математика институты]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="2005" | 2005-08-02
|-
|
|
| ''[[:d:Q4526806|Yevgeny Shteyner]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-04-14
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q15991218|Япония белгече]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]''
| [[:commons:Category:Evgeny Steiner|Evgeny Steiner]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17617338|Nadezhda Kosareva]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-09-27
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
|
|
| [[Фәрит Әсәдуллин]]
| data-sort-value="1955" | 1955-02-03
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''<br/>''[[:d:Q5279909|Россия Федерациясе Чит ил эшләре министрлыгының Дипломатия академиясе]]''<br/>[[Әл-Әзһәр университеты]]
| ''[[:d:Q620573|гарәбиятче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56310411|Evgenij Ilʹič Zelenev]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-05-25
| [[Дрезден]]
| ''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
| 2011
|
| ''[[:d:Q67745527|Vladimir Serkin]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-10-06
| [[Якутск]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q82695|Egor Gajdar]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-03-19
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2285706|хөкүмәт башлыгы]]''
| [[:commons:Category:Yegor Gaidar|Yegor Gaidar]]
| data-sort-value="2009" | 2009-12-16
|-
|
|
| ''[[:d:Q508156|Viktor Vasilyev]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-04-10
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q18663426|тополог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Victor Vassiliev|Victor Vassiliev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1395782|Kakha Bendukidze]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-04-20
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q37008|Тбилиси дәүләт унивирситеты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q124985058|reformer]]''<br/>''[[:d:Q599151|вазыйфаи зат]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''
| [[:commons:Category:Kakha Bendukidze|Kakha Bendukidze]]
| data-sort-value="2014" | 2014-11-13
|-
| 2015
|
| ''[[:d:Q3479740|Sergey Korzun]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-02-14
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1054816|Мәскәү дәүләт лингвистика университеты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''
| [[:commons:Category:Sergey Korzun|Sergey Korzun]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4234401|Sergey Kortunov]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-06-11
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Sergey Kortunov|Sergey Kortunov]]
| data-sort-value="2010" | 2010-10-09
|-
|
|
| ''[[:d:Q4264082|Vladimir Lysenko]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-01-04
| [[Одесса]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| [[:commons:Category:Vladimir Nikolayevich Lysenko|Vladimir Nikolayevich Lysenko]]
| data-sort-value="2021" | 2021-04-19
|-
|
|
| ''[[:d:Q4336756|Tatyana Orlova]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-07-01
| [[Екатеринбург]]
| ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>[[галим]]
| [[:commons:Category:Tatyana Orlova|Tatyana Orlova]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4424767|Sergey Smirnov]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-04-01
|
| ''[[:d:Q1965825|МДУның география факультеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60828411|Anatoly Baranov]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-01-08
|
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q80356099|Boris Viktorovič Kuznecov]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-04-03
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4245427|Ярослав Кузьминов]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-05-26
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
| [[:commons:Category:Yaroslav Kuzminov|Yaroslav Kuzminov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4287440|Maksim Medvedkov]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-01-02
|
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| [[:commons:Category:Maxim Medvedkov|Maxim Medvedkov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4316920|Andrey Nemzer]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-06-10
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''
| [[:commons:Category:Andrei Nemzer|Andrei Nemzer]]
| data-sort-value="2023" | 2023-12-09
|-
|
|
| ''[[:d:Q4334610|Elena Omelchenko]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-10-09
| [[Чиләбе]]
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>[[фәлсәфәче]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4429244|Svetlana Sorokina]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-01-15
| [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт урман-техник университеты|Сергей Миронович Киров исемендәге Санкт-Петербург дәүләт урман-техник университеты]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''
| [[:commons:Category:Svetlana Sorokina|Svetlana Sorokina]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4454064|Lyudmila Telen]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-10-02
| [[Жуковский (Мәскәү өлкәсе)|Жуковски (Мәскәү өлкәсе)]]
| ''[[:d:Q4480746|МДУның журналистика факультеты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]
| [[:commons:Category:Lyudmila Telen|Lyudmila Telen]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16706862|Alexander Grigoryevich Tonevitsky]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-02-07
| [[Витебск]]
| ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q20810477|Nina Yuryevna Belayeva]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-06-01
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21141645|I. D. Frumin]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-10-08
| [[Черновцы|Чернивси]]
| ''[[:d:Q4239251|Красноярск дәүләт университеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q51668544|Irina Semenenko]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-03-20
|
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
|
|-
| 2003<br/>2007
| 2007
| ''[[:d:Q109485177|Даниил Александрович Александров]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-06-23
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1062350|Oleg Chirkunov]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-11-15
| [[Кировск (Мурманск өлкәсе)]]
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q689800|Пермь илкүләм тикшеренү политехника университеты]]''<br/>''[[:d:Q4525240|school No. 9]]''<br/>''[[:d:Q2387574|Россия Федераль иминлек хезмәте академиясе]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>[[хокук белгече]]
| [[:commons:Category:Oleg Chirkunov|Oleg Chirkunov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q2442933|Sergey Markov]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-04-18
| [[Дубна]]
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| [[:commons:Category:Sergei Markov|Sergei Markov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4063354|Yevgenia Albats]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-09-05
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4480746|МДУның журналистика факультеты]]''<br/>[[Harvard universitetı|Гарвард университеты]]
| ''[[:d:Q15973695|political reporter]]''<br/>''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q15931838|investigative journalist]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[:commons:Category:Yevgenia Albats|Yevgenia Albats]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4194787|Kirill Petrovich Zybin]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-08-18
|
| ''[[:d:Q4480724|MIPT Department of Aeromechanics and Flight Engineering]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4214279|Marina Karaseva]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-08-08
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''<br/>[[композитор]]<br/>''[[:d:Q16031530|музыка теоретигы]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
| [[:commons:Category:Marina Karaseva|Marina Karaseva]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4241623|Maksim Krongauz]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-03-11
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Maksim Krongauz|Maksim Krongauz]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4269216|Yelena Lukyanova]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-06-27
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''
| [[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1162163|директор]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Yelena Lukyanova|Yelena Lukyanova]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4319703|Alexander I. Nikitin]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-06-11
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4391060|Yekaterina Rakhilina]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-02-14
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4418802|Tatiana Sidorina]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-12-14
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]''
| ''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
|
| data-sort-value="2025" | 2025-09-25
|-
|
|
| ''[[:d:Q30880263|Igor Kukushkin]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-02-20
| [[Красноармейск (Мәскәү өлкәсе)|Красноармейск]]
| ''[[:d:Q4480793|MIPT Department of General and Applied Physics]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q106209894|Zhanna Son]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-06-03
| [[Владикавказ]]
| [[К. Л. Хетагуров исемендәге Төньяк Осетия дәүләт университеты|Коста Леванович Хетагуров исемендәге Төньяк Осетия дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4304100|Россия биотехнология университеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q462390|доцент]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q124771676|Козлов, Сергей Леонидович]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-06-25
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
| data-sort-value="2024" | 2024-02-28
|-
| 2014
|
| ''[[:d:Q3350286|Oleg Khlevniuk]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-07-07
| [[Винница]]
| ''[[:d:Q4111610|Vinnytsia State Pedagogical University]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q635734|архивист]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4056403|Alexei Avtonomov]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-03-09
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4275267|Boris Makarenko]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-08-09
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''<br/>[[Prinston universitetı|Принстон университеты]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Boris Makarenko|Boris Makarenko]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4369872|Konstantin M. Polivanov]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-12-25
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
|
|
|-
|
|
| [[Алексей Лавров (1959)|Алексей Лавров]]
| data-sort-value="1959" | 1959-06-30
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q4217706|Department of Economic And Social Geography of Russia]]''
|
| [[:commons:Category:Alexey Lavrov|Alexey Lavrov]]
|
|-
| 2015
|
| ''[[:d:Q57570160|Vladimir Spokoiny]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-11-07
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q15976092|artificial intelligence researcher]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q62714695|Helena Knyazeva]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-12-23
| [[Мәскәү өлкәсе]]
| ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''
| [[укытучы]]<br/>[[фәлсәфәче]]
|
|
|-
|
|
| [[Алексей Кудрин]]
| data-sort-value="1960" | 1960-10-12
| ''[[:d:Q729447|Dobele]]''
| ''[[:d:Q4530466|Economics Faculty of Saint Petersburg State University]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q7614320|finance minister]]''
| [[:commons:Category:Alexei Leonidovich Kudrin|Alexei Leonidovich Kudrin]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4101145|Andrei Georgiewitsch Bystrizki]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-07-21
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''
| ''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| [[:commons:Category:Andrey Bustritsky|Andrey Bustritsky]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4132972|Oksana Gaman-Golutvina]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-11-14
| [[Киев]]
|
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4259012|Dmitry Leontyev]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-07-28
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4480817|MSU Faculty of Psychology]]''
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q6463812|Андрей Суздальцев]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-12-22
| [[Владивосток]]
| [[Ерак Көнчыгыш федераль университеты]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16695975|Mikhail Seleznyov]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-03-26
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4339447|Назари һәм гамәли телбелем бүлеге]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q19829990|библеист]]''<br/>''[[:d:Q24262584|Инҗилне тәрҗемә итүче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q40010665|Pjotr Ivarovitsj Arseev]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-07-21
|
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q131784397|Sasha Balashov]]''
| data-sort-value="1960" | 1960
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1351317|Димәшкъ университеты]]''
| ''[[:d:Q4164507|сәнгать тәнкыйтьчесе]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
| [[:commons:Category:Sasha Balashov|Sasha Balashov]]
|
|-
| 2009
|
| ''[[:d:Q132396347|Elena Y. Rozhdestvenskaya]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-07-21
| [[Рига]]
| ''[[:d:Q498407|Латвия университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201736|Institute of Sociology]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q138783666|Сергей Кавтарадзе]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-02-07
|
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q88190618|art writer]]''<br/>''[[:d:Q11486702|архитектура тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q189172|Andrey Korotayev]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-02-17
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''<br/>''[[:d:Q230899|Манчестер университеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q16947320|гиясәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q17488363|economic historian]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q12360779|демограф]]''<br/>[[профессор]]<br/>[[математик]]<br/>[[фәлсәфәче]]
| [[:commons:Category:Andrey Korotayev|Andrey Korotayev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1901248|Dmitry Travin]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-05-01
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q4530466|Economics Faculty of Saint Petersburg State University]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| [[:commons:Category:Dmitry Travin|Dmitry Travin]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4070235|Igor Artemyev]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-11-27
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q4086904|Санкт-Петербург дәүләт университетының биология факультеты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q26481809|спорт эшлеклесе]]''<br/>[[хокук белгече]]
| [[:commons:Category:Igor Artemyev|Igor Artemyev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4147121|L. M. Gokhberg]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-08-30
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1477512|Россия транспорт университеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4164506|Alexander Dolgin]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-01-17
| [[Киев]]
| [[МИСиС Илкүләм фән һәм технология университеты]]
| [[галим]]
| [[:commons:Category:Alexander Dolgin|Alexander Dolgin]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4207098|Maksim Kagan]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-09-08<br/>1961
|
| ''[[:d:Q56837|«МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q7215112|Vadim Radaev]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-03-29
| [[Тум|Томск]]
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19908714|Николайшвили, Гюзелла Геннадьевна]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-05-30
| [[Екатеринбург]]
| ''[[:d:Q4476712|Урал дәүләт консерваториясе]]''
| ''[[:d:Q462390|доцент]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q47453699|Mikhail Denisenko]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-01-02
| [[Дессау]]
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4480735|MSU Faculty of Computational Mathematics and Cybernetics]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97173866|Андрей Борисович Суслов]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-06-25
| [[Пермь]]
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4186067|Dmitry Zamyatin]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-01-30
| [[Лесной (Свердловск өлкәсе)|Лесной]]
| ''[[:d:Q1965825|МДУның география факультеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]''
| [[:commons:Category:Dmitri Zamiatin|Dmitri Zamiatin]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4226396|Mikhail Kozhokin]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-02-23
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|-
| 2015
|
| ''[[:d:Q4277839|Olga Malinova]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-09-23
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4204525|Institute of History and Politics MPGU]]''
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4421109|Alexei Sitnikow]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-02-24
| [[Новосибирск]]
| ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q1047293|University of California, Santa Cruz]]''<br/>''[[:d:Q1063665|Prague University of Economics and Business]]''<br/>''[[:d:Q2376759|Россия дәүләт хезмәте академиясе]]''
| ''[[:d:Q5027838|campaign manager]]''<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17449482|Andrei Aleksandrovich Rossius]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-07-05
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]<br/>''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q20742114|Alla Borisovna Kupreychenko]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-11-05
| [[Запорожье]]
| ''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''
| [[:commons:Category:Alla Borisovna Kupreychenko|Alla Borisovna Kupreychenko]]
| data-sort-value="2014" | 2014-05-08
|-
|
|
| ''[[:d:Q22919544|Alexander Poddiakov]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-03-21
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4480817|MSU Faculty of Psychology]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q26776674|Velikhan Mirzekhanov]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-12-10
| ''[[:d:Q28504570|Ichin]]''
| [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q381160|эксперт]]''<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q26933730|Igor Alekseevitsj Nikolaev]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-06-18
| ''[[:d:Q2366060|Bolshaya Izhora]]''
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q44055584|Илья Георгиевич Шаблинский]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-04-29
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт юридик университеты]]
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q15987302|legal profession]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60832405|Elena Rostislavovna I︠A︡rskai︠a︡-Smirnova]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-11-28
| [[Волгоград]]
| [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4135107|Mikhail Gelfand]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-10-25
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''
| ''[[:d:Q2904006|bioinformatician]]''
| [[:commons:Category:Mikhail Gelfand|Mikhail Gelfand]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4189562|Sergey Aleksandrovitsj Zverev]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-11-19
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]''
| ''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4227722|Modest Kolerov]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-04-12
| [[Кимовск]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q1977770|REGNUM News Agency]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q20069088|Vladimir Pastukhov]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-04-22
| [[Киев]]
| ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]''
| [[адвокат]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q462390|доцент]]''
| [[:commons:Category:Vladimir Pastukhov|Vladimir Pastukhov]]
|
|-
| 2018
| 2022
| ''[[:d:Q80920165|Mikhail A. Lebedev]]''
| data-sort-value="1963" | 1963
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4480793|MIPT Department of General and Applied Physics]]''<br/>''[[:d:Q7896420|University of Tennessee Health Science Center]]''
| ''[[:d:Q23719406|нейрофизиолог]]''<br/>''[[:d:Q6337803|нейробиолог]]''
|
|
|-
| 2021
| 2022
| ''[[:d:Q102235171|Michael Z. Shapiro]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-05-24
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1477512|Россия транспорт университеты]]''
| [[математик]]
|
|
|-
| 2011
|
| ''[[:d:Q131370265|Лайус Юлия Александровна]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-06-05
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]''
|
|
|-
| 2017
| 2022-08
| ''[[:d:Q4100130|Irina Busygina]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-03-29
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q16655653|Institute of Europe, Russian Academy of Sciences]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4283983|Alexey Maslov]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-10-05
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15728993|Christian Welzel]]''
| data-sort-value="1964" | 1964
| [[Саарбрүккен]]
| ''[[:d:Q700758|Saarland University]]''
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Christian Welzel|Christian Welzel]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18145389|Grigory Krichevsky]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-02-11
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1054816|Мәскәү дәүләт лингвистика университеты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Grigory Krichevsky|Grigory Krichevsky]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18399151|Aleksandr Yalbulganov]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-11-04
| ''[[:d:Q4511998|Chervlyonnaya]]''
| [[Чечен дәүләт университеты|Әхмәт хаҗи Әбделхәмид улы Кадыйров исемендәге Чечен дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
| 2011-11-01
|
| ''[[:d:Q60785067|Vladimir Samodurov]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-03-16
|
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
| 2015-09-01
|
| ''[[:d:Q98660505|Nikolai Ssorin-Chaikov]]''
| data-sort-value="1964" | 1964
| [[Мәскәү]]
| [[Stenford universitetı|Стенфорд университеты]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q216498|Andrey Kolesnikov]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-07-29
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q381160|эксперт]]''
| [[:commons:Category:Andrey Vladimirovich Kolesnikov|Andrey Vladimirovich Kolesnikov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4152421|Igor Gurkov]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-08-09
| [[Кемерово]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4196862|Galina Ivanchenko]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-06-04
| [[Таганрог]]
| ''[[:d:Q4480817|MSU Faculty of Psychology]]''
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[фәлсәфәче]]
|
| data-sort-value="2009" | 2009-08-04
|-
|
|
| ''[[:d:Q110910830|Andrey Moroz]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-10-07
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''
|
|
|-
|
|
| [[Елена Вишленкова]]
| data-sort-value="1965" | 1965-09-02
| [[Казан]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q132795787|Georgii Gloveli]]''
| data-sort-value="1965" | 1965
|
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1049488|Vladimir Ryzhkov]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-09-03
| [[Рубцовск]]
| ''[[:d:Q4062936|Алтай дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]''
| [[:commons:Category:Vladimir Ryzhkov|Vladimir Ryzhkov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4103162|Elena Valiyavina]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-08-21
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q16533|хөкемче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4397237|Olga Romanova]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-03-28
| [[Люберцы]]
| [[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]''<br/>''[[:d:Q15253558|активист]]''
| [[:commons:Category:Olga Romanova|Olga Romanova]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18245964|Sergei Medvedev]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-12-20
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4480746|МДУның журналистика факультеты]]''
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[:commons:Category:Sergei Aleksandrovich Medvedev|Sergei Aleksandrovich Medvedev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21104399|Anna Feliksovna Litvina]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-10-29
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28500520|Mikhail Sverdlov]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-02-17
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65130494|Dmitry Gennadievich Evstafiev]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-05-31
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q16308157|американист]]''
| [[:commons:Category:Dmitry Gennadievich Evstafiev|Dmitry Gennadievich Evstafiev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q118104829|Andrej Jakowlew]]''
| data-sort-value="1966" | 1966
|
|
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
| 2011
| 2022
| ''[[:d:Q4257649|Oleg A. Lekmanov]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-01-11
| ''[[:d:Q1726990|Novomikhaylovsky]]''
| ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''<br/>[[Максим Горький исемендәге Дөнья әдәбияты институты]]
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''
| [[:commons:Category:Oleg Lekmanov|Oleg Lekmanov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16514930|Dmitrij Valerʹevič Efremenko]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-07-24
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>[[фәлсәфәче]]
|
|
|-
| 2019-05
|
| ''[[:d:Q41573748|Pavel Pakhlov]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-11-08
|
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q1487403|Теоретик һәм эксперименталь физика институты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|-
| 2012
|
| ''[[:d:Q131369862|Бекасова Александра Викторовна]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-07-23
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
| 2018-02-01
|
| ''[[:d:Q4093196|Dmitri Bondarenko]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-06-09
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''<br/>[[Россия фәннәр академиясе]]
| ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q15936497|африканис]]''<br/>''[[:d:Q66581878|social anthropologist]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4216738|Svyatoslav Kaspe]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-09-02<br/>1968
|
| ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28104933|Sergey Tatevosov]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-12-14
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29359781|Ivan Yashchenko]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-12-12
| [[Львов]]
| ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''
| [[математик]]
|
|
|-
| 2003
| 2022-07
| [[Нина Добрушина]]
| data-sort-value="1968" | 1968-09-28
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>[[Россия дәүләт гуманитар университеты]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q75382041|Рондарев, Артём Владиславович]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-05-31
| [[Мәскәү]]
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1350157|музыка тәнкыйтьчесе]]''
|
|
|-
| 2010
| 2024
| ''[[:d:Q3710038|Misha Verbitsky]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-06-20
| [[Мәскәү]]
| [[Harvard universitetı|Гарвард университеты]]<br/>''[[:d:Q4525212|Moscow State School 57]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q8246794|блогер]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4077422|Konstantin Bannikow]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-09-16
| [[Новосибирск]]
| ''[[:d:Q4325461|Новосибирск дәүләт педагогика үниверситеты]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4245868|Ilya Kukulin]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-01-28
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4480817|MSU Faculty of Psychology]]''<br/>[[Россия дәүләт гуманитар университеты]]
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>[[язучы]]
| [[:commons:Category:Ilya Kukulin|Ilya Kukulin]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4307719|Aleksey Muravyov]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-08-01
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Alexey Muravyov|Alexey Muravyov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4494649|Andrey Khazin]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-02-01
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2376759|Россия дәүләт хезмәте академиясе]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[:commons:Category:Andrey Khazin|Andrey Khazin]]
|
|-
| 2020-01-09
|
| ''[[:d:Q60833206|Andrey Zinoviev]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-10-10
| [[Тверь]]
| ''[[:d:Q4453265|Тверь дәүләт университеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q84723153|Медовников, Дан Станиславович]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-01-17
| [[Донецк]]
| ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q87719913|Stefan Hessbrüggen-Walter]]''
| data-sort-value="1969" | 1969
|
|
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q502185|Андрей Воробьёв]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-04-14
| [[Красноярск]]
| [[К. Л. Хетагуров исемендәге Төньяк Осетия дәүләт университеты|Коста Леванович Хетагуров исемендәге Төньяк Осетия дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4127435|Бөтенрусия тышкы сәүдә академиясе]]''<br/>"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>[[губернатор]]<br/>''[[:d:Q486839|парламент әгъзасы]]''
| [[:commons:Category:Andrey Yuryevich Vorobiev|Andrey Yuryevich Vorobiev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4131148|Alexander F. Gavrilov]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-12-03
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''
| ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q3427922|ристаратыр]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''
| [[:commons:Category:Alexander Gavrilov|Alexander Gavrilov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4248256|Vitaly Kurennoy]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-04-14
| [[Прохладный]]
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4398063|Серго Орджоникидзе исемендәге Россия дәүләт геология разведкасы университеты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q4220878|кино белгече]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4249987|Maya Kucherskaya]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-05-02
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q60098894|русист]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| [[:commons:Category:Maya Kucherskaya|Maya Kucherskaya]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q7086097|Oleg Matveichev]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-02-01<br/>1970
| [[Новокузнецк]]
| ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[фәлсәфәче]]
| [[:commons:Category:Oleg Matveytchev|Oleg Matveytchev]]
|
|-
| 2012
|
| ''[[:d:Q21143519|Fyodor Uspensky]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-02-22
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
|
|
|-
| 2003-09-01
| 2020-08-31
| ''[[:d:Q30061655|Alexei Kouprianov]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-07-08
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q41546637|викимедиачы]]''
| [[:commons:Category:Alexei Kouprianov|Alexei Kouprianov]]
|
|-
| 2016-09-01
|
| ''[[:d:Q55656577|Keti Chukhrov]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-07-26
| [[Гөрҗи Совет Социалистик Республикасы|Грузия ССР]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q17391638|сәнгать теоретигы]]''
| [[:commons:Category:Keti Chukhrov|Keti Chukhrov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60829796|Aleksandr Phoun Czho Petrov]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-03-11
|
| ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q69783113|Valentina Apresjan]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-05-17
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4614|Көньяк Калифорния университеты]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q79107557|Alexey Savatyugin]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-06-25
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
| 2003
|
| ''[[:d:Q120829285|Alexei Kouprianov]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-07-08
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q4086904|Санкт-Петербург дәүләт университетының биология факультеты]]''
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q139387107|Igor Shulinsky]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-09-07
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>[[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q108800680|media executive]]''<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4275327|Aleksey Makarkin]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-08-18
| [[Мәскәү]]
| [[Россия дәүләт гуманитар университеты]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1086863|калумнис]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| [[Эвелина Хромченко]]
| data-sort-value="1971" | 1971-02-27
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q4480746|МДУның журналистика факультеты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q5436768|fashion entrepreneur]]''<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''
| [[:commons:Category:Evelina Khromtchenko|Evelina Khromtchenko]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4525603|Roman Shmarakov]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-06-12
| [[Тула]]
| ''[[:d:Q4465237|Тула дәүләт педагогика университеты]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q3332711|медиевист]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15079267|Oleg Pashchenko]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-12-14
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4480735|MSU Faculty of Computational Mathematics and Cybernetics]]''
| ''[[:d:Q5322166|дизайнер]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q42295534|Arutyun Avetisyan]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-03-19
| ''[[:d:Q620937|Сухум районы]]''
| ''[[:d:Q1474624|Ереван дәүләт университеты]]''
| [[математик]]
|
|
|-
|
|
| [[Владислав Измоденов]]
| data-sort-value="1971" | 1971-09-06
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q4431076|Kolmogorov's School]]''<br/>''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q58887515|Konstantin Vorontsov]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-04-01
|
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
| [[укытучы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q62714286|Jeanne V. Kormina]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-01-30
|
| ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]''
|
|
|-
| 2008-01-31
|
| ''[[:d:Q87853863|Eduard Babkin]]''
| data-sort-value="1971" | 1971
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''
|
|
|-
| 2015
| 2022
| ''[[:d:Q112988837|Iskender Yasaveyev]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-09-21
| [[Сосногорск]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]
| [[:commons:Category:Iskender Yasaveyev|Iskender Yasaveyev]]
|
|-
| 2006
|
| ''[[:d:Q114669869|Тимофей Александрович Дмитриев]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-07-22
|
| ''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''<br/>''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4201801|РФА Фәлсәфә институты]]''
|
|
|
|-
| 2017
|
| ''[[:d:Q136290852|Konstantin Kazenin]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-06-23
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q12360779|демограф]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q116234171|Caucasologist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="2025" | 2025-12-30
|-
|
|
| ''[[:d:Q136817192|Новикова, Анна Алексеевна]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-03-24
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4480746|МДУның журналистика факультеты]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4111065|Maxim Viktorov]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-06-22
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q806798|банкир]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q15472169|иганәче]]''<br/>''[[:d:Q3243461|коллекционер]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4256205|Mikhail Levandovsky]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-03-08
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4525212|Moscow State School 57]]''
| ''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''<br/>[[менеджер]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4428814|Konstantin Sonin]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-02-22
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4525212|Moscow State School 57]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| [[:commons:Category:Konstantin Sonin|Konstantin Sonin]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29865178|Василий Андреевич Ключарёв]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-04-28
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q51668608|Ivan Ladynin]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-11-11
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| [[:commons:Category:Ivan A. Ladynin|Ivan A. Ladynin]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q66486109|Anton D. Pritula]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-11-09
|
|
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q16832248|иранист]]''<br/>''[[:d:Q482980|автор]]''
|
|
|-
| 2018-01-01
|
| ''[[:d:Q96247013|Dmitri Vinogradov]]''
| data-sort-value="1972" | 1972
| [[Новороссийск]]
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2011
| 2022-12
| ''[[:d:Q120490276|Mikhail Daniel]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-09-13
| [[Мәскәү]]
| [[Россия дәүләт гуманитар университеты]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1799644|Alexander Kuznetsov]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-11-01
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4525212|Moscow State School 57]]''
| [[математик]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4093494|Timofey Bordachev]]''
| data-sort-value="1973" | 1973
|
|
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Timofei Bordachev|Timofei Bordachev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4110856|Denis Vizgalov]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-09-15
| [[Белорет]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| data-sort-value="2014" | 2014-07-29
|-
|
|
| ''[[:d:Q4205292|Ilya Itkin]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-01-19
|
| [[Россия дәүләт гуманитар университеты]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16272019|Sergey Alekseyev]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-05-29
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт юридик университеты]]<br/>''[[:d:Q4304076|Мәскәү дәүләт индустрия университеты]]''
| [[галим]]
| [[:commons:Category:Sergej Alekseev (jurist)|Sergej Alekseev (jurist)]]
|
|-
| 2011-09
|
| ''[[:d:Q20739510|Leonid Positselski]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-03-06
| [[Воронеж]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>[[Harvard universitetı|Гарвард университеты]]
| [[математик]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q26205052|Yulia Galyamina]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-01-23
| [[Мәскәү]]
| [[Россия дәүләт гуманитар университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
| [[:commons:Category:Yulia Galyamina|Yulia Galyamina]]
|
|-
| 2013-02-01
|
| ''[[:d:Q101096643|Liudmila Novikova]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-06-14
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
| 2016
|
| ''[[:d:Q109489002|Vasily Borisovich Kashin]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-09-18
| [[Мәскәү]]
|
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q15255771|синолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
| 2017
|
| ''[[:d:Q127416979|Leonid Efimovich Kogan]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-03-21
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''<br/>''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q19361455|semitologist]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q2542199|Valery Fyodorov]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-09-11
| [[Тверь]]
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Valery Valeryevich Fedorov|Valery Valeryevich Fedorov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4263661|Marina Litvinovich]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-09-19
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q18289124|French University College in Moscow]]''<br/>''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q5027838|campaign manager]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1021386|civil rights advocate]]''
| [[:commons:Category:Marina Litvinovich|Marina Litvinovich]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q51715650|Andrei Sobolevski]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-07-15
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q21772571|geometer]]''
|
|
|-
| 1998
|
| ''[[:d:Q59681638|Maria Yudkevich]]''
| data-sort-value="1974" | 1974
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q120279841|Vladimir Sivitsky]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-10-02
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q14900833|Alexander Galushka]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-12-01
| [[Клин (шәһәр)|Клин]]
| ''[[:d:Q4398068|Россия дәүләт социаль университеты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[:commons:Category:Alexander Galushka|Alexander Galushka]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18342600|Aleksandr Vladimirovich Kynev]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-01-31
| [[Тракт (Коми)]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Aleksandr Kynev|Aleksandr Kynev]]
|
|-
| 2020
|
| ''[[:d:Q69582236|Sergey Smirnov]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-04-20
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4135693|МДУның геология факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4304063|Мәскәү шәһәр педагогика университеты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q58209937|тарих укытучысы]]''
| [[:commons:Category:Sergey Sergeyevich Smirnov (journalist)|Sergey Sergeyevich Smirnov (journalist)]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q86664748|Anastasiya Bonch-Osmolovskaya]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-04-22
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-05-01
| 2018-06-29
| ''[[:d:Q112496566|Robert Winstanley-Chesters]]''
| data-sort-value="1975" | 1975
|
| [[Edinburg universitetı|Эдинбург университеты]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q485178|analyst]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Robert Winstanley-Chesters|Robert Winstanley-Chesters]]
|
|-
| 2001
|
| ''[[:d:Q124215266|Artem Shadrin]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-11-25
| [[Мәскәү]]
| [[Россия дәүләт гуманитар университеты]]<br/>"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q382887|дәүләт вазифаи заты]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[:commons:Category:Artem Shadrin|Artem Shadrin]]
|
|-
| 2014
|
| ''[[:d:Q135224289|Timur Maisak]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-11-21
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
| 2017-09-15
|
| ''[[:d:Q4440681|Georgiy Starostin]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-07-04
|
| [[Россия дәүләт гуманитар университеты]]<br/>''[[:d:Q4525212|Moscow State School 57]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1350157|музыка тәнкыйтьчесе]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
|
|
|-
| 2007
|
| ''[[:d:Q62714394|Oleg Voskoboynikov]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-08-04
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''<br/>''[[:d:Q273518|Югары иҗтимагый фәннәр мәктәбе]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3332711|медиевист]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
| 2013
|
| ''[[:d:Q89683974|Ekaterina Demintseva]]''
| data-sort-value="1976" | 1976
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q130313374|Konstantin Jur‘jevič Jerusalimskij]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-05-11
|
| [[Россия дәүләт гуманитар университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q133652752|Nathan Marcus]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-01-10
|
| ''[[:d:Q49210|Нью-Йорк университеты]]''
| ''[[:d:Q17488363|economic historian]]''
|
|
|-
| 2018-02-01<br/>2018
|
| ''[[:d:Q56677221|Dmitri D. Beliaev]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-01-29
| [[Тула]]
| [[Россия дәүләт гуманитар университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016-04
| 2021-08
| ''[[:d:Q57697383|Frank Fischer]]''
| data-sort-value="1977" | 1977
| [[Вайсенфельс]]
|
| ''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q482980|автор]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60831111|Anton Baranov]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-04-11
|
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''<br/>''[[:d:Q13338|Бордо I үнивирситите]]''
| [[математик]]
|
|
|-
| 2020
|
| ''[[:d:Q107847249|Yelena Istyagina-Yeliseyeva]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-02-04
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4303891|Мәскәү дәүләт физик мәдәният академиясе]]''<br/>[[Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясе]]
| ''[[:d:Q2312637|physical education teacher]]''
| [[:commons:Category:Yelena Istyagina-Yeliseyeva|Yelena Istyagina-Yeliseyeva]]
| data-sort-value="2023" | 2023-09-28
|-
| 2011
|
| ''[[:d:Q109492551|Roman Pochekaev]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-01-14
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]<br/>''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]''
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4492294|Petr Fradkov]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-02-07
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]<br/>''[[:d:Q2503809|Kingston University]]''<br/>[[Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясе]]<br/>''[[:d:Q17744738|икътисад фәннәре кандидаты]]''<br/>''[[:d:Q6413480|Kingston Business School]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q806798|банкир]]''<br/>''[[:d:Q16919633|Россия чыгышлы олигарх]]''
| [[:commons:Category:Petr Fradkov|Petr Fradkov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15074665|Надоршин, Евгений Равхатович]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-08-22
| [[Химки]]
| "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17675794|G. A. Esakov]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-11-12<br/>1978
| [[Сергиев Посад]]
| [[Мәскәү дәүләт юридик университеты]]
| [[галим]]
|
|
|-
| 2021
|
| ''[[:d:Q28495535|Никита Анисимов]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-02-20
| [[Химки]]
| ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''
| [[галим]]
| [[:commons:Category:Nikita Anisimov|Nikita Anisimov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56308300|Kirill Solovyov]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-12-26
| [[Мәскәү]]
| [[Россия дәүләт гуманитар университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Kirill Soloviev|Kirill Soloviev]]
|
|-
| 2009-09-01
|
| ''[[:d:Q63981550|Vladlen Timorin]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-06-21
|
| ''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''<br/>''[[:d:Q180865|Торонто университеты]]''
| [[математик]]
|
|
|-
| 2007-07-01
|
| ''[[:d:Q119004320|Ilya Kiriya]]''
| data-sort-value="1978" | 1978
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1616573|Stendhal University]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
| 2014-11
| 2022-03
| ''[[:d:Q120640539|Gleb Bogush]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-06-13
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[хокук белгече]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q23055407|Alexander Bufetov]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-07-08
|
| ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Prinston universitetı|Принстон университеты]]<br/>''[[:d:Q4264308|Lyceum "Second school"]]''
| [[математик]]
|
|
|-
| 2017-08
| 2020-04
| ''[[:d:Q111184335|Glenn Diesen]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-11-29
|
| ''[[:d:Q1065414|Vrije Universiteit Amsterdam]]''<br/>''[[:d:Q741082|Маккуори университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q487556|Сидней университеты]]''<br/>''[[:d:Q1350021|University of Wollongong]]''
| ''[[:d:Q11499163|political pundit]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| [[:commons:Category:Glenn Diesen|Glenn Diesen]]
|
|-
| 2006
|
| ''[[:d:Q113412712|Dmitry Suslov]]''
| data-sort-value="1979" | 1979
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4407695|Санкт-Петербург дәүләт үсемлек полимерлары технологик университеты]]''
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q16947320|гиясәясәтче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| [[:commons:Category:Dmitry Suslov|Dmitry Suslov]]
|
|-
| 2002-06-10
| 2016-10-03
| ''[[:d:Q57410735|Tatiana Karabchuk]]''
| data-sort-value="1980" | 1980
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
| 2014
|
| ''[[:d:Q84523200|Natalia Slioussar]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-11-16
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q221653|Утрехт университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4407663|St Petersburg Classical Gymnasium # 610]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q99684912|Vlada Baranova]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-08-03
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q929378|Санкт-Петербургтагы Европа университеты]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
|
|
|-
| 2010
| 2023
| ''[[:d:Q102344518|Evgeny Feigin]]''
| data-sort-value="1980" | 1980
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]
|
|
|-
| 2012
|
| ''[[:d:Q60056096|Cemal Eren Arbatlı]]''
| data-sort-value="1981" | 1981
|
| [[Braun universitetı|Браун үнивирситите]]<br/>''[[:d:Q861904|Билкәнт университеты]]''<br/>''[[:d:Q7395882|Sabancı University]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q54878610|Viktor Vladimirovich Przhiyalkovskiĭ]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-08-31
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''
| [[математик]]
|
|
|-
| 2013-03-01
|
| [[Борис Орехов]]
| data-sort-value="1982" | 1982-09-30<br/>1982
| [[Уфа]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| [[:commons:Category:Boris Orekhov|Boris Orekhov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28007377|Aleksandr Pavlov]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-11-14<br/>1983
| [[Петушки (шәһәр)|Петушки]]
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q4220892|кинокритик]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q57981548|Dmitry Ignatov]]''
| data-sort-value="1983" | 1983
|
| "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4320702|Sergey Nikolenko]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-08-11
| [[Псков]]
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''
| ''[[:d:Q1265807|information scientist]]''<br/>''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29052219|Protey Temen]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-03-26
| [[Мәскәү]]
|
| ''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
| [[:commons:Category:Protey Temen|Protey Temen]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56990249|Alexey Shaytan]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-11-18
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]''
| ''[[:d:Q2904006|bioinformatician]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
| 2018-09-01
| 2019-04-14
| ''[[:d:Q59448982|Fabian Burkhardt]]''
| data-sort-value="1984" | 1984
| [[Швәбиш-Гмүнд]]
|
| ''[[:d:Q3151032|research associate]]''<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>[[Гыйльми хезмәткәр]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60451913|Marharyta Fabrykant]]''
| data-sort-value="1984" | 1984
| [[Минск]]
| ''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109495922|Stanislav Shaposhnikov]]''
| data-sort-value="1984" | 1984
|
| ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''
| [[математик]]
|
|
|-
| 2021
|
| ''[[:d:Q117749397|Lev Vsevolodovič Luchovickij]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-03-01
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q26132815|византолог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q125789955|Artem Serebrennikov]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-05-07
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''<br/>[[Оксфорд университеты]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''<br/>[[шагыйрь]]
| [[:commons:Category:Artem Serebrennikov|Artem Serebrennikov]]
|
|-
| 2010
| 2022
| ''[[:d:Q59449027|Vladimir Kozlov]]''
| data-sort-value="1986" | 1986
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65672850|Evgeny Alexandrovitch Khvalkov]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-07-14
| [[Акъяр]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q3332711|медиевист]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65128484|Тимонин, Сергей Андреевич]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-07-15
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1965825|МДУның география факультеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
| 2019-09-01
|
| ''[[:d:Q89017342|Vladimir Shchur]]''
| data-sort-value="1987" | 1987
|
| ''[[:d:Q1480643|Париж XI университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q115920280|Michael Zemliakov]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-04-01
|
| [[Удмурт дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q138788376|Yury A. Budkov]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-02-24
| [[Иваново]]
| ''[[:d:Q1366589|«Дубна» дәүләт университеты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''<br/>''[[:d:Q16744668|физико-химик]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55128110|Антон Аляксандравіч Сомін]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-12-13
| [[Минск]]
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
|
|
|-
| 2017-09-01
| 2022-11-30
| ''[[:d:Q63981600|Nikita Kalinin]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-05-06<br/>1988
|
| ''[[:d:Q503473|Женева университеты]]''
| [[математик]]
|
|
|-
| 2011
|
| ''[[:d:Q93887868|Alexander I. Efimov]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-04-22
|
| ''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109175982|Alexandra Vydrina]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-07-02
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1430113|Institut national des langues et civilisations orientales]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q15936497|африканис]]''
| [[:commons:Category:Alexandra Vydrina|Alexandra Vydrina]]
| data-sort-value="2021" | 2021-09-16
|-
|
|
| ''[[:d:Q111757432|Александр Маркович Тобенгауз]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-07-26
|
| "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''<br/>''[[:d:Q29182003|математика укытучысы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q137828203|Лихачёва, Анастасия Борисовна]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-06-30
| [[Мәскәү]]
| "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
|
|-
| 2015
|
| ''[[:d:Q44293680|Aleksandr Piperski]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-10-09
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q15143191|science communicator]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[Гыйльми хезмәткәр]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102413721|Alexandra Skripchenko]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-02-07
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''
| [[математик]]
|
|
|-
| 2018
|
| ''[[:d:Q133190561|Gleb Vasiliev]]''
| data-sort-value="1990" | 1990-08-10
|
| ''[[:d:Q4304157|Александр Николаевич Тихонов исемендәге Мәскәү дәүләт электроника һәм математика институты]]''
| ''[[:d:Q61974554|table hockey player]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2011
| 2014
| ''[[:d:Q57973823|Maria Rikitianskaia]]''
| data-sort-value="1991" | 1991
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2024
|
| ''[[:d:Q140138159|Alina Shirshikova]]''
| data-sort-value="1995" | 1995-04-22
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q140136601|Research Center for Education and the Labour Market]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q152171|Бонн университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15068833|Boris Knorre]]''
|
|
| ''[[:d:Q4304157|Александр Николаевич Тихонов исемендәге Мәскәү дәүләт электроника һәм математика институты]]''<br/>''[[:d:Q4376232|Изге Тихон Православ гуманитар университеты]]''
| ''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
| 2006
|
| ''[[:d:Q17394732|Иван Владимирович Кривушин]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q38320423|Matteo Feurra]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q42156609|Marie Arsalidou]]''
|
|
| ''[[:d:Q849751|Йорк университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2019-09-01
|
| ''[[:d:Q43134059|Elena Temereva]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016
|
| ''[[:d:Q43790630|Konstantin S. Tikhonov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|-
| 2021-09-01
|
| ''[[:d:Q44475020|Filip V. Toukach]]''
|
|
| ''[[:d:Q18786052|РФА Органик химия институты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2015-10
|
| ''[[:d:Q45525370|Sofya P. Kulikova]]''
|
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q157575|Страсбур үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q4525240|school No. 9]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q47102744|Dimitry Schepetov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q48563718|Olessia Koltsova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2015-01-13
|
| ''[[:d:Q49451286|Sofya K Nartova-Bochaver]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55077971|Fedor Ratnikov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2015-04-01
|
| ''[[:d:Q55080263|Maxim Borisyak]]''
|
|
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56587479|Maksim A Orekhov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-02-01
|
| ''[[:d:Q56678922|Vladislav Balaev]]''
|
|
| ''[[:d:Q4201552|РФА бәллүрбелем институты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2017
|
| ''[[:d:Q56892418|Luca Iemi]]''
|
| [[Лекко]]
| ''[[:d:Q7864079|UCL Queen Square Institute of Neurology]]''
| [[Гыйльми хезмәткәр]]
|
|
|-
| 2022-05
|
| ''[[:d:Q56955123|Larissa Tsvetkova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2014-09-01
| 2022-02-24
| ''[[:d:Q57005759|Christopher J Gerry]]''
|
|
| ''[[:d:Q1075104|Эссекс университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
| 2007
|
| ''[[:d:Q57027564|Evgeny N Osin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2014
| 2016
| ''[[:d:Q57059233|Zafer İşcan]]''
|
|
| ''[[:d:Q344334|Истанбул техник университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
| 2017-03-01
|
| ''[[:d:Q57064528|Ilnur Saitov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2017-09-01
|
| ''[[:d:Q57294427|Alexei Kraikovski]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2017-01-01
|
| ''[[:d:Q57303269|Dmitri A Jdanov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q57312363|Irina Lomazova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2013-09
| 2015
| ''[[:d:Q57359168|Olga Martynova]]''
|
|
| ''[[:d:Q501841|Турку үнивирситите]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2004
|
| ''[[:d:Q57413830|Sergey Avdoshin]]''
|
|
| ''[[:d:Q4304157|Александр Николаевич Тихонов исемендәге Мәскәү дәүләт электроника һәм математика институты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2020-02-05
|
| ''[[:d:Q57422982|Yurii Averboukh]]''
|
|
| ''[[:d:Q1938341|Урал дәүләт техника университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2014
| 2019
| ''[[:d:Q57434863|Levent Çelik]]''
|
|
| ''[[:d:Q213439|Вирҗиния университеты]]''<br/>''[[:d:Q896267|Boğaziçi University]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
| 2013
|
| ''[[:d:Q57488708|Sergey Galkin]]''
|
|
| ''[[:d:Q118736|Мәскәү бәйсез университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2015
|
| ''[[:d:Q57594892|Evguenii Zazdravnykh]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-09-01
|
| ''[[:d:Q57910148|Irina Radchenko]]''
|
|
| ''[[:d:Q1628544|Балтыйк дәүләт техника университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2009-01-09
| 2018-02-28
| ''[[:d:Q57975924|Svetlana Vlasenko]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q58235961|Nadezhda Nartova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2014-06-01
|
| ''[[:d:Q58284822|Felix Lopez-Iturriaga]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016
|
| ''[[:d:Q58303920|Ilya Kashnitsky]]''
|
|
| "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q58310918|S Vassin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-09-01
|
| ''[[:d:Q58339508|Elena Sautkina]]''
|
|
| ''[[:d:Q1155944|Paris Descartes University]]''<br/>[[Россия дәүләт гуманитар университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q58357167|Yuri Simachev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q58421702|Victor Albert]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2007-09-01
|
| ''[[:d:Q58622889|Alexander Tatarko]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q58641543|Vasily Klucharev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2017
|
| ''[[:d:Q58693497|Darko Vukovic]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2009-11-01
|
| ''[[:d:Q59367762|Leonid Issaev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q462390|доцент]]''
|
|
|-
| 2020-09-01
|
| ''[[:d:Q59417346|Kirill Semenov-Tian-Shansky]]''
|
|
| ''[[:d:Q309948|Бохумдагы Рур университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q59439393|Eduard I Moiseev]]''
|
|
| [[РФА Ж. И. Алферов исемендәге Санкт-Петербург милли тикшеренү академия университеты|Россия фәннәр академиясенең Жорес Иванович Алфёров исемендәге Санкт-Петербург академия университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2010
|
| ''[[:d:Q59448831|Mikhail Mironyuk]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
|
|-
| 2017-01-01
| 2022-12-31
| ''[[:d:Q59449117|Sergey Timonin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2017
|
| ''[[:d:Q59449172|Tatiana Tkacheva]]''
|
|
| ''[[:d:Q28695|Хельсинки университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
|
|-
| 2017-09-01
|
| ''[[:d:Q59669591|Tatiana Mayskaya]]''
|
|
| ''[[:d:Q161562|Калифорния технология институты]]''<br/>''[[:d:Q1982521|New Economic School]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q59678001|Denis Zakharov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2005
|
| ''[[:d:Q59682411|Igor S Utochkin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2013
|
| ''[[:d:Q59689996|Olga Dragoy]]''
|
|
| ''[[:d:Q153012|Потсдам үнивирситите]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-12-01
| 2022-09-23
| ''[[:d:Q59818311|Artem Baklanov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016
|
| ''[[:d:Q59827425|Pavel Sorokin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-09-01
|
| ''[[:d:Q59994134|Kirill N Boldyrev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2007
| 2015
| ''[[:d:Q60039087|Gordey Yastrebov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1378099|European University Institute]]''<br/>[[Россия фәннәр академиясе]]<br/>"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2006-01-10<br/>2012<br/>2021
| 2012<br/>2021
| ''[[:d:Q60039105|Dmitry Kurakin]]''
|
|
| "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q230899|Манчестер университеты]]''<br/>''[[:d:Q4303876|Moscow School of Social and Economic Sciences]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2017
|
| ''[[:d:Q60141786|Elena Blanter]]''
|
|
| [[Россия фәннәр академиясе]]<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60723241|Anatoly Peresetsky]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2021-09
| 2023-02
| ''[[:d:Q60733439|Mikhail Rogov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q658975|Лозанна университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60887846|Vsevolod Popov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2020-09
| 2023-08
| ''[[:d:Q61104955|Andrey A Mikhaylov]]''
|
|
| ''[[:d:Q18786052|РФА Органик химия институты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2012
| 2018
| ''[[:d:Q61919578|Dmitry Bolkunets]]''
|
|
| ''[[:d:Q2385041|Беларус авыл хуҗалыгы акдемиясе]]''<br/>''[[:d:Q2628140|Беларус дәүләт техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q1377393|European Humanities University]]''<br/>"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| [[:commons:Category:Dmitry Bolkunets|Dmitry Bolkunets]]
|
|-
| 2015-09-01
|
| ''[[:d:Q62268179|Beatriz Martín Luengo]]''
|
|
| ''[[:d:Q1232428|University of the Basque Country]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2015-09
| 2016
| ''[[:d:Q63466640|Ekaterina Krymova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-09-01
| 2021-08-01
| ''[[:d:Q63641153|Sergei Popov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-05
|
| ''[[:d:Q63974420|Dmitrii M Roitershtein]]''
|
|
| ''[[:d:Q30279593|Karpov Institute of Physical Chemistry]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q64214553|Andrey S. Vasenko]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q67604183|Anna Bogomolnaia]]''
|
|
| ''[[:d:Q43452|Autonomous University of Barcelona]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2015-03
|
| ''[[:d:Q69390626|Valerii P. Chashchin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016-08-22
|
| ''[[:d:Q74406119|Igor Kolokolov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q74477680|L S Novikov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2009
|
| ''[[:d:Q76320138|Valeria Ivaniushina]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2019
|
| ''[[:d:Q77806623|Pavel Dolganov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2007-01-15
|
| ''[[:d:Q78595758|Alexey Makarov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2023-03
|
| ''[[:d:Q79776640|Alexey E Madison]]''
|
|
| ''[[:d:Q51985|Берлин техника университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2013
|
| ''[[:d:Q82263110|Alexey Sokolik]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201744|Institute for Spectroscopy Russian Academy of Sciences]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q83598389|Bhuvanesh Awasthi]]''
|
|
| ''[[:d:Q741082|Маккуори университеты]]''<br/>''[[:d:Q2648311|Birla Institute of Technology and Science]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2010-09-01
|
| ''[[:d:Q84777738|Oksana Isaeva]]''
|
|
| ''[[:d:Q4087768|Благовещенск дәүләт педагогика университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q85639240|Bulat Khasanov]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2009-10-01
|
| ''[[:d:Q85907295|Dean Fantazzini]]''
|
|
| ''[[:d:Q131262|Болонья университеты]]''<br/>''[[:d:Q835440|University of Konstanz]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q219317|Павия үнивирситите]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-09-01
|
| ''[[:d:Q86100196|Vasilii A Gromov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1989628|Олесь Һончар исемендәге Днепропетровск милли университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 1999-09-01
|
| ''[[:d:Q86541086|Victor Tyutin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2009-10
|
| ''[[:d:Q86650595|Gulnara A Minnigaleeva]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q86674780|Yurij L Katchanov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2017-02-01
|
| ''[[:d:Q86712649|Andrey Kuznetsov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016-01-07
| 2020-04
| ''[[:d:Q86797383|Ekaterina Tomas]]''
|
|
| ''[[:d:Q741082|Маккуори университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016-10-03
|
| ''[[:d:Q86883790|Natalia Korepanova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2008-04-01
|
| ''[[:d:Q87019245|Andrey Savchenko]]''
|
|
| ''[[:d:Q4318652|Нижгар ил яраклама үнивирситите]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q87113936|Alexander Poddiakov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2009-11-14
|
| ''[[:d:Q87628839|Eduard D Ponarin]]''
|
|
| [[Мичиган университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''
|
|
|-
| 2019-06-04
|
| ''[[:d:Q87902020|Maxim A Terpilowski]]''
|
|
| [[Сембер дәүләт университеты|Сембер ил үнивирситите]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2013-04-01
|
| ''[[:d:Q87995920|Anna Laurinavichyute]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
|
|
|-
| 2008-09-01
|
| ''[[:d:Q88080855|Alexey Alyushin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2017-09-01
|
| ''[[:d:Q88113369|Tatiana Pavlova]]''
|
|
| ''[[:d:Q56837|«МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2015-09-01
|
| ''[[:d:Q88159217|Attila Kertesz-Farkas]]''
|
|
| ''[[:d:Q369839|Сегед университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-03
|
| ''[[:d:Q88221327|Aleksei Kondratev]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2015-09-01
|
| ''[[:d:Q88370498|Mikhail Pokhoday]]''
|
|
| ''[[:d:Q2503794|Northumbria University]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2012-10-01
|
| ''[[:d:Q88518260|Tatiana Yakushkina]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2013-04-01<br/>2012-09-01
|
| ''[[:d:Q88519102|Mariya V Khudyakova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2020-02-20
|
| ''[[:d:Q88722382|Natalia Kryzhanovskaya]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016-09
| 2018-06-30
| ''[[:d:Q89196151|Alexander Prasolov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016-09
| 2017-08
| ''[[:d:Q89497423|Evgeniy Riabenko]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-11-01
| 2022-12-31
| ''[[:d:Q89500047|Federico Gallo]]''
|
|
| "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2015-07-01
|
| ''[[:d:Q89512535|Alexey Kazakov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2020-08-14
| 2021-12-31
| ''[[:d:Q89735967|Sergey V Popov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2019-03-04
| 2022-06-30
| ''[[:d:Q89773138|Roman Tikhonov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q89823362|Boris G Lvov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 1999-08-25
|
| ''[[:d:Q90538251|Yana Roshchina]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2019-09
| 2020-08
| ''[[:d:Q90630958|Keerthi Ramanujan]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2014-03-01
|
| ''[[:d:Q90672225|Konstantin Yu Arutyunov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2012-09-01<br/>2010-02-01
| 2015-08-31<br/>2016-08-31
| ''[[:d:Q90698434|Lusine Grigoryan]]''
|
|
| ''[[:d:Q795968|BIGSSS]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2022
|
| ''[[:d:Q90730051|Andrey A Mozhaev]]''
|
|
| ''[[:d:Q689800|Пермь илкүләм тикшеренү политехника университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2017-09-01
|
| ''[[:d:Q90858020|Kseniia Kashleva]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2014-11-01
| 2020-08-01
| ''[[:d:Q91168097|Ivan Smirnov]]''
|
|
| "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q15319501|social scientist]]''
|
|
|-
| 2019-10-01
|
| ''[[:d:Q91265238|Lidia Rakhmanova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2017-11
|
| ''[[:d:Q91267282|Nina N Minyaeva]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q91312617|Sofia Krasovskaya]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q91444394|Konstantin Ivanov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2019-10-01
|
| ''[[:d:Q91512913|Mikhail I Bannikov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2014-09-01
| 2016-01-01
| ''[[:d:Q91531396|Aleksandr Yu Romanov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2019-09-02
| 2023-09-01
| ''[[:d:Q91559894|Dmitry I Sinelshchikov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-09-01
| 2020-05-01
| ''[[:d:Q91627667|Russell W Chan]]''
|
|
| ''[[:d:Q15576|University of South Australia]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-09-01
|
| ''[[:d:Q91733422|Сергей Щебетенко]]''
|
|
| "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q91878753|Natalia Maloshonok]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2008-08-30
|
| ''[[:d:Q91988625|Nadezhda Borzova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2011-12-01
| 2020-03-01
| ''[[:d:Q92327338|Mikhail Komarov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016-02
|
| ''[[:d:Q92445597|Anton D Kotov]]''
|
|
| [[МИСиС Илкүләм фән һәм технология университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q92633584|Evgeny A Antipov]]''
|
|
| "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2013-09-02
|
| ''[[:d:Q92684030|Dmitry Grigoryev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016
| 2019
| ''[[:d:Q92694471|Egor V Denisov]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт юридик университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-09-01
|
| ''[[:d:Q92726374|Andrey I Dnestryan]]''
|
|
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2014
|
| ''[[:d:Q92816175|Elena Yu Chebotareva]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-02
| 2019-07-01
| ''[[:d:Q93080209|Yury A Trofimov]]''
|
|
| ''[[:d:Q56837|«МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2022-09-01
| 2023-08-31
| ''[[:d:Q93119348|Sedat Alataş]]''
|
|
| ''[[:d:Q1247543|VSB – Technical University of Ostrava]]''<br/>''[[:d:Q359735|Aydın Adnan Menderes University]]''<br/>''[[:d:Q483758|Anadolu University]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016-01-11
|
| ''[[:d:Q93206670|Vladislav L Zhdanov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q93634676|Marina Bobrik]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
|
|
|-
| 2021-10-15
|
| ''[[:d:Q94035541|Hamid Keshavarz]]''
|
|
| ''[[:d:Q737835|Тәһран университеты]]''<br/>''[[:d:Q495347|University of Isfahan]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2019-11-01
|
| ''[[:d:Q94481042|Nataliya Stankevich]]''
|
|
| [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-01-09
| 2022-09-01
| ''[[:d:Q95929039|Vardan Arutiunian]]''
|
|
| ''[[:d:Q805777|Иммануил Кант ис. Балтыйк федераль университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016-02-01
| 2022-06-01
| ''[[:d:Q96016769|Eugene F Baulin]]''
|
|
| ''[[:d:Q2489707|РФА Гамәли математика институты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2008-07-01
| 2018-09-30
| ''[[:d:Q96164480|Maria Varlamova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q96170167|Sergei O. Kuznetsov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]]
|
|
|-
| 2014
| 2022
| ''[[:d:Q96220390|Yuri Markov]]''
|
|
| "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2015
|
| ''[[:d:Q96255016|Inga Ivanova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2019-08-01
|
| ''[[:d:Q96636784|Oleg Evsutin]]''
|
|
| ''[[:d:Q4460386|Томск дәүләт идарә итү системалары һәм радиоэлектроника университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016-09-01
|
| ''[[:d:Q96691067|Tatjana Kanonire]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2022-12-07
|
| ''[[:d:Q96691069|Denis A Federiakin]]''
|
|
| ''[[:d:Q4424975|Смоленск дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2022-09-01
|
| ''[[:d:Q97520545|Alexey Yu Aladyshkin]]''
|
|
| ''[[:d:Q492766|Нижгар ил үнивирситите]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2022-05-01
|
| ''[[:d:Q100301866|Narek Engibaryan]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q100736334|Alexey Raksha]]''
|
|
| "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q12360779|демограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
| 2017-02-01
|
| ''[[:d:Q100943068|Vasily V Pisarev]]''
|
|
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2019
|
| ''[[:d:Q101113183|Daria Khlevnyuk]]''
|
|
| "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q969850|Стоуни-Бруктагы Нью-Йорк штаты университеты]]''<br/>''[[:d:Q4303876|Moscow School of Social and Economic Sciences]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
|
|
|-
| 2014-09
|
| ''[[:d:Q101160346|Nina I Zhukova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102304168|Alexei Viktorovich Penskoi]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>[[Monreal universitetı|Монреаль университеты]]<br/>''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''
| [[математик]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102476725|Sergey Yu. Artamonov]]''
|
|
| ''[[:d:Q154561|Ена үнивирситите]]''
| [[математик]]
|
|
|-
| 2015-09
| 2016-09
| ''[[:d:Q103114605|Seongsoo Choi]]''
|
|
| [[Yel universitetı|Йель университеты]]<br/>''[[:d:Q39988|Yonsei University]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q103824638|Pavel V Kuptsov]]''
|
|
| [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 1982-03
|
| ''[[:d:Q103832251|Elena R Loubenets]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q103833642|Vera Ignatenko]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-10-08
| 2019-08-31
| ''[[:d:Q104106156|Wilmer Yecid Cordoba]]''
|
|
| ''[[:d:Q2322256|Federal University of Pernambuco]]''<br/>''[[:d:Q3067794|Pedagogical and Technological University of Colombia]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2019-09
| 2020-03
| ''[[:d:Q104107385|Christian Käding]]''
|
|
| ''[[:d:Q472316|University of Nottingham]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-07-01
| 2019-10-31
| ''[[:d:Q104108131|Anton Savostianov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2013-01
| 2021-11
| ''[[:d:Q104108132|Alexander Shapoval]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018
|
| ''[[:d:Q104108182|Natalia Amburg]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2009
|
| ''[[:d:Q104150905|Pavel Pyatov]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q105964890|Manuel Padilla-Moyano]]''
|
| ''[[:d:Q81972|Córdoba Province]]''<br/>[[Испания]]
| ''[[:d:Q1232428|University of the Basque Country]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
| 2018-09-01
|
| ''[[:d:Q111281844|Mikhail Zhivlov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
|
|
|-
| 2002-02-01
| 2016-11-17
| ''[[:d:Q112358179|Romie Frederick Littrell]]''
|
|
| ''[[:d:Q758659|Auckland University of Technology]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2009
|
| ''[[:d:Q113734211|Aleksandr Aleksandrovič Safonov]]''
|
|
| ''[[:d:Q18409316|Tambov State Pedagogic University]]''<br/>''[[:d:Q16678105|Moscow University of the Ministry of Internal Affairs of Russia]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
| 2004
|
| ''[[:d:Q114669029|Valerian Anashvili]]''
|
|
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
|
|-
| 2014
|
| ''[[:d:Q114712619|Dmitry Kalugin]]''
|
|
| ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''<br/>[[Россия дәүләт гуманитар университеты]]<br/>''[[:d:Q929378|Санкт-Петербургтагы Европа университеты]]''
|
|
|
|-
| 2011
|
| ''[[:d:Q114713166|Сергей Рафисович Матвеев]]''
|
|
| [[Пермь дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q116771558|Andrei Zotov]]''
|
|
|
|
|
|
|-
| 2020-05-06
|
| ''[[:d:Q117192919|Denis A. Bodrov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1639978|Soochow University]]''<br/>"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2011
|
| ''[[:d:Q119268800|Ilya Makarov]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2014-09-01
| 2016-07-15
| ''[[:d:Q122212634|Cristiano Bellavitis]]''
|
|
| ''[[:d:Q170027|Лондон университеты]]''<br/>''[[:d:Q1031803|Tor Vergata University of Rome]]''<br/>''[[:d:Q1454044|Libera Università Maria SS. Assunta]]''
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
|
|
|-
| 2011
|
| ''[[:d:Q123146534|Olga Lyashevskaya]]''
|
|
| [[Россия дәүләт гуманитар университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q126595070|Evgenia Shlosman]]''
|
|
|
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q126691822|Elena Krotova]]''
|
|
|
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q126691833|Veronika Faynberg]]''
|
|
|
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q126691834|Svetlana Lashchuk]]''
|
|
|
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q126691835|German Palchikov]]''
|
|
|
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q129176631|Aleksandr Fayb]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q17125263|ютубчы]]''
|
|
|-
| 2007
|
| ''[[:d:Q130383139|Rodion Belkovich]]''
|
|
|
| [[язучы]]<br/>[[хокук белгече]]
|
|
|-
| 2012
| 2019
| ''[[:d:Q131755665|Kosmas Marinakis]]''
|
|
| ''[[:d:Q1474656|Athens University of Economics and Business]]''<br/>''[[:d:Q1132346|North Carolina State University]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q134917768|Евгений Альбертович Молодов]]''
|
|
| ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''<br/>''[[:d:Q16695485|St Philaret's Institute]]''
| ''[[:d:Q19829990|библеист]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
| 2018-02-05
|
| ''[[:d:Q137909956|Ivan Remizov]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q139270139|Shilov Valery Vladimirovich]]''
|
|
|
| [[галим]]
|
|
|-
| 2002
|
| ''[[:d:Q139588890|Alexander Filippov]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q140133769|Oleg Tserbaev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q33231|фотограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
=== Тәмамлаучылар ===
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q1959511. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p69/Q1959511/p580:башлау,p69/Q1959511/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p106,p108,p373,p570}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! һөнәр төре
! эш урыны
! Викиҗыентыктагы төркем
! үлем датасы
|-
|
|
| ''[[:d:Q4189535|Andrei Zverev]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-12-24
| [[Орехово-Зуево]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15065364|Aleksandr Georgievitsj Gladisjev]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-06-15
| ''[[:d:Q4296298|Mirskoy]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>[[менеджер]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4495345|Belan Khamchiev]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-12-07
| ''[[:d:Q2029443|Sunzha]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Belan Hamchiev|Belan Hamchiev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4138323|Sergey Gilvarg]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-06-04
| [[Екатеринбург]]
| ''[[:d:Q18576582|металлург]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q106328871|Andrey Dobrov]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-02-13
| [[Алматы]]
|
|
| [[:commons:Category:Andrey Dobrov|Andrey Dobrov]]
|
|-
| 1998
| 2000
| ''[[:d:Q111250795|Лукашевич, Вадим Павлович]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-02-04
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q15895020|авиация инженеры]]''<br/>''[[:d:Q485178|analyst]]''<br/>''[[:d:Q381160|эксперт]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30346064|Aleksandr Kulikov]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-05-27
| [[Түбән Новгород]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q488205|автор-башкаручы]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''
|
|
| data-sort-value="2016" | 2016-10-28
|-
|
|
| ''[[:d:Q4223645|German Klimenko]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-12-07
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
| [[:commons:Category:German Klimenko|German Klimenko]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q26255645|Lyudmila Vladimirovna Petranovskaya]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-04-20
| [[Ташкент]]
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q15980158|язучы-документалист]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Игорь Артамонов]]
| data-sort-value="1967" | 1967-03-14
| [[Будённовск|Будённовск шәһәре]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| [[:commons:Category:Igor Artamonov|Igor Artamonov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4078450|Leonid Baron]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-12-12
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
| data-sort-value="2009" | 2009-02-05
|-
|
|
| ''[[:d:Q502185|Андрей Воробьёв]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-04-14
| [[Красноярск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>[[губернатор]]<br/>''[[:d:Q486839|парламент әгъзасы]]''
| "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты
| [[:commons:Category:Andrey Yuryevich Vorobiev|Andrey Yuryevich Vorobiev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q39389549|Vladimir Sorokin]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-04-01
| [[Элиста]]
| [[менеджер]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60329384|Alexei Kanayev]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-09-30
| [[Струнино]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Aleksey Kanaev|Aleksey Kanaev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30345580|Elizaveta Solonchenko]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-03-15
| [[Түбән Новгород өлкәсе]]
|
|
| [[:commons:Category:Elizaveta Solonchenko|Elizaveta Solonchenko]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18044262|Dmitry Pegov]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-05-22
| [[Самар]]
| [[эшкуар]]
|
| [[:commons:Category:Dmitry Pegov|Dmitry Pegov]]
|
|-
| 1998
| 2000
| ''[[:d:Q124215266|Artem Shadrin]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-11-25
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q382887|дәүләт вазифаи заты]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q4201850|Gaidar Institute for Economic Policy]]''<br/>[[Россия Федерациясе икътисади үсеш министрлыгы]]<br/>''[[:d:Q124215341|National Agency for Qualifications Development]]''
| [[:commons:Category:Artem Shadrin|Artem Shadrin]]
|
|-
|
| 2010
| ''[[:d:Q2992386|Anastasia Volochkova]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-01-20
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q805221|балет артисты]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q5716684|биюче]]''
|
| [[:commons:Category:Anastasia Volochkova|Anastasia Volochkova]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q22919623|Александр Просеков]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-05-01
| [[Топки (Кемерово өлкәсе)|Топки]]
| [[галим]]
| [[Кемерово дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4219243|Kemerovo Institute of Food Science and Technology]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q26158335|Dmitriy Ovsyannikov]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-02-21
| [[Омск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Dmitriy Ovsyannikov|Dmitriy Ovsyannikov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q48941641|Pavel Luksha]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-02-20
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''
| ''[[:d:Q4056887|Agency for Strategic Initiatives]]''<br/>''[[:d:Q2027448|«Сколково» Мәскәү идарә мәктәбе]]''<br/>''[[:d:Q692440|Sollers JSC]]''<br/>''[[:d:Q638448|Severstal]]''<br/>''[[:d:Q17515616|Zavolzhye Engine Factory]]''<br/>''[[:d:Q338825|Accenture]]''<br/>''[[:d:Q448442|Alvarez and Marsal]]''<br/>''[[:d:Q631507|Arcadis]]''
| [[:commons:Category:Pavel Luksha|Pavel Luksha]]
|
|-
|
| 1999
| ''[[:d:Q15074665|Надоршин, Евгений Равхатович]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-08-22
| [[Химки]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q53843880|Konstantin Noskov]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-09-26
| ''[[:d:Q25745|Oktyabrsky]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| [[:commons:Category:Konstantin Noskov|Konstantin Noskov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18276673|Aleksey Repik]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-08-27
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q108636410|Борис Алексеевич Мазалецкий]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-01-14
|
| ''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''
|
|
|
|-
|
| 2019
| [[Бату Хасиков]]
| data-sort-value="1980" | 1980-06-28
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q11338576|боксчы]]''<br/>''[[:d:Q9017214|karateka]]''<br/>''[[:d:Q11296761|kickboxer]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Batu Khasikov|Batu Khasikov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55231829|Fedor Alekseev]]''
| data-sort-value="1980" | 20th century
| [[Гдов]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102502014|Maxim Mironov]]''
| data-sort-value="1980" | 1980
| [[Новосибирск]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q1153198|IE Business School]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q113862274|Alexander Pershikov]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-10-13
| [[Мәскәү]]
| [[эшкуар]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102738459|Viktor Vakhstayn]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-01-23
| [[Пенза]]
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
| ''[[:d:Q4303876|Moscow School of Social and Economic Sciences]]''<br/>[[Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясе]]<br/>''[[:d:Q201325|Ariel University]]''<br/>''[[:d:Q319239|Тел-Әвив университеты]]''
| [[:commons:Category:Viktor Vakhstayn|Viktor Vakhstayn]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q117321436|Եվգենի Կազաչկով]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-11-24
|
| ''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>[[укытучы]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q5626203|Максим Орешкин]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-07-21
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[менеджер]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| [[Россия Хөкүмәте|Россия Федерациясе Хөкүмәте]]<br/>''[[:d:Q1119857|Rosbank]]''<br/>''[[:d:Q7907607|VTB Capital]]''<br/>[[Rusiä Federatsiäseneñ Üzäk bankı|Русия Федерациясенең Үзәк банкы]]<br/>''[[:d:Q1958033|Россия Федерациясенең финанс министрлыгы]]''<br/>''[[:d:Q27949357|Crédit Agricole CIB (Russia)]]''<br/>''[[:d:Q2060629|Presidential Administration of Russia]]''
| [[:commons:Category:Maxim Oreshkin|Maxim Oreshkin]]
|
|-
| 1999
| 2005
| ''[[:d:Q124770640|Eduard Sosnin]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-11-27
| [[Ылыч (шәһәр)|Ылыс]]
| [[Россия]]
|
|
|
|-
|
| 2010
| ''[[:d:Q1658622|Ilya Yashin]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-06-29
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]''
|
| [[:commons:Category:Ilya Yashin|Ilya Yashin]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4150169|Andre Gromkovski]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-06-08
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]''
|
|
|
|-
| 2006
| 2007
| [[Роман Доброхотов]]
| data-sort-value="1983" | 1983-08-06
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q15931838|investigative journalist]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| ''[[:d:Q48940439|The Insider]]''
| [[:commons:Category:Roman Dobrokhotov|Roman Dobrokhotov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q5680808|Vladimir Kiriyenko]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-05-27
| [[Түбән Новгород]]
| ''[[:d:Q56425414|media manager]]''<br/>''[[:d:Q2961975|башкарма директор]]''
| ''[[:d:Q1885456|VK]]''<br/>[[Ростелеком]]
| [[:commons:Category:Vladimir Kiriyenko|Vladimir Kiriyenko]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q57981548|Dmitry Ignatov]]''
| data-sort-value="1983" | 1983
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
| 2006
| ''[[:d:Q111015393|Greg Yudin]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-08-10
| [[Фрязино]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| [[:commons:Category:Grigory Yudin|Grigory Yudin]]
|
|-
|
| 2006
| ''[[:d:Q4058121|Ilya Azar]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-06-29
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q1055894|deputy]]''
|
| [[:commons:Category:Ilya Azar|Ilya Azar]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4302426|Maria Morgun]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-09-20
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''
|
| [[:commons:Category:Maria Morgun|Maria Morgun]]
|
|-
|
| 2004<br/>2006
| ''[[:d:Q95232257|Ivan A. Boldyrev]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-02-20
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q2599593|гирманис]]''
| ''[[:d:Q632004|Неймеген университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4402424|Anastasiya Ryabova]]''
| data-sort-value="1985" | 1985
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| [[:commons:Category:Anastasia Ryabova|Anastasia Ryabova]]
|
|-
| 2009
| 2013
| ''[[:d:Q30323495|Alexander Gabuev]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-03-10
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q15255771|синолог]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q4229784|Kommersant publishing house]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q258142|Albright Stonebridge Group]]''<br/>''[[:d:Q1153595|Carnegie Endowment for International Peace]]''
|
|
|-
|
| 2012
| ''[[:d:Q137802694|Мелентьева Анастасия]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-06
| [[Мәскәү]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q1974822|Domashny]]''<br/>''[[:d:Q3049652|Eksmo]]''
|
|
|-
|
| 2007
| ''[[:d:Q137945594|Denis Kataev]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-01-01
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q155172|TV Rain]]''<br/>''[[:d:Q2120364|Radio France]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4407053|Antonina Samsonova]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-08-15
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''
|
| [[:commons:Category:Antonina Samsonova|Antonina Samsonova]]
|
|-
| 2016
| 2018
| ''[[:d:Q18243025|Asya Kazantseva]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-09-05
| [[Сосновый Бор (шәһәр)]]
| ''[[:d:Q17433421|фәнни журналис]]''<br/>''[[:d:Q15143191|science communicator]]''
| ''[[:d:Q7220288|Petersburg – Channel 5]]''<br/>''[[:d:Q4281397|Mariinskaya Hospital]]''<br/>''[[:d:Q4190012|Zdoroviye]]''<br/>''[[:d:Q206470|Russia-2]]''<br/>''[[:d:Q4463516|Troitskiy Variant]]''<br/>''[[:d:Q590171|Vokrug sveta]]''<br/>''[[:d:Q25393536|Men’s Health]]''
| [[:commons:Category:Asya Kazantseva|Asya Kazantseva]]
|
|-
|
| 2008
| ''[[:d:Q100319762|Renat Davletgildeev]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-04-20
| [[Алматы]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q94498772|program host]]''<br/>''[[:d:Q19509201|LGBTQ rights activist]]''
| ''[[:d:Q155172|TV Rain]]''<br/>''[[:d:Q4339596|Open Russia]]''<br/>''[[:d:Q55663942|Current Time TV]]''<br/>''[[:d:Q4425613|Snob]]''<br/>''[[:d:Q125780326|The Breakfast Show]]''
| [[:commons:Category:Renat Davletgildeyev|Renat Davletgildeyev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q108882840|Mihail Kiselev]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-06-18
| ''[[:d:Q28520854|Новоселово (Томскан область)]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Mihail Kiselev|Mihail Kiselev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q110686898|Julia Mindubaeva]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-08-12
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q56425414|media manager]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q48940364|Соловьёв, Александр Юрьевич]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-11-23
| [[Дүшәнбе]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q4339596|Open Russia]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56427344|Kaiyr Rysbayev]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-04-11
| [[Караганда|Караганды]]
| ''[[:d:Q41546637|викимедиачы]]''<br/>''[[:d:Q23038345|википедияче]]''
|
| [[:commons:Category:Kaiyr Rysbayev|Kaiyr Rysbayev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65119912|Nina Zavrieva]]''
| data-sort-value="1987" | 1987
| [[Мәскәү]]
| [[эшкуар]]
|
| [[:commons:Category:Nina Zavrieva|Nina Zavrieva]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q111885760|Николай Валерьевич Крапиль]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-07-16
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''<br/>''[[:d:Q7621877|strategist]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16702418|Vsevolod Strakh]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-03-26
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
| 2012
| 2014
| ''[[:d:Q21996568|Alexandra Elbakyan]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-11-06
| [[Алматы]]
| ''[[:d:Q6337803|нейробиолог]]''<br/>[[Программист|програмчы]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>''[[:d:Q15253558|активист]]''
|
| [[:commons:Category:Alexandra Elbakyan|Alexandra Elbakyan]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q106406906|Yevgeny Kogan]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-07-27
| [[Санкт-Петербург]]
| [[менеджер]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q108375054|Mikhail Rubin]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-04-20
|
| [[Jurnalist|журналист]]
|
| [[:commons:Category:Mikhail Rubin|Mikhail Rubin]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q111757432|Александр Маркович Тобенгауз]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-07-26
|
| ''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''<br/>''[[:d:Q29182003|математика укытучысы]]''
| "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q131643604|Andreas Leidinger]]''
| data-sort-value="1988" | 1988
|
| [[хокук белгече]]<br/>[[Гыйльми хезмәткәр]]<br/>[[адвокат]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q137828203|Лихачёва, Анастасия Борисовна]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-06-30
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q33801834|Георги Албуров]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-10-09
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q15253558|активист]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q17125263|ютубчы]]''
| ''[[:d:Q4491663|Anti-Corruption Foundation]]''<br/>''[[:d:Q113048544|Popular Politics]]''
| [[:commons:Category:Georgy Alburov|Georgy Alburov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q108445215|Anna Rivina]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-11-01
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]''<br/>''[[:d:Q974144|укытучы]]''<br/>''[[:d:Q381160|эксперт]]''
|
| [[:commons:Category:Anna Rivina|Anna Rivina]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q120281041|Victor Vorobyov]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-06-19
| [[Сыктывкар]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18043980|Inal Ardzinba]]''
| data-sort-value="1990" | 1990-07-26
| [[Сухум]]
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
| [[:commons:Category:Inal Ardzinba|Inal Ardzinba]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q66498306|Sergey Mokhov]]''
| data-sort-value="1990" | 1990-02-17
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q23845879|powerlifter]]''<br/>''[[:d:Q66581878|social anthropologist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''
|
| [[:commons:Category:Sergey Mokhov|Sergey Mokhov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97037836|Ivan Safronov]]''
| data-sort-value="1990" | 1990-05-18
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q15978655|киңәшче]]''
| ''[[:d:Q4229784|Kommersant publishing house]]''<br/>''[[:d:Q2304119|Vedomosti]]''<br/>[[Роскосмос]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q137799881|Горюханов, Валерий Анатольевич]]''
| data-sort-value="1990" | 1990-09-05
| [[Краснодар]]
|
|
| [[:commons:Category:Valery Goryukhanov|Valery Goryukhanov]]
|
|-
|
| 2022
| ''[[:d:Q60441879|Sergey Davydov]]''
| data-sort-value="1992" | 1992-06-15
| [[Тольятти]]
| [[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''
|
| [[:commons:Category:Sergey Davydov|Sergey Davydov]]
|
|-
|
| 2016
| [[Майкл Наки]]
| data-sort-value="1993" | 1993-12-25
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''<br/>''[[:d:Q8246794|блогер]]''<br/>''[[:d:Q4110598|видеоблогер]]''<br/>''[[:d:Q57414145|online streamer]]''
| [[Эхо Москвы]]
| [[:commons:Category:Michael Nacke|Michael Nacke]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q118399267|Kanami Tobe]]''
| data-sort-value="1993" | 1993-10-06
| [[Ибараки (префектура)]]
| ''[[:d:Q11598573|keirin cyclist]]''
|
|
|
|-
| 2015
| 2017
| ''[[:d:Q66459001|Alexandra Mitroshina]]''
| data-sort-value="1994" | 1994-06-27
| [[Петрозаводск]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q28692502|women's rights activist]]''<br/>''[[:d:Q45217546|Instagram blogger]]''<br/>''[[:d:Q8246794|блогер]]''<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]''
|
| [[:commons:Category:Alexandra Mitroshina|Alexandra Mitroshina]]
|
|-
| 2012
| 2016
| ''[[:d:Q116136749|Irina Dolinina]]''
| data-sort-value="1994" | 1994-12-06
|
| [[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q105322853|iStories]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q123956210|Natalia Tyshkevich]]''
| data-sort-value="1994" | 1994-03-13
|
| [[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q106512525|DOXA]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q131265049|Arseny Stolyarov]]''
| data-sort-value="1994" | 1994-08-30
|
| ''[[:d:Q61974554|table hockey player]]''
|
|
|
|-
|
| 2016
| ''[[:d:Q81807646|Maria Borzunova]]''
| data-sort-value="1995" | 1995-01-14
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1414443|кинематографист]]''
| ''[[:d:Q155172|TV Rain]]''
| [[:commons:Category:Maria Borzunova|Maria Borzunova]]
|
|-
|
| 2019
| ''[[:d:Q96623233|Roman Yuneman]]''
| data-sort-value="1995" | 1995-04-03
| [[Даттельн]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
|
| [[:commons:Category:Roman Junemann|Roman Junemann]]
|
|-
| 2012
| 2016<br/>2018
| ''[[:d:Q111610241|Alesya Marokhovskaya]]''
| data-sort-value="1995" | 1995-04-01
| [[Магадан]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q7102061|Organized Crime and Corruption Reporting Project]]''<br/>''[[:d:Q105322853|iStories]]''<br/>''[[:d:Q170135|Novaya Gazeta]]''<br/>''[[:d:Q4138513|Gimnasium N.G. Bàssov]]''
| [[:commons:Category:Alesya Marokhovskaya|Alesya Marokhovskaya]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q137189129|Raynald Okanta]]''
| data-sort-value="1995" | 1995-01-20
|
| [[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q482980|автор]]''<br/>''[[:d:Q484876|chief executive officer]]''<br/>''[[:d:Q911554|business magnate]]''<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>[[инвестор]]<br/>''[[:d:Q4479442|founder]]''
| ''[[:d:Q137189541|Rokanta Holding Group]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q77483611|Yegor Zhukov]]''
| data-sort-value="1998" | 1998-07-28
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q48282|укучы]]''<br/>''[[:d:Q4110598|видеоблогер]]''<br/>''[[:d:Q578109|телепродюсер]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
| [[:commons:Category:Yegor Zhukov|Yegor Zhukov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q105202128|Tatiana Strakhova]]''
| data-sort-value="1998" | 1998-12-15
| [[Россия]]
| ''[[:d:Q5322166|дизайнер]]''<br/>''[[:d:Q315247|university student]]''
|
|
| data-sort-value="2018" | 2018-01-22
|-
|
|
| ''[[:d:Q114853649|Temirlan Sultanbekov]]''
| data-sort-value="1998" | 1998-09-12
| [[Балыкчы (шәһәр)|Балыкчы]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q120498313|Kristina Kovalenko]]''
| data-sort-value="1999" | 1999-10
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q23038345|википедияче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q139405602|Максим Дрёмов]]''
| data-sort-value="1999" | 1999-07-07
| [[Акмәсҗит]]
| [[шагыйрь]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q139761299|Лиза Хереш]]''
| data-sort-value="2002" | 2002-01-26
|
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q9363889|әдәби тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
|
|
|
|-
| 2016-11-01
|
| ''[[:d:Q55076795|Nikita Kazeev]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q84071240|Yandex School of Data Analysis]]''
|
|
|-
|
| 2015-09
| ''[[:d:Q57434454|Olga Zeveleva]]''
|
|
| ''[[:d:Q117021722|political sociologist]]''
| ''[[:d:Q28695|Хельсинки университеты]]''<br/>''[[:d:Q221653|Утрехт университеты]]''
|
|
|-
| 2015-09-01
| 2017
| ''[[:d:Q57493606|Juniar Laraswanda Umagapi]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q2670027|Dewan Perwakilan Rakyat]]''
|
|
|-
| 2012-06-30
| 2014-06-30
| ''[[:d:Q58303920|Ilya Kashnitsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Көньяк Дания Университеты|Көнъяк Дания Университеты]]<br/>"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q3012158|Netherlands Interdisciplinary Demographic Institute]]''
|
|
|-
| 2008-08-07
| 2012-05-05
| ''[[:d:Q59698805|Kofi Aduo-Adjei]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q56278142|University of Ghana Business School]]''<br/>''[[:d:Q100946280|University of Cape Coast Faculty of Social Sciences]]''
|
|
|-
| 2005<br/>2001
| 2007-08<br/>2005
| ''[[:d:Q60039087|Gordey Yastrebov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q707272|University of Bamberg]]''<br/>''[[:d:Q54096|Көлн университеты]]''<br/>"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты<br/>[[Россия фәннәр академиясе]]
|
|
|-
| 2003
| 2012
| ''[[:d:Q60039105|Dmitry Kurakin]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты<br/>[[Yel universitetı|Йель университеты]]<br/>''[[:d:Q213439|Вирҗиния университеты]]''<br/>''[[:d:Q930528|Тренто университеты]]''
|
|
|-
| 2010
| 2013
| ''[[:d:Q61919578|Dmitry Bolkunets]]''
|
|
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты
| [[:commons:Category:Dmitry Bolkunets|Dmitry Bolkunets]]
|
|-
| 2012-09-01
| 2014-06-30
| ''[[:d:Q85487723|Ya V Malygin]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q2177111|Н. И. Пирогов исемендәге Россия илкүләм тикшеренү медицина университеты]]''<br/>''[[:d:Q4304082|Россия медицина университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
|
|
|-
|
| 2016-12-16
| ''[[:d:Q86000553|Yuri Rykov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q721064|Nanyang Technological University]]''
|
|
|-
| 2017-11-01
|
| ''[[:d:Q88787558|Vladimir Kuznetsov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201789|Россия фәннәр академиясенең Каты җисем физикасы институты]]''
|
|
|-
| 2018-11-01
| 2022-09-08
| ''[[:d:Q89500047|Federico Gallo]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
| 2019-06-11
| ''[[:d:Q89823360|Aleksei Kuzin]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2016-09
| 2018-07
| ''[[:d:Q89830671|Kim I Adameyko]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Россия фәннәр академиясе]]
|
|
|-
| 2017-09-01
|
| ''[[:d:Q90017226|Amir Bakarov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2018-09-01
|
| ''[[:d:Q90018696|Robiul Islam]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Иннополис университеты|Иннополис Университеты]]
|
|
|-
| 2016-09-01<br/>2012-09-01
| 2018-07-01<br/>2016-07-01
| ''[[:d:Q91157086|Ekaterina Sakharova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1341845|EMBL's European Bioinformatics Institute]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q91168097|Ivan Smirnov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q15319501|social scientist]]''
| "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q1145731|University of Technology Sydney]]''<br/>''[[:d:Q317070|University of Mannheim]]''<br/>[[Ахеннең Рейн-вестфалия техник университеты|Ахеннең Рейн-Вестфалия техник үнивирситите]]
|
|
|-
| 2017-11-21
| 2017-11-21
| ''[[:d:Q91733422|Сергей Щебетенко]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты<br/>[[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>[[Пермь дәүләт мәдәният институты]]
|
|
|-
| 2021-09
|
| ''[[:d:Q92231362|Vyacheslav Golovin]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q92633584|Evgeny A Antipov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
| 2017
| 2019
| ''[[:d:Q96220390|Yuri Markov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q100736334|Alexey Raksha]]''
|
|
| ''[[:d:Q12360779|демограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Федераль дәүләт статистикасы хезмәте]]<br/>"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
| 2009<br/>2011
| ''[[:d:Q101113183|Daria Khlevnyuk]]''
|
|
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
| "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q101113279|Moscow Institute of Socio-Cultural Programs]]''<br/>''[[:d:Q214341|Амстердам университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102387605|Valentina Alekseevna Kiritchenko]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102422033|Andrey Soldatenkov]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102446189|Evgeniy Panov]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102446273|Alexey Balaev]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102607239|Nikon Kurnosov]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102787607|Pavel Sechin]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102801770|Anna Sokolova]]''
|
|
|
|
|
|
|-
| 2016-09-01
| 2017-09-01
| ''[[:d:Q104139275|Bogdan Kirillov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q106413411|Elena Staricyna]]''
|
|
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|
|-
| 2021-11-01
|
| ''[[:d:Q117192919|Denis A. Bodrov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1810862|П. Н. Лебедев исемендәге РФА Физика институты]]''<br/>"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q118611993|Roman Zheleznov]]''
|
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q11499147|сәяси активист]]''
|
|
|
|-
| 2014-09-01
| 2016-09-01
| ''[[:d:Q120615092|Maxim Senkov]]''
|
|
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q2427207|CERGE-EI]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q124453912|Daria Petushkova]]''
|
|
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>[[Гыйльми хезмәткәр]]
| ''[[:d:Q1430113|Institut national des langues et civilisations orientales]]''
|
|
|-
| 2021
|
| ''[[:d:Q126923790|Daryna Medvedchuk]]''
|
|
|
|
|
|
|-
| 2009
| 2013
| ''[[:d:Q137518921|Jules Sergei Fediunin]]''
|
|
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q546118|Paris-Sorbonne University - Paris IV]]''<br/>''[[:d:Q1430113|Institut national des langues et civilisations orientales]]''<br/>''[[:d:Q273518|Югары иҗтимагый фәннәр мәктәбе]]''<br/>''[[:d:Q486156|Осло университеты]]''
|
|
|-
| 2006
| 2011
| ''[[:d:Q137545000|Margarita Lyutova]]''
|
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q11606480|economic pundit]]''<br/>''[[:d:Q76626407|economic journalist]]''
| ''[[:d:Q2304119|Vedomosti]]''<br/>''[[:d:Q155172|TV Rain]]''<br/>''[[:d:Q18340732|Meduza]]''<br/>''[[:d:Q125780326|The Breakfast Show]]''<br/>[[Rusiä Federatsiäseneñ Üzäk bankı|Русия Федерациясенең Үзәк банкы]]
|
|
|-
| 2017
| 2019
| ''[[:d:Q139591946|Darina Grekhova]]''
|
|
| ''[[:d:Q3391743|сынлы сәнгать эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q139859334|Olga Lermontova]]''
|
| [[Мәскәү]]
| [[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]''
| [[Google]]<br/>[[Microsoft]]<br/>''[[:d:Q11463|Adobe]]''<br/>''[[:d:Q7836092|Travelport]]''<br/>''[[:d:Q267313|McAfee, LLC]]''<br/>''[[:d:Q4274899|Microsoft Russia]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q139890890|Kirill Solovev]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Карл һәм Франц исемендәге Грац университеты|Грац университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q140140251|Vyacheslav Guch]]''
|
|
| ''[[:d:Q2552738|product manager]]''
| ''[[:d:Q4389244|ZAO Raiffeisenbank]]''
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
* [http://www.hse.ru/ Югары икътисад мәктәбе порталы]
* [http://fdp.hse.ru/ufa/ Уфимский региональный центр новрузов подготовки] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130625125449/http://fdp.hse.ru/ufa/ |date=2013-06-25 }} — официальный сайт
* [http://hse-inc.ru/ Югары икътисад мәктәбе Бизнес-инкубаторы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413110823/http://hse-inc.ru/ |date=2012-04-13 }}
* [http://case-club.ru/ Case Club] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130601161016/http://case-club.ru/ |date=2013-06-01 }} — официальный сайт
== Моны да карагыз ==
{{Портал|Мәгариф}}
* [[Россия югары уку йортлары исемлеге]]
[[Төркем:Әлифба буенча университетлар]]
[[Төркем:Россия университетлары]]
[[Төркем:Икътисад юнәлешле югары уку йортлар]]
[[Төркем:Мәскәү югары уку йортлары]]
tmp897j9sgugib7u6p6zgo1argk2ber
Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
0
179390
5963309
5960448
2026-06-15T11:14:05Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963309
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''{{Label|Q322964|lang=tt}}''' ({{lang-ru|{{Label|Q322964|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q322964|lang=en}}}}) — [[Россия]]нең алдынгы университетларының берсе. Университет 1944 елда [[Мәскәү дәүләт университеты]] халыкара факультеты нигезендә ачыла.
==Белем юнәлешләре==
12 бакалавр программасы буенча кадрлар әзерли:
# Халыкара мөнәсәбәтләр
# Чит ил төбәкләрен тикшерү
# Икътисад
# Журналистика
# Реклама һәм җәмгыять белән элемтә
# Юриспруденция
# Менеджмент
# Сәясәт белеме
# Дәүләт һәм муниципаль идарә итү
# Социология
# Сәүдә эше
# Экология һәм табигать файдалануы
== Магистратура ==
# Халыкара мөнәсәбәтләр
# Чит ил төбәкләрен тикшерү
# Икътисад
# Журналистика
# Педагогик белем/[[Телбелем]]
# Юриспруденция
# Менеджмент
# Политология
# Дәүләт һәм муниципаль идарә итү
# Социология
# Сәүдә эше
# Социаль-мәдәният эше
== Укыткан телләр==
Бүгенге көнгә университетта 53 тел укытыла <ref>[http://www.mgimo.ru/study/languages/list/index.phtml Преподавание иностранных телев в МГИМО (школы)]</ref>:
{| width=550 %
|
* [[Азәрбайҗан теле|Азәрбайҗан]]
* [[Албан теле|Албан]]
* [[Амхар теле|Амхар]]
* [[Инглиз теле]] (бөтен бүлекчәләрдә)
* [[Гарәп теле]]
* [[Африкаанс]]
* [[Бенгаль теле|Бенгаль]]
* [[Болгар теле|Болгар]]
* [[Маҗар теле]]
* [[Вьетнам теле]]
* [[Нидерланд теле]]
* [[Грек теле]]
* [[Тари]]
* [[Дат теле]]
* [[Иврит]]
* [[Индонезия теле|Индонезия]] / [[Малайя теле|Малайзия]]
* [[Испан теле|Испан]]
* [[Итальян теле|Итальян]]
|
* [[Кытай теле|Кытай]]
* [[Корей теле|Корей]]
* [[Лао теле|Лао]]
* [[Латин теле|Латин]]
* [[Латыш теле|Латыш]]
* [[Литва теле]]
* [[Молдав теле|Молдав]]
* [[Монгол теле|Монгол]]
* [[Алман теле]]
* [[Фарсы теле]]
* [[Норвег теле]]
* [[Поляк теле]]
* [[Португал теле]]
* [[Пушту]]
* [[Румын теле|Румын]]
* [[Рус теле|Рус, чит ил теле кебек]]
* [[Серб теле|Серб]]
* [[Словак теле|Словак]]
|
* [[Словен теле|Словен]]
* [[Суахили]]
* [[Таҗик теле|Таҗик]]
* [[Тай теле|Тай]]
* [[Төрек теле|Төрек]]
* [[Төрекмән теле|Төрекмән]]
* [[Үзбәк теле]]
* [[Украин теле|Украин]]
* [[Урду]]
* [[Фин теле|Фин]]
* [[Француз теле|Француз]]
* [[Һинди]]
* [[Хорват теле|Хорват]]
* [[Чех теле|Чех]]
* [[Швед теле|Швед]]
* [[Эстон теле|Эстон]]
* [[Япон теле|Япон]]
|}
Бакалавриатка һәм магистратурага керү вакытында абитуриентларны шушы телләрне тапшыру хокукы бар:
* [[Инглиз теле|Инглиз]]. Иң авыр бүлем.
* [[Гарәп теле|Гарәп]]. Иң җиңел булекчә. Бу телне сайлаган һәм тапшырган абитуриентлар күбесе укырга керә.
* [[Индонезия теле|Индонезия]]
* [[Испан теле|Испан]]
* [[Итальян теле|Итальян]]
* [[Корей теле|Корей]]
* [[Кытай теле|Кытай]]
* [[Монгол теле|Монгол]]
* [[Алман теле]]
* [[Төрек теле|Төрек]]
== Эндаумент-фонд ==
Университетын ярдәммчеләре советы рәисе [[В. Потанинны хәйрия фонды]], "[[Норильск никеле]]" тау-металлургия компаниясе генераль директоры, институт тәмамлаучы Владимир Потанин булып тора.
Университетта [[Россия]]дәге беренче эндаумент-мая, Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты үсеше фонды ачылды <ref>{{Citation |title=Об Эндаумент МГИМО |url=http://fund.mgimo.ru/document162076.phtml/ |access-date=2016-06-21 |archive-date=2014-02-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140210104104/http://fund.mgimo.ru/document162076.phtml |dead-url=yes }}</ref>.
Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институтына В. Потанин $6,5 млн. тапшырды.
== Шәхесләр==
=== Җитәкчелек ===
* [[1944]]—[[1944]] [[Удальцов, Иван Дмитриевич|Удальцов Иван Дмитриевич]]
* [[1944]]—[[1945]] [[Степанов, Николая Василий Улы|Степанов Николая Василий Улы]]
* [[1945]]—[[1949]] [[Францы, Георгий Павлович|Франц Георгий Павлович]]
* [[1949]]—[[1952]] [[Верещагин, Иван Кузьмич|Верещагин Иван Кузьмич]]
* [[1952]]—[[1955]] [[Лобанов, Иван Иванович|Лобанов Иван Иванович]]
* [[1955]]—[[1957]] [[Иваново, Михаил Сергеевич|Иваново Михаил Сергеевич]]
* [[1958]]—[[1963]] [[Рыженко, Федор Данилович|Рыженко Федор Данилович]]
* [[1963]]—[[1965]] [[Кулаков, Леонид Николаевич|Кулаков Леонид Николаевич]]
* [[1965]]—[[1968]] [[Мирошниченко, Борис Пантелеймонович|Мирошниченко Борис Пантелеймонович]]
* [[1968]]—[[1971]] [[Яковлев, Михаил Данилович|Яковлев Михаил Данилович]]
* [[1971]]—[[1974]] [[Солдатов, Александр Алексеевич|Солдатов Александр Алексеевич]]
* [[1974]]—[[1985]] [[Лебедев, Николая Иванович (дипломат)|Лебедев Николая Иванович]]
* [[1985]]—[[1990]] [[Овинников, Ричард Сергеевич|Овинников Ричард Сергеевич]]
* [[1990]]—[[1992]] [[Степанов, Андрей Иванович|Степанов Андрей Иванович]]
* [[1992]]— хәзерге көнгә кадәр, [[Анатолий Торкунов]]
=== Укытучылар ===
{{seealso|Төркем:Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты укытучылары}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q322964. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p108/Q322964/p580:башлау,p108/Q322964/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p69,p106,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! әлма-матер
! һөнәр төре
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
|
|
| [[Евгений Тарле]]
| data-sort-value="1875" | 1875-10-27<br/>1874-11-20
| [[Киев]]
| ''[[:d:Q56709687|Historisch-philosophische Fakultät der Kiewer Universität]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-01-05<br/>1955-01-06
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15071463|Jakov Mironovitsj Magaziner]]''
| data-sort-value="1882" | 1882-01-06<br/>1882-01-19
| [[Харьков]]
| ''[[:d:Q16713603|Харкаўская губернская гімназія]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| [[адвокат]]<br/>''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-04-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4469264|Ivan Udaltsov]]''
| data-sort-value="1885" | 1885-03-07
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>[[хокук белгече]]
| data-sort-value="1958" | 1958-01-30
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15065730|Boris Moisejevič Dancig]]''
| data-sort-value="1886" | 1886<br/>1896
| [[Нижын]]
| ''[[:d:Q12173050|Faculty of Law of Taras Shevchenko National University of Kyiv]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
| data-sort-value="1973" | 1973
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q1789298|Sergei Borisovitch Krylov]]''
| data-sort-value="1888" | 1888-01-13
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q16533|хөкемче]]''<br/>[[хокук белгече]]
| data-sort-value="1958" | 1958-11-24
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21534868|Vasily Smirnov]]''
| data-sort-value="1889" | 1889-02-25
| ''[[:d:Q14621142|Починок (Галичан кӀошт)]]''
| ''[[:d:Q2560792|Вилнә хәрби укуханәсе]]''
| [[офицер]]<br/>''[[:d:Q1056391|мәктәп директоры]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-11-19
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q17617465|Stepan Kechekjan]]''
| data-sort-value="1890" | 1890-03-25<br/>1890
| ''[[:d:Q1347765|Nakhichevan-on-Don]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[адвокат]]<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-06-24
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4077777|Kharlampy Baranov]]''
| data-sort-value="1892" | 1892-02-23
| ''[[:d:Q24484405|Mishin]]''
| ''[[:d:Q2029787|Лазарев көнчыгыш телләре институты]]''<br/>''[[:d:Q4061516|Александр хәрби укуханәсе]]''
| ''[[:d:Q620573|гарәбиятче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-03-05
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4269550|Lazar Lunts]]''
| data-sort-value="1892" | 1892-01-17<br/>1892
| [[Тарту]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1979" | 1979-12-18
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q16672759|Nikolay Nikolaevitsj Ljubimov]]''
| data-sort-value="1894" | 1894-11-25
| [[Калуга]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-04-08
|
|-
| 1945
| 1947
| ''[[:d:Q19909246|Arkady Sidorov]]''
| data-sort-value="1900" | 1900-02-08
| ''[[:d:Q2106536|Pochinki]]''<br/>[[Нижгар губернасы|Түбән Новгород губернасы]]
| ''[[:d:Q1246977|Кызыл профессура институты]]''<br/>''[[:d:Q4229939|Свердлов ис. коммунистик университет]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-03-11
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q100439901|Салий Сергеевич Майзель]]''
| data-sort-value="1900" | 1900-09-11
| [[Лепель|Лепел]]
| ''[[:d:Q4304150|Мәскәү Көнчыгышны өйрәнү институты]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q19361455|semitologist]]''<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-04-07
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q111077106|María Luisa González Rodríguez]]''
| data-sort-value="1900" | 1900-08-24
| [[Медина-де-Помар]]
| ''[[:d:Q308963|University of Salamanca]]''<br/>''[[:d:Q35854422|Cuerpo Facultativo de Archiveros, Bibliotecarios y Arqueólogos]]''
| ''[[:d:Q182436|китапханәче]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="1998" | 1998
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q2642103|Aleksandr Fyodorovich Shishkin]]''
| data-sort-value="1902" | 1902-12-23
| [[Россия империясе]]
| ''[[:d:Q4407698|Санкт-Петербург дәүләт мәдәният институты]]''
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-11-06
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q1422312|Feodor I. Kozhevnikov]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-03-15
| [[Смоленск]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''
| ''[[:d:Q16533|хөкемче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="1998" | 1998-03-22
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4492430|Yuri Frantsov]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-10-01
| [[Мәскәү]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-04-18
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4280774|Albert Manfred]]''
| data-sort-value="1906" | 1906-08-15
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q4454719|Tenischew-Schule]]''<br/>''[[:d:Q4201527|institut historique RANION]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-12-16
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q25391187|A. I. Andrushchenko]]''
| data-sort-value="1906" | 1906-09-23
| [[Россия империясе]]
| ''[[:d:Q9397809|Zhytomyr Ivan Franko State University]]''<br/>''[[:d:Q4304063|Мәскәү шәһәр педагогика университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-03-08
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| [[Эсфир Файнберг]]
| data-sort-value="1908" | 1908-03-31
| [[Бобруйск|Бабруйск]]
| ''[[:d:Q4304150|Мәскәү Көнчыгышны өйрәнү институты]]''
| ''[[:d:Q15991218|Япония белгече]]''
|
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q20514463|Artashes Arakelyan]]''
| data-sort-value="1909" | 1909-04-28
| ''[[:d:Q158903|Шуша]]''
| ''[[:d:Q2072655|Azerbaijan State University of Economics]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
| data-sort-value="1993" | 1993-11-10
| [[Мәскәү]]
|-
| 1940
|
| ''[[:d:Q78025712|Lidia Modzhoryan]]''
| data-sort-value="1911" | 1911-06-10
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4304336|Мәскәү юридик институты]]''
| ''[[:d:Q14866863|international law scholar]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>[[хокук белгече]]
| data-sort-value="1996" | 1996<br/>1998
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60832755|Intojo]]''
| data-sort-value="1912" | 1912-07-27
|
|
| [[язучы]]
| data-sort-value="1971" | 1971-01-22
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4088030|Anatoly Blatov]]''
| data-sort-value="1914" | 1914-06-28
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4163239|Dnipro Institute of Infrastructure and Transport]]''<br/>''[[:d:Q15628703|СБКФ ҮК каршындагы Югары фирка мәктәбе]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-10-01
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4464591|Vladimir Trukhanovsky]]''
| data-sort-value="1914" | 1914-07-15
| [[Бацвинавка]]
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| data-sort-value="2000" | 2000-03-10
| ''[[:d:Q16022493|Палицы (Москван область)]]''
|-
| 1954
|
| ''[[:d:Q114428351|Boris Stepanovič Isaenko]]''
| data-sort-value="1914" | 1914-05-31<br/>1914
| [[Харбин]]
| ''[[:d:Q4304150|Мәскәү Көнчыгышны өйрәнү институты]]''
| ''[[:d:Q15255771|синолог]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-05-31<br/>1965
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15065063|Fyodor Volkov]]''
| data-sort-value="1916" | 1916-02-28
| [[Кострома губернасы]]
| ''[[:d:Q5279909|Россия Федерациясе Чит ил эшләре министрлыгының Дипломатия академиясе]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="2007" | 2007-10-29
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q3811071|Julia Abramovna Dobrovol'skaja]]''
| data-sort-value="1917" | 1917-08-25
| [[Түбән Новгород]]
| ''[[:d:Q4407696|Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университетының Сәнәгый менеджмент, икътисад һәм сәүдә институты]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q2504617|раманис]]''<br/>''[[:d:Q61790670|italianist]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="2016" | 2016-07-25
| [[Тонецца-дель-Чимоне]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4181520|Igor Zhukovsky]]''
| data-sort-value="1918" | 1918-09-16
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4538869|К. Д. Ушинский исемендәге Ярославль дәүләт педагогия университеты]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| data-sort-value="1997" | 1997-04-16
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4372435|Viktor Popov]]''
| data-sort-value="1918" | 1918-05-19
| [[Әстерхан]]
| ''[[:d:Q4304155|Мәскәү фәлсәфә, әдәбият һәм тарих институты]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="2007" | 2007-09-01
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4458453|Sergey Tikhvinsky]]''
| data-sort-value="1918" | 1918-09-01
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q4304150|Мәскәү Көнчыгышны өйрәнү институты]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q15255771|синолог]]''
| data-sort-value="2018" | 2018-02-24
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q112130699|Любомудрова, Валентина Владимировна]]''
| data-sort-value="1918" | 1918-02-01
| [[Тула]]
| [[Мәскәү дәүләт юридик университеты]]
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| data-sort-value="1999" | 1999-11-10
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4067741|Viktor Anfilov]]''
| data-sort-value="1919" | 1919-07-10
| ''[[:d:Q4536228|Yakubovka]]''
|
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="2002" | 2002-02-15
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q12847486|Khalyk Korogly]]''
| data-sort-value="1919" | 1919-01-24
| [[Ашкабад]]
| ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''<br/>''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q16832248|иранист]]''
| data-sort-value="2001" | 2001-10-02
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4124733|Viktor Wolski]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-08-10
| [[Злынка]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q56759261|economic geographer]]''
| data-sort-value="1999" | 1999-11-18
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4171660|Zalman Dymshits]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-05-25
| [[Янавичы]]
| ''[[:d:Q4304150|Мәскәү Көнчыгышны өйрәнү институты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]]
| data-sort-value="1990" | 1990-01-06
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4219779|Gavriil Kesselbrenner]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-03-29
| ''[[:d:Q4438992|Stavrove]]''
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="2001" | 2001
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4302955|Григори Морозов]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-08-10
| [[Мәскәү]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>[[хокук белгече]]
| data-sort-value="2001" | 2001-12-10
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4508639|Yevgeny Chelyshev]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-10-27
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q61750959|Military Institute of Foreign Languages]]''
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q18524037|һинд телләре белгече]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| data-sort-value="2020" | 2020-07-13
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q112065087|I︠U︡riĭ Vasilʹevich Borisov]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-06-25
| [[Кирмәнчек]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="2013" | 2013-07-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4068359|Artyom Arabadzhyan]]''
| data-sort-value="1922" | 1922-12-15
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| ''[[:d:Q4304150|Мәскәү Көнчыгышны өйрәнү институты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| data-sort-value="2004" | 2004
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18786018|Emmanuil Gankin]]''
| data-sort-value="1922" | 1922-11-22<br/>1922
| [[Новгород-Сиверскый|Новһород-Сиверскый]]
| ''[[:d:Q4304150|Мәскәү Көнчыгышны өйрәнү институты]]''
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q15936497|африканис]]''
| data-sort-value="2014" | 2014-02-03
|
|-
| 1952
| 1956
| ''[[:d:Q2023785|Nikita Ilyich Tolstoy]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-04-15
| [[Вршац|Вршатс]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1996" | 1996-06-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4070497|Nina Harutyunova]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-04-30
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4304155|Мәскәү фәлсәфә, әдәбият һәм тарих институты]]''<br/>''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="2018" | 2018-02-17
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4491340|Juri Walerianowitsch Fokin]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-10-23
| [[Новгород-Сиверскый|Новһород-Сиверскый]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''
| data-sort-value="2009" | 2009-04-19
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q91711021|Vitaliy A. Kabatov]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-06-12<br/>1924
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''
| [[хокук белгече]]
| data-sort-value="2016" | 2016-09-23
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4193945|Valentin Zorin]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-02-09
| [[Мәскәү]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''
| data-sort-value="2016" | 2016-04-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4582212|Aleksander Kan]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-10-31
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q26700841|Scandinavian studies scholar]]''
| data-sort-value="2017" | 2017-01-22
| [[Стокгольм]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15437830|Mikhail Yakovlevich Zwilling]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-07-24
| [[Одесса]]
|
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="2013" | 2013-07-12
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q60831244|Robert Korigodsky]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-11-15
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4114529|ССРБ Саклану министрлыгының хәрби институты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="2020" | 2020-08-28
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q318911|Valentin Falin]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-04-03
| [[Санкт-Петербург]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q381160|эксперт]]''<br/>''[[:d:Q482980|автор]]''
| data-sort-value="2018" | 2018-02-22
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q1359054|Vadim Zagladin]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-06-23
| [[Мәскәү]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q16947320|гиясәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| data-sort-value="2006" | 2006-11-17
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4154004|Lionel Dadiani]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-05-26
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
| data-sort-value="2012" | 2012-11-22
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| [[Валентина Дмитриева]]
| data-sort-value="1927" | 1927-12-25
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q4304150|Мәскәү Көнчыгышны өйрәнү институты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="2012" | 2012-01-01
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4290652|Stanislav Menshikov]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-05-12
| [[Мәскәү]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| data-sort-value="2014" | 2014-11-13
| [[Амстердам]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q30345785|Dmitrij Vasil‘jevič Petrov]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-08-08
| ''[[:d:Q4074570|Бабушкин]]''<br/>[[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4304150|Мәскәү Көнчыгышны өйрәнү институты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q15991218|Япония белгече]]''
| data-sort-value="1994" | 1994-11-12
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q65131861|Vsevolod Ezhov]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-06-07
| [[Орехово-Зуево]]
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q84720573|Kuzmin, Sergey Andreevich]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-06-21
| [[Шаховская районы]]
| ''[[:d:Q4304150|Мәскәү Көнчыгышны өйрәнү институты]]''
| [[укытучы]]
| data-sort-value="2007" | 2007-12-29
| [[Мәскәү]]
|-
| 1952
| 1967
| ''[[:d:Q97183092|Yuri A. Zamoshkin]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-09-10
| [[Мәскәү]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| [[фәлсәфәче]]
| data-sort-value="1993" | 1993-01-25
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q2025648|Nikolai Leonov]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-08-22
| ''[[:d:Q23838967|Алмазово]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q9352089|разведчик]]''
| data-sort-value="2022" | 2022-04-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4523708|Betsy Shidfar]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-02-27
| ''[[:d:Q1106097|Змиив]]''
| ''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''
| ''[[:d:Q620573|гарәбиятче]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1993" | 1993-05-29
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4532078|Lev Entin]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-06-04
| [[Гомель]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты<br/>''[[:d:Q1959942|ССРБ Чит ил эшләре министрлыгы]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[хокук белгече]]
| data-sort-value="2025" | 2025-04-08
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q24352039|Irina Gerchikova]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-01-20
|
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="2016" | 2016-05-23
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q70253201|Vadim Sobakin]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-10-30
| [[Егорьевск]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| [[хокук белгече]]
| data-sort-value="2004" | 2004-04-22
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4170677|Vladimir Dunayev]]''
| data-sort-value="1929" | 1929
|
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-10-11
| [[Вашингтон (башкала)|Вашингтон]]
|-
|
|
| [[Габделхан Әхтәмҗан]]
| data-sort-value="1930" | 1930-12-10
| [[Мәскәү]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| [[галим]]
| data-sort-value="2018" | 2018-06-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4073466|Gennady Konstantinovich Ashin]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-10-21
| [[Түбән Новгород]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="2011" | 2011-01-06
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4104637|Leonid Vasilyev]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-10-09
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q15319501|social scientist]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q15255771|синолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="2016" | 2016-10-06
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4149638|Oleg Grinevsky]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-06-03<br/>1930-11-12
| [[Мәскәү]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="2019" | 2019-02-05
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4458563|Vladislav Borisovitsj Tichomirov]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-08-06
|
|
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1999" | 1999-12-31
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18277026|Yury Rybakov]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-09-14
|
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| data-sort-value="2023" | 2023-10-20
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q23656209|Arlen Meliksetov]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-01-01
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="2006" | 2006-02-15
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q60694832|Стржижовский, Лев Фёдорович]]''
| data-sort-value="1930" | 1930
|
| ''[[:d:Q168426|Мүнстер университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="2003" | 2003-10-26
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q19521766|Oleg Georgiëvitsj Oeltsiferov]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-11-27
| [[Иваново]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты<br/>''[[:d:Q4304150|Мәскәү Көнчыгышны өйрәнү институты]]''
| ''[[:d:Q18524037|һинд телләре белгече]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="2014" | 2014-01-21
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q22918415|Leonid Alayev]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-10-20
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''<br/>''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="2023" | 2023-07-31<br/>2023-07-30
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4483278|Igor Fesunenko]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-01-28
| [[Ырынбур]]
| ''[[:d:Q4304158|Мәскәү тарих-архив институты]]''
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| data-sort-value="2016" | 2016-04-28
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4255806|Sergey Lebedev]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-08-07
| [[Акъяр]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| [[галим]]
| data-sort-value="2016" | 2016-04-11
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4476820|Gennadiy Vasilevitsj Oeranov]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-09-22
| [[Мәскәү]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| data-sort-value="2014" | 2014-03-01<br/>2014
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q124770653|İrina Taqunova]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-09-25
|
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q462390|доцент]]''
| data-sort-value="2021" | 2021-03-12
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4079297|Eduard Batalov]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-02-05
| [[Воронеж]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q16308157|американист]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[фәлсәфәче]]
| data-sort-value="2018" | 2018-11
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4215276|Yury Karlov]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-01-03
| [[Витебск]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| data-sort-value="2002" | 2002-12-12
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4277713|Nikolay Maletin]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-11-28
| [[Ярославль]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15640500|Ivan Veremejenko]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-03-27
|
| ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
| data-sort-value="2013" | 2013-10-14
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q40024945|Antonina Koval]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-07-20
| [[Вознесенск]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q15936497|африканис]]''<br/>''[[:d:Q15976717|социолингвист]]''
| data-sort-value="2017" | 2017-05-13
| [[Мәскәү]]
|-
| 1995
|
| ''[[:d:Q77502112|Yury Maleyev]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-06-11
| [[Петергоф|Петерһоф]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| [[хокук белгече]]
| data-sort-value="2017" | 2017-12-03
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q130236500|Nina Mamedova]]''
| data-sort-value="1938" | 1938
|
| ''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q16832248|иранист]]''<br/>''[[:d:Q1363750|chair]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q87463915|Margarita Shiminova]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-05-09<br/>1939
|
|
| [[хокук белгече]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1967713|Doku Zavgayev]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-12-22
| ''[[:d:Q4083843|Beno-Yurt]]''
| ''[[:d:Q4145910|Тау төбәге дәүләт аграр университеты]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4245020|Mikhail Kuznetsov]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-07-27
| [[Осиповичи|Асиповичы]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты<br/>''[[:d:Q4465268|Suvorov Military School in Tula]]''
| [[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109493794|Коргун, Виктор Григорьевич]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-05-14
|
| ''[[:d:Q4412489|North-Caucasian Military School]]''<br/>''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''
|
| data-sort-value="2014" | 2014-01-04
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q19907947|Robert Yengibaryan]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-04-21<br/>1941-04-27
| [[Ереван]]
| ''[[:d:Q13052729|Faculty of Law, Yerevan State University]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| [[Вячеслав Белокреницкий]]
| data-sort-value="1941" | 1941-11-05
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109493563|Большаков, Борис Евгеньевич]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-05-24
| [[Мәскәү]]
|
|
| data-sort-value="2018" | 2018-11-17
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q3229779|Leonid Ivashov]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-08-31
| ''[[:d:Q21640981|Kyzylaskerský raion]]''
| ''[[:d:Q52223|Ташкент югары гомумхәрби җитәкчелек укуханәсе]]''<br/>''[[:d:Q14404494|М. В. Фрунзе исемендәге хәрби академия]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q4991371|солдат]]''<br/>''[[:d:Q12789688|colonel general]]''<br/>''[[:d:Q12789691|янарал-убирс]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4416803|Viktor Sergeyev]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-04-22
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="2026" | 2026-05-22
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4470369|Viktoriya Ukolova]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-05-11
| [[Сәмәрканд]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4719754|Alexander Nikolayevich Panov]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-07-06
| [[Мәскәү]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q15991218|Япония белгече]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12660644|Kipras Mažeika]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-03-08
| [[Каунас]]
| ''[[:d:Q4480746|МДУның журналистика факультеты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q56425414|media manager]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55104622|Старостин, Борис Сергеевич]]''
| data-sort-value="1944" | 1944
|
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
| data-sort-value="2003" | 2003
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4227402|Andrei Kokoshin]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-10-26
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q16308157|американист]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4426724|Vladimir Sogrin]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-03-11
| [[Чиләбе]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="2024" | 2024-11-22
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28664595|Aleksandr Bulatov]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-10-13
| [[Владивосток]]
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q63147339|Viatcheslav Mikhaïlovitch Nedochivine]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-06-06
|
| ''[[:d:Q4129748|School of Journalism & Mass Communication]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97315391|Гуревич, Татьяна Михайловна]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-12-28
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Алекс Баттлер]]
| data-sort-value="1946" | 1946-12-10
| [[Әстерхан]]
| ''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4403834|Larisa Savelʹeva]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-03-26
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29864971|Yevgeny Voronin]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-11-03
| [[Kireç|Киреч]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1671253|Vladimir Golitsyn]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-02-27
| [[Мәскәү]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q16533|хөкемче]]''
| data-sort-value="2023" | 2023-03-26
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4061756|Tatyana Alekseyeva]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-11-22<br/>1947
| [[Мәскәү]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>[[фәлсәфәче]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28500893|Tatiana Shakleina]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-12-01
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1054816|Мәскәү дәүләт лингвистика университеты]]''
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30346632|Andrey Baklanov]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-10-18
| [[Мәскәү]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q620573|гарәбиятче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q77503429|Vladimir F. Shavrov]]''
| data-sort-value="1947" | 1947
|
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| [[хокук белгече]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4199576|Mikhail Ilyin]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-08-27
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4192111|Natalya Zimyanina]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-11-18
|
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1350157|музыка тәнкыйтьчесе]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4292748|Andranik Migranyan]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-02-10
| [[Ереван]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15088812|Ալեքսանդր Ռաննիխ]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-07-25
| [[Мәскәү]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30346095|Sergey Kravchenko]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-08-22
| [[Свободный (шәһәр)]]
| ''[[:d:Q4248858|Курск дәүләт университеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
| 1989
| 2009
| ''[[:d:Q4289727|Andrey Melvil]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-05-08
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| [[Анатолий Торкунов]]
| data-sort-value="1950" | 1950-08-26
| [[Мәскәү]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q19829994|Корея белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q462390|доцент]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4532076|Vladimir Entin]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-01-09
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1054816|Мәскәү дәүләт лингвистика университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт юридик университеты]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>[[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15918828|Valery Sukhinin]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-01-16
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q26133514|Valentin Katasonov]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-04-05
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q520784|Aleksey Malashenko]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-02-02
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q3155377|ислам белгече]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| data-sort-value="2023" | 2023-01-03
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1964579|Lilia Shevtsova]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-10-07
| [[Львов]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты<br/>''[[:d:Q4059245|СБКФ ҮК каршындагы иҗтимагый фәннәр академиясе]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4130222|Yury Vyazemsky]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-06-05
| [[Санкт-Петербург]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4156588|Vladimir Degoyev]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-10-29
| ''[[:d:Q474871|Zolote Pole]]''
| [[К. Л. Хетагуров исемендәге Төньяк Осетия дәүләт университеты|Коста Леванович Хетагуров исемендәге Төньяк Осетия дәүләт университеты]]<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4341529|Nikolay Pavlov]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-03-13
| [[Мәскәү]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| [[Алексей Салмин]]
| data-sort-value="1951" | 1951-02-18
| [[Казан]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| [[галим]]
| data-sort-value="2005" | 2005-09-08
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4441743|Valentin Stepankov]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-09-17
| [[Пермь]]
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21133465|Шарков, Феликс Изосимович]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-07-20
| [[Карабаш (Мария Посады районы)]]
| [[И. Н. Ульянов исемендәге Чуаш дәүләт университеты]]
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21644395|Yekaterina Simonova-Gudzenko]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-01-30
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q27134464|Andrey Vladimirovitsj Kroetskich]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-08-30
| [[Мәскәү]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
|
|-
| 2001
| 2014
| ''[[:d:Q4194362|Andrey Zubov]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-01-16
| [[Мәскәү]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4315968|Негоица, Павел Афанасьевич]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-07-14
| [[Измаил]]
| ''[[:d:Q4480746|МДУның журналистика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4447241|Vladimir Sukhoi]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-12-26
| ''[[:d:Q2858004|Auly]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4367036|Alexey Podberezkin]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-02-07
| [[Мәскәү]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q62268219|Victor Sumsky]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-04-13
| [[Мәскәү]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4089059|Alexei Bogaturov]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-05-24
| [[Налчык]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4142328|Valentina Ivanovna Goloebeva]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-11-14
| [[Минск]]
| ''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4226395|Yevgeny Kozhokin]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-04-09
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4384817|Alexei Pushkov]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-08-10
| [[Ханбалык|Пекин]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19910608|Boris Mayer]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-03-02
| [[Новосибирск]]
| ''[[:d:Q4418232|Себер дәүләт геосистемалар һәм технологияләр университеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>[[фәлсәфәче]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4255836|Marina Lebedeva]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-03-28
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4480817|MSU Faculty of Psychology]]''
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16722189|Mark Entin]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-11-25
| [[Мәскәү]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q121998|илче]]''<br/>[[хокук белгече]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q23656525|Сальникова, Людмила Сергеевна]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-11-11
| [[Мәскәү]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97209072|Irina Lwowna Timonina]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-05-24
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''
| ''[[:d:Q15991218|Япония белгече]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q112523297|Sergei Kretov]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-08-28
| [[Богучар]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18278779|Georgy Toloraya]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-04-03
| [[Мәскәү]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q19829994|Корея белгече]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65150052|Дорошков, Владимир Васильевич]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-08-16
| ''[[:d:Q2708368|Kletnyansky District]]''
| ''[[:d:Q4408431|Сарытау дәүләт юридик академиясе]]''
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97162875|Nikolay Shvets]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-05-17
| ''[[:d:Q4106382|Veliki Budishcha]]''
| ''[[:d:Q4304088|Мәскәү дәүләт ачык университеты]]''<br/>''[[:d:Q2250766|Советлар Берлеге Маршалы Георгий Жуков исемендәге Хәрби һава-космос саклану академиясе]]''<br/>''[[:d:Q1934911|РФ КК Генераль штабы хәрби академиясе]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q3292694|Marie Mendras]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-11-14
| [[Нёйи-сюр-Сен|Нөйи-сүр-Сен]]
| ''[[:d:Q1430113|Institut national des langues et civilisations orientales]]''<br/>[[Säyäsi tikşerenülär institutı (Parij)|Сәяси тикшеренүләр институты]]<br/>''[[:d:Q1075104|Эссекс университеты]]''<br/>''[[:d:Q1352632|Paul H. Nitze School of Advanced International Studies]]''<br/>[[Harvard universitetı|Гарвард университеты]]<br/>''[[:d:Q193727|Джон Һопкинс үниверситеты]]''
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4103377|Yevgeniya Vanina]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-12-24
|
| ''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q18524037|һинд телләре белгече]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q2442933|Sergey Markov]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-04-18
| [[Дубна]]
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4099541|Буренин, Алексей Николаевич]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-06-26
|
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4056403|Alexei Avtonomov]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-03-09
| [[Мәскәү]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4183584|Andrey Zagorsky]]''
| data-sort-value="1959" | 1959
| [[Мәскәү]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4275267|Boris Makarenko]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-08-09
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''<br/>[[Prinston universitetı|Принстон университеты]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28052574|Olga Chetverikova]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-06-18
| [[Мәскәү]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q130447518|Վլադիսլավ Գասումյանով]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-11-23
| [[Бакы]]
| ''[[:d:Q2387454|Илкүләм авиация университеты]]''<br/>[[SSRB däwlät iminlek komitäte|ССҖБ дәүләт иминлек кәмитите]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4132972|Oksana Gaman-Golutvina]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-11-14
| [[Киев]]
|
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4293630|Vladimir Milovidov]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-01-13
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
| 2019-01-01
|
| ''[[:d:Q59446945|Alexander Sergunin]]''
| data-sort-value="1960" | 1960
|
| ''[[:d:Q492766|Нижгар ил үнивирситите]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97659766|Воскресенский, Алексей Дмитриевич]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-05-14
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Илһам Әлиев]]
| data-sort-value="1961" | 1961-12-24
| [[Бакы]]
| ''[[:d:Q25539284|Baku city secondary school number 6]]''<br/>Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4421109|Alexei Sitnikow]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-02-24
| [[Новосибирск]]
| ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q1047293|University of California, Santa Cruz]]''<br/>''[[:d:Q1063665|Prague University of Economics and Business]]''<br/>''[[:d:Q2376759|Россия дәүләт хезмәте академиясе]]''
| ''[[:d:Q5027838|campaign manager]]''<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]''
|
|
|-
| 2008-01-09
|
| ''[[:d:Q21644586|Dmitry Streltsov]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-06-29
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
|
|-
| 1997
| 2016
| ''[[:d:Q4100130|Irina Busygina]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-03-29
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q16655653|Institute of Europe, Russian Academy of Sciences]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q84721775|S. G. Pepeliaev]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-12-06
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[адвокат]]
|
|
|-
|
|
| [[Дмитрий Быков (1967)]]
| data-sort-value="1967" | 1967-12-20
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4480746|МДУның журналистика факультеты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q864380|биограф]]''<br/>''[[:d:Q18844224|язучы-фантаст]]''<br/>''[[:d:Q4220892|кинокритик]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q1086863|калумнис]]''<br/>''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4372000|Elena Georgievna Ponomareva]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-11-21
| [[Благовещенск]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q462390|доцент]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q6505041|Kirill Koktysh]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-11-30
| [[Минск]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q1685363|пропагандист]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q26776827|Mikhail Myagkov]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-10-26
| [[Мәскәү]]
| [[Россия дәүләт гуманитар университеты]]
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4150277|Aleksey Gromyko]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-04-20
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
|
|
| [[Владимир Мединский]]
| data-sort-value="1970" | 1970-07-18
| [[Смила]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q8246794|блогер]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4077569|Oleg Barabanov]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-03-18
| [[Бийск]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q108738073|Mikhail Lobov]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-02-01
| [[Чиләбе]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q16533|хөкемче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4148849|Vladislav Grib]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-05-16
| [[Умань|Уман]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| [[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4256996|Vladimir Legoyda]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-08-08
| [[Костанай|Куштанай]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15088520|Sergey Ryazantsev]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-04-26
| [[Ставрополь крае]]
| ''[[:d:Q4439029|Ставрополь дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30346647|Сергей Александрович Афонцев]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-01-27
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21644003|Dmitry Polikanov]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-12-28
| [[Мәскәү]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4061649|Denis Alekseyev]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-07-29
|
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q69423232|киносценарист]]''<br/>''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q84720641|Mihail Arkadʹevič Lipkin]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-11-12
|
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q47453727|Andrey Sergeevich Usachov]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-03-17
| [[Мәскәү]]
| [[Россия дәүләт гуманитар университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q56417579|чыганаклар белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| [[Ренат Биккин]]
| data-sort-value="1979" | 1979-07-21
| [[Санкт-Петербург]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q3155377|ислам белгече]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[хокук белгече]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q43426733|Фёдор Войтоловский]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-04-13
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
|
|-
| 2002
|
| ''[[:d:Q133755335|Olga Lebedeva]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-04-13
| [[Мәскәү]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''<br/>''[[:d:Q106678486|Featureautor]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15290865|Andrey Baykov]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-06-18
| [[Череповец]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q138864075|Зиновьева Елена Сергеевна]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-08-19
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
| 2012
|
| ''[[:d:Q116980222|Igor Okunev]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-10-24
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q230899|Манчестер университеты]]''<br/>Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q52386692|political geographer]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q51668882|Владимир Алексеевич Аватков]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-09-18
| [[Мәскәү]]
|
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109378413|Henry Sardaryan]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-09-29
| [[Ереван]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q57417698|S.A. Gutnik]]''
|
|
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-09-01
|
| ''[[:d:Q57486992|Vladimir Osipov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1781198|агроном]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q58151072|Kovalchuk Julia]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
| 2001-01-01
|
| ''[[:d:Q58881913|Andrey Kazantsev]]''
|
|
| [[Россия дәүләт гуманитар университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-09-04
|
| ''[[:d:Q59399224|Victor Erokhin]]''
|
|
| ''[[:d:Q4097537|Брянск дәүләт техник университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-02-07
|
| ''[[:d:Q88084201|Olga Kishko]]''
|
|
| ''[[:d:Q1054816|Мәскәү дәүләт лингвистика университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q104629007|Metso Igityan]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q110980319|Vancetti Georgievič Safronov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q117255392|Natallia Kapitonova]]''
|
|
|
|
|
|
|-
| 2019-06-01
|
| ''[[:d:Q120613914|Anna Andrejevna Pestova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
===Тәмамлаучылар===
{{seealso|Төркем:Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институтын тәмамлаучылар}}
*Потанин, Владимир Олегович — "Норильск никеле""' ПАО — тау-металлургия компаниясе башлыгы.
*Конов Дмитрий Владимирович – "[[Сибур Холдинг]]" ААҖ башлыгы.
* [[Сергей Лавров Викторович]] — [[Россия Чит ил эшләре министрлыгы сайты|Россия Чит ил эшләре министры]].
* Косачев, Константин Иосифович — Азат Илләр Эшләре, чит илләрдә яшәгән ватандашлар һәм халыкара гуманитар бәйләнешләр буенча федераль агентлык башлыгы.
* Илһам Гейдар улы Алиев – 2003 елдан [[Азәрбайҗан]] Җөмһүрияте Президенты.
* Алишер Усманов Бурхан улы — "Металлоинвест""' ПАО компаниясе башлыгы.
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q322964. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p69/Q322964/p580:башлау,p69/Q322964/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
|
|
| ''[[:d:Q4364738|Andrei Plakhin]]''
| data-sort-value="1904" | 1904-07-18
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q1959942|ССРБ Чит ил эшләре министрлыгы]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-06-06
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1955
| ''[[:d:Q70252467|Boris Zanegin]]''
| data-sort-value="1912" | 1912-01-16
| [[Серпухов]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>[[офицер]]
|
| data-sort-value="2000" | 2000-01-25
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1948
| [[Владимир Виноградов (1921)|Владимир Виноградов]]
| data-sort-value="1921" | 1921-07-02
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q17488363|economic historian]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''<br/>''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''<br/>''[[:d:Q4201615|РФА җәмгыять фәннәре буенча фәнни мәгълүмат институты]]''
| data-sort-value="2017" | 2017-12-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4124733|Viktor Wolski]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-08-10
| [[Злынка]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q56759261|economic geographer]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q19908064|Institute of Latin American Studies of the Russian Academy of Sciences]]''
| data-sort-value="1999" | 1999-11-18
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4201270|Nikolay Inozemtsev]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-04-04
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| ''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-08-12
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4302955|Григори Морозов]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-08-10
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>[[хокук белгече]]
| ''[[:d:Q1959942|ССРБ Чит ил эшләре министрлыгы]]''<br/>Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| data-sort-value="2001" | 2001-12-10
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1951
| ''[[:d:Q4317539|Եվգենի Ներսեսով]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-09-13
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q1959942|ССРБ Чит ил эшләре министрлыгы]]''
| data-sort-value="2009" | 2009-02-25
|
|-
|
|
| [[Мәһди Нугаев]]
| data-sort-value="1921" | 1921-04-26
| [[Җаек (шәһәр)|Җаек]]
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| data-sort-value="2016" | 2016-12-20
| [[Казан]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q54869216|Nikolaj Vasilʹevič Kopylov]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-12-26
| ''[[:d:Q2305208|Россия Совет Федератив Социалистик Республикасы]]''
| [[галим]]
| [[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4059502|Vasily Akimov]]''
| data-sort-value="1922" | 1922-12-29
| ''[[:d:Q4171356|Духовщина өязе]]''
| [[офицер]]<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| data-sort-value="1992" | 1992-01-01
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q29428921|Mangalyn Dügersüren]]''
| data-sort-value="1922" | 1922-02-15
| ''[[:d:Q276200|Bayankhongor Province]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q83307|министр]]''
|
| data-sort-value="2002" | 2002
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q112130783|Протопопов, Анатолий Сергеевич]]''
| data-sort-value="1922" | 1922-07-27
| ''[[:d:Q27351867|Kokshetau district]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q223799|ТАСС]]''<br/>''[[:d:Q4288189|International Life]]''<br/>[[Россия халыклар дуслыгы университеты]]
| data-sort-value="2018" | 2018
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q967886|Georgy Arbatov]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-05-19
| [[Херсон]]
| ''[[:d:Q16947320|гиясәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q6039742|Россия фәннәр академиясенең АКШ һәм Канада тикшеренүләре институты]]''
| data-sort-value="2010" | 2010-10-01
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q1413901|William Pokhlyobkin]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-08-20
| [[Мәскәү]]
| [[Гыйльми хезмәткәр]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q516463|һиральдис]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q4201528|ССҖБ ФА тарих институты]]''
| data-sort-value="2000" | 2000-03-22
| [[Подольск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4111578|Juriy Michaylovitsj Vinnik]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-05-10
| [[Армавир (Россия)|Армавир]]
| [[укытучы]]
|
| data-sort-value="1995" | 1995-05-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4194492|Yuri Zubritsky]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-07-08
| [[Бараба]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q15319501|social scientist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''
| [[Россия халыклар дуслыгы университеты]]
| data-sort-value="2007" | 2007-03-24
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4397360|Sergey Kalistratovich Romanovsky]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-10-21
| [[Рудня районы (Смоленск өлкәсе)|Рудня районы]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2003" | 2003-04-17
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4415811|Vjatsjeslav Michaylovitsj (diplomat) Semjonov]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-08-26
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-10-25
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4425410|Vladimir Vsevolodovitsj Snegirjov]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-08-11
| ''[[:d:Q20693979|Щелканка]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2001" | 2001
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q11095014|Pak Jung-guk]]''
| data-sort-value="1923" | 1923
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1996" | 1996-10-06
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15070630|Michail Fjodorovitsj Koedatsjkin]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-11-02
| ''[[:d:Q23957635|Gorny Balykley]]''
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
| data-sort-value="2010" | 2010-10-08
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q16528388|Anatolij Kiriejew]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-11-27
| [[Ырынбур губернасы]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q1402561|гаскәрбашы]]''
|
| data-sort-value="1990" | 1990-06-09
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q16664297|Anatoliĭ Gavrilovich Kovalev]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-05-18
| ''[[:d:Q28701114|Gnilovskaya]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[язучы]]
| ''[[:d:Q1959942|ССРБ Чит ил эшләре министрлыгы]]''
| data-sort-value="2002" | 2002-01-17
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q25389379|Vilnis Sīpols]]''
| data-sort-value="1923" | 1923
|
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| ''[[:d:Q4201714|РФА Россия тарихы институты]]''
| data-sort-value="2002" | 2002
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4080509|Spartak Beglov]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-08-25
| [[Саз (шәһәр)]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q4480746|МДУның журналистика факультеты]]''
| data-sort-value="2006" | 2006-11-26
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4228255|Boris Kolokolov]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-11-09
| [[Акмәсҗит]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2013" | 2013-10-05
| [[Швейцария]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4334892|Leon Arshakovich Onikov]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-09-23
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="2000" | 2000-10-16
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4428211|Boris Solomatin]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-10-31
| [[Одесса]]
| ''[[:d:Q1402561|гаскәрбашы]]''<br/>''[[:d:Q5121444|intelligence officer]]''<br/>''[[:d:Q157148|генерал-майор]]''<br/>''[[:d:Q9352089|разведчик]]''
|
| data-sort-value="2005" | 2005-12-21
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4491340|Juri Walerianowitsch Fokin]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-10-23
| [[Новгород-Сиверскый|Новһород-Сиверскый]]
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| data-sort-value="2009" | 2009-04-19
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15076780|Vsevolod Sofinsky]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-09-22
| [[Ртищево районы]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2008" | 2008-08-31
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q30345145|Vladimir Fedorovich]]''
| data-sort-value="1924" | 1924
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q6039742|Россия фәннәр академиясенең АКШ һәм Канада тикшеренүләре институты]]''
| data-sort-value="2013" | 2013
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60695254|Oleg Vladimirovitsj Vitkovskiy]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-07-18
| [[Вязьма]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| ''[[:d:Q1965825|МДУның география факультеты]]''<br/>''[[:d:Q2537306|VINITI]]''
| data-sort-value="2013" | 2013-05-15
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4078514|Yuri Barseghov]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-03-07
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| ''[[:d:Q14866863|international law scholar]]''
| ''[[:d:Q220563|Берләшкән Милләтләр Секретариаты]]''<br/>''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''
| data-sort-value="2008" | 2008-08-06
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4193945|Valentin Zorin]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-02-09
| [[Мәскәү]]
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| data-sort-value="2016" | 2016-04-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4280187|Evgeniy Fjodorovitsj Manachov]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-01-02
| [[Күзнәй]]
|
|
| data-sort-value="2007" | 2007-03-04
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15064989|Vladilen Vinogradov]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-06-18
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4201725|РФА славәнбелем институты]]''
| data-sort-value="2017" | 2017-02-11
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15065382|Arkady Glukhov]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-02-24
| ''[[:d:Q4091084|Bolshevo]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| [[Россия халыклар дуслыгы университеты]]
| data-sort-value="2016" | 2016-03-19
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16695001|Vasiliy Stepanovitsj Safrontsjoek]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-02-16
| ''[[:d:Q4265521|Lozuvatka]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2004" | 2004-10-16
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| [[Роберт Иванов]]
| data-sort-value="1925" | 1925-12-11
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q15628703|СБКФ ҮК каршындагы Югары фирка мәктәбе]]''
| data-sort-value="2003" | 2003
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q28355295|Зыков, Спартак Сергеевич]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-09-06
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2005" | 2005
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q28355551|Vladimir Kudashkin]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-01-20
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2008" | 2008-09-04
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q28359064|Vladimir Andreyev]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-07-10
| [[Пенза]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="1996" | 1996-09-22
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28665337|Vyacheslav Ustinov]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-06-27
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| [[Берләшкән Милләтләр Оешмасы]]
| data-sort-value="2009" | 2009
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q44155267|Nikolay Lebedev]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-11-15
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
| data-sort-value="2024" | 2024-04-26
|
|-
|
|
| [[Ришат Мәмәтов|Ришат Мәмәтев]]
| data-sort-value="1925" | 1925-08-18
| [[Әҗе]]
|
|
| data-sort-value="1992" | 1992
| No/unknown value
|-
|
|
| ''[[:d:Q60830153|Vasilij Michajlovič Čičkov]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-07-11
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="1985" | 1985-10-30
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q65031863|Nikolay Kovalsky]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-10-12
| [[Санкт-Петербург]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''
| data-sort-value="2001" | 2001-06-09
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q318911|Valentin Falin]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-04-03
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q381160|эксперт]]''<br/>''[[:d:Q482980|автор]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| data-sort-value="2018" | 2018-02-22
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4089627|Sergey Bogomolov]]''
| data-sort-value="1926" | 1926
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2004" | 2004-09-14
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1949
| ''[[:d:Q4194308|Georgy Zubkov]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-07-20
| [[Льгов]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''
| ''[[:d:Q1974987|USSR State Committee for Television and Radio]]''
| data-sort-value="2022" | 2022-07-05
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4228532|Leonid Kolosov]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-08-25
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q9352089|разведчик]]''
|
| data-sort-value="2008" | 2008-01-05
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4372412|Valentin Popov]]''
| data-sort-value="1926" | 1926
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="1993" | 1993
|
|-
|
| 1948
| ''[[:d:Q4416835|Rostislav Aleksandrovich Sergeev]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-08-22
| [[Бобруйск|Бабруйск]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q1959942|ССРБ Чит ил эшләре министрлыгы]]''
| data-sort-value="2018" | 2018-09-17
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4465310|Vladimir Tumanov]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-10-20
| [[Кропоткин (шәһәр)|Кропоткин]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q16533|хөкемче]]''<br/>[[хокук белгече]]
| ''[[:d:Q4201486|РФА дәүләт һәм хокук институты]]''
| data-sort-value="2011" | 2011-06-09
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q12171965|Nikolay Shishlin]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-12-16
| [[Самар]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="1994" | 1994-02-09
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18242140|Vladislav Zhukov]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-08-08
| ''[[:d:Q4444997|Суботнікі (Сычоўскі раён)]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2022" | 2022-04-17
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21065076|Oleg Bykov]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-10-15
| [[Тула]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| ''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''
| data-sort-value="2015" | 2015-08-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1951
| ''[[:d:Q48644785|Yury Borunkov]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-09-11
| [[Мәскәү]]
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q25626431|grinder]]''
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| data-sort-value="2006" | 2006-01-12
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q51668169|A. M. Gorbunov]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-01-01
| [[Карачев]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q10429346|библиограф]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
|
| data-sort-value="2014" | 2014-01-21
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1950
| ''[[:d:Q97315388|Lidija Diomidovna Grišeleva]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-03-28
| [[Кривой Рог]]
| ''[[:d:Q15991218|Япония белгече]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| ''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''
| data-sort-value="1993" | 1993-07-11
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q31515|Yuri Nosenko]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-10-30
| [[Николаев (Николаев өлкәсе)|Мыколаив]]
| [[офицер]]
|
| data-sort-value="2008" | 2008-08-23
| [[Америка Кушма Штатлары]]
|-
|
| 1949
| ''[[:d:Q502711|Andrey Anikin]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-09-09
| [[Тум|Томск]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''<br/>[[язучы]]
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''
| data-sort-value="2001" | 2001-08-29
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q1359054|Vadim Zagladin]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-06-23
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q16947320|гиясәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| data-sort-value="2006" | 2006-11-17
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| [[Георгий Балл]]
| data-sort-value="1927" | 1927-06-09
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>[[язучы]]
|
| data-sort-value="2011" | 2011-01-01
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4054621|Bahodir Abdurazzoqov]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-07-12
| [[Ташкент]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4056629|Vitaly Agapov]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-04-23
| [[Кулебаки]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2014" | 2014-05-15
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1950
| ''[[:d:Q4085902|Igor Bestuzhev-Lada]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-01-12
| ''[[:d:Q18400751|Lada]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q4201736|Institute of Sociology]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| data-sort-value="2015" | 2015-12-06
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4089621|Oleg Bogomolov]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-08-20
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1965825|МДУның география факультеты]]''
| data-sort-value="2015" | 2015-08-14
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4105663|Valentin Vdovin]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-05-25
| [[Павловский Посад]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2015" | 2015-06-24
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4154004|Lionel Dadiani]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-05-26
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| data-sort-value="2012" | 2012-11-22
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4225620|Feliks Kovalyov]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-08-18
| [[Калуга өлкәсе]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2014" | 2014-02-07
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4267159|Sergeĭ Andreevich Losev]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-09-22
| [[Юрино (Мари Ил)|Юрино]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1155838|корреспондент]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
| data-sort-value="1988" | 1988-10-03
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4290652|Stanislav Menshikov]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-05-12
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты<br/>''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''<br/>''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4201841|Institute of Economics and Industrial Engineering]]''<br/>''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4504389|РФА Үзәк икътисад-математика институты]]''<br/>''[[:d:Q633529|Роттердам Эразмы университеты]]''
| data-sort-value="2014" | 2014-11-13
| [[Амстердам]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4411426|Vladimir Stepanov]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-03-21
| [[Кондопога]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q5121444|intelligence officer]]''
|
| data-sort-value="2022" | 2022-06-14
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4415786|Vadim Semenov]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-01-01
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4201575|Marx-Engels-Lenin Institute]]''
| data-sort-value="2014" | 2014-05-14
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4536934|Nikolay Yakovlev]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-08-05
| [[Владикавказ]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q16308157|американист]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1959942|ССРБ Чит ил эшләре министрлыгы]]''<br/>''[[:d:Q4201528|ССҖБ ФА тарих институты]]''<br/>''[[:d:Q6039742|Россия фәннәр академиясенең АКШ һәм Канада тикшеренүләре институты]]''<br/>''[[:d:Q4201733|Institute of Socio-Political Research]]''
| data-sort-value="1996" | 1996-04-07
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q9306163|Rem Krasilnikow]]''
| data-sort-value="1927" | 1927
|
| ''[[:d:Q1402561|гаскәрбашы]]''
|
| data-sort-value="2003" | 2003
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15066956|Էռնեստ Զվերև]]''
| data-sort-value="1927" | 1927
| [[Курск]]<br/>[[Россия Совет Федератив Социалистик Республикасы|РСФСР]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2007" | 2007-05-19
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15077010|Գենադի Սոկոլով]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-07-25
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="1991" | 1991-04-04
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q16090571|Mikhail Sagatelyan]]''
| data-sort-value="1927" | 1927
| [[Сарытау]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q9352089|разведчик]]''<br/>[[язучы]]
|
| data-sort-value="1994" | 1994
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18786159|Մալիկ Ֆազիլով]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-08-15
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="1995" | 1995-10-17
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q25768293|Shagdaryn Bira]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-09-03
|
| ''[[:d:Q19829967|mongolist]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
| data-sort-value="2022" | 2022-02-13
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q41187550|Roland Timerbajew]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-09-27
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2019" | 2019-08-21
|
|-
|
| 1949
| ''[[:d:Q94942329|Valeriĭ Ivanovich Bovykin]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-01-07
| [[Ростов-на-Дону]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4201714|РФА Россия тарихы институты]]''
| data-sort-value="1998" | 1998-09-10
| [[Барселона]]
|-
|
| 1950
| ''[[:d:Q97183092|Yuri A. Zamoshkin]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-09-10
| [[Мәскәү]]
| [[фәлсәфәче]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты<br/>''[[:d:Q6039742|Россия фәннәр академиясенең АКШ һәм Канада тикшеренүләре институты]]''
| data-sort-value="1993" | 1993-01-25
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q126172908|Feliks Krutikov]]''
| data-sort-value="1927" | 1927
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q5121444|intelligence officer]]''<br/>''[[:d:Q15980158|язучы-документалист]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q137919593|Võ Anh Tuấn]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-07-14
| ''[[:d:Q3028839|Chợ Lớn]]''<br/>''[[:d:Q185682|French Indochina]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q2025648|Nikolai Leonov]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-08-22
| ''[[:d:Q23838967|Алмазово]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q9352089|разведчик]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| data-sort-value="2022" | 2022-04-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4134523|Dzhermen Gvishiani]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-12-24
| ''[[:d:Q212546|Akhaltsikhe]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>[[фәлсәфәче]]
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4201724|Institute for Systems Analysis]]''
| data-sort-value="2003" | 2003-05-18
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4164205|Viktor Dozortsev]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-06-26
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1131600|Дәүләт идарә университеты]]''
| data-sort-value="2003" | 2003-02-08
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4181896|Vitaliy Vladimirovich Zhurkin]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-01-14
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| ''[[:d:Q6039742|Россия фәннәр академиясенең АКШ һәм Канада тикшеренүләре институты]]''<br/>''[[:d:Q16655653|Institute of Europe, Russian Academy of Sciences]]''
| data-sort-value="2025" | 2025-02-26
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4215793|Victor Karpov]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-10-01
| [[Пенза]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="1997" | 1997-06-23
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4218588|Oleg Kvasov]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-10-22
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q1959942|ССРБ Чит ил эшләре министрлыгы]]''<br/>''[[:d:Q5279909|Россия Федерациясе Чит ил эшләре министрлыгының Дипломатия академиясе]]''
| data-sort-value="2012" | 2012-07-16
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4230649|Stanislav Kondrashov]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-12-25
| [[Түбән Новгород]]
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
| data-sort-value="2007" | 2007-08-28<br/>2007-08-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4246169|Boris Kulik]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-07-23
| ''[[:d:Q1654097|Klyuchevsky District]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q4201389|Institute of China and Contemporary Asia of the Russian Academy of Sciences]]''
| data-sort-value="2007" | 2007-06-24
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4406903|Yevgeny Samoteykin]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-10-18
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2014" | 2014-07-20
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4415802|Vladimir Michaylovitsj (diplomat) Semjonov]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-08-17
| [[Петровск (Сарытау өлкәсе)|Питрау]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2025" | 2025-12-08
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4444742|Melor Sturua]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-04-10
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="2021" | 2021-06-01
| [[Миннеаполис]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4532078|Lev Entin]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-06-04
| [[Гомель]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[хокук белгече]]
| ''[[:d:Q1528756|Таҗик милли университеты]]''<br/>Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| data-sort-value="2025" | 2025-04-08
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q19613842|Sergey Bobotov]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-03-10
| ''[[:d:Q18781792|Кошерово]]''
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q7381992|Россия гадел хөкем университеты]]''
| data-sort-value="2001" | 2001-01-04
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q20744066|Irana Kazakova]]''
| data-sort-value="1928" | 1928
| [[Тәһран]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q270389|яңалыклар алып баручы]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''
| ''[[:d:Q4204952|Soviet Central Television]]''
| data-sort-value="2021" | 2021-02-02
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28355429|Նիկոլայ Պանկով]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-03-22
| ''[[:d:Q4507210|Чапаевский район (Рязанская область)]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2005" | 2005-12-28
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29359200|Yuri Vladimirovich Medvedkov]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-02-25
| [[Йошкар-Ола]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| ''[[:d:Q2537306|VINITI]]''<br/>''[[:d:Q4201464|РФА җәгърафия институты]]''<br/>''[[:d:Q1965825|МДУның география факультеты]]''<br/>''[[:d:Q309331|Оһайо штаты университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q39040185|Եվգենի Մակեև (դիվանագետ)]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-04-28
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2008" | 2008-03-23
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q42328105|Lew Maksimaw]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-06-27
| [[Вязники|Вәзники]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q43427141|Oleg Feofanov]]''
| data-sort-value="1928" | 1928
|
| ''[[:d:Q16308157|американист]]''
| ''[[:d:Q4480746|МДУның журналистика факультеты]]''
| data-sort-value="1999" | 1999
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q43653283|Yury Ivanov]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-11-28
| [[Гөмре]]
| ''[[:d:Q806798|банкир]]''
|
| data-sort-value="2018" | 2018-08-09
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q70253201|Vadim Sobakin]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-10-30
| [[Егорьевск]]
| [[хокук белгече]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| data-sort-value="2004" | 2004-04-22
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1951
| ''[[:d:Q105964134|Галіна Гаўрылаўна Цернавая]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-04-13
| [[Павлодар]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>[[хокук белгече]]
| ''[[:d:Q3918797|Faculty of Law of the Belarusian State University]]''
| data-sort-value="1990" | 1990
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q112369362|Eduard Rozental]]''
| data-sort-value="1928" | 1928
|
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| ''[[:d:Q23657115|Institute of Social Sciences of the CC of the CPSU]]''
| No/unknown value
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q570992|Julij Voroncov]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-10-07
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2007" | 2007-12-12
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4064011|Yevgeny Ambartsumov]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-08-19
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''
| data-sort-value="2010" | 2010-03-09
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4094238|Genrikh Borovik]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-11-16
| [[Минск]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4170677|Vladimir Dunayev]]''
| data-sort-value="1929" | 1929
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| data-sort-value="1988" | 1988-10-11
| [[Вашингтон (башкала)|Вашингтон]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4199836|Boris Ivanovitsj Ilitsjjov]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-09-08
| [[Смоленск]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2000" | 2000-02-29
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4208299|Vladimir Kazimirov]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-08-12
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2024" | 2024-04-19
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4209443|Arnold Kalinin]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-09-07
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2011" | 2011-02-15
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1951
| ''[[:d:Q4249872|Anatoly Kutsenkov]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-01-14
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''
| data-sort-value="2020" | 2020-08-01
|
|-
|
| 1952
| ''[[:d:Q4293098|Sergo Mikoyan]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-06-05
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q22929895|тарихчы-медиевист]]''
| ''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''
| data-sort-value="2010" | 2010-03-06
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1952
| ''[[:d:Q4337871|Gennady Osipov]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-06-27
| [[Рузай]]
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1162163|директор]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4341473|Valentín Víktorovitch Pávlov]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-11-30
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-02-21
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1951
| ''[[:d:Q4448095|Vitaly Syrokomsky]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-02-01
| [[Харьков]]
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="2006" | 2006-05-20
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4460848|Boris Topornin]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-12-29
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4201486|РФА дәүләт һәм хокук институты]]''
| data-sort-value="2005" | 2005-07-05
| [[Бонн]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4475653|Iskander Undasynov]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-12-28
| [[Чимкәнт]]
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2013" | 2013-01-26
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4482224|Fieliks Fiedotow]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-07-03
| [[Тум|Томск]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="1997" | 1997
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4514346|Vladimir Chernyshyov]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-04-29
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="1997" | 1997
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4525516|Шляпников, Герман Евлампиевич]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-10-14
| [[Әулиекүл]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2018" | 2018-04-09
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| [[Илгиз Поздняков]]
| data-sort-value="1929" | 1929-06-07
| [[Казан]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''
| data-sort-value="2016" | 2016-01-05
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1953
| ''[[:d:Q24571161|Էդուարդ Մարգարյան]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-12-24
| [[Ереван]]
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]''
| ''[[:d:Q20516754|Institute of Philosophy, Sociology and Law of National Academy of Sciences of Armenia]]''
| data-sort-value="2011" | 2011
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55104655|Евстафьев, Александр Петрович]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-08-23
| ''[[:d:Q394616|Konakovsky District]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="2008" | 2008-03-10
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q61942308|Gennady Lisichkin]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-11-05
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-04-22
|
|-
|
| 1951
| ''[[:d:Q76901806|Boris Strashun]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-04-17
| [[Каунас]]
| [[профессор]]<br/>[[хокук белгече]]
| [[Мәскәү дәүләт юридик университеты]]<br/>''[[:d:Q5279909|Россия Федерациясе Чит ил эшләре министрлыгының Дипломатия академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4201486|РФА дәүләт һәм хокук институты]]''
| data-sort-value="2020" | 2020-09-07
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109490116|Юровская, Эльга Павловна]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-06-13
|
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value="2019" | 2019-09-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q123945844|Віктар Арлоў]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-04-08
| [[Мәскәү]]
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="1972" | 1972-03-19
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q131811605|Viktor Fainštein]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-04-30
| [[Харьков]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Геннадий Герасимов]]
| data-sort-value="1930" | 1930-03-03
| [[Алабуга]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="2010" | 2010-09-14
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q2668698|Arkady Shevchenko]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-10-11
| [[Һорливка]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q9352089|разведчик]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[Берләшкән Милләтләр Оешмасы]]
| data-sort-value="1998" | 1998-02-28
| [[Вашингтон (башкала)|Вашингтон]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q3572910|Youri Roubinski]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-12-26
| [[Киев]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q3657826|Lyuben Gotsev]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-03-03
| [[Sofiä|София]]
| [[офицер]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
| data-sort-value="2020" | 2020-10-07
| [[Sofiä|София]]
|-
|
|
| [[Габделхан Әхтәмҗан]]
| data-sort-value="1930" | 1930-12-10
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| data-sort-value="2018" | 2018-06-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1953
| ''[[:d:Q4073466|Gennady Konstantinovich Ashin]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-10-21
| [[Түбән Новгород]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| data-sort-value="2011" | 2011-01-06
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4091065|Nikolay Bolkhovitinov]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-10-26
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| data-sort-value="2008" | 2008-10-01
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4149638|Oleg Grinevsky]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-06-03<br/>1930-11-12
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| data-sort-value="2019" | 2019-02-05
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4150962|Viktor Grushko]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-07-10
| [[Таганрог]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2001" | 2001-11-20
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4169164|Yuri Dubinin]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-10-07
| [[Налчык]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q121998|илче]]''
|
| data-sort-value="2013" | 2013-12-20
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4245353|Leonid Kuzmin]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-03-28
| [[Киев]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2016" | 2016-06-28
|
|-
|
| 1955
| ''[[:d:Q4247503|Yuri Kuplyakov]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-09-08
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2020" | 2020-02-25
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4330710|Richard Ovinnikov]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-12-29
| [[Воронеж]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q121998|илче]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2002" | 2002-01-14
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4336621|Boris Orlov]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-05-19
| [[Рязань]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q4201615|РФА җәмгыять фәннәре буенча фәнни мәгълүмат институты]]''
| data-sort-value="2020" | 2020-02-12
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4424621|Vitaly S. Smirnov]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-02-16
| [[Сутоки (Лёзненский районы)|Сутоки]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q2005698|Academy of Public Administration]]''
| data-sort-value="2007" | 2007-11-01
| [[Минск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4426131|Władimir Sobczenko]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-06-13
| [[Била Церква|Била-Серква]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
| data-sort-value="2014" | 2014-09-30
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q16272990|Eduard Bagramov]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-12-16
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4201733|Institute of Socio-Political Research]]''
| data-sort-value="2021" | 2021-06-26
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16677987|Aleksey Moskalyov]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-09-29
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''
| data-sort-value="2006" | 2006-06-21
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q19060833|Իգոր Կրասավին]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-05-03
| ''[[:d:Q269523|Пырятын]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q20742160|V. P. Fedotov]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-02-20
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2010" | 2010-07-29
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q20742377|Aleksey Brezhnev]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-07-19
| [[Сембер]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2008" | 2008-05-19
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q24642723|Svet Zakharov]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-07-14
| [[Одесса]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="2016" | 2016-04-28
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q28355139|Aleksandr Baryshev]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-08-14
|
| [[укытучы]]
|
| data-sort-value="2016" | 2016-11-08
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q30345737|Vladimir Pustogarov]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-10-09
| [[Воронеж өлкәсе]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4201486|РФА дәүләт һәм хокук институты]]''
| data-sort-value="1999" | 1999
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1953
| ''[[:d:Q42343134|Anatoliy Nikititsj Sjeldov]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-12-06
| [[Серпухов]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2008" | 2008-03-10
| [[Минск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q72087692|Vadim Chekmazov]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-04-04
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2001" | 2001-05-10
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q77141721|Igor Blishchenko]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-04-10
| [[Бакы]]
| [[профессор]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[хокук белгече]]
|
| data-sort-value="2000" | 2000-08-09
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q112393995|Boris Koval]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-07-05
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q19908064|Institute of Latin American Studies of the Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q23657115|Institute of Social Sciences of the CC of the CPSU]]''
| data-sort-value="2016" | 2016
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q114290625|Бельчук, Александр Иванович]]''
| data-sort-value="1930" | 1930
|
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4127435|Бөтенрусия тышкы сәүдә академиясе]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q3479748|Sergey Muratov]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-05-01
| [[Харьков]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q4220892|кинокритик]]''<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q4220878|кино белгече]]''<br/>''[[:d:Q6386271|media scholar]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| data-sort-value="2015" | 2015-02-08
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4082613|Alexander Belonogov]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-05-15
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4095057|Oleg Bostorin]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-10-01
| [[Рыбинск]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2019" | 2019-04-08
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4196947|Eduard Ivanyan]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-06-04
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q6039742|Россия фәннәр академиясенең АКШ һәм Канада тикшеренүләре институты]]''
| data-sort-value="2012" | 2012-08-18
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4222365|Vladimir Kitayev]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-01-19
| [[Әстерхан]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2016" | 2016-09-01
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4237763|Anatoly Krasikov]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-08-03
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q16655653|Institute of Europe, Russian Academy of Sciences]]''
| data-sort-value="2020" | 2020-05-21
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4289450|Աշոտ Մելիք-Շախնազարյան]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-10-02
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q191559|Ministry of Foreign Affairs of Armenia]]''
| data-sort-value="2004" | 2004-01-18
| [[Ереван]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4310328|Vladimir Myasnikov]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-05-15
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4201615|РФА җәмгыять фәннәре буенча фәнни мәгълүмат институты]]''
| data-sort-value="2025" | 2025-05-14
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4329388|Ernest Obminsky]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-09-19
| [[Одесса]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''
| data-sort-value="2020" | 2020-11-07
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4415423|Stanislav Ivanovitsj Semivolos]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-12-29
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2006" | 2006-06-13
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4418999|Aleksandr Sizonenko]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-07-25
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q19908064|Institute of Latin American Studies of the Russian Academy of Sciences]]''
| data-sort-value="2017" | 2017
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4428076|Nikolay Solovyov]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-11-29
| [[Череповец]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="1998" | 1998-09-29
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4497388|Efim Samoeilovitsj Hesin]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-04-22
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''
| data-sort-value="2021" | 2021-01-08
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17486424|Igor Bubnov]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-10-29
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2014" | 2014-08-03
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19887826|Ievgeny Rogov]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-09-18
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2015" | 2015-04-29
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q22919402|Lyudmila Fyodorovna Pakhomova]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-09-14
| [[Мәскәү өлкәсе]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''
| data-sort-value="2016" | 2016-01-16
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q30345867|Виктор Иванович Назаренко]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-05-29
| [[Грозный]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q472795|VASKhNIL]]''
| data-sort-value="2012" | 2012-08-07
|
|-
|
| 1958
| ''[[:d:Q139894432|István Varga]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-08-11
| ''[[:d:Q739304|Hajdúnánás]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2007" | 2007-01-16
| [[Будапешт]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4148165|Vadim Grachyov]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-01-15
| [[Нерехта]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''
| ''[[:d:Q1001385|Дәүләт кино актеры театры]]''
| data-sort-value="1994" | 1994-07-31
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1954
| ''[[:d:Q4150280|Anatoly Gromyko]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-04-15
| [[Барысав (шәһәр)|Барысау]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q15936497|африканис]]''<br/>''[[:d:Q16308157|американист]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| ''[[:d:Q4056881|Novosti Press Agency]]''<br/>''[[:d:Q4201381|Institute for African Studies]]''<br/>''[[:d:Q6039742|Россия фәннәр академиясенең АКШ һәм Канада тикшеренүләре институты]]''<br/>''[[:d:Q4135721|Geopolitika]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| data-sort-value="2017" | 2017-09-25
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4159089|Yury Deryabin]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-01-03
| ''[[:d:Q4214476|Карачельски]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2013" | 2013-08-01
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4203636|Viktor Isakov]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-12-12
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2022" | 2022-01-06
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4230063|Viktor Komplektov]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-01-08
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2020" | 2020-09-01
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4293268|Konstantin Mikulsky]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-06-15<br/>1932-07-15
| [[Воронеж]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-07-04
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4395424|Igor Rogachyov]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-03-01
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q15255771|синолог]]''
| [[Федерация Советы]]
| data-sort-value="2012" | 2012-04-07
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4419057|Сикорский, Вилен Владимирович]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-03-27
| [[Одесса]]
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4114529|ССРБ Саклану министрлыгының хәрби институты]]''<br/>''[[:d:Q4201451|Көнчыгыш телләре университеты]]''<br/>''[[:d:Q5061737|The Great Russian Encyclopedia]]''<br/>''[[:d:Q4330262|Nusantara Society]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4419731|Nodari Simoniya]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-01-30
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
| ''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''<br/>[[Россия фәннәр академиясе]]
| data-sort-value="2019" | 2019-12-29
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4444702|Vladimir Stupishin]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-11-27
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2016" | 2016-12-23
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4534260|Ukalov Uriy]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-11-22
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2003" | 2003-06-20
|
|-
|
| 1955
| ''[[:d:Q6849593|Mikhail Kryukov]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-07-12
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q15255771|синолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q4773904|антрополог]]''
| ''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''
| data-sort-value="2024" | 2024-06-19
| [[Ханбалык|Пекин]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q9175368|Bogdan Walewski]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-06-02
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q11822496|Polish Institute of International Affairs]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15071297|Nikolay Loginov]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-03-03
| ''[[:d:Q1652999|Klepikovsky District]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2006" | 2006-12-13
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15103029|Vladimir Bykov]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-11-26
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2013" | 2013-10-18
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19521766|Oleg Georgiëvitsj Oeltsiferov]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-11-27
| [[Иваново]]
| ''[[:d:Q18524037|һинд телләре белгече]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| data-sort-value="2014" | 2014-01-21
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q23656166|Igor Lisevich]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-05-26
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q15255771|синолог]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| ''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''<br/>''[[:d:Q4201615|РФА җәмгыять фәннәре буенча фәнни мәгълүмат институты]]''<br/>[[Максим Горький исемендәге Дөнья әдәбияты институты]]
| data-sort-value="2000" | 2000-01-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q28354936|Իգոր Լապտև]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-06-16
| [[Златоуст]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2016" | 2016-09-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q28500553|Սերգեյ Սինիցին]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-02-03
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-06-21
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28500937|Յուրի Շմանևսկի]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-12-25
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2005" | 2005-02-04
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29359439|Վլադիմիր Ռոմանչենկո]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-06-22
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29359531|Смолин, Виктор Васильевич]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-10-19
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="1994" | 1994-05-02
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q31668365|Sokrat Plaka]]''
| data-sort-value="1932" | 1932
| [[Фиери|Фиер]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2010" | 2010
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65031912|Соколов, Юрий Михайлович]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-11-22
| [[Акмәсҗит]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2019" | 2019-04-16
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q70253147|Boris Dmitrijevič Pjadyšev]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-10-22
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2018" | 2018-06-08
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q76902628|Valentin D. Shchetinin]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-12-28
| [[Воронеж]]
| [[профессор]]
|
| data-sort-value="2019" | 2019-08-18
|
|-
|
| 1956
| ''[[:d:Q85940422|Oleg Tichonovič Darusenkov]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-06-04
| [[Смоленск]]
|
| ''[[:d:Q1959942|ССРБ Чит ил эшләре министрлыгы]]''<br/>[[Televisa]]
| data-sort-value="2022" | 2022-12-11
| [[Даллас|Дәлас]]
|-
|
| 1963
| ''[[:d:Q97371042|Edward Baradziej]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-02-29
| [[Гдыня|Гдынә]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
|
|
|-
|
| 1957
| ''[[:d:Q138784429|Kálmán Dóczé]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-04-27
| [[Кошице|Кошитсе]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2014" | 2014-08-29
| [[Будапешт]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q139570625|Đào Huy Ngọc]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-04-01
| ''[[:d:Q1077294|Hà Tây]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="2023" | 2023-05-17
| [[Hanoy]]
|-
| 1953
| 1959
| ''[[:d:Q461944|Mátyás Szűrös]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-09-11
| ''[[:d:Q842934|Пүшпөкладань]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1362524|Alexander Bessmertnykh]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-11-10
| [[Бийск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q7330070|foreign minister]]''<br/>[[галим]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4721237|Alexandru Șoltoianu]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-08-24
| [[Инешти (Теленешти)]]
| ''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q1097810|Молдова дәүләт университеты]]''
| data-sort-value="2022" | 2022-04-13
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15919023|Vladimir Petrovsky]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-04-29
| [[Волгоград]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[хокук белгече]]
|
| data-sort-value="2014" | 2014-02-21
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16705667|Vladislav Terekhov]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-11-05
| [[Ростов-на-Дону]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2023" | 2023-09-11
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21857287|Kirill Cherevko]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-07-16
| [[Одесса]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q15991218|Япония белгече]]''<br/>''[[:d:Q11085831|сөйләм тәрҗемәчесе]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[шагыйрь]]
| ''[[:d:Q4201714|РФА Россия тарихы институты]]''
| data-sort-value="2020" | 2020-10-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q28498029|Viktor Zhuravlyov]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-12-03
| [[Белгород]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2025" | 2025-11-27
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29359214|Миронов, Лев Давыдович]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-03-12
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2006" | 2006-04-06
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q115137941|Алег Сяргеевіч Цернавой]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-09-12
| [[Төрекмәнабад]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q2027201|Беларусь дәүләт педагогия университеты]]''<br/>''[[:d:Q25536449|ministère des Affaires étrangères]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1775096|Mikhail Lapshin]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-09-01
| ''[[:d:Q24728087|Setovka]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| data-sort-value="2006" | 2006-06-17
| ''[[:d:Q20725022|Дубнево]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q4218233|Yury Kashlev]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-04-13
| [[Тәҗән]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
| data-sort-value="2006" | 2006-06-20
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4255806|Sergey Lebedev]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-08-07
| [[Акъяр]]
| [[галим]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| data-sort-value="2016" | 2016-04-11
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1958
| ''[[:d:Q4271515|Mikhail Lyubimov]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-05-27
| [[Днипро]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q2314719|разведчик]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4272528|Pavel Lyadov]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-05-25
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-09-11
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4285466|Georgy Matyukhin]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-09-06
| [[Барнавыл]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4345636|Boris Parnikel]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-11-08
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| [[Максим Горький исемендәге Дөнья әдәбияты институты]]
| data-sort-value="2004" | 2004-03-13
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4476820|Gennadiy Vasilevitsj Oeranov]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-09-22
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| data-sort-value="2014" | 2014-03-01<br/>2014
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q6473332|Valiancin Fisienka]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-08-24
| [[Таганрог]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''
| data-sort-value="2016" | 2016-08-06
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18274974|Ալեքսանդր Օբլով]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-12-22
| [[Иваново]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-11-20
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18342467|Vladimir Kuznetsov]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-10-22
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2013" | 2013-09-11
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18634097|Feliks Bogdanov]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-12-11
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-03-20
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18634662|Վիկտոր Ներուբայլո]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-10-13
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2000" | 2000
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18923953|Nikolay Kozyrev]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-06-27
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-09-11
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19060777|Նիկոլայ Օբյորտիշև]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-06-07
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2007" | 2007-08-27
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21645847|Яковлев, Игорь Иванович]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-10-19
|
|
|
| data-sort-value="2013" | 2013-07-21
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q24844891|Плечко, Владимир Яковлевич]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-12-31
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2015" | 2015-07-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q28500617|Vladimir Stolyarov]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-07-31
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30345064|Վադիմ Չերեպով]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-06-25
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2002" | 2002-12-09
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q30345605|Անատոլի Սլյուսար]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-11-08
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2013" | 2013-09-18
|
|-
| 1953
| 1959
| ''[[:d:Q60935124|Gábor Sütő]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-03-26
| ''[[:d:Q756273|Karcag]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q124770653|İrina Taqunova]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-09-25
|
| ''[[:d:Q462390|доцент]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты<br/>''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''
| data-sort-value="2021" | 2021-03-12
|
|-
| 1958
| 1964
| ''[[:d:Q139604359|Tivadar Iván]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-01-16
| ''[[:d:Q584862|Diósgyőr]]''
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="1995" | 1995-05-04
| [[Будапешт]]
|-
| 1966
| 1968
| ''[[:d:Q139820051|Gábor Nagy]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-06-12
| ''[[:d:Q789510|Balmazújváros]]''
| ''[[:d:Q16727193|һуманитар]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1188616|Leonid Shebarshin]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-03-24
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q9352089|разведчик]]''
|
| data-sort-value="2012" | 2012-03-30
| ''[[:d:Q1457437|Троекуров зираты]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q2019208|Oleg Peresypkin]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-08-12
| [[Бакы]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q620573|гарәбиятче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q3920438|Eduard Skobelev]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-12-08
| [[Минск]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-10-15
| [[Минск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4079297|Eduard Batalov]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-02-05
| [[Воронеж]]
| ''[[:d:Q16308157|американист]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[фәлсәфәче]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| data-sort-value="2018" | 2018-11
|
|-
|
| 1959
| ''[[:d:Q4442027|Marietta Stepanyants]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-10-16
| [[Мәскәү]]
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4201801|РФА Фәлсәфә институты]]''<br/>''[[:d:Q5279909|Россия Федерациясе Чит ил эшләре министрлыгының Дипломатия академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4146754|Гуманитар фәннәр дәүләт академик университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q6873022|Mircea Răceanu]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-10-17
| ''[[:d:Q120142554|Văcărești Prison]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2026" | 2026-04-25
| [[Виргиния]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q12358794|Aleksei Glukhov]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-05-16
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2026" | 2026-03-23
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18233240|Wiaczesław Gurgienow]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-07-01
| [[Грозный]]
| ''[[:d:Q1402561|гаскәрбашы]]''
|
| data-sort-value="1994" | 1994-08-22
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q19910930|Յուրի Ռեշետով]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-01-10
| [[Түбән Новгород]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q4201486|РФА дәүләт һәм хокук институты]]''
| data-sort-value="2003" | 2003-05-06
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21147417|Anatoliy Micheevitsj Soerovtsev]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-05-29
| ''[[:d:Q14927533|Pervouralsk]]''
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2022" | 2022-07-13
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q28498115|Վլադիսլովաս Իոնայտիս]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-07-15
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30879765|Anatolij Tisjtsjenko]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-04-07
| [[Украин Совет Социалистик Республикасы|Украина Совет Социалистик Республикасы]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2002" | 2002-11-26
|
|-
| 1958
| 1964
| ''[[:d:Q65750563|Janusz Dworak]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-08-27
| [[Варшава]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q67833906|Galina Kulikova]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-02-13
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| ''[[:d:Q4201389|Institute of China and Contemporary Asia of the Russian Academy of Sciences]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q110835478|Леанід Александровіч Даўгучыц]]''
| data-sort-value="1935" | 1935
| [[Минск]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q25536449|ministère des Affaires étrangères]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q81144|Petar Mladenov]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-08-22
| [[Тошевци]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2000" | 2000-05-31
| [[Sofiä|София]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q1711786|Juli Alexandrowitsch Kwizinski]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-09-28
| [[Ржев]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q2599593|гирманис]]''
|
| data-sort-value="2010" | 2010-03-03
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4168981|Anatoly Dryukov]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-09-04
| [[Воронеж]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2023" | 2023-03-12
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4344695|Aleksandr Papkin]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-01-02
| ''[[:d:Q19639211|Шепелевка]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2007" | 2007-08-08
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4491342|Yury Fokin]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-09-02
| [[Түбән Новгород]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2016" | 2016-04-09
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4514338|Albert Sergeevitsj Tsjernisjjov]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-08-18
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2012" | 2012-11-30
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q6534782|Lev Timofeev]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-09-08
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q7294962|Rashit Khamidulin]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-11-28
| [[Красногорск]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2013" | 2013-11-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q16718305|Ljudvig Aleksandrovitsj Tsjizjov]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-04-25
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2023" | 2023-01-01
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16720818|Valter Şoniya]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-03-22
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2014" | 2014
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18280426|Boris Alekseevich Shchiborin]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-05-27
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-02-28
|
|-
|
| 1960
| ''[[:d:Q18405382|Anatoliy Khmelnitskiy]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-04-15
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2024" | 2024-03-12
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18543493|Evgeny Korendyasov]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-04-10
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q4201381|Institute for African Studies]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21153631|Романов, Михаил Алексеевич (дипломат)]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-01-25
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
| 1955
| 1961
| ''[[:d:Q120186539|Stanisław Skowron]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-10-11
| ''[[:d:Q962683|Saint-Forgeot]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
| data-sort-value="2013" | 2013-06-22
| [[Варшава]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4215276|Yury Karlov]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-01-03
| [[Витебск]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| data-sort-value="2002" | 2002-12-12
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4277713|Nikolay Maletin]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-11-28
| [[Ярославль]]
| [[галим]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4319935|Никифоров, Алексей Леонидович]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-06-11
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4330045|Alexey Obukhov]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-11-12
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2022" | 2022-10-16
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4439366|Feliks Stanevsky]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-12-25
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4477130|Andrey Urnov]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-11-10
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q4201381|Institute for African Studies]]''
| data-sort-value="2025" | 2025-08-10
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q7943783|Vyacheslav Dolgov]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-07-31
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15071111|Յուրի Լեյզարենկո]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-04-17
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2009" | 2009
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16335493|Վլադիմիր Պավլինով]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-08-06
| [[Төмрек]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2013" | 2013-12-18
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q16407357|Aleksandr Trofimov]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-04-27
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2018" | 2018-03-14
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16697549|Filipp Sidorsky]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-08-21
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2023" | 2023-02-27
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18245433|Boris Mayorsky]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-05-19
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18246312|Konstantin Mozel]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-09-01
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18406394|Յուրի Նոսենկո]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-06-17
| [[Бирюч|Бирүч]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2018" | 2018-04-12
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18543272|Астахов, Евгений Михайлович]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-03-09
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18590304|Vladimir Tokin]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-06-10
| [[Цимлянск]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2019" | 2019-04-22
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18786191|Գեորգի Չեռնովոլ]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-11-15
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19908066|Vladimir Vodyakhin]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-11-04
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2019" | 2019-09-08
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19910233|Мякотных, Юрий Николаевич]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-09-10
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="1996" | 1996
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21148807|Oleg Sokolov]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-04-20
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2016" | 2016-02-25
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21153333|Յուրի Սավոստյանով]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-10-12
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1960
| ''[[:d:Q21639275|Yury Emelyanov]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-06-16
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q12716775|марксист]]''
| ''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''
| data-sort-value="2026" | 2026-01-16
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q28500688|Վիկտոր Տրիֆոնով]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-04-07
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q61985877|Aleksey Jurevitsj Droegov]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-04-12
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q106906239|Кузнецов, Иван Андреевич]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-06-27
| ''[[:d:Q23884338|Черная Речка (Сапожокан кӀошт)]]''
|
|
| data-sort-value="2021" | 2021-02-22
| [[Мәскәү]]
|-
| 1956
| 1962
| ''[[:d:Q138659056|István Debreceni]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-08-28
| [[Гиорак]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q502248|Andrey Lukanov]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-09-26
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="1996" | 1996-10-02
| [[Sofiä|София]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q562371|Oleg Gordievsky]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-10-10
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q5121444|intelligence officer]]''<br/>''[[:d:Q9352089|разведчик]]''<br/>''[[:d:Q1058375|double agent]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[полковник]]
|
| data-sort-value="2025" | 2025-03-04
| ''[[:d:Q909146|Godalming]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q2118720|Krassin Himmirsky]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-10-08
| [[Вырбица (Враца өлкәсе)]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q841581|София университеты]]''
| data-sort-value="2022" | 2022-04-19
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q5533370|Gennady Shikin]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-08-30
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2006" | 2006-08-25
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q12283087|Kiryak Tsonev]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-06-03<br/>1938
| [[Нейково (Добрич өлкәсе)]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q620573|гарәбиятче]]''
|
| data-sort-value="2016" | 2016-07-13
| [[Sofiä|София]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q16694584|Igor Saprykin]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-04-03
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2009" | 2009-12-11
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18397732|Վսևոլոդ Սուխով]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-02-13
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18634389|Valery Kalugin]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-04-06
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2006" | 2006-11-17
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18634802|Իոսիֆ Պոդրաժանեց]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-08-16
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19909205|Իգոր Իվաշենկո]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-08-05
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2020" | 2020-11-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21099126|Գենադի Իլյիչով]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-02-20
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28500260|Պավել Պավլով]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-08-02
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30346041|Aleksandr Lebedev]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-06-03
| [[Воронеж]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2019" | 2019-03-21
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q60394178|Ivan Kramár]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-12-17
| ''[[:d:Q1020250|Cífer]]''
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2002" | 2002-07-21
| ''[[:d:Q1720734|Lake Mácha]]''
|-
|
| 1966
| ''[[:d:Q77502112|Yury Maleyev]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-06-11
| [[Петергоф|Петерһоф]]
| [[хокук белгече]]
| ''[[:d:Q24935259|State Scientific Research Institute of Civil Aviation]]''<br/>[[Россия халыклар дуслыгы университеты]]<br/>Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| data-sort-value="2017" | 2017-12-03
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1964
| ''[[:d:Q130075369|Strahil Chervenkov]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-05-15
| ''[[:d:Q6506|Варна]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q1813345|Ministry of Foreign Affairs of Bulgaria]]''
| data-sort-value="1999" | 1999-10-27
| ''[[:d:Q6506|Варна]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q1289100|Eduard Kukan]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-12-26
| ''[[:d:Q570162|Trnovec nad Váhom]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q7330070|foreign minister]]''
| [[Берләшкән Милләтләр Оешмасы]]
| data-sort-value="2022" | 2022-02-09
| [[Братислава]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4104509|Aleksey Vasilyev]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-04-26
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q164236|сугыш корреспонденты]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q15936497|африканис]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
| ''[[:d:Q4201381|Institute for African Studies]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4158980|Олег Дерковский]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-08-02
| [[Харьков]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2010" | 2010-11-13
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4278529|Valeriy Vladimirovitsj Maligin]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-04-21
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2009" | 2009-09-03
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4331198|Aleksandr Dmitrievich Ogorodnik]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-11-11
| [[Акъяр]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="1977" | 1977-06-21
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4527169|Vladimir Shubin]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-07-09
| [[Иваново]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q4201381|Institute for African Studies]]''
|
|
|-
|
| 1962
| ''[[:d:Q9354705|Tadeusz Pawlak]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-06-02
| [[Варшава]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
| data-sort-value="2025" | 2025-02-20
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12081250|Victor Batiuk]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-03-15
| [[Чиләбе өлкәсе]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| [[Берләшкән Милләтләр Оешмасы]]
| data-sort-value="1996" | 1996-12-02
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12292650|Rumen Serbezov]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-02-04
| ''[[:d:Q186254|Хасково]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18280041|Գենադի Շաբանիկով]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-10-16
| [[Кронштадт]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2006" | 2006-11-26
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18786033|Gennady Gumenyuk]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-12-23
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18786184|Յուրի Չեպիկ]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-09-30
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18786200|Էդուարդ Շևչենկո]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-11-05
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19909097|Vladimir Zemsky]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-01-01
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2004" | 2004
| ''[[:d:Q3889|Maputo]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q28500606|Yury Alekseevich Spirin]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-12-06
| [[Языково (Сембер өлкәсе)|Языково]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28500730|Եվգենի Ուտկին]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-01-23
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2019" | 2019-01-17
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q30346069|Vadim Kuznetsov]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-10-12
| [[Чита]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q84725149|Vitaly Nuykin]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-04-05
| ''[[:d:Q24239688|Mokhovskoye]]''
| ''[[:d:Q9352089|разведчик]]''
|
| data-sort-value="1998" | 1998-02
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q91881674|Jerzy Sułek]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-01-09
| [[Домброва-Гурнича]]
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q482980|автор]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''<br/>''[[:d:Q681|Warsaw University of Life Sciences]]''<br/>''[[:d:Q11828158|Independent College of Business and Administration]]''<br/>''[[:d:Q1394594|SGH Warsaw School of Economics]]''<br/>''[[:d:Q9380876|Helena Chodkowska University of Technology and Economics]]''<br/>''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''<br/>''[[:d:Q11822496|Polish Institute of International Affairs]]''<br/>''[[:d:Q18398049|Centralna Szkoła Partyjna przy KC PZPR 1968-1971]]''<br/>''[[:d:Q137503|Луҗ үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q828387|Foundation for Polish-German Reconciliation]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4072702|Nikolay Afanasevsky]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-10-01
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2005" | 2005-06-23
| [[Варшава]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4151522|Vladimir Gudev]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-09-17
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2022" | 2022-01-06
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4240136|Viktor Kremenyuk]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-12-13
| [[Одесса]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q6039742|Россия фәннәр академиясенең АКШ һәм Канада тикшеренүләре институты]]''
| data-sort-value="2017" | 2017-09-18
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1966
| ''[[:d:Q4245020|Mikhail Kuznetsov]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-07-27
| [[Осиповичи|Асиповичы]]
| [[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты<br/>''[[:d:Q2376759|Россия дәүләт хезмәте академиясе]]''<br/>[[Россия халыклар дуслыгы университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4338924|Evgeniy Dmitrievitsj Ostrovenko]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-08-12
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4383708|Aleksandr Pumpyansky]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-12-18
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12280426|Zdravko Velev]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-02-23
| ''[[:d:Q459|Филибә]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2015" | 2015-01-18
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15061047|Vladimir Shishov]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-02-29
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2025" | 2025-02-13
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18244028|Vladimir Korneyev]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-05-01
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2007" | 2007-10-05
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18278285|Իգոր Ստուդենիկով]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-09-14
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18634669|Վլադիմիր Նիկիտին (դիվանագետ)]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-04-25
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q1959942|ССРБ Чит ил эшләре министрлыгы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28497340|Վալերի Գամայուն]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-12-11
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29358726|Vladimir Volkov]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-02-10
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-03-09
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q29359397|Իգոր Պրոկոպև]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-05-17
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2009" | 2009-11-16
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q29413240|Christo Maleev]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-04-01
| [[Sofiä|София]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2012" | 2012-10-19
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29865037|Սերգեյ Գուրով]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-06-27
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q48644775|Блинов, Артур Александрович]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-02-20
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="2015" | 2015-02-06
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1966
| ''[[:d:Q138085216|János Barabás]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-03-13
| [[Сегед]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2011" | 2011-08-23
| [[Будапешт]]
|-
|
| 1965
| ''[[:d:Q138497466|István Bognár]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-05-27
| ''[[:d:Q19294980|Alsóság]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2012" | 2012-12
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q138503071|Nguyễn Văn Ngạnh]]''
| data-sort-value="1940" | 1940
| [[Һве]]<br/>''[[:d:Q185682|French Indochina]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4066054|Igor Andropov]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-08-18
| [[Пудож]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2006" | 2006-06-13
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4161708|Bojko Dimitrov]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-06-05
| ''[[:d:Q165420|Плевен]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2025" | 2025-01-18
| [[Sofiä|София]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4330080|Olga Obukhova]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-08-10
| [[Ступино]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4449847|Bolatkhan Kulzhanuly Taĭzhan]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-03-08
| [[Павлодар]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2007" | 2007-02-20
| [[Алматы]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18243827|Vasily Kolotusha]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-06-26
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2020" | 2020-07-11
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18244202|Yury Kotov]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-09-17
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18246530|Valerii Leonidovich Musatov]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-03-13
| [[Сембер өлкәсе]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
| data-sort-value="2023" | 2023-07-31
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18274795|Վալերի Նիկոլայենկո]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-07-04
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18634522|Waleri Nikolajewitsch Lipnjakow]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-02-22
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2015" | 2015-09-26
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18747636|Valery Denisov]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-11-01
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| data-sort-value="2026" | 2026-05-07
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q19630704|Andrei Grachev]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-07-09
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q84681895|сәяси аналитик]]''<br/>''[[:d:Q2358549|press agent]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| ''[[:d:Q1394262|Көбатыш Париж — Нантер-лә-Дефаңс университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21109485|Վալերի Նազարով]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-03-02
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2022" | 2022-06-28
|
|-
|
| 1956
| ''[[:d:Q28664901|Aleksandr Kuzmin]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-10-28
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2022" | 2022-04-11
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q30346251|Aleksandr Zotov]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-06-20
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1962
| ''[[:d:Q139531264|Sándor Simics]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-06-15
| [[Магадан]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q768343|Valery Popov]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-07-06
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1973
| ''[[:d:Q1215400|György Nanovfszky]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-04-10
| [[Будапешт]]
| ''[[:d:Q860918|эсперантист]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-08-10
| [[Будапешт]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4233883|Ivan Korolyov]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-10-12
| [[Енисейск]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4235164|Nikolay Kosolapov]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-04-23
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4372431|Veniamin Popov]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-07-06
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4374623|Анатолий Потапов]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-07-24
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2024" | 2024-06-01
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q7259223|Pulat Abdullayev]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-01-16
| [[Ташкент]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[язучы]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12534067|Батыршаұлы Сайлау]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-01-05
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18633999|Aleksandr Aksenyonok]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-04-10
| [[Чёрмоз]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21099017|Sergey Zotov]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-06-26
| [[Ташкент]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28565612|Lyubomir Shopov]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-09-24
| [[Sofiä|София]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2020" | 2020-11-11
| [[Sofiä|София]]
|-
| 1961
| 1967
| ''[[:d:Q28722943|László Demus]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-04-28
| No/unknown value
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="1994" | 1994-07-06
| [[Будапешт]]
|-
|
| 1966
| ''[[:d:Q125658934|Gábor Menczel]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-03-03
| [[Будапешт]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q11499147|сәяси активист]]''
|
|
|
|-
|
| 1967
| ''[[:d:Q140198071|József Györke]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-07-06
| ''[[:d:Q379030|Zalaszentgrót]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4267338|Alexander Losyukov]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-11-15
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-11-16
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4365361|Vladimir Plotnikov]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-07-05
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4368435|Aleksey Podtserob]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-12-18
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q9359415|Tomasz Knothe]]''
| data-sort-value="1943" | 1943
| [[Варшава]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''<br/>''[[:d:Q11822496|Polish Institute of International Affairs]]''<br/>''[[:d:Q651690|Польша фәннәр академиясе]]''<br/>''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12287139|Михаил Рошиану]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-01-24
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15064562|Vladimir Bogomolov]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-06-09
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2012" | 2012-08-04
| [[Женева]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15068416|Նիկոլայ Կարտուզով]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-01-04
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2004" | 2004-06-09
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q16627193|Valentin Mikhailovich Bogomazov]]''
| data-sort-value="1943" | 1943
| [[Самар]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2019" | 2019-12-29
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16693718|Igor Savolsky]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-02-06
| [[Екатеринбург]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2020" | 2020-07-31
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18242691|Aleksandr Ignatyev]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-06-27
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18397801|Վլադիմիր Տիմոֆեև]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-04-04
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18634395|Yury Kapralov]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-11-08
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18634473|Anatoly Kuznetsov]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-11-02
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2015" | 2015-08-31
|
|-
|
| 1967
| ''[[:d:Q126043499|Géza Kótai]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-01-16
| [[Будапешт]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q88190406|party official]]''
|
| data-sort-value="2009" | 2009-05
| No/unknown value
|-
|
|
| ''[[:d:Q4125141|Vitaly Vorobyov]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-08-01
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-05-10
| [[Ханбалык|Пекин]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4214424|Tigran Karakhanov]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-12-01
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2015" | 2015-12-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4263568|Vitaly Litvin]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-10-20
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4464240|Viacheslav Trubnikov]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-04-25
| [[Иркутск]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q9352089|разведчик]]''
| ''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''
| data-sort-value="2022" | 2022-04-18
| [[Иркутск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4719754|Alexander Nikolayevich Panov]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-07-06
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q15991218|Япония белгече]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q11814202|Paweł Kulka Kulpiowski]]''
| data-sort-value="1944" | 1944
| [[Сенниця (Минский повяты)]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15090979|Andrey Rozhkov]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-11-05
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16106724|Igor Melikhov]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-04-26
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[Россия Федерациясе чит ил эшләре министрлыгы]]<br/>''[[:d:Q1959942|ССРБ Чит ил эшләре министрлыгы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18202929|Егошкин, Валерий Евгеньевич]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-01-03
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18242546|Ռաշիդ Իբրահիմով]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-01-16
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18786044|Aleksey Zhukov]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-03-02
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2004" | 2004-08-15
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21110649|Վլադիմիր Նոսենկո]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-05-07
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21857278|Mikhail Semenovich Cvigun]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-10-31
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2016" | 2016-07-30
|
|-
|
| 1962
| ''[[:d:Q22919629|Владимир Фёдорович Пряхин]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-01-01
| [[Нахчыван]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| [[Россия дәүләт гуманитар университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28500778|Игорь Васильевич Халевинский]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-09-03
| [[Новосибирск]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55104622|Старостин, Борис Сергеевич]]''
| data-sort-value="1944" | 1944
|
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| data-sort-value="2003" | 2003
|
|-
|
| 1971
| ''[[:d:Q55168646|Âkov Andreevič Plâjs]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-02-16
| [[Костанай өлкәсе|Куштанай өлкәсе]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]]<br/>[[Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясе]]<br/>''[[:d:Q4129667|Higher Attestation Commission of Russia]]''<br/>''[[:d:Q4397952|Russian Political Science Association]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4370101|Политические исследования]]''<br/>''[[:d:Q4113570|Vlast']]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60836403|Bogdan Marczewski]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-10-09
| [[Стара Слупя]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q88324076|Natalia G. Doronina]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-05-26<br/>1944
| [[Мәскәү]]
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q4201505|Institut zakonodatelʹstva i sravnitelʹnogo pravovedenii͡a]]''
| data-sort-value="2023" | 2023-09-04
|
|-
| 1963
| 1968
| ''[[:d:Q107005511|András Dallos]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-06-24
| ''[[:d:Q214938|Gyula]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q137882831|Жалбуугийн Чойнхор]]''
| data-sort-value="1944" | 1944
| ''[[:d:Q2748144|Baruunbüren]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
| 1964
| 1969
| ''[[:d:Q140044951|József Németh]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-05-19
| No/unknown value
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1968
| ''[[:d:Q140077209|László Fehérvári]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-02-04
| [[Будапешт]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q378027|Igor Ivanov]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-09-23
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q7330070|foreign minister]]''
| ''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q690673|Vladimir Chkhikvadze]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-12-28<br/>1950
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4071391|Բորիս Ասոյան]]''
| data-sort-value="1945" | 1945
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q4201381|Institute for African Studies]]''
| data-sort-value="1992" | 1992-12
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4083047|Mikhail Bely]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-10-20
| [[Марсяты]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4197017|Gleb Ivashentsov]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-06-07
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4244584|Viktor Kudryavtsev]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-08-29
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4302931|Valery Ivanovich Morozov]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-09-19
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4463909|Andrey Trofimov]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-04-27
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q8061786|Yury Grashchenkov]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-07-11
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2022" | 2022-01-26
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12283910|Kosyo Kitipov]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-04-09
| ''[[:d:Q405279|Дупнитса]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15068211|Aleksandr Kalugin]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-09-20
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2026" | 2026-03-04
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15076154|Petr Stegny]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-01-14
| [[Йошкар-Ола]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
| data-sort-value="2025" | 2025-12-27
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15615392|Olga Ivanova]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-06-06
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16692544|Yuri Romanov]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-12-13
| [[Орша]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2026" | 2026-04-30
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18237656|Valery Vorobyov]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-10-19
| [[Шатура]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18398535|Aleksandr Kasparov]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-10-21
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2019" | 2019-08-30
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q19823918|Leonid Syukiyaynen]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-12-21
| [[Петрозаводск]]
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>''[[:d:Q3155377|ислам белгече]]''<br/>[[хокук белгече]]
| ''[[:d:Q4201486|РФА дәүләт һәм хокук институты]]''<br/>[[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28496565|Aleksandr Borisov]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-12-26
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29359802|Igor Lebedev]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-03-05
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2006" | 2006-03-24
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29865009|Boris Golovin]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-11-04
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q39082952|Vasily Sidorov]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-01-02
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2020" | 2020-04-12
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q66730363|Henryk Piaszczyk]]''
| data-sort-value="1945" | 1945
| [[Лонтчин]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
| data-sort-value="2023" | 2023-07-31
| [[Варшава]]
|-
|
| 1965
| ''[[:d:Q130316607|Jenő Andics]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-04-05
| ''[[:d:Q1233466|Pestszenterzsébet]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q88190406|party official]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q928083|Александр Авдеев]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-09-08
| [[Кирмәнчек]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1981553|Alexandre Saltanov]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-02-14
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q2500892|Uladzimir Syan'ko]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-08-05
| [[Вишкавичы]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q1959942|ССРБ Чит ил эшләре министрлыгы]]''<br/>''[[:d:Q2047848|Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Belarus]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q3479757|Sergei Ordzhonikidze]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-03-14
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| [[Берләшкән Милләтләр Оешмасы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4075081|Evgeny Bazhanov]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-11-06
| [[Львов]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| [[Россия халыклар дуслыгы университеты]]
| data-sort-value="2023" | 2023-09-18
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4299715|Valentin Ivanovitsj Moiseev]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-03-10
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
| ''[[:d:Q48940760|Department for international economic and political research - Economic Institute of the Russian Academy of Sciences]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4404902|Nikolai Sadchikov]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-03-20
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2015" | 2015-12-23
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4516603|אלכסיי צ'יסטיאקוב]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-02-11
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q6680777|Nikolay Uspensky]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-07-20
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2024" | 2024-10-19
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q7453653|Sergei M. Plekhanov]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-05-07
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>[[язучы]]
| ''[[:d:Q180865|Торонто университеты]]''<br/>''[[:d:Q868421|Ирвайндагы Калифорния университеты]]''
| data-sort-value="2024" | 2024-02-26
| ''[[:d:Q1294439|Salalah]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q16627051|Իգոր Բլատով]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-08-18
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2019" | 2019-02-24
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q16630607|Aleksandr Vladimirov]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-07-11
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18280020|Aleksandr Churilin]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-10-26
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-04-15
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18634203|Yakov Gerasimov]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-08-12
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19918248|Բորիս Զենկով]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-05-25
| [[Симәй]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q20021027|I͡U. A. Raĭkov]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-08-08
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29359338|Ալեքսանդր Պանկրատով]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-09-09
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2003" | 2003-04-02
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29864971|Yevgeny Voronin]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-11-03
| [[Kireç|Киреч]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30346574|Olga Bibikova]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-08-13
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4201661|Institute of Practical Oriental Studies]]''<br/>''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q47489333|Сергій Плеханов]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-05-07
| [[Мәскәү]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60835843|Marek Jędrys]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-06-11
| [[Луҗ]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
|
|
|-
|
| 1971
| ''[[:d:Q140068126|Pál Jenő Fábián]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-02-14
| ''[[:d:Q1184558|Pitvaros]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q440393|Vladimir Grinin]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-11-15
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q121998|илче]]''
| [[Россия Федерациясе чит ил эшләре министрлыгы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q464429|Yuri Fedotov]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-12-14
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2022" | 2022-06-16
| [[Австрия]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q1502380|Gennadi Pawlowitsch Tarassow]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-09-14
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1568119|Aleksandr Konuzin]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-12-25
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1671253|Vladimir Golitsyn]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-02-27
| [[Мәскәү]]
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q16533|хөкемче]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| data-sort-value="2023" | 2023-03-26
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4061756|Tatyana Alekseyeva]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-11-22<br/>1947
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>[[фәлсәфәче]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4072628|Yevgeny Afanasyev]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-05-25
| [[Ростов-на-Дону]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4075085|Natalia E. Bazhanova]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-01-04
| [[Бакы]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''
| data-sort-value="2014" | 2014-06-07
| [[Мәскәү өлкәсе]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4162754|Mikhail Dmitriyev]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-04-25
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1402561|гаскәрбашы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4201187|Innocent]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-10-09
| [[Иске Русса]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
| ''[[:d:Q4201615|РФА җәмгыять фәннәре буенча фәнни мәгълүмат институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4222086|Sergey Kiselyov]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-10-16
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4277568|Малаян, Эдуард Рубенович]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-09-03
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4279841|Georgiy Mamedov]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-09-09
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4361218|Pavel Fjodorovitsj Petrovskiy]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-07-02
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4402279|Дмитрий Борисович Рюриков]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-04-04<br/>1947
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4409277|Լեոնիդ Սաֆոնով]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-03-14
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2019" | 2019-01-02
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4477132|Mark Urnov]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-05-12
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4479563|Yuri Ushakov]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-03-13
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
| 1966
| 1971
| ''[[:d:Q11749643|Krzysztof Płomiński]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-08-29
| [[Войцехув (гмина Гомунице)]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q620573|гарәбиятче]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''<br/>''[[:d:Q9166070|Bartimpex]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15067051|Vladimir Zimyanin]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-04-21
| [[Минск]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q11814411|documentarian]]''
|
| data-sort-value="2022" | 2022-07-11
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15072089|Aleksandr Maryasov]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-07-26
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15077059|Վալերի Օռլով]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-07-26
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15084755|Viktor Samoylenko]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-03-02
| [[Будапешт]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2018" | 2018-06-18
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15119576|Viktor Zotin]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-12-04
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16628429|Yan Burlyay]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-01-01
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16630585|Նիկոլայ Վլադիմիր]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-12-06
| ''[[:d:Q752334|Выноһрадив]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2025" | 2025-12-03
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q16718603|Իգոր Չուբարով]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-02-23
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17057229|Սերգեյ Նենաշև]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-03-24
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17426717|Պյոտր Դոբրոսերդով]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-01-17
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2006" | 2006
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18243553|Anatoly Klimenko]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-11-12
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18246808|Անատոլի Նեբոգատով]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-10-28
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19909179|Ալեքսանդր Իվանով-Գալիցին]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-01-15
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21099070|Sergey Ivanov]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-06-08
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21154295|Վլադիմիր Պետուխով]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-11-25
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2019" | 2019-01-25
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q30345908|Անդրեյ Մոլոչկով]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-08-12
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2005" | 2005-06-17
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q30346632|Andrey Baklanov]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-10-18
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q620573|гарәбиятче]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q77503429|Vladimir F. Shavrov]]''
| data-sort-value="1947" | 1947
|
| [[хокук белгече]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
|
| 1985
| ''[[:d:Q102029577|Khairi Al Oraidi]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-10-15
| ''[[:d:Q5948939|Husan]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q124755563|Svetlomir Baev]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-03-19
| ''[[:d:Q6509|Бургас]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q1578786|State Security]]''<br/>''[[:d:Q1813345|Ministry of Foreign Affairs of Bulgaria]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q275585|Natalya Narochnitskaya]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-12-23
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| ''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4093216|Nikolay Bondarenko]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-07-26
| [[Донецк өлкәсе]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4095309|Mikhail Bocharnikov]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-03-06
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4167007|Vladimir Dorokhin]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-12-19
| [[Әстерхан]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q2675537|music teacher]]''<br/>[[композитор]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4196626|Vladimir Ivanovsky]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-05-09
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2016" | 2016-06-03
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4203651|Yury Isakov]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-03-18
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4225791|Anatoly Kovler]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-08-26
| [[Таҗикстан]]
| ''[[:d:Q16533|хөкемче]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4286513|Mikheil Mgeladze]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-04-02
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4299726|Leonid Moiseyev]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-01-16
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4336598|Alexander Orlov]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-03-17
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q121998|илче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4395491|Sergey Rogov]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-10-22
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| ''[[:d:Q6039742|Россия фәннәр академиясенең АКШ һәм Канада тикшеренүләре институты]]''
| data-sort-value="2025" | 2025-02-09
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1972
| [[Василий Средин|Васили Средин]]
| data-sort-value="1948" | 1948-08-24
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2002" | 2002-01-08
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4446391|Viktor Supyan]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-01-12
|
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q6039742|Россия фәннәр академиясенең АКШ һәм Канада тикшеренүләре институты]]''<br/>[[Россия фәннәр академиясе]]
|
|
|-
|
| 1975
| ''[[:d:Q4459705|Alekszandr Alekszandrovics Tolkacs]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-10-15
| [[Минск]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4518456|Vladimir Chkhikvishvili]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-05-15
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4536952|Sergei Yakovlev]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-01-24
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2025" | 2025-09-05
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4719887|Alexander Prishchepov]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-07-29
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q9312197|Roman Chałaczkiewicz]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-03-11
| ''[[:d:Q983868|Млава]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12297595|Philip Bokov]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-06-03
| [[Sofiä|София]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15071445|Igor Ljakin-Frolov]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-09-10
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15145453|Վլադիմիր Պրիգին]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-01-13
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15204969|Nikolai Evgenievich Babich]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-12-22
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2025" | 2025-02-26
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18238293|Nikolay Gribkov]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-01-25
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18278883|Գենադի Տրոցենկո]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-01-02
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18279723|Borisas Cepovas]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-06-13
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18401065|Vladimir Solotsinsky]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-09-25
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18634570|Dmitri Malev]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-09-24
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2015" | 2015-08-26
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19204872|Chavdar Nikolov]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-05-13
| ''[[:d:Q189502|Вратса]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19910418|Ալեքսանդր Նովոժիլով]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-02-10
| ''[[:d:Q465104|Броды]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2004" | 2004-10-31
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q20165365|Mikhail Karpov]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-05-11
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2004" | 2004-06-24
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q27979645|Mikhail Mayorov]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-06-02
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2011" | 2011-01-01
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29359035|Իգոր Կոնդրաշյով]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-10-13
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30346037|Виктор Константинович Левашов]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-12-22
| [[Запорожье]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4201733|Institute of Socio-Political Research]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q62104218|Wojciech Kałuża]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-03-02
| [[Ричень]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| [[Берләшкән Милләтләр Оешмасы]]<br/>''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
| data-sort-value="2010" | 2010-05-27
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109649149|Vladimir Lesovoy]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-01-18
| [[Украина]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q11774202|эссеист]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>[[шагыйрь]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q124771614|Irina Rukina]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-01-13
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q4288589|Мәскәү халыкара университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q131410106|Ivan Hristov]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-11-19
| [[Sofiä|София]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q136750762|Готовдоржийн Луузан]]''
| data-sort-value="1948" | 1948
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q137101695|Nguyễn Tâm Chiến]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-01-20
| ''[[:d:Q36587|Nghệ An]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1153239|Yuri Merzlyakov]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-04-09
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4141798|Aleksandr Golovin]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-12-05
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2023" | 2023-10-27
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4242793|Sergey Krylov]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-10-26
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4292748|Andranik Migranyan]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-02-10
| [[Ереван]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| ''[[:d:Q4304031|Мәскәү дәүләт автомобил-юл техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q48940760|Department for international economic and political research - Economic Institute of the Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q1664831|Institute of Democracy and Cooperation]]''<br/>Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
|
| 1972
| ''[[:d:Q4316515|Alexander Neklessa]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-04-25
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q4201381|Institute for African Studies]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4413826|Valery Selitsky]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-06-26
| ''[[:d:Q1702264|Dobruš District]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-09-17
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4416654|Vadim Serafimov]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-08-29
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4482185|Aleksej Leonidovič Fedotov]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-06-29
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4492890|Aleksandr Konstantinovitsj Frolov]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-07-25
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q9122143|Khumbagyn Olzvoi]]''
| data-sort-value="1949" | 1949
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1973
| ''[[:d:Q11725655|Jerzy Więcław]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-12-24
| [[Валбжих|Валбжых]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
| data-sort-value="2020" | 2020-01-07
| [[Варшава]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q11725745|Jerzy Zdanowski]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-09-10
| ''[[:d:Q1906256|Ополе-Лүбелске]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q620573|гарәбиятче]]''
| ''[[:d:Q189441|Ягелло университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12275633|Volodya Neykov]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-09-28
| [[Sofiä|София]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12367358|Konstantin Konstantinovich Provalov]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-09-30
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-04-09
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15064940|Սերգեյ Վելիչկին]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-01-11
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15066336|Envarbik Fazelyanov]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-12-17
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15068809|Vladimir Tyurdenev]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-04-22
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15073619|Վլադիմիր Մորոզով]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-08-25
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15077217|Nikolai Smirnov]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-10-26
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15088812|Ալեքսանդր Ռաննիխ]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-07-25
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15091141|Leonid Rogov]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-12-01
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2020" | 2020-10-05
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16629484|Andrey Vdovin]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-11-21
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16639355|Andrej Granovskij]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-03-10
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16680447|Waleri Michailowitsch Nesteruschkin]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-04-28
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16691393|Nikolay Ratsiborinsky]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-06-22
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17338975|Vladimir Zhizhin]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-07-30
| ''[[:d:Q23883845|Хрущево (Заокскан кӀошт)]]''
| [[офицер]]
|
| data-sort-value="2014" | 2014-05-30
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18245439|Ալեքսանդր Մակարենկո]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-08-28
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19907094|Yury Antonov]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-03-10
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q24030822|Alexander Kadakin]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-07-22
| [[Кишинёв]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-01-26
| [[Yaña Dähli|Яңа Дәһли]]
|-
|
| 1973
| ''[[:d:Q60836320|Janusz Niesyto]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-06-15
| [[Семяновице-Шлёнске|Чемәновитсе-Члөнске]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''<br/>''[[:d:Q3578073|National School of Public Administration]]''<br/>''[[:d:Q1394594|SGH Warsaw School of Economics]]''<br/>''[[:d:Q348402|Adam Mickiewicz University in Poznań]]''<br/>''[[:d:Q110428527|European Academy of Diplomacy]]''
|
|
|-
| 1968
| 1973
| ''[[:d:Q61944092|Józef Osas]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-03-30
| ''[[:d:Q2355915|Чыжев]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q64830525|Eugeniusz Sawicki]]''
| data-sort-value="1949" | 1949
| ''[[:d:Q1906311|Заблудув]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
|
|
|-
|
| 1974
| ''[[:d:Q110980358|Александр Ванцеттиевич Сафронов]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-04-09
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| [[Россия Федерациясе чит ил эшләре министрлыгы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q111117712|Nguyễn Thị Mơ]]''
| data-sort-value="1949" | 1949
| ''[[:d:Q5274939|Diễn Châu]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[хокук белгече]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q137303547|Yanko Kozhuharov]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-01-15
| ''[[:d:Q331048|Димитровград]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
| 1972
| [[Сергей Лавров (1950)|Сергей Лавров]]
| data-sort-value="1950" | 1950-03-21
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q83307|министр]]''<br/>''[[:d:Q7330070|foreign minister]]''
| [[Россия Федерациясе чит ил эшләре министрлыгы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1502390|Gennadi Karponosov]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-11-21
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q17361147|бозда биюче]]''<br/>''[[:d:Q57199189|figure skating coach]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q3561777|Vladimir Fédorovski]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-04-27
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[язучы]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4084054|Grigory Berdennikov]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-12-24
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
| No/unknown value
| 1973
| ''[[:d:Q4094465|Aleksey Borodavkin]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-12-10
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4171862|Igor Dyakonov]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-11-07
| [[Буэнос-Айрес]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2005" | 2005-11-11
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4211857|Viktor Kamyshanov]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-06-26
| [[Ростов-на-Дону]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4216953|Gani Qasymov]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-05-03
| [[Атырау]]
| ''[[:d:Q18702210|bandy player]]''<br/>''[[:d:Q247797|тамгаханәче]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1553195|фирка җитәкчесе]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4312154|Vladimir Nazarov]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-10-03
| [[Мәскәү]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4336764|Michail Ivanovitsj Orlovets]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-06-08
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1972
| ''[[:d:Q4362189|Maxim Peshkov]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-06-30
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4362399|Yuriy Pivovarov]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-04-25
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| ''[[:d:Q4201615|РФА җәмгыять фәннәре буенча фәнни мәгълүмат институты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4397110|Aleksandr Romanov]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-11-29
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4457713|Միխայիլ Տիմոշկին]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-08-06
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2011" | 2011-05-22
| [[Дублин]]
|-
|
| 1972
| [[Анатолий Торкунов]]
| data-sort-value="1950" | 1950-08-26
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q19829994|Корея белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q462390|доцент]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12271535|Alexander Olszewski]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-01-01
| [[Sofiä|София]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15060936|Vyacheslav Shumsky]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-08-27
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15065272|Gennadij Gatilow]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-08-25
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15071926|Vladimir Malyshev]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-01-06
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15140359|Alexander Nikolaev]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-10-30
| [[Самар]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2023" | 2023-07-06
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q16166675|Anvar Azimov]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-11-22
| [[Ташкент]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16627424|Բորիս Բոլոտին]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-10-15
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16628211|Sergey Bukin]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-12-15
| [[Выборг]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2014" | 2014-08-10
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q16640932|Yevgeny Gusarov]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-07-30
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2002" | 2002-10-07
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q16645035|Aleksandr Dogadin]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-08-08
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16686941|Andrei Polyakov]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-10-14
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-03-03
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16713162|Хакимов, Бахтиер Маруфович]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-07-19
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16714925|Худин, Александр Николаевич]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-07-25
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16721385|Օլեգ Շերբան]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-04-12
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18634065|Vladimir Baranovsky]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-12-30
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19206487|Valentin Gatsinski]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-09-24
| ''[[:d:Q459|Филибә]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2015" | 2015-01-20
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19917012|Sergey Tretyakov]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-11-22
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2019" | 2019-04-07
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21089123|Vladimir Belyakov]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-02-06
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q620573|гарәбиятче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q11085831|сөйләм тәрҗемәчесе]]''
| ''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''<br/>''[[:d:Q13416137|РФ Саклану министрылыгының хәрби университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21129565|Vladimir Malygin]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-06-19
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q26133514|Valentin Katasonov]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-04-05
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
|
| 1973
| ''[[:d:Q63997723|Lech Kubiak]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-05-14
| [[Хожув]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
| data-sort-value="2019" | 2019-03-30
| [[Варшава]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q329858|Leonid Skotnikov]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-03-26
| [[Тверь]]
| ''[[:d:Q16533|хөкемче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q502746|Andrei Kozyrev]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-03-27
| ''[[:d:Q9005|Брүсил]]''<br/>[[Брюссель]]<br/>''[[:d:Q111901161|Брюссель]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q1959942|ССРБ Чит ил эшләре министрлыгы]]''<br/>[[Россия Федерациясе чит ил эшләре министрлыгы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q768958|Stanislav Osadchiy]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-01-26
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1972
| ''[[:d:Q792702|László Benda]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-06-11
| [[Будапешт]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q765515|Magyar Rádió]]''<br/>''[[:d:Q367300|Magyar Televízió]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1964579|Lilia Shevtsova]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-10-07
| [[Львов]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Kornell universitetı|Корнелл университеты]]<br/>''[[:d:Q333886|Җорҗтаун университеты]]''<br/>''[[:d:Q48940760|Department for international economic and political research - Economic Institute of the Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q168756|Берклидәге Калифорния университеты]]''<br/>''[[:d:Q929154|Brookings Institution]]''<br/>Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты<br/>''[[:d:Q263016|Chatham House]]''<br/>''[[:d:Q1153595|Carnegie Endowment for International Peace]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q3623134|Atanas Paparizov]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-07-05
| [[Sofiä|София]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q3917688|Alyaksandar Sychow]]''
| data-sort-value="1951" | 1951
| [[Гомель]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4061603|Aleksandr Alekseyev]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-02-05
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4068640|Alexei Arbatov]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-01-17
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4082824|Օլեգ Բելոուս]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-08-18
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2018" | 2018-05-08
| [[Лиссабон]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4113760|Konstantin Vasilievich Vnukov]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-05-09
| [[Коломыя]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4130222|Yury Vyazemsky]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-06-05
| [[Санкт-Петербург]]
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4151698|Evgeniy Fjodorovitsj Goezeev]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-10-20
| [[Макийивка|Макиивка]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4176440|Aleksey Yermakov]]''
| data-sort-value="1951" | 1951
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4183460|Nikita Zagladin]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-12-05
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''
| data-sort-value="2016" | 2016-06-24
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4221768|Sergey Kirpichenko]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-08-13
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2019" | 2019-09-02
| [[Каһирә]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4244904|Aleksandr Kuznetsov]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-10-18
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4341529|Nikolay Pavlov]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-03-13
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты<br/>''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''
|
|
|-
|
| 1973
| [[Алексей Салмин]]
| data-sort-value="1951" | 1951-02-18
| [[Казан]]
| [[галим]]
| [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
| data-sort-value="2005" | 2005-09-08
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4527538|Alexander Wassiljewitsch Schulgin]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-03-29
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4720285|Aleksandr Yegorov]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-05-18
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4759244|Andrey Tatarinov]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-01-01
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1975
| ''[[:d:Q5625653|György Gilyán]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-10-04
| [[Будапешт]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12298994|Чан Ван Тхин]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-01-12
| [[Вьетнам]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15066879|Aleksandr Sergeevitsj (diplomat) Zasipkin]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-10-11
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15078135|Mikhail Valinskij]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-06-15
| [[Винница]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15079398|Pawel Artemjewitsch Sergijew]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-02-09
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15080978|Viktor Seleznyov]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-02-13
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16673426|Anatoly Makarov]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-10-31
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16686836|Vladimir Polenov]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-01-01
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18278872|Վլադիմիր Տրոֆիմով]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-08-23
| [[Новосибирск өлкәсе]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2022" | 2022-11-08
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18406940|Դմիտրի Չերկաշով]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-07-17
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21096966|Վալերի Երմոլով]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-02-06
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q27134464|Andrey Vladimirovitsj Kroetskich]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-08-30
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28864284|Sodovjamts Khurelbaatar]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-10-17
| [[Ulaanbaatar|Улан-Батор]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2023" | 2023-09-19
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29359189|Վլադիմիր Մարտինով (դիվանագետ)]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-12-14
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q88992943|Elena Kabatova]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-07-31
| [[Мәскәү]]
| [[хокук белгече]]
|
| data-sort-value="2022" | 2022-01-12
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q230850|Irina Bokova]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-07-12
| [[Sofiä|София]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q8359428|җәмгыять активисты]]''<br/>''[[:d:Q121998|илче]]''
| [[Мәгариф, фән һәм мәдәният сораулары буенча Берләшкән Милләтләр Оешмасы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q701722|Ján Kubiš]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-11-12
| [[Братислава]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[Берләшкән Милләтләр Оешмасы]]
|
|
|-
| 1969
| 1974
| ''[[:d:Q1394102|Vitaly Churkin]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-02-21
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q970153|child actor]]''<br/>''[[:d:Q11085831|сөйләм тәрҗемәчесе]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-02-20
| [[Манхэттэн]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4089252|Mikhail Bogdanov]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-03-02
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4130980|Габуния, Георгий Валерьевич]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-09-06
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2000" | 2000-01-22
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4131155|Andrey Gavrilov]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-01-27
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1371925|диктор]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4155172|Stanislav Daskalov]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-04-04
| [[Бежаново (Ловеч өлкәсе)]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4157965|Andrej Denisov]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-10-03
| [[Харьков]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[Федерация Советы]]
|
|
|-
|
| 1973
| ''[[:d:Q4194362|Andrey Zubov]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-01-16
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]]
| ''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''<br/>''[[:d:Q841804|Мәскәү руханилар академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4398112|Изге Алладан сүз итүче Яхъя исемендәге Россия православ университеты]]''<br/>Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты<br/>''[[:d:Q170135|Novaya Gazeta]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4195909|Aleksandr Ivanov]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-05-09
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4215477|Vladimir Karmirshalyan]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-03-02
| ''[[:d:Q183394|Vagharshapat]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4246324|Vladimir Kulistikov]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-05-20
| [[Хемниц]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q4201615|РФА җәмгыять фәннәре буенча фәнни мәгълүмат институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4250142|Անդրեյ Կուշակով]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-05-20
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2012" | 2012-03-08
| [[Yohannesburg|Йоһаннесбург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4266074|Anatoly Lomakin]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-06-30
| [[Гродно|Һродна]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4447241|Vladimir Sukhoi]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-12-26
| ''[[:d:Q2858004|Auly]]''
| [[Jurnalist|журналист]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4498683|Ходаков, Александр Георгиевич]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-03-08
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4525275|Boris Shkolnikov]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-05-25
| [[Калуга]]
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2013" | 2013-02-24
| [[Мәскәү]]
|-
| 1971
| 1976
| ''[[:d:Q9168289|Bedřich Kopecký]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-12-12
| [[Прага]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12283510|Konstantin Andreev]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-07-28
| ''[[:d:Q459|Филибә]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2023" | 2023-05-22
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15066754|Vladimir Zayemsky]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-06-12
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15149894|Aleksandr Petrovitsj Sjein]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-03-19
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2026" | 2026-05-28
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15992680|Vladimir Belous]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-10-01
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16272832|Stanislav Akhmedov]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-04-01
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2026" | 2026-04-27
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17338974|Վիկտոր Գոգիտիձե]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-09-07
| [[Одесса]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2014" | 2014-07-03
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17427757|Եվգենի Պրոխորով]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-10-18
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="1998" | 1998-05-21
| [[Страсбург]]
|-
|
| 1974
| ''[[:d:Q18635026|Vladimir Sergeyev]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-05-31
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21094757|Անդրեյ Գուլյաև]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-11-16
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="1999" | 1999-12-04
| [[İslamabad]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21997917|Bilkisu Yusuf]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-12-02
|
| ''[[:d:Q17351648|гәҗит мөхәррире]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
| data-sort-value="2015" | 2015-09-24
| [[Мәккә]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q27979650|Vladimir Baykov]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-08-11
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56306954|Vladimir Avdashevich Kalamanov]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-06-02
| [[Мытищи]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q59473796|Aleksandr Kapralov]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-04-08
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q12356615|сәяхәтче]]''
|
|
|
|-
|
| 1977
| ''[[:d:Q80449387|József Barát]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-06-19
| [[Будапешт]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
|
| 1977
| ''[[:d:Q87409626|Stanisław Smoleń]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-10-22
| ''[[:d:Q324964|Лиманова]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q58113|Kostjantyn Hryščenko]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-10-28
| [[Киев]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Касыйм-Җумарт Тукаев]]
| data-sort-value="1953" | 1953-05-17
| [[Алматы]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q2285706|хөкүмәт башлыгы]]''<br/>''[[:d:Q248577|President of the Republic]]''<br/>''[[:d:Q7330070|foreign minister]]''
| [[Берләшкән Милләтләр Оешмасы]]
|
|
|-
| 1970
| 1976
| [[Алишер Усманов]]
| data-sort-value="1953" | 1953-09-09
| [[Чуст]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>[[эшкуар]]<br/>[[инвестор]]<br/>''[[:d:Q1328323|functionary]]''<br/>''[[:d:Q15472169|иганәче]]''
| ''[[:d:Q2370801|ССРБ Фәннәр академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4426444|Soviet Peace Committee]]''<br/>''[[:d:Q4131801|Gazprominvestholding]]''<br/>''[[:d:Q1969986|Русия сәнәгатькәрләр һәм эшмәкәрләр берлеге]]''
|
|
|-
|
| 1976
| ''[[:d:Q596929|Gyula Thürmer]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-04-14
| [[Будапешт]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q956041|Syarhei Martynaw]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-02-22
| [[Гөмре]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1279226|Patokh Chodiev]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-04-15
| [[Җиззәх]]
| [[эшкуар]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q2624119|Sergey Yastrzhembsky]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-12-04
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q33231|фотограф]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q3050754|Элеонора Митрофанова]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-06-11
| [[Волгоград]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4134668|Kirill Gevorgian]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-04-08
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q16533|хөкемче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4174129|Իգոր Իգորեվիչ Եժկով]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-06-04
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2011" | 2011-05-01
| [[Асунсьон]]
|-
|
| 1975
| ''[[:d:Q4245337|Valery Kuzmin]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-06-24
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4246562|Azamat Rachmetovitsj Koelmoechametov]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-08-06
| [[Нуриман районы]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4276586|Boris Malakhov]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-07-30
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2012" | 2012-11-26
| [[Pretoriä]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4367036|Alexey Podberezkin]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-02-07
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''<br/>Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4388701|Sergey Razov]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-01-28
| [[Сочи]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4515766|Vladimir Chizhov]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-12-03
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| [[Федерация Советы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4759152|Andrey Budnik]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-02-02
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2018" | 2018-08-10
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q10770525|Hà Hùng Cường]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-08-11
| [[Вьетнам]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12078196|Angel Ganev]]''
| data-sort-value="1953" | 1953
| [[Sofiä|София]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12281119|Иван Петков (дипломат)]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-08-24
| ''[[:d:Q6506|Варна]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16642406|Vladimir Dedushkin]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-02-04
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16671806|Սերգեյ Լոբանով]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-06-03
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16708165|Վլադիմիր Տրուխանովսկի]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-02-24
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18236450|Sergey Belyayev]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-05-09
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18397725|Պյոտր Իվանցով]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-05-03
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21857151|Alexander Petrov]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-06-13
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q26250923|Aleksandr Karaczewcew]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-12-28
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q27979827|Oleg Vasnetsov]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-09-27
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28497343|Սերգեյ Գարմոնին]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-05-01
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28498453|Sergey Kuznetsov]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-02-21
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-01-16
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q41199641|Յուրի Մատերի]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-09-12
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q48955379|Leonid Fituni]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-09-27
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''
| data-sort-value="2023" | 2023-10-28
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56308082|Վլադիմիր Սոկոլենկո]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-01-23
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1976
| ''[[:d:Q60827388|Andrey Kulik]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-01-13
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q62268219|Victor Sumsky]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-04-13
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''<br/>Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q64401399|Александр Панкин]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-06-25
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q88223529|Jerzy Drożdż]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-07-03
| ''[[:d:Q324927|Мехув]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''<br/>''[[:d:Q11747772|Polish Chamber of Commerce]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q96290|Helmut Scholz]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-06-21
| [[Берлин]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q15627169|профсоюз эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q891186|Boyko Noev]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-07-13
| ''[[:d:Q405262|Златитса]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1980669|Aleksandr Yakovenko]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-10-21
| [[Гомель]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q2574284|Anatol Petrencu]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-05-22
| ''[[:d:Q657744|Căușeni]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q1097810|Молдова дәүләт университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4059727|Sergey Akopov]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-06-18
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4089059|Alexei Bogaturov]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-05-24
| [[Налчык]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
|
| 1976
| ''[[:d:Q4150279|Igor Gromyko]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-06-25
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4206757|Zamir Kabulov]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-06-22
| [[Үзбәкстан]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4298073|Vasily Mikheev]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-04-16
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''
| data-sort-value="2025" | 2025-10-29
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4307789|Georgy Muradov]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-11-19
| [[Коми Автономияле Совет Социалистик Республикасы]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4372629|Juri Fjodorowitsch Popow]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-06-25
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4384817|Alexei Pushkov]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-08-10
| [[Ханбалык|Пекин]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты<br/>[[Федерация Советы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4443185|Sergei Storchak]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-06-08
| ''[[:d:Q913143|Олевск]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''<br/>''[[:d:Q670084|Vnesheconombank]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4506330|Andrei Wassiljewitsch Zyganow]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-01-20
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1976
| ''[[:d:Q12008787|Vadim Rozanov]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-03-19
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1980
| ''[[:d:Q12131766|Mihály Bayer]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-12-03
| ''[[:d:Q842961|Mezőberény]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12292119|Rakovski Lashev]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-09-23
| ''[[:d:Q6506|Варна]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15064185|Mikhail Afanasyev]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-12-30
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15067992|Oleg Kabanov]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-04-28
| [[Пинск]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1976
| ''[[:d:Q15068349|Andrei Karlov]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-02-04
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q18408333|Embassy of Russia in North Korea]]''<br/>''[[:d:Q26691355|Embassy of Russia, Seoul]]''<br/>''[[:d:Q28667003|Embassy of Russia in Ankara]]''
| data-sort-value="2016" | 2016-12-19
| [[Чанкая]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15070319|Sergei Koshkin]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-01-16
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15074621|Sergej Mjasojedov]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-10-01
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| [[Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясе]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15074664|Viktor Tatarintsev]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-10-23
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q121998|илче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15081189|Igor Popov]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-07-25
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16629328|Anton Vasilyev]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-05-12
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16720874|Sergey Shokhin]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-08-14
| [[Воронеж]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18237376|Sergey Vershinin]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-07-24
| [[Россия]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18238163|Vladimir Goncharenko]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-10-28
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2022" | 2022-03-28
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18244536|Владимир Кузнецов]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-01-06
| [[Adler]]
|
| [[Ерак Көнчыгыш федераль университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18280297|Mirgayas Shirinsky]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-10-26
| [[Алматы]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-08-23
| [[Хартум]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q19886311|Vladimir Karpets]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-12-12
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q462390|доцент]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1086863|калумнис]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>[[хокук белгече]]
| ''[[:d:Q4201486|РФА дәүләт һәм хокук институты]]''<br/>[[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]
| data-sort-value="2017" | 2017-01-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21094065|Aleksandr Gorban]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-03-30
| [[Полярный]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-10-06
| [[Рим]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21683251|Астахов Ігор Олександрович]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-09-06
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2010" | 2010-04-29
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q47392223|Togrul Bagirov]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-05-06
| [[Бакы]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
| data-sort-value="2019" | 2019-01-29
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q53562881|Anatoly Viktorov]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-01-29
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q59474414|Valeriya Makarevich]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-04-09
| [[Кытай]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q1934684|homemaker]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60835664|Եվգենի Բոյկով]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-04-27
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1978
| ''[[:d:Q61115670|Endre Szalipszki]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-05-06
| ''[[:d:Q854913|Szikszó]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q61858062|Бочкарёв, Юрий Викторович]]''
| data-sort-value="1954" | 1954
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q70254625|Յուրի Բեջանյան]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-07-12
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q84724113|Vladimir A. Kalinin]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-06-21
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q126870344|Ayjigit Buranov]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-08-22
| [[Ош (Кыргызстан)|Ош]]
| ''[[:d:Q40455660|ambassador of Kyrgyzstan]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q2587456|Vladimir Chamov]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-04-04
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q3658303|Alexander Grushko]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-04-25
| [[Осло]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4067324|Anatoly Antonov]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-05-15
| [[Омск]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4317737|Andrey Nesterenko]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-05-03
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4342428|Pyotr Palamarchuk]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-12-20
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
| ''[[:d:Q4201486|РФА дәүләт һәм хокук институты]]''
| data-sort-value="1998" | 1998-02-14
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4389751|Teimuraz Ramishvili]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-05-04
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4527247|Valerian Shuvaev]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-03-16
| [[Барнавыл]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2024" | 2024-07-03
| [[Әлҗәзаир (шәһәр)]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4759182|Andrey Kemarsky]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-01-01
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4849418|Bakhtiyar Tuzmukhamedov]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-03-30
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q16533|хөкемче]]''<br/>[[хокук белгече]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q5442350|Felix Vulis]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-10-11
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q6214238|Joevana Charles]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-07
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[укытучы]]
|
| data-sort-value="2021" | 2021-01-17
| [[Сейшел утраулары]]
|-
|
| 1980
| ''[[:d:Q11720791|Jarosław Bratkiewicz]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-12-03
| [[Варшава]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q651690|Польша фәннәр академиясе]]''<br/>''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''<br/>''[[:d:Q11828158|Independent College of Business and Administration]]''<br/>''[[:d:Q1416331|Cardinal Stefan Wyszyński University in Warsaw]]''<br/>''[[:d:Q9392360|Związek Młodzieży Socjalistycznej]]''<br/>''[[:d:Q2560876|National Security Bureau]]''
|
|
|-
|
| 1977
| ''[[:d:Q12147176|Serhii Reva]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-09-13
| [[Акъяр]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q7216893|Embassy of Ukraine, Dublin]]''<br/>''[[:d:Q1959942|ССРБ Чит ил эшләре министрлыгы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12275503|Vladimir Sheytanov]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-11-10
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12279370|Evgeni Stoychev]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-08-20
| ''[[:d:Q405279|Дупнитса]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1981
| ''[[:d:Q12281976|Jenő Faller]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-09-16
| ''[[:d:Q205607|Zirc]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12288793|Николай Цачев]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-08-12
| ''[[:d:Q189328|Ловеч]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15067355|Aleksandr Ignagov]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-04-28
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2026" | 2026-05-13
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15069041|Sergey Kozlov]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-03-14
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15147127|Վիկտոր Սմիռնով]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-07-05
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16675102|Grigory Mashkov]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-09-26
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16722189|Mark Entin]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-11-25
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q121998|илче]]''<br/>[[хокук белгече]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18245304|Mikhail Lysenko]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-05-12
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18245833|Andrey M. Maslov]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-07-21
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18246235|Վալերի Միխայիլով]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-10-20
| [[Ставрополь]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18278367|Դմիտրի Սուսլով]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-12-23
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18400517|Վիկտոր Սիբիլև]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-05-01
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18740960|Aleksandr Mantytsky]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-11-06
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Вәгыйф Гәрәев]]
| data-sort-value="1955" | 1955-01-24
| [[Миңгечәвер]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-02-20
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21106538|Aleksandr Ivanovich Matsegora]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-11-21
| [[Одесса]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2025" | 2025-12-06
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28500596|Iwan Dmitrijewitsch Soltanowski]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-04-06
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30346119|Michail Nikolajevič Kopylov]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-06-11
| [[Новосибирск]]
| [[галим]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Россия халыклар дуслыгы университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30346275|Владислав Степанович Загашвили]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-06-06
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''
|
|
|-
|
| 1981
| ''[[:d:Q47376398|Krzysztof Ciebień]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-07-01
| [[Люблин|Лүблин]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q47604603|Nikolay Nikolaevitsj Kosov]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-06-30
| [[Мәскәү]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q52552468|Aleksandr Avanesov]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-01-09
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56308208|Karen Chalyan]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-08-24
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q63433266|Alexander Shcherbakov]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-05-13
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2020" | 2020-03-13
| [[Сәләник]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q65143976|Лусканов, Владимир Ильич]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-06-14
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="2022" | 2022-12-28
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q68329040|Branislav Hitka]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-01-15
| [[Братислава]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q84723851|Ալեքսանդր Բոլդիրև]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-12-27
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-01-20
| ''[[:d:Q3881|Lusaka]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q97016936|Шичанин, Игорь Александрович]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-12-06
| [[Совет Гаване]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
| 1987
| ''[[:d:Q97198743|András Halász]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-03-12
| [[Сегед]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109492160|Жилко, Борис Анатольевич]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-09-18
| [[Днипро]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q113361336|Teymur Yəhyayev]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-01-01
| ''[[:d:Q4069454|Ərkivan]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q130613075|Danuta Szostak]]''
| data-sort-value="1955" | 1955
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q58197|Edward Nalbandyan]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-07-16
| [[Ереван]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4056557|Ednan Agayev]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-10-25
| [[Бакы]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[галим]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4096013|Bratchikov Igor]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-09-30
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4211833|Michail Leonidovitsj Kaminin]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-08-13
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4234401|Sergey Kortunov]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-06-11
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]
| data-sort-value="2010" | 2010-10-09
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4315682|Իգոր Նևերով]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-06-20
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12285410|Lyubomir Ivanov]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-10-21
| [[Sofiä|София]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15070161|Vladimir Vedrashko]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-12-22
| [[Кишинёв]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15071540|Alexander Avreljevich Tokovinin]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-10-12
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15845822|Andrey Andreyev]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-09-19
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16166631|Իսկանդեր Ազիզով]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-05-29
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16664295|Oleg Kovalchuk]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-05-31
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16664853|Անդրեյ Կոլոսովսկի]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-05-12
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18239098|Igor Yevdokimov]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-05-12
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18278779|Georgy Toloraya]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-04-03
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q19829994|Корея белгече]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| ''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''<br/>Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18741037|Victor Sorokin]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-06-11
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q23656586|Николай Карлович Тавдумадзе]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-01-21
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29359142|Նիկոլայ Լիստոպադով]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-09-28
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q40039888|Aleksandr Surikov]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-04-05
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2024" | 2024-05-11
| ''[[:d:Q3889|Maputo]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q42306630|Vladimir Shtol]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-11-23
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| [[язучы]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q64729716|Krzysztof Czapla]]''
| data-sort-value="1956" | 1956
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''<br/>''[[:d:Q11785995|Mostostal Zabrze]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q75363327|Luba Sterlikova]]''
| data-sort-value="1956" | 1956
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97661636|ナイリ・ラティポフ]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-10-05
| [[Уфа]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q827073|Vladimir Kotenyov]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-07-18
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q121998|илче]]''
|
|
|
|-
|
| 1980
| ''[[:d:Q1120123|Gábor Kovács]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-01-02
| ''[[:d:Q390796|Orosháza]]''
| ''[[:d:Q10732476|сәнгать әсәрләре коллекционеры]]''<br/>''[[:d:Q806798|банкир]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q2272602|Sergey Prikhodko]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-01-12
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-01-26
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4087120|Dmitry Biryukov]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-08-21
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''<br/>''[[:d:Q1420621|media proprietor]]''<br/>[[менеджер]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4095272|Aleksandr Botsan-Kharchenko]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-09-16
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4152444|Aleksandr Gurnov]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-07-08
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4159701|Levan Dzhagaryan]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-09-07
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4160126|Alikbek Jekshenkulov]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-05-25
| ''[[:d:Q879108|Kochkor District]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4242566|Andrey Krutko]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-08-24
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4279408|Օլեգ Մալգինով]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-01-09
| [[Екатеринбург]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4287440|Maksim Medvedkov]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-01-02
|
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]
|
|
|-
|
| 1979
| [[Екатерина Рождественская]]
| data-sort-value="1957" | 1957-07-17
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q3501317|fashion designer]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q33231|фотограф]]''<br/>''[[:d:Q5322166|дизайнер]]''<br/>''[[:d:Q2034021|dressmaker]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q11818350|Piotr Świtalski]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-08-02
| ''[[:d:Q202160|Кутно]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q599151|вазыйфаи зат]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''<br/>[[Европа Шурасы|Аурупа шурасы]]<br/>[[АИХО|ОБСЕ]]<br/>''[[:d:Q672941|European External Action Service]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12276398|Georgi Dimitrov]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-10-02
| [[Sofiä|София]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12290754|Plamen Bonchev]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-01-22
| ''[[:d:Q178531|Видин]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15081444|Wassili Borissowitsch Pospelow]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-06-16
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15090153|Vladimir Barbin]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-09-03
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1979
| ''[[:d:Q15845826|Andrey Kelin]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-05-15
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18242464|Alexander Vladimirovich Zmeyevskiy]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-07-14
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18244769|Aleksey Labetsky]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-11-12
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18278475|Վլադիմիր Տարաբրին]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-01-10
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18280162|Անդրեյ Շվեդով]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-11-05
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18741066|Yury Filatov]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-12-09
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q121998|илче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21600328|Свірідов Олексій Григорович]]''
| data-sort-value="1957" | 1957
| [[Мәскәү өлкәсе]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q25487162|Vladimir Filipov]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-07-02
| [[Болгария]]
|
|
| data-sort-value="2010" | 2010-11-01
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q26255538|Ilyas Umakhanov]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-03-27
| [[Махачкала]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28500329|Անդրեյ Պոկրովսկի]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-10-02
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2009" | 2009-02-28
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q41573926|Վլադիմիր Սպրինչան]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-08-31
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q47453478|Ալեքսանդր Խոխոլնիկով]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-04-12
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q51668544|Irina Semenenko]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-03-20
|
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| ''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''<br/>[[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q61944091|Kazimierz Romański]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-11-15
| [[Струже (Новосондецкий повяты)]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q64211937|Adam Kobieracki]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-06-01
| [[Варшава]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q599151|вазыйфаи зат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''<br/>[[АИХО|ОБСЕ]]<br/>[[Төньяк Атлантик килешү оешмасы]]
| data-sort-value="2024" | 2024-04-04
| ''[[:d:Q741876|Пәсечно]]''
|-
|
| 1981
| ''[[:d:Q66722596|László Szőke]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-07-11
| [[Будапешт]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q70252256|Միխայիլ Գոլովանով]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-03-01
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1979
| ''[[:d:Q111033578|Зуфар Азадович Хуснитдинов]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-02-07
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| [[Россия Федерациясе чит ил эшләре министрлыгы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q112993706|Шургалин, Михаил Александрович]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-01-06
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q123965480|Balázs Bokor]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-07-08
| [[Будапешт]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q58102|Grigol Vashadze]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-07-19
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q599151|вазыйфаи зат]]''<br/>[[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q7330070|foreign minister]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q541239|Nyam-Osoryn Tuyaa]]''
| data-sort-value="1958" | 1958
| [[Ulaanbaatar|Улан-Батор]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4065528|Sergey Andreyev]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-06-26
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4099541|Буренин, Алексей Николаевич]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-06-26
|
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
| 1980
| 1985
| ''[[:d:Q4159652|Umar Dzhabrailov]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-06-28
| [[Грозный]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
| data-sort-value="2026" | 2026-03-02
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4218797|Igor Keblušek]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-09-15
| ''[[:d:Q842011|Һандлова]]''
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
|
| 1980
| ''[[:d:Q4245044|Pavel Kuznetsov]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-08-10
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4280400|Aleksandr Manzhosin]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-09-28
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4332124|Oleg Ozerov]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-08-20
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4391144|Vladimir Rakhmanin]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-05-24
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4421947|Alexander F. Sklyar]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-03-07
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q855091|гитарист]]''<br/>''[[:d:Q753110|җырлар авторы]]''<br/>''[[:d:Q2643890|вокалист]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4458253|Vladimir Titov]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-07-28
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2025" | 2025-02-06
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1981
| ''[[:d:Q8076988|Árpád Székely]]''
| data-sort-value="1958" | 20th century
| No/unknown value
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12290253|Petko Draganov]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-01-25
| [[Каһирә]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| [[Берләшкән Милләтләр Оешмасы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15064257|Vladimir Baybakov]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-11-20
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15070631|Nikolay Kudashev]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-01-26
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15071283|Դմիտրի Լոբաչ]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-12-20
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15076779|Նիկոլայ Սոֆինսկի]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-02-10
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15206633|Alexander Wladimirowitsch Jefimow]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-05-27
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16912378|Alexandre Melnik]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-01-15
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q16947320|гиясәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q11774202|эссеист]]''<br/>''[[:d:Q482980|автор]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q20612311|Ochirbat Chuluunbat]]''
| data-sort-value="1958" | 1958
| [[Ulaanbaatar|Улан-Батор]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q43227018|Milan Hupcej]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-02-17
| [[Сташкивци]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60827981|Իգոր Ռոմանչենկո]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-03-06
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60836056|Գեորգի Զուև]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-12-26
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60836453|Tomasz Kozłowski]]''
| data-sort-value="1958" | 1958
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''<br/>''[[:d:Q672941|European External Action Service]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65129933|Եվգենի Տերեխին]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-05-06
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65150959|Վադիմ Ռազումովսկի]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-02-25
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2025" | 2025-09-08
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1984
| ''[[:d:Q78166773|Leszek Wieciech]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-12-25
| [[Краков]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[менеджер]]<br/>''[[:d:Q25502757|certified translator]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''<br/>''[[:d:Q152057|BP]]''<br/>''[[:d:Q1974620|Clinton Foundation]]''<br/>''[[:d:Q1387974|БМО Глобаль килешүе]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q81827934|Milen Lyutskanov]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-11-22
| ''[[:d:Q406227|Карнобат]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2024" | 2024-09-22
| [[Sofiä|София]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q91966365|Пирожникова, Людмила Владимировна]]''
| data-sort-value="1958" | 1958
| [[Мәскәү өлкәсе]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97179680|Siergiej Andriejew]]''
| data-sort-value="1958" | 1958
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1983
| ''[[:d:Q110812967|Csaba Kőrösi]]''
| data-sort-value="1958" | 1958
| [[Сегед]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q58203|Erlan Idrissov]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-04-28
| [[Каркаралы]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q370787|Alexander Lebedev]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-12-16
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q806798|банкир]]''<br/>[[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q806805|bank teller]]''
| ''[[:d:Q2031025|First Chief Directorate]]''<br/>''[[:d:Q863254|Foreign Intelligence Service]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q511954|Zhan Videnov]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-03-22
| ''[[:d:Q459|Филибә]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q552452|Dalius Čekuolis]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-03-29
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
|
| 1984
| ''[[:d:Q909174|Sándor Dorogi]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-12-31
| [[Будапешт]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1046192|Grigory Marchenko]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-12-26
| [[Алматы]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1103644|Clyde Kull]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-03-02
| [[Выру]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4056403|Alexei Avtonomov]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-03-09
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>[[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q4146754|Гуманитар фәннәр дәүләт академик университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4150189|Andrey Gromov]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-06-16
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4183584|Andrey Zagorsky]]''
| data-sort-value="1959" | 1959
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4211683|Andrey Kamorin]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-01-12
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''<br/>''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]''
| ''[[:d:Q753932|Izvestia]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4718737|Alexander Dmitriyevich Polyakov]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-04-19
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q9139974|Puntsagiin Tsagaan]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-04-04
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q9389826|Zdzisław Raczyński]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-10-18
| [[Верполь]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q1995166|Polish Scouting and Guiding Association]]''<br/>''[[:d:Q1484980|Polish Press Agency]]''<br/>''[[:d:Q2560876|National Security Bureau]]''<br/>''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q11238281|Giedrius Čekuolis]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-03-29
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12290435|Peter Dokládal]]''
| data-sort-value="1959" | 1959
| ''[[:d:Q1789604|Крнов]]''
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15065088|Ivan Volinkine]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-03-11
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15067127|Ալեքսանդր Զոլոտով]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-09-17
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15079490|Միխայիլ Պետրակով]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-09-27
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q20558105|Elçin Bağırov]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-04-08
| [[Гәнҗә]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q22046461|Alexander Sharonov]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-06-23
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2016" | 2016-01-02
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q23656173|Alexander Lukashevich]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-01-27
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28052574|Olga Chetverikova]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-06-18
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28497262|Անդրեյ Վեկլենկո]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-09-05
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29359691|Ալեքսանդր Չվիկով]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-11-08
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q40741263|Anna Ustinova]]''
| data-sort-value="1959" | 1959
| [[Мәскәү]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| ''[[:d:Q3888728|Margarita Rudomino All-Russia State Library for Foreign Literature]]''
|
|
|-
|
| 1985
| ''[[:d:Q55392529|Mirosław Gajewski]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-02-04
| [[Стараховице|Стараховитсе]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55653779|Ալեքսանդր Կուրմազ]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-05-16
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1984
| ''[[:d:Q60835884|Marek Jeziorski]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-03-06
| [[Краков]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q87833917|Igor Revin]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-02-05
| [[Октябрьски]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| 1984
|
| ''[[:d:Q97460783|Sergey Linevich]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-10-29
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| [[Россия Федерациясе чит ил эшләре министрлыгы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q105170319|Անդրեյ Տրուբնիկով]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-02-08
| [[Ташкент]]
|
|
| data-sort-value="2021" | 2021-01-07
| [[Мәскәү өлкәсе]]
|-
|
| No/unknown value
| ''[[:d:Q105672051|Béla Fazekas]]''
| data-sort-value="1959" | 1959
| No/unknown value
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1980s
| ''[[:d:Q109482037|Róbert Kiss]]''
| data-sort-value="1959" | 1959
| No/unknown value
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2013" | 2013-03-01
| No/unknown value
|-
|
|
| ''[[:d:Q113412361|Салтыков, Алексей Эдуардович]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-07-15
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q115280763|Yuri Klimenko]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-09-04
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q120279638|Евдокимов, Михаил Николаевич]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-08-03
|
|
|
|
|
|-
|
| 1986
| ''[[:d:Q1120020|Béla Kovács]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-02-25
| [[Будапешт]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1386663|Ivo Žďárek]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-11-06
| ''[[:d:Q320950|Трутнов]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2008" | 2008-09-20
| [[İslamabad]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q3596041|Semyon Grigoryev]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-07-01
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4055717|Andrey Avetisyan]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-05-19
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4094240|Artyom Borovik]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-09-13
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q15931838|investigative journalist]]''<br/>''[[:d:Q1420621|media proprietor]]''
|
| data-sort-value="2000" | 2000-03-09
| [[Химки]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4266606|Vladimir Lopatin]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-03-16
| ''[[:d:Q20924805|Фомка]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хокук белгече]]
| ''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4402403|Sergei Ryabkov]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-07-08
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4458247|Boris Titov]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-12-24
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
|
| 1986
| ''[[:d:Q9390106|Zenon Kuchciak]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-12-21
| ''[[:d:Q161887|Камен-Поморски]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''<br/>''[[:d:Q673670|Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12271888|Angel Orbetsov]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-06-24
| [[Sofiä|София]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12287181|Михал Котман]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-11-14
| [[Зволен]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15079409|Sergeyev Mikhail]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-04-29
| [[Мәскәү]]
| [[шагыйрь]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16169319|Andrey Vorobyov]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-02-20
| [[Ступино]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
| data-sort-value="2016" | 2016-05-30
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18238584|Alexey Dedov]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-09-26
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18243696|Կոնստանտին Կոժանով]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-11-17
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2026" | 2026-05-27
|
|-
|
| 1982
| ''[[:d:Q18274684|Sergei Nikolajewitsch Krjukow]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-01-07
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2019" | 2019-06-11
| ''[[:d:Q3718|Dakar]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q18409512|Վսևոլոդ Տկաչենկո]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-10-09
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19907863|Andrey Budaev]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-03-14
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q20047964|Galina Izotova]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-05-03
| [[Череповец]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21683198|Андреєв Володимир Вадимович]]''
| data-sort-value="1960" | 1960
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21683825|Грачов Олександр Григорович]]''
| data-sort-value="1960" | 1960
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q27990864|Ján Šoth]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-02-02
| ''[[:d:Q27007|Бардейов]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30880268|Alexei Yerkhov]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-10-28
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q39082657|Վլադիմիր Տարարով]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-04-22
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1984
| ''[[:d:Q51882955|József Veress]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-09-24
| ''[[:d:Q842976|Mátészalka]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q70254899|Aleksei A. Novikov]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-08-13
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1983
| ''[[:d:Q107262941|Evgeny Arnoldovich Stanislavov]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-02-18
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109486604|Исаков, Алексей Викторович]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-05-01
|
|
|
|
|
|-
|
| 1982
| ''[[:d:Q110096961|Александр Юрьевич Гремитских]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-08-04
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| [[Россия Федерациясе чит ил эшләре министрлыгы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q131305924|Гаврилов, Константин Юрьевич]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-11-27
|
|
|
|
|
|-
| 1977
| 1985
| [[Илһам Әлиев]]
| data-sort-value="1961" | 1961-12-24
| [[Бакы]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты<br/>''[[:d:Q106678947|Zagulba Presidential Residence]]''
|
|
|-
|
| 1984
| ''[[:d:Q466927|Aleksey Orlov]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-10-09
| [[Элиста]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q739315|Vladimir Potanin]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-01-03
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q806798|банкир]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q16919633|Россия чыгышлы олигарх]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4430912|Nikolay Spassky]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-08-10
| [[Акъяр]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[язучы]]
|
|
|
|-
|
| 1986
| ''[[:d:Q9376374|Wojciech Bożek]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-02-01
| [[Гливице|Гливитсе]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''<br/>''[[:d:Q9367289|Office for Foreigners]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16535803|Սերգեյ Բահարև]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-06-24
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2019" | 2019-07-20
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q16668903|Դմիտրի Կուրակով]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-09-13
| [[Ставрополь]]<br/>[[Россия Совет Федератив Социалистик Республикасы|РСФСР]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18221916|Andrey Brezhnev]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-03-15
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>[[инженер]]
|
| data-sort-value="2018" | 2018-07-10
| [[Акъяр]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18236188|Mikhail Baranov]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-03-07
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19602342|Libor Secka]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-10-08
| [[Зноймо]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q20492167|Josefina Vidal]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-02-18
| [[Сантьяго-де-Куба]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
| 1983
| ''[[:d:Q21091856|Olga Vitalievna Boutorina]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-05-07
| [[Мончегорск]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q16655653|Institute of Europe, Russian Academy of Sciences]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21152631|Վլադլեն Սեմիվոլոս]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-11-27
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21638568|Andrey Guskov]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-12-15
| [[Cakarta|Джакарта]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29642403|Sergey Zhirnov]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-04-17
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q134962714|Russian spy]]''<br/>''[[:d:Q15978655|киңәшче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1086863|калумнис]]''
| [[SSRB däwlät iminlek komitäte|ССҖБ дәүләт иминлек кәмитите]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q47453187|Անատոլի Բաշկին]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-05-14
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56308093|Dmitri Igorewitsch Maximytschew]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-01-27
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1986
| ''[[:d:Q60835543|Roman Kowalski]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-05-30
| ''[[:d:Q672964|Пшасныш]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q62713977|Անդրեյ Գրոզով]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-02-21
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
| 1981
| 1986
| ''[[:d:Q113025714|Zsolt Maris]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-05-03
| [[Будапешт]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q115926522|Taalatbek Masadykov]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-01-22
| ''[[:d:Q12819739|Beş-Küŋgöy]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q6054169|International University of Kyrgyzstan]]''<br/>[[London School of Economics]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q120279759|Попов, Алексей Владимирович]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-04-19
|
|
|
|
|
|-
|
| 1986
| ''[[:d:Q124755734|Antal Heizer]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-12-03
| ''[[:d:Q214945|Pápa]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q313594|Kirsan Ilyumzhinov]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-04-05
| [[Элиста]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q15916915|chess official]]''<br/>''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q370164|Štefan Füle]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-05-24
| ''[[:d:Q727383|Соколов]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q736840|Konstantin Kosachev]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-09-17
| ''[[:d:Q4280027|Mamontovka]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1000053|Vasily Nebenzya]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-02-26
| [[Волгоград]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[Берләшкән Милләтләр Оешмасы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4271491|Aleksandr Lyubimov]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-06-23
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q13235160|җитештерүче]]''<br/>''[[:d:Q22976182|тележурналист]]''<br/>''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''<br/>''[[:d:Q578109|телепродюсер]]''<br/>''[[:d:Q855091|гитарист]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4296811|Aleksey Mitrofanov]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-03-16
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q13235160|җитештерүче]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]''<br/>''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4361145|Helen Petrovsky]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-11-24
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]''
| ''[[:d:Q4201801|РФА Фәлсәфә институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4719314|Alexander Kinshchak]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-10-20
| [[Коломна]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q6542454|Vladzimir Astapenka]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-11-13
| [[Минск]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q9322857|Tsedenjav Sukhbaatar]]''
| data-sort-value="1962" | 1962
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12299588|Yuri Sterk]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-10-10
| ''[[:d:Q459|Филибә]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15068951|Անդրեյ Կովտուն]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-12-11
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16677574|Իվան Մոլոտկով]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-11-09
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16864093|Hangchuon Naron]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-01-02
| [[Pnompen]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17449482|Andrei Aleksandrovich Rossius]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-07-05
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q20685566|Oleg Slabynko]]''
| data-sort-value="1962" | 1962<br/>1963-08-08
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="1996" | 1996-01-25
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21600310|Семенов Сергій Олексійович]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-06-20
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21857272|Igor Khovaev]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-01-18
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q24668916|Nikolay N. Udovichenko]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-01-19
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1985
| ''[[:d:Q47506640|Sándor Balogh]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-11-01
| ''[[:d:Q854996|Szerencs]]''
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
|
| 1988
| ''[[:d:Q56192098|Piotr Ciećwierz]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-06-30
| [[Варшава]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
| [[Берләшкән Милләтләр Оешмасы]]<br/>''[[:d:Q2955976|Chancellery of the Prime Minister of Poland]]''<br/>''[[:d:Q48840334|Ministry of Economy and Labor (Poland)]]''<br/>''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56307557|Sergey Kopirkin]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-12-14
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60827474|Նիկոլայ Մակարով (դիվանագետ)]]''
| data-sort-value="1962" | 1962
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65952444|Peter Lizák]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-04-09
| ''[[:d:Q847350|Трстена]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q70254811|Իլյա Ռոգաչյով]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-06-10
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q85820751|Andrey Rudenko]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-09-24
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[Россия Федерациясе чит ил эшләре министрлыгы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q86376847|Jarosław Wojtara]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-11-17
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
| data-sort-value="2000" | 2000-11-03
| [[Ливия]]
|-
| 1986
| 1992
| ''[[:d:Q106328210|Mariusz Świder]]''
| data-sort-value="1962" | 1962
| [[Тшебятув (Старгардский повяты)]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q620573|гарәбиятче]]''<br/>''[[:d:Q482980|автор]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q120281156|Парамонов, Алексей Владимирович]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-01-01
| [[Мәскәү]]
|
|
|
|
|-
| 1981
| 1986
| ''[[:d:Q58087|Iurie Leancă]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-10-20
| ''[[:d:Q2019719|Cimișlia]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q372202|Sükhbaataryn Batbold]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-06-24
| [[Ulaanbaatar|Улан-Батор]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q467905|Miroslav Lajčák]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-03-20
| [[Попрад]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[Берләшкән Милләтләр Оешмасы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4514757|Sergey Cheremin]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-07-05
| [[Кисловодск]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q10799401|Nguyễn Phương Nga]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-08-27
| [[Hanoy]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18237276|Viktor Vasilyev]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-02-25
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18279717|Դմիտրի Ցվետկով]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-01-19
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1988
| ''[[:d:Q23561769|Péter Györkös]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-11-10
| ''[[:d:Q205607|Zirc]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28497991|Aleksandr Yegorov]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-05-29
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29415831|Thomas Bärsch]]''
| data-sort-value="1963" | 1963
| [[Циттау]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q31048928|Rahman Mustafayev]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-09-26
| [[Бакы]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56246360|Гуцало Сергій Євгенович]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-04-15
| [[Киев]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60835640|Իգոր Կրեմնև]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-05-15
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q62757343|Jacek Bylica]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-11-23
| [[Варшава]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''<br/>''[[:d:Q672941|European External Action Service]]''<br/>[[Төньяк Атлантик килешү оешмасы]]<br/>''[[:d:Q41984|Халыкара атом энергиясе агентлыгы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q83941071|Andrey Kudin]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-03-09
| [[Днипро]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q183945|музыка продюсеры]]''<br/>''[[:d:Q753110|җырлар авторы]]''<br/>[[профессор]]<br/>''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q106570505|Жильцов, Алексей Николаевич]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-10-05
| [[Мәскәү]]
| [[хокук белгече]]
| ''[[:d:Q4398008|Россия хосусый хокук мәктәбе]]''
|
|
|-
|
| 1985
| ''[[:d:Q110096900|Petr Plikhin]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-09-06
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| [[Россия Федерациясе чит ил эшләре министрлыгы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q114784927|Hor Monirath]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-09-23
| [[Pnompen]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q137996400|Nikolai Topornin]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-11-05
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>[[хокук белгече]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4155064|Dmitriy Darin]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-12-31
| [[Санкт-Петербург]]
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q17281072|икътисад фәннәре докторы]]''<br/>[[язучы]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q6897081|Momchil Andreev]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-01-02
|
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q806798|банкир]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q9311092|Robert Smoleń]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-05-20
| [[Jaganʻ|Жагань]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q11822496|Polish Institute of International Affairs]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15077495|Sergey Skvortsov]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-03-01
| [[Мәскәү]]
| [[менеджер]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18400146|Kirill Mikhailovich Barsky]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-11-22
| [[Реутов]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19916949|Giorgi Todua]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-06-20
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q20852804|Vazil Hudák]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-10-18
| ''[[:d:Q27007|Бардейов]]''
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
|
|
|-
|
| 1988
| ''[[:d:Q28741315|Tsend Munkh-Orgil]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-10-18
| ''[[:d:Q809657|Baruun-Urt]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30951255|Lundeg Purevsuren]]''
| data-sort-value="1964" | 1964
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30960385|Тонгсаван Фомвикхан]]''
| data-sort-value="1964" | 1964
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q42295461|Спартак, Андрей Николаевич]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-07-27
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]''
|
|
|-
|
| 1990
| ''[[:d:Q56192090|Witold Śmidowski]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-07-20
| [[Мелец|Мелетс]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q599151|вазыйфаи зат]]''
| ''[[:d:Q178909|Chancellery of the President of the Republic of Poland]]''<br/>''[[:d:Q2560876|National Security Bureau]]''<br/>''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
|
|
|-
|
| 1989
| ''[[:d:Q61115511|Mátyás Szilágyi]]''
| data-sort-value="1964" | 1964
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q63075648|Lyudmila Vorobieva]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-01-26
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q99964787|Dang Minh Khoi]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-08-27
| ''[[:d:Q10826042|Thường Tín]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q120267213|Скосырев, Алексей Владимирович]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-08-18
|
|
|
|
|
|-
|
| 1991
| ''[[:d:Q3917390|Valer Capkała]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-02-22
| [[Гродно|Һродна]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4053765|Yondongiin Otgonbayar]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-08-03
| [[Ulaanbaatar|Улан-Батор]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4167009|Pavel Dorokhin]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-10-25
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4235386|Yury Kostin]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-08-01
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>[[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4401616|Aleksey Rybnikov]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-09-09
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>[[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q1979607|финансист]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4520770|Andrey Shary]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-06-17
| [[Белогорск (Амур өлкәсе)|Белогорск]]
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q164236|сугыш корреспонденты]]''<br/>''[[:d:Q10270331|radio editor]]''<br/>''[[:d:Q978044|executive]]''<br/>''[[:d:Q114347127|Rundfunkredakteur]]''
|
|
|
|-
|
| 1989
| ''[[:d:Q12141768|Ihor Polikha]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-06-08
| ''[[:d:Q4474913|Ulvivok]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q14370010|Vadim Vasilyev]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-09-23
|
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19861743|Konstantin Busygin]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-12-11
| [[Ташкент]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q40037788|Լեոնիդ Սենտեբով]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-06-28
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
| 1983
| 1987
| ''[[:d:Q55122121|Nikolai Platoshkin]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-10-19
| ''[[:d:Q19649288|Mescherino]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|
|-
|
| 1991
| ''[[:d:Q56255628|Tomasz Łukaszuk]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-04-18
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''<br/>''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''
|
|
|-
|
| 1991
| ''[[:d:Q60836566|Adam Kułach]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-10-01
| ''[[:d:Q985238|Лүблинетс]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''<br/>''[[:d:Q672941|European External Action Service]]''
| data-sort-value="2022" | 2022-09-01
| [[Katovitse|Катовитсе]]
|-
|
| 1990
| ''[[:d:Q72459699|Dmitriy Lvovich Baranov]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-01-21
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97487662|Ivan Mityayev]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-04-14
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
| 1987
| ''[[:d:Q124770029|Sergei Belyaev]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-01-25
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q512678|Maroš Šefčovič]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-07-24
| [[Братислава]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хокук белгече]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4054880|Guram Abramishvili]]''
| data-sort-value="1966" | 1966
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4219752|Igor Kesaev]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-10-30
| [[Владикавказ]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>[[эшкуар]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4279738|Mikhail Mamayev]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-02-13
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q6510832|Zohrab Mnatsakanian]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-03-20
| [[Ереван]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q11711428|Igor Barát]]''
| data-sort-value="1966" | 1966
|
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16623792|Georgi Kadiev]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-08-28
| ''[[:d:Q6509|Бургас]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17612110|Gunaajav Batjargal]]''
| data-sort-value="1966" | 1966
| [[Монголия]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1993
| ''[[:d:Q20069350|Праведник, Андрей Иванович]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-08-03
| [[Киев]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28819033|Pyotr Ilichov]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-03-11
| [[Подольск]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| [[Берләшкән Милләтләр Оешмасы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q43428694|Կոնստանտին Կլիմովսկի]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-06-16
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Эрлан Абдылдаев]]
| data-sort-value="1966" | 1966-07-21
| [[Алматы]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
| 1985
| 1986
| ''[[:d:Q53764750|Andrea Bártfai-Mager]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-05-24
| [[Маҗарстан]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65147835|Gleb Desyatnikov]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-09-21
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q135246612|Le Linh Lan]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-09-10
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1991
| ''[[:d:Q3917708|Ihar Leszczenia]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-12-21
| [[Жодино|Жодзина]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4326941|Nurlan Nogaev]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-07-30
| [[Кандыагач|Канлыагач]]
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12622706|Han Koo Hyun]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-02-15
|
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15076897|Aleksej Solomatin]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-02-24
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18634693|ゲンナーディー・オヴェチコ]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-06-14
| [[Николаев (Николаев өлкәсе)|Мыколаив]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q20584735|Tahir Taghizadeh]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-08-11
| [[Түбән Новгород]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21104570|Dmitry Lyubinsky]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-12-01
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1990
| [[Айдар Аганин]]
| data-sort-value="1967" | 1967-08-23
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| [[Россия Федерациясе чит ил эшләре министрлыгы]]<br/>''[[:d:Q15294742|Россия бүген]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q40029902|Igor Belyayev]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-05-06
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55104830|Դմիտրի Դոգադկին]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-03-06
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56308102|Վլադիմիր Ժելտով]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-03-05
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1991
| ''[[:d:Q56340748|Cezary Król]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-07-22
| [[Влоцлавек|Влотславек]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
| data-sort-value="2026" | 2026-03-24
| ''[[:d:Q745059|Отвотск]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q60827558|Սերգեյ Բազդնիկին]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-09-30
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60827702|Դմիտրի Ֆեոկտիստով]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-11-09
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1992
| ''[[:d:Q60981270|Juliusz Gojło]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-01-23
| ''[[:d:Q745085|Мроңгово]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''<br/>''[[:d:Q109638209|Ministry of Development and Technology (Poland)]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q62667399|Róbert Hajšel]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-03-28
| ''[[:d:Q208110|Банска-Штьявнитса]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
| 1992
| ''[[:d:Q64524530|Marek Ciesielczuk]]''
| data-sort-value="1967" | 1967
| ''[[:d:Q924103|Һрубешув]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''<br/>''[[:d:Q9367289|Office for Foreigners]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q66804200|Natasha Vázquez Ruiz]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-04-30
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q70252928|Edvard Zhuk]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-12-27
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
| 1992
| ''[[:d:Q73013277|Norbert Konkoly]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-12-18
| [[Мишкольц]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q84721857|Նիկոլայ Կրասիլնիկով (դիվանագետ)]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-07-06
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
| 1989
| ''[[:d:Q124770727|Пилипсон, Юрий Валентинович]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-06-14
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q1959942|ССРБ Чит ил эшләре министрлыгы]]''<br/>[[Россия Федерациясе чит ил эшләре министрлыгы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q136557846|Joungho Park]]''
| data-sort-value="1967" | 1967
|
|
| ''[[:d:Q495807|Korea Institute for International Economic Policy]]''<br/>''[[:d:Q208736|Һаңгук чит телләр үнивирситите]]''
|
|
|-
|
|
| [[Дмитрий Мазепин]]
| data-sort-value="1968" | 1968-04-18
| [[Минск]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4330065|Platon Obukhov]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-09-09
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q18844224|язучы-фантаст]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
|
| 1993
| ''[[:d:Q6505041|Kirill Koktysh]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-11-30
| [[Минск]]
| ''[[:d:Q1685363|пропагандист]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q6542623|Уладзімір Мікалаевіч Лапата-Загорскі]]''
| data-sort-value="1968" | 1968
| [[Брест]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q7808503|Рубинский, Кирилл Юрьевич]]''
| data-sort-value="1968" | 1968
|
| ''[[:d:Q806798|банкир]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16724023|Juraj Siváček]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-03-30
| ''[[:d:Q319787|Поважска-Бистритса]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q25999464|Saleumxay Kommasith]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-10-31
| [[Лаос]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28869795|Georgi Panayotov]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-07-24
| ''[[:d:Q407372|Поморие]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q54991730|Valér Franko]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-12-11
| [[Гуменне (шәһәр)|Һуменне]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q62273522|Dušan Krištofík]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-02-02
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q70254757|Konstantin Dolgov]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-08-12
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q84721860|Գեորգի Չեպիկ]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-10-31
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97459498|Serguéi Mélik-Bagdasárov]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-12-12
| [[Мәскәү]]
|
|
|
|
|-
|
| 1992
| ''[[:d:Q109493689|Csaba Balogh]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-06-02
| ''[[:d:Q674311|Kisvárda]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q30570769|Ministry of Foreign Affairs (Hungary)]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q124752031|Aleksei Kuznetsov]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-06-09
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| [[Эхо Москвы]]<br/>''[[:d:Q4161596|Diletant]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q130286610|Амбаров, Роман Евгеньевич]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-05-26
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q131766508|Andrzej Misztal]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-11-09
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
| data-sort-value="2025" | 2025-01-02
|
|-
|
| 2009
| [[Синан Оган]]
| data-sort-value="1969" | 1969-03-14
| [[Ыгдыр]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q2072655|Azerbaijan State University of Economics]]''<br/>''[[:d:Q2612487|Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Turkey]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q7036343|Nikolay Suslov]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-09-08
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]''<br/>[[язучы]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12122177|Oleh Medvedev]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-09-03
| [[Лысычанск]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16722928|Yury Yablokov]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-06-27
| [[Иваново]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
|
|
|-
|
| 1993
| ''[[:d:Q21497414|Marek Szczygieł]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-08-02
| ''[[:d:Q986912|Понәтова]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''<br/>[[АИХО|ОБСЕ]]
|
|
|-
| 1987
| 1992
| ''[[:d:Q63224420|András Béres]]''
| data-sort-value="1969" | 1969
| [[Будапешт]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q10547393|local politician]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65154043|Островенко, Владимир Евгеньевич]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-09-01
| [[Мәскәү]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q71164408|Վլադիսլավ Մասլեննիկով]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-07-11
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q124771201|Столяров, Игорь Юрьевич]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-04-06
| [[Мәскәү]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q132887896|Marcin Czapliński]]''
| data-sort-value="1969" | 1969
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''<br/>''[[:d:Q635492|Polish Humanitarian Organisation]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q138589795|Petr Hladík]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-09-06
| [[Брно]]
|
|
|
|
|-
|
|
| [[Владимир Мединский]]
| data-sort-value="1970" | 1970-07-18
| [[Смила]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q8246794|блогер]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q3658951|Sergey Gaplikov]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-04-29
| [[Бишкәк]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4170532|Alexey Gaikovich Dulyan]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-01-01
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4173747|Dmitry Yegorov]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-01-18
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| data-sort-value="2002" | 2002-10-20
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4230961|Dmitry Konov]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-09-02
| [[Мәскәү]]
| [[эшкуар]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4426961|Сергей Сокол]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-12-17
| [[Акъяр]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| No/unknown value
| 1994
| ''[[:d:Q9350396|Tsogtbaatar Damdin]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-01-14
| [[Ulaanbaatar|Улан-Батор]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q11404284|Yoshinori Kitano]]''
| data-sort-value="1970" | 1970
|
|
|
|
|
|-
|
| 1993
| ''[[:d:Q13028035|Ihar Fisienka]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-07-09
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60687933|Ľubomír Rehák]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-02-24
| ''[[:d:Q750423|Топольчани]]''
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65148735|Դանիլա Գանիչ]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-06-12
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Александр Соколов (1970)|Александр Соколов]]
| data-sort-value="1970" | 1970-08-04
| [[Кострома]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4297405|Sergey Mikhailov]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-03-17
| [[Архангельск]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15074232|Alexander Igorevich Muranov]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-08-30
| [[Ветлуга (шәһәр)|Ветлуга]]
| [[адвокат]]
|
|
|
|-
| 1990
| 1995
| ''[[:d:Q16528589|Andrzej Cieszkowski]]''
| data-sort-value="1971" | 1971
| ''[[:d:Q640223|Хоччно]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
|
|
|-
|
| 1996
| ''[[:d:Q26255585|Mälik Myrsalin]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-10-31
| [[Актүбә]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q47453892|Kirill Ignatyev]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-06-22
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>[[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q56425414|media manager]]''<br/>''[[:d:Q846430|futurist]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q84725567|Timur Rafailovich Eivazov]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-06-16
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q107154992|Samuel Vlčan]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-03-13
| ''[[:d:Q754768|Партизанске]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q108738073|Mikhail Lobov]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-02-01
| [[Чиләбе]]
| ''[[:d:Q16533|хөкемче]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
|
| 1994
| ''[[:d:Q124770979|Nikolay Nozdrev]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-09-10
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| [[Россия Федерациясе чит ил эшләре министрлыгы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q131176555|Wiesław Kuceł]]''
| data-sort-value="1971" | 1971
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q3739455|Anton Vaino]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-02-17
| [[Таллинн]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4096529|Sergey Brilyov]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-07-24
| [[Һавана]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q270389|яңалыклар алып баручы]]''
| ''[[:d:Q2537294|Бөтенроссия дәүләт телевизион һәм радиотапшырулар ширкәте]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4148849|Vladislav Grib]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-05-16
| [[Умань|Уман]]
| [[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
|
| 1994
| ''[[:d:Q4249938|Stanislav Kucher]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-03-18
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q22976182|тележурналист]]''<br/>''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15089438|Салават Ырысбаев]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-02-09
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16377965|Shahmar Movsumov]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-01-31
| [[Нахчыван]]
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30880475|Dmitry Aristov]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-01-12
| [[Саликам]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65144063|Кондулуков, Алексей Сергеевич]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-09-12
| [[Чапаевск]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
| 1993
| 1994
| ''[[:d:Q75071057|Sjeng Scheijen]]''
| data-sort-value="1972" | 1972
| [[Маастрихт]]
| ''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q482980|автор]]''
| ''[[:d:Q1200661|Design Academy Eindhoven]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109489862|Степанов, Олег Владимирович]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-03-08
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q111761741|Tatiana Kastouéva-Jean]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-05-26
| [[Екатеринбург]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q15980158|язучы-документалист]]''
| ''[[:d:Q3152296|French Institute of International Relations]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q116707548|Dilshod Hamidovich Ahatov]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-02-28
| [[Кәттәкурган]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q120278286|Черновол, Андрей Георгиевич]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-09-07
| [[Мәскәү]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4070363|Roman Artyukhin]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-08-16
| ''[[:d:Q589558|Iksha]]''
|
| [[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]]
|
|
|-
|
| 1995
| ''[[:d:Q4128567|Konstantin Vybornov]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-09-29
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4256996|Vladimir Legoyda]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-08-08
| [[Костанай|Куштанай]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты<br/>''[[:d:Q1692920|SPAS]]''<br/>''[[:d:Q4491428|Фома]]''<br/>''[[:d:Q4303939|Moscow Patriarchia]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q7381039|Ruslan Pukhov]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-04-16
| [[Электросталь]]
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
|
|
|
|-
|
| 1996
| [[Роман Головченко]]
| data-sort-value="1973" | 1973-08-10
| [[Жодино|Жодзина]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q121767524|سرگئی قازاریان]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-05-23
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
| 2000
| ''[[:d:Q55105868|Михаил Радиевич Подгузов]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-05-29
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[менеджер]]
|
|
|
|-
|
|
| [[Сергей Кравцов]]
| data-sort-value="1974" | 1974-03-17
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q61122152|Nərmin Şirəliyeva]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-11-09
| [[Бакы]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109911333|Артём Анатольевич Огурцов]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-12-14
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''<br/>''[[:d:Q5803091|shop assistant]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q108685519|Baikal Electronics]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q124770196|Иванов, Евгений Сергеевич]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-02-14
| [[Мәскәү]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4388782|Dmitry Razumov]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-02-07
| [[Мәскәү]]
| [[эшкуар]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16360345|Krišjānis Peters]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-06-23
| [[Рига]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2014" | 2014-11-13
| [[Вена шәһәре|Вена]]
|-
|
| 1998
| ''[[:d:Q20812953|Maria Zakharova]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-12-24
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1328323|functionary]]''<br/>[[композитор]]<br/>''[[:d:Q822146|җыр сүзләрен язучы]]''<br/>''[[:d:Q1685363|пропагандист]]''<br/>''[[:d:Q2358549|press agent]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21644003|Dmitry Polikanov]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-12-28
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты<br/>''[[:d:Q726762|Рус география җәмгыяте]]''
|
|
|-
|
| 1995
| ''[[:d:Q23656187|Magomed Magomedov]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-04-07
| [[Махачкала]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1501800|генераль директор]]''<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''
| ''[[:d:Q4153934|Дагъстан дәүләт педагогика университеты]]''<br/>''[[:d:Q18170503|РИА «Дагестан»]]''
|
|
|-
|
|
| [[Василий Орлов]]
| data-sort-value="1975" | 1975-04-14
| [[Благовещенск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109490858|Elbrus Kutrashev]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-09-27
| [[Грозный]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4252772|Anatoly Lazarev]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-10-03
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4253130|Natalya Laydinen]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-04-21
| [[Петрозаводск]]
| [[шагыйрь]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4339012|Alexei Ostrovsky]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-01-14
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4449449|Ivan Tavrin]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-11-01
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q56425414|media manager]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
| ''[[:d:Q106645172|Kismet Capital Group]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q42336685|Yury Zhelyabovskiy]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-10-23
| [[Барнавыл]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q58756095|Sukhbold Sukhee]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-10-30
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q123689747|Anatoly Batashev]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-01-18
| [[Владивосток]]
| ''[[:d:Q8359428|җәмгыять активисты]]''<br/>''[[:d:Q15839134|эколог]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4484015|Philip]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-01-23
| [[Липецк]]
| ''[[:d:Q161944|диякын]]''<br/>''[[:d:Q831474|presbyter]]''<br/>''[[:d:Q842781|hegumen]]''<br/>''[[:d:Q955464|parson]]''<br/>''[[:d:Q213159|archimandrite]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4526734|Nina Shtanski]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-04-10
| [[Тирасполь]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15149361|Igor Khokhlov]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-02-15
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| ''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21639846|Yury Zudov]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-11-11
| [[Чиләбе]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4376232|Изге Тихон Православ гуманитар университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q105206659|Dmitri Grachev]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-12-23
| [[Kireç|Киреч]]
| ''[[:d:Q245068|кәмитче]]''<br/>''[[:d:Q1148872|пародист]]''<br/>''[[:d:Q12406482|юморист]]''
|
|
|
|-
|
| 2000
| ''[[:d:Q112994530|Tatyana Sorokina]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-12-22
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q136084894|Ekaterina Torkunova]]''
| data-sort-value="1977" | 1977
|
| [[хокук белгече]]<br/>[[адвокат]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4074131|Kirill Babaev]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-05-30
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| [[Россия дәүләт гуманитар университеты]]<br/>[[Россия фәннәр академиясе]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4492294|Petr Fradkov]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-02-07
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q806798|банкир]]''<br/>''[[:d:Q16919633|Россия чыгышлы олигарх]]''
| [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q649100|Promsvyazbank]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q6809646|Mehmet Perinçek]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-09-19
| [[Истанбул]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16364203|Adil T. Baguirov]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-04-23
| [[Бакы]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q7301138|real estate entrepreneur]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q104820766|Andrei Karachentsov]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-02-24
| [[Мәскәү]]
| [[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q108691440|Roza Chemeris]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-06-11
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q135856689|Nurlan Jaqypov]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-03-31
| [[Алматы]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Ренат Биккин]]
| data-sort-value="1979" | 1979-07-21
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q3155377|ислам белгече]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[хокук белгече]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30172635|Elene Khoshtaria]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-11-18
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q31294908|Azər Talıbov]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-02-10
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4171270|Vyacheslav Dukhin]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-06-30
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
|
| 2002
| ''[[:d:Q4284106|Alexander Maslyakov]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-04-28
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>[[эшкуар]]
|
|
|
|-
|
| 2002
| ''[[:d:Q4316576|Dmitriy Nekrasov]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-02-14
| ''[[:d:Q16029720|Чигасово]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>[[эшкуар]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12366798|Ken Koort]]''
| data-sort-value="1980" | 1980
| [[Таллинн]]
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
|
|
|-
|
| 2004
| ''[[:d:Q12576218|Қуандық Рахымбекұлы Мамырбаев]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-06-09
|
| ''[[:d:Q190752|югары хөкем]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18520970|Ariadna Rokossovskaya]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-10-07
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21099092|Vitaly Ignatiev]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-07-05
| [[Подильск|Подилск]]
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29865118|Sergey Ivanov]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-10-23
| [[Мәскәү]]
| [[менеджер]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1979607|финансист]]''
|
|
|
|-
| 1999
| 2004
| ''[[:d:Q58204349|Anna Gerasimova]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-12-11
|
| ''[[:d:Q16727193|һуманитар]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q91964849|Nadezda Orlova]]''
| data-sort-value="1980" | 1980
| [[Мичуринск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102240753|Anatoĺ Kotaŭ]]''
| data-sort-value="1980" | 1980
| [[Минск]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| ''[[:d:Q9149465|Embassy of Belarus, Warsaw]]''<br/>''[[:d:Q2047848|Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Belarus]]''<br/>''[[:d:Q2570268|Belarus Olympic Committee]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q106069500|Павел Викторович Андреев]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-02-06
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| 1997
| 2002
| ''[[:d:Q112117004|Boris Bondarev]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-09-10
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q112144780|Permanent Mission of the Russian Federation to the United Nations in Geneva]]''
|
|
|-
| 1998
| 2003
| ''[[:d:Q122865057|Казбулат Иналович Цховребов]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-01-16
| [[Цхинвал]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[хокук белгече]]
|
|
|
|-
|
| 2002
| ''[[:d:Q132888498|Kirill Zalessky]]''
| data-sort-value="1980" | 1980
| [[Минск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
| 2002
| ''[[:d:Q133755335|Olga Lebedeva]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-04-13
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''<br/>''[[:d:Q106678486|Featureautor]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
|
| 2003
| ''[[:d:Q134962913|Ksenia Virganskaya]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-01-21
| [[Мәскәү]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q287099|Kseniya Sobchak]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-11-05
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q512314|socialite]]''<br/>''[[:d:Q4610556|модель]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>[[язучы]]
| No/unknown value
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4149679|Yekaterina Grinchevskaya]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-11-28
| [[Түбән Новгород]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
|
| 2003
| ''[[:d:Q4194814|Mikhail Zygar]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-01-31
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q15973695|political reporter]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''<br/>''[[:d:Q164236|сугыш корреспонденты]]''<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q108800680|media executive]]''<br/>''[[:d:Q1155838|корреспондент]]''
| ''[[:d:Q1780189|Коммерсантъ]]''<br/>''[[:d:Q155172|TV Rain]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4370861|Kseniya Polteva]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-03-03
| [[Мәскәү]]
| [[җырчы]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q50527554|Vladimir Efimov]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-06-26
| [[Курск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65640221|Nicu Popescu]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-04-25
| [[Кишинёв]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''<br/>''[[:d:Q482980|автор]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| [[Säyäsi tikşerenülär institutı (Parij)|Сәяси тикшеренүләр институты]]
|
|
|-
|
| 2004
| ''[[:d:Q4219448|Laura Keosayan]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-02-08
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q20070395|Oleksandr Urbanskyi]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-01-03
| [[Одесса]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q107309433|Ksenia Chilingarov]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-06-17
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q56425414|media manager]]''
|
|
|
|-
| 2000
| 2006
| [[Роман Доброхотов]]
| data-sort-value="1983" | 1983-08-06
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q15931838|investigative journalist]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| ''[[:d:Q48940439|The Insider]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4308308|Murad Musaev]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-08-18
| [[Грозный]]
| ''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]''<br/>[[адвокат]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15975612|Marina Kim]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-08-11
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16181496|Victoria Braathen]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-01-22
| ''[[:d:Q26087|Тромсө]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хокук белгече]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60829908|Maxim Iksanov]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-03-24
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q62712907|Садовенко Анна]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-10-14
| [[Бельгия]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| [[Россия Федерациясе саклану министрлыгы]]
|
|
|-
|
| 2005
| ''[[:d:Q117348021|Ելենա Պրոնիչևա]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-06-06
| [[Мелитополь]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4317038|Zhanna Nemtsova]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-03-26
| [[Түбән Новгород]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]''<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''
| ''[[:d:Q30041811|Boris Nemtsov Foundation for Freedom]]''<br/>''[[:d:Q153770|Deutsche Welle]]''<br/>[[Эхо Москвы]]<br/>''[[:d:Q2627117|RBK TV]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15290865|Andrey Baykov]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-06-18
| [[Череповец]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q39388715|Агафонова, Екатерина Андреевна]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-02-01
| [[Әстерхан]]
| ''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q1479649|REN TV]]''
|
|
|-
|
| 2009
| ''[[:d:Q65198983|Бно-Айриян, Михаил Каренович]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-02-01
| [[Бакы]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q105430583|Roman Iliev]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-06-10
| ''[[:d:Q4085797|Бессергеновка]]''
| ''[[:d:Q15253558|активист]]''
| ''[[:d:Q113408034|Федерация сумо России]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q298532|Leyla Alieva]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-07-03
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Александр Волков (1985)|Александр Волков]]
| data-sort-value="1985" | 1985-02-14
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q15117302|воллейболчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18345533|Miroslava Duma]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-03-10
| [[Соргыт]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q4610556|модель]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q123688705|fashion writer]]''
|
|
|
|-
|
| 2007
| ''[[:d:Q58229808|Лев Сурат]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-06-04
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q66970651|Liudmyla Buimister]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-11-05
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[менеджер]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q105491391|Zarina Doguzova]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-02-25
| [[Цхинвал]]
| ''[[:d:Q1162163|директор]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q110761413|Laura Dzhugeliya]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-06-18
| ''[[:d:Q620937|Сухум районы]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q8246794|блогер]]''
|
|
|
|-
|
| 2012
| ''[[:d:Q112424495|Jakub Korejba]]''
| data-sort-value="1985" | 1985
| [[Кельце|Келсе]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q125842377|Irina Zubova]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-05-08
| [[Мәскәү]]
|
|
|
|
|-
|
| 2006
| ''[[:d:Q128914658|Kirill Shchitov]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-04-14
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| 2008
| 2010
| ''[[:d:Q131465279|Nasir Mammadov]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-07-30
| [[Бакы]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q134816434|Olga Berezutskaya]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-05-16
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q5716684|биюче]]''<br/>''[[:d:Q2490358|хореограф]]''<br/>''[[:d:Q47541952|продюсер]]''
|
|
|
|-
|
| 2010
| ''[[:d:Q137945594|Denis Kataev]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-01-01
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q155172|TV Rain]]''<br/>''[[:d:Q2120364|Radio France]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q139721129|Alexandra Filippenko]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-08
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q16308157|американист]]''<br/>''[[:d:Q11499163|political pundit]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q6039742|Россия фәннәр академиясенең АКШ һәм Канада тикшеренүләре институты]]''<br/>''[[:d:Q17540371|European Leadership Network]]''<br/>''[[:d:Q125780326|The Breakfast Show]]''
|
|
|-
|
| 2008
| ''[[:d:Q1994919|Nadezhda Mikhalkova]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-09-27
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q2405480|тавыш яздыру актеры]]''<br/>''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]''<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30075227|Lukáš Parízek]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-09-09
| [[Братислава]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q87007000|Andriy Zasukha]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-10-30
| ''[[:d:Q4225638|Kovalivka]]''
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
| 2008
| 2011
| ''[[:d:Q116980222|Igor Okunev]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-10-24
| [[Санкт-Петербург]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q52386692|political geographer]]''
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
|
| 2009
| ''[[:d:Q134039755|Nikolay Bobrinsky]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-05-22
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q2664701|jurist-consultant]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21640264|Ilya Klishin]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-09-04
| [[Тамбов]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q72715614|Nailya Asker-zade]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-12-13
| [[Бакы]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''
| [[НТВ]]<br/>''[[:d:Q2627117|RBK TV]]''<br/>''[[:d:Q1780189|Коммерсантъ]]''<br/>''[[:d:Q2304119|Vedomosti]]''<br/>''[[:d:Q628101|Russia-24]]''<br/>[[Россия-1]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q132780954|Geir Indrefjord]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-01-29
| [[Ставаңер]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q16254337|siviløkonom]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q134962914|Anastasia Virganskaya]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-03-27
| [[Мәскәү]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60315517|Lobsang Tenpa]]''
| data-sort-value="1988" | 1988
| [[Свердловск өлкәсе]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q100555453|Ekaterina Fedun]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-11-05
| [[Мәскәү]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21140516|Дмитрий Энтео]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-02-13
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q15253558|активист]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q98918779|Kira Yarmysh]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-10-11
| [[Ростов-на-Дону]]
| ''[[:d:Q17221|spokesperson]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q15253558|активист]]''<br/>''[[:d:Q17125263|ютубчы]]''<br/>''[[:d:Q8359428|җәмгыять активисты]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q4491663|Anti-Corruption Foundation]]''<br/>[[Aleksey Navalnıy|Алексей Навальный]]
|
|
|-
|
| 2010
| ''[[:d:Q109378413|Henry Sardaryan]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-09-29
| [[Ереван]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[галим]]
| Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты
|
|
|-
|
| 2011
| ''[[:d:Q109380278|Andrey Sergeyevich Afanasyev]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-05-16
|
| [[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q21645214|Tsargrad TV]]''<br/>''[[:d:Q22868|RT]]''
|
|
|-
|
| 2011
| ''[[:d:Q131195188|Liza Lazerson]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-02-27
| [[Сарытау]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q17125263|ютубчы]]''<br/>''[[:d:Q135301631|broadcaster]]''<br/>''[[:d:Q28692502|women's rights activist]]''
|
|
|
|-
| 2014
| 2014
| ''[[:d:Q12000514|Simen Stubsjøen]]''
| data-sort-value="1990" | 1990-03-23
| [[Тронһейм]]
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q12344332|иканум]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65124032|Ekaterina Berezovskaya]]''
| data-sort-value="1990" | 1990-02-04
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q22976182|тележурналист]]''<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''
| [[Первый канал (Россия)|Первый канал]]
|
|
|-
|
| 2013
| ''[[:d:Q17287335|Xenia Shoigu]]''
| data-sort-value="1991" | 1991-01-10
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1500610|җәмгыять лидеры]]''<br/>''[[:d:Q15986539|sports official]]''<br/>''[[:d:Q15306067|териятлит]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1979607|финансист]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q63372038|Буренин, Константин Александрович]]''
| data-sort-value="1991" | 1991-07-15
| [[Тамбов]]
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]''<br/>[[укытучы]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q105064011|Anetta Bril]]''
| data-sort-value="1991" | 1991-01-03
| [[Мәскәү]]
| [[җырчы]]<br/>[[хокук белгече]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q106866651|Olga Cebotari]]''
| data-sort-value="1992" | 1992-01-04
| [[Кишинёв]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q111890943|Кирилл Александрович Чернышёв]]''
| data-sort-value="1992" | 1992-12-01
| [[Самар]]
| ''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''<br/>[[хокук белгече]]
| ''[[:d:Q4173076|Eurasian Economic Commission]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q111854011|Борис Сергеевич Белозёров]]''
| data-sort-value="1993" | 1993-12-02
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q63351605|Литинский, Сергей Валерьевич]]''
| data-sort-value="1994" | 1994-08-20
| [[Россия]]
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q4932206|юриспруденция]]''<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q113590576|Ally Breelsen]]''
| data-sort-value="1994" | 1994-03-16
|
| ''[[:d:Q488111|порнография актёры]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q44155839|Said Kerimov]]''
| data-sort-value="1995" | 1995-07-06
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q106385861|Vladislac Kaim]]''
| data-sort-value="1995" | 1995-09-27
|
| ''[[:d:Q61048378|climate activist]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q124769868|Владимир Сериков]]''
| data-sort-value="1995" | 1995-01-06
| [[Елец]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q61885250|Elizaveta Peskova]]''
| data-sort-value="1998" | 1998-01-09
| [[Әнкара]]
| ''[[:d:Q315625|intern]]''<br/>''[[:d:Q8246794|блогер]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>[[эшкуар]]
| ''[[:d:Q88379315|The Foundation for the Development of Russian-French Historical Initiatives]]''
|
|
|-
|
| 2023
| ''[[:d:Q135393436|Aleksandr Vaino]]''
| data-sort-value="1999" | 1999-09-10
| [[Токио]]
| [[менеджер]]
| ''[[:d:Q4056887|Agency for Strategic Initiatives]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30957838|Dariusz Szewczyk]]''
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
|
|
|-
|
| 1996
| ''[[:d:Q99913160|Gankhuurai Battungalag]]''
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
| 2009
| 2013
| ''[[:d:Q125560990|Mark Ten]]''
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
| ''[[:d:Q56425414|media manager]]''
| ''[[:d:Q4049960|sports.ru]]''<br/>''[[:d:Q155172|TV Rain]]''
|
|
|-
|
| 2022
| ''[[:d:Q136431200|Eva Leps]]''
| data-sort-value="2002" | 2002-02-23
| [[Мәскәү]]
| [[җырчы]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4428732|Somphone Sichaleune]]''
|
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q9331586|Suren Badral]]''
|
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12272409|Асен Асенов]]''
|
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12275042|Венелин Лазаров]]''
|
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q13032791|Станіслаў Агурцоў]]''
|
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29358710|Yelena Vasilyeva]]''
|
|
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
| ''[[:d:Q4201486|РФА дәүләт һәм хокук институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q44155240|Leonid Dmitriyev]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q50807940|Sergey Nalobin]]''
|
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| [[Россия Федерациясе чит ил эшләре министрлыгы]]
|
|
|-
|
| 2012
| ''[[:d:Q57434454|Olga Zeveleva]]''
|
|
| ''[[:d:Q117021722|political sociologist]]''
| ''[[:d:Q28695|Хельсинки университеты]]''<br/>''[[:d:Q221653|Утрехт университеты]]''
|
|
|-
| 2011-09-01
| 2013-05-27
| ''[[:d:Q58350612|Oxana Pimenova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q2065769|University of Windsor]]''<br/>''[[:d:Q1514848|Саскачеван университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60836049|Grzegorz Michalski]]''
|
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''<br/>[[АИХО|ОБСЕ]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65148465|Ալեքսեյ Պավլովսկի]]''
|
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65199528|Thieng Boupha]]''
|
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q72698975|Leonid Kadyshev]]''
|
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
| 2009-09-01
| 2010-12-31
| ''[[:d:Q79456363|Yegor V Tourleigh]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2015
| 2015
| ''[[:d:Q96292717|Rosemary T Hitchens]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q112085394|Earth League]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q105206957|Elia Bescotti]]''
|
|
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| [[Лейбниц исемендәге Көнчыгыш һәм Көньяк-Көнчыгыш Европа тикшеренүләр институты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q110987274|Sławomir Majman]]''
|
| [[Прага]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q114029010|Лев Николаевич Паузин]]''
|
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q1959942|ССРБ Чит ил эшләре министрлыгы]]''
|
|
|-
|
| 1981
| ''[[:d:Q114670318|Ekaterina Narochnitskaya]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q96724957|Perspectives and prospects E-journal]]''<br/>''[[:d:Q16655653|Institute of Europe, Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q4201615|РФА җәмгыять фәннәре буенча фәнни мәгълүмат институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q115017563|Khonepheng Thammavong]]''
|
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
| 1977
| 1983
| ''[[:d:Q115195066|Zbigniew Smuga]]''
|
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q122259336|Hong-Yi Lien]]''
|
|
| ''[[:d:Q96694579|internationalist]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q123313281|Mickaël Lebedev]]''
|
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[адвокат]]
| ''[[:d:Q2945193|Centre d'Etudes Diplomatiques et Stratégiques]]''
|
|
|-
| 1977
| 1982
| ''[[:d:Q131549176|Maciej Lewandowski]]''
|
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''<br/>''[[:d:Q4294318|Ministry of Interior and Administration]]''<br/>''[[:d:Q4294864|Ministry of Justice]]''
|
|
|-
|
| 1975
| ''[[:d:Q132562383|Николай Константин улы Дупленский]]''
|
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q11085831|сөйләм тәрҗемәчесе]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q136802698|Lana Pozhidaeva]]''
|
|
| ''[[:d:Q4610556|модель]]''<br/>[[эшкуар]]
|
|
|
|-
| 2010<br/>2014
| 2014<br/>2016
| ''[[:d:Q136802838|Victoria Drokova]]''
|
|
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>[[эшкуар]]<br/>[[хокук белгече]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q138641704|Nguyễn Quang Tạo]]''
|
| ''[[:d:Q185682|French Indochina]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
==Ихтирамлы докторлар==
*[[Мәхмүд Аббас]] (2008).
*[[Рәҗәп Таййип Әрдоган]] (2011)
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
* [http://www.mgimo.ru Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты Рәсми сайты]
== Моны да карагыз ==
{{Портал|Мәскәү|Мәгариф|Сәясәт|Россия Федерациясе}}
[[Төркем:Әлифба буенча университетлар]]
[[Төркем:Мәскәү югары уку йортлары]]
[[Төркем:1944 елда нигезләнгән уку йортлары]]
[[Төркем:Россия университетлары]]
0gdd6611om5mx8aka6qckqt8r8fuwv5
Морат Әвәзов
0
184441
5963219
5840311
2026-06-14T17:21:09Z
Bektenbai Bekzhan
48478
/* Вафаты */
5963219
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес
| исем = Морат Әвәзов<br/><small>{{lang-kk|Мұрат Әуезов}}</small>
| рәсем = М.М.Ауэзов.jpg
| рәсем_зурлыгы = 200px
| alt = <!— -->
| рәсем язуы =
| тулы исем = Морат Мохтар улы Әвәзов
| һөнәр = кытай теле белгече, илче
| туу датасы = 01.01.1943
| туу җире = {{туу җире|Казакъ ССР|Казакъстанда}}, [[Җамбыл өлкәсе]], [[Мерке]]
| гражданлык = {{байрак|СССР}} [[СССР]]<br/>{{байраклаштыру|Казакъстан}}
| милләт = чала казакъ<ref>Әнисе [[Фатыйма Габитова]] татар милләтеннән</ref>
| үлем датасы =
| үлем җире = [[Казакъстан]], {{үлем җире|Алматы|Алматыда}}
| әти = [[Мохтар Әвәзов]] (''[[1897 ел|1897]]-[[1961 ел|1961]]''), ''язучы''
| әни = [[Фатыйма Габитова]] (''[[1903 ел|1903]]-[[1968 ел|1968]]''), ''мөгаллимә''
| ир =
| хатын =
| балалар = ''улы'' Магҗан,<br/> ''кызы'' Зифа
| бүләк һәм премияләр = Казакъстанның атказанган эшлеклесе (''[[2001 ел|2001]]'')
| сайт =
| башка мәгълүмат =
}}
{{Фш|Әвәзов (мәгънәләр)}}
'''Морат Әвәзов''', Морат Мохтар улы Әвәзов ({{lang-kk|Мұрат Мұхтарұлы Әуезов; Mūrat Mūhtarūly Äuezov}}, ''[[1943 ел]]ның [[1 гыйнвар]]ы, [[СССР]], [[Казакъ ССР]], [[Җамбыл өлкәсе]], [[Мерке]] ― [[2024 ел]]ның [[14 июнь|14 июне]], [[Казакъстан]], [[Алматы]]'') — [[кытай теле]] белгече, 1нче класслы Гадәттән тыш һәм Вәкаләтле илче (''[[1992 ел|1992]]''), бәйсез [[Казакъстан]]ның [[Кытай]]дагы беренче илчесе (''[[1992 ел|1992]]-[[1995 ел|1995]]''), «Мохтар Әвәзов фонды» иҗтимагый фонды президенты (''[[2008 ел]]дан''). Казакъстанның атказанган эшлеклесе (''[[2001 ел|2001]]''). [[Казакъстан язучылар берлеге]], Казакъстан кинематографистрар берлеге әгъзасы. [[Казакъстан]]ның [[ПЕН-клуб]]ы әгъзасы. Мәдәният, тарих, сәясәткә багышланган 300дән артык хезмәте басылган.
== Тәрҗемәи хәле ==
[[1943 ел]]ның [[1 гыйнвар]]ында [[Казакъ ССР]] Җамбыл өлкәсе Мерке шәһәрендә туган. Әтисе [[Мохтар Әвәзов]] (''[[1897 ел|1897]]-[[1961 ел|1961]]''), казакъ әдәбияты классигы, әнисе [[Фатыйма Габитова]] (''[[1903 ел|1903]]-[[1968 ел|1968]]''), мөгаллимә.
Ата-анасы сәяси золымга эләгеп, аларга карата репрессияләр башлангач, әнисе, балаларын алып, [[Җамбыл өлкәсе]] [[Мерке]] шәһәренә күчеп китә. Шунда сөргендә вакытта Морат туа. [[1949 ел]]да гаилә [[Алматы]]га кайта.<br/>
[[Мәскәү дәүләт университеты]] каршындагы көнчыгыш телләре институтының кытай филологиясе бүлеген (''[[1965 ел|1965]]''), ССРБ ФА дөнья әдәбияты институтында аспирантура (''[[1969 ел|1969]]'') тәмамлый. «Хәзерге казакъ әдәбиятының милли үзенчәлек проблемалары» ({{lang-ru|Проблемы национального своеобразия современной казахской литературы}}) темасына филология фәннәре кандидатлыгына диссертация яклый (''[[1969 ел|1969]]'').
== Вафаты ==
2024 елның 14 июнендә озакка сузылган каты авырудан соң 82нче яшендә вафат булган<ref>[https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/skonchalsya-murat-auezov-538445/ Скончался Мурат Ауэзов.] Tengrinews.kz, 14.06.2024</ref><ref>[https://informburo.kz/novosti/umer-murat-auezov Умер Мурат Ауэзов.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240614165815/https://informburo.kz/novosti/umer-murat-auezov |date=2024-06-14 }} informburo.kz, 14.06.2024{{ref-ru}}</ref>.
[[Файл:Әкелі-балалы_Мұхтар_және_Мұрат_Әуезовтер_жерленген_орын._Орталық_зират,_Алматы_қаласы.jpg|мини]]
== Хезмәт юлы ==
* [[1965 ел|1965]]-[[1966 ел|1966]] ССРБ ФА Азия һәм Африка институты стажер-тикшеренүчесе.
* [[1969 ел|1969]]-[[1977 ел|1977]] [[Алматы]]га әйләнеп кайткач, [[Казакъ ССР]] ФА фәлсәфә һәм хокук институтында кече һәм өлкән гыйльми хезмәткәр булып эшли.
* [[1977 ел|1977]]-[[1980 ел|1980]] [[Казакъ ССР]] язучылар берлеге әдәби киңәшчесе.
* [[1980 ел|1980]]-[[1982 ел|1982]] [[Казакъ ССР]] тарихи һәм мәдәни һәйкәлләрне саклау җәмгыяте үзәк шурасы бүлек мөдире.
* [[1982 ел|1982]]-[[1988 ел|1988]] «Казакъфильм» киностудиясенең баш мөхәррире, сәнгать җитәкчесе .
* [[1988 ел|1988]]-[[1989 ел|1989]] [[Казакъ ССР]] язучылар берлеге каршындагы тәрҗемәләр һәм әдәби бәйләнешләр буенча баш редколлегия рәисе.
* [[1989 ел|1989]]-[[1990 ел|1990]] «Невада-Семей» халыкара атом-төш коралына каршы хәрәкәт вице-президенты.
* [[1992 ел|1992]], [[декабрь]] - [[1995 ел|1995]], [[март]] [[Казакъстан]]ның [[Кытай]]дагы (''беренче'') илчесе<ref>[https://thenews.kz/2010/08/18/491449.html ТheNews.kz сайтында]{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
* [[1995 ел|1995]], [[октябрь]] - [[1998 ел|1998]] «Мир» телекомпаниясенең [[Казакъстан]]дагы сәнгать җитәкчесе.
* [[1998 ел|1998]] Алматы өлкәсе мәгълүмат һәм иҗтимагый татулык идарәсе башлыгы.
* [[1998 ел|1998]]-[[1999 ел|1999]] [[Мохтар Әвәзов]] музей-йортының әйдәүче фәнни хезмәткәре.
* [[1999 ел|1999]], [[декабрь]] – [[2003 ел|2003]], [[июль]] «Сорос-Казакъстан» фонды башкаручы директоры, президенты.
* [[ел|2003]], [[июль]] - [[ел|2007]], [[август]] [[Казакъстан Республикасы]] милли китапханәсенең генераль директоры.
* [[2007 ел]]дан «[[Мохтар Әвәзов]] Фонды» президенты.
== Иҗтимагый эшчәнлеге ==
* [[1963 ел|1963]]-[[1969 ел|1969]] «Жас Тұлпар» ({{lang-tt|Яшь тулпар}}) яшьләрнең формаль булмаган хәрәкәтен оештыручы һәм лидерларының берсе.
* [[2001 ел|2001]] «Иҗтимагый яклау» иҗтимагый фонды учредительләренең берсе.
* [[2003 ел|2003]] «Планетарное око» фестивале (''[[Бишкәк]]'') президенты.
* «Рух-Мирас» иҗтимагый берләшмәсе президенты.
* [[2005 ел|2005]] [[Алматы]] культурологлары форумы рәисе.
* [[1990 ел|1990]]-[[1991 ел|1991]] [[Казакъ ССР]] югары шурасы депутаты.
* [[1991 ел|1991]]-[[1992 ел|1992]] [[Казакъстан]] югары шурасы комитеты рәисе.
* [[1996 ел|1996]]-[[1999 ел|1999]] «Азамат» фиркасенең рәистәше.
== Гаилә хәле ==
* Беренче хатыны Хорлан Рәхимбәк кызы ([[Мәскәү дәүләт университеты|МДУ]]да укыганда танышалар). Кызлары Зифа.
* Икенче хатыны Зөһрә (Зауре). Улы Магҗан
* Өченче хатыны Тамара.
<blockquote>
{{цитата|автор=М. М. Әвәзов әнисе [[Фатыйма Габитова|Ф. Габитова]] турында|Мин әле дә әниемнең мәхәббәтен тоям, аның җылысын сизәм. Әни турында уйлау да, йөрәк хәтере белән хәтерләү дә миңа көч бирә}}
</blockquote>
== Бүләкләре,мактаулы исемнәре ==
* [[2001 ел|2001]] Казакъстанның атказанган эшлеклесе
* [[2006 ел|2006]] «Хөрмәт» ({{lang-kk|Qurmet}}) ордены ([[Казакъстан]])
* [[2011 ел|2011]] «Парасат» ордены ([[Казакъстан]])
* [[ЮНЕСКО]] медале — [[Böyek yefäk yulı|Бөек Ефәк Юлы]]н тикшерү һәм яңартуга керткән хезмәте өчен.
* Луисвилл ([[АКШ]]),Фонтенбло ([[Франса|Франция]]), Мерке ([[Казакъстан]]) шәһәрләренең {{comment|шәрәфле ватандашы|почётный гражданин}} <ref>{{Citation |title=IPPOKRENA фәнни-популяр онлайн-басмасы |url=http://www.ippokrena.kz/ru/editorial.html |access-date=2016-11-12 |archive-date=2019-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190207043228/http://www.ippokrena.kz/ru/editorial.html |dead-url=yes }}</ref>.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Әдәбият ==
# М.М. Ауэзов. Уйти, чтобы вернуться. Алматы: Жибек жолы, 2011<ref>http://almaty-lit.ucoz.ru/news/2011-03-18-770</ref>.
== Сылтамалар ==
* [http://www.centrasia.ru/person2.php?st=1180375184 Ауэзов Мурат Мухтарович]{{Deadlink|date=March 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{ref-ru}}
* [http://kaz-lit.kz/kazahskie-pisateli/murat-auezov Казакъ язучылары. Морат Әвәзов]{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{ref-ru}}
{{DEFAULTSORT:Әвәзов, Морат}}
[[Төркем:ПЕН-үзәк әгъзалары]]
[[Төркем:Мәскәү дәүләт университетын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Илчеләр]]
[[Төркем:Казакъ язучылары]]
[[Төркем:Оешма җитәкчеләре]]
[[Төркем:Филология фәннәре кандидатлары]]
[[Төркем:«Құрмет» ордены кавалерлары]]
6a0rl3hk0ai2vjjqt6x645uxg0qmmng
5963321
5963219
2026-06-15T11:57:52Z
Әмир
15082
өстәмә
5963321
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес
| исем = Морат Әвәзов<br/><small>{{lang-kk|Мұрат Әуезов}}</small>
| рәсем = М.М.Ауэзов.jpg
| рәсем_зурлыгы = 200px
| alt = <!— -->
| рәсем язуы =
| тулы исем = Морат Мохтар улы Әвәзов
| һөнәр = кытай теле белгече, илче
| туу датасы = 01.01.1943
| туу җире = {{туу җире|Казакъ ССР|Казакъстанда}}, [[Җамбыл өлкәсе]], [[Мерке]]
| гражданлык = {{байрак|СССР}} [[СССР]]<br/>{{байраклаштыру|Казакъстан}}
| милләт = чала казакъ<ref>Әнисе [[Фатыйма Габитова]] татар милләтеннән</ref>
| үлем датасы =
| үлем җире = [[Казакъстан]], {{үлем җире|Алматы|Алматыда}}
| әти = [[Мохтар Әвәзов]] (''[[1897 ел|1897]]-[[1961 ел|1961]]''), ''язучы''
| әни = [[Фатыйма Габитова]] (''[[1903 ел|1903]]-[[1968 ел|1968]]''), ''мөгаллимә''
| ир =
| хатын =
| балалар = ''улы'' Магҗан,<br/> ''кызы'' Зифа
| бүләк һәм премияләр = Казакъстанның атказанган эшлеклесе (''[[2001 ел|2001]]'')
| сайт =
| башка мәгълүмат =
}}
{{Фш|Әвәзов (мәгънәләр)}}
'''Морат Әвәзов''', Морат Мохтар улы Әвәзов ({{lang-kk|Мұрат Мұхтарұлы Әуезов; Mūrat Mūhtarūly Äuezov}}, ''[[1943 ел]]ның [[1 гыйнвар]]ы, [[СССР]], [[Казакъ ССР]], [[Җамбыл өлкәсе]], [[Мерке]] ― [[2024 ел]]ның [[14 июнь|14 июне]], [[Казакъстан]], [[Алматы]]'') — [[кытай теле]] белгече, 1нче класслы Гадәттән тыш һәм Вәкаләтле илче (''[[1992 ел|1992]]''), бәйсез [[Казакъстан]]ның [[Кытай]]дагы беренче илчесе (''[[1992 ел|1992]]-[[1995 ел|1995]]''), «Мохтар Әвәзов фонды» иҗтимагый фонды президенты (''[[2008 ел]]дан''). Казакъстанның атказанган эшлеклесе (''[[2001 ел|2001]]''). [[Казакъстан язучылар берлеге]], Казакъстан кинематографистрар берлеге әгъзасы. [[Казакъстан]]ның [[ПЕН-клуб]]ы әгъзасы. Мәдәният, тарих, сәясәткә багышланган 300дән артык хезмәте басылган.
== Тәрҗемәи хәле ==
[[1943 ел]]ның [[1 гыйнвар]]ында [[Казакъ ССР]] Җамбыл өлкәсе Мерке шәһәрендә туган. Әтисе [[Мохтар Әвәзов]] (''[[1897 ел|1897]]-[[1961 ел|1961]]''), казакъ әдәбияты классигы, әнисе [[Фатыйма Габитова]] (''[[1903 ел|1903]]-[[1968 ел|1968]]''), мөгаллимә.
Ата-анасы сәяси золымга эләгеп, аларга карата репрессияләр башлангач, әнисе, балаларын алып, [[Җамбыл өлкәсе]] [[Мерке]] шәһәренә күчеп китә. Шунда сөргендә вакытта Морат туа. [[1949 ел]]да гаилә [[Алматы]]га кайта.<br/>
[[Мәскәү дәүләт университеты]] каршындагы көнчыгыш телләре институтының кытай филологиясе бүлеген (''[[1965 ел|1965]]''), ССРБ ФА дөнья әдәбияты институтында аспирантура (''[[1969 ел|1969]]'') тәмамлый. «Хәзерге казакъ әдәбиятының милли үзенчәлек проблемалары» ({{lang-ru|Проблемы национального своеобразия современной казахской литературы}}) темасына филология фәннәре кандидатлыгына диссертация яклый (''[[1969 ел|1969]]'').
== Вафаты ==
2024 елның 14 июнендә озакка сузылган каты авырудан соң 82нче яшендә вафат булган<ref>[https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/skonchalsya-murat-auezov-538445/ Скончался Мурат Ауэзов.] Tengrinews.kz, 14.06.2024</ref><ref>[https://informburo.kz/novosti/umer-murat-auezov Умер Мурат Ауэзов.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240614165815/https://informburo.kz/novosti/umer-murat-auezov |date=2024-06-14 }} informburo.kz, 14.06.2024{{ref-ru}}</ref>.
[[Файл:Әкелі-балалы_Мұхтар_және_Мұрат_Әуезовтер_жерленген_орын._Орталық_зират,_Алматы_қаласы.jpg|200px|thumb|right|[[Алматы]]ның {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Үзәк зират (Алматы)|Үзәк зиратында|d|Q111272394}} аталы-уллы [[Мохтар Әвәзов|Мохтар]] һәм Морат Әвәзовлар җирләнгән урын.]]
== Хезмәт юлы ==
* [[1965 ел|1965]]-[[1966 ел|1966]] ССРБ ФА Азия һәм Африка институты стажер-тикшеренүчесе.
* [[1969 ел|1969]]-[[1977 ел|1977]] [[Алматы]]га әйләнеп кайткач, [[Казакъ ССР]] ФА фәлсәфә һәм хокук институтында кече һәм өлкән гыйльми хезмәткәр булып эшли.
* [[1977 ел|1977]]-[[1980 ел|1980]] [[Казакъ ССР]] язучылар берлеге әдәби киңәшчесе.
* [[1980 ел|1980]]-[[1982 ел|1982]] [[Казакъ ССР]] тарихи һәм мәдәни һәйкәлләрне саклау җәмгыяте үзәк шурасы бүлек мөдире.
* [[1982 ел|1982]]-[[1988 ел|1988]] «Казакъфильм» киностудиясенең баш мөхәррире, сәнгать җитәкчесе .
* [[1988 ел|1988]]-[[1989 ел|1989]] [[Казакъ ССР]] язучылар берлеге каршындагы тәрҗемәләр һәм әдәби бәйләнешләр буенча баш редколлегия рәисе.
* [[1989 ел|1989]]-[[1990 ел|1990]] «Невада-Семей» халыкара атом-төш коралына каршы хәрәкәт вице-президенты.
* [[1992 ел|1992]], [[декабрь]] - [[1995 ел|1995]], [[март]] [[Казакъстан]]ның [[Кытай]]дагы (''беренче'') илчесе<ref>[https://thenews.kz/2010/08/18/491449.html ТheNews.kz сайтында]{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
* [[1995 ел|1995]], [[октябрь]] - [[1998 ел|1998]] «Мир» телекомпаниясенең [[Казакъстан]]дагы сәнгать җитәкчесе.
* [[1998 ел|1998]] Алматы өлкәсе мәгълүмат һәм иҗтимагый татулык идарәсе башлыгы.
* [[1998 ел|1998]]-[[1999 ел|1999]] [[Мохтар Әвәзов]] музей-йортының әйдәүче фәнни хезмәткәре.
* [[1999 ел|1999]], [[декабрь]] – [[2003 ел|2003]], [[июль]] «Сорос-Казакъстан» фонды башкаручы директоры, президенты.
* [[ел|2003]], [[июль]] - [[ел|2007]], [[август]] [[Казакъстан Республикасы]] милли китапханәсенең генераль директоры.
* [[2007 ел]]дан «[[Мохтар Әвәзов]] Фонды» президенты.
== Иҗтимагый эшчәнлеге ==
* [[1963 ел|1963]]-[[1969 ел|1969]] «Жас Тұлпар» ({{lang-tt|Яшь тулпар}}) яшьләрнең формаль булмаган хәрәкәтен оештыручы һәм лидерларының берсе.
* [[2001 ел|2001]] «Иҗтимагый яклау» иҗтимагый фонды учредительләренең берсе.
* [[2003 ел|2003]] «Планетарное око» фестивале (''[[Бишкәк]]'') президенты.
* «Рух-Мирас» иҗтимагый берләшмәсе президенты.
* [[2005 ел|2005]] [[Алматы]] культурологлары форумы рәисе.
* [[1990 ел|1990]]-[[1991 ел|1991]] [[Казакъ ССР]] югары шурасы депутаты.
* [[1991 ел|1991]]-[[1992 ел|1992]] [[Казакъстан]] югары шурасы комитеты рәисе.
* [[1996 ел|1996]]-[[1999 ел|1999]] «Азамат» фиркасенең рәистәше.
== Гаилә хәле ==
* Беренче хатыны Хорлан Рәхимбәк кызы ([[Мәскәү дәүләт университеты|МДУ]]да укыганда танышалар). Кызлары Зифа.
* Икенче хатыны Зөһрә (Зауре). Улы Магҗан
* Өченче хатыны Тамара.
<blockquote>
{{цитата|автор=М. М. Әвәзов әнисе [[Фатыйма Габитова|Ф. Габитова]] турында|Мин әле дә әниемнең мәхәббәтен тоям, аның җылысын сизәм. Әни турында уйлау да, йөрәк хәтере белән хәтерләү дә миңа көч бирә}}
</blockquote>
== Бүләкләре,мактаулы исемнәре ==
* [[2001 ел|2001]] Казакъстанның атказанган эшлеклесе
* [[2006 ел|2006]] «Хөрмәт» ({{lang-kk|Qurmet}}) ордены ([[Казакъстан]])
* [[2011 ел|2011]] «Парасат» ордены ([[Казакъстан]])
* [[ЮНЕСКО]] медале — [[Böyek yefäk yulı|Бөек Ефәк Юлы]]н тикшерү һәм яңартуга керткән хезмәте өчен.
* Луисвилл ([[АКШ]]),Фонтенбло ([[Франса|Франция]]), Мерке ([[Казакъстан]]) шәһәрләренең {{comment|шәрәфле ватандашы|почётный гражданин}} <ref>{{Citation |title=IPPOKRENA фәнни-популяр онлайн-басмасы |url=http://www.ippokrena.kz/ru/editorial.html |access-date=2016-11-12 |archive-date=2019-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190207043228/http://www.ippokrena.kz/ru/editorial.html |dead-url=yes }}</ref>.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Әдәбият ==
* ''М. М. Ауэзов''. [http://almaty-lit.ucoz.ru/news/2011-03-18-770 Уйти, чтобы вернуться]. Алматы: «Жибек жолы», 2011.
== Сылтамалар ==
* [http://www.centrasia.ru/person2.php?st=1180375184 Ауэзов Мурат Мухтарович]{{Deadlink|date=March 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{ref-ru}}
* [http://kaz-lit.kz/kazahskie-pisateli/murat-auezov Казакъ язучылары. Морат Әвәзов]{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{ref-ru}}
{{Тышкы сылтамалар}}
{{DEFAULTSORT:Әвәзов, Морат}}
[[Төркем:ПЕН-үзәк әгъзалары]]
[[Төркем:Мәскәү дәүләт университетын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Илчеләр]]
[[Төркем:Казакъ язучылары]]
[[Төркем:Оешма җитәкчеләре]]
[[Төркем:Филология фәннәре кандидатлары]]
[[Төркем:«Құрмет» ордены кавалерлары]]
ezjwud711gf041q3hi45is031cb12jw
Татарстан Республикасының Атказанган фән эшлеклесе
0
189900
5963256
5856890
2026-06-15T02:16:27Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963256
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Татарстан Республикасының атказанган фән эшлеклесе''' ({{lang-ru|{{Label|Q56494468|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q56494468|lang=en}}}}) — {{Татарстан республикасы байрагы}} дәүләт бүләге, {{Тәрҗемә ителмәгән 3|Татарстан Республикасының мактаулы исемнәре|мактаулы исемнәренең|ru|Почётные звания Татарстана}} берсе. [[1940 ел]]да булдырылган. [[Татарстан Рәисе]] (1991 елга кадәр — [[ТАССР ЮШ]] Президумы) тарафыннан бирелә. Бүләкләнүчеләр саны — 388 кеше (1997),<ref>[[Татар энциклопедия сүзлеге]]</ref> 818 кеше (1.01.2015).<ref name="tatarica">{{cite web|url=https://tatarica.org/tat/razdely/istoriya/novejshee-vremya/nagrady/zasluzhennyj-deyatel-nauki-respubliki-tatarstan|title = Татарстан Республикасының атказанган фән эшлеклесе|publisher=«[[Tatarica (энциклопедия)|Tatarica]]» онлайн-энциклопедиясе|author=[[Татарстан Республикасы Фәннәр академиясе]]нең [[Татар энциклопедиясе һәм төбәкне өйрәнү институты]]|accessdate=[[2024 ел]]ның [[20 июль]]}}</ref>
== Бүләкләнү нигезе ==
''белгечлекләре буенча кимендә 10 ел эшләүче, фәннәр докторы гыйльми дәрәҗәсенә ия булган югары квалификацияле фәнни хезмәткәрләргә [[фән]] һәм техника, [[ачышлар]] һәм [[уйлап табу]]лар өлкәсендә булган аеруча кыйммәтле хезмәтләре өчен яисә [[Татарстан|республикада]] аеруча күренекле фәнни-гамәли эшчәнлек алып барган өчен, фән һәм техниканың өстенлекле юнәлешләрен эшләүдәге, фәнни мәктәпләр булдырудагы, фәнни кадрлар тәрбияләүдәге һәм әзерләүдәге казанышлары өчен'' бирелә.<ref>[http://kitaphane.tatarstan.ru/file/Гос%20награды%20рТ.pdf Татарстан Республикасы дәүләт бүләкләре турында]{{Deadlink|date=February 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Ияләре ==
{{seealso|Калып:Татарстан Республикасының Атказанган фән эшлеклесе|Төркем:Татарстанның атказанган фән эшлеклеләре}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P166 wd:Q56494468. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p166/Q56494468/p585
|columns=p166/Q56494468/p585:Ел,label:Исем,p569,p19,p69,p373:медиа,p570}}
{| class='wikitable sortable'
! Ел
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! әлма-матер
! медиа
! үлем датасы
|-
| 2010
| [[Искәндәр Гыйләҗев]]
| data-sort-value="1958" | 1958-08-31
| [[Казан]]
| [[94-нче гимназия (Казан)|94 нче гимназия]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q4201714|РФА Россия тарихы институты]]''
| [[:commons:Category:Iskander Gilyazov|Iskander Gilyazov]]
|
|-
| 1940
| [[Мөхетдин Корбангалиев]]
| data-sort-value="1873" | 1873-10-26<br/>1873-11-07
| [[Биектау (Әгерҗе районы)]]
| [[Казан Татар укытучылар мәктәбе]]
| [[:commons:Category:Muhitdin Kurbangaliev|Muhitdin Kurbangaliev]]
| data-sort-value="1941" | 1941-06-03
|-
| 1995
| [[Мансур Хәсәнов]]
| data-sort-value="1930" | 1930-06-25
| [[Зәй районы]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Алабуга мәдәният һәм сәнгать көллияте]]
| [[:commons:Category:Mansur Hasanov|Mansur Hasanov]]
| data-sort-value="2010" | 2010-03-13
|-
|
| [[Касыйм Йосыпов|Касыйм Йосыпыв]]
| data-sort-value="1935" | 1935-11-26
| [[Сыерышбаш]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|-
|
| [[Марсель Әхмәтҗанов]]
| data-sort-value="1939" | 1939-03-26
| [[Шөгер]]
| [[Яңа Кенәр урта мәктәбе]]<br/>[[Казан дәүләт аграр университеты]]<br/>[[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты|Татарстан Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты]]
|
| data-sort-value="2025" | 2025-04-18
|-
|
| [[Радик Сибәгатов]]
| data-sort-value="1934" | 1934-05-29
| [[Иске Балтач (Балтач районы)]]
| ''[[:d:Q110946531|Бөре дәүләт педагогика институты]]''
|
| data-sort-value="2005" | 2005-05-06
|-
|
| [[Тәлгать Галиуллин]]
| data-sort-value="1938" | 1938-07-22
| [[Кычытканлы]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Talgat Galiullin|Talgat Galiullin]]
|
|-
|
| [[Хатыйп Миңнегулов]]
| data-sort-value="1939" | 1939-05-12
| [[Апач (Зәй районы)|Апач]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Hatip Minnegulov|Hatip Minnegulov]]
|
|-
|
| [[Илдус Хәйбуллин]]
| data-sort-value="1937" | 1937-10-11
| [[Яшел Үзән районы]]
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]
|
| data-sort-value="2007" | 2007-02-23
|-
| 2007
| ''[[:d:Q16723219|Фәрит Җәлалов]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-04-11
| [[Сеңрән]]
| ''[[:d:Q110946531|Бөре дәүләт педагогика институты]]''
|
|
|-
|
| [[Марсель Бакиров]]
| data-sort-value="1933" | 1933-12-10
| [[Мөслим (Мөслим районы)]]
|
|
|
|-
| 1999
| [[Әнвәр Хәйри]]
| data-sort-value="1947" | 1947
| [[Шәрбән]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
| data-sort-value="2014" | 2014-07-20
|-
|
| [[Рафаил Хәким]]
| data-sort-value="1947" | 1947-02-12
| [[Казан]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Raphail Hakimov|Raphail Hakimov]]
|
|-
| 1964
| [[Хәмит Ярми]]
| data-sort-value="1904" | 1904-05-05
| [[Кырынкүл]]
| [[Манчыл мәдрәсәсе]]<br/>[[Тубыл татар педагогия училищесы|Тубыл татар педагогия укуханәсе]]<br/>[[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Hamit Yarmi|Hamit Yarmi]]
| data-sort-value="1981" | 1981-10-30
|-
| 2004
| [[Мәгъсүм Сәлахов|Мәгъсүм Сәләхов]]
| data-sort-value="1951" | 1951-07-13
| [[Рудный]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Makzyum Salahov|Makzyum Salahov]]
|
|-
| 1986
| [[Саре Абдуллина]]
| data-sort-value="1929" | 1929-01-18
| ''[[:d:Q448047|Alupka]]''
| ''[[:d:Q4366456|Идел буе дәүләт технология университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт урман-техник университеты|Сергей Миронович Киров исемендәге Санкт-Петербург дәүләт урман-техник университеты]]
|
|
|-
|
| [[Фоат Галимуллин]]
| data-sort-value="1941" | 1941-03-21
| [[Арпаяз]]
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Foat Galimullin|Foat Galimullin]]
|
|-
|
| [[Василий Яблоков]]
| data-sort-value="1892" | 1892-07-31
| [[Казан]]
| [[Икенче Казан ирләр гимназиясе]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
| data-sort-value="1975" | 1975
|-
| 2001
| [[Любовь Зенитова]]
| data-sort-value="1943" | 1943-09-13
| [[Казан]]
| [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]
|
|
|-
|
| [[Юрий Игнатьев|Юри Игнатьев]]
| data-sort-value="1947" | 1947-08-04
| [[Львов]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|-
|
| [[Равис Госманов]]
| data-sort-value="1940" | 1940-09-09
| [[Уразай (Актаныш районы)|Уразай]]
| [[Н. Э. Бауман исемендәге Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе|Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе]]<br/>[[Казан ветеринария институты]]
| [[:commons:Category:Rayis Gosmanov|Rayis Gosmanov]]
|
|-
| 1996
| [[Эрнест Ионов|Ирныс Ионов]]
| data-sort-value="1936" | 1936-12-21
| [[Яңа Чишмә]]
| [[Казан дәүләт аграр университеты]]
|
|
|-
| 1965
| [[Хөсәен Гыйззәтуллин]]
| data-sort-value="1910" | 1910-09-19
| [[Кәче]]
| [[Н. Э. Бауман исемендәге Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе|Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе]]
|
| data-sort-value="1980" | 1980-06-22
|-
| 2012
| [[Рәис Шәйхелисламов]]
| data-sort-value="1951" | 1951-10-24
| [[Мөслим (Мөслим районы)]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]<br/>[[Казан федераль университетының Алабуга институты]]<br/>[[Мөслим лицее]]
|
|
|-
|
| [[Ефим Бушканец]]
| data-sort-value="1922" | 1922-11-12
| [[Пермь]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
| data-sort-value="1988" | 1988-11-16
|-
| 1991
| [[Гомәр Саттаров]]
| data-sort-value="1932" | 1932-07-02
| [[Мулла Иле]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
| data-sort-value="2020" | 2020-08-26
|-
|
| [[Юрий Гортышов]]
| data-sort-value="1946" | 1946-10-17
| [[Поручик (Зәй районы)|Поручик]]
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]
| [[:commons:Category:Yuri Gortyshov|Yuri Gortyshov]]
|
|-
| 2018
| [[Рөстәм Равилов|Рөстәм Равилев]]
| data-sort-value="1963" | 1963-09-28
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q98420509|школа №30]]''<br/>[[Н. Э. Бауман исемендәге Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе|Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе]]
| [[:commons:Category:Rustam Ravilov|Rustam Ravilov]]
|
|-
| 1968
| [[Мидхәт Фәйзуллин (1908)]]
| data-sort-value="1908" | 1908-04-19
| [[Ырынбур]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
|
| data-sort-value="1990" | 1990-05-08
|-
|
| [[Ирина Аверко-Антонович]]
| data-sort-value="1960" | 1960-04-19
| [[Казан]]
| [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]
|
| data-sort-value="2006" | 2006-01-24
|-
| 1995
| [[Әхәт Салихов (1938)]]
|
|
|
|
|
|-
|
| [[Искәндәр Измайлов]]
| data-sort-value="1960" | 1960-12-12
| ''[[:d:Q1024733|Сеймчан]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Iskander Izmaylov|Iskander Izmaylov]]
|
|-
|
| ''[[:d:Q107710061|Юрий Смыков]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-07-06
| [[Каен (Новосибирск өлкәсе)|Каен]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
| data-sort-value="2015" | 2015-03-18
|-
|
| [[Исаак Оксман]]
| data-sort-value="1892" | 1892-06-24
| ''[[:d:Q12107923|Kalyus]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
| data-sort-value="1978" | 1978-05-16
|-
|
| ''[[:d:Q109358774|Андрей Карасик]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-09-30
| [[Казан]]
|
| [[:commons:Category:Andrey Karasik|Andrey Karasik]]
|
|-
|
| [[Рафаил Шәйдуллин]]
| data-sort-value="1960" | 1960-03-30
| [[Лабит]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Rafail Shaidullin|Rafail Shaidullin]]
|
|-
|
| [[Рифат Корбанов]]
| data-sort-value="1951" | 1951-10-01
| [[Мирҗәм]]
| [[Н. Э. Бауман исемендәге Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе|Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе]]
| [[:commons:Category:Rifat Dzhamal|Rifat Dzhamal]]
|
|-
| 1989
| [[Рүзәл Йосыпов]]
| data-sort-value="1938" | 1938-09-14
| [[Кышкар]]
| ''[[:d:Q51841783|Казан җиңел сәнәгать техникумы]]''<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|-
|
| [[Дмитрий Таюрский]]
| data-sort-value="1963" | 1963-11-23
| [[Казан]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Dmitry Tayursky|Dmitry Tayursky]]
|
|-
|
| [[Зөфәр Рәмиев|Рәмиев Зөфәр Зәйни улы]]
| data-sort-value="1938" | 1938-07-25
| [[Уразлы (Кама Тамагы районы)]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Zufar Rameev|Zufar Rameev]]
|
|-
| 2018
| ''[[:d:Q115211663|Әлфия Галләмова]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-11-09
| [[Дятьково|Дәтково]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Alfiya Gallyamova|Alfiya Gallyamova]]
|
|-
| 2016
| [[Роза Әхмәдиева]]
| data-sort-value="1979" | 1979-08-13
|
| [[Казан дәүләт мәдәният институты]]
|
|
|-
| 2009
| [[Галина Айдарова]]
| data-sort-value="1947" | 1947-07-19
| [[Биләр (Алексеевск районы)|Биләр]]
| [[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]
| [[:commons:Category:Galina Aidarova|Galina Aidarova]]
|
|-
| 2005
| [[Данис Нургалиев]]
| data-sort-value="1956" | 1956-09-01
| [[Абдулла (Борай районы)|Абдулла]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|-
| 2008
| ''[[:d:Q125251566|Гомәр Сабирҗанов]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-04-20
| [[Яңа Фәйзулла]]
| [[И. Н. Ульянов исемендәге Сембер дәүләт педагогия университеты|Илья Николаевич Ульянов исемендәге Сембер дәүләт педагогия университеты]]<br/>''[[:d:Q4059245|СБКФ ҮК каршындагы иҗтимагый фәннәр академиясе]]''
| [[:commons:Category:Gumer Sabirzyanov|Gumer Sabirzyanov]]
|
|-
| 2004
| ''[[:d:Q125749891|Николай Катков]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-12-18
|
| ''[[:d:Q1531782|Климент Аркадьевич Тимирязев исемендәге Мәскәү авыл хуҗалыгы академиясе]]''<br/>[[Тәтеш авыл хуҗалыгы техникумы]]
|
| data-sort-value="2013" | 2013-10-28
|-
| 1999
| [[Равил Әмирхан]]
| data-sort-value="1946" | 1946-01-09
| [[Иске Кулаткы]]
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]<br/>[[Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты|Татарстан Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты]]
|
| data-sort-value="2006" | 2006-09-02
|-
| 2019
| ''[[:d:Q135976000|Рафаэль Валеев]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-08-28
| [[Керкәле (Лениногорск районы)|Керкәле]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты|Татарстан Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты]]
| [[:commons:Category:Rafael Valeev|Rafael Valeev]]
|
|-
|
| [[Азат Алимов]]
| data-sort-value="1946" | 1946-08-10
| [[Кече Чынлы]]
| [[Н. Э. Бауман исемендәге Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе|Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе]]
|
|
|-
|
| [[Гөлшат Галиуллина]]
| data-sort-value="1970" | 1970-11-05
| [[Югары Табын]]
| [[Минзәлә педагогика көллияте]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|-
|
| [[Дилбәр Шәмсетдинова]]
| data-sort-value="1955" | 1955
| [[Тойгелде (Мөслим районы)|Тойгелде]]
| [[Казан дәүләт мәдәният институты]]
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
== Моны да карагыз ==
* [[Татарстан Республикасының Атказанган фән һәм техника эшлеклесе]] (1940-2004) / [[:Төркем:Татарстанның атказанган фән һәм техника эшлеклеләре]]
{{Татарстан Республикасы дәүләт бүләкләре}}
{{Казанда узучы чаралар}}
[[Төркем:Татарстанның мактаулы исемнәре]]
lak45bnw89h16pd683dw0wvdi0c2g1u
Татарстан Республикасының Атказанган сәнгать эшлеклесе
0
189914
5963243
5854418
2026-06-14T23:37:21Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963243
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Татарстан Республикасының Атказанган сәнгать эшлеклесе''' — [[Татарстан Республикасы]]ның мактаулы исемнәренең берсе.
== Тарих ==
[[1940 ел]]да булдырылган {{тәрҗемә ителмәгән 5|ТАССРның атказанган сәнгать эшлеклесе||d|Q133283754}} бүләгенең Татарстан Республикасы чоры дәвамчысы.
Бүләкләнүчеләр саны — 378 (1997),<ref>[[Татар энциклопедия сүзлеге]]</ref> 615 (1.01.2015).
== Бүләкләнү өчен нигез ==
[[Татарстан Республикасы Рәисе]] (1991 елга кадәр — [[ТАССР ЮШ]] Президумы) тарафыннан ''[[мәдәният]]не һәм [[сәнгать]]не үстерүгә мөһим өлеш керткән һәм сәнгать өлкәсендә кимендә 10 ел эшләүче югары профессиональ режиссерларга, балетмейстерларга, дирижерларга, хормейстерларга, [[композитор]]ларга, [[Драматургия|драматургларга]], [[рәссам]]нарга, [[Архитектура|архитекторларга]], дизайнерларга, сәнгать белгечләренә һәм башка сәнгать әһелләренә, [[шагыйрь]]ләргә һәм [[язучы]]ларга иҗади кадрлар тәрбияләүдәге һәм әзерләүдәге, сәнгать өлкәсендә фәнни хезмәтләр иҗат итүдәге зур казанышлары өчен'' бирелә.<ref>[http://kitaphane.tatarstan.ru/file/Гос%20награды%20рТ.pdf Татарстан Республикасы дәүләт бүләкләре турында]{{Deadlink|date=February 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Татарстан Республикасы бүләге ияләре ==
{{seealso|Калып:Татарстан Республикасының Атказанган сәнгать эшлеклеләре|Төркем:Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклеләре}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P166 wd:Q24932254. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p166/Q24932254/p585
|columns=p166/Q24932254/p585:Ел,label:исем,p569,p19,p69,p373:медиа,p570}}
{| class='wikitable sortable'
! Ел
! исем
! туу датасы
! туу урыны
! әлма-матер
! медиа
! үлем датасы
|-
| 2001
| [[Софья Гобәйдуллина|София Гобәйдуллина]]
| data-sort-value="1931" | 1931-10-24
| [[Чистай]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]<br/>[[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| [[:commons:Category:Sofia Gubaidulina|Sofia Gubaidulina]]
| data-sort-value="2025" | 2025-03-13
|-
| 2001
| [[Равил Бохараев]]
| data-sort-value="1951" | 1951-10-18
| [[Казан]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Ravil Bucharaev|Ravil Bucharaev]]
| data-sort-value="2012" | 2012-01-24
|-
| 2012
| [[Айдар Хәлим]]
| data-sort-value="1942" | 1942-01-01
| [[Кече Кәркәле]]
|
|
|
|-
| 1995
| [[Әлфия Борнашева]]
| data-sort-value="1942" | 1942-05-09
| [[Казан]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]<br/>[[Казан музыка көллияте]]
|
| data-sort-value="2021" | 2021-05-10
|-
|
| [[Рәшит Заһидуллин]]
| data-sort-value="1964" | 1964-11-18
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q4453555|Мәскәү театр институты]]''
| [[:commons:Category:Rashid Zagidullin|Rashid Zagidullin]]
|
|-
| 1993
| [[Рифкать Исрафилов]]
| data-sort-value="1941" | 1941-08-06
| [[Яңа Мөслим]]
| ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''
|
|
|-
| 1993
| [[Роберт Миңнуллин]]
| data-sort-value="1948" | 1948-08-01
| [[Шәммәт]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Robert Minnullin|Robert Minnullin]]
| data-sort-value="2020" | 2020-03-27
|-
|
| [[Рауль Мирхәйдәров]]
| data-sort-value="1941" | 1941-11-17
| [[Мәртөк]]
|
| [[:commons:Category:Raul Mir-Khaydarov|Raul Mir-Khaydarov]]
|
|-
|
| [[Авис Привин]]
| data-sort-value="1947" | 1947-05-24
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q1130457|С. А. Герасимов исемендәге Бөтенрусия дәүләт кинематография институты]]''
|
| data-sort-value="2022" | 2022-02-01
|-
|
| [[Шамил Тимербулатов]]
| data-sort-value="1950" | 1950-09-25
| [[Казан]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
|
| data-sort-value="2013" | 2013-05-30
|-
| 1997
| [[Фәрит Хәбибуллин]]
| data-sort-value="1941" | 1941-05-31
| ''[[:d:Q352112|Kosyrewsk]]''
|
|
| data-sort-value="2007" | 2007-12-27
|-
| 1994
| [[Илдар Ханов (1940)|Илдар Ханов]]
| data-sort-value="1940" | 1940-11-03
| ''[[:d:Q37967125|Иске Уракчы]]''
| ''[[:d:Q4304069|Василий Иванович Суриков исемендәге Мәскәү дәүләт академия сәнгать институты]]''
| [[:commons:Category:Ildar Khanov|Ildar Khanov]]
| data-sort-value="2013" | 2013-02-09
|-
|
| [[Җәүдәт Дәрзаман]]
| data-sort-value="1945" | 1945-10-13
| [[Сугышлы (Лениногорск районы)|Сугышлы]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Zaudat Darzaman|Zaudat Darzaman]]
| data-sort-value="2019" | 2019-02-25
|-
|
| [[Альбина Әпсәләмова]]
| data-sort-value="1981" | 1981-08-24
| [[Казан]]
| [[Казан дәүләт финанс-икътисад институты|Казан дәүләт финанс һәм икътисад институты]]
| [[:commons:Category:Albina Absalyamova|Albina Absalyamova]]
|
|-
| 2001
| [[Газинур Морат]]
| data-sort-value="1959" | 1959-08-18
| [[Зур Сәрдек]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Gazinur Murat|Gazinur Murat]]
|
|-
| 2003
| [[Галимҗан Гыйльманов]]
| data-sort-value="1957" | 1957-02-01
| [[Дүртөйле районы]]
|
| [[:commons:Category:Galimzhan Gilmanov|Galimzhan Gilmanov]]
|
|-
| 2011
| [[Камил Кәримов]]
| data-sort-value="1950" | 1950-07-01
| [[Шәле]]
| [[Казан дәүләт мәдәният институты]]
| [[:commons:Category:Kamil Karimov|Kamil Karimov]]
|
|-
| 2000
| [[Лена Шакирҗанова]]
| data-sort-value="1945" | 1945-06-04
| [[Пучы]]
|
| [[:commons:Category:Lena Shagyirzhan|Lena Shagyirzhan]]
| data-sort-value="2017" | 2017-01-16
|-
|
| [[Ленар Шәех]]
| data-sort-value="1982" | 1982-10-04
| [[Такталачык (Актаныш районы)|Такталачык]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Lenar Shaekhov|Lenar Shaekhov]]
|
|-
|
| [[Ләбиб Лерон]]
| data-sort-value="1961" | 1961-11-11
| [[Түреш (Мөслим районы)|Түреш]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Lyabib Leron|Lyabib Leron]]
|
|-
| 1992
| [[Мансур Шиһапов]]
| data-sort-value="1940" | 1940-05-01
| [[Яншык (Татарстан)]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Mansur Shigapov|Mansur Shigapov]]
| data-sort-value="2022" | 2022-12-09
|-
|
| [[Мөхәммәт Мирза]]
| data-sort-value="1952" | 1952-01-03
| [[Чалманарат]]
| [[Казан дәүләт мәдәният институты]]
| [[:commons:Category:Muhammat Mirza|Muhammat Mirza]]
|
|-
|
| [[Ркаил Зәйдулла]]
| data-sort-value="1962" | 1962-01-23
| [[Тигәнәле]]
|
| [[:commons:Category:Rkail Zaidullin|Rkail Zaidullin]]
|
|-
| 2005
| [[Рәдиф Сәгъди]]
| data-sort-value="1957" | 1957-07-17
| [[Казан]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|-
| 2001
| [[Рәдиф Гаташ]]
| data-sort-value="1941" | 1941-03-30
| [[Марс (Кушнарин районы)|Марс]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[А. М. Горький исемендәге Әдәбият институты]]
| [[:commons:Category:Radif Gatash|Radif Gatash]]
|
|-
|
| [[Рәмис Аймәт]]
| data-sort-value="1968" | 1968-10-04
| [[Мунчәли|Иске Мочали]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Ramis Aymet|Ramis Aymet]]
|
|-
|
| [[Фәрит Бикчәнтәев]]
| data-sort-value="1962" | 1962-05-21
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''
| [[:commons:Category:Farid Bikchantaev|Farid Bikchantaev]]
|
|-
| 1993
| [[Анатолий Луппов]]
| data-sort-value="1929" | 1929-06-02
| [[Пачи (Киров өлкәсе)|Пачи]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| [[:commons:Category:Anatoly Luppov|Anatoly Luppov]]
| data-sort-value="2022" | 2022-08-08
|-
|
| [[Борис Вайнер]]
| data-sort-value="1948" | 1948-01-25
| ''[[:d:Q4099515|Burevestnik]]''
|
| [[:commons:Category:Boris Wainer|Boris Wainer]]
|
|-
|
| [[Ильяс Айдаров]]
| data-sort-value="1956" | 1956-01-29
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q4304042|Мәскәү архитектура институты]]''
| [[:commons:Category:Ilyas Aidarov|Ilyas Aidarov]]
|
|-
| 1993
| [[Резеда Әхиярова]]
| data-sort-value="1956" | 1956-06-01
|
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]<br/>[[Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты|Татарстан Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты]]<br/>[[Казан музыка көллияте]]
| [[:commons:Category:Rezeda Akhiyarova|Rezeda Akhiyarova]]
|
|-
| 2022
| [[Булат Ибраһимов (1975)|Булат Ибраһимов]]
| data-sort-value="1975" | 1975-12-12
| [[Актаныш]]
| [[Яр Чаллы сәнгать көллияте]]<br/>''[[:d:Q2381477|Россия дәүләт сәхнә сәнгатьләре институты]]''
|
|
|-
| 2013
| [[Булат Насыйхов]]
| data-sort-value="1960" | 1960-11-02
| [[Лениногорск]]
| ''[[:d:Q2381477|Россия дәүләт сәхнә сәнгатьләре институты]]''<br/>[[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]
|
|
|-
| 1994
| [[Зиннур Мансуров]]
| data-sort-value="1949" | 1949-07-15
| [[Түбән Ушмы (Мамадыш районы)|Түбән Ушма (Мамадыш районы)]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Zinnur Mansurov|Zinnur Mansurov]]
|
|-
|
| [[Асия Миңнуллина]]
| data-sort-value="1952" | 1952-11-26
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q2652597|А. Л. Штиглиц исемендәге Санкт-Петербург дәүләт сәнәгый һәм сәнгати дизайн академиясе]]''<br/>[[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Asiya Minulina|Asiya Minulina]]
|
|-
|
| [[Эльмир Низамов]]
| data-sort-value="1986" | 1986-12-24
| [[Сембер]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| [[:commons:Category:Elmir Nizamov|Elmir Nizamov]]
|
|-
| 2007
| [[Миләүшә Таминдарова]]
| data-sort-value="1960" | 1960-05-13
| [[Казан]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| [[:commons:Category:Milyausha Tamindarova|Milyausha Tamindarova]]
|
|-
| 1992
| [[Асия Хәйруллина]]
| data-sort-value="1921" | 1921-07-15
| [[Түбән Барыш|Ясаклы Бураш]]
| ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''<br/>[[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
|
| data-sort-value="2004" | 2004-11-04
|-
| 1995
| [[Роберт Әхмәтҗанов]]
| data-sort-value="1935" | 1935-04-01
| [[Балык Бистәсе]]
|
| [[:commons:Category:Robert Akhmetzyanov|Robert Akhmetzyanov]]
| data-sort-value="2008" | 2008-05-13
|-
| 1996
| [[Фәридә Салитова]]
| data-sort-value="1948" | 1948-06-12
| [[Вена шәһәре|Вена]]
| [[Казан музыка көллияте]]<br/>[[Казан дәүләт консерваториясе]]
|
|
|-
| 2014
| [[Рәүфәл Мөхәммәтҗанов]]
| data-sort-value="1949" | 1949-11-10
| [[Казан]]
| [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]
| [[:commons:Category:Raufal Mukhametzhanov|Raufal Mukhametzhanov]]
|
|-
|
| [[Илсөяр Иксанова]]
| data-sort-value="1966" | 1966-02-07
| [[Татар Сараланы]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Ilsiyar Iksanova|Ilsiyar Iksanova]]
|
|-
|
| [[Фәрит Вәлиуллин]]
| data-sort-value="1959" | 1959-02-24
| [[Казан]]
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]<br/>''[[:d:Q4304069|Василий Иванович Суриков исемендәге Мәскәү дәүләт академия сәнгать институты]]''
| [[:commons:Category:Farit Valiullin|Farit Valiullin]]
|
|-
|
| [[Илгиз Зәйниев]]
| data-sort-value="1987" | 1987-05-23
| [[Карасу (Татарстан)|Карасу]]
| [[Казан дәүләт мәдәният институты]]
| [[:commons:Category:Ilgiz Zayniev|Ilgiz Zayniev]]
|
|-
| 2024
| [[Рөстәм Галиуллин]]
| data-sort-value="1987" | 1987-11-26
| [[Наласа]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|-
|
| [[Розалина Шаһиева (1945)|Розалина Шаһиева]]
| data-sort-value="1945" | 1945-06-28
| [[Яшел Үзән районы]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Rozalina Shageeva|Rozalina Shageeva]]
| data-sort-value="2024" | 2024-05-13
|-
| 1994
| [[Фаил Ибраһимов]]
| data-sort-value="1950" | 1950-11-29
| [[Чалманарат]]
| [[Минзәлә педагогика көллияте]]<br/>[[Казан дәүләт мәдәният институты]]<br/>''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''
| [[:commons:Category:Fail Ibragimov|Fail Ibragimov]]
|
|-
|
| [[Әлфия Ильясова]]
| data-sort-value="1967" | 1967-10-20
| [[Казан]]
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]<br/>[[Казан дәүләт мәдәният институты]]
| [[:commons:Category:Alfiya Sargin|Alfiya Sargin]]
|
|-
|
| ''[[:d:Q48953547|Алексей Сеченов]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-02-08
| [[Мәскәү]]
|
|
|
|-
| 1997
| [[Юнона Карева]]
| data-sort-value="1933" | 1933-07-07
| [[Харьков]]
| [[М. С. Щепкин исемендәге Югары театр училищесы|М. С. Щепкин ис. Югары театр укуханәсе]]
|
| data-sort-value="2013" | 2013-05-27
|-
| 2003
| [[Диләвәр Османов (1959)|Диләвәр Османов]]
| data-sort-value="1959" | 1959-07-17
| [[Бәкабад]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
|
|
|-
|
| [[Хәмит Латыйпов]]
| data-sort-value="1949" | 1949-03-05
| [[Губаха]]
| [[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]]
| [[:commons:Category:Hamit Latypov|Hamit Latypov]]
|
|-
| 1993
| [[Илгиз Закиров]]
| data-sort-value="1954" | 1954-07-07
| [[Аеш]]
| [[Әлмәт музыка көллияте|Ф.З. Яруллин исемендәге Әлмәт музыка көллияте]]<br/>[[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
|
|
|-
| 2011
| [[Зифа Нагаева]]
| data-sort-value="1956" | 1956-03-01
| [[Иске Итекәй]]
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
|
|
|-
| 2010
| [[Өммегөлсем Ардаширова]]
| data-sort-value="1951" | 1951-04-07
| [[Уфа]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|-
| 2006
| [[Рөстәм Галиев (1960)|Рөстәм Галиев]]
| data-sort-value="1960" | 1960-08-27
| [[Киекле]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]<br/>''[[:d:Q4304098|Мәскәү дәүләт мәдәният институты]]''
|
|
|-
|
| [[Геннадий Макаров (1952)|Геннадий Макаров]]
| data-sort-value="1952" | 1952-03-21
| [[Әлмәт]]
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
| [[:commons:Category:Gennady Mikhaylovich Makarov|Gennady Mikhaylovich Makarov]]
|
|-
| 2023
| [[Айгөл Әхмәтгалиева]]
| data-sort-value="1973" | 1973-11-27
| [[Иске Сәфәр]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Aigul Ahmetgalieva|Aigul Ahmetgalieva]]
|
|-
| 2001
| [[Зиннур Хөснияр]]
| data-sort-value="1961" | 1961-06-18
| [[Бикнарат]]
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
|
|
|-
| 2010
| [[Вадим Дулат-Алиев]]
| data-sort-value="1969" | 1969-12-12
| [[Казан]]
| [[Казан музыка көллияте]]<br/>[[Казан дәүләт консерваториясе]]
|
|
|-
| 2021
| [[Ләйлә Дәүләтова]]
|
| [[Актаныш районы]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты|Татарстан Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты]]
|
|
|-
|
| [[Мәхмүт Ваһапов]]
| data-sort-value="1955" | 1955-04-20
| [[Казан]]
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]<br/>''[[:d:Q4304069|Василий Иванович Суриков исемендәге Мәскәү дәүләт академия сәнгать институты]]''
| [[:commons:Category:Makhmut Vagapov|Makhmut Vagapov]]
|
|-
|
| [[Рабис Сәлахов]]
| data-sort-value="1958" | 1958-12-10
| [[Иске Актау]]
| [[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]]
| [[:commons:Category:Rabis Salyahov|Rabis Salyahov]]
|
|-
|
| [[Рауза Солтанова]]
| data-sort-value="1958" | 1958-09-15
| [[Түке]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Түбән Новгород дәүләт лингвистика университеты|Нижгар ил телбелем үнивирситите]]
| [[:commons:Category:Rauza Sultanova|Rauza Sultanova]]
|
|-
|
| [[Рифат Корбанов]]
| data-sort-value="1951" | 1951-10-01
| [[Мирҗәм]]
| [[Н. Э. Бауман исемендәге Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе|Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе]]
| [[:commons:Category:Rifat Dzhamal|Rifat Dzhamal]]
|
|-
|
| ''[[:d:Q111796224|Дмитрий Туманов]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-11-21
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Dmitry Tumanov|Dmitry Tumanov]]
|
|-
| 2010
| [[Динә Вәлиева]]
| data-sort-value="1936" | 1936-04-14
| [[Казан]]
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]<br/>''[[:d:Q4201516|И. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институты]]''
| [[:commons:Category:Dina Valeeva|Dina Valeeva]]
| data-sort-value="2025" | 2025-08-04
|-
| 1996
| ''[[:d:Q115196445|Олег Кульпин]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-03-06
| [[Родники (шәһәр)]]
| ''[[:d:Q475084|Кострома дәүләт университеты]]''
| [[:commons:Category:Oleg Kulpin|Oleg Kulpin]]
| data-sort-value="2022" | 2022-04-30
|-
|
| ''[[:d:Q115687938|Фәрит Гөбәев]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-07-15
| [[Казан]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Farit Gubaev|Farit Gubaev]]
|
|-
|
| [[Наилә Кумысникова]]
| data-sort-value="1958" | 1958-04-04
| [[Казан]]
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]<br/>''[[:d:Q4304069|Василий Иванович Суриков исемендәге Мәскәү дәүләт академия сәнгать институты]]''
| [[:commons:Category:Nailya Kumysnikova|Nailya Kumysnikova]]
|
|-
| 2005
| [[Михаил Кузнецов (1946)|Михаил Кузнецов]]
| data-sort-value="1946" | 1946-08-23
| [[Дөбъяз районы]]
|
| [[:commons:Category:Mikhail Kuznetsov (painter)|Mikhail Kuznetsov (painter)]]
|
|-
| 1996
| ''[[:d:Q117845495|Изабелла Рогожина]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-12-31
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q4304069|Василий Иванович Суриков исемендәге Мәскәү дәүләт академия сәнгать институты]]''
|
|
|-
| 2017
| ''[[:d:Q117845701|Марина Нигматуллина]]''
| data-sort-value="1961" | 1961
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q4304069|Василий Иванович Суриков исемендәге Мәскәү дәүләт академия сәнгать институты]]''
|
|
|-
|
| [[Халит Кумысников]]
| data-sort-value="1926" | 1926-02-27
| [[Мәдәнә]]
| ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''
|
| data-sort-value="2008" | 2008-05-12
|-
|
| [[Александр Федотов (1955)|Александр Федотов]]
| data-sort-value="1955" | 1955-01-25
| [[Выру]]
| ''[[:d:Q4402679|Ryazan Art School]]''<br/>''[[:d:Q4304069|Василий Иванович Суриков исемендәге Мәскәү дәүләт академия сәнгать институты]]''<br/>''[[:d:Q111287319|Creative painting workshop]]''
| [[:commons:Category:Aleksandr Fedotov (painter)|Aleksandr Fedotov (painter)]]
| data-sort-value="2021" | 2021-06-01
|-
| 1993
| ''[[:d:Q119846918|Юрий Гвоздь]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-09-19
| [[Берлин]]
| ''[[:d:Q1130457|С. А. Герасимов исемендәге Бөтенрусия дәүләт кинематография институты]]''
| [[:commons:Category:Yuri Gvozd|Yuri Gvozd]]
|
|-
| 2009
| ''[[:d:Q120065318|Елена Алексеева]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-03-03
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q1130457|С. А. Герасимов исемендәге Бөтенрусия дәүләт кинематография институты]]''
| [[:commons:Category:Elena Alekseeva|Elena Alekseeva]]
|
|-
|
| ''[[:d:Q123420498|Виктор Фёдоров]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-02-29
| [[Казан]]
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]<br/>''[[:d:Q4201516|И. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институты]]''
| [[:commons:Category:Viktor Kronidovich Fyodorov|Viktor Kronidovich Fyodorov]]
| data-sort-value="2001" | 2001-10-05
|-
| 1993
| [[Фәрит Хатыйпов (1948)|Фәрит Хатыйпов]]
| data-sort-value="1948" | 1948-01-01
| [[Югары Кибәхуҗа]]
| [[Казан музыка көллияте]]
|
|
|-
| 2022
| [[Рәшит Гаимов]]
| data-sort-value="1951" | 1951-01-16
| [[Казан]]
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]<br/>[[И. Я. Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика университеты|Иван Яковлевич Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика университеты]]
| [[:commons:Category:Rashit Gaimov|Rashit Gaimov]]
|
|-
|
| [[Равил Заһидуллин]]
| data-sort-value="1960" | 1960-10-28
| [[Казан]]
|
|
|
|-
|
| [[Луиза Фәсхетдинова]]
| data-sort-value="1968" | 1968-12-31
| [[Казан]]
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Шиһабетдин Мәрҗани исемендәге Тарих институты|Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Шиһабетдин Мәрҗани исемендәге Тарих институты]]
|
|
|-
| 2010
| ''[[:d:Q131823768|Анатолий Василевский]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-03-11
| [[Плесецк]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| [[:commons:Category:Anatoliy Vasilevskiy|Anatoliy Vasilevskiy]]
| data-sort-value="2022" | 2022-11-19
|-
|
| [[Наилә Әлмиева]]
| data-sort-value="1955" | 1955
| [[Казан]]
|
|
|
|-
|
| [[Лилия Сәрвәрова]]
| data-sort-value="1979" | 1979-06-30
| [[Казан]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
|
|
|-
|
| [[Рөстәм Үтәй]]
| data-sort-value="1943" | 1943-12-14
| [[Казан]]
| [[Казан музыка көллияте]]<br/>[[Казан дәүләт консерваториясе]]
|
| data-sort-value="2025" | 2025-05-02
|-
|
| [[Марат Әхмәтшин (1967)|Марат Әхмәтшин]]
| data-sort-value="1967" | 1967-03-26
| [[Бөгелмә]]
| [[Казан музыка көллияте]]<br/>[[Казан дәүләт консерваториясе]]
|
|
|-
|
| [[Рим Акчурин]]
| data-sort-value="1983" | 1983-07-18
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2360835|Сергей Григорьевич Строганов исемендәге Россия дәүләт сәнгать-сәнәгать университеты]]''
|
|
|-
|
| [[Кадим Нуруллин]]
| data-sort-value="1975" | 1975-07-02
| [[Ташкичү (Ютазы районы)|Ташкичү]]
| [[Казан дәүләт мәдәният институты]]
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q135458282|Фасхутдинова, Луиза Фагимовна]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-01-31
| [[Казан]]
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Luiza Fashutdinova|Luiza Fashutdinova]]
|
|-
|
| ''[[:d:Q137969778|Шарипов, Хамза Маулиханович]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-02-04
| [[Аклыш (Барда районы)]]
| ''[[:d:Q2652597|А. Л. Штиглиц исемендәге Санкт-Петербург дәүләт сәнәгый һәм сәнгати дизайн академиясе]]''
| [[:commons:Category:Hamza Sharipov|Hamza Sharipov]]
|
|-
|
| [[Илдар Арсланов (1947)|Илдар Арсланов]]
| data-sort-value="1947" | 1947-01-26
| [[Казан]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
|
| data-sort-value="2021" | 2021-04-07
|}
{{Wikidata list end}}
== ТАССР бүләге ияләре ==
{{seealso|Төркем:ТАССР атказанган сәнгать эшлеклеләре}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P166 wd:Q133283754. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p166/Q133283754/p585
|columns=p166/Q133283754/p585:Ел,label:исем,p569,p19,p69,p373:медиа,p570}}
{| class='wikitable sortable'
! Ел
! исем
! туу датасы
! туу урыны
! әлма-матер
! медиа
! үлем датасы
|-
| 1978
| [[Туфан Миңнуллин]]
| data-sort-value="1935" | 1935-08-25
| [[Олы Мәрәтхуҗа]]
| [[М. С. Щепкин исемендәге Югары театр училищесы|М. С. Щепкин ис. Югары театр укуханәсе]]<br/>''[[:d:Q30197878|А.М. Горький ис. Әдәбият институтының Югары әдәби курслары]]''
| [[:commons:Category:Tufan Minnullin|Tufan Minnullin]]
| data-sort-value="2012" | 2012-05-02
|-
| 1980
| [[Лима Кустабаева]]
| data-sort-value="1945" | 1945-08-03
| [[Магнитогорск]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
|
|
|-
|
| [[Фоат Садриев]]
| data-sort-value="1941" | 1941-03-10
| [[Мөслим районы]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|-
| 1969
| [[Марсель Сәлимҗанов]]
| data-sort-value="1934" | 1934-11-07
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Marcel Salimzhanov|Marcel Salimzhanov]]
| data-sort-value="2002" | 2002-03-26
|-
| 1940
| [[Шәриф Камал]]
| data-sort-value="1884" | 1884-02-16
| [[Пешлә]]
|
| [[:commons:Category:Sharif Kamal|Sharif Kamal]]
| data-sort-value="1942" | 1942-12-22
|-
| 1977
| [[Бату Мулюков]]
| data-sort-value="1928" | 1928-04-17
| [[Байсын]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
|
| data-sort-value="1999" | 1999-10-25
|-
| 1970
| [[Васил Маликов]]
| data-sort-value="1924" | 1924-10-19
| [[Иске Кормаш (Татарстан)|Иске Кормаш]]
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]<br/>''[[:d:Q2652597|А. Л. Штиглиц исемендәге Санкт-Петербург дәүләт сәнәгый һәм сәнгати дизайн академиясе]]''
|
| data-sort-value="1992" | 1992-10-11
|-
| 1983
| [[Ильтани Илялова]]
| data-sort-value="1932" | 1932-02-08
| [[Екатеринбург]]
| ''[[:d:Q4146801|Үзбәкстан дәүләт сәнгать институты]]''<br/>''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''
|
|
|-
| 1979
| [[Мәхмүт Нигъмәтҗанов]]
| data-sort-value="1930" | 1930-05-10
| [[Олы Арташ (Саба районы)]]
|
|
| data-sort-value="2020" | 2020-08-04
|-
| 1985
| [[Рабит Батулла]]
| data-sort-value="1938" | 1938-03-26
| [[Зәй районы]]
| [[М. С. Щепкин исемендәге Югары театр училищесы|М. С. Щепкин ис. Югары театр укуханәсе]]<br/>''[[:d:Q4129798|Югары сценарийчеләр һәм режиссерлар курслары]]''<br/>[[А. М. Горький исемендәге Әдәбият институты]]
| [[:commons:Category:Rabit Batulla|Rabit Batulla]]
|
|-
| 1967
| [[Әнәс Тумашев]]
| data-sort-value="1924" | 1924-02-25
| [[Чистай]]
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]<br/>''[[:d:Q4201516|И. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институты]]''
| [[:commons:Category:Anas Tumashev|Anas Tumashev]]
| data-sort-value="2010" | 2010-10-12
|-
| 1988
| [[Әхсән Баян]]
| data-sort-value="1927" | 1927-12-08
| [[Әшмән (Илеш районы)|Ашман]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
| data-sort-value="2013" | 2013-05-07
|-
| 1990
| [[Әхәт Гаффар]]
| data-sort-value="1948" | 1948-12-23
| [[Олы Әшнәк]]
|
| [[:commons:Category:Ahat Gaffar|Ahat Gaffar]]
| data-sort-value="2021" | 2021-01-01
|-
| 1976
| [[Илдар Зарипов (1939)|Илдар Зарипов]]
| data-sort-value="1939" | 1939-11-13
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q4304069|Василий Иванович Суриков исемендәге Мәскәү дәүләт академия сәнгать институты]]''<br/>[[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Ildar Zaripov|Ildar Zaripov]]
| data-sort-value="2012" | 2012-06-14
|-
| 1944
| [[Садри Ахун]]
| data-sort-value="1903" | 1903-03-16
| [[Екатеринбург]]
| ''[[:d:Q4174330|И. Д. Шадр исемендәге Екатеринбург сынлы сәнгать укуханәсе]]''<br/>''[[:d:Q4201516|И. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институты]]''
| [[:commons:Category:Sadri Akhun|Sadri Akhun]]
| data-sort-value="1990" | 1990-06-21
|-
| 1987
| [[Валентина Губская]]
| data-sort-value="1949" | 1949-11-01
| [[Кире (Алатыр районы)|Кире]]
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]<br/>''[[:d:Q4129798|Югары сценарийчеләр һәм режиссерлар курслары]]''
|
|
|-
| 1991
| [[Рөстәм Килдебәков|Рөстәм Килдебәкев]]
| data-sort-value="1934" | 1934-03-30
| [[Казан]]
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]<br/>''[[:d:Q4271051|Lviv National Academy of Arts]]''
| [[:commons:Category:Rustem Kildibekov|Rustem Kildibekov]]
| data-sort-value="2023" | 2023-11-09
|-
| 1957
| [[Әнвәр Нагаев]]
| data-sort-value="1922" | 1922-01-28
| [[Әстерхан]]
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]
|
| data-sort-value="2002" | 2002-12-11
|-
| 1960
| [[Сергей Лывин]]
| data-sort-value="1923" | 1923-09-29
| [[Чирмеш (Питрәч районы)|Черемыш]]
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Sergey Lyvin|Sergey Lyvin]]
| data-sort-value="2000" | 2000-03-18
|-
| 1956
| [[Кәшифә Тумашева]]
| data-sort-value="1906" | 1906-01-07
| [[Нөнәгәр]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]<br/>''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''
| [[:commons:Category:Kashifa Tumasheva|Kashifa Tumasheva]]
| data-sort-value="1978" | 1978-04-19
|-
| 1978
| [[Тавил Хаҗиәхмәтов|Тавил Хаҗиәхмәтев]]
| data-sort-value="1936" | 1936-02-03
| [[Йосыф Аланы]]
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]<br/>''[[:d:Q4201516|И. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институты]]''
| [[:commons:Category:Tavil Haziahmetov|Tavil Haziahmetov]]
| data-sort-value="2007" | 2007-05-25
|-
| 1968
| [[Мәснәви Хәертдинов]]
| data-sort-value="1924" | 1924-03-03
| [[Шыгай (Сарман районы)]]
| ''[[:d:Q4496242|Харкау дәүләт дизайн һәм сынлы сәнгать институты]]''<br/>''[[:d:Q56229506|Ivanovo Art School]]''
| [[:commons:Category:Masnavi Haertdinov|Masnavi Haertdinov]]
| data-sort-value="1983" | 1983-06-26
|-
| 1940
| [[Петр Сперанский]]
| data-sort-value="1891" | 1891-01-01
| [[Казан]]
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]<br/>[[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]
| [[:commons:Category:Pyotr Speranskiy|Pyotr Speranskiy]]
| data-sort-value="1964" | 1964-12-13
|-
|
| [[Әхтәм Зарипов]]
| data-sort-value="1935" | 1935-07-15
| [[Тәҗәй]]
| [[М. С. Щепкин исемендәге Югары театр училищесы|М. С. Щепкин ис. Югары театр укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Ahtyam Zaripov|Ahtyam Zaripov]]
| data-sort-value="2024" | 2024-06-19
|-
| 1974
| [[Евгений Зуев|Евгени Зуев]]
| data-sort-value="1923" | 1923-12-23
| ''[[:d:Q19966441|Хвошнә]]''
| ''[[:d:Q1370318|Эстония сынлы сәнгать академиясе]]''
| [[:commons:Category:Evgeniy Zuev|Evgeniy Zuev]]
| data-sort-value="1989" | 1989-10-31
|-
| 1984
| [[Рафаэль Ильясов|Рафаил Ильясов]]
| data-sort-value="1939" | 1939-04-28
| [[Түбән Чәке]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]<br/>[[Казан музыка көллияте]]
| [[:commons:Category:Rafael Ilyasov|Rafael Ilyasov]]
| data-sort-value="2020" | 2020-12-09
|-
| 1957
| [[Семен Казачков|Семён Казачков]]
| data-sort-value="1909" | 1909-06-05
| ''[[:d:Q21672394|Перевоз]]''
| ''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]''<br/>''[[:d:Q4407730|Leningrad Central Music College]]''
|
| data-sort-value="2005" | 2005-05-02
|-
| 1983
| [[Нәүфәл Адылов]]
| data-sort-value="1932" | 1932-12-03
| [[Казан]]
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]<br/>''[[:d:Q3761480|Пенза сәнгать училищесы]]''
| [[:commons:Category:Naufal Adylov|Naufal Adylov]]
| data-sort-value="2004" | 2004-12-01
|-
| 1969
| [[Әхмәт Бикчәнтәев]]
| data-sort-value="1911" | 1911-02-20
| [[Олы Мәңгәр]]
|
|
| data-sort-value="1985" | 1985-11-12
|-
| 1975
| [[Владимир Попов]]
| data-sort-value="1924" | 1924-06-24
| [[Мариуполь]]
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Vladimir Popov (painter)|Vladimir Popov (painter)]]
| data-sort-value="2023" | 2023-10-27
|-
| 1970
| [[Ирина Дубинина]]
| data-sort-value="1923" | 1923-11-28
| [[Воронеж]]
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
|
| data-sort-value="2021" | 2021-01-12
|-
| 1957
| [[Николай Кузнецов (1923)|Николай Кузнецов]]
| data-sort-value="1923" | 1923-05-23
| [[Васильево]]
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Nikolay Kuznetsov (painter)|Nikolay Kuznetsov (painter)]]
| data-sort-value="1974" | 1974-12-15
|-
| 1957
| ''[[:d:Q111536905|Игорь Петровский]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-11-29
| [[Луганск]]
| ''[[:d:Q13360094|Ostrovsky Leningrad Theatre Institute]]''<br/>[[Казан дәүләт академия рус Зур драма театры|Василий Качалов исемендәге Казан дәүләт академия рус Зур драма театры]]<br/>''[[:d:Q4146926|National Dramatic Theatre Anton Chekhov]]''<br/>No/unknown value<br/>''[[:d:Q4378715|Gorky Drama Theatre]]''
|
| data-sort-value="2005" | 2005
|-
| 1980
| [[Искәндәр Рәфыйков]]
| data-sort-value="1929" | 1929-10-05
| [[Казан]]
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]<br/>''[[:d:Q139435776|Латвия ССР дәүләт сәнгать академиясе]]''
|
| data-sort-value="2018" | 2018-10-01
|-
| 1984
| ''[[:d:Q133263790|Рөстәм Абдуллаев]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-08-07
| [[Әстерхан]]
| ''[[:d:Q2381477|Россия дәүләт сәхнә сәнгатьләре институты]]''<br/>[[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q137715818|Andrey Prokopyev]]''
| data-sort-value="1922" | 1922-02-13
| [[Казан]]
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Andrey Prokopyev (painter)|Andrey Prokopyev (painter)]]
| data-sort-value="1993" | 1993-08-27
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
== Моны да карагыз ==
{{Татарстан Республикасы дәүләт бүләкләре}}
{{Казанда узучы чаралар}}
[[Төркем:Татарстанның мактаулы исемнәре]]
lwuxjsxgg966sv6hkamu96m04okzk6s
Татарстан Республикасының Халык артисты
0
190461
5963218
5945523
2026-06-14T17:20:15Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963218
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Татарстан Республикасының Халык артисты''' ({{lang-ru|{{Label|Q4313318|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q4313318|lang=en}}}}) — {{Татарстан республикасы байрагы}} дәүләт бүләге, {{Тәрҗемә ителмәгән 3|Татарстан Республикасының мактаулы исемнәре|мактаулы исемнәренең|ru|Почётные звания Татарстана}} берсе.
== Тарихы ==
[[Файл:People's Artist of the Tatar ASSR.jpg|100px|thumb|left|{{тәрҗемә ителмәгән 5|Татар АССР халык артисты||d|Q49517688}} билгесе]]
[[1940 ел]]да {{тәрҗемә ителмәгән 5|Татар АССР халык артисты||d|Q49517688}} буларак [[ТАССР ЮШ]] указы нигезендә булдырылган. [[1991 ел]]дан соң яңа исем белән [[Татарстан Президенты]] тарафыннан бирелә, [[2004 ел]]да рәсмиләштерелә.
Бүләкләнүчеләр саны — 250 кеше (1998),<ref>[[Татар энциклопедия сүзлеге]]</ref> 395 кеше (1.01.2015).
== Бүләкләнү нигезе ==
Югары осталыкка ия булган, күренекле сәнгать образлары, спектакльләр, кинофильмнар, телеспектакльләр, телефильмнар, концерт, эстрада, цирк программалары, музыкаль, телевизион һәм радио әсәрләре иҗат иткән һәм республиканың сәнгати мәдәниятенә зур өлеш керткән, җәмәгатьчелеккә киң танылган артистларга, режиссерларга, балетмейстерларга, дирижерларга, хормейстерларга, музыкаль башкаручыларга һәм башка сәнгать әһелләренә. «[[Татарстан Республикасының Атказанган артисты|Татарстан Республикасының Атказанган артисты»]] яисә «[[Татарстан Республикасының Атказанган сәнгать эшлеклесе|Татарстан Республикасының Атказанган сәнгать эшлеклесе»]] дигән мактаулы исемнәр бирелгәннән соң, кагыйдә буларак, кимендә 10 ел узгач бирелә (беренче партияләрне башкаручы балет артистларына кимендә биш ел узгач бирелә).<ref>[http://kitaphane.tatarstan.ru/file/Гос%20награды%20рТ.pdf Татарстан Республикасы дәүләт бүләкләре турында]{{Deadlink|date=February 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Татарстан Республикасы ияләре (1992-) ==
{{seealso|Калып:Татарстан Республикасының Халык артисты|Төркем:Татарстанның халык артистлары}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P166 wd:Q4313318. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p166/Q4313318/p585
|columns=p166/Q4313318/p585:Ел,label:исем,p569,p19,p69,p373:медиа,p570}}
{| class='wikitable sortable'
! Ел
! исем
! туу датасы
! туу урыны
! әлма-матер
! медиа
! үлем датасы
|-
|
| [[Рамил Курамшин]]
| data-sort-value="1947" | 1947-07-16
| [[Кучкай Пажары]]
|
|
| data-sort-value="2022" | 2022-12-18
|-
| 2006
| [[Кирам Сатиев]]
| data-sort-value="1955" | 1955-07-21
| [[Актаныш районы]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| [[:commons:Category:Kiram Satiev|Kiram Satiev]]
|
|-
| 2024
| [[Ришат Төхвәтуллин]]
| data-sort-value="1989" | 1989-03-03
| [[Карамалы-Гобәй]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
|
|
|-
|
| [[Рәмзия Безус]]
| data-sort-value="1962" | 1962-01-02
| [[Сарман районы]]
| [[Казан дәүләт мәдәният институты]]
| [[:commons:Category:Ramziya Bezus|Ramziya Bezus]]
|
|-
| 2023
| [[Олег Фазылҗанов]]
| data-sort-value="1968" | 1968-03-10
| [[Балык Бистәсе районы]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Oleg Fazylzyanov|Oleg Fazylzyanov]]
|
|-
|
| [[Фәрит Шиһапов]]
| data-sort-value="1951" | 1951-08-05
| [[Сарман районы]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
|
| data-sort-value="2020" | 2020-12-02
|-
|
| [[Фоат Әбүбәкеров|Фуат Әбүбәкерев]]
| data-sort-value="1944" | 1944-11-02
| [[Нәмәнгән]]
|
| [[:commons:Category:Fuat Abubakirov|Fuat Abubakirov]]
|
|-
|
| [[Фәез Бәдриев]]
| data-sort-value="1938" | 1938-12-19
| [[Бикбау]]
|
|
| data-sort-value="2001" | 2001-01-17
|-
|
| [[Зөһрә Бәйрәшева]]
| data-sort-value="1906" | 1906-10-08
| [[Касыйм (шәһәр)|Касыйм]]
|
|
| data-sort-value="1984" | 1984-08-02
|-
|
| [[Фән Вәлиәхмәтов]]
| data-sort-value="1951" | 1951-01-18
| [[Шаран районы|Шаран райуны]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
| data-sort-value="2024" | 2024-10-12
|-
|
| [[Гөлзадә Сафиуллина]]
| data-sort-value="1946" | 1946-09-08
| [[Шекә]]
| [[Н. Э. Бауман исемендәге Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе|Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе]]
| [[:commons:Category:Gulzada Safiullina|Gulzada Safiullina]]
|
|-
| 2009
| [[Булат Сәлахов]]
| data-sort-value="1952" | 1952-03-21
| [[Алан (Арча районы)|Алан]]
| [[Казан дәүләт мәдәният институты]]
| [[:commons:Category:Bulat Salyakhov|Bulat Salyakhov]]
|
|-
|
| [[Лариса Башкирова]]
| data-sort-value="1938" | 1938-04-17
| [[Гәнҗә]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
|
|
|-
|
| [[Флюра Бикмурзина]]
| data-sort-value="1939" | 1939-07-01
| [[Иске Салман]]
|
|
|
|-
|
| [[Нуриәхмәт Сафин]]
| data-sort-value="1946" | 1946-12-15
| [[Кыр Шонталысы (Татарстан)|Кыр Шонталысы]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
|
|
|-
|
| [[Мирсәет Сөнгатуллин]]
|
|
|
|
|
|-
|
| [[Инсаф Фәхретдинов]]
| data-sort-value="1951" | 1951-04-27
| [[Губаха]]
| ''[[:d:Q2381477|Россия дәүләт сәхнә сәнгатьләре институты]]''
| [[:commons:Category:Insaf Fahretdinov|Insaf Fahretdinov]]
|
|-
|
| [[Чулпан Закирова]]
| data-sort-value="1977" | 1977-07-24
| [[Казан]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''
|
|
|-
| 2022
| [[Зифа Нагаева]]
| data-sort-value="1956" | 1956-03-01
| [[Иске Итекәй]]
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
|
|
|-
|
| [[Һаҗәр Шәкүрова]]
| data-sort-value="1940" | 1940-06-26
| [[Саба районы]]
|
|
| data-sort-value="2019" | 2019-06-26
|-
|
| [[Владимир Степанов (артист)|Владимир Степанов]]
| data-sort-value="1930" | 1930-08-09
| [[Новосибирск]]
|
|
| data-sort-value="1998" | 1998-03-19
|-
| 2016
| [[Венера Шакирова]]
| data-sort-value="1960" | 1960-10-11
| [[Казан]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]<br/>[[Казан дәүләт мәдәният институты]]
|
|
|-
| 2016
| [[Резидә Шәрәфиева]]
| data-sort-value="1966" | 1966-01-10<br/>1966
| [[Наратлы Кичү]]
| [[Минзәлә педагогика көллияте]]<br/>[[Казан дәүләт мәдәният институты]]
|
| data-sort-value="2025" | 2025
|-
|
| [[Рәфыйк Таһиров]]
|
|
|
|
|
|-
|
| [[Азат Хөсәенов (1958)|Азат Хөсәенов]]
|
|
|
| [[:commons:Category:Azat Timershaeh|Azat Timershaeh]]
|
|-
|
| [[Рөстәм Галиев (1960)|Рөстәм Галиев]]
| data-sort-value="1960" | 1960-08-27
| [[Киекле]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]<br/>''[[:d:Q4304098|Мәскәү дәүләт мәдәният институты]]''
|
|
|-
|
| [[Айдар Әхмәтов]]
|
|
|
|
|
|-
| 1998
| [[Роза Салихова (1948)|Роза Салихова]]
| data-sort-value="1948" | 1948-10-20
| [[Усы (Актаныш районы)|Усы]]
| [[Әлмәт музыка көллияте|Ф.З. Яруллин исемендәге Әлмәт музыка көллияте]]
|
|
|-
|
| [[Нурдия Җүрәева]]
| data-sort-value="1937" | 1937-06-02
| [[Казан]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q89584058|Юзефина Сокольская]]''
| data-sort-value="1945" | 1945
|
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
|
|
|-
| 2012
| [[Зөлфия Шакирова]]
| data-sort-value="1965" | 1965-06-05
| [[Югары Аташ]]
| [[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]]<br/>[[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
|
|
|-
| 2023
| [[Вадим Захаров (1986)|Вадим Захаров]]
| data-sort-value="1986" | 1986-06-24
| [[Пчеловод]]
| [[Казан музыка көллияте]]<br/>[[Казан дәүләт мәдәният институты]]
|
|
|-
|
| [[Виталий Агапов]]
|
|
|
|
|
|-
|
| [[Владимир Федотов (1950)|Владимир Федотов]]
| data-sort-value="1950" | 1950-01-13
| [[Октябрьск]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| [[:commons:Category:Vladimir Sergeevich Fedotov|Vladimir Sergeevich Fedotov]]
|
|-
| 2001
| ''[[:d:Q106447045|Viktor Dering]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-08-14
| [[Харбин]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
|
| data-sort-value="2009" | 2009-05-18
|-
|
| [[Гамил Әсхәдуллин]]
| data-sort-value="1959" | 1959-03-19
| [[Түбән Кама районы]]<br/>[[Шәңгәлче]]
| [[В. Г. Тимирясов исемендәге Казан инновацион университеты]]
|
|
|-
|
| [[Рөстәм Маликов]]
| data-sort-value="1949" | 1949-07-20
| [[Бикбау]]
|
| [[:commons:Category:Rustam Malikov|Rustam Malikov]]
|
|-
|
| [[Галина Окунева-Ластовка]]
| data-sort-value="1947" | 1947-01-01
| [[Семенсола]]
|
|
|
|-
| 2025
| [[Алсу Әбүлханова|Алсу Әбелханова]]
| data-sort-value="1976" | 1976-12-14
| [[Воркута]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]<br/>[[Казан дәүләт мәдәният институты]]
|
|
|-
| 2007
| [[Гөлүсә Гайнетдинова]]
| data-sort-value="1952" | 1952-06-03
| [[Габдрахман (Әлмәт районы)|Габдрахман]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]<br/>[[Казан дәүләт мәдәният институты]]
|
|
|-
|
| [[Рабига Сибгатуллина]]
| data-sort-value="1948" | 1948-01-27
| [[Иске Иябаш]]
|
|
|
|-
|
| [[Раушания Юкачева]]
| data-sort-value="1959" | 1959-02-18
| [[Күн (торак пункты)|Күн]]
| ''[[:d:Q4207836|Казан мәгълүмат технологияләре һәм элемтә техникумы]]''<br/>[[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]<br/>[[Казан дәүләт мәдәният институты]]
| [[:commons:Category:Raushaniya Yukachyova|Raushaniya Yukachyova]]
| data-sort-value="2022" | 2022-07-17
|-
| 2018
| [[Рәфикъ Каюмов]]
| data-sort-value="1961" | 1961-08-02
| [[Кара Чишмә]]
| [[Казан дәүләт мәдәният институты]]
|
|
|-
| 2012
| [[Фирая Әкбәрова]]
| data-sort-value="1952" | 1952-06-02
| [[Кызыл Байрак (Югары Ослан районы)]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Firaya Akberova|Firaya Akberova]]
|
|-
|
| [[Фирзәр Мортазин]]
| data-sort-value="1958" | 1958-01-21
| [[Кайбыч]]
| [[Лениногорск музыка-сәнгать педагогика көллияте]]
|
|
|-
|
| [[Фәридә Сафина]]
| data-sort-value="1957" | 1957-03-20
| [[Сарман]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]<br/>[[Казан дәүләт мәдәният институты]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Farida Safina|Farida Safina]]
|
|-
| 2008
| [[Җәмилә Әсфәндиярова]]
| data-sort-value="1969" | 1969-01-03
| [[Казан]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
|
|
|-
|
| [[Наилә Ибраһимова]]
| data-sort-value="1945" | 1945-08-05
| [[Атабай (Лаеш районы)]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Nailya Ibragimova|Nailya Ibragimova]]
|
|-
| 2022
| [[Гөлшат Шәрәпова]]
| data-sort-value="1983" | 1983-01-01
| [[Түбән Әлки]]
| [[Казан музыка көллияте]]<br/>[[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
|
|
|-
| 2023
| [[Алинә Шәрипҗанова]]
| data-sort-value="1978" | 1978-11-21
| [[Ершов (шәһәр)]]
| [[Казан дәүләт мәдәният институты]]<br/>[[В. Г. Тимирясов исемендәге Казан инновацион университеты]]
|
|
|-
| 2022
| [[Рөстәм Асаев]]
| data-sort-value="1977" | 1977-09-20
| [[Болышлы]]
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q120733971|Евгений Михайлов]]''
| data-sort-value="1973" | 1973
|
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| [[:commons:Category:Evgeny Vladimirovich Mikhailov|Evgeny Vladimirovich Mikhailov]]
|
|-
| 2023
| [[Фирүзә Хәлдәрова]]
|
|
|
|
|
|-
| 2000
| [[Искәндәр Биктаһиров]]
| data-sort-value="1951" | 1951-10-12
| [[Югары Чыгтай]]
| [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]
| [[:commons:Category:Iskander Biktagirov|Iskander Biktagirov]]
| data-sort-value="2023" | 2023-12-24
|-
| 2013
| [[Фәрит Хатыйпов (1948)|Фәрит Хатыйпов]]
| data-sort-value="1948" | 1948-01-01
| [[Югары Кибәхуҗа]]
| [[Казан музыка көллияте]]
|
|
|-
|
| [[Мнир Соколов]]
| data-sort-value="1952" | 1952-05-26
| [[Иваново]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
|
|
|-
|
| [[Марат Сираҗетдинов (1948)|Марат Сираҗетдинов]]
| data-sort-value="1948" | 1948
| [[Уфа]]
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
|
| data-sort-value="2025" | 2025-03-26
|-
| 2025
| [[Фәридә Әхмәтшина]]
| data-sort-value="1975" | 1975-05-17
| [[Бакалы]]
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
|
|
|-
|
| [[Альфред Якшимбетов]]
| data-sort-value="1961" | 1961-01-10
| [[Иске Акколай]]
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q135634326|Nina Kalaganova]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-06-11
| [[Ижау]]
| ''[[:d:Q4453553|Сарытау театр институты]]''
| [[:commons:Category:Nina Kalaganova|Nina Kalaganova]]
|
|-
|
| ''[[:d:Q135635661|Меркушин, Михаил Алексеевич]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-12-18
| [[Заволжье (шәһәр)]]
| ''[[:d:Q28803918|Nizhogordskoe teatrlnoye yschlishe Evatigneev]]''<br/>[[А. М. Горький исемендәге Әдәбият институты]]
| [[:commons:Category:Mikhail Merkushin|Mikhail Merkushin]]
|
|-
|
| ''[[:d:Q135636977|Казанцев, Вячеслав Васильевич]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-08-20
| [[Казан]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Vyacheslav Kazantsev|Vyacheslav Kazantsev]]
|
|-
|
| [[Илья Славутский]]
| data-sort-value="1979" | 1979-01-29
| [[Озёрск (Чиләбе өлкәсе)|Озёрск]]
| ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q136816928|Тухватуллин, Ришат Айратович]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-03-03
| [[Карамалы-Гобәй]]
|
|
|
|-
|
| [[Шамил Әхмәтҗанов]]
| data-sort-value="1941" | 1941-03-07
| [[Курса-Почмак]]
| [[Казан музыка көллияте]]
|
|
|-
|
| [[Рәсим Низамов]]
| data-sort-value="1973" | 1973-12-01
| [[Төрек-Тәмте]]
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]<br/>[[Казан дәүләт консерваториясе]]
|
|
|-
|
| [[Алсу Сафина|Алсу Абрамова]]
| data-sort-value="1983" | 1983-06-27
| [[Бөгелмә]]
|
| [[:commons:Category:Alsou Abramova|Alsou Abramova]]
|
|-
|
| ''[[:d:Q739505|Denis Matsuev]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-06-11
| [[Иркутск]]
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| [[:commons:Category:Denis Matsuev|Denis Matsuev]]
|
|-
|
| [[Ренат Ибраһимов]]
| data-sort-value="1947" | 1947-11-20
| [[Львов]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| [[:commons:Category:Renat Ibragimov|Renat Ibragimov]]
| data-sort-value="2022" | 2022-05-14
|-
| 1992
| [[Зөләйха Хисмәтуллина]]
| data-sort-value="1922" | 1922-11-22
| [[Казан]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
|
| data-sort-value="1994" | 1994-02-24
|-
|
| [[Гүзәл Уразова]]
| data-sort-value="1982" | 1982-01-08
| [[Барда|Барда авылы]]
|
|
|
|-
|
| [[Илдар Абдразаков]]
| data-sort-value="1976" | 1976-09-26
| [[Уфа]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| [[:commons:Category:Ildar Abdrazakov|Ildar Abdrazakov]]
|
|-
| 1978
| [[Владимир Андреев (1930)|Владимир Андреев]]
| data-sort-value="1930" | 1930-08-27
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''
| [[:commons:Category:Vladimir Andreev|Vladimir Andreev]]
| data-sort-value="2020" | 2020-08-29
|-
|
| [[Альберт Әсәдуллин]]
| data-sort-value="1948" | 1948-09-01
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q4201516|И. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институты]]''
| [[:commons:Category:Albert Asadullin|Albert Asadullin]]
|
|-
|
| [[Әнвәр Бакиров (1920)|Әнвәр Бакиров]]
| data-sort-value="1920" | 1920-07-07
| [[Казан]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
|
| data-sort-value="2001" | 2001-08-10
|-
|
| [[Владимир Васильев (1978)|Владимир Васильев]]
| data-sort-value="1978" | 1978-11-23
| [[Чаллы]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| [[:commons:Category:Vladimir Vasilyev (singer)|Vladimir Vasilyev (singer)]]
|
|-
|
| [[Илсөяр Газетдинова]]
| data-sort-value="1951" | 1951
| [[Исмаил (Дүртөйле районы)|Исмаил]]
|
|
|
|-
|
| [[Айдар Галимов]]
| data-sort-value="1967" | 1967-02-23
| [[Мәдәният (Бакай-Ата районы)|Мәдәният]]
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
| [[:commons:Category:Aidar Galimov|Aidar Galimov]]
|
|-
|
| [[Фидан Гафаров]]
| data-sort-value="1947" | 1947-10-12
| [[Яңа Уртай]]
| [[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]]
|
| data-sort-value="2025" | 2025-04-27
|-
|
| [[Ренат Еникиев]]
| data-sort-value="1937" | 1937-06-13
| [[Казан]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| [[:commons:Category:Renat Enikeev|Renat Enikeev]]
| data-sort-value="2020" | 2020-03-13
|-
|
| [[Фәррух Закиров]]
| data-sort-value="1946" | 1946-04-16
| [[Ташкент]]
| ''[[:d:Q21674834|Үзбәкстан дәүләт консерваториясе]]''
| [[:commons:Category:Farrukh Zokirov|Farrukh Zokirov]]
|
|-
|
| [[Нурия Ирсаева]]
| data-sort-value="1942" | 1942-10-13
| [[Канбәк]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
|
|
|-
|
| [[Хәлимә Искәндәрова|Хәлимә Искәндәрева]]
| data-sort-value="1940" | 1940-05-19
| [[Ташкент]]
| ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''
| [[:commons:Category:Khalima Iskanderova|Khalima Iskanderova]]
|
|-
| 2003
| [[Надежда Кадышева]]
| data-sort-value="1959" | 1959-06-01
| [[Горкино]]
| ''[[:d:Q4146899|М.М. Ипполитов-Иванов исемендәге дәүләт музыкаль-педагогика институты]]''
| [[:commons:Category:Nadezhda Kadysheva|Nadezhda Kadysheva]]
|
|-
|
| [[Рәшит Кәлимуллин]]
| data-sort-value="1957" | 1957-05-06
| [[Яшел Үзән]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| [[:commons:Category:Rashid Kalimullin|Rashid Kalimullin]]
|
|-
|
| [[Георгий Ковтун]]
| data-sort-value="1950" | 1950-02-19
| [[Одесса]]
| ''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]''
|
|
|-
| 2001
| [[Игорь Лацанич]]
| data-sort-value="1935" | 1935-07-11
| [[Ужгород|Ужһород]]
| ''[[:d:Q1992023|Львов милли музыка академиясе]]''
|
| data-sort-value="2003" | 2003-07-17
|-
|
| [[Лариса Маслова]]
| data-sort-value="1951" | 1951-10-25
| [[Вольск]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
|
|
|-
|
| [[Александр Сладковский]]
| data-sort-value="1965" | 1965-10-20
| [[Таганрог]]
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| [[:commons:Category:Alexander Sladkovsky|Alexander Sladkovsky]]
|
|-
|
| [[Салават Фәтхетдинов|Салават Фәтхетдинев]]
| data-sort-value="1960" | 1960-01-10
| [[Аксәет]]
| [[Казан дәүләт мәдәният институты]]
| [[:commons:Category:Salavat Fathutdinov|Salavat Fathutdinov]]
|
|-
|
| [[Зөфәр Хәйретдинов]]
| data-sort-value="1959" | 1959-08-05
| [[Татар Казысы]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
|
|
|-
|
| [[Илһам Шакиров]]
| data-sort-value="1935" | 1935-02-15
| [[Яңа Бүләк (Тукай районы)|Яңа Бүләк]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| [[:commons:Category:Ilgam Shakirov|Ilgam Shakirov]]
| data-sort-value="2019" | 2019-01-16
|-
|
| [[Галина Юрченко]]
| data-sort-value="1957" | 1957-09-22
| [[Казан]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
|
|
|-
|
| [[Фуат Халитов|Фуат Халитев]]
| data-sort-value="1909" | 1909-02-18
| [[5 нче полиция бүлеге (Казан)|5 нче пүлисә бүлеге]]
|
|
| data-sort-value="1981" | 1981-03-16
|-
|
| [[Рем Урасин]]
| data-sort-value="1976" | 1976-05-15
| [[Казан]]
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| [[:commons:Category:Rem Urasin|Rem Urasin]]
|
|-
| 2001
| [[Айдар Хафиз|Айдар Хафиз]]
| data-sort-value="1943" | 1943-05-20
| [[Күн (торак пункты)|Күн]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Aydar Hafizov|Aydar Hafizov]]
| data-sort-value="2020" | 2020-12-13
|-
| 1996
| [[Габдулла Рәхимкулов]]
| data-sort-value="1926" | 1926-02-15
| [[Кече Шәйморза]]
|
|
| data-sort-value="1997" | 1997-10-09
|-
|
| [[Зилә Сөнгатуллина]]
| data-sort-value="1949" | 1949-07-30
| [[Югары Кыйгы]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| [[:commons:Category:Zilya Sungatullina|Zilya Sungatullina]]
|
|-
|
| [[Илдус Хәниф улы Әхмәтҗанов|Илдус Әхмәтҗанов]]
| data-sort-value="1950" | 1950-06-19
| [[Татар Кандызы]]
|
| [[:commons:Category:Ildus Akhmetzhanov|Ildus Akhmetzhanov]]
|
|-
| 2021
| [[Илһам Вәлиев]]
| data-sort-value="1975" | 1975-07-19
| [[Имәнлекүл]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]<br/>[[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]]
|
|
|-
|
| [[Луара Шакирҗанова]]
| data-sort-value="1950" | 1950-06-09
| [[Күлле Киме]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]<br/>''[[:d:Q2381477|Россия дәүләт сәхнә сәнгатьләре институты]]''
| [[:commons:Category:Luara Shakirzhanova|Luara Shakirzhanova]]
|
|-
|
| [[Люция Хәмитова|Люция Хәмитева]]
| data-sort-value="1967" | 1967-07-12
| [[Казан]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
|
|
|-
|
| [[Мирсәет Яруллин]]
| data-sort-value="1938" | 1938-07-12
| [[Мамадыш районы]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
|
| data-sort-value="2009" | 2009-04-06
|-
|
| [[Нәфкать Нигъмәтуллин]]
| data-sort-value="1962" | 1962-11-16
| [[Уракай (Яңавыл районы)|Уракай]]
|
|
|
|-
|
| [[Рамил Төхфәтуллин]]
| data-sort-value="1966" | 1966-10-02
| [[Галиәсгар Камал урамы (Казан)|Галиәсгар Камал урамы]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Ramil Tuhvatullin|Ramil Tuhvatullin]]
|
|-
|
| [[Фасил Әхмәтов|Фасил Әхмәтев]]
| data-sort-value="1935" | 1935-05-23
| [[Салтык Ерыклы]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
|
| data-sort-value="1998" | 1998-09-06
|-
|
| [[Фәнәвил Галиев]]
| data-sort-value="1960" | 1960-01-04
|
|
|
|
|-
|
| [[Хәлим Җәлалов]]
| data-sort-value="1940" | 1940-04-27
| [[Олы Солтан]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Halim Zalyalov|Halim Zalyalov]]
| data-sort-value="2021" | 2021-07-05
|-
| 2000
| [[Әзһәр Шакиров|Әзһәр Шакирев]]
| data-sort-value="1940" | 1940-02-22
| [[Азнакай районы]]
| [[М. С. Щепкин исемендәге Югары театр училищесы|М. С. Щепкин ис. Югары театр укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Azgar Shakirov|Azgar Shakirov]]
|
|-
|
| [[Әсхәт Хисмәтов]]
| data-sort-value="1952" | 1952-01-01
| [[Түбән Әлки]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Ashat Hismatov|Ashat Hismatov]]
|
|-
|
| [[Нурҗамал Үсәнбаева]]
| data-sort-value="1959" | 1959-06-04
| [[Арыс]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
|
|
|-
|
| [[Леонид Любовский]]
| data-sort-value="1937" | 1937-02-24
| ''[[:d:Q13520833|Камьянка]]''
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| [[:commons:Category:Leonid Lyubovsky|Leonid Lyubovsky]]
| data-sort-value="2021" | 2021-09-10
|-
|
| [[Марат Шәрипов]]
| data-sort-value="1962" | 1962-03-26
| [[Ямакай]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|-
|
| [[Идрис Газиев]]
| data-sort-value="1960" | 1960-04-21
| [[Корманай]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| [[:commons:Category:Idris Gaziev|Idris Gaziev]]
|
|-
| 1992
| [[Рубин Абдуллин]]
| data-sort-value="1950" | 1950-08-19
| [[Йошкар-Ола]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]<br/>''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
|
|
|-
|
| [[Хәния Фәрхи]]
| data-sort-value="1960" | 1960-05-30
| [[Югары Салаюа]]
|
| [[:commons:Category:Haniya Farhi|Haniya Farhi]]
| data-sort-value="2017" | 2017-07-27
|-
|
| [[Сәвия Сираева]]
| data-sort-value="1934" | 1934-01-05
| [[Иске Исай|Ишморат]]
|
|
|
|-
|
| [[Ризидә Фәхруллина]]
| data-sort-value="1962" | 1962-04-01
| [[Югары Манчар]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
|
|
|-
|
| [[Нинель Юлтыева|Нинель Юлтый]]
| data-sort-value="1926" | 1926-02-03
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]''
|
| data-sort-value="2014" | 2014
|-
|
| [[Георгий Ибушев]]
| data-sort-value="1957" | 1957-09-20
| [[Владимир (Мамадыш районы)|Владимир (Кече Бөрсет)]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| [[:commons:Category:Georgiy Ibushev|Georgiy Ibushev]]
|
|-
|
| [[Анатолий Луппов]]
| data-sort-value="1929" | 1929-06-02
| [[Пачи (Киров өлкәсе)|Пачи]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| [[:commons:Category:Anatoly Luppov|Anatoly Luppov]]
| data-sort-value="2022" | 2022-08-08
|-
|
| [[Шамил Рәхмәтуллин (1930)|Шамил Рәхмәтуллин]]
| data-sort-value="1930" | 1930-09-01
| ''[[:d:Q20026935|Пашня (Томскан область)]]''
|
|
| data-sort-value="2001" | 2001-04-22
|-
|
| [[Альбина Шаһиморатова]]
| data-sort-value="1979" | 1979-10-17
| [[Ташкент]]
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| [[:commons:Category:Albina Shagimuratova|Albina Shagimuratova]]
|
|-
|
| [[Рәхилә Мифтахова]]
| data-sort-value="1940" | 1940-10-07
| [[Хуҗайлы]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
|
| data-sort-value="2000" | 2000-01-08
|-
|
| [[Бахытжан Смагулов]]
| data-sort-value="1965" | 1965-11-04
| [[Чар (Казакъстан)|Чар]]
|
|
|
|-
| 2006
| [[Резеда Әхиярова]]
| data-sort-value="1956" | 1956-06-01
|
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]<br/>[[Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты|Татарстан Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты]]<br/>[[Казан музыка көллияте]]
| [[:commons:Category:Rezeda Akhiyarova|Rezeda Akhiyarova]]
|
|-
|
| [[Венера Ганиева]]
| data-sort-value="1955" | 1955-03-24
| [[Казан]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| [[:commons:Category:Venera Ganeeva|Venera Ganeeva]]
|
|-
| 2000
| [[Асаф Вәлиев]]
| data-sort-value="1959" | 1959-06-26
| [[Актаныш]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]<br/>[[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]<br/>[[Минзәлә педагогика көллияте]]
| [[:commons:Category:Asaf Valiev|Asaf Valiev]]
|
|-
|
| [[Рөстәм Вәлиев (1961)|Рөстәм Вәлиев]]
| data-sort-value="1961" | 1961-10-27
| [[Самар]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
|
| data-sort-value="2014" | 2014-03-05
|-
| 2014
| [[Илдус Габдрахманов]]
| data-sort-value="1967" | 1967-05-27
| [[Апас районы]]
| [[М. С. Щепкин исемендәге Югары театр училищесы|М. С. Щепкин ис. Югары театр укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Ildus Gabdrakhmanov|Ildus Gabdrakhmanov]]
|
|-
|
| [[Миңгол Галиев|Мингол Галиев]]
| data-sort-value="1941" | 1941-08-27
| [[Мамадыш районы]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| [[:commons:Category:Mingol Galeev|Mingol Galeev]]
|
|-
|
| [[Рөстәм Закиров]]
| data-sort-value="1967" | 1967-05-11
| [[Урта Пошалым]]
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
|
|
|-
|
| [[Галина Казанцева]]
| data-sort-value="1953" | 1953-11-12
| [[Маҗын]]
| [[Мулланур Вахитов исемендәге 2нче гимназия (Яр Чаллы)]]<br/>[[Әлмәт музыка көллияте|Ф.З. Яруллин исемендәге Әлмәт музыка көллияте]]<br/>[[Казан дәүләт консерваториясе]]
|
|
|-
| 2023
| [[Филүс Каһиров]]
| data-sort-value="1986" | 1986-11-02
| [[Бүздәк районы]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
|
|
|-
| 2004
| [[Лидия Әхмәтова]]
| data-sort-value="1962" | 1962-10-17
| [[Кайбыч районы]]
| [[Иске Тәрбит урта мәктәбе]]<br/>[[Алабуга мәдәният һәм сәнгать көллияте]]<br/>[[Казан музыка көллияте]]<br/>[[Казан дәүләт консерваториясе]]
| [[:commons:Category:Lidia Akhmetova|Lidia Akhmetova]]
|
|-
|
| [[Алмаз Монасыйпов]]
| data-sort-value="1925" | 1925-07-11
| [[Казан]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| [[:commons:Category:Almaz Monasypov|Almaz Monasypov]]
| data-sort-value="2008" | 2008-07-24
|-
|
| [[Шамил Монасыйпов]]
| data-sort-value="1944" | 1944-10-31
| [[Украина]]
| ''[[:d:Q372040|Гнесиннар исемендәге Россия музыка академиясе]]''
|
|
|-
|
| [[Габделфәт Сафин]]
| data-sort-value="1962" | 1962-10-11
| [[Симетбаш]]
|
|
|
|-
|
| [[Миләүшә Таминдарова]]
| data-sort-value="1960" | 1960-05-13
| [[Казан]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| [[:commons:Category:Milyausha Tamindarova|Milyausha Tamindarova]]
|
|-
| 2006
| [[Флёра Сөләйманова]]
| data-sort-value="1939" | 1939-03-10
| [[Иске Барыш]]<br/>[[Кама Тамагы районы]]
|
| [[:commons:Category:Flyora Suleymanova|Flyora Suleymanova]]
| data-sort-value="2023" | 2023-09-14
|-
|
| [[Клара Хәйретдинова]]
| data-sort-value="1948" | 1948-07-27
| [[Өнсә]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
|
|
|-
| 2003
| [[Зөләйха Хәкимҗанова]]
| data-sort-value="1950" | 1950-06-30
| [[Ярлы Түбә]]
|
|
|
|-
|
| [[Альберт Әсәдуллин (виолончелист)|Альберт Әсәдуллин]]
| data-sort-value="1949" | 1949-10-16
| [[Казан]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
|
| data-sort-value="2020" | 2020-07-11
|-
|
| [[Әхмәт Әхәди]]
| data-sort-value="1965" | 1965-03-30
| [[Атаконыс (Җетесай районы)]]
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| [[:commons:Category:Ahmed Agadi|Ahmed Agadi]]
|
|-
|
| [[Александр Славутский]]
| data-sort-value="1947" | 1947-11-27
| [[Чиләбе]]
| ''[[:d:Q4453555|Мәскәү театр институты]]''
| [[:commons:Category:Aleksandr Slavutskiy|Aleksandr Slavutskiy]]
|
|-
|
| [[Ризидә Галимова]]
| data-sort-value="1966" | 1966-10-26
| [[Чистай]]
| ''[[:d:Q372040|Гнесиннар исемендәге Россия музыка академиясе]]''
|
|
|-
|
| [[Александр Карпеев]]
| data-sort-value="1957" | 1957-02-22
| [[Казан]]
|
| [[:commons:Category:Alexander Karpeev|Alexander Karpeev]]
|
|-
|
| [[Зөфәр Билалов]]
| data-sort-value="1966" | 1966-01-05
| [[Олы Елга (Балык Бистәсе районы)|Олы Елга]]
|
|
|
|-
|
| [[Зәйнәп Фәрхетдинова]]
| data-sort-value="1967" | 1967-08-17
| ''[[:d:Q4238469|Krasnogorsk]]''
|
| [[:commons:Category:Zaynab Farhetdinova|Zaynab Farhetdinova]]
|
|-
|
| [[Михаил Казаков (1976)|Михаил Казаков]]
| data-sort-value="1976" | 1976-09-15
| [[Мәләкәс (Сембер өлкәсе)|Мәләкәс]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
|
|
|-
|
| [[Айдар Фәйзрахманов]]
| data-sort-value="1955" | 1955-01-30
| [[Урта Бирәзә]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]<br/>[[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
|
|
|-
| 1997
| [[Зөһрә Шәрифуллина]]
| data-sort-value="1956" | 1956-12-20
| [[Сарман]]
| [[Түбән Кама музыка көллияте|Салих Сәйдәшев исемендәге Түбән Кама музыка көллияте]]
|
|
|-
|
| [[Радик Зөфәр улы Бариев|Радик Бариев]]
| data-sort-value="1970" | 1970-06-30
| [[Казан]]
| [[Казан дәүләт мәдәният институты]]
| [[:commons:Category:Radik Bariev (actor)|Radik Bariev (actor)]]
|
|-
|
| [[Валерий Казанцев|Валери Казанцев]]
| data-sort-value="1945" | 1945-02-04
| ''[[:d:Q4109156|Verkhovye]]''
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
|
| data-sort-value="2016" | 2016-02-05
|-
|
| [[Наҗия Теркулова|Нәҗия Теркулова]]
| data-sort-value="1929" | 1929-08-25
| [[Әстерхан]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
|
| data-sort-value="2016" | 2016-10-14
|-
|
| [[Юрий Ичетовкин]]
| data-sort-value="1947" | 1947-09-27
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| ''[[:d:Q4154225|Ерак Көнчыгыш дәүләт сәнгать институты]]''
|
| data-sort-value="2016" | 2016-07-11
|-
|
| [[Тимергали Зиннуров]]
| data-sort-value="1949" | 1949-11-18
| [[Лаеш районы]]
|
|
|
|-
|
| [[Ганс Сәйфуллин]]
| data-sort-value="1941" | 1941-02-26
| [[Баулы]]
|
|
|
|-
|
| [[Фуат Зарипов]]
| data-sort-value="1953" | 1953-02-04
| [[Чыбыклы]]
|
|
|
|-
|
| [[Галина Ишкова]]
| data-sort-value="1927" | 1927-08-24
| ''[[:d:Q25739834|Юдиха]]''
|
| [[:commons:Category:Galina Ishkova|Galina Ishkova]]
| data-sort-value="2008" | 2008-12-01
|-
|
| [[Александр Калаганов]]
| data-sort-value="1947" | 1947-03-10
| [[Каманича]]
| ''[[:d:Q4453553|Сарытау театр институты]]''
| [[:commons:Category:Aleksandr Kalaganov|Aleksandr Kalaganov]]
| data-sort-value="2001" | 2001-02-22
|-
|
| [[Шәмси Закиров]]
| data-sort-value="1951" | 1951-02-11
| [[Шәдче]]
| [[Казан дәүләт мәдәният институты]]
|
|
|-
| 2008
| [[Илсур Сафин (1962)|Илсур Сафин]]
| data-sort-value="1962" | 1962-08-11
| [[Югары Балтай]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
|
|
|-
|
| [[Ләлә Миңнуллина]]
| data-sort-value="1952" | 1952-08-21
| [[Казан]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
|
|
|-
|
| [[Тәслимә Фәйзуллина]]
| data-sort-value="1953" | 1953-07-17
| [[Дүсән]]
| [[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]]
| [[:commons:Category:Taslima Fayzullina|Taslima Fayzullina]]
| data-sort-value="2018" | 2018-10-13
|}
{{Wikidata list end}}
== ТАССР/ТССР ияләре (1926-1991) ==
{{seealso|Төркем:ТАССР халык артистлары}}
{{notice|Түбәндәге исемлек – [[Википедия җәмгыяте|төрле вики-волонтёрларының]] бөтендөнья [[Викимәгълүмат]] белем базасына төркәп барган бүләк ияләренең автоматик тутырылган исемлеге. Ул һичшиксез тулы түгел. [[Ярдәм:Башлаучыларга ярдәм|Викины үз кылыгызга алыгыз]], ''җитмәгән мәкаләләрне'' языгыз! Татар телле [[белем]] дөньясын үзләштерү, куллану, [[Википедия:Үстерү планы|баету һәм ныгытуга]] өлешегез өчен рәхмәтләр явып торсын үзегезгә.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P166 wd:Q49517688. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p166/Q49517688/p585
|columns=p166/Q49517688/p585:Ел,label:исем,p569,p19,p69,p373:медиа,p570}}
{| class='wikitable sortable'
! Ел
! исем
! туу датасы
! туу урыны
! әлма-матер
! медиа
! үлем датасы
|-
|
| [[Усман Әлмиев|Госман Әлмиев]]
| data-sort-value="1915" | 1915-04-24
| [[Акъегет (Яшел Үзән районы)|Акъегет]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Usman Almeev|Usman Almeev]]
| data-sort-value="2011" | 2011-04-14
|-
|
| [[Ренат Ибраһимов]]
| data-sort-value="1947" | 1947-11-20
| [[Львов]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| [[:commons:Category:Renat Ibragimov|Renat Ibragimov]]
| data-sort-value="2022" | 2022-05-14
|-
|
| [[Натан Рахлин]]
| data-sort-value="1905" | 1905-12-28
| ''[[:d:Q148990|Сновск]]''
| ''[[:d:Q1515426|Украина милли музыка академиясе]]''
| [[:commons:Category:Natan Rakhlin|Natan Rakhlin]]
| data-sort-value="1979" | 1979-06-28
|-
|
| [[Фоат Мансуров|Фуат Мансуров]]
| data-sort-value="1928" | 1928-01-10
| [[Алматы]]
| ''[[:d:Q427677|Казакъстан милли университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| [[:commons:Category:Fuat Mansurov|Fuat Mansurov]]
| data-sort-value="2010" | 2010-06-12
|-
|
| [[Хәлил Әбҗәлилов|Хәлил Әбҗәлилев]]
| data-sort-value="1896" | 1896-09-29
| ''[[:d:Q4336208|Ырынбур өязе]]''
|
| [[:commons:Category:Khalil Abzhalilov|Khalil Abzhalilov]]
| data-sort-value="1963" | 1963-03-18
|-
|
| [[Салих Сәйдәшев]]
| data-sort-value="1900" | 1900-12-03
| [[Казан]]
| [[«Мөхәммәдия» мәдрәсәсе]]
| [[:commons:Category:Salikh Saydashev|Salikh Saydashev]]
| data-sort-value="1954" | 1954-12-16
|-
| 1987
| [[Григорий Ройтфарб]]
| data-sort-value="1937" | 1937-11-07
| [[Житомир]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]<br/>''[[:d:Q12104638|Виктор Косенко исемендәге Житомир музыка укуханәсе]]''
|
|
|-
| 1970
| [[Әлфия Авзалова|Әлфия Әфзалова]]
| data-sort-value="1933" | 1933-01-15
| [[Актаныш]]
| [[Казан музыка көллияте]]
| [[:commons:Category:Alfiya Avzalova|Alfiya Avzalova]]
| data-sort-value="2017" | 2017-06-15
|-
| 1978
| [[Владимир Андреев (1930)|Владимир Андреев]]
| data-sort-value="1930" | 1930-08-27
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''
| [[:commons:Category:Vladimir Andreev|Vladimir Andreev]]
| data-sort-value="2020" | 2020-08-29
|-
|
| [[Шәүкәт Биктимеров]]
| data-sort-value="1928" | 1928-10-28
| [[Татарстан Автономияле Совет Социалистик Республикасы]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Shaukat Biktemirov|Shaukat Biktemirov]]
| data-sort-value="2012" | 2012-05-28
|-
|
| [[Рәшит Ваһапов]]
| data-sort-value="1908" | 1908-05-07
| [[Актук]]
|
| [[:commons:Category:Rashid Vagapov|Rashid Vagapov]]
| data-sort-value="1962" | 1962-12-14
|-
|
| [[Фёдор Григорьев]]
| data-sort-value="1890" | 1890-02-21
| ''[[:d:Q21337253|Липница]]''
|
|
| data-sort-value="1954" | 1954-08-13
|-
|
| [[Наил Дунаев]]
| data-sort-value="1937" | 1937-05-03
| [[Зәй районы]]
| [[М. С. Щепкин исемендәге Югары театр училищесы|М. С. Щепкин ис. Югары театр укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Nail Dunaev|Nail Dunaev]]
| data-sort-value="2022" | 2022-10-30
|-
|
| [[Вера Минкина]]
| data-sort-value="1918" | 1918-09-09
| [[Чистай өязе]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Vera Minkina|Vera Minkina]]
| data-sort-value="2011" | 2011-09-20
|-
|
| [[Мансур Мозаффаров]]
| data-sort-value="1902" | 1902-03-06
| [[Казан]]
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
|
| data-sort-value="1966" | 1966-11-20
|-
| 1985
| [[Владимир Праченко]]
| data-sort-value="1937" | 1937-01-21
| [[Алексеевка (шәһәр, Белгород өлкәсе)|Алексеевка]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]<br/>''[[:d:Q18786111|К. Э. Раутио исемендәге Петрозаводск музыка колледжы]]''
|
| data-sort-value="2013" | 2013-08-29
|-
|
| [[Геннадий Прытков]]
| data-sort-value="1948" | 1948-01-25
| [[Либәшәү (Алексеевск районы)|Либәшәү]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Gennadiy Prytkov|Gennadiy Prytkov]]
|
|-
|
| [[Сара Садыйкова]]
| data-sort-value="1906" | 1906-11-01
| [[Казан]]
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| [[:commons:Category:Sara Sadykova|Sara Sadykova]]
| data-sort-value="1986" | 1986-06-07
|-
|
| [[Ринат Таҗетдинов|Ринат Таҗетдинев]]
| data-sort-value="1938" | 1938-01-01
| [[Кече Чынлы]]
| [[М. С. Щепкин исемендәге Югары театр училищесы|М. С. Щепкин ис. Югары театр укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Rinat Tazetdinov|Rinat Tazetdinov]]
| data-sort-value="2024" | 2024-10-16
|-
|
| [[Илһам Шакиров]]
| data-sort-value="1935" | 1935-02-15
| [[Яңа Бүләк (Тукай районы)|Яңа Бүләк]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| [[:commons:Category:Ilgam Shakirov|Ilgam Shakirov]]
| data-sort-value="2019" | 2019-01-16
|-
|
| [[Габдулла Шамуков]]
| data-sort-value="1909" | 1909-12-11
| [[Әсән (Чардаклы районы)|Әсән]]
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
| [[:commons:Category:Gabdulla Shamukov|Gabdulla Shamukov]]
| data-sort-value="1981" | 1981-12-21
|-
|
| [[Җәүдәт Фәйзи]]
| data-sort-value="1910" | 1910
| [[Ырынбур]]
|
| [[:commons:Category:Dzhaudat Fayzi|Dzhaudat Fayzi]]
| data-sort-value="1973" | 1973
|-
|
| ''[[:d:Q12108477|Людмила Кара-Гяур]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-05-01
| [[Шахты]]
| ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''
|
|
|-
| 1979
| [[Айрат Арсланов (артист)|Айрат Арсланов]]
| data-sort-value="1928" | 1928-04-10
| [[Ахун (Бүздәк районы)|Ахун]]
| ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''<br/>[[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
|
| data-sort-value="2010" | 2010-04-23
|-
|
| [[Галия Кайбицкая]]
| data-sort-value="1905" | 1905-05-21
| [[Җаек (шәһәр)|Җаек]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Galiya Kaybitskaya|Galiya Kaybitskaya]]
| data-sort-value="1993" | 1993-05-16
|-
| 1951
| [[Гөлсем Камская]]
| data-sort-value="1901" | 1901-03-25
| [[Казан]]
|
|
| data-sort-value="1975" | 1975-12-08
|-
|
| [[Зилә Сөнгатуллина]]
| data-sort-value="1949" | 1949-07-30
| [[Югары Кыйгы]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| [[:commons:Category:Zilya Sungatullina|Zilya Sungatullina]]
|
|-
| 1984
| [[Зөһрә Сәхәбиева]]
| data-sort-value="1951" | 1951-04-27
| [[Салих-Тукай]]
|
|
|
|-
|
| [[Ирек Баһманов]]
| data-sort-value="1932" | 1932-01-06
| [[Әлмәт]]
|
| [[:commons:Category:Irek Bagmanov|Irek Bagmanov]]
| data-sort-value="2015" | 2015-11-22
|-
| 1980
| [[Люция Фарсина]]
| data-sort-value="1930" | 1930-09-30
| [[Казан]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
|
| data-sort-value="2005" | 2005-03-04
|-
|
| [[Равил Шәрәфиев]]
| data-sort-value="1938" | 1938-04-05
| [[Балык Бистәсе районы]]
| [[М. С. Щепкин исемендәге Югары театр училищесы|М. С. Щепкин ис. Югары театр укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Ravil Sharafeev|Ravil Sharafeev]]
|
|-
| 1975
| [[Фуат Таһиров]]
| data-sort-value="1917" | 1917-03-31
| [[Шуширмә]]
|
|
| data-sort-value="1996" | 1996-05-12
|-
| 1991
| [[Хәмдүнә Тимергалиева]]
| data-sort-value="1949" | 1949-05-24
| [[Котлыяр]]
|
| [[:commons:Category:Hamduna Timergalieva|Hamduna Timergalieva]]
| data-sort-value="2020" | 2020-09-14
|-
| 1973
| [[Эмиль Җәләлетдинов]]
| data-sort-value="1933" | 1933-07-02
| [[Сәмәрканд]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| [[:commons:Category:Emil Zalaldinov|Emil Zalaldinov]]
| data-sort-value="2023" | 2023-03-19
|-
|
| [[Әнвәр Гобәйдуллин]]
| data-sort-value="1922" | 1922-10-18
| [[Казан]]
|
|
|
|-
|
| [[Зәйни Солтанов]]
| data-sort-value="1892" | 1892-01-17
| [[Әстерхан]]
| [[«Мөхәммәдия» мәдрәсәсе]]
| [[:commons:Category:Zayni Sultanov|Zayni Sultanov]]
| data-sort-value="1952" | 1952-05-05
|-
|
| [[Заһит Хәбибуллин]]
| data-sort-value="1910" | 1910-10-03
| [[Орски|Ыр]]
|
| [[:commons:Category:Zagid Habibullin|Zagid Habibullin]]
| data-sort-value="1983" | 1983-11-20
|-
|
| [[Шәхсәнәм Әсфәндиярова]]
| data-sort-value="1926" | 1926-02-08
| [[Тирмез]]
|
|
| data-sort-value="1996" | 1996-10-27
|-
|
| [[Григорий Ардаров]]
| data-sort-value="1888" | 1888-03-28
|
|
|
| data-sort-value="1956" | 1956-02-17
|-
|
| [[Хәйдәр Бигичев]]
| data-sort-value="1949" | 1949-06-16
| [[Чүмбәли]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| [[:commons:Category:Haidar Bigichev|Haidar Bigichev]]
| data-sort-value="1998" | 1998-11-13
|-
|
| [[Гөлсем Исәнголова]]
| data-sort-value="1938" | 1938-06-10
| [[Дәүләткол (Мәләвез районы)|Дәүләткол]]
| [[М. С. Щепкин исемендәге Югары театр училищесы|М. С. Щепкин ис. Югары театр укуханәсе]]
|
|
|-
|
| [[Идеал Ишбүләков|Идеал Ишбүләкев]]
| data-sort-value="1926" | 1926-12-26
| [[Каршы (шәһәр)|Каршы]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
|
| data-sort-value="1998" | 1998-02-15
|-
|
| [[Венера Шәрипова]]
| data-sort-value="1927" | 1927-12-27
| [[Ширабад]]
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
|
| data-sort-value="1989" | 1989-12-08
|-
|
| [[Атаҗан Ходайшукуров]]
| data-sort-value="1944" | 1944-10-04
| [[Түрткүл|Дүрткүл]]
|
|
| data-sort-value="1994" | 1994-12-22
|-
| 1986
| [[Алсу Гайнуллина]]
| data-sort-value="1954" | 1954-02-24
| [[Иске Чүпрәле]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Alsu Gainullina|Alsu Gainullina]]
|
|-
| 1976
| [[Наилә Гәрәева]]
| data-sort-value="1940" | 1940-11-18
| [[Казан]]
| [[Казан дәүләт академия рус Зур драма театры|Василий Качалов исемендәге Казан дәүләт академия рус Зур драма театры]]
| [[:commons:Category:Nailya Garaeva|Nailya Garaeva]]
| data-sort-value="2023" | 2023-11-28
|-
| 1982
| [[Нәҗибә Ихсанова]]
| data-sort-value="1938" | 1938-01-25
| [[Тымытык районы]]
| [[М. С. Щепкин исемендәге Югары театр училищесы|М. С. Щепкин ис. Югары театр укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Najiba Ikhsanova|Najiba Ikhsanova]]
| data-sort-value="2021" | 2021-03-12
|-
| 1984
| [[Дамирә Кузаева]]
| data-sort-value="1948" | 1948-05-16
| [[Төнгүк]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
|
| data-sort-value="1993" | 1993-12-20
|-
|
| [[Римма Ибраһимова]]
| data-sort-value="1950" | 1950-07-15
| [[Түбән Кенә]]
| [[Казан дәүләт мәдәният институты]]
|
|
|-
|
| [[Хәсби Фазлуллин]]
| data-sort-value="1909" | 1909-12-16
| [[Казан]]
|
|
|
|-
|
| [[Рауза Хәйретдинова|Рауза Хәйретдинева]]
| data-sort-value="1928" | 1928-11-03
| [[Яңа Ырга]]
|
|
| data-sort-value="2018" | 2018-11-15
|-
|
| [[Наил Әюпов]]
| data-sort-value="1936" | 1936-01-13
| [[Мөслим районы]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Nail Ayupov|Nail Ayupov]]
| data-sort-value="2008" | 2008-06-18
|-
| 1970
| ''[[:d:Q21600041|Вера Улик]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-01-30
| [[Киев]]
| ''[[:d:Q4220226|И. К. Карпенко-Карый исемендәге Киев илкүләм театр, кино һәм телевидение университеты]]''
|
| data-sort-value="1995" | 1995-08-28
|-
|
| [[Наил Шәйхетдинов]]
| data-sort-value="1941" | 1941-03-01
| [[Чирмешән районы]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Nail Shaykhutdinov|Nail Shaykhutdinov]]
| data-sort-value="2016" | 2016-01-25
|-
|
| [[Вафирә Гыйззәтуллина]]
| data-sort-value="1946" | 1946-02-13
| [[Менделеевск районы]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
|
|
|-
| 1939
| [[Нәгыймә Таҗдарова]]
| data-sort-value="1888" | 1888-05-23
| [[Утар-Аты]]
|
| [[:commons:Category:Nagima Tazhdarova|Nagima Tazhdarova]]
| data-sort-value="1947" | 1947-03-16
|-
|
| [[Пётр Маслов]]
| data-sort-value="1918" | 1918-08-24
| [[Тәмте (Кама Тамагы районы)|Тәмте]]
| ''[[:d:Q1477512|Россия транспорт университеты]]''
|
| data-sort-value="1993" | 1993-09-24
|-
|
| [[Раилә Гарипова]]
| data-sort-value="1946" | 1946-11-22
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q4304098|Мәскәү дәүләт мәдәният институты]]''
| [[:commons:Category:Railya Garipova|Railya Garipova]]
|
|-
| 1957
| [[Мөхит Кичүбаев]]
| data-sort-value="1910" | 1910-08-16
| [[Сыскы]]
|
|
| data-sort-value="1979" | 1979-06-24
|-
|
| [[Галия Булатова]]
| data-sort-value="1906" | 1906-06-24
| [[Түбән Әлки]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
|
| data-sort-value="1985" | 1985-09-13
|-
| 1991
| [[Дания Нуруллина]]
| data-sort-value="1946" | 1946-08-23
| [[Казан]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Daniya Nurullina|Daniya Nurullina]]
|
|-
| 1981
| [[Әлфия Заһидуллина]]
| data-sort-value="1936" | 1936-09-07
| [[Кукан]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
|
| data-sort-value="2004" | 2004-06-26
|-
|
| [[Камил Мөхәммәтшакир улы Вәлиев|Камил Вәлиев]]
| data-sort-value="1942" | 1942-09-20
| [[Туймазы районы]]
|
|
| data-sort-value="2025" | 2025-06-18
|-
|
| [[Габделгазиз Зыятдинов|Габделгазиз Зыятдинев]]
| data-sort-value="1904" | 1904-07-15
| [[Чуалкип]]
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]
|
| data-sort-value="1991" | 1991-10-28
|-
|
| [[Галимә Ибраһимова]]
| data-sort-value="1909" | 1909-12-08
| [[Түбән Шүләңгер]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]<br/>''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''
|
| data-sort-value="1984" | 1984-03-26
|-
|
| [[Мәҗит Илдар]]
| data-sort-value="1898" | 1898-01-10
| [[Семеново (Баймак районы)|Сәмән]]
|
|
| data-sort-value="1952" | 1952-06-29
|-
| 1991
| [[Рафаэль Ильясов|Рафаил Ильясов]]
| data-sort-value="1939" | 1939-04-28
| [[Түбән Чәке]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]<br/>[[Казан музыка көллияте]]
| [[:commons:Category:Rafael Ilyasov|Rafael Ilyasov]]
| data-sort-value="2020" | 2020-12-09
|-
|
| [[Александр Калаганов]]
| data-sort-value="1947" | 1947-03-10
| [[Каманича]]
| ''[[:d:Q4453553|Сарытау театр институты]]''
| [[:commons:Category:Aleksandr Kalaganov|Aleksandr Kalaganov]]
| data-sort-value="2001" | 2001-02-22
|-
|
| [[Галина Калашникова]]
| data-sort-value="1936" | 1936<br/>1940<br/>1941
| [[Владивосток]]
| [[Рус балеты академиясе]]
|
| data-sort-value="1988" | 1988-06-23
|-
|
| [[Ренат Салаватов]]
| data-sort-value="1949" | 1949-11-05
| [[Чимкәнт]]
| ''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| [[:commons:Category:Renat Salavatov|Renat Salavatov]]
|
|-
|
| [[Ирина Хәкимова]]
| data-sort-value="1951" | 1951-03-29
| [[Йөрүзән (шәһәр)]]
|
|
|
|-
|
| [[Галия Нигъмәтуллина]]
| data-sort-value="1907" | 1907-01-02
| [[Орски|Ыр]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
|
| data-sort-value="1990" | 1990-01-04
|-
|
| [[Фатыйма Камалова]]
| data-sort-value="1903" | 1903-12-12
| [[Ырынбур]]
|
|
| data-sort-value="1974" | 1974-01-09
|-
| 1964
| [[Рәисә Билалова|Рәисә Билалова]]
| data-sort-value="1925" | 1925-02-23
| [[Казан]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
|
| data-sort-value="2003" | 2003-10-06
|-
|
| [[Исламия Мәхмүтова]]
| data-sort-value="1939" | 1939-12-01
| [[Югары Әлки]]
|
| [[:commons:Category:Islamiya Makhmutova|Islamiya Makhmutova]]
| data-sort-value="2019" | 2019-12-03
|-
|
| [[Мәрзия Миңлебаева]]
| data-sort-value="1911" | 1911-08-12
| [[Ижау]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
|
| data-sort-value="2000" | 2000-08-20
|-
|
| [[Хәким Сәлимҗанов]]
| data-sort-value="1903" | 1903-02-25
| [[Орски|Ыр]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Khakim Salimzhanov|Khakim Salimzhanov]]
| data-sort-value="1981" | 1981-11-11
|-
| 1991
| [[Рузия Мотыйгуллина]]
| data-sort-value="1950" | 1950-03-03
| [[Югары Әлки]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
|
|
|-
|
| [[Виталий Бортяков]]
| data-sort-value="1949" | 1949-11-15
| [[Яшел Үзән]]
| ''[[:d:Q4351540|Пирем дәүләт хореография көллияте]]''
|
|
|-
| 1987
| [[Рафаэль Сәхабиев]]
| data-sort-value="1951" | 1951-07-08
| [[Түбән Кама районы]]
|
| [[:commons:Category:Rafael Sahabiev|Rafael Sahabiev]]
| data-sort-value="2019" | 2019-11-29
|-
|
| [[Исмай Шәмсетдинов]]
|
|
|
|
|
|-
|
| [[Гөлсем Сөләйманова]]
| data-sort-value="1907" | 1907-02-24
| [[Казан]]
|
|
| data-sort-value="1968" | 1968-06-14
|-
| 1991
| [[Илдар Хәйруллин (1950)|Илдар Хәйруллин]]
| data-sort-value="1950" | 1950-06-06
| [[Казан]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Ildar Khairullin (actor)|Ildar Khairullin (actor)]]
|
|-
|
| ''[[:d:Q120277562|Вадим Кешнер]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-03-22
| [[Казан]]
|
| [[:commons:Category:Vadim Keshner|Vadim Keshner]]
| data-sort-value="2023" | 2023-04-14
|-
| 1950
| [[Нәҗип Гайнуллин]]
| data-sort-value="1912" | 1912-02-15
| [[Троицк (Чиләбе өлкәсе)|Троицк]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
|
| data-sort-value="1969" | 1969-07-14
|-
|
| ''[[:d:Q136816859|Трескин, Эдуард Германович]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-04-01
| [[Казан]]
|
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
== Моны да карагыз ==
{{Портал|Шәхесләр|Татарстан}}
{{Татарстан Республикасы дәүләт бүләкләре}}
{{Казанда узучы чаралар}}
[[Төркем:Татарстанның мактаулы исемнәре]]
przp83gtuhqp2paaewou2180735xjbx
Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты
0
192913
5963306
5951255
2026-06-15T10:34:44Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963306
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Санкт-Петербург дәүләт тау университеты''' — Санкт-Петербургның иң төп һәм зур вузларының берсе, Русиянең беренче югары техник уку йорты, [[Русиянең милли тикшеренү университеты]].
==Тарих==
1773 елның октябрендә Екатерина II карары белән нигезләнгән.
Аны ачылу башлангычы тулысынча башкорт сәнәгатьчесе [[Исмәгыйль Тасимов]] исеме белән бәйле. Ул үз акчасына төзелеш эшләрен башлый.
[[1773]] елның [[21 октябрь|21 октябрендә]] ([[яңа ысул]] буенча 3 ноябрдә) [[Екатерина II]] Русиядә беренче югары техник мәктәбен булдыру турында Сенат карарын раслый. Ул кадет корпусы дип түгел, ә «мирза балаларыннан тыш, башкалар да укый алсын өчен» Тау училищесы дип атала. Тау кадет корпусын тәмамлаучы академик Дмитрий Соколов [[1830 ел]]да үз хезмәтләренең һәркайсында: «Төп авылдан ярты кыргый башкорт Тау корпусына башлангыч нигез ташы салуына ышанырлык түгел», — дип яза.
Тау институтының 100 еллык юбилеенда институтны ташламаучы, хөкүмәт киңәшчесе Петр Алексеев Тау институты коллективына, Исмәгыйл Тасимовның образын мәңгеләштергән тезмә юллары менә мөрәҗәгать итә:
Сто лет тому назад тогдашний горный мир
Приятно изумил безграмотный башкир.
Он подал от своих товарищей прошение -
В России учредить такое заведение,
Чтоб рудокопам — им, безграмотным, как сам,
Давать указчиков по рудным их делам!
2009 елдан университет [[Русиянең милли тикшеренү университеты|милли тикшеренү университеты]] статусын конкурс аша алды.
[[1990-еллар]]да бу университетта [[Владимир Путин]], [[Виктор Зубков]] кандидатлык диссертацияларын яклыйлар.
== Шәхесләр ==
=== Ректорлар ===
=== Укытучылар ===
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q2495829. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p108/Q2495829/p580:башлау,p108/Q2495829/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p69,p106,p373,p570}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! әлма-матер
! һөнәр төре
! Викиҗыентыктагы төркем
! үлем датасы
|-
|
|
| ''[[:d:Q2608229|Ivan Khemnitser]]''
| data-sort-value="1745" | 1745-01-05<br/>1745-01-16
| ''[[:d:Q695151|Yenotayevka]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q3064032|fabulist]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q18524075|тау инженеры]]''<br/>[[язучы]]
| [[:commons:Category:Ivan Khemnitser|Ivan Khemnitser]]
| data-sort-value="1784" | 1784-03-19
|-
|
|
| ''[[:d:Q4190166|Karl Zeidel]]''
| data-sort-value="1786" | 1786
|
|
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| [[:commons:Category:Karl Zeidel|Karl Zeidel]]
| data-sort-value="1842" | 1842
|-
|
|
| ''[[:d:Q4199702|Alexey Ilyinsky]]''
| data-sort-value="1788" | 1788
|
| [[Санкт-Петербург руханилар академиясе]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''
|
| data-sort-value="1837" | 1837-09-25
|-
| 1839
| 1855
| [[Эдуард Эйхвальд]]
| data-sort-value="1795" | 1795-07-04
| [[Елгава]]
| ''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]''
| ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2083925|ботаника коллекционеры]]''
| [[:commons:Category:Karl Eichwald|Karl Eichwald]]
| data-sort-value="1876" | 1876-11-10
|-
|
|
| ''[[:d:Q67676|Gregor von Helmersen]]''
| data-sort-value="1803" | 1803-09-29<br/>1803-10-11
| ''[[:d:Q25517663|Kammeri manor]]''
| ''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]''<br/>Санкт-Петербург дәүләт тау университеты<br/>''[[:d:Q2388897|Saint Peter's School]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q1734662|картограф]]''<br/>[[профессор]]<br/>''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''
| [[:commons:Category:Gregor von Helmersen|Gregor von Helmersen]]
| data-sort-value="1885" | 1885-02-03<br/>1885-02-15
|-
|
|
| ''[[:d:Q643237|Vasili Samarsky-Bykhovets]]''
| data-sort-value="1803" | 1803-11-07
| [[Томск губернасы|Тум губернасы]]
| ''[[:d:Q58362673|Mining Cadet Corps]]''
| ''[[:d:Q18524075|тау инженеры]]''<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>[[офицер]]
|
| data-sort-value="1870" | 1870-05-31
|-
|
|
| ''[[:d:Q370151|Viktor Bunyakovsky]]''
| data-sort-value="1804" | 1804-12-16
| ''[[:d:Q737925|Бар]]''
| ''[[:d:Q209842|Париж университеты]]''
| [[математик]]<br/>[[укытучы]]
| [[:commons:Category:Victor Bunyakovsky|Victor Bunyakovsky]]
| data-sort-value="1889" | 1889-11-30
|-
|
|
| ''[[:d:Q4202928|Grigori Andrejewitsch Iossa]]''
| data-sort-value="1804" | 1804-01-24
| [[Карпинск]]
| ''[[:d:Q58362673|Mining Cadet Corps]]''
| ''[[:d:Q18576582|металлург]]''
|
| data-sort-value="1874" | 1874-07-27
|-
|
|
| ''[[:d:Q4140273|Vladimir Semjonovič Gluhov]]''
| data-sort-value="1813" | 1813-02-16
|
| ''[[:d:Q48940342|Элемтә юллары мөһәндисләре институты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| data-sort-value="1894" | 1894-02-12
|-
|
|
| ''[[:d:Q4239772|Apollinarius Kaetanovich Krasovsky]]''
| data-sort-value="1817" | 1817-02-08
| ''[[:d:Q7530|Volhynia]]''
| ''[[:d:Q48940342|Элемтә юллары мөһәндисләре институты]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1875" | 1875-06-21
|-
| 1872
| 1881
| ''[[:d:Q4227519|Nikolay Koksharov]]''
| data-sort-value="1818" | 1818-11-23
| [[Тум|Томск]]
| ''[[:d:Q4234226|Mining Engineers Corps]]''
| ''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Nikolay Koksharov|Nikolay Koksharov]]
| data-sort-value="1892" | 1892-12-21
|-
|
|
| ''[[:d:Q12154105|Пётр Иванович Собко]]''
| data-sort-value="1819" | 1819-05-18
| [[Киев]]
| ''[[:d:Q19911220|Nizhyn Gymnasium of Higher Education]]''<br/>''[[:d:Q2378801|Петербург дәүләт тимер юллар университеты]]''
| [[инженер]]
|
| data-sort-value="1870" | 1870-11-14
|-
|
|
| [[Николай Барбот де Марни]]
| data-sort-value="1829" | 1829-01-31
| [[Пермь губернасы]]
| ''[[:d:Q4234226|Mining Engineers Corps]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| [[:commons:Category:Nikolai Barbot de Marni|Nikolai Barbot de Marni]]
| data-sort-value="1877" | 1877-04-04
|-
| 1851<br/>1866
| 1866
| ''[[:d:Q4176250|Pavel Yeremeyev]]''
| data-sort-value="1830" | 1830-03-09
| [[Краснотурьинск]]
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
| ''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''<br/>[[инженер]]
|
| data-sort-value="1899" | 1899-01-06
|-
|
|
| ''[[:d:Q4397353|Gennady Romanovsky]]''
| data-sort-value="1830" | 1830-07-30
| [[Санкт-Петербург]]
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q30059961|палеоботаник]]''<br/>''[[:d:Q18524075|тау инженеры]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
| [[:commons:Category:Gennady Romanovsky|Gennady Romanovsky]]
| data-sort-value="1906" | 1906-05-05
|-
|
|
| ''[[:d:Q55102337|Georg August Thieme]]''
| data-sort-value="1831" | 1831-02-14
| [[Златоуст]]
| ''[[:d:Q4234226|Mining Engineers Corps]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
| data-sort-value="1910" | 1910-02-25
|-
|
|
| ''[[:d:Q15065138|Edmund Karl Wreden]]''
| data-sort-value="1836" | 1836-01-01
| [[Рига]]
| ''[[:d:Q4139211|Баш педагогика институты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| data-sort-value="1891" | 1891-07-21
|-
|
|
| ''[[:d:Q18555941|Edward Kowerski]]''
| data-sort-value="1837" | 1837-03-17
| [[Мозырь|Мазыр]]
| ''[[:d:Q21156313|Берис кәдит курпысы]]''
| ''[[:d:Q1734662|картограф]]''
|
| data-sort-value="1916" | 1916-01-30
|-
|
|
| ''[[:d:Q4095809|Eduard Brandt]]''
| data-sort-value="1839" | 1839-02-15
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q38178366|Император тыйб-хирургия академиясе]]''<br/>''[[:d:Q2388897|Saint Peter's School]]''
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q10872101|анатом]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
|
| data-sort-value="1891" | 1891-11-17
|-
|
|
| ''[[:d:Q4289603|Valerian von Möller]]''
| data-sort-value="1840" | 1840-11-26
| [[Санкт-Петербург]]
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты<br/>''[[:d:Q4234226|Mining Engineers Corps]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| [[:commons:Category:Valerian Meller|Valerian Meller]]
| data-sort-value="1910" | 1910-06-04
|-
|
|
| ''[[:d:Q4421527|Konstantin Skalkovsky]]''
| data-sort-value="1843" | 1843-04-18
| [[Одесса]]
| ''[[:d:Q4234226|Mining Engineers Corps]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q18524075|тау инженеры]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q17337766|театраль тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
| data-sort-value="1906" | 1906-05-19<br/>1905
|-
|
|
| ''[[:d:Q1992260|Alexander Theodorowicz Batalin]]''
| data-sort-value="1847" | 1847
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| [[:commons:Category:Alexander Batalin|Alexander Batalin]]
| data-sort-value="1896" | 1896
|-
|
|
| ''[[:d:Q4140845|Christofor Jakovlevič Gobi]]''
| data-sort-value="1847" | 1847-04-12
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
|
| data-sort-value="1919" | 1919-12-24
|-
|
|
| ''[[:d:Q56309799|Sigismund Vojislav]]''
| data-sort-value="1850" | 1850
| ''[[:d:Q1351046|Мариямполе]]''
| ''[[:d:Q28667128|Варшау император университеты]]''<br/>''[[:d:Q58346416|Тау институты]]''
| ''[[:d:Q18524075|тау инженеры]]''
| [[:commons:Category:Sigismund Vojislav|Sigismund Vojislav]]
| data-sort-value="1904" | 1904-01-25
|-
|
|
| [[Дмитрий Никольский]]
| data-sort-value="1855" | 1855-10-25
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q38178366|Император тыйб-хирургия академиясе]]''<br/>''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''
|
| data-sort-value="1918" | 1918-06-26
|-
|
|
| ''[[:d:Q4539279|Feliks Jasiński]]''
| data-sort-value="1856" | 1856-09-15
| [[Варшава]]
| ''[[:d:Q2378801|Петербург дәүләт тимер юллар университеты]]''<br/>''[[:d:Q48940342|Элемтә юллары мөһәндисләре институты]]''
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''
| [[:commons:Category:Feliks Jasiński|Feliks Jasiński]]
| data-sort-value="1899" | 1899-11-18
|-
|
|
| [[Николай Курнаков]]
| data-sort-value="1860" | 1860-11-24
| [[Нулин]]
| ''[[:d:Q58346416|Тау институты]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q18576582|металлург]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Nikolai Semenovich Kurnakov|Nikolai Semenovich Kurnakov]]
| data-sort-value="1941" | 1941-03-19
|-
|
|
| ''[[:d:Q48954953|Владимиров, Константин Александрович]]''
| data-sort-value="1860" | 1860
| [[Рига]]
| ''[[:d:Q16351413|Polytechnikum Riga]]''
| [[инженер]]
|
| data-sort-value="1926" | 1926-03-14
|-
|
|
| ''[[:d:Q4077317|Баниге, Сергей Владимирович]]''
| data-sort-value="1862" | 1862-10-15
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q58036807|Граждан инженерлары институты]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1926" | 1926
|-
| 1894
| 1918
| ''[[:d:Q4520853|Mikhail Shatalen]]''
| data-sort-value="1866" | 1866-01-01
| [[Анапа]]
| ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q3652444|Тифлис гимназиясе]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Mikhail Shatelen|Mikhail Shatelen]]
| data-sort-value="1957" | 1957-01-31
|-
|
|
| [[Владимир Бауман]]
| data-sort-value="1867" | 1867-04-21
| [[Минзәлә|Минзәлә шәһәре]]
| ''[[:d:Q58346416|Тау институты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q820037|шахтёр]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1743623|маркшейдер]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
| data-sort-value="1923" | 1923-03-15
|-
|
|
| [[Николай Яковлев (1870)|Николай Яковлев]]
| data-sort-value="1870" | 1870-04-15
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q58346416|Тау институты]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''
|
| data-sort-value="1966" | 1966-06-19
|-
|
|
| [[Валериан Вебер]]
| data-sort-value="1871" | 1871-09-14
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q58346416|Тау институты]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q12051314|сейсмолог]]''
|
| data-sort-value="1940" | 1940-01-20
|-
|
|
| ''[[:d:Q4105992|Boris Weinberg]]''
| data-sort-value="1871" | 1871-07-20
| [[Петергоф|Петерһоф]]
| ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[:commons:Category:Boris Petrovich Weinberg|Boris Petrovich Weinberg]]
| data-sort-value="1942" | 1942-04-18
|-
|
|
| [[Алексей Борисяк]]
| data-sort-value="1872" | 1872-07-22
| [[Ромны]]
| ''[[:d:Q58346416|Тау институты]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''
|
| data-sort-value="1944" | 1944-02-25
|-
| 1918
| 1930
| ''[[:d:Q18755197|Бабошин, Александр Львович]]''
| data-sort-value="1872" | 1872
| ''[[:d:Q4458286|Титов]]''
| ''[[:d:Q58346416|Тау институты]]''
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1938" | 1938-01-05
|-
|
|
| ''[[:d:Q12083722|Boris Bokiy]]''
| data-sort-value="1873" | 1873-07-11
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| ''[[:d:Q58346416|Тау институты]]''
| ''[[:d:Q18524075|тау инженеры]]''
| [[:commons:Category:Boris Bokiy|Boris Bokiy]]
| data-sort-value="1927" | 1927-03-13
|-
| 1909
| 1916
| ''[[:d:Q65124351|Иван Николаевич Глушков]]''
| data-sort-value="1873" | 1873-03-23
| [[Усолье]]
| ''[[:d:Q19613126|Alekseevskoye real college]]''
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1916" | 1916-01-03
|-
|
|
| ''[[:d:Q18168757|Aleksandr German]]''
| data-sort-value="1874" | 1874-10-20
| [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]]
| ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''<br/>''[[:d:Q58346416|Тау институты]]''
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1953" | 1953-11-30
|-
|
|
| ''[[:d:Q61052643|Henryk Czeczott]]''
| data-sort-value="1875" | 1875-06-18
| [[Санкт-Петербург]]
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
| ''[[:d:Q18524075|тау инженеры]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Henryk Czeczott|Henryk Czeczott]]
| data-sort-value="1928" | 1928-06-06
|-
|
|
| ''[[:d:Q4256369|Левенсон, Лев Борисович]]''
| data-sort-value="1876" | 1876-09-19
| [[Киев]]
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1955" | 1955-04-18
|-
|
|
| ''[[:d:Q4159071|Konstantin Mikhailovich Derjugin]]''
| data-sort-value="1878" | 1878-01-27
| ''[[:d:Q18780970|Колосовка (Пскован область)]]''
| ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q4205432|ихтиолог]]''<br/>''[[:d:Q3546255|океанолог]]''<br/>''[[:d:Q3640160|диңгез биологы]]''
|
| data-sort-value="1938" | 1938-12-27
|-
| 1930
|
| ''[[:d:Q70252115|Nikolaj Nikolajevič Slavjanov]]''
| data-sort-value="1878" | 1878-06-01
| [[Воткинск|Вуткин]]
| ''[[:d:Q58346416|Тау институты]]''<br/>''[[:d:Q16685857|Пирем ирләр гимназиясе]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
| data-sort-value="1958" | 1958-10-16
|-
|
|
| ''[[:d:Q21953177|Vladimir Kotulsky]]''
| data-sort-value="1879" | 1879-07-03
| [[Бялысток|Белосток]]
| ''[[:d:Q58346416|Тау институты]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q18524075|тау инженеры]]''
| [[:commons:Category:Vladimir Kotulskiy|Vladimir Kotulskiy]]
| data-sort-value="1951" | 1951-02-24
|-
|
|
| ''[[:d:Q12077679|Aleksey Alekseyev]]''
| data-sort-value="1881" | 1881-04-05
| [[Одесса]]
| ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''
|
| data-sort-value="1938" | 1938-05-15
|-
|
|
| ''[[:d:Q4070229|Dmitry Artemyev]]''
| data-sort-value="1882" | 1882-07-21
| [[Түбән Новгород]]
| ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q250867|католик рухание]]''
|
| data-sort-value="1946" | 1946
|-
|
|
| ''[[:d:Q4274813|Sergey Mayzel]]''
| data-sort-value="1882" | 1882-12-14
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| data-sort-value="1955" | 1955-07-05
|-
|
|
| ''[[:d:Q12867017|Mikhail Tetyaev]]''
| data-sort-value="1882" | 1882-09-11
| [[Түбән Новгород]]
| ''[[:d:Q1334582|Льеж университеты]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| [[:commons:Category:Mikhail Tetyaev|Mikhail Tetyaev]]
| data-sort-value="1956" | 1956-10-11
|-
|
|
| ''[[:d:Q13171756|Dmitry Mushketov]]''
| data-sort-value="1882" | 1882-03-19
| [[Санкт-Петербург]]
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
| ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
| [[:commons:Category:Dmitry Mushketov|Dmitry Mushketov]]
| data-sort-value="1938" | 1938-02-18
|-
|
|
| ''[[:d:Q4219139|Nikolai Kell]]''
| data-sort-value="1883" | 1883-01-08
| ''[[:d:Q4461217|Торопец өязе]]''
| ''[[:d:Q58346416|Тау институты]]''
| ''[[:d:Q294126|surveyor]]''
|
| data-sort-value="1965" | 1965-12-22
|-
| 1926
| 1932
| ''[[:d:Q4296087|Степан Миронов]]''
| data-sort-value="1883" | 1883-07-29
| ''[[:d:Q18797599|Порошино (Кирован гӀалин гуо)]]''
| ''[[:d:Q58346416|Тау институты]]''
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1959" | 1959-03-30
|-
|
|
| ''[[:d:Q24037072|Enovk Bagratuni]]''
| data-sort-value="1883" | 1883-10-21
| ''[[:d:Q212546|Akhaltsikhe]]''
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
| data-sort-value="1953" | 1953-07-25
|-
|
|
| ''[[:d:Q28357302|Nikolay Vasilevitsj Bobkov]]''
| data-sort-value="1883" | 1883-03-09
| [[Ливны]]
| ''[[:d:Q58346416|Тау институты]]''
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1938" | 1938-02-18
|-
|
|
| ''[[:d:Q48956670|Felix-Yulian Nikolaevich Shklyarsky]]''
| data-sort-value="1883" | 1883-11-21
| ''[[:d:Q4276948|Mala Karatul]]''
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1955" | 1955-12-27
|-
|
|
| [[Александр Заварицкий|Александр Заваритски]]
| data-sort-value="1884" | 1884-03-02
| [[Уфа]]
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| [[:commons:Category:Alexander Zavaritskiy|Alexander Zavaritskiy]]
| data-sort-value="1952" | 1952-07-23
|-
|
|
| ''[[:d:Q16706044|V. M. Timofeev]]''
| data-sort-value="1884" | 1884-07-08
| [[Петрозаводск]]
| ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1935" | 1935-08-03
|-
| 1918
| 1926
| ''[[:d:Q4216784|Nikolay Kassin]]''
| data-sort-value="1885" | 1885-12-02
| [[Гнусино]]
| ''[[:d:Q58346416|Тау институты]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
| data-sort-value="1949" | 1949-10-28
|-
|
|
| ''[[:d:Q124771587|Osip Ansheles]]''
| data-sort-value="1885" | 1885
| [[Пенза]]
| ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="1957" | 1957
|-
|
|
| ''[[:d:Q18236400|Konstantin Beloglazov]]''
| data-sort-value="1887" | 1887-11-01
| [[Камышлы (Волгоград өлкәсе)|Камышлы]]
| ''[[:d:Q58346416|Тау институты]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
|
| data-sort-value="1951" | 1951-12-03
|-
|
|
| ''[[:d:Q20507934|Vladimir Lodochnokov]]''
| data-sort-value="1887" | 1887-05-14
| [[Георгиевск]]
| ''[[:d:Q58346416|Тау институты]]''
| [[галим]]
| [[:commons:Category:Vladimir Lodochnikov|Vladimir Lodochnikov]]
| data-sort-value="1943" | 1943-01-11
|-
| 1910
| 1913
| ''[[:d:Q205981|Alexander Friedmann]]''
| data-sort-value="1888" | 1888-06-16
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q4127845|The Second Saint Petersburg Gymnasium]]''<br/>''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q2310145|метеоролог]]''<br/>[[галим]]
| [[:commons:Category:Alexander Friedmann|Alexander Friedmann]]
| data-sort-value="1925" | 1925-09-16
|-
| 1924
| 1933
| ''[[:d:Q17494869|Dmitry Fedotov]]''
| data-sort-value="1888" | 1888-10-30
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
| [[:commons:Category:Dmitry Mikhailovich Fedotov|Dmitry Mikhailovich Fedotov]]
| data-sort-value="1972" | 1972-09-25
|-
|
|
| ''[[:d:Q130386120|Исаев Виталий Михайлович]]''
| data-sort-value="1888" | 1888-01-27
| [[Вышний Волочёк|Вышний Волочёк шәһәре]]
| ''[[:d:Q81475231|Реформатское училище]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''
|
| data-sort-value="1924" | 1924-08
|-
|
|
| ''[[:d:Q1232728|Dimitri Nalivkin]]''
| data-sort-value="1889" | 1889-08-13
| [[Санкт-Петербург]]
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
| ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q12094958|геофизик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="1982" | 1982-03-03
|-
|
|
| ''[[:d:Q4163802|Nikolay Dobrokhotov]]''
| data-sort-value="1889" | 1889-03-27
| [[Арзамас]]
| ''[[:d:Q58346416|Тау институты]]''
| ''[[:d:Q18576582|металлург]]''
| [[:commons:Category:Nikolai Dobrokhotov|Nikolai Dobrokhotov]]
| data-sort-value="1963" | 1963-10-15
|-
| 1921
|
| ''[[:d:Q120143464|Vladimir Komarov]]''
| data-sort-value="1890" | 1890-05-10
| [[Таллинн]]
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="1971" | 1971-10-08
|-
|
|
| ''[[:d:Q15206950|Andrey Pavlovitsj Kirikov]]''
| data-sort-value="1892" | 1892
|
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1937" | 1937
|-
|
|
| ''[[:d:Q60607243|Andrey Zhuravsky]]''
| data-sort-value="1892" | 1892-12-13
| [[Чернигов|Черниһив]]
| ''[[:d:Q23675254|lycée classique de Saint-Pétersbourg]]''
| [[математик]]
|
| data-sort-value="1969" | 1969-09-04
|-
|
|
| ''[[:d:Q94289|Nikolai Kudryavtsev]]''
| data-sort-value="1893" | 1893-10-09
| [[Опочка]]
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
| ''[[:d:Q7178961|геолог-нефтяник]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
| data-sort-value="1971" | 1971-12-12
|-
|
|
| ''[[:d:Q4145901|Ivan Gorsky]]''
| data-sort-value="1893" | 1893-08-31
| [[Рыбинск]]
| ''[[:d:Q4480733|The Faculty of Geography and Geoecology]]''
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1975" | 1975-07-09
|-
|
|
| ''[[:d:Q19908710|Viktor Nikolaev]]''
| data-sort-value="1893" | 1893-11-25
| [[Түбән Новгород]]
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1960" | 1960-09-25
|-
|
|
| [[Сергей Смирнов (геолог)]]
| data-sort-value="1895" | 1895-09-02
| [[Иваново]]
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
| data-sort-value="1947" | 1947-08-20
|-
|
|
| ''[[:d:Q12556275|Мікалай Іванавіч Накоўнік]]''
| data-sort-value="1895" | 1895-05-20
| ''[[:d:Q90881673|Nakoŭniki]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1975" | 1975
|-
|
|
| ''[[:d:Q28842694|Ivan Aleksandrovich Lappo-Danilevsky]]''
| data-sort-value="1895" | 1895-10-16<br/>1896-10-16
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q2624043|Пажлар корпусы]]''<br/>''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="1931" | 1931-03-15
|-
| 1930
| 1992
| [[Нестор Толстихин]]
| data-sort-value="1896" | 1896-11-09
| [[Хабарау|Хабаровск]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="1992" | 1992-02-20
|-
|
|
| ''[[:d:Q4085964|Anatoliy Georgievich Betekhtin]]''
| data-sort-value="1897" | 1897-02-24
| ''[[:d:Q13651437|Striga]]''
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''
| [[:commons:Category:Anatoliy Georgievich Betekhtin|Anatoliy Georgievich Betekhtin]]
| data-sort-value="1962" | 1962-04-20
|-
| 1938
| 1947
| ''[[:d:Q17495028|Nikolay Yeliseyev]]''
| data-sort-value="1897" | 1897-12-07
| [[Самар]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q18342390|петрограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''<br/>''[[:d:Q112134160|геолог-картограф]]''
|
| data-sort-value="1966" | 1966-06-24
|-
|
|
| [[Александр Логачёв]]
| data-sort-value="1898" | 1898-11-11
| [[Белозерье (Сембер өлкәсе)|Белозерье]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1978" | 1978-11-08
|-
|
|
| ''[[:d:Q112988880|Домарев, Виктор Сергеевич]]''
| data-sort-value="1898" | 1898-10-29
| [[Бакы]]
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1985" | 1985-10-03
|-
|
|
| ''[[:d:Q18084478|Naoum Solomonovitch Greïver]]''
| data-sort-value="1900" | 1900-03-02
| [[Тихвин]]
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1971" | 1971-06-15
|-
|
|
| ''[[:d:Q41250195|Evgeny Pogrebitsky]]''
| data-sort-value="1900" | 1900
| [[Багушэвичы (Бярэзинский районы)|Багушэвичы]]
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1976" | 1976
|-
|
|
| ''[[:d:Q724267|Yuri Bilibin]]''
| data-sort-value="1901" | 1901-05-06
| [[Ростов]]
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| [[:commons:Category:Yury Bilibin|Yury Bilibin]]
| data-sort-value="1952" | 1952-05-04
|-
|
|
| ''[[:d:Q4141148|Mikhail Godlevsky]]''
| data-sort-value="1902" | 1902-10-14
| [[Варшава]]
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
| data-sort-value="1984" | 1984-06-04
|-
|
|
| ''[[:d:Q120279902|Звонарев, Климент Александрович]]''
| data-sort-value="1902" | 1902-11-27
| ''[[:d:Q4169708|Dubrovka]]''
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
|
|
| data-sort-value="1986" | 1986
|-
|
|
| ''[[:d:Q16702893|Nikolai G. Sudovikov]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-12-26
| [[Акъяр]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q19356817|петролог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="1966" | 1966-07-29
|-
|
|
| ''[[:d:Q22918677|Звягин, Павел Захарович]]''
| data-sort-value="1903" | 1903
| [[Витебск]]
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1968" | 1968-12-24
|-
| 1937
| 1983
| ''[[:d:Q123471071|Николай Андреевич Гусев]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-02-18
| ''[[:d:Q18806698|Shakitsy]]''
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
| ''[[:d:Q116994205|геодезист]]''<br/>''[[:d:Q1743623|маркшейдер]]''
|
| data-sort-value="1996" | 1996-03-04
|-
| 1930
| 1959
| ''[[:d:Q137639709|Leonid Nesterov]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-08-21
| ''[[:d:Q4340825|Oshta]]''
| ''[[:d:Q21660520|Институт физики Казанского (Привожского) федерального университета]]''
| ''[[:d:Q12094958|геофизик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="1959" | 1959-03-24
|-
|
|
| ''[[:d:Q4521108|Ilarion Shafranovsky]]''
| data-sort-value="1907" | 1907-03-11
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''
| ''[[:d:Q15142825|кристаллограф]]''
|
| data-sort-value="1994" | 1994-07-01
|-
|
|
| ''[[:d:Q19615464|Boris Yerofeyev]]''
| data-sort-value="1907" | 1907-05-02
| ''[[:d:Q4303501|Моршанск өязе]]''
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
| data-sort-value="1990" | 1990-08-31
|-
|
|
| ''[[:d:Q137709257|Pavel Ivanovich Rozhdestvensky]]''
| data-sort-value="1907" | 1907-02-14
| [[Орёл губернасы]]
| ''[[:d:Q4258144|Александр Сергеевич Пушкин исемендәге Ленинград дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1975" | 1975-11
|-
|
|
| ''[[:d:Q554066|Vladimir Sobolev]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-05-17
| [[Луганск]]
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
| [[:commons:Category:Vladimir S. Sobolev|Vladimir S. Sobolev]]
| data-sort-value="1982" | 1982-09-01
|-
|
|
| ''[[:d:Q16676336|Artemiy Micklucho-Macklay]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-07-26
| [[Малын]]
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1980" | 1980<br/>1981
|-
|
|
| ''[[:d:Q55973987|Evgeny Shatalov]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-02-03
| [[Тула]]
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="1978" | 1978-08-09
|-
|
|
| ''[[:d:Q131850398|Константин Георгиевич Асатур]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-11-21
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q1474624|Ереван дәүләт университеты]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[инженер]]
|
| data-sort-value="2011" | 2011-05-24
|-
|
|
| ''[[:d:Q30345938|Vyacheslav Melkov]]''
| data-sort-value="1911" | 1911-09-22
| [[Санкт-Петербург]]
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1991" | 1991-05-12
|-
|
|
| ''[[:d:Q68638629|Драбкин, Александр Лазаревич]]''
| data-sort-value="1911" | 1911-06-21
| [[Витебск]]
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2008" | 2008-03-25
|-
|
|
| ''[[:d:Q29865158|Lev Kell]]''
| data-sort-value="1912" | 1912-11-19
| [[Санкт-Петербург]]
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1978" | 1978-07-17
|-
|
|
| ''[[:d:Q120492010|Белоликов, Антонин Николаевич]]''
| data-sort-value="1912" | 1912-07-17
| [[Красный Холм]]
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
| ''[[:d:Q1743623|маркшейдер]]''
|
| data-sort-value="2000" | 2000-01-27
|-
| 1940
|
| ''[[:d:Q16673142|Ivan Magakyan]]''
| data-sort-value="1914" | 1914-03-24
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="1982" | 1982-02-14
|-
|
|
| ''[[:d:Q125423143|Vladimir Zavaritsky]]''
| data-sort-value="1914" | 1914-06-24
| [[Санкт-Петербург]]
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
| ''[[:d:Q19356817|петролог]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
| data-sort-value="2005" | 2005-11-08
|-
|
|
| ''[[:d:Q4526144|Vladimir Shor]]''
| data-sort-value="1917" | 1917-08-30
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
|
| data-sort-value="1971" | 1971-11-12
|-
|
|
| ''[[:d:Q41186526|Лавринович, Альберт Фомич]]''
| data-sort-value="1918" | 1918-03-02
| [[Санкт-Петербург]]
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
| ''[[:d:Q41583|тренер]]''<br/>''[[:d:Q11338576|боксчы]]''<br/>''[[:d:Q22122536|boxing trainer]]''
|
| data-sort-value="2004" | 2004-04-18
|-
| 1967
|
| ''[[:d:Q110655638|Арсентьев, Александр Иванович]]''
| data-sort-value="1918" | 1918-11-05
| [[Сафоново районы]]
| ''[[:d:Q4146982|Дәүләт төсле металлар һәм алтын университеты]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q18524075|тау инженеры]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| data-sort-value="2012" | 2012-02-19
|-
|
|
| ''[[:d:Q109489174|Капков, Юрий Николаевич]]''
| data-sort-value="1920" | 1920-02-29
|
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
| data-sort-value="2009" | 2009
|-
|
|
| ''[[:d:Q26404802|Nikolai Medvedev]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-04-06
| [[Ярыслау губернасы|Ярыслау гөбернәсе]]
| ''[[:d:Q4530466|Economics Faculty of Saint Petersburg State University]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| data-sort-value="2016" | 2016-08-17
|-
|
|
| ''[[:d:Q30345813|Yury Ostrovsky]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-06-09
|
| ''[[:d:Q4483622|Питырбур дәүләт университетының физика факультеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1996635|optician]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="1992" | 1992-01-24
|-
|
|
| ''[[:d:Q41240808|Yulian Evgen'evich Pogrebitskij]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-10-14
| [[Санкт-Петербург]]
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
| [[галим]]
| [[:commons:Category:Yulian Pogrebitsky|Yulian Pogrebitsky]]
| data-sort-value="2006" | 2006-04-08
|-
|
|
| ''[[:d:Q55103629|Tatyana Greyver]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-12-07
| [[Санкт-Петербург]]
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2012" | 2012-05-04
|-
|
|
| ''[[:d:Q4482090|Vladimir Fedoseyev]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-02-12
| [[Тверь өлкәсе]]
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| data-sort-value="2007" | 2007-11-29
|-
| 1972
| 1980
| ''[[:d:Q21636550|Nikolai Bulychev]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-02-17
| [[Яраң]]
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
| data-sort-value="2016" | 2016-11-28
|-
|
|
| ''[[:d:Q120278480|Каримов, Зуфар Фазылович]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-10-15
| [[Түбән Каргавылы]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4525366|Aleksandr Shkurko]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-01-28
| ''[[:d:Q19618816|Lednev]]''
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2008" | 2008-10-23
|-
|
|
| ''[[:d:Q30345968|Yury Marin]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-08-02
| [[Санкт-Петербург]]
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q51277028|Nikolay Proskuryakov]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-06-01
| ''[[:d:Q18806787|Sharovitsy]]''
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
| ''[[:d:Q820037|шахтёр]]''<br/>''[[:d:Q18524075|тау инженеры]]''
|
| data-sort-value="1994" | 1994-05-17
|-
|
|
| ''[[:d:Q97204392|Афанасьев, Владимир Георгиевич]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-10-05
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q120278798|Мустафаев, Александр Сеит-Умерович]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-05-24
| [[Бишкәк]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30880028|לאוניד וייסברג]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-06-20
| [[Первоуральск]]
| ''[[:d:Q4314987|Милли тау эше университеты]]''
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2020" | 2020-12-29
|-
|
|
| ''[[:d:Q4526151|Yulia Shor]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-05-05
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2011" | 2011-01-08
|-
|
|
| ''[[:d:Q112536794|Aleksandr Sokolov]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-10-20
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q635734|архивист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Alexander Sokolov (historian)|Alexander Sokolov (historian)]]
|
|-
| 1975
| 1989
| ''[[:d:Q4418787|K.P Sidorenko]]''
| data-sort-value="1951" | 1951
| [[Краснодар]]
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
| 1980
| 1988
| ''[[:d:Q10278147|Eugene Polzik]]''
| data-sort-value="1953" | 1953
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|-
| 1984-09
| 2010-07
| ''[[:d:Q104247645|Pavel Talalay]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-10-14
| [[Санкт-Петербург]]
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q59177479|Tatyana Aleksandrova]]''
| data-sort-value="1966" | 1966
|
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
| [[галим]]<br/>[[профессор]]
|
|
|-
| 2014-10-01
| 2022-09-26
| ''[[:d:Q104614678|Alexey V Alekseenko]]''
| data-sort-value="1991" | 1991
| [[Новороссийск]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>[[инженер]]
|
|
|-
| 1981
|
| ''[[:d:Q57850976|Alekseev]]''
|
|
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2012
|
| ''[[:d:Q77885386|Miroslava B. Shabaeva]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q78042404|M. L. Rudakov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q84808154|Evgeny Zlotnikov]]''
|
|
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 1990-09-01
|
| ''[[:d:Q85361644|Aleksandr Mustafaev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2019-09-01
|
| ''[[:d:Q89412219|Aleksandr Danilov]]''
|
|
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2015-09-01
|
| ''[[:d:Q96771592|Natalya Borovkova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1164215|National University "Zaporizhzhia Polytechnic"]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2014-06
|
| ''[[:d:Q102072857|Tatiana Chvileva]]''
|
|
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2014-09
|
| ''[[:d:Q104477928|Ekaterina Vodkailo]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
=== Тәмамлаучылар ===
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q2495829. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p69/Q2495829/p580:башлау,p69/Q2495829/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p106,p108,p373,p570}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! һөнәр төре
! эш урыны
! Викиҗыентыктагы төркем
! үлем датасы
|-
|
|
| ''[[:d:Q104089373|Август Фёдорович Мейер]]''
| data-sort-value="1779" | 1779-03-13
| [[Һамбург]]
| ''[[:d:Q18524075|тау инженеры]]''
| ''[[:d:Q85307650|Гороблагодатские заводы]]''
|
| data-sort-value="1857" | 1857-03-15
|-
|
| 1805
| ''[[:d:Q4427168|Dmitri Ivanovich Sokolov]]''
| data-sort-value="1788" | 1788
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''
|
| [[:commons:Category:Dmitri Sokolov|Dmitri Sokolov]]
| data-sort-value="1852" | 1852-11-19<br/>1852
|-
| 1801
| 1807
| ''[[:d:Q4169076|Leonty Dubelt]]''
| data-sort-value="1792" | 1792-09-15
| [[Россия империясе]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Leontiy Vasilievich Dubelt|Leontiy Vasilievich Dubelt]]
| data-sort-value="1862" | 1862-04-27
|-
|
| 1817
| ''[[:d:Q4506815|Ilya Petrovich Tchaikovsky]]''
| data-sort-value="1795" | 1795-07-31
| [[Слабутски|Слободской]]<br/>[[Глазов]]
| [[галим]]
|
|
| data-sort-value="1880" | 1880-01-21
|-
|
|
| ''[[:d:Q18786005|Бальдауф, Фёдор Иванович]]''
| data-sort-value="1800" | 1800-03-08
| [[Иркутск губернасы]]
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]
|
|
| data-sort-value="1839" | 1839-04-02
|-
|
| 1823
| ''[[:d:Q57315698|Alexander Gertov]]''
| data-sort-value="1801" | 1801
|
| ''[[:d:Q1463475|mintmaster]]''
| ''[[:d:Q2361481|Saint Petersburg Mint]]''
|
| data-sort-value="1857" | 1857
|-
|
|
| ''[[:d:Q67676|Gregor von Helmersen]]''
| data-sort-value="1803" | 1803-09-29<br/>1803-10-11
| ''[[:d:Q25517663|Kammeri manor]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q1734662|картограф]]''<br/>[[профессор]]<br/>''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
| [[:commons:Category:Gregor von Helmersen|Gregor von Helmersen]]
| data-sort-value="1885" | 1885-02-03<br/>1885-02-15
|-
|
|
| ''[[:d:Q4100171|Nikolai Fjodorowitsch Butenew]]''
| data-sort-value="1803" | 1803-11-24
| [[Петрозаводск]]
| ''[[:d:Q18576582|металлург]]''<br/>''[[:d:Q17488316|тарихкача дәверне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q18524075|тау инженеры]]''<br/>''[[:d:Q4773904|антрополог]]''
|
|
| data-sort-value="1870" | 1870
|-
|
|
| ''[[:d:Q19907657|Nikolaj Ivanovič Voskobojnikov]]''
| data-sort-value="1803" | 1803
|
| ''[[:d:Q18524075|тау инженеры]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
|
| No/unknown value
|-
|
|
| ''[[:d:Q4492583|Alexander Frese]]''
| data-sort-value="1804" | 1804-02-09
| [[Курессааре]]
| [[инженер]]
|
|
| data-sort-value="1872" | 1872-08-27
|-
|
|
| ''[[:d:Q4202927|Aleksandr Iossa]]''
| data-sort-value="1810" | 1810-12-19
| [[Карпинск]]
| ''[[:d:Q18576582|металлург]]''
|
| [[:commons:Category:Iossa AA|Iossa AA]]
| data-sort-value="1894" | 1894-01-02
|-
|
|
| ''[[:d:Q4444214|Alexei Strolman]]''
| data-sort-value="1811" | 1811
|
| ''[[:d:Q18524075|тау инженеры]]''
|
|
| data-sort-value="1898" | 1898-12-30
|-
|
|
| ''[[:d:Q1373475|Pavel Annenkov]]''
| data-sort-value="1813" | 1813-06-19
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q10379007|театр белгече]]''<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q1815782|lord of the manor]]''<br/>[[язучы]]
|
| [[:commons:Category:Pavel Annenkov|Pavel Annenkov]]
| data-sort-value="1887" | 1887-03-08
|-
|
|
| ''[[:d:Q21142786|Nikolai August Wilhelm von Völkner]]''
| data-sort-value="1817" | 1817-07-04
| [[Нократ губернасы]]
| ''[[:d:Q820037|шахтёр]]''<br/>''[[:d:Q1508239|сәнәгатькәр]]''<br/>''[[:d:Q27947380|инженер-металлург]]''<br/>''[[:d:Q18524075|тау инженеры]]''<br/>''[[:d:Q18576582|металлург]]''<br/>''[[:d:Q6606110|сәнәгатьче]]''
|
|
| data-sort-value="1878" | 1878-12-03
|-
|
|
| ''[[:d:Q4330063|Pavel Obukhov]]''
| data-sort-value="1820" | 1820-11-11
| [[Воткинск|Вуткин]]
| ''[[:d:Q18576582|металлург]]''<br/>[[инженер]]<br/>[[галим]]
|
| [[:commons:Category:Pavel Matvejevitsch Obukhov|Pavel Matvejevitsch Obukhov]]
| data-sort-value="1869" | 1869-01-13
|-
|
|
| ''[[:d:Q3567360|Aleksandr Georgīevich Vlangali]]''
| data-sort-value="1823" | 1823
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q4234226|Mining Engineers Corps]]''
|
| data-sort-value="1908" | 1908-04-01
|-
|
| 1851
| ''[[:d:Q4176250|Pavel Yeremeyev]]''
| data-sort-value="1830" | 1830-03-09
| [[Краснотурьинск]]
| ''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''<br/>[[инженер]]
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
|
| data-sort-value="1899" | 1899-01-06
|-
|
|
| ''[[:d:Q4397353|Gennady Romanovsky]]''
| data-sort-value="1830" | 1830-07-30
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q30059961|палеоботаник]]''<br/>''[[:d:Q18524075|тау инженеры]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
| [[:commons:Category:Gennady Romanovsky|Gennady Romanovsky]]
| data-sort-value="1906" | 1906-05-05
|-
|
|
| ''[[:d:Q4513014|A. A. Cherkasov]]''
| data-sort-value="1834" | 1834-12-12
| [[Иске Русса]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q18524075|тау инженеры]]''<br/>[[мэр]]
|
| [[:commons:Category:Alexander Alexandrovich Cherkasov|Alexander Alexandrovich Cherkasov]]
| data-sort-value="1895" | 1895-01-10
|-
|
|
| ''[[:d:Q4491402|Фоллендорф, Николай Павлович]]''
| data-sort-value="1836" | 1836-11-25
|
|
|
|
| data-sort-value="1909" | 1909-11-06
|-
|
|
| ''[[:d:Q15080880|Stanisław Leopold Podymowski]]''
| data-sort-value="1839" | 1839-04-06
| [[Варшава]]
| ''[[:d:Q18576582|металлург]]''<br/>''[[:d:Q18524075|тау инженеры]]''
|
| [[:commons:Category:Stanisław Podymowski|Stanisław Podymowski]]
| data-sort-value="1911" | 1911-09-26
|-
|
|
| ''[[:d:Q4289603|Valerian von Möller]]''
| data-sort-value="1840" | 1840-11-26
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
| [[:commons:Category:Valerian Meller|Valerian Meller]]
| data-sort-value="1910" | 1910-06-04
|-
|
|
| ''[[:d:Q4156289|Nikolaï Debolski]]''
| data-sort-value="1842" | 1842-11-16
| [[Санкт-Петербург]]
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| [[Санкт-Петербург руханилар академиясе]]
|
| data-sort-value="1918" | 1918-02-26
|-
|
|
| ''[[:d:Q4202930|Nikolay Iossa]]''
| data-sort-value="1845" | 1845-05-07
| [[Әртә (бистә)]]
| ''[[:d:Q18576582|металлург]]''<br/>''[[:d:Q18524075|тау инженеры]]''
| ''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]''
|
| data-sort-value="1916" | 1916-12-31
|-
|
|
| ''[[:d:Q28360802|Ivan Pokrovsky]]''
| data-sort-value="1845" | 1845
| [[Чиләбе]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Ivan K. Pokrovsky|Ivan K. Pokrovsky]]
| No/unknown value
|-
|
|
| ''[[:d:Q60562414|Maurycy Mitte]]''
| data-sort-value="1845" | 1845
| [[Варшава]]
|
|
| [[:commons:Category:Maurycy Mitte|Maurycy Mitte]]
| data-sort-value="1900" | 1900
|-
|
|
| ''[[:d:Q3738779|Grigori Levitski]]''
| data-sort-value="1852" | 1852-11-08
| [[Харьков]]
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q12051314|сейсмолог]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q845924|Пулково обсерваториясе]]''<br/>''[[:d:Q28024487|Харьков университеты]]''<br/>''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]''<br/>''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
|
| data-sort-value="1917" | 1917-10-26<br/>1917
|-
|
|
| ''[[:d:Q4236593|Nikolay Kotsovsky]]''
| data-sort-value="1853" | 1853
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q58346416|Тау институты]]''
|
| data-sort-value="1910" | 1910-11-15
|-
| 1874
| 1876
| ''[[:d:Q333222|Vsevolod Garshin]]''
| data-sort-value="1855" | 1855-02-02
| ''[[:d:Q4079880|Бахмут өязе]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q4164507|сәнгать тәнкыйтьчесе]]''
|
| [[:commons:Category:Vsevolod Garshin|Vsevolod Garshin]]
| data-sort-value="1888" | 1888-03-24
|-
|
|
| ''[[:d:Q1958395|Dmitri Konovalov]]''
| data-sort-value="1856" | 1856-03-10
| [[Екатеринослав губернасы]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[:commons:Category:Dmitry Konovalov|Dmitry Konovalov]]
| data-sort-value="1929" | 1929-01-06
|-
|
|
| ''[[:d:Q9140096|Adam Onufrowicz]]''
| data-sort-value="1856" | 1856-07-21
| [[Валоки (Хойники)|Валоки]]
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q18576582|металлург]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q18524075|тау инженеры]]''
| ''[[:d:Q4270816|Lysva Iron and Steel Plant]]''
| [[:commons:Category:Onufrovich Adam|Onufrovich Adam]]
| data-sort-value="1914" | 1914-07-20
|-
| 1872
|
| ''[[:d:Q46566291|Narkiz Bunin]]''
| data-sort-value="1856" | 1856-02-01
| ''[[:d:Q4216895|Kastornoye]]''
| ''[[:d:Q630349|war artist]]''
|
| [[:commons:Category:Narkiz Bunin|Narkiz Bunin]]
| data-sort-value="1912" | 1912-03-13
|-
| 1875
| 1880
| ''[[:d:Q113836617|Marcin Szymanowski]]''
| data-sort-value="1856" | 1856-09-01
| ''[[:d:Q3063086|Tymoshivka]]''
| ''[[:d:Q18524075|тау инженеры]]''<br/>''[[:d:Q26805550|шахта хуҗасы]]''
| ''[[:d:Q27346501|Anonymous Society of Krivoy Rog Iron Ore]]''<br/>''[[:d:Q16635917|Гданцевский чугунолитейный завод]]''
|
| data-sort-value="1905" | 1905-01-09
|-
|
|
| ''[[:d:Q16705701|Vyacheslav Lipin]]''
| data-sort-value="1858" | 1858-12-06
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q18576582|металлург]]''
|
|
| data-sort-value="1930" | 1930-12-19
|-
| 1878
| 1880
| ''[[:d:Q154707|Vladimir Shevyakov]]''
| data-sort-value="1859" | 1859-10-17
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q151510|Һайделберг университеты]]''<br/>[[Россия фәннәр академиясе]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4294463|Ministry of National Education]]''<br/>''[[:d:Q24932262|Women's Pedagogical Institute]]''<br/>[[Иркутск дәүләт университеты]]<br/>[[Омск дәүләт аграр университеты|Пётр Аркадьевич Столыпин исемендәге Омск дәүләт аграр университеты]]<br/>[[Иркутск дәүләт медицина университеты]]
| [[:commons:Category:Wladimir Schewiakoff|Wladimir Schewiakoff]]
| data-sort-value="1930" | 1930-10-18
|-
|
|
| ''[[:d:Q15919425|Henryk Korwin-Krukowski]]''
| data-sort-value="1860" | 1860
|
| [[инженер]]
| ''[[:d:Q414245|AGH University of Science and Technology]]''
|
| data-sort-value="1937" | 1937-04-19
|-
|
|
| ''[[:d:Q16403890|Nikolai Pogrebov]]''
| data-sort-value="1860" | 1860<br/>1860-11-05
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q35380338|гидрогеолог]]''
| ''[[:d:Q4135691|Геология комитеты]]''
| [[:commons:Category:Nikolay Pogrebov|Nikolay Pogrebov]]
| data-sort-value="1942" | 1942-01-10
|-
|
|
| ''[[:d:Q4133950|Arkady Harting]]''
| data-sort-value="1861" | 1861-10-20
| [[Пинск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q9352089|разведчик]]''
|
| [[:commons:Category:Arcadiy Harting|Arcadiy Harting]]
| No/unknown value
|-
|
|
| ''[[:d:Q2365809|Karol Bohdanowicz]]''
| data-sort-value="1864" | 1864-12-17
| ''[[:d:Q744259|Ludza]]''
| ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q18524075|тау инженеры]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| ''[[:d:Q4135691|Геология комитеты]]''<br/>''[[:d:Q414245|AGH University of Science and Technology]]''<br/>''[[:d:Q4144712|Department of Mining]]''<br/>''[[:d:Q11815269|Polish Geological Institute]]''
| [[:commons:Category:Karol Bohdanowicz|Karol Bohdanowicz]]
| data-sort-value="1947" | 1947-06-05
|-
|
|
| ''[[:d:Q136694034|Konstantin Khatisyan]]''
| data-sort-value="1864" | 1864-07-09
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| ''[[:d:Q18524075|тау инженеры]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
|
|
| data-sort-value="1913" | 1913-10-23
|-
|
| 1894
| ''[[:d:Q109428162|Бєльський Степан Володимирович]]''
| data-sort-value="1865" | 1865-12-27
| ''[[:d:Q148912|Борзна]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q2443377|топограф]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q9397809|Zhytomyr Ivan Franko State University]]''<br/>''[[:d:Q12104644|Polissia National University]]''<br/>''[[:d:Q12104642|Zhytomyr Regional Museum]]''
|
| data-sort-value="1943" | 1943-05-17
|-
|
|
| ''[[:d:Q12086860|Більський Степан Володимирович]]''
| data-sort-value="1866" | 1866-01-08
| ''[[:d:Q148912|Борзна]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
|
| data-sort-value="1943" | 1943-05-07
|-
|
| 1898
| ''[[:d:Q51667675|Stanislaw-Petr-Sigismund Konstantinowitsch Sobolewski]]''
| data-sort-value="1868" | 1868-10-07
| [[Бяла-Подляска|Бәла-Подләска]]
| ''[[:d:Q60472581|җирасты байлыкларын чыгару технологиясе галиме]]''
| ''[[:d:Q1961160|Мәскәү дәүләт таучылык университеты]]''<br/>''[[:d:Q4314987|Милли тау эше университеты]]''<br/>''[[:d:Q1466666|Томск политехника университеты]]''<br/>''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q1938341|Урал дәүләт техника университеты]]''<br/>[[Урал дәүләт тау университеты|Урал дәүләт тау эше университеты]]<br/>''[[:d:Q4398063|Серго Орджоникидзе исемендәге Россия дәүләт геология разведкасы университеты]]''
|
| data-sort-value="1949" | 1949-03-04
|-
|
|
| ''[[:d:Q96622058|Казас, Марк Ильич]]''
| data-sort-value="1870" | 1870-03-18
| [[Акмәсҗит]]
| ''[[:d:Q18524075|тау инженеры]]''<br/>''[[:d:Q1743623|маркшейдер]]''<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1164210|O.M.Beketov National University of Urban Economy in Kharkiv]]''
|
| data-sort-value="1956" | 1956-01-03
|-
|
|
| ''[[:d:Q1387578|Ivan Gubkin]]''
| data-sort-value="1871" | 1871-09-09
| ''[[:d:Q19815175|Pozdnyakovo]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4303883|Мәскәү тау эше академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4135691|Геология комитеты]]''<br/>[[Россия фәннәр академиясе]]
| [[:commons:Category:Ivan Gubkin|Ivan Gubkin]]
| data-sort-value="1939" | 1939-04-21
|-
|
|
| ''[[:d:Q4296693|Vladimir Mitkevich]]''
| data-sort-value="1872" | 1872-07-22
| [[Минск]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
|
| data-sort-value="1951" | 1951-06-01
|-
|
| 1897
| ''[[:d:Q20512900|Armenak Sargsyants]]''
| data-sort-value="1872" | 1872-04-23
| ''[[:d:Q158903|Шуша]]''
| ''[[:d:Q18524075|тау инженеры]]''
|
|
| data-sort-value="1939" | 1939-09-25
|-
|
|
| ''[[:d:Q17057424|Kasimir Petrovich Kalitsky]]''
| data-sort-value="1873" | 1873-03-04
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q4135691|Геология комитеты]]''<br/>''[[:d:Q4127526|All Russia Petroleum Research Exploration Institute]]''
| [[:commons:Category:Kasimir Kalizki|Kasimir Kalizki]]
| data-sort-value="1941" | 1941-12-28
|-
|
|
| ''[[:d:Q4422470|Aleksandr Skochinsky]]''
| data-sort-value="1874" | 1874-07-01
| [[Олёкминск]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q18524075|тау инженеры]]''
| ''[[:d:Q4201480|Тау эше институты]]''
| [[:commons:Category:Alexander Skochinsky|Alexander Skochinsky]]
| data-sort-value="1960" | 1960-10-06
|-
|
|
| ''[[:d:Q27890572|Samson Apressov]]''
| data-sort-value="1874" | 1874-07-22
| ''[[:d:Q158903|Шуша]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
|
| data-sort-value="1969" | 1969-02-05
|-
|
| 1900
| ''[[:d:Q61052643|Henryk Czeczott]]''
| data-sort-value="1875" | 1875-06-18
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q18524075|тау инженеры]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q414245|AGH University of Science and Technology]]''<br/>Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
| [[:commons:Category:Henryk Czeczott|Henryk Czeczott]]
| data-sort-value="1928" | 1928-06-06
|-
|
|
| ''[[:d:Q4255684|Aleksey Lebedev]]''
| data-sort-value="1876" | 1876-08-21
| [[Санкт-Петербург]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q55044|Мүнхен университеты]]''
|
| data-sort-value="1964" | 1964
|-
|
|
| ''[[:d:Q4256369|Левенсон, Лев Борисович]]''
| data-sort-value="1876" | 1876-09-19
| [[Киев]]
| [[галим]]
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
|
| data-sort-value="1955" | 1955-04-18
|-
|
|
| ''[[:d:Q100558824|Михеев, Николай Степанович]]''
| data-sort-value="1879" | 1879
|
| ''[[:d:Q18524075|тау инженеры]]''
|
|
| data-sort-value="1930" | 1930
|-
|
| 1929
| ''[[:d:Q27067475|Вайполин, Александр Фёдорович]]''
| data-sort-value="1880" | 1880-04-06
| [[Краснотурьинск]]
| [[галим]]
|
|
| data-sort-value="1970" | 1970-04-11
|-
|
|
| ''[[:d:Q41574039|Бахурин, Иван Михайлович]]''
| data-sort-value="1880" | 1880-10-13
| [[Зарайск]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q58346416|Тау институты]]''
|
| data-sort-value="1940" | 1940-10-02
|-
|
|
| ''[[:d:Q4218612|Gershko Kvasha]]''
| data-sort-value="1881" | 1881-08-18
| ''[[:d:Q1022485|Medzhybizh]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[математик]]
|
|
| data-sort-value="1933" | 1933
|-
|
|
| ''[[:d:Q19908921|Dominik Yefremov]]''
| data-sort-value="1881" | 1881
| ''[[:d:Q1999379|Višķi]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
| data-sort-value="1925" | 1925-07-19
|-
|
|
| ''[[:d:Q13171756|Dmitry Mushketov]]''
| data-sort-value="1882" | 1882-03-19
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q4135691|Геология комитеты]]''<br/>Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
| [[:commons:Category:Dmitry Mushketov|Dmitry Mushketov]]
| data-sort-value="1938" | 1938-02-18
|-
|
|
| ''[[:d:Q16408259|Aleksander Kink]]''
| data-sort-value="1882" | 1882-12-04
| ''[[:d:Q31272109|Arula Rural Municipality]]''
| ''[[:d:Q18524075|тау инженеры]]''
|
|
| data-sort-value="1937" | 1937-12-18
|-
|
|
| ''[[:d:Q16706807|Dmytro Melnykov]]''
| data-sort-value="1882" | 1882-09-01
|
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q85449|Киев политехника институты]]''
|
| data-sort-value="1937" | 1937-01-06
|-
|
|
| ''[[:d:Q4217895|Nikolai Kachalov]]''
| data-sort-value="1883" | 1883-06-20
| [[Дрезден]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4201812|Institute of Silicate Chemistry named after IV Grebenshchikov]]''<br/>''[[:d:Q1303887|Imperial Porcelain Factory]]''<br/>''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]''
| [[:commons:Category:Nikolai Kachalov|Nikolai Kachalov]]
| data-sort-value="1961" | 1961-06-19
|-
|
| 1908
| ''[[:d:Q16697444|Двойченко, Петр Абрамович]]''
| data-sort-value="1883" | 1883-09-16
| [[Бердянск]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1517401|Таврия милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''<br/>''[[:d:Q136339928|Крымский научно-исследовательский институт]]''
| [[:commons:Category:Pyotr Dvoychenko|Pyotr Dvoychenko]]
| data-sort-value="1945" | 1945-05-25
|-
|
| 1916
| ''[[:d:Q24037072|Enovk Bagratuni]]''
| data-sort-value="1883" | 1883-10-21
| ''[[:d:Q212546|Akhaltsikhe]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q4135691|Геология комитеты]]''<br/>Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
|
| data-sort-value="1953" | 1953-07-25
|-
|
|
| ''[[:d:Q48956670|Felix-Yulian Nikolaevich Shklyarsky]]''
| data-sort-value="1883" | 1883-11-21
| ''[[:d:Q4276948|Mala Karatul]]''
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4303883|Мәскәү тау эше академиясе]]''<br/>Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
|
| data-sort-value="1955" | 1955-12-27
|-
|
|
| [[Александр Заварицкий|Александр Заваритски]]
| data-sort-value="1884" | 1884-03-02
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
| [[:commons:Category:Alexander Zavaritskiy|Alexander Zavaritskiy]]
| data-sort-value="1952" | 1952-07-23
|-
|
|
| ''[[:d:Q12157515|Mykola Stasyuk]]''
| data-sort-value="1885" | 1885-05-16
| [[Днипро]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Mykola Stasyuk|Mykola Stasyuk]]
| data-sort-value="1943" | 1943
|-
|
|
| ''[[:d:Q48851263|Adam Ludkiewicz]]''
| data-sort-value="1885" | 1885-07-11
|
|
| ''[[:d:Q414245|AGH University of Science and Technology]]''
|
| data-sort-value="1958" | 1958-07-08
|-
|
|
| ''[[:d:Q9341814|Stanisław Doktorowicz-Hrebnicki]]''
| data-sort-value="1888" | 1888-11-09
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q18524075|тау инженеры]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q11815269|Polish Geological Institute]]''
| [[:commons:Category:Stanisław Doktorowicz-Hrebnicki|Stanisław Doktorowicz-Hrebnicki]]
| data-sort-value="1974" | 1974-12-27
|-
|
|
| ''[[:d:Q109279610|Повнанский Николай Фёдорович]]''
| data-sort-value="1888" | 1888-07-19
|
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
|
|
| data-sort-value="1952" | 1952-02-13
|-
|
|
| ''[[:d:Q1232728|Dimitri Nalivkin]]''
| data-sort-value="1889" | 1889-08-13
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q12094958|геофизик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты<br/>''[[:d:Q1981482|Россия фәннәр академиясе китапханәсе]]''
|
| data-sort-value="1982" | 1982-03-03
|-
|
|
| ''[[:d:Q24350701|Dmitriy Fjodorovitsj Moerasjov]]''
| data-sort-value="1889" | 1889-04-05
| [[Рига]]
| [[галим]]
|
|
| data-sort-value="1961" | 1961-03-27
|-
|
| 1917
| ''[[:d:Q67211377|Maxim Konrad Elias]]''
| data-sort-value="1889" | 1889-08-12
| [[Минск]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
|
|
| data-sort-value="1982" | 1982-05-06
|-
|
|
| ''[[:d:Q114556485|Sergei Kovalevsky]]''
| data-sort-value="1889" | 1889-01-25
|
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
| ''[[:d:Q724207|Азәрбайҗан дәүләт нефть һәм сәнәгать академиясе]]''
|
| data-sort-value="1975" | 1975-05
|-
| 1907
| 1921
| ''[[:d:Q120143464|Vladimir Komarov]]''
| data-sort-value="1890" | 1890-05-10
| [[Таллинн]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
|
| data-sort-value="1971" | 1971-10-08
|-
|
| 1918
| ''[[:d:Q3495280|Klaudzi Duzh-Dusheuski]]''
| data-sort-value="1891" | 1891-03-27
| [[Глыбокае (шәһәр)|Һлыбокае]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q2088544|Беларускі нацыянальны камісарыят]]''<br/>''[[:d:Q13033366|Central Belarusian Concil of Wilno and Grodno]]''<br/>''[[:d:Q13028699|Belarusian Society for Aid to War Victims]]''<br/>''[[:d:Q3917343|Belarusian Gymnasium of Vilnia]]''<br/>''[[:d:Q1756541|Vytautas Magnus University]]''<br/>''[[:d:Q6517842|Lithuanian Ministry for Belarusian Affairs]]''<br/>''[[:d:Q17047051|Беларускі сцяг]]''<br/>''[[:d:Q13133547|Kryvič]]''<br/>''[[:d:Q117301954|Літбудпраект]]''
| [[:commons:Category:Klaudzi Duzh-Dusheuski|Klaudzi Duzh-Dusheuski]]
| data-sort-value="1959" | 1959-02-25
|-
|
|
| ''[[:d:Q4061147|Semyon Aleksandrov]]''
| data-sort-value="1891" | 1891-01-01
| [[Шахты]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q113408777|Восточный научно-исследовательский институт золота и редких металлов]]''
|
| data-sort-value="1962" | 1962-01-02
|-
|
|
| ''[[:d:Q59455405|Ivan Kuznetsov]]''
| data-sort-value="1892" | 1892-08-27
| [[Налчык]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''
|
| [[:commons:Category:Ivan Kuznetsov|Ivan Kuznetsov]]
| data-sort-value="1946" | 1946-06-09
|-
|
|
| ''[[:d:Q115047869|Valentina Borisovna Trizna]]''
| data-sort-value="1892" | 1892<br/>1896-09-28
| [[Кәттәкурган]]<br/>[[Минск]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''
|
|
| data-sort-value="1979" | 1979-04-12
|-
|
|
| ''[[:d:Q94289|Nikolai Kudryavtsev]]''
| data-sort-value="1893" | 1893-10-09
| [[Опочка]]
| ''[[:d:Q7178961|геолог-нефтяник]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты<br/>''[[:d:Q4127526|All Russia Petroleum Research Exploration Institute]]''
|
| data-sort-value="1971" | 1971-12-12
|-
|
|
| ''[[:d:Q4318203|Vasilij Petrovič Nechorošev]]''
| data-sort-value="1893" | 1893-10-14
| [[Ырынбур]]
| [[галим]]
|
|
| data-sort-value="1977" | 1977-01-17
|-
|
|
| ''[[:d:Q19908710|Viktor Nikolaev]]''
| data-sort-value="1893" | 1893-11-25
| [[Түбән Новгород]]
| [[галим]]
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
|
| data-sort-value="1960" | 1960-09-25
|-
|
| 1920
| ''[[:d:Q28922802|Konstantin Paffengoltz]]''
| data-sort-value="1893" | 1893-03-17
| [[Албинецул Веки (Фылешти)]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q4127500|A.P. Karpinsky Russian Geological Research Institute]]''<br/>''[[:d:Q1474624|Ереван дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q21697936|Institute of Geological Sciences of National Academy of Sciences of Armenia]]''
| [[:commons:Category:Konstantin Paffengoltz|Konstantin Paffengoltz]]
| data-sort-value="1983" | 1983-09-24
|-
|
|
| ''[[:d:Q104535613|Grigory Padalka]]''
| data-sort-value="1893" | 1893
| [[Дон гаскәре өлкәсе|Тын гаскәре өлкәсе]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
|
| data-sort-value="1974" | 1974-04-18
|-
|
|
| ''[[:d:Q4383147|Władimir Ptucha]]''
| data-sort-value="1894" | 1894-04-06
| [[Чернигов губернасы]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
| data-sort-value="1938" | 1938-04-25
|-
|
| 1927
| ''[[:d:Q60545792|Constantin Voynovskiy-Kriger]]''
| data-sort-value="1894" | 1894-12-03<br/>1894-12-15
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q1513804|Каныш Сәтбаев исемендәге Казакъ илкүләм техника университеты]]''
|
| data-sort-value="1979" | 1979-03-02<br/>1979-02-03
|-
|
|
| ''[[:d:Q132859579|Брайнин Иосиф Ефимович]]''
| data-sort-value="1894" | 1894
| [[Витебск]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4166239|Donetsk Metallurgical Plant]]''<br/>''[[:d:Q1968183|Донецк милли техника университеты]]''
|
|
|-
| 1913
| 1919
| [[Сергей Смирнов (геолог)]]
| data-sort-value="1895" | 1895-09-02
| [[Иваново]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты<br/>''[[:d:Q4127500|A.P. Karpinsky Russian Geological Research Institute]]''<br/>''[[:d:Q4135690|Geological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''
|
| data-sort-value="1947" | 1947-08-20
|-
|
|
| ''[[:d:Q2642216|Aleksandr Vologdin]]''
| data-sort-value="1896" | 1896-02-28
| [[Саликам өязе]]
| ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q4135691|Геология комитеты]]''<br/>''[[:d:Q1975612|А. А. Борисяк исемендәге РФА Палеонтология институты]]''
|
| data-sort-value="1971" | 1971-09-28
|-
|
|
| ''[[:d:Q114903067|Александър Альошков]]''
| data-sort-value="1896" | 1896-02
|
|
|
|
| data-sort-value="1949" | 1949
|-
|
|
| ''[[:d:Q4085964|Anatoliy Georgievich Betekhtin]]''
| data-sort-value="1897" | 1897-02-24
| ''[[:d:Q13651437|Striga]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты<br/>''[[:d:Q4135690|Geological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q96657311|Institute of Geological Sciences USSR Academy of Sciences]]''
| [[:commons:Category:Anatoliy Georgievich Betekhtin|Anatoliy Georgievich Betekhtin]]
| data-sort-value="1962" | 1962-04-20
|-
|
| 1924
| ''[[:d:Q12157346|N. A. Starikov]]''
| data-sort-value="1897" | 1897-03-21
| ''[[:d:Q4174064|Yedrovo]]''
| ''[[:d:Q18524075|тау инженеры]]''<br/>[[галим]]
| [[Урал дәүләт тау университеты|Урал дәүләт тау эше университеты]]<br/>''[[:d:Q3608706|Крывый Риһ милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q4314987|Милли тау эше университеты]]''
|
| data-sort-value="1961" | 1961-06-04
|-
|
|
| ''[[:d:Q12864518|Vladimir Kreyter]]''
| data-sort-value="1897" | 1897-10-12
| [[Новокузнецк]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q18524075|тау инженеры]]''
| ''[[:d:Q4398063|Серго Орджоникидзе исемендәге Россия дәүләт геология разведкасы университеты]]''<br/>[[Россия халыклар дуслыгы университеты]]
|
| data-sort-value="1966" | 1966-12-31
|-
|
|
| ''[[:d:Q16706290|Man'kovskiy Il'ich]]''
| data-sort-value="1897" | 1897-03-19
| [[Бронницы]]
| [[инженер]]
| ''[[:d:Q4201480|Тау эше институты]]''
|
| data-sort-value="1965" | 1965-04-08
|-
|
|
| ''[[:d:Q22954606|Pyotr Petrovič Berg]]''
| data-sort-value="1897" | 1897-12-25
| [[Санкт-Петербург]]
| [[галим]]<br/>[[инженер]]
| ''[[:d:Q4408464|Сарытау дәүләт техник университеты]]''
|
| data-sort-value="1974" | 1974-06-20
|-
|
|
| ''[[:d:Q19907538|Alexander Burov]]''
| data-sort-value="1898" | 1898-08-30
| ''[[:d:Q4080721|Bezhetsky Uyezd]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
| [[:commons:Category:Alexander Burov|Alexander Burov]]
| data-sort-value="1967" | 1967-11-02
|-
|
|
| ''[[:d:Q30346092|Aleksandr Krasilnikov]]''
| data-sort-value="1898" | 1898-10-22
| ''[[:d:Q19685678|Будихино]]''
| ''[[:d:Q27947380|инженер-металлург]]''
|
|
| data-sort-value="1957" | 1957-05-12
|-
|
|
| ''[[:d:Q84723900|Boris Boky]]''
| data-sort-value="1898" | 1898-01-24
| [[Киев]]
| ''[[:d:Q18524075|тау инженеры]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
|
| data-sort-value="1973" | 1973-05-13
|-
|
| 1925
| ''[[:d:Q112988880|Домарев, Виктор Сергеевич]]''
| data-sort-value="1898" | 1898-10-29
| [[Бакы]]
| [[галим]]
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты<br/>''[[:d:Q4127500|A.P. Karpinsky Russian Geological Research Institute]]''
|
| data-sort-value="1985" | 1985-10-03
|-
|
| 1931
| ''[[:d:Q4094800|Ramazan Borukaev]]''
| data-sort-value="1899" | 1899-01-12
| ''[[:d:Q4191882|Zilga]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1734662|картограф]]''<br/>''[[:d:Q7940086|вулканолог]]''
|
|
| data-sort-value="1967" | 1967-07-09
|-
|
|
| ''[[:d:Q4233023|Dmitrii S. Korzhinskii]]''
| data-sort-value="1899" | 1899-09-01
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
|
| data-sort-value="1985" | 1985-12-16
|-
|
|
| ''[[:d:Q7938579|Vladimir Porfiriev]]''
| data-sort-value="1899" | 1899-06-26
| [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q12074571|Інстытут геалогіі і геахіміі гаручых выкапняў НАН Украіны]]''<br/>''[[:d:Q12074570|Institute of Geological Sciences]]''
|
| data-sort-value="1982" | 1982-01-30
|-
|
|
| ''[[:d:Q12556289|Николай Лазаревич Бубличенко]]''
| data-sort-value="1899" | 1899-10-09
|
| [[галим]]
|
|
| data-sort-value="1990" | 1990-07-02
|-
|
|
| ''[[:d:Q12562595|Смирнов Василий Иванович]]''
| data-sort-value="1899" | 1899-02-11
| [[Ярыслау губернасы|Ярыслау гөбернәсе]]
| ''[[:d:Q18576582|металлург]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1534138|National Academy of Sciences of the Republic of Kazakhstan]]''<br/>''[[:d:Q1938341|Урал дәүләт техника университеты]]''
|
| data-sort-value="1972" | 1972-07-02
|-
|
|
| ''[[:d:Q19692696|Ierokhim Epshteyn]]''
| data-sort-value="1899" | 1899-07-27
| ''[[:d:Q2625702|Usvyaty]]''
| [[инженер]]
|
|
| data-sort-value="1981" | 1981-10-20
|-
|
|
| ''[[:d:Q28358930|Michail Albow]]''
| data-sort-value="1899" | 1899-10-27
| [[Никольск (Вологда өлкәсе)]]
| [[галим]]
| [[Урал дәүләт тау университеты|Урал дәүләт тау эше университеты]]
|
| data-sort-value="1984" | 1984-04-03
|-
|
|
| ''[[:d:Q53020363|Казачек, Анатолий Петрович]]''
| data-sort-value="1899" | 1899-11-02
| [[Кременец|Кременетс]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1466666|Томск политехника университеты]]''
|
| data-sort-value="1967" | 1967
|-
|
|
| ''[[:d:Q2164560|Roman Hecker]]''
| data-sort-value="1900" | 1900-03-12
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1975612|А. А. Борисяк исемендәге РФА Палеонтология институты]]''
| [[:commons:Category:Roman Hecker|Roman Hecker]]
| data-sort-value="1991" | 1991-08-15
|-
|
|
| ''[[:d:Q4172612|Lidia Ivanovna Dyomkina]]''
| data-sort-value="1900" | 1900-01-26
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q12376667|технолог]]''
| ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]''
|
| data-sort-value="1994" | 1994-03-29
|-
|
| 1928
| ''[[:d:Q18084478|Naoum Solomonovitch Greïver]]''
| data-sort-value="1900" | 1900-03-02
| [[Тихвин]]
| [[галим]]
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
|
| data-sort-value="1971" | 1971-06-15
|-
|
|
| ''[[:d:Q41250195|Evgeny Pogrebitsky]]''
| data-sort-value="1900" | 1900
| [[Багушэвичы (Бярэзинский районы)|Багушэвичы]]
| [[галим]]
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
|
| data-sort-value="1976" | 1976
|-
|
|
| ''[[:d:Q724267|Yuri Bilibin]]''
| data-sort-value="1901" | 1901-05-06
| [[Ростов]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q21659437|Гинцветмет]]''<br/>''[[:d:Q2619400|Dalstroy]]''<br/>Санкт-Петербург дәүләт тау университеты<br/>''[[:d:Q4127500|A.P. Karpinsky Russian Geological Research Institute]]''<br/>''[[:d:Q4135690|Geological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q96657311|Institute of Geological Sciences USSR Academy of Sciences]]''
| [[:commons:Category:Yury Bilibin|Yury Bilibin]]
| data-sort-value="1952" | 1952-05-04
|-
|
|
| ''[[:d:Q16435485|Γκεόργκι Μεντόγιεφ]]''
| data-sort-value="1901" | 1901-06-17
| [[Дигора]]
| [[галим]]
|
|
| data-sort-value="1991" | 1991-11-23
|-
|
|
| ''[[:d:Q21177784|Сергиев Николай Григорьевич]]''
| data-sort-value="1901" | 1901-04-23
| [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1513804|Каныш Сәтбаев исемендәге Казакъ илкүләм техника университеты]]''
|
| data-sort-value="1960" | 1960-08-26
|-
|
|
| ''[[:d:Q111621761|Yury Sheinmann]]''
| data-sort-value="1901" | 1901-06-17
| [[Киев]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
|
| data-sort-value="1974" | 1974-04-04
|-
|
|
| ''[[:d:Q4096708|Игнатий Брод]]''
| data-sort-value="1902" | 1902-10-25
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''
|
|
| data-sort-value="1962" | 1962-07-16
|-
|
|
| ''[[:d:Q4141148|Mikhail Godlevsky]]''
| data-sort-value="1902" | 1902-10-14
| [[Варшава]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты<br/>''[[:d:Q4127500|A.P. Karpinsky Russian Geological Research Institute]]''<br/>''[[:d:Q19909683|Central Research Institute of Geological Prospecting for Base and Precious Metals]]''
|
| data-sort-value="1984" | 1984-06-04
|-
|
|
| ''[[:d:Q4503178|Valentin Tsaregradsky]]''
| data-sort-value="1902" | 1902-07-11
| [[Чирмешәндәге Никольское]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4430599|Союззолото (акционерное общество)]]''<br/>''[[:d:Q2619400|Dalstroy]]''
|
| data-sort-value="1990" | 1990-08-05
|-
|
|
| ''[[:d:Q15066791|Mykola Zaitsev]]''
| data-sort-value="1902" | 1902-12-29
| ''[[:d:Q24287349|Lyubnitsa]]''
| ''[[:d:Q18524075|тау инженеры]]''
| ''[[:d:Q85449|Киев политехника институты]]''
|
| data-sort-value="1965" | 1965-09-21
|-
|
| 1924
| ''[[:d:Q19907983|Nikolay Vassoevich]]''
| data-sort-value="1902" | 1902-03-17
| [[Ростов-на-Дону]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
|
| data-sort-value="1981" | 1981-11-24
|-
|
| 1926
| ''[[:d:Q24010678|Mikhail Dobrokhotov]]''
| data-sort-value="1902" | 1902-11-15
| [[Арзамас]]
| [[галим]]
|
|
| data-sort-value="1978" | 1978-03-30
|-
|
|
| ''[[:d:Q70250966|Vasily Kotlyar]]''
| data-sort-value="1902" | 1902-08-14
| ''[[:d:Q13637137|Пятроўка (Злынкаўскі раён)]]''
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4135691|Геология комитеты]]''<br/>''[[:d:Q4127500|A.P. Karpinsky Russian Geological Research Institute]]''<br/>''[[:d:Q4294326|Ministry of Geology]]''<br/>''[[:d:Q4398063|Серго Орджоникидзе исемендәге Россия дәүләт геология разведкасы университеты]]''
|
| data-sort-value="1980" | 1980-11
|-
|
|
| ''[[:d:Q120279902|Звонарев, Климент Александрович]]''
| data-sort-value="1902" | 1902-11-27
| ''[[:d:Q4169708|Dubrovka]]''
|
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
| data-sort-value="1986" | 1986
|-
|
|
| ''[[:d:Q4245329|Anatoly Kuzmin]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-11-20
| [[Тверь]]
| ''[[:d:Q18576582|металлург]]''
|
|
| data-sort-value="1954" | 1954-10-28
|-
|
|
| ''[[:d:Q4428054|Иван Иванович Соловьёв]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-07-14
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]''
|
| data-sort-value="1970" | 1970
|-
|
|
| ''[[:d:Q12541536|Евлампий Иванович Антоновский]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-12-11
| ''[[:d:Q20152486|Шухра]]''
|
|
|
| data-sort-value="1946" | 1946-05-24
|-
|
|
| ''[[:d:Q15065875|Vladimir Ditmar]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-07-23
| [[Иске Оскол]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4127500|A.P. Karpinsky Russian Geological Research Institute]]''
|
| data-sort-value="1967" | 1967-03-27
|-
|
|
| ''[[:d:Q22918677|Звягин, Павел Захарович]]''
| data-sort-value="1903" | 1903
| [[Витебск]]
| [[галим]]
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
|
| data-sort-value="1968" | 1968-12-24
|-
|
|
| ''[[:d:Q28359249|Vladimir Alekseevitsj Sokolov]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-03-01
|
|
| ''[[:d:Q12074569|Satpayev Institute of Geological Sciences]]''<br/>''[[:d:Q427677|Казакъстан милли университеты]]''
|
| data-sort-value="1983" | 1983-04-01
|-
|
|
| ''[[:d:Q120266619|Бреховских, Феодосий Максимович]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-03-14
| ''[[:d:Q19657267|Стрункино]]''
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q18576582|металлург]]''
|
|
| data-sort-value="1965" | 1965
|-
|
|
| ''[[:d:Q123471071|Николай Андреевич Гусев]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-02-18
| ''[[:d:Q18806698|Shakitsy]]''
| ''[[:d:Q116994205|геодезист]]''<br/>''[[:d:Q1743623|маркшейдер]]''
| ''[[:d:Q4127500|A.P. Karpinsky Russian Geological Research Institute]]''<br/>''[[:d:Q123471100|Всесоюзный научно-исследовательский институт горной геомеханики и маркшейдерского дела]]''<br/>Санкт-Петербург дәүләт тау университеты<br/>[[Урал дәүләт тау университеты|Урал дәүләт тау эше университеты]]
|
| data-sort-value="1996" | 1996-03-04
|-
|
|
| ''[[:d:Q4344163|Andrey Dmitrievitsj Panov]]''
| data-sort-value="1904" | 1904-10-02
| ''[[:d:Q4397813|Roslavlsky Uyezd]]''
|
|
|
| data-sort-value="1963" | 1963-05-25
|-
|
|
| ''[[:d:Q4404273|Vasiliy Petrovitsj Savtsjenko]]''
| data-sort-value="1904" | 1904-01-14
| [[Воронеж губернасы]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4294488|ССРБ Нефть сәнәгате министрлыгы]]''<br/>''[[:d:Q4131780|Gazprom VNIIGAZ]]''
|
| data-sort-value="1971" | 1971-03-31
|-
|
|
| ''[[:d:Q16667535|Александр Крылов]]''
| data-sort-value="1904" | 1904-08-01
| ''[[:d:Q2395512|Tatevo]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Россия дәүләт нефть һәм газ университеты|И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты]]
|
| data-sort-value="1981" | 1981-05-11
|-
|
|
| ''[[:d:Q109494820|Вознесенский, Дмитрий Владимирович]]''
| data-sort-value="1904" | 1904
| [[Якутск]]
|
|
|
| data-sort-value="1956" | 1956
|-
|
|
| ''[[:d:Q16438165|Georgij Leontʹevič Kušev]]''
| data-sort-value="1905" | 1905-03-11
| [[Рәүде (Свердловск өлкәсе)|Рәүде]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1513804|Каныш Сәтбаев исемендәге Казакъ илкүләм техника университеты]]''
|
| data-sort-value="1981" | 1981-04-24
|-
|
|
| ''[[:d:Q4362523|Boris Piip]]''
| data-sort-value="1906" | 1906-10-24
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q7940086|вулканолог]]''
| ''[[:d:Q2370801|ССРБ Фәннәр академиясе]]''
|
| data-sort-value="1966" | 1966-03-10
|-
|
| 1934
| ''[[:d:Q24010215|Igor Gubin]]''
| data-sort-value="1906" | 1906-04-18
| [[Санкт-Петербург]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4127500|A.P. Karpinsky Russian Geological Research Institute]]''<br/>''[[:d:Q2036624|Таҗикстан Республикасы фәннәр академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4201777|Schmidt Institute of Physics of the Earth]]''
|
| data-sort-value="2001" | 2001-07-15
|-
|
|
| ''[[:d:Q65126731|Nikolay Koktomov]]''
| data-sort-value="1906" | 1906-01-16
| ''[[:d:Q69096|Yarensk Uyezd]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
| data-sort-value="1963" | 1963-08-02
|-
|
|
| ''[[:d:Q112992696|Куприянов, Фёдор Андрианович]]''
| data-sort-value="1906" | 1906-12-24
| ''[[:d:Q4344403|Panfílovo]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
| data-sort-value="1984" | 1984-04-04
|-
|
| 1929
| ''[[:d:Q121605934|Orest Sergejevič Bogdanov]]''
| data-sort-value="1906" | 1906-04-27
| [[Санкт-Петербург]]
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q30263299|Mekhanobr Appliances]]''
|
| data-sort-value="1998" | 1998-01-10
|-
|
|
| ''[[:d:Q19615464|Boris Yerofeyev]]''
| data-sort-value="1907" | 1907-05-02
| ''[[:d:Q4303501|Моршанск өязе]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
|
| data-sort-value="1990" | 1990-08-31
|-
|
|
| ''[[:d:Q36019864|Pavel Titov]]''
| data-sort-value="1907" | 1907-10-10
| ''[[:d:Q4129947|Vyshgorodok]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
| data-sort-value="1990" | 1990-09-12
|-
|
|
| ''[[:d:Q39083100|Стугарев, Андрей Савельевич]]''
| data-sort-value="1907" | 1907-08-20
| [[Смоленск губернасы|Смоленск гөбернәсе]]
|
|
|
| data-sort-value="1979" | 1979-10-10
|-
|
|
| ''[[:d:Q64438520|Fedor Volfson]]''
| data-sort-value="1907" | 1907-10-31
| [[Сидаравичы (Магилёвский районы)|Сидаравичы]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
| data-sort-value="1989" | 1989-04-26
|-
|
| 1936
| ''[[:d:Q84718040|Sergueï Ivanovitch Tchernov]]''
| data-sort-value="1907" | 1907
| [[Кукан]]
| [[галим]]
|
|
| data-sort-value="1996" | 1996
|-
|
|
| ''[[:d:Q86094742|Омельченко, Александр Николаевич]]''
| data-sort-value="1907" | 1907-10-30
|
|
|
|
| data-sort-value="1988" | 1988-06-17
|-
|
| 1936
| ''[[:d:Q124769758|Конев, Анисим Кузьмич]]''
| data-sort-value="1907" | 1907
| [[Яңа Зыбков]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
|
| No/unknown value
|-
|
| 1934
| ''[[:d:Q138609734|Меняйлов, Александр Алексеевич]]''
| data-sort-value="1907" | 1907-09-02
| [[Самар]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q7940086|вулканолог]]''
|
|
| data-sort-value="1984" | 1984
|-
| 1932
| 1935
| ''[[:d:Q54828|Ivan Yefremov]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-04-10
| ''[[:d:Q4827|Vyritsa]]''
| ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q18844224|язучы-фантаст]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''
| [[Россия фәннәр академиясе]]<br/>''[[:d:Q1975612|А. А. Борисяк исемендәге РФА Палеонтология институты]]''
| [[:commons:Category:Ivan Yefremov|Ivan Yefremov]]
| data-sort-value="1972" | 1972-10-05
|-
|
| 1930
| ''[[:d:Q554066|Vladimir Sobolev]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-05-17
| [[Луганск]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q4201469|V. S. Sobolev Institute of Geology and Mineralogy]]''<br/>''[[:d:Q4294140|Fersman Mineralogical Museum]]''<br/>[[Иркутск дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q12074571|Інстытут геалогіі і геахіміі гаручых выкапняў НАН Украіны]]''<br/>''[[:d:Q80207|Львов милли университеты]]''<br/>Санкт-Петербург дәүләт тау университеты<br/>''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''
| [[:commons:Category:Vladimir S. Sobolev|Vladimir S. Sobolev]]
| data-sort-value="1982" | 1982-09-01
|-
|
| 1933
| ''[[:d:Q4396309|Ivan Rozhkov]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-08-20
| ''[[:d:Q21669440|Ivanino]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q16655684|Diamond and Precious Metal Geology Institute]]''<br/>''[[:d:Q19909683|Central Research Institute of Geological Prospecting for Base and Precious Metals]]''
|
| data-sort-value="1971" | 1971-07-30
|-
|
|
| ''[[:d:Q15079180|Pavel Melnikov]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-06-06
| [[Санкт-Петербург]]
| [[галим]]
| [[М. К. Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты|Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q16655710|Obruchev Permafrost Institute of the USSR Academy of Sciences]]''
|
| data-sort-value="1994" | 1994-07-21
|-
|
|
| ''[[:d:Q16676336|Artemiy Micklucho-Macklay]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-07-26
| [[Малын]]
| [[галим]]
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
|
| data-sort-value="1980" | 1980<br/>1981
|-
|
| 1930
| ''[[:d:Q55973987|Evgeny Shatalov]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-02-03
| [[Тула]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201470|РФА Руда чыганаклары геологиясе, петрография, минералогия һәм геохимия институты]]''<br/>''[[:d:Q4127500|A.P. Karpinsky Russian Geological Research Institute]]''
|
| data-sort-value="1978" | 1978-08-09
|-
|
|
| ''[[:d:Q60034724|Panteleymon Nikolaevitsj Panjukov]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-06-04
| ''[[:d:Q23978138|Nyobdino]]''
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1961160|Мәскәү дәүләт таучылык университеты]]''<br/>''[[:d:Q16692601|Rosgeologia]]''
|
| data-sort-value="1974" | 1974-02-17
|-
|
|
| ''[[:d:Q105945844|Peter Kayukov]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-05-25
| ''[[:d:Q4134456|Gvardeytsy village]]''
| ''[[:d:Q35380338|гидрогеолог]]''
|
| [[:commons:Category:Peter Kayukov|Peter Kayukov]]
| data-sort-value="1985" | 1985-02-12
|-
|
|
| ''[[:d:Q2255261|Ioann Vendland]]''
| data-sort-value="1909" | 1909-01-14
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q189854|мәтран]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
| ''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]''
|
| data-sort-value="1989" | 1989-03-25
|-
|
|
| ''[[:d:Q4256621|Oleg Levitsky]]''
| data-sort-value="1909" | 1909-03-06
| [[Санкт-Петербург]]
| [[галим]]
|
|
| data-sort-value="1961" | 1961-01-24
|-
|
|
| ''[[:d:Q12083724|Georgy Boky]]''
| data-sort-value="1909" | 1909-09-26
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q15142825|кристаллограф]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q4201552|РФА бәллүрбелем институты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201634|РФА гомуми һәм органик химия институты]]''
|
| data-sort-value="2001" | 2001-09-04
|-
|
|
| ''[[:d:Q12097176|Heorhii Horshkov]]''
| data-sort-value="1909" | 1909-04-11
| ''[[:d:Q4383356|Pudlivtsi]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q12051314|сейсмолог]]''
| ''[[:d:Q4135693|МДУның геология факультеты]]''
|
| data-sort-value="1984" | 1984-11-18
|-
|
| 1931
| ''[[:d:Q36566908|Georgii Pavlovich Radchenko]]''
| data-sort-value="1909" | 1909-02-07
| [[Иркутск]]
| ''[[:d:Q30059961|палеоботаник]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
|
| data-sort-value="1972" | 1972-04-02
|-
|
|
| ''[[:d:Q2642837|Aleksandr Rudakov]]''
| data-sort-value="1910" | 1910-08-29
| ''[[:d:Q368856|Полоһы]]''
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
| data-sort-value="1966" | 1966-07-10
|-
|
|
| ''[[:d:Q18634727|Vasily Pavlov]]''
| data-sort-value="1910" | 1910
| [[Россия империясе]]
| [[офицер]]
|
|
| data-sort-value="1962" | 1962
|-
|
| 1934
| ''[[:d:Q20509436|Հակոբ Դոնաբեդով]]''
| data-sort-value="1910" | 1910-12-03
| [[Үнъе (Үнье)]]
| ''[[:d:Q12094958|геофизик]]''
| ''[[:d:Q113407999|Institute of Geology for the Development of Fossil Fuels]]''
|
| data-sort-value="1985" | 1985-12-04
|-
|
|
| ''[[:d:Q29359435|Leonid Nikolaevitsj Rozanov]]''
| data-sort-value="1910" | 1910-12-16
| [[Краснодар]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4127526|All Russia Petroleum Research Exploration Institute]]''
|
| data-sort-value="1984" | 1984
|-
|
|
| ''[[:d:Q113374953|Akop Tigranovich Donabedov]]''
| data-sort-value="1910" | 1910-12-03
| [[Төркия]]
| ''[[:d:Q12094958|геофизик]]''
| ''[[:d:Q96657311|Institute of Geological Sciences USSR Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q60824755|TSNIGRI]]''<br/>''[[:d:Q4135690|Geological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4425786|Vasiliy Alekseevitsj Sobko]]''
| data-sort-value="1911" | 1911-03-22
| [[Харьков губернасы]]
|
|
|
| data-sort-value="2004" | 2004-09-30
|-
|
|
| ''[[:d:Q16437102|Στεπάν Μπατίστσεφ-Ταράσοφ]]''
| data-sort-value="1911" | 1911-08-01
| ''[[:d:Q4108566|Verhnie Belozerki]]''
| [[галим]]
|
|
| data-sort-value="1961" | 1961-03-26
|-
|
|
| [[Екатерина Анкинович]]
| data-sort-value="1911" | 1911-12-07
| [[Ялчык]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''
|
|
| data-sort-value="1991" | 1991-07-10
|-
|
|
| ''[[:d:Q18277216|V. N. Saks]]''
| data-sort-value="1911" | 1911-04-09
| [[Санкт-Петербург]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1968068|Arctic and Antarctic Research Institute]]''<br/>''[[:d:Q1589820|Chief Directorate of the Northern Sea Route]]''<br/>''[[:d:Q4201469|V. S. Sobolev Institute of Geology and Mineralogy]]''
|
| data-sort-value="1979" | 1979-02-17<br/>1979
|-
|
|
| ''[[:d:Q18277882|Αντρέι Σμόλκο]]''
| data-sort-value="1911" | 1911
|
| [[галим]]
|
|
| data-sort-value="1999" | 1999
|-
|
|
| ''[[:d:Q29865458|Vasiliy Sinitsyn]]''
| data-sort-value="1911" | 1911-12-22
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
| data-sort-value="1977" | 1977-01-23
|-
|
|
| ''[[:d:Q30345938|Vyacheslav Melkov]]''
| data-sort-value="1911" | 1911-09-22
| [[Санкт-Петербург]]
| [[галим]]
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
|
| data-sort-value="1991" | 1991-05-12
|-
|
|
| ''[[:d:Q65031995|Lev Krasnyi]]''
| data-sort-value="1911" | 1911-03-22
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
|
| data-sort-value="2008" | 2008-05-25
|-
|
|
| ''[[:d:Q110677935|Anatoly Tarkhov]]''
| data-sort-value="1911" | 1911-05-01
| [[Каен (Новосибирск өлкәсе)|Каен]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4398063|Серго Орджоникидзе исемендәге Россия дәүләт геология разведкасы университеты]]''<br/>''[[:d:Q4127500|A.P. Karpinsky Russian Geological Research Institute]]''
| [[:commons:Category:Anatoly Tarkhov|Anatoly Tarkhov]]
| data-sort-value="1978" | 1978-10-02
|-
|
|
| ''[[:d:Q11763403|Ludger Szklarski]]''
| data-sort-value="1912" | 1912-03-26
| [[Луцк|Лутск]]
| [[инженер]]
| ''[[:d:Q414245|AGH University of Science and Technology]]''
|
| data-sort-value="2003" | 2003-07-19
|-
|
|
| ''[[:d:Q12563089|Stepan Ankinovich]]''
| data-sort-value="1912" | 1912-11-04
| [[Орша районы]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1513804|Каныш Сәтбаев исемендәге Казакъ илкүләм техника университеты]]''
|
| data-sort-value="1985" | 1985-06-16
|-
|
| 1935
| ''[[:d:Q13172565|Dmitry Rezvoy]]''
| data-sort-value="1912" | 1912-08-06
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
|
| data-sort-value="1993" | 1993-08-27
|-
|
|
| ''[[:d:Q21092077|Semjon Alekseevitsj Visjeratin]]''
| data-sort-value="1912" | 1912
| [[Корткерос]]
| [[галим]]
|
|
| data-sort-value="1996" | 1996
|-
|
|
| ''[[:d:Q29865158|Lev Kell]]''
| data-sort-value="1912" | 1912-11-19
| [[Санкт-Петербург]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q2619400|Dalstroy]]''<br/>Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
|
| data-sort-value="1978" | 1978-07-17
|-
|
|
| ''[[:d:Q56310392|Годин, Юрий Николаевич]]''
| data-sort-value="1912" | 1912
|
| [[галим]]
|
|
| data-sort-value="1962" | 1962
|-
|
| 1938
| ''[[:d:Q63087476|Вера Флоровская]]''
| data-sort-value="1912" | 1912-02-09
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q16335312|геохимик]]''<br/>''[[:d:Q1749879|пенсионер]]''
| [[Россия дәүләт нефть һәм газ университеты|И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты]]<br/>''[[:d:Q1965825|МДУның география факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4135693|МДУның геология факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
|
| data-sort-value="2018" | 2018-01-22
|-
|
|
| ''[[:d:Q104051641|Lida Kogoshvili]]''
| data-sort-value="1912" | 1912-04-26
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| [[Вахушти Багратиони исемендәге география институты]]
|
| data-sort-value="1996" | 1996-01-23
|-
|
| 1939
| ''[[:d:Q112989381|Дарьяльский, Владимир Алексеевич]]''
| data-sort-value="1912" | 1912-01-13
| ''[[:d:Q372935|Demyansk]]''<br/>[[Новгород губернасы]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4327355|Norilský hornicko-metalurgický kombinát A. P. Zaveňagina]]''<br/>''[[:d:Q4146982|Дәүләт төсле металлар һәм алтын университеты]]''
|
| data-sort-value="1999" | 1999-11-27
|-
|
|
| ''[[:d:Q120492010|Белоликов, Антонин Николаевич]]''
| data-sort-value="1912" | 1912-07-17
| [[Красный Холм]]
| ''[[:d:Q1743623|маркшейдер]]''
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты<br/>''[[:d:Q3608706|Крывый Риһ милли университеты]]''
|
| data-sort-value="2000" | 2000-01-27
|-
|
|
| ''[[:d:Q4523827|Nikolay Shilo]]''
| data-sort-value="1913" | 1913-03-25
| [[Биштау|Пятигорск]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
|
| data-sort-value="2008" | 2008-06-08
|-
|
|
| ''[[:d:Q56310547|Малкин, Иосиф Михайлович]]''
| data-sort-value="1913" | 1913-03-05
| [[Могилёв]]
|
|
|
| data-sort-value="1973" | 1973-08-19
|-
|
|
| ''[[:d:Q84722347|Мучник, Владимир Семёнович]]''
| data-sort-value="1913" | 1913-10-03
| [[Боровичи]]
|
| ''[[:d:Q4418285|Себер дәүләт сәнәгый университеты]]''
|
| data-sort-value="1981" | 1981-12-05
|-
|
|
| ''[[:d:Q16673142|Ivan Magakyan]]''
| data-sort-value="1914" | 1914-03-24
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q2370801|ССРБ Фәннәр академиясе]]''<br/>Санкт-Петербург дәүләт тау университеты<br/>''[[:d:Q21697936|Institute of Geological Sciences of National Academy of Sciences of Armenia]]''<br/>''[[:d:Q1474624|Ереван дәүләт университеты]]''
|
| data-sort-value="1982" | 1982-02-14
|-
|
|
| ''[[:d:Q29865287|Nikolay Marinov]]''
| data-sort-value="1914" | 1914-05-19
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4304088|Мәскәү дәүләт ачык университеты]]''
|
| data-sort-value="1995" | 1995-05-27
|-
|
|
| ''[[:d:Q125423143|Vladimir Zavaritsky]]''
| data-sort-value="1914" | 1914-06-24
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q19356817|петролог]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q60824755|TSNIGRI]]''<br/>Санкт-Петербург дәүләт тау университеты<br/>''[[:d:Q96657311|Institute of Geological Sciences USSR Academy of Sciences]]''
|
| data-sort-value="2005" | 2005-11-08
|-
|
| 1938
| ''[[:d:Q4312612|Vasily Nalivkin]]''
| data-sort-value="1915" | 1915-04-17
| [[Санкт-Петербург]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4127526|All Russia Petroleum Research Exploration Institute]]''
|
| data-sort-value="2000" | 2000-11-05
|-
|
| 1940
| ''[[:d:Q97276804|Ивашенцов, Александр Глебович]]''
| data-sort-value="1915" | 1915-01-04
| [[Санкт-Петербург]]
|
| ''[[:d:Q4127500|A.P. Karpinsky Russian Geological Research Institute]]''<br/>''[[:d:Q4294326|Ministry of Geology]]''<br/>''[[:d:Q497757|Gosplan]]''
|
| data-sort-value="1991" | 1991-10-24
|-
|
|
| ''[[:d:Q4156774|Michail Nikolaevitsj Dedjukin]]''
| data-sort-value="1916" | 1916-10-10
| [[Сарытау]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4418285|Себер дәүләт сәнәгый университеты]]''
|
| data-sort-value="1982" | 1982-07-29
|-
|
|
| ''[[:d:Q12157726|Oleg Stepanenko]]''
| data-sort-value="1916" | 1916-01-26
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q2962070|куючы-рәссам]]''
|
|
|
|-
|
| 1943
| ''[[:d:Q96186507|Ядвіга Аляксандраўна Мацяеўская]]''
| data-sort-value="1916" | 1916-04-07
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|
| data-sort-value="1996" | 1996
|-
| 1937
| 1941
| ''[[:d:Q112229803|Мацеєвська Ядвіга Олександрівна]]''
| data-sort-value="1916" | 1916-04-04
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
|
| data-sort-value="1996" | 1996-11-20
|-
|
|
| ''[[:d:Q4519699|Aleksandr Shalimov]]''
| data-sort-value="1917" | 1917-03-30<br/>1917-04-12
| [[Тамбов]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q18844224|язучы-фантаст]]''
|
|
| data-sort-value="1991" | 1991-02-04
|-
|
|
| ''[[:d:Q17045921|Мікалай Калістратавіч Вайцяхоўскі]]''
| data-sort-value="1917" | 1917-03-05
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q212948|партизан]]''<br/>[[офицер]]
| ''[[:d:Q25448247|Uhtizhemlag]]''
|
| data-sort-value="1978" | 1978-02-09
|-
|
| 1938
| ''[[:d:Q120267251|Глебовский, Юрий Сергеевич]]''
| data-sort-value="1917" | 1917-01-31
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|
| data-sort-value="2001" | 2001<br/>2002
|-
|
|
| ''[[:d:Q41186526|Лавринович, Альберт Фомич]]''
| data-sort-value="1918" | 1918-03-02
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q41583|тренер]]''<br/>''[[:d:Q11338576|боксчы]]''<br/>''[[:d:Q22122536|boxing trainer]]''
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
|
| data-sort-value="2004" | 2004-04-18
|-
|
|
| ''[[:d:Q21657063|Գրիգոր Փիջյան]]''
| data-sort-value="1919" | 1919-09-01
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q21697936|Institute of Geological Sciences of National Academy of Sciences of Armenia]]''
|
| data-sort-value="1998" | 1998
|-
|
| 1948
| ''[[:d:Q109489174|Капков, Юрий Николаевич]]''
| data-sort-value="1920" | 1920-02-29
|
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q4127500|A.P. Karpinsky Russian Geological Research Institute]]''<br/>Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
|
| data-sort-value="2009" | 2009
|-
|
|
| ''[[:d:Q4277937|Borys Malynovskyi]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-08-24
| ''[[:d:Q3838421|Lukh]]''
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''
| ''[[:d:Q6405696|NASU Institute of Electrodynamics]]''<br/>''[[:d:Q4201543|Glushkov Institute of Cybernetics]]''<br/>''[[:d:Q958769|Украина милли фәннәр академиясе]]''
|
| data-sort-value="2019" | 2019-11-13
|-
|
|
| ''[[:d:Q15068779|Lev Klimov]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-04-15
| [[Петергоф|Петерһоф]]
| [[галим]]
|
|
| data-sort-value="1999" | 1999-02-26
|-
|
|
| ''[[:d:Q24010838|Alexander Zhamoida]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-12-05
| [[Санкт-Петербург]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4127500|A.P. Karpinsky Russian Geological Research Institute]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-05-28
|-
|
|
| ''[[:d:Q4147631|Igor Sergeyevich Gramberg]]''
| data-sort-value="1922" | 1922-06-15
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''
| ''[[:d:Q4101971|All Russian Research Institute of Geology and Mineral Resources of the World Ocean]]''
| [[:commons:Category:Igor Gramberg|Igor Gramberg]]
| data-sort-value="2002" | 2002-10-19
|-
|
|
| ''[[:d:Q4275887|Pyotr Makovetsky]]''
| data-sort-value="1922" | 1922-09-25
| [[Мянюцева]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q1628751|Санкт-Петербург дәүләт аэро-космос приборлары төзелеше университеты]]''
|
| data-sort-value="1980" | 1980
|-
|
|
| ''[[:d:Q12159801|Vladimir Talala]]''
| data-sort-value="1922" | 1922-08-22
| [[Одесса]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
|
|
|-
|
| 1951
| ''[[:d:Q123199626|Nikolay Bobkov]]''
| data-sort-value="1922" | 1922-12-03
| [[Нижгар губернасы|Түбән Новгород губернасы]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
| [[:commons:Category:Nikolay Bobkov|Nikolay Bobkov]]
| data-sort-value="1953" | 1953-08-25
|-
|
|
| ''[[:d:Q133570963|Yan Pakhlo]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-12-04
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
|
| data-sort-value="1989" | 1989-03-21
|-
|
|
| [[Михаил Ковалёв]]
| data-sort-value="1925" | 1925-08-16
| [[Дубравица (Климавицкий районы)|Дубравица]]
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
|
| data-sort-value="2007" | 2007-07-05
|-
|
|
| ''[[:d:Q55106724|Машьянов, Николай Порфирьевич]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-08-06
| ''[[:d:Q2627848|Tarnogsky District]]''
|
|
|
| data-sort-value="1997" | 1997-09-08
|-
|
| 1950
| ''[[:d:Q12540719|Дмитрий Андреевич Венков]]''
| data-sort-value="1926" | 1926
| [[Кинешма|Киңәшмә]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4412495|North Kazakhstan State University]]''
|
| data-sort-value="2000" | 2000<br/>1999-07-26
|-
|
|
| ''[[:d:Q21645770|Alexey Dmitrievich Shcheglov]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-12-28
| [[Санкт-Петербург]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4127500|A.P. Karpinsky Russian Geological Research Institute]]''
|
| data-sort-value="1998" | 1998-06-15
|-
|
|
| ''[[:d:Q4089283|Yury Bogdanov]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-11-01
| [[Вологда]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4127500|A.P. Karpinsky Russian Geological Research Institute]]''
|
|
|-
|
| 1951
| ''[[:d:Q4429309|Oleg Georgijewitsch Sorochtin]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-05-17
| [[Вышний Волочёк|Вышний Волочёк шәһәре]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q12094958|геофизик]]''<br/>''[[:d:Q1113838|климатолог]]''<br/>''[[:d:Q16529590|environmental scientist]]''
| ''[[:d:Q7498982|РФА океанбелем институты]]''<br/>''[[:d:Q98767231|All Russian Scientific Research Institute of Geophysical Prospecting]]''
|
| data-sort-value="2010" | 2010-06-21
|-
|
| 1962
| ''[[:d:Q120266952|Панкрушин, Виктор Иванович]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-03-28
| [[Сызран]]
|
|
|
| data-sort-value="2019" | 2019-08-21
|-
|
| 1951
| ''[[:d:Q120507736|Бражникова, Мира Петровна]]''
| data-sort-value="1927" | 1927
| [[Ростов өлкәсе]]
| [[инженер]]
| ''[[:d:Q56697689|Кривбасспроект]]''<br/>''[[:d:Q30879075|Механобрчермет]]''
|
|
|-
|
| 1950
| ''[[:d:Q131870287|Victor Masaitis]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-07-21<br/>1927
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q4127500|A.P. Karpinsky Russian Geological Research Institute]]''
| [[:commons:Category:Victor Masaitis|Victor Masaitis]]
| data-sort-value="2019" | 2019-07-21<br/>2019
|-
|
|
| ''[[:d:Q4149704|Nikolay Konstantinovitsj Grinko]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-12-17
| [[Милькавичы (Навагрудский районы)|Милькавичы]]
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
| data-sort-value="2021" | 2021-02-05
|-
|
|
| ''[[:d:Q4173740|Vyacheslav Yegorov]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-03-02
| [[Мосальск]]
| ''[[:d:Q222344|кинооператор]]''
|
|
| data-sort-value="1993" | 1993-11-01
|-
|
|
| ''[[:d:Q13478602|Taras Gavrilovitsj Desjatkin]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-04-26
| ''[[:d:Q1094910|Megino-Kangalassky District]]''
| ''[[:d:Q18576582|металлург]]''
|
|
| data-sort-value="2018" | 2018-02-14
|-
|
|
| ''[[:d:Q113412711|Казицын, Юрий Владимирович]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-10-25
| ''[[:d:Q4268090|Луговой (Тамалан кӀошт)]]''
|
|
|
| data-sort-value="1976" | 1976-08-09
|-
|
| 1952
| ''[[:d:Q120279269|Il‘tezar Il‘jič Abramovič]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-08-19
|
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q4127500|A.P. Karpinsky Russian Geological Research Institute]]''
|
| data-sort-value="2015" | 2015-10-12
|-
|
| 1954
| ''[[:d:Q136141574|Пётр Міхайлавіч Судзілоўскі]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-02-13
| [[Судзилы]]
|
| ''[[:d:Q815266|Belaruskali]]''<br/>''[[:d:Q4315007|Беларусь милли тарих архивлары]]''
|
| data-sort-value="2000" | 2000-02-14
|-
|
| 1953
| ''[[:d:Q130412591|Anatoly Botkunov]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-01-31
| [[Раевка (Әлшәй районы)|Раевка]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[галим]]
|
|
| data-sort-value="1996" | 1996-10-14
|-
|
|
| ''[[:d:Q4400114|Dmitry Rundkvist]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-08-10
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q4146793|Vernadsky State Geological Museum]]''
| [[:commons:Category:Dmitry Rundkvist|Dmitry Rundkvist]]
| data-sort-value="2022" | 2022-01-15
|-
|
| 1953
| ''[[:d:Q22919537|Vladimir Milashev]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-12-28
| [[Санкт-Петербург]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q4101971|All Russian Research Institute of Geology and Mineral Resources of the World Ocean]]''
| [[:commons:Category:Vladimir Milashev|Vladimir Milashev]]
| data-sort-value="2015" | 2015-05-22
|-
|
|
| ''[[:d:Q28097220|Vadim Arkadevitsj Sajusjev]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-01-16
| [[Новосибирск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q41240808|Yulian Evgen'evich Pogrebitskij]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-10-14
| [[Санкт-Петербург]]
| [[галим]]
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
| [[:commons:Category:Yulian Pogrebitsky|Yulian Pogrebitsky]]
| data-sort-value="2006" | 2006-04-08
|-
|
|
| ''[[:d:Q4190180|Борис Семенович Зейлик]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-01-05
| [[Одесса]]
| [[галим]]
|
|
| data-sort-value="2021" | 2021-01-29
|-
|
|
| ''[[:d:Q4269741|Felix Lurie]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-08-14
| [[Санкт-Петербург]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q10429346|библиограф]]''<br/>''[[:d:Q819438|Mining technologist]]''
|
|
| data-sort-value="2025" | 2025-06-17
|-
|
|
| ''[[:d:Q4416826|Konstantin Sergeev]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-07-25
| ''[[:d:Q4274875|Майково]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
| data-sort-value="2010" | 2010-04-29
|-
|
|
| ''[[:d:Q20745341|Lev Kuklin]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-08-17
| [[Яңа Зыбков]]
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
|
| data-sort-value="2004" | 2004-06-22
|-
|
|
| [[Сергей Крылов]]
| data-sort-value="1931" | 1931-12-06
| [[Бөгелмә]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''
|
| data-sort-value="1997" | 1997-01-20
|-
|
|
| ''[[:d:Q55103629|Tatyana Greyver]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-12-07
| [[Санкт-Петербург]]
| [[галим]]
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
|
| data-sort-value="2012" | 2012-05-04
|-
|
|
| ''[[:d:Q56309995|Jurij Michajlovič Kartašov]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-12-29
| [[Санкт-Петербург]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
| data-sort-value="2015" | 2015-05-15
|-
|
| 1954
| ''[[:d:Q109358245|Vladimir Nazarovich Zemisev]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-12-23
| [[Кировград]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q123471100|Всесоюзный научно-исследовательский институт горной геомеханики и маркшейдерского дела]]''
|
| data-sort-value="1999" | 1999-09-22
|-
|
| 1954
| ''[[:d:Q113882305|Мальцев Веніамін Миколайович]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-07-11
| ''[[:d:Q18771237|Vorovatka]]''
| [[язучы]]
| ''[[:d:Q4166078|Donbasantracyt]]''
|
| data-sort-value="1986" | 1986-06-11
|-
|
| 1954
| ''[[:d:Q129651783|Jams Savrasov]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-01-05
| ''[[:d:Q4412331|Төньяк край]]''
| ''[[:d:Q12094958|геофизик]]''<br/>[[галим]]
| ''[[:d:Q294508|ALROSA]]''<br/>''[[:d:Q4063897|Amakinskaya Geological Exploration Expedition]]''<br/>''[[:d:Q134998919|Botuobinskaya Geological Exploration Expedition]]''
| [[:commons:Category:James Savrasov|James Savrasov]]
| data-sort-value="2008" | 2008-11-18
|-
|
|
| ''[[:d:Q131190557|Борис Борисович Кудряшов]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-06-10
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q63346063|geological surveying]]''
|
|
| data-sort-value="2002" | 2002-04-12
|-
|
|
| [[Каһһәр Мәхкәмов]]
| data-sort-value="1932" | 1932-04-16
| [[Хуҗанд|Хуҗант]]
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
| data-sort-value="2016" | 2016-06-08
|-
|
| 1954
| ''[[:d:Q21636550|Nikolai Bulychev]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-02-17
| [[Яраң]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты<br/>''[[:d:Q1511650|Тула дәүләт университеты]]''
|
| data-sort-value="2016" | 2016-11-28
|-
|
|
| ''[[:d:Q66436551|Yury Mstislavovich Smirnov]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-11-04
| [[Удомля]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4453265|Тверь дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4186932|Zaporozhye Titanium & Magnesium Combine]]''
|
| data-sort-value="2020" | 2020-02-08
|-
|
| 1956
| ''[[:d:Q133443816|Irina Dobrokhotova]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-12-27
| [[Санкт-Петербург]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q12094958|геофизик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4398063|Серго Орджоникидзе исемендәге Россия дәүләт геология разведкасы университеты]]''
|
| data-sort-value="2025" | 2025-12-09
|-
|
| 1955
| ''[[:d:Q134453182|Nikolay Romanov]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-08-27
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q12094958|геофизик]]''<br/>[[галим]]
| ''[[:d:Q294508|ALROSA]]''<br/>''[[:d:Q4063897|Amakinskaya Geological Exploration Expedition]]''
| [[:commons:Category:Nikolay Romanov|Nikolay Romanov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1805456|Alexander Gorodnitsky]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-03-20
| [[Санкт-Петербург]]
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q488205|автор-башкаручы]]''<br/>''[[:d:Q12094958|геофизик]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q215144|bard]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q7498982|РФА океанбелем институты]]''
| [[:commons:Category:Alexander Gorodnitsky|Alexander Gorodnitsky]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4096576|Vladimir Britanishsky]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-07-16
| [[Санкт-Петербург]]
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q12094958|геофизик]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
|
|
| data-sort-value="2015" | 2015-12-24
|-
|
|
| ''[[:d:Q4526785|Genrikh Shteynberg]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-02-13
| [[Санкт-Петербург]]
| [[галим]]
|
|
| data-sort-value="2020" | 2020-12-28
|-
|
|
| ''[[:d:Q16629739|Mark Verba]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-05-04
| [[Санкт-Петербург]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
|
|
| data-sort-value="2019" | 2019-11-05
|-
|
|
| ''[[:d:Q30345921|Valery Mironenko]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-03-01
| [[Санкт-Петербург]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4201471|Е. М. Сергеев ис. РФА геоэкология институты]]''
|
| data-sort-value="2000" | 2000-01-26
|-
|
|
| ''[[:d:Q39040022|Victor Glebovitskiy]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-01-26
| [[Санкт-Петербург]]
| [[галим]]
|
|
| data-sort-value="2017" | 2017-08-18
|-
|
|
| ''[[:d:Q39389070|David Dodin]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-11-13
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q4101971|All Russian Research Institute of Geology and Mineral Resources of the World Ocean]]''
|
| data-sort-value="2020" | 2020-04-21
|-
|
|
| ''[[:d:Q60660077|Leonid Sosnovski]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-07-25
| [[Палессе (Чачэрский районы)|Палессе]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q689800|Пермь илкүләм тикшеренү политехника университеты]]''<br/>''[[:d:Q6510229|Belarusian State University of Food and Chemical Technologies]]''<br/>''[[:d:Q1964941|Belarusian State University of Transport]]''<br/>''[[:d:Q56153119|Alexandrovsky Machine Building Plant]]''
|
| data-sort-value="2023" | 2023-02-10
|-
|
|
| ''[[:d:Q4163432|Nikolai Dobretsov]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-01-15
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201469|V. S. Sobolev Institute of Geology and Mineralogy]]''
| [[:commons:Category:Nikolai Dobretsov|Nikolai Dobretsov]]
| data-sort-value="2020" | 2020-12-23
|-
|
|
| ''[[:d:Q15065463|Sergey Goldin]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-01-28
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q12094958|геофизик]]''
| ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''
|
| data-sort-value="2007" | 2007-05-18
|-
|
| 1966
| ''[[:d:Q33091901|Igor Tolstikhin]]''
| data-sort-value="1936" | 1936
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q16335312|геохимик]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4135690|Geological Institute of the Russian Academy of Sciences]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q47453031|Геннадий Павлович Лузин]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-04-04
| [[Мияс]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
| data-sort-value="2000" | 2000-01-25
|-
|
| 1962
| ''[[:d:Q502041|Andrei Bitov]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-05-27
| [[Санкт-Петербург]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q11774202|эссеист]]''
| [[А. М. Горький исемендәге Әдәбият институты]]
| [[:commons:Category:Andrei Bitov|Andrei Bitov]]
| data-sort-value="2018" | 2018-12-03
|-
|
|
| ''[[:d:Q2914853|Hazret Sovmen]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-05-01
| ''[[:d:Q4072767|Afipsip]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
| [[:commons:Category:Hazret Sovmen|Hazret Sovmen]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4154667|Mikhail Danilov]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-07-14
| [[Архангельск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Mikhail Danilov|Mikhail Danilov]]
| data-sort-value="2011" | 2011-01-05
|-
|
|
| ''[[:d:Q23656248|Viktor Fjodorovitsj Netsjaev]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-06-28
| ''[[:d:Q4484199|Filistovo]]''
| ''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>[[эшкуар]]
|
|
| data-sort-value="2009" | 2009-12-02
|-
|
|
| ''[[:d:Q29358627|Michail Daniilovitsj Belonin]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-08-29
| [[Санкт-Петербург]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4127526|All Russia Petroleum Research Exploration Institute]]''
|
| data-sort-value="2006" | 2006-09-12
|-
|
|
| ''[[:d:Q90020494|Efryushina Ninel]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-07-22
| ''[[:d:Q559317|Anna]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q4483580|Institute of Physical Chemistry]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q110856267|Sergey Ivanovich Romanovsky]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-07-13
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q4127500|A.P. Karpinsky Russian Geological Research Institute]]''
|
| data-sort-value="2005" | 2005-08-24
|-
|
|
| ''[[:d:Q115236332|Пётр Мікалаевіч Касцюковіч]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-11-22
| [[Вяляцичы (Барысавский районы)|Вяляцичы]]
|
| ''[[:d:Q55216985|Інстытут меліярацыі НАН Беларусі]]''<br/>''[[:d:Q55713524|Faculty of Civil Engineering of BNTU]]''
|
| data-sort-value="2014" | 2014-11-09
|-
|
| 1959
| ''[[:d:Q132396804|Vladimir Grib]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-02-26
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[галим]]
| ''[[:d:Q4412003|Severalmaz]]''
| [[:commons:Category:Vladimir Pavlovich Grib|Vladimir Pavlovich Grib]]
| data-sort-value="1995" | 1995-12-25
|-
|
|
| ''[[:d:Q12090780|Boris Ivanovitsj Voevoda]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-04-03
| [[Анапа]]
| ''[[:d:Q12094958|геофизик]]''
| ''[[:d:Q1968183|Донецк милли техника университеты]]''
|
| data-sort-value="2008" | 2008-01-27
|-
|
|
| ''[[:d:Q126969711|Олег Фёдорович Путиков]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-06-03
| [[Санкт-Петербург]]
| [[галим]]
|
|
| data-sort-value="2024" | 2024-03-30
|-
|
|
| ''[[:d:Q4394233|Nikolay Rzhevsky]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-12-16
| [[Санкт-Петербург]]
| [[язучы]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4525366|Aleksandr Shkurko]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-01-28
| ''[[:d:Q19618816|Lednev]]''
| [[галим]]
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
|
| data-sort-value="2008" | 2008-10-23
|-
|
| 1961
| ''[[:d:Q30345968|Yury Marin]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-08-02
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q85967223|Pranabjyoti Deka]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-07-21
| [[Kälküttä|Кәлкүттә]]
| [[язучы]]<br/>[[профессор]]<br/>''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''<br/>''[[:d:Q6625963|язучы-романист]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4475791|Gauhati University]]''
|
| data-sort-value="2024" | 2024-04-06
|-
|
|
| ''[[:d:Q96143913|Anatoliy Kapustin]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-01-10
| [[Бобруйск|Бабруйск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Anatoliy Kapustin|Anatoliy Kapustin]]
|
|-
|
| 1965
| ''[[:d:Q17043689|V. A. Ermolenko]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-10-31
| [[Әулиекүл]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>[[язучы]]
| ''[[:d:Q17043277|Institute of Geological Sciences of the National Academy of Sciences of Belarus]]''<br/>''[[:d:Q815268|Беларус милли техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''
|
| data-sort-value="2015" | 2015-09-22
|-
|
|
| ''[[:d:Q29865185|Anatoly Kozyrev]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-03-26
| [[Сычёвка районы]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4144711|Mining Institute KSC RAS]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q51277028|Nikolay Proskuryakov]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-06-01
| ''[[:d:Q18806787|Sharovitsy]]''
| ''[[:d:Q820037|шахтёр]]''<br/>''[[:d:Q18524075|тау инженеры]]''
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
|
| data-sort-value="1994" | 1994-05-17
|-
|
|
| ''[[:d:Q55650218|Georgiĭ Paruirovich Avetisov]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-06-24
| [[Тверь]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q107017212|некрополист]]''
| ''[[:d:Q4101971|All Russian Research Institute of Geology and Mineral Resources of the World Ocean]]''
|
| data-sort-value="2020" | 2020-10-27
|-
|
|
| ''[[:d:Q115618962|Леанід Анатольевіч Барысенка]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-01-03
| [[Шклов|Шклоу]]
|
| ''[[:d:Q3918587|Беларусь-Россия университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q11817616|Pyotr Kaluhin]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-09-13
| ''[[:d:Q20122491|Кудзіна]]''
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q815266|Belaruskali]]''
|
|
|-
|
| 1965
| ''[[:d:Q109487254|Vitaly A. Stepanov]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-11-15
|
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q887753|Punsalmaagiin Ochirbat]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-01-23
| ''[[:d:Q167764|Zavkhan Province]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Punsalmaagiin Ochirbat|Punsalmaagiin Ochirbat]]
| data-sort-value="2025" | 2025-01-17
|-
|
|
| ''[[:d:Q15063191|Vitalij Fortygin]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-12-22
| [[Чиләбе]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
| 1980
| ''[[:d:Q128568924|László Bánhidi]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-09-27
| ''[[:d:Q668318|Sárospatak]]''
| ''[[:d:Q18524075|тау инженеры]]''<br/>''[[:d:Q1326886|инженер-электрик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
| data-sort-value="1991" | 1991-11-09
|-
|
|
| ''[[:d:Q2626950|Valery Serdyukov]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-11-09
| [[Харошавка (Буда-Кашалёвский районы)|Харошавка]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
| [[:commons:Category:Valery Serdyukov|Valery Serdyukov]]
|
|-
|
|
| [[Станислав Филиппов]]
| data-sort-value="1945" | 1945-09-26
| ''[[:d:Q925845|Otradnensky District]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
|
| data-sort-value="2020" | 2020-12-10
|-
|
|
| ''[[:d:Q111286524|Gennady Shirokonosov]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-07-29
|
|
| [[Федерация Советы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4159769|Afiyaddin Cəlilov]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-08-01
| [[Нахчыван]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
| data-sort-value="1994" | 1994-09-29
|-
|
| 1971
| ''[[:d:Q106430322|Анатолій Данілавіч Смычнік]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-10-13
| [[Заелица]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q815268|Беларус милли техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q815266|Belaruskali]]''
|
|
|-
|
| 1971
| ''[[:d:Q130606891|Henrietta Altman-Kissinger]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-03-21
| [[Выборг]]
| ''[[:d:Q69423232|киносценарист]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30345673|Vyacheslav Genievich Rumynin]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-11-16
|
| [[галим]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|-
|
| 1997-06-27
| [[Владимир Путин]]
| data-sort-value="1952" | 1952-10-07
| ''[[:d:Q28133957|Профессор В. Ф. Снегирёв ис. 6 нчы бала тудыру йорты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[SSRB däwlät iminlek komitäte|ССҖБ дәүләт иминлек кәмитите]]<br/>''[[:d:Q2031025|First Chief Directorate]]''<br/>''[[:d:Q4476368|Administrative Directorate of the President of the Russian Federation]]''<br/>''[[:d:Q2060629|Presidential Administration of Russia]]''
| [[:commons:Category:Vladimir Putin|Vladimir Putin]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4209144|Anatoly Kalashnik]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-11-07
| ''[[:d:Q4092538|Bolshói Beisug]]''
| [[галим]]
|
|
|
|-
|
|
| [[Сергей Миронов]]
| data-sort-value="1953" | 1953-02-14
| [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
| [[:commons:Category:Sergey Mikhailovich Mironov|Sergey Mikhailovich Mironov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q13124462|Nazir Mustafa Karamagi]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-12-13
| ''[[:d:Q158725|Tanganyika Territory]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15074426|Gennady Ivanov]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-09-24
| [[Бөек Новгород]]
|
|
|
|
|-
|
| 1982
| [[Владимир Литвиненко]]
| data-sort-value="1955" | 1955-08-14
| [[Краснодар крае]]
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q18524075|тау инженеры]]''
|
| [[:commons:Category:Vladimir Litvinenko|Vladimir Litvinenko]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q100699756|Журавлёв, Владимир Клавдиевич]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-02-04
| [[Оленегорск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56307611|Sherkhan Abilov]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-01-15
| [[Кәнтау]]
| [[язучы]]
|
|
|
|-
|
| 1982
| ''[[:d:Q113512383|Yuri Volkotrub]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-06-01
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q7541856|керамист]]''<br/>''[[:d:Q15472169|иганәче]]''<br/>[[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q12094958|геофизик]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4295593|Arsen Mirzaev]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-06-28
| [[Санкт-Петербург]]
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>[[язучы]]
| ''[[:d:Q4430540|РСФСР язучылар берлеге]]''<br/>''[[:d:Q4112279|Vita Nova]]''
|
|
|-
| 1979-08
| 1984-07
| ''[[:d:Q104247645|Pavel Talalay]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-10-14
| [[Санкт-Петербург]]
|
| ''[[:d:Q1432030|Җилин университеты]]''<br/>''[[:d:Q1074097|China University of Geosciences]]''<br/>Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4199890|Konstantin Ilkovsky]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-01-12
| ''[[:d:Q2359080|Batagay]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| [[:commons:Category:Konstantin Ilkovsky|Konstantin Ilkovsky]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60322687|Rakhim Azimov]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-08-16
| ''[[:d:Q2499450|Shurab]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Rakhim Azimov|Rakhim Azimov]]
|
|-
|
| 1986
| ''[[:d:Q97314443|Andrey А. Sorokin]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-10-04
| [[Киев]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q30274464|Institute of Geology and Nature Management]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12172231|Шорш Халид Саид]]''
| data-sort-value="1965" | 1965
| [[Әрбил]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q59177479|Tatyana Aleksandrova]]''
| data-sort-value="1966" | 1966
|
| [[галим]]<br/>[[профессор]]
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты<br/>''[[:d:Q4154230|Россия фәннәр академиясенең Ерак Көнчыгыш бүлекчәсе]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q99861219|Іван Іванавіч Галаваты]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-06-15
| [[Пагост 1]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q21468747|ташкүмер шахтёры]]''<br/>''[[:d:Q1162163|директор]]''
| ''[[:d:Q815266|Belaruskali]]''
|
|
|-
|
| 2009
| ''[[:d:Q123016041|Nikandr Pilishin]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-09-09
| [[Шахты]]
| ''[[:d:Q15283040|Eastern Orthodox bishop]]''
|
| [[:commons:Category:Nicander (Pilishin)|Nicander (Pilishin)]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q134493447|Egor Roussanov]]''
| data-sort-value="2004" | 2004-02-06
| [[Эмгерст (Нью-Йорк)|Эмгерст]]
| ''[[:d:Q11499147|сәяси активист]]''
| ''[[:d:Q847743|Dunkin']]''<br/>''[[:d:Q11288478|Wegmans]]''<br/>''[[:d:Q1337797|Office Depot]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21092695|Светлана Ганжа]]''
|
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| 1981
|
| ''[[:d:Q57850976|Alekseev]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
|
|
|-
| 1981-09-01
| 1986-06-25
| ''[[:d:Q59189731|Marina Borisovna Bubnova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Россия фәннәр академиясе]]
|
|
|-
| 1987-09
| 1993-06
| ''[[:d:Q60103440|Yevgeny Gusev]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 1982
| 1987
| ''[[:d:Q60696042|Irina Basakina]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 1978-09-01
| 1983-06-30
| ''[[:d:Q60728781|Pitambar Gautam]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1057199|Һоккайдо университеты]]''<br/>''[[:d:Q588239|Tribhuvan University]]''<br/>''[[:d:Q99285551|Tribhuvan University - Trichandra Multiple Campus]]''
|
|
|-
| 1978-09-01
| 1983-07-01
| ''[[:d:Q63973208|Vladimir Dauvalter]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 1975
|
| ''[[:d:Q80213198|Svetlana Bauer]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>[[математик]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q81578070|Vitaly Nesis]]''
|
|
| ''[[:d:Q484876|chief executive officer]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q84808154|Evgeny Zlotnikov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
|
|
|-
| 2015-10-01
| 2019-06-30
| ''[[:d:Q89412219|Aleksandr Danilov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
|
|
|-
| 2012-09-01
| 2017-07-01
| ''[[:d:Q95306606|Mishel R Markovski]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|-
| 2005-09-01
| 2011-06-30
| ''[[:d:Q102072857|Tatiana Chvileva]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Санкт-Петербург дәүләт тау университеты
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
== Моны да карагыз ==
* [[Россия университетлары исемлеге]]
[[Төркем:Әлифба буенча университетлар]]
[[Төркем:1773 елда нигезләнгән уку йортлары]]
[[Төркем:Россия университетлары]]
[[Төркем:Нефть һәм газ юнәлешле югары уку йортлары]]
[[Төркем:Санкт-Петербург университетлары]]
f786kq1glj7vly2jdlb2gs54e126x7a
Санкт-Петербург дәүләт архитектура-төзелеш университеты
0
204609
5963253
5913177
2026-06-15T01:45:59Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963253
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''{{Label|Q1628728|lang=tt}}''' ({{lang-ru|{{Label|Q1628728|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q1628728|lang=en}}}}) — [[архитектура]], [[транспорт]], [[инженер]]-[[экология]] системлары өлкәләрендә белгечләрне әзерли торган [[Санкт-Петербург]] [[югары уку йорты]].
== Тарих ==
[[1832 ел]]да нигезләнгән. Шул чактан бирле [[Адмираллык районы]]нда урнашкан төп бинасы нигезендә эшли.
== Танылган шәхесләр ==
=== Ректорлар ===
=== Укытучылар ===
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q1628728. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p108/Q1628728/p580:башлау,p108/Q1628728/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p69,p106,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! әлма-матер
! һөнәр төре
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
|
|
| ''[[:d:Q55106343|Энрольд, Фёдор Иванович]]''
| data-sort-value="1828" | 1828
| [[Могилёв]]
| ''[[:d:Q48940342|Элемтә юллары мөһәндисләре институты]]''
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1877" | 1877
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q2834236|Alexandre von Hohen]]''
| data-sort-value="1856" | 1856-08-12
| [[Архангельск]]
| ''[[:d:Q628254|Император сынлы сәнгать академиясе]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q11479517|handicrafter]]''
| data-sort-value="1914" | 1914-03-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4403824|Мікалай Савельеў]]''
| data-sort-value="1867" | 1867
|
| ''[[:d:Q58036807|Граждан инженерлары институты]]''
| [[инженер]]
| No/unknown value
|
|-
|
|
| [[Александр Гегелло]]
| data-sort-value="1891" | 1891-07-10
| [[Днипро]]
| Санкт-Петербург дәүләт архитектура-төзелеш университеты<br/>''[[:d:Q58036807|Граждан инженерлары институты]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-08-11
| [[Мәскәү]]
|-
| 1929
|
| ''[[:d:Q4419745|Grigory Simonov]]''
| data-sort-value="1893" | 1893-02-07
| [[Ташкент]]
| Санкт-Петербург дәүләт архитектура-төзелеш университеты
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-01-31
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4506447|Nikolai Tsytovich]]''
| data-sort-value="1900" | 1900-05-13
| ''[[:d:Q16576884|Mchiničy]]''
| Санкт-Петербург дәүләт архитектура-төзелеш университеты
| ''[[:d:Q11424604|Җир белегече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-04-26
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q1806495|Lazar Khidekel]]''
| data-sort-value="1904" | 1904-02-29
| [[Витебск]]
| ''[[:d:Q4112365|Vitebsk People's Art School]]''<br/>Санкт-Петербург дәүләт архитектура-төзелеш университеты
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q15296811|рәсемче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-11-22
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 1929
|
| ''[[:d:Q4078737|Armen Barutchev]]''
| data-sort-value="1904" | 1904-08-24
| ''[[:d:Q158903|Шуша]]''
| ''[[:d:Q1483704|Vkhutein]]''<br/>''[[:d:Q4146802|State Institute of Art History]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q644687|иллюстратор]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-01-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q116693804|Lev Velikovsky]]''
| data-sort-value="1905" | 1905-03-08
| [[Могилёв]]
| ''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q4475845|Марксизм-ленинизм университеты]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-01-14
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4211356|Valentin Kamensky]]''
| data-sort-value="1907" | 1907-09-16
| [[Тула]]
| ''[[:d:Q2378801|Петербург дәүләт тимер юллар университеты]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-11-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
| 1935
| ''[[:d:Q128710998|Ірына Паўлаўна Глінская]]''
| data-sort-value="1909" | 1909-12-21
| [[Мсцислав]]
| ''[[:d:Q94318187|Магілёўскі Беларускі педагагічны тэхнікум]]''<br/>''[[:d:Q1483704|Vkhutein]]''
|
| data-sort-value="1997" | 1997-02-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
| 1949
| ''[[:d:Q25590142|Уладзімір Аляксеевіч Афанасьеў]]''
| data-sort-value="1913" | 1913-07-05
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q4201516|И. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институты]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| data-sort-value="1998" | 1998
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q106650822|Александр Матвеевич Масленников]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-08-27
| ''[[:d:Q18807014|Шиковка]]''
| Санкт-Петербург дәүләт архитектура-төзелеш университеты
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102287992|Andrey Punin]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-06-22
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q2378801|Петербург дәүләт тимер юллар университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201516|И. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институты]]''
| ''[[:d:Q11486702|архитектура тарихчысы]]''<br/>[[инженер]]<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
| data-sort-value="2020" | 2020-11-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 1973
| 1974
| ''[[:d:Q12098405|Feodosii Humeniuk]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-09-06
| ''[[:d:Q4401700|Rybchyntsi]]''
| ''[[:d:Q120729609|Dnipropetrovsk Art School]]''<br/>''[[:d:Q4201516|И. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институты]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
|
|
|-
| 1976
| 2018
| ''[[:d:Q131738330|Vassily Goryunov]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-07-21
| [[Хабарау|Хабаровск]]
| Санкт-Петербург дәүләт архитектура-төзелеш университеты
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q11486702|архитектура тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q17391659|architectural theoretician]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="2018" | 2018-05-29
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q65157291|Юдина, Антонина Фёдоровна]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-12-17
| [[Киров өлкәсе]]
| Санкт-Петербург дәүләт архитектура-төзелеш университеты
| [[укытучы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109492634|Анисимов, Сергей Михайлович]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-09-09
| [[Санкт-Петербург]]
| Санкт-Петербург дәүләт архитектура-төзелеш университеты
| [[галим]]
|
|
|-
| 1986
| 1989
| ''[[:d:Q131369550|Лоскутова Марина Викторовна]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-09-06
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q757391|Central European University]]''
| ''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18634448|Yevgeny Korolyov]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-02-24
| [[Пенза өлкәсе]]
| ''[[:d:Q4348484|Пенза дәүләт архитектура һәм төзелеш университеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
| 2013-09-01
|
| ''[[:d:Q88889574|Olga Tomchina]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2019-09-01
| 2023-08-31
| ''[[:d:Q94514117|Maxim Polyakov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4201622|Россия фәннәр академиясе Себер бүлекчәсенең Анатолий Васильевич Николаев исемендәге Органик булмаган химия институты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
=== Тәмамлаучылар ===
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q1628728. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p69/Q1628728/p580:башлау,p69/Q1628728/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
| 1835
| 1840
| ''[[:d:Q14521142|Mikhail Ikonnikov]]''
| data-sort-value="1818" | 1818
|
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1897" | 1897-07-09
| [[Киев]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4085079|Rudolf Bernhard]]''
| data-sort-value="1819" | 1819-05-20
| ''[[:d:Q12378826|Vohnja manor]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| ''[[:d:Q628254|Император сынлы сәнгать академиясе]]''
| data-sort-value="1887" | 1887-08-03
| [[Тарту]]
|-
|
| 1844
| ''[[:d:Q56378293|Андрэй Акімавіч Палонскі]]''
| data-sort-value="1819" | 1819
|
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''
|
| No/unknown value
|
|-
| 1837
| 1843
| ''[[:d:Q56376513|Пётр Палікарпаў]]''
| data-sort-value="1820" | 1820
|
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''
|
| No/unknown value
|
|-
| 1839
| 1844
| ''[[:d:Q56740343|Мікалай Чарвінскі]]''
| data-sort-value="1822" | 1822
|
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| No/unknown value
|
|-
|
| 1844
| ''[[:d:Q12108918|Nikolay Karchevskiy]]''
| data-sort-value="1824" | 1824
|
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1900" | 1900
|
|-
| 1842
| 1849
| ''[[:d:Q56512284|Lieŭ Sadoŭski]]''
| data-sort-value="1827" | 1827
|
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
|
|
|-
| 1842
| 1851
| ''[[:d:Q56877616|Nikolay Voskresenskiy]]''
| data-sort-value="1827" | 1827
|
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''
|
| No/unknown value
|
|-
|
|
| [[Павел Аникин (1827)|Павел Аникин]]
| data-sort-value="1827" | 1827-12-01
| [[Чуел өязе]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1891" | 1891-12-26
| [[Казан]]
|-
| 1843
| 1851
| ''[[:d:Q60575999|Казімір Пальчэўскі]]''
| data-sort-value="1828" | 1828
|
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1873" | 1873-06-18
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q121288741|Uscin Halinievič]]''
| data-sort-value="1829" | 1829-06-05
| [[Минск]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1893" | 1893-02-12
| [[Россия империясе]]<br/>[[Калининград]]
|-
|
| 1855
| ''[[:d:Q16453061|Ivanas Levickis]]''
| data-sort-value="1830" | 1830
|
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''
|
| data-sort-value="1894" | 1894
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q22137712|Mikhalovski Boleslav Guéorgіïovitch]]''
| data-sort-value="1830" | 1830
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1909" | 1909-03-22
|
|-
| 1843
| 1851
| ''[[:d:Q57154185|Сяргей Пятровіч Іваноў]]''
| data-sort-value="1830" | 1830
|
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q16640505|губернскі архітэктар]]''
|
| No/unknown value
|
|-
| 1847
| 1852
| ''[[:d:Q56681731|Ivan Kaliankievič]]''
| data-sort-value="1831" | 1831
| [[Гродно губернасы]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| No/unknown value
|
|-
| 1845
| 1852
| ''[[:d:Q56810052|Nikolay Vysotskiy]]''
| data-sort-value="1831" | 1831-01-19
| [[Невель]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1907" | 1907
|
|-
| 1843
| 1852
| ''[[:d:Q57200759|Іван Рыгоравіч Іваноў]]''
| data-sort-value="1831" | 1831
|
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| No/unknown value
|
|-
| 1845
| 1853
| ''[[:d:Q61834241|Піліп Кіпрыянавіч Ягалкоўскі]]''
| data-sort-value="1831" | 1831
|
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| No/unknown value
|
|-
|
| 1852
| ''[[:d:Q57162056|Мікалай Іванавіч Валковіч]]''
| data-sort-value="1832" | 1832
|
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| No/unknown value
|
|-
|
| 1857
| ''[[:d:Q57265510|August Strauch]]''
| data-sort-value="1833" | 1833
|
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''
|
| No/unknown value
|
|-
| 1852
| 1857
| ''[[:d:Q12115672|Valerian Kulikovsky]]''
| data-sort-value="1835" | 1835
|
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1910" | 1910
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30960428|Edward Julian Charmański]]''
| data-sort-value="1836" | 1836
|
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| No/unknown value
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56281974|Grigoriy Perkhurov]]''
| data-sort-value="1836" | 1836
|
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
|
|
|-
| 1852
| 1858
| ''[[:d:Q56612827|Аляксей Паўлавіч Сітнікаў]]''
| data-sort-value="1836" | 1836
|
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1875" | 1875-10-18
|
|-
| 1849
| 1855
| ''[[:d:Q56872353|Мікалай Паўлавіч Васкрасенскі]]''
| data-sort-value="1836" | 1836-09-13
|
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''
|
| No/unknown value
|
|-
|
| 1857
| ''[[:d:Q61401782|Yevgeny Kudryavtsev]]''
| data-sort-value="1837" | 1837-10-07
| [[Пенза]]
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
| data-sort-value="1904" | 1904-06-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
| 1862
| ''[[:d:Q113757132|Эдмунд Сямёнавіч Міляноўскі]]''
| data-sort-value="1837" | 1837
|
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
|
|
|-
| 1853
| 1859
| [[Лев Хрщонович]]
| data-sort-value="1838" | 1838
| [[Минск]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1907" | 1907-05-14
| [[Казан]]
|-
| 1852
| 1861
| ''[[:d:Q56751384|Мікалай Аляксеевіч Шацілаў]]''
| data-sort-value="1838" | 1838
|
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1884" | 1884-10-07
|
|-
| 1851
| 1860
| ''[[:d:Q56709659|Канстанцін Ягоравіч Чакмасаў]]''
| data-sort-value="1839" | 1839
|
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1877" | 1877-05-05
|
|-
| 1853
| 1858
| ''[[:d:Q56871256|Дзмітрый Сяргеевіч Вашчынін]]''
| data-sort-value="1839" | 1839
|
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''
|
| No/unknown value
|
|-
| 1858
| 1863
| ''[[:d:Q9250408|Edmund Fryk]]''
| data-sort-value="1840" | 1840-10-15
| [[Гродно губернасы]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''
|
| data-sort-value="1920" | 1920
| [[Каунас]]
|-
| 1853
| 1861
| ''[[:d:Q56153917|Мікалай Ягоравіч Чакмасаў]]''
| data-sort-value="1840" | 1840
|
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| No/unknown value
|
|-
| 1853
| 1862
| ''[[:d:Q56311965|Веньямін Веньямінавіч Пакроўскі]]''
| data-sort-value="1840" | 1840<br/>1839
| [[Могилев губернасы|Мәгилү гөбернәсе]]
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1882" | 1882-08-15
|
|-
| 1855
| 1861
| ''[[:d:Q56425041|Aleksandr Rakov]]''
| data-sort-value="1840" | 1840
|
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| No/unknown value
|
|-
|
| 1861
| ''[[:d:Q56215152|Міхаіл Васільевіч Айвазаў]]''
| data-sort-value="1841" | 1841
|
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1895" | 1895
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12150299|Салько Микола Маркович]]''
| data-sort-value="1842" | 1842
|
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
|
|
|-
| 1855-09-19
| 1861
| ''[[:d:Q56868202|Мікалай Густававіч Вейдэнбаум]]''
| data-sort-value="1842" | 1842-07-19
|
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''
|
| data-sort-value="1872" | 1872
|
|-
|
| 1863
| ''[[:d:Q57325383|Рыгор Атабальдавіч Глазер]]''
| data-sort-value="1842" | 1842
|
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1900" | 1900
|
|-
| 1855
| 1863
| ''[[:d:Q61829943|Andrey Fessalonitskiy]]''
| data-sort-value="1842" | 1842
|
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''
|
| No/unknown value
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q136373329|Nikanor Tverdoxlebov]]''
| data-sort-value="1842" | 1842
|
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1897" | 1897
|
|-
| 1855
| 1863
| ''[[:d:Q56887839|Мікалай Мікалаевіч Пантюхін]]''
| data-sort-value="1843" | 1843
|
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| No/unknown value
|
|-
| 1857
| 1865
| ''[[:d:Q57278780|Андронік Паўлавіч Пылкоў]]''
| data-sort-value="1843" | 1843
|
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1889" | 1889-05-06
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56151463|Рыгор Якаўлевіч Стрыжэўскі]]''
| data-sort-value="1844" | 1844
|
|
|
| No/unknown value
|
|-
| 1863
| 1868
| ''[[:d:Q57279016|Dmitry Valerianovich Znobishin]]''
| data-sort-value="1844" | 1844-08-10
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1914" | 1914
| [[Омск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4156244|Nicolas de Rochefort]]''
| data-sort-value="1846" | 1846
| [[Париж]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1905" | 1905-02-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q56253099|Mikhail Voshchinin]]''
| data-sort-value="1846" | 1846
| [[Курск]]
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1894" | 1894
|
|-
| 1862
| 1867
| ''[[:d:Q60441399|Міхаіл Аляксандравіч Сакалоў]]''
| data-sort-value="1846" | 1846
|
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
|
|
|-
| 1863
| 1868
| ''[[:d:Q60580738|Vladimir Prussak]]''
| data-sort-value="1846" | 1846
|
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1917" | 1917
|
|-
| 1867
| 1873
| ''[[:d:Q12677697|Vincentas Gorskis]]''
| data-sort-value="1848" | 1848
|
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1901" | 1901
|
|-
|
| 1875
| ''[[:d:Q57976309|Пётр Гаўрылавіч Старжынскі]]''
| data-sort-value="1848" | 1848
|
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
|
|
|-
| 1868
| 1873
| ''[[:d:Q60687970|Konstantin Tikhomirov]]''
| data-sort-value="1848" | 1848-12-13
| [[Витебск]]
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="1913" | 1913-08-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 1872
| 1875
| ''[[:d:Q60571650|Іван Алаізіевіч Навацкі]]''
| data-sort-value="1849" | 1849
|
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| No/unknown value
|
|-
| 1868
| 1873
| ''[[:d:Q56512930|Vasiliy Sazonov]]''
| data-sort-value="1850" | 1850
|
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| No/unknown value
|
|-
|
| 1872
| ''[[:d:Q57972027|Aleksandr Starzhinskiy]]''
| data-sort-value="1850" | 1850
| [[Минск]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''
|
| data-sort-value="1906" | 1906
|
|-
| 1872
| 1879
| ''[[:d:Q60735820|Sergey Tikhomirov]]''
| data-sort-value="1850" | 1850
|
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1913" | 1913-07-19
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q56162081|Fyodor fon Fride]]''
| data-sort-value="1851" | 1851
| [[Могилёв]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q16640505|губернскі архітэктар]]''
|
| data-sort-value="1894" | 1894-12-08
| [[Вологда]]
|-
|
| 1874
| ''[[:d:Q17318471|Aleksandr Klementiev]]''
| data-sort-value="1852" | 1852
| [[Орёл губернасы]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1920" | 1920
|
|-
| 1872
| 1878
| ''[[:d:Q56258015|Piotr Zalataroŭ]]''
| data-sort-value="1852" | 1852
|
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| No/unknown value
|
|-
| 1867
| 1874
| ''[[:d:Q56689480|Vasiliy Pavlov]]''
| data-sort-value="1852" | 1852
|
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| No/unknown value
|
|-
| 1868
| 1874
| ''[[:d:Q57195044|Stepan Sakharov]]''
| data-sort-value="1852" | 1852
|
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| No/unknown value
|
|-
| 1870
| 1875
| ''[[:d:Q60687430|Яўген Фёдаравіч Прусак]]''
| data-sort-value="1852" | 1852
|
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1877" | 1877-10-05
|
|-
| 1871
| 1876
| ''[[:d:Q57314913|Aleksandr Nektar'yevskiy]]''
| data-sort-value="1853" | 1853
|
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| No/unknown value
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56678312|Fyodor Afanas'yev]]''
| data-sort-value="1854" | 1854
|
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q16640505|губернскі архітэктар]]''
|
| No/unknown value
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q9374047|Wiktor Junosza Piotrowski]]''
| data-sort-value="1855" | 1855
|
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1917" | 1917
|
|-
| 1876
| 1881
| ''[[:d:Q56887625|Vasiliy Bokov]]''
| data-sort-value="1855" | 1855
|
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| No/unknown value
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56425486|Aleksandr Remer]]''
| data-sort-value="1856" | 1856
|
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q56598788|vice-governor]]''
|
| No/unknown value
|
|-
|
| 1878
| ''[[:d:Q60439166|Канстанцін Канстанцінавіч Прусак]]''
| data-sort-value="1857" | 1857
| [[Воронеж]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1895" | 1895-05-28
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
| 1882
| ''[[:d:Q113757303|Гуга Хрыстафоравіч Ваншафэ]]''
| data-sort-value="1857" | 1857-08-08
|
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''
|
| data-sort-value="1906" | 1906-07-14
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17045019|Uladzimir Koršykaŭ]]''
| data-sort-value="1858" | 1858
|
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1920" | 1920
|
|-
| 1876
| 1883
| ''[[:d:Q60578613|Aleksandr Ol'khovskiy]]''
| data-sort-value="1858" | 1858
|
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1911" | 1911
|
|-
|
| 1886
| ''[[:d:Q61742249|Włodzimierz-Stanisław Czechowski]]''
| data-sort-value="1858" | 1858
|
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| No/unknown value
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q14915238|Zdzisław Charmański]]''
| data-sort-value="1859" | 1859-08-15
| [[Днипро]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| ''[[:d:Q1164068|Харьков политехника институты]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-08-06
| [[Vilnius|Вилнүс]]
|-
| 1876
| 1885
| ''[[:d:Q56760012|Pavel Rudavskiy]]''
| data-sort-value="1859" | 1859
|
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1919" | 1919
|
|-
|
| 1881
| ''[[:d:Q60434735|Dmitriy Prussak]]''
| data-sort-value="1859" | 1859-07-16
| [[Воронеж]]
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| No/unknown value
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15209940|Mikhail Litvinov]]''
| data-sort-value="1860" | 1860
| [[Кострома]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| No/unknown value
|
|-
| 1880
| 1885
| ''[[:d:Q17280586|Piotr Kamburaŭ]]''
| data-sort-value="1860" | 1860-05-01
|
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''
|
| data-sort-value="1914" | 1914
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56151354|Раман Пятровіч Галянішчаў]]''
| data-sort-value="1860" | 1860-07-11
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''
|
|
|
|-
| 1881
| 1886
| ''[[:d:Q56273266|Vladimir Pal'shau]]''
| data-sort-value="1860" | 1860-07-01
|
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| No/unknown value
| [[Житомир]]
|-
|
|
| [[Степан Бечко-Друзин]]
| data-sort-value="1860" | 1860-07-20
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| [[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]
| No/unknown value
| No/unknown value
|-
|
|
| ''[[:d:Q30960186|Stanisław Antoni Charmański]]''
| data-sort-value="1861" | 1861
|
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
|
|
|-
| 1884
| 1892
| ''[[:d:Q56701906|Людовік Іосіфавіч Чайкоўскі]]''
| data-sort-value="1861" | 1861
|
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| No/unknown value
|
|-
| 1882
| 1887
| ''[[:d:Q56755909|Mikhail Mironenka]]''
| data-sort-value="1861" | 1861
| [[Ромны]]
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| No/unknown value
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q107106223|Бочаров, Василий Васильевич]]''
| data-sort-value="1861" | 1861
|
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1909" | 1909
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4112211|Pavel Visnevsky]]''
| data-sort-value="1862" | 1862-01-05
|
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| No/unknown value
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4219049|Lev Kekushev]]''
| data-sort-value="1862" | 1862-02-07
| [[Vilnius|Вилнүс]]<br/>[[Сембер губернасы]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>[[укытучы]]
| ''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''
| data-sort-value="1917" | 1917-01
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q28037799|Konstantin Koroedov]]''
| data-sort-value="1862" | 1862
|
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| No/unknown value
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56627890|Yevgeniy Torlin]]''
| data-sort-value="1862" | 1862
|
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| No/unknown value
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4530121|Alexander Eichenwald]]''
| data-sort-value="1863" | 1863-12-23<br/>1864-01-04
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| data-sort-value="1944" | 1944-09-12
| [[Милан]]
|-
| 1882
| 1887
| ''[[:d:Q56478598|Mikalaj Ramanaŭ]]''
| data-sort-value="1863" | 1863-10-06
|
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q10855106|appraiser]]''
|
| data-sort-value="1927" | 1927
| [[Гродно|Һродна]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4196379|Illarion Ivanov-Schitz]]''
| data-sort-value="1865" | 1865-03-28
| ''[[:d:Q19805183|Mikhaylovka]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1937" | 1937-12-07
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1891
| ''[[:d:Q4162438|Adam Ditrich]]''
| data-sort-value="1866" | 1866
| [[Варшава]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| data-sort-value="1933" | 1933
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 1884
| 1889
| ''[[:d:Q9374523|Wilhelm Sroka]]''
| data-sort-value="1866" | 1866
| [[Вискитки]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''
|
| data-sort-value="1939" | 1939-06-10
| [[Варшава]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q16710026|Fedir Mefodijovyč Oltarževs'kyj]]''
| data-sort-value="1866" | 1866-05-03
| ''[[:d:Q4167461|Drabivka]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| No/unknown value
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19616086|Измиров, Аршак Григорьевич]]''
| data-sort-value="1866" | 1866
| [[Мелитополь]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
|
|
|-
| 1885
| 1890
| ''[[:d:Q56701813|Arkadiy Savinich]]''
| data-sort-value="1866" | 1866
|
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''
|
| No/unknown value
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4190491|Adolf Zeligson]]''
| data-sort-value="1867" | 1867
| [[Варшава]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1919" | 1919-06-10
| [[Варшава]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q3651828|Alexander Zelenko]]''
| data-sort-value="1871" | 1871-09-29
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>[[инженер]]
|
| data-sort-value="1953" | 1953-07-21
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1893
| ''[[:d:Q12113034|Boris Korniyenko]]''
| data-sort-value="1871" | 1871-04-28
| [[Кропивницкий|Кропывнытскый]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1916" | 1916-04-20
| [[Харьков]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q25536469|Pyotr Kal'nin]]''
| data-sort-value="1872" | 1872
| [[Одесса]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1917" | 1917
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4114321|Vladimir Voyeykov]]''
| data-sort-value="1873" | 1873-03-18
| [[Козельск]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1948" | 1948-09-21
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q12140434|V. Peshchansʹkyĭ]]''
| data-sort-value="1873" | 1873-10-28
| [[Переяслав]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1926" | 1926-08-26
| [[Львов]]
|-
|
| 1900
| ''[[:d:Q16388678|Hovhannes Khizanyan]]''
| data-sort-value="1873" | 1873
| ''[[:d:Q2029774|Manglisi]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1952" | 1952
| [[Ереван]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18913278|Alexander Uspensky]]''
| data-sort-value="1873" | 1873-12-12
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1907" | 1907-03-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q657794|Gavriil Ter-Mikelov]]''
| data-sort-value="1874" | 1874-04-16
| [[Ставрополь]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1949" | 1949-01-14
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4181391|Nikolay Zhukov]]''
| data-sort-value="1874" | 1874-05-27
| [[Смоленск]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| ''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-06-14
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1898
| ''[[:d:Q16397850|Poghos Zourabyan]]''
| data-sort-value="1874" | 1874-01-27
| ''[[:d:Q158903|Шуша]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>[[инженер]]
|
| data-sort-value="1942" | 1942-02-21
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4130872|Rufin Gabe]]''
| data-sort-value="1875" | 1875
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1939" | 1939-02-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
| 1900
| ''[[:d:Q16368507|Anatoly Kalgin]]''
| data-sort-value="1875" | 1875-04-20<br/>1875-05-02
| [[Владикавказ]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>[[инженер]]
| ''[[:d:Q619600|Tbilisi State Academy of Arts]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-03-27
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q16400498|Vartan Sarkisov]]''
| data-sort-value="1875" | 1875-03-08
| ''[[:d:Q158903|Шуша]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1955" | 1955-03-29
| [[Бакы]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4097689|Alexey Bubyr]]''
| data-sort-value="1876" | 1876-03-16
| ''[[:d:Q4341863|Павлоград өязе]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q2145981|реставратор]]''
|
| data-sort-value="1919" | 1919
| [[Украина]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4169505|Valentin Dubovskoy]]''
| data-sort-value="1877" | 1877
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1931" | 1931
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4186133|Замятнин, Михаил Николаевич]]''
| data-sort-value="1877" | 1877-05-27
| [[Воронеж]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1929" | 1929-09-22
| [[Петергоф|Петерһоф]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4396523|Aleksandr Rosenberg]]''
| data-sort-value="1877" | 1877
|
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1935" | 1935
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4184143|Alexey Zazerskiy]]''
| data-sort-value="1878" | 1878
|
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1942" | 1942
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| [[Борис Бай]]
| data-sort-value="1878" | 1878
| [[Старокостянтынив|Старокостәнтынив]]
| ''[[:d:Q2145981|реставратор]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1942" | 1942
| [[Уфа]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q28703325|Владимир Иванович Кундерт]]''
| data-sort-value="1878" | 1878
| [[Одесса]]
| ''[[:d:Q2145981|реставратор]]''
|
| No/unknown value
|
|-
|
| 1911
| ''[[:d:Q20514068|Բագրատ Արազյան]]''
| data-sort-value="1879" | 1879-09-01
| [[Ереван]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1957" | 1957-06-16
| [[Ереван]]
|-
|
| 1901
| ''[[:d:Q56761913|Konstantin Guskov]]''
| data-sort-value="1879" | 1879
|
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''
|
| No/unknown value
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4154418|Mykola Damilovskyi]]''
| data-sort-value="1880" | 1880-12-31
| [[Чернигов|Черниһив]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1942" | 1942-03-21
| [[Киев]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q16702187|Колотов Степан Митрофанович]]''
| data-sort-value="1880" | 1880-12-22
|
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| ''[[:d:Q1741154|Киев милли төзелеш һәм архитектура университеты]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-03-13
| [[Киев]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q9335552|Serhii Tymoshenko]]''
| data-sort-value="1881" | 1881-02-05
| [[Чернигов губернасы]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q722221|Ukrainian Academy of Economics]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-07-06
| [[Пало-Альто]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q17749237|Aleksandr Ivanitsky]]''
| data-sort-value="1881" | 1881
|
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| ''[[:d:Q4304042|Мәскәү архитектура институты]]''
| data-sort-value="1947" | 1947
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q2562455|Viktor Vesnin]]''
| data-sort-value="1882" | 1882-03-28
| [[Юрьевец]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-09-17
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4418941|Siemion Sidorczuk]]''
| data-sort-value="1882" | 1882-09-01
| [[Кобрын]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1932" | 1932
| [[Ковель|Ковел]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18199896|Лео Акселевич Серк]]''
| data-sort-value="1882" | 1882-10-17
| [[Екатеринослав губернасы]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| ''[[:d:Q4303883|Мәскәү тау эше академиясе]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-07-06
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q24845308|Aleksey Zakharov]]''
| data-sort-value="1882" | 1882-02-28
| ''[[:d:Q1659010|Ust-Izhora]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1967" | 1967
| [[Чикаго]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q2834123|Alexander Vesnin]]''
| data-sort-value="1883" | 1883-05-16
| [[Юрьевец]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>''[[:d:Q15296811|рәсемче]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q2707485|сәхнә бизәүче]]''<br/>''[[:d:Q3391743|сынлы сәнгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="1959" | 1959-11-07
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q28529738|Nikolay Zaputryaev]]''
| data-sort-value="1883" | 1883-10-21
| ''[[:d:Q20177601|Medved]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1951" | 1951-11-22
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4083437|Konstantin Belyayev]]''
| data-sort-value="1884" | 1884-08-16
| [[Вологда]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
|
| data-sort-value="1942" | 1942-05-14
| [[Вологда]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q16692845|Bohdan Kelles-Krauze]]''
| data-sort-value="1885" | 1885-01-02
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1945" | 1945-09-25
| [[Люблин|Лүблин]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q19721759|Mikhail Aleksandrovich Vrangelʹ]]''
| data-sort-value="1886" | 1886-06-20
| ''[[:d:Q987345|Старобилск]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1963" | 1963-06-14
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4172542|Dmytro Diachenko]]''
| data-sort-value="1887" | 1887-08-26<br/>1887-07-26
| [[Таганрог]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1942" | 1942-05-21
| [[Сарытау өлкәсе]]
|-
| 1921
| 1922
| ''[[:d:Q75317132|Vladislav Tvardovsky]]''
| data-sort-value="1888" | 1888
|
| ''[[:d:Q266569|рәссам-мультипликатор]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q2962070|куючы-рәссам]]''<br/>''[[:d:Q1925963|рәссам-график]]''
| ''[[:d:Q3492475|Sovkino]]''<br/>''[[:d:Q158478|Ленфильм]]''<br/>''[[:d:Q4258535|Lennauchfilm]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18002843|Nikolai Stepnoy]]''
| data-sort-value="1890" | 1890-11-13
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1961" | 1961
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| [[Александр Гегелло]]
| data-sort-value="1891" | 1891-07-10
| [[Днипро]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| Санкт-Петербург дәүләт архитектура-төзелеш университеты
| data-sort-value="1965" | 1965-08-11
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1920
| ''[[:d:Q4419745|Grigory Simonov]]''
| data-sort-value="1893" | 1893-02-07
| [[Ташкент]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Санкт-Петербург дәүләт архитектура-төзелеш университеты<br/>''[[:d:Q4304042|Мәскәү архитектура институты]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-01-31
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4157606|Nikolay Demkov]]''
| data-sort-value="1894" | 1894-11-28<br/>1895
| [[Киев]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1941" | 1941
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4290851|Miron Merzhanov]]''
| data-sort-value="1895" | 1895-09-11
| ''[[:d:Q1347765|Nakhichevan-on-Don]]''
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1975" | 1975-12-13
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4136015|Georgy Gerasimov]]''
| data-sort-value="1897" | 1897-05-06
| [[Муркаш]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1972" | 1972-05-21
| [[Алматы]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q27666281|Kārlis Plaude]]''
| data-sort-value="1897" | 1897-03-15<br/>1897-03-27
| ''[[:d:Q3760491|Цесис өязе]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q107290369|физик-җылылыкчы]]''
| ''[[:d:Q498407|Латвия университеты]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-12-31
| [[Рига]]
|-
|
| 1915
| [[Sergey Eyzenşteyn]]
| data-sort-value="1898" | 1898-01-10
| [[Рига]]
| ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>''[[:d:Q7042855|монтажчы]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q222344|кинооператор]]''<br/>''[[:d:Q15296811|рәсемче]]''<br/>''[[:d:Q33231|фотограф]]''<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''<br/>''[[:d:Q11613590|театраль сәхнә мохите дизайнеры]]''<br/>''[[:d:Q1776724|театр директоры]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''
| ''[[:d:Q1130457|С. А. Герасимов исемендәге Бөтенрусия дәүләт кинематография институты]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-02-11
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4132881|Vladimir Galperin]]''
| data-sort-value="1898" | 1898
| [[Акъяр]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1971" | 1971
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
| 1935
| ''[[:d:Q114029624|Мікалай Купрыянавіч Кесель]]''
| data-sort-value="1898" | 1898
|
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q4182948|кафедра җитәкчесе]]''<br/>''[[:d:Q723682|dean]]''
| ''[[:d:Q815268|Беларус милли техника университеты]]''
| data-sort-value="1971" | 1971
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q454765|Jan Zachwatowicz]]''
| data-sort-value="1900" | 1900-03-04
| [[Гатчина]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q2145981|реставратор]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q446966|conservator]]''
| ''[[:d:Q1718656|Варшау политехника институты]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-08-18
| [[Варшава]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4506447|Nikolai Tsytovich]]''
| data-sort-value="1900" | 1900-05-13
| ''[[:d:Q16576884|Mchiničy]]''
| ''[[:d:Q11424604|Җир белегече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
| Санкт-Петербург дәүләт архитектура-төзелеш университеты<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1141929|Хәрби мөһәндис-техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q16655710|Obruchev Permafrost Institute of the USSR Academy of Sciences]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт төзелеш университеты]]<br/>''[[:d:Q4398104|Расейскі нацыянальны камітэт па тэарэтычнай і дастасоўнай мэханіцы]]''<br/>''[[:d:Q21660281|НДІАБП імя Герсеванава]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-04-26
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1924
| ''[[:d:Q21615948|Hierasim Jakuška]]''
| data-sort-value="1900" | 1900-03-03
| [[Паддубье (Магилёвский районы)|Паддубье]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1942" | 1942-01-06
| [[Минск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q123887192|Константин Николаевич Чернопятов]]''
| data-sort-value="1900" | 1900-04-23
| [[Биләү]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1978" | 1978-07-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1934
| ''[[:d:Q16658486|Uladzimir Varaksin]]''
| data-sort-value="1901" | 1901-06-22
| [[Омск]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| ''[[:d:Q815268|Беларус милли техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q1790193|Brest State Technical University]]''<br/>''[[:d:Q30878928|Byeldzyarzhprayekt]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-01-02
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4327566|Lev Aleksandrovich Noskov]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-05-12
|
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1972" | 1972-07-13
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q20030352|Piotr Popkow]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-01-23
| ''[[:d:Q19884530|Kaliteyevo]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q326358|өстәлче]]''<br/>[[инженер]]
|
| data-sort-value="1950" | 1950-10-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q51670435|Борис Александрович Биткин]]''
| data-sort-value="1903" | 1903
| [[Самар]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| No/unknown value
| [[Новосибирск]]
|-
|
| 1929
| ''[[:d:Q1806495|Lazar Khidekel]]''
| data-sort-value="1904" | 1904-02-29
| [[Витебск]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q15296811|рәсемче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Санкт-Петербург дәүләт архитектура-төзелеш университеты
| data-sort-value="1986" | 1986-11-22
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
| 1935
| ''[[:d:Q20507647|Mihran Mkhitaryan]]''
| data-sort-value="1904" | 1904-12-16
| ''[[:d:Q3975923|Van vilayet]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1972" | 1972-12-16
| [[Ереван]]
|-
| 1925
| 1929
| ''[[:d:Q55756455|Nikolay Rozanov]]''
| data-sort-value="1904" | 1904-11-12
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| ''[[:d:Q4504320|Central Institute for Research and Design of Dwelling Houses]]''
| data-sort-value="1990" | 1990-10-30
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q115920161|Andrey Chaldymov]]''
| data-sort-value="1904" | 1904-10-24
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| ''[[:d:Q4304042|Мәскәү архитектура институты]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-12-21
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1930
| ''[[:d:Q126625517|Sergei Smirnov]]''
| data-sort-value="1904" | 1904-10-19
| [[Кострома губернасы]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1979" | 1979-10-01
| [[Кизләү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4077316|Vladimir Banige]]''
| data-sort-value="1905" | 1905-02-24
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q2145981|реставратор]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
| data-sort-value="1973" | 1973-05-28
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4259243|Moisey Markovitsj Lerman]]''
| data-sort-value="1905" | 1905-08-24
| [[Витебск]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1993" | 1993
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1934
| ''[[:d:Q4306880|Alexey Mulik]]''
| data-sort-value="1905" | 1905-03
| ''[[:d:Q92577|Ivanivka]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1963" | 1963-08-17
| [[Ярославль]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q19632010|Anatoliy Sergeevitsj Ladinskiy]]''
| data-sort-value="1905" | 1905-01-28
| [[Курск]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1991" | 1991
| [[Новосибирск]]
|-
|
| 1928
| ''[[:d:Q19917924|German Grimm]]''
| data-sort-value="1905" | 1905-06-29
| [[Санкт-Петербург]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4201516|И. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институты]]''<br/>''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-10-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
| 1935
| ''[[:d:Q93742022|Іван Мартынавіч Вятрук]]''
| data-sort-value="1905" | 1905-06-18
| ''[[:d:Q2836924|Velyka Kindrativka]]''
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''
| ''[[:d:Q30878928|Byeldzyarzhprayekt]]''<br/>''[[:d:Q52835136|Магілёўграмадзянпраект]]''<br/>''[[:d:Q4476387|Упраўленне адмысловага будаўніцтва НКУС]]''<br/>''[[:d:Q20873634|Мінскпраект]]''<br/>''[[:d:Q815268|Беларус милли техника университеты]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-03-28
| [[Минск]]
|-
|
| 1936
| ''[[:d:Q105048377|Mikalaj Maksimiec]]''
| data-sort-value="1905" | 1905
| [[Бялысток|Белосток]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1956" | 1956-04-15
| [[Гродно|Һродна]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q108691926|Хомутецкий, Николай Федорович]]''
| data-sort-value="1905" | 1905-11-23
| [[Николаевск (Волгоград өлкәсе)|Николаевск]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1973" | 1973-09-09
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4149979|Ivan Grishmanov]]''
| data-sort-value="1906" | 1906-10-17
| ''[[:d:Q394872|Selizharovsky District]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1979" | 1979-01-04
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15205901|Andriej Burilin]]''
| data-sort-value="1906" | 1906
| ''[[:d:Q4210427|Kaluga Uyezd]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1950" | 1950-10-28
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21093957|Γκεόργκι Γκολόντοφ]]''
| data-sort-value="1906" | 1906
| ''[[:d:Q984324|Petrovskoye, Yaroslavl Oblast]]''
|
|
| data-sort-value="1981" | 1981
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1934
| ''[[:d:Q22250110|Mikhail Androsov]]''
| data-sort-value="1906" | 1906-01-12
| ''[[:d:Q21334803|Akulichi]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| ''[[:d:Q30878928|Byeldzyarzhprayekt]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-10-14
|
|-
|
| 1938
| ''[[:d:Q109327622|Dmitry Batalov]]''
| data-sort-value="1906" | 1906-10-22
| [[Екатеринбург]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1967" | 1967-09-25<br/>1967-11-25
| [[Киев]]
|-
|
| 1934
| [[Мидхәт Булатов]]
| data-sort-value="1907" | 1907-04-18
| [[Тубыл губернасы|Тубыл гөбернәсе]]<br/>[[Пәргәр|Исән]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
| data-sort-value="2004" | 2004
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65154682|Alexandr Naumov]]''
| data-sort-value="1907" | 1907-08-29
| ''[[:d:Q4016283|Volovo]]''
| [[укытучы]]
|
| data-sort-value="1997" | 1997-05-31
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4524498|Аркадий Николаевич Ширяев]]''
| data-sort-value="1908" | 1908
| ''[[:d:Q4274918|Maymaksansky Territorial Okrug]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| No/unknown value
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17045981|Міхаіл Антонавіч Ваўчак]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-11-11
| ''[[:d:Q4198534|Izdeshkovo]]''
|
|
| data-sort-value="1967" | 1967-10-24
|
|-
|
| 1938
| ''[[:d:Q20513907|Գառնիկ Քամալյան]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-01-06
| [[Ыгдыр]]
| ''[[:d:Q1281618|сынчы]]''
|
| data-sort-value="1973" | 1973-01-24
| [[Ереван]]
|-
|
|
| [[Мәхмүт Игъламов]]
| data-sort-value="1908" | 1908-05-01
| [[Урта Йорткүл]]
|
|
| data-sort-value="1973" | 1973
| [[Казан]]
|-
|
| 1937
| ''[[:d:Q96972152|Міхаіл Фёдаравіч Кудзінаў]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-12-14
| [[Сарытау өлкәсе]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| ''[[:d:Q30878928|Byeldzyarzhprayekt]]''<br/>''[[:d:Q20873634|Мінскпраект]]''<br/>''[[:d:Q45234277|БелНДІПгорадабудаўніцтва]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-02-09
| [[Минск]]
|-
|
| 1937
| ''[[:d:Q98593873|Мадэст Іванавіч Томах]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-05-20
| ''[[:d:Q4319879|Mykytivka Railway Station]]''
|
| ''[[:d:Q30878928|Byeldzyarzhprayekt]]''<br/>''[[:d:Q64868085|Committee on Architecture and Construction of the Gomel Regional Executive Committee]]''<br/>''[[:d:Q60299914|Камітэт па архітэктуры і будаўніцтве Магілёўскага аблвыканкама]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-01-31
|
|-
|
| 1934
| ''[[:d:Q110903506|Махонько Микола Петрович]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-10-29
| [[Минеральные Воды]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| No/unknown value
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4077759|Nikolay Baranov]]''
| data-sort-value="1909" | 1909-11-14
| ''[[:d:Q27505974|Osiedle Starosielce]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| ''[[:d:Q4304042|Мәскәү архитектура институты]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-04-20
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4078982|Toleu Basenov]]''
| data-sort-value="1909" | 1909-09-12
| ''[[:d:Q980931|Shalkar District]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1976" | 1976-05-04
| [[Алматы]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4290045|Innokenti Meltshakov]]''
| data-sort-value="1909" | 1909-02-08
| [[Иркутск]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| ''[[:d:Q4304042|Мәскәү архитектура институты]]''
| data-sort-value="1991" | 1991
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q23656645|Viktor Fromzel]]''
| data-sort-value="1909" | 1909-04-13
| [[Архангельск]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="2001" | 2001
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
| 1931
| ''[[:d:Q56669290|Наталля Мікалаеўна Макляцова]]''
| data-sort-value="1909" | 1909-10-08
| ''[[:d:Q56669291|Мсціслаўская Слабодка]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| ''[[:d:Q30878928|Byeldzyarzhprayekt]]''<br/>''[[:d:Q45278700|Belpromproyekt]]''<br/>''[[:d:Q815268|Беларус милли техника университеты]]''
| data-sort-value="1993" | 1993-08-14
|
|-
|
| 1937
| ''[[:d:Q66827700|Борис Федорович Исаев]]''
| data-sort-value="1909" | 1909-08-18
| [[Акмәсҗит]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="2006" | 2006-03-13
| [[Акмәсҗит]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4170163|Mikhail Dudin]]''
| data-sort-value="1910" | 1910-01-13
| [[Свислач (горад)|Свислач]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="2003" | 2003-06-10
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1931
| ''[[:d:Q4398940|Boris Rubanenko]]''
| data-sort-value="1910" | 1910-08-16
| [[Самар]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4304042|Мәскәү архитектура институты]]''<br/>''[[:d:Q4504320|Central Institute for Research and Design of Dwelling Houses]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-05-06
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q13376227|Grigory Zakharov]]''
| data-sort-value="1910" | 1910-11-16
| ''[[:d:Q16020486|Дмитровский]]''
| ''[[:d:Q2145981|реставратор]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1982" | 1982-09-30
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q28359471|Kusiel Gutin]]''
| data-sort-value="1910" | 1910-03-31
| [[Городец]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1976" | 1976-02-22
| [[Петрозаводск]]
|-
| 1928
| 1933
| ''[[:d:Q100709276|Vladimir Pilyavsky]]''
| data-sort-value="1910" | 1910-07-07<br/>1910-07-20
| [[Курск]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q11486702|архитектура тарихчысы]]''
|
| data-sort-value="1984" | 1984-05-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
| 1934
| ''[[:d:Q123150022|Maria Tsubikova]]''
| data-sort-value="1910" | 1910
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1991" | 1991
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q123596268|Игорь Михайлович Петров]]''
| data-sort-value="1910" | 1910-05-13
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1980" | 1980-01-18
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4054926|Lev Abramov]]''
| data-sort-value="1911" | 1911-06-14
| [[Варшава]]
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''<br/>''[[:d:Q15980158|язучы-документалист]]''<br/>''[[:d:Q30176225|язышу аркылы шаһмат уйнаучы]]''
|
| data-sort-value="2004" | 2004-02-29
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4391542|Յան Ռեբայն]]''
| data-sort-value="1911" | 1911-11-11
| ''[[:d:Q4073357|Achikulak]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1996" | 1996
| [[Ростов-на-Дону]]
|-
|
| 1937
| ''[[:d:Q4457125|Edmond Tigranyan]]''
| data-sort-value="1911" | 1911-03-09
| [[Гөмре]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1994" | 1994-12-21
| [[Ереван]]
|-
|
| 1937
| ''[[:d:Q22250060|Георгій Арцёмавіч Парсаданаў]]''
| data-sort-value="1911" | 1911-09-10
| [[Владикавказ]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| ''[[:d:Q30878928|Byeldzyarzhprayekt]]''<br/>''[[:d:Q56464900|Упраўленне па будаўніцтве і архітэктуры Мінскага аблвыканкама]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-10-16
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55652717|Mikhail Mikhaĭlovich Zherbin]]''
| data-sort-value="1911" | 1911-12-24
| [[Санкт-Петербург]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1741154|Киев милли төзелеш һәм архитектура университеты]]''
| data-sort-value="2004" | 2004-06-08
| [[Киев]]
|-
|
|
| [[Рәшит Мортазин]]
| data-sort-value="1911" | 1911-05-01
| [[Троицк (Чиләбе өлкәсе)|Троицк]]
|
|
| data-sort-value="1987" | 1987-01-23
| [[Казан]]
|-
|
|
| [[Давид Гольдгор]]
| data-sort-value="1912" | 1912-10-25
| [[Минск]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1982" | 1982-07-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18043524|Andrei Grushke]]''
| data-sort-value="1912" | 1912-01-05
| [[Самар]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1989" | 1989
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
| 1937
| ''[[:d:Q2079061|Pavel Aleksandrovič Rappoport]]''
| data-sort-value="1913" | 1913-06-29
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| ''[[:d:Q4201536|Institute for the History of Material Culture]]''<br/>''[[:d:Q4201516|И. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институты]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-09-11
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4237600|Vladimir Krantz]]''
| data-sort-value="1913" | 1913-02-17
| [[Моздок|Мәздәк]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| data-sort-value="2003" | 2003-07-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15079285|Aleksandr Aleksandrovitsj Sizov]]''
| data-sort-value="1913" | 1913-06-23
| [[Архангельск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1972" | 1972-12-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q31366893|Leonid Batalov]]''
| data-sort-value="1913" | 1913-08-09
| [[Россия империясе]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1989" | 1989
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1941
| ''[[:d:Q123301166|Артюхов, Валентин Михайлович]]''
| data-sort-value="1913" | 1913-05-11
| ''[[:d:Q1000404|Прылукы]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1978" | 1978-09-02
| [[Акъяр]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4223311|Boris Klenevsky]]''
| data-sort-value="1914" | 1914-01-30
| [[Гәнҗә]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1963" | 1963-11-17
| [[Псков]]
|-
|
| 1938
| ''[[:d:Q4443545|Alvian Platonovitsj Strasjnov]]''
| data-sort-value="1914" | 1914-08-13
| [[Ярославль]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1986" | 1986
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q64438438|Тафф, Александр Павлович]]''
| data-sort-value="1914" | 1914-03-28
| [[Даугавпилс]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| ''[[:d:Q4348484|Пенза дәүләт архитектура һәм төзелеш университеты]]''
| data-sort-value="1989" | 1989
| [[Минск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4224740|Juriy Alfredovitsj Knopmoes]]''
| data-sort-value="1915" | 1915
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
| data-sort-value="1956" | 1956-09-18
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4285998|Juriy Jakovlevitsj Matsjeret]]''
| data-sort-value="1915" | 1915-12-30
| [[Россия империясе]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="2003" | 2003-09-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
| 1938
| ''[[:d:Q115803186|Михайлова Тетяна Володимирівна]]''
| data-sort-value="1915" | 1915-09-29
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| ''[[:d:Q12110156|Kyivproekt]]''<br/>''[[:d:Q1741154|Киев милли төзелеш һәм архитектура университеты]]''<br/>''[[:d:Q4059255|Akademii͡a stroitelʹstva i arkhitektury SSSR]]''<br/>''[[:d:Q55086972|Kyiv Research and Design Institute]]''<br/>''[[:d:Q25431913|Науково-дослідний інститут теорії та історії архітектури і містобудування]]''
| No/unknown value
| [[Киев]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q131425384|Борис Николаевич Смирнов]]''
| data-sort-value="1916" | 1916-07-19
| [[Дмитров]]
| ''[[:d:Q21778977|инженер-төзүче]]''
|
| No/unknown value
|
|-
|
| 1940
| ''[[:d:Q3339592|Dzhulyetta Kyuchariants]]''
| data-sort-value="1917" | 1917-05-07
|
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q11486702|архитектура тарихчысы]]''
|
| data-sort-value="2009" | 2009
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4203539|Vasily Isayev]]''
| data-sort-value="1917" | 1917-08-13
| ''[[:d:Q4383365|Pudozhsky Uyezd]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2008" | 2008-10-14
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1941
| ''[[:d:Q56341148|Ігар Канстанцінавіч Елісееў]]''
| data-sort-value="1917" | 1917-01-27
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| ''[[:d:Q30878928|Byeldzyarzhprayekt]]''<br/>''[[:d:Q52846959|Institute Belniis]]''<br/>''[[:d:Q815268|Беларус милли техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q1790193|Brest State Technical University]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-05-10
|
|-
|
| 1941
| ''[[:d:Q56513599|Лідзія Іосіфаўна Анікіна]]''
| data-sort-value="1917" | 1917-06-24
| [[Ростов-на-Дону]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| ''[[:d:Q30878928|Byeldzyarzhprayekt]]''<br/>''[[:d:Q52835146|Мінскграмадзянпраект]]''<br/>''[[:d:Q85504125|Літдзіпрагарбуд]]''
| data-sort-value="2007" | 2007-01-14
| ''[[:d:Q190828|Petah Tikva]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q125883020|Marianna Taranovskaya]]''
| data-sort-value="1917" | 1917-09-30
| [[Полтава өлкәсе|Палтау өлкәсе]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
|
| data-sort-value="1983" | 1983-02-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q131361961|Александр Степанович Болтинов]]''
| data-sort-value="1917" | 1917-03-12
| [[Днипро]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1993" | 1993-07-31
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q136544036|Кира Ипполитовна Левичева-Александрович]]''
| data-sort-value="1917" | 1917
|
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q2145981|реставратор]]''
|
| data-sort-value="1993" | 1993
|
|-
|
| 1940
| ''[[:d:Q4066249|Viktor Anikin]]''
| data-sort-value="1918" | 1918-01-14
| [[Алатыр]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q30878928|Byeldzyarzhprayekt]]''<br/>''[[:d:Q815268|Беларус милли техника университеты]]''
| data-sort-value="1997" | 1997-09-23
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4245342|Vladimir Kuzmin]]''
| data-sort-value="1918" | 1918
| [[Воронеж өлкәсе]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q811122|төзүче]]''
|
| data-sort-value="1994" | 1994
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4538665|Emil Iosifovitsj Jarmolinskiy]]''
| data-sort-value="1918" | 1918-12-11
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1994" | 1994
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
| 1941
| ''[[:d:Q16671206|Mordukh Livshits]]''
| data-sort-value="1918" | 1918-04-17
| [[Рэчыца (авыл)|Речытса]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| ''[[:d:Q45208746|Дзіпрасельбуд]]''<br/>''[[:d:Q56476097|Voneproekt]]''<br/>''[[:d:Q30878928|Byeldzyarzhprayekt]]''<br/>''[[:d:Q56390178|Белкамунпраект]]''<br/>''[[:d:Q54301764|Белжылпраект]]''<br/>''[[:d:Q30879013|Белдзіпрагандаль]]''
| data-sort-value="1998" | 1998-03-07
| [[Минск]]
|-
|
| 1941
| ''[[:d:Q4448178|Georgy Sysoev]]''
| data-sort-value="1919" | 1919-10-17
| [[Вологда]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| ''[[:d:Q30878928|Byeldzyarzhprayekt]]''<br/>''[[:d:Q1964452|Minsk State Art College]]''<br/>''[[:d:Q1975956|Belarusian State Academy of Arts]]''<br/>''[[:d:Q20873634|Мінскпраект]]''<br/>''[[:d:Q30879013|Белдзіпрагандаль]]''
| data-sort-value="2010" | 2010-01-05
| [[Минск]]
|-
|
| 1956
| ''[[:d:Q86605316|Мікалай Васілевіч Бялоў]]''
| data-sort-value="1919" | 1919-12-08
| ''[[:d:Q16644156|Dievo-Gorodishche]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| ''[[:d:Q1296887|Новосибирск дәүләт архитектура һәм төзелеш университеты]]''<br/>''[[:d:Q1790193|Brest State Technical University]]''
| data-sort-value="1999" | 1999
| [[Брест]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q56770702|Обухов, Фёдор Васильевич]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-07-16
| [[Ленинград өлкәсе]]
| ''[[:d:Q107711|янгынчы]]''
|
| data-sort-value="2011" | 2011-12-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1950
| ''[[:d:Q56475620|Элкано Маркавіч Гальдштэйн]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-03-28
| [[Минск]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| ''[[:d:Q56476097|Voneproekt]]''<br/>''[[:d:Q30878928|Byeldzyarzhprayekt]]''
| data-sort-value="2006" | 2006-07-28
|
|-
|
| 1953
| ''[[:d:Q70908572|Іосіф Давыдавіч Левін]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-11-09
| [[Бобруйск|Бабруйск]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| ''[[:d:Q70908878|Гарпраект]]''<br/>''[[:d:Q70909033|Ваенмарпраект]]''<br/>''[[:d:Q20873634|Мінскпраект]]''<br/>''[[:d:Q45208746|Дзіпрасельбуд]]''
| data-sort-value="2011" | 2011-01-03
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4098905|Gennadiy Nikanorovitsj Boeldakov]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-11-17
| ''[[:d:Q16709282|Углич өязе]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1990" | 1990-12-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q30879094|Anatoly Shashkov]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-08-02
| ''[[:d:Q24729048|Shilovo]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="2015" | 2015-02-12
| [[Выборг]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4338631|Oļģerts Ostenbergs]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-01-28
| [[Даугавпилс]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| ''[[:d:Q411895|Рига техника университеты]]''
| data-sort-value="2012" | 2012-12-13
|
|-
|
| 1951
| ''[[:d:Q18131023|Yevgeny Kireyev]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-08-07
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="2006" | 2006-12-01
| [[Калуга]]
|-
|
| 1950
| ''[[:d:Q47507768|Mikhail Tsvirko]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-11-30
| [[Беларус Совет Социалистик Республикасы]]
| [[инженер]]
|
|
|
|-
|
| 1951
| ''[[:d:Q90809020|Юрый Уладзіміравіч Львоў]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-08-07
| [[Алматы]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="2012" | 2012-12-30
| [[Сочи]]
|-
|
| 1955
| ''[[:d:Q98086098|Ігар Ісідаравіч Сянкевіч]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-03-15
| [[Минск]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| ''[[:d:Q30878928|Byeldzyarzhprayekt]]''<br/>''[[:d:Q45234277|БелНДІПгорадабудаўніцтва]]''<br/>''[[:d:Q56628079|Дзяржкамітэт Рэспублікі Беларусь па архітэктуры і будаўніцтве]]''<br/>''[[:d:Q56880183|Белдзяржэкспертыза Мінбудархітэктуры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q106650822|Александр Матвеевич Масленников]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-08-27
| ''[[:d:Q18807014|Шиковка]]''
|
| Санкт-Петербург дәүләт архитектура-төзелеш университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16335396|Boris Veller]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-02-08
| [[Бөек Новгород]]
| ''[[:d:Q1340643|төзүче]]''<br/>[[профессор]]
|
| data-sort-value="2013" | 2013-03-31
| [[Мурманск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q16432224|Mikhail Levin]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-01-28
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-10-29
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18634846|Vladimir Popov]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-12-24
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q16258947|beamter]]''
|
| data-sort-value="2020" | 2020-11-03
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q19351579|Aleksandr Shver]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-05-18
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q2145981|реставратор]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="2015" | 2015-02-09
| [[Выборг]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q60692872|Yuri Sergeevich Ushakov]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-01-18<br/>1928
| [[Бабаево]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1925963|рәссам-график]]''
|
| data-sort-value="1996" | 1996
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q23656244|Nikolay Nadyozhin]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-06-05
| [[Псков]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="2005" | 2005-10-02
| ''[[:d:Q1266569|Lisy Nos]]''
|-
|
| 1952
| ''[[:d:Q135219595|Зося Наполеоновна Ракицкая]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-01-07
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q13382576|ишүче]]''
|
| data-sort-value="2004" | 2004
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q24010613|Yakov Golyakov]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-05-17
| [[Мәскәү]]
| [[шагыйрь]]
|
| data-sort-value="2004" | 2004-04-21
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1958
| ''[[:d:Q93655047|Альберт Арсеньевіч Васільеў]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-12-01
| ''[[:d:Q13637405|Parfyonovo]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| ''[[:d:Q30878928|Byeldzyarzhprayekt]]''<br/>''[[:d:Q60286605|Белкааппраект]]''<br/>''[[:d:Q45234277|БелНДІПгорадабудаўніцтва]]''
| data-sort-value="2017" | 2017
| [[Минск]]
|-
|
| 1955
| ''[[:d:Q96474823|Юрый Аляксандравіч Іваноў]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-06-20
| [[Түбән Новгород]]
| ''[[:d:Q2305987|structural engineer]]''
| ''[[:d:Q96474835|Данецкі філіял Дзіпраграда]]''<br/>''[[:d:Q57316194|Закарпатдзіпраград]]''<br/>''[[:d:Q20873634|Мінскпраект]]''
|
|
|-
|
| 1955
| ''[[:d:Q96943689|Леў Сямёнавіч Краўчыня]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-06-19
| [[Екатеринбург]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| ''[[:d:Q20873634|Мінскпраект]]''<br/>''[[:d:Q45234277|БелНДІПгорадабудаўніцтва]]''<br/>''[[:d:Q59860915|Нацыянальны дызайн-цэнтр]]''
| data-sort-value="1998" | 1998-12-08
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4061638|Gennady Alekseyev]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-06-18
| [[Санкт-Петербург]]
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q6625963|язучы-романист]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
|
| data-sort-value="1987" | 1987-03-09<br/>1987-03-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
| 1956
| ''[[:d:Q95816983|Генрых Уладзіміравіч Губіш]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-04-07
| [[Дүшәнбе]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| ''[[:d:Q95817065|Таджыкпраект]]''<br/>''[[:d:Q20873634|Мінскпраект]]''<br/>''[[:d:Q56390178|Белкамунпраект]]''<br/>''[[:d:Q54301764|Белжылпраект]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4100380|Dmitry Butyrin]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-06-11
|
| ''[[:d:Q2145981|реставратор]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="2010" | 2010-03-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15081609|Boris Leyzerovitsj Potjomkin]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-02-08
|
| [[композитор]]<br/>[[шагыйрь]]
|
| data-sort-value="1978" | 1978-04-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
| 1959
| ''[[:d:Q57169792|Ігар Іванавіч Фралоў]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-06-23
| [[Быхов|Быхау]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| ''[[:d:Q52835136|Магілёўграмадзянпраект]]''<br/>''[[:d:Q3918587|Беларусь-Россия университеты]]''<br/>''[[:d:Q4070890|Mahilioŭ Architecture and Civil Engineering College]]''
|
|
|-
|
| 1957
| ''[[:d:Q94825321|Іна Рыгораўна Голубева]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-01-13
| [[Хабарау|Хабаровск]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| ''[[:d:Q94825611|Карэлграмадзянпраект]]''<br/>''[[:d:Q52835136|Магілёўграмадзянпраект]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4224583|Evgeny Kliachkin]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-03-23
| [[Санкт-Петербург]]
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q753110|җырлар авторы]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q488205|автор-башкаручы]]''<br/>[[язучы]]
|
| data-sort-value="1994" | 1994-07-30
| [[Исраил]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4464821|Valentin Tublin]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-05-23
| [[Санкт-Петербург]]
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q864380|биограф]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16637875|Vladimir Golman]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-03-01
| [[Санкт-Петербург]]
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q811122|төзүче]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-03-31
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q16702781|Vladimir Korotkov]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-11-09
|
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="2016" | 2016-08-27
|
|-
|
| 1957
| ''[[:d:Q96677948|Леакадзія Платонаўна Каленікава]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-01-04
| [[Минск]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| ''[[:d:Q56379231|Homel citizen project]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4404309|Савченко, Юрий Тимофеевич]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-03-17
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="2025" | 2025-11-01
|
|-
|
| 1958
| ''[[:d:Q136746958|Nikolay N. Karasyov]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-06-05
| ''[[:d:Q16693412|Ryabovo]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4078990|Anatoly Basin]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-04-29
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56256073|Николай Иванович Попов]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-11-24
| [[Санкт-Петербург]]
| [[инженер]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4223271|Lidia Klement]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-07-08
| [[Санкт-Петербург]]
| [[җырчы]]
|
| data-sort-value="1964" | 1964-06-16
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4245385|Ninel Nikolayevna Kuzmina]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-09-19
| ''[[:d:Q543008|Svirstroy]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q2145981|реставратор]]''
|
| data-sort-value="2020" | 2020-05-31
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4336255|Vitaliy Vladimirovitsj Orechov]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-07-20
| [[Тула]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="2014" | 2014-11-16
| [[Красноярск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4398750|Vadim Rokhlin]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-04-25
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q1925963|рәссам-график]]''
|
| data-sort-value="1985" | 1985-08-25
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q16637583|Головачёва, Лидия Ивановна]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-10-25
| [[Тамбов]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q16955|Цинхуа университеты]]''
| data-sort-value="2011" | 2011-06-15
| [[Орёл]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q62713861|Vladimir Kulikov]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-11-27
| [[Тула]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| ''[[:d:Q1511650|Тула дәүләт университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q63623660|Valerian Samoylenko]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-07-06
| [[Екатеринбург]]
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| ''[[:d:Q4243515|Кубан дәүләт технология университеты]]''
| data-sort-value="2019" | 2019-05-03
| [[Краснодар]]
|-
|
| 1963
| ''[[:d:Q98059996|Віктар Савельевіч Саенка]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-07-10
| [[Камьянске]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| ''[[:d:Q56379231|Homel citizen project]]''
|
|
|-
|
| 1966
| ''[[:d:Q99179867|Аляксей Рыгоравіч Шчэрба]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-12-20
| [[Осиповичи|Асиповичы]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| ''[[:d:Q20873634|Мінскпраект]]''<br/>''[[:d:Q96673971|Белдзіпрабіясінтэз]]''<br/>''[[:d:Q56628079|Дзяржкамітэт Рэспублікі Беларусь па архітэктуры і будаўніцтве]]''<br/>''[[:d:Q60020656|Белрэстаўрацыя]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q2640005|Yevgeny Nesterenko]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-01-08
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''<br/>''[[:d:Q753110|җырлар авторы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>[[җырчы]]<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q98834013|bass singer]]''
| ''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| data-sort-value="2021" | 2021-03-20
| [[Вена шәһәре|Вена]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q24352200|Evgeniy Borisovitsj Fjodorov]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-09-27
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q26243680|Ernst Voskresensky]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-04-12
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="2000" | 2000-12-15
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q63089608|Natalya Batorevich]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-11-11
|
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-06-24
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97663695|Славин, Александр Ильич]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-04-07
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12115550|Кузьминский, Георгий Георгиевич]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-01-06
| [[Акъяр]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1995" | 1995-09-24
| [[Акъяр]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q65144379|Устинов, Борис Георгиевич]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-06-14
|
|
|
| data-sort-value="2020" | 2020-01-16
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q138609465|Владимир Высотин]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-03-22
| ''[[:d:Q4539070|Yartsevo]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1995" | 1995-12-27
| [[Ярославль]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4390059|Aleksandr Rappaport]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-10-23
| [[Вологда]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q17391659|architectural theoretician]]''<br/>''[[:d:Q17391654|architecture critic]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
|
| data-sort-value="2025" | 2025-02-19
| [[Рига]]
|-
|
| 1972
| ''[[:d:Q131738330|Vassily Goryunov]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-07-21
| [[Хабарау|Хабаровск]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q11486702|архитектура тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q17391659|architectural theoretician]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Санкт-Петербург дәүләт архитектура-төзелеш университеты
| data-sort-value="2018" | 2018-05-29
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q132999291|Մարգարիտա Շտիգլից]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-07-18
| ''[[:d:Q28526838|Вторые Ключики]]''
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4364364|Vladimir Plamenevskiy]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-06-26
| [[Акъяр]]
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]
|
| data-sort-value="2003" | 2003-05-26
| ''[[:d:Q335422|Listvyanka]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q4493944|Vladimir Fyodorov]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-09-10
| [[Петрозаводск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
|
|
|-
|
| 1973
| ''[[:d:Q65157291|Юдина, Антонина Фёдоровна]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-12-17
| [[Киров өлкәсе]]
| [[укытучы]]
| Санкт-Петербург дәүләт архитектура-төзелеш университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q107644691|Худяев Вячеслав Иванович]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-03-06
| [[Сыктывкар]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
|
| 1971
| ''[[:d:Q4273818|Abdyrakhman Mavlyanov]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-09-13
| ''[[:d:Q401943|Aksy District]]''
| [[галим]]
| ''[[:d:Q6452356|Kyrgyz Technical University]]''
| data-sort-value="2020" | 2020-07-22
| [[Бишкәк]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4409171|Ivan Sautov]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-09-16
| [[Таллинн]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="2008" | 2008-08-01
| [[Финляндия]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q609435|Eduard Gurvits]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-01-30
| [[Могылив-Подильскый|Моһылив-Подилскый]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[мэр]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q672086|Arkady Melua]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-02-07
| [[Козятын|Козәтын]]
| ''[[:d:Q2516866|нәшир]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>[[инженер]]
| ''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы һәм техника институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109492634|Анисимов, Сергей Михайлович]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-09-09
| [[Санкт-Петербург]]
| [[галим]]
| Санкт-Петербург дәүләт архитектура-төзелеш университеты<br/>''[[:d:Q522109|Wrocław University of Science and Technology]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4536009|Nikita Yaveyn]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-08-04
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| ''[[:d:Q4201516|И. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4111055|Aleksandr Viktorov]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-03-14
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| ''[[:d:Q4101976|All-Russian Scientific Research And Design Institute of Energy Technology]]''
| data-sort-value="2020" | 2020-05-24
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15075519|Victor Nilov]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-03-23
| [[Санкт-Петербург]]
| [[офицер]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q133835257|Olga Taratynova]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-09-14
|
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1960874|Александр Беглов]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-05-19
| [[Бакы]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q124770455|Вязалов, Сергей Юрьевич]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-06-04
| ''[[:d:Q3484355|Verkhnyaya Inta]]''
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18043791|Yevgeny Antipov]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-04-12
| [[Санкт-Петербург]]
| [[шагыйрь]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q24010784|Semjon Viktorovitsj Vatman]]''
| data-sort-value="1959" | 1959
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4407698|Санкт-Петербург дәүләт мәдәният институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q7688987|Vladimir Grigoryev]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-12-30
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
|
|
|-
|
| 1984
| ''[[:d:Q61115657|József Bacskai]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-08-12
| ''[[:d:Q945622|Geszteréd]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|
|-
|
| 1983
| ''[[:d:Q106193398|Yevgeny Gerasimov]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-10-25
| [[Бийск]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| ''[[:d:Q63969381|Leningrad Scientific Research And Design Institute]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15064435|Aleksej Belous]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-05-01
| ''[[:d:Q4468172|Tyosovo-Netylsky]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4225980|Vladimir Kogan]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-04-27
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q806798|банкир]]''<br/>[[эшкуар]]
|
| data-sort-value="2019" | 2019-06-19
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q55850897|Nikolay Ivanovitsj Pasjada]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-02-01
| ''[[:d:Q4469499|Udovichenki]]''
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
| 1981
| 1986
| ''[[:d:Q29315112|Viktor Mechtcherine]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-09-18
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Дрезден техник университеты]]<br/>''[[:d:Q678965|University of Kaiserslautern]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q100704926|Lyudmila Kogan]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-08-14
| [[Санкт-Петербург]]
| [[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q811122|төзүче]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4370655|Sergei Polonsky]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-12-01
| [[Санкт-Петербург]]
| [[эшкуар]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21011350|Artur Kirilenko]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-06-22
| [[Һорливка]]
| [[эшкуар]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q921496|Sergey Shnurov]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-04-12
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>[[җырчы]]<br/>[[композитор]]<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q1415090|кинокөйязар]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q855091|гитарист]]''<br/>''[[:d:Q488205|автор-башкаручы]]''<br/>''[[:d:Q355242|showman]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q12374149|rock musician]]''<br/>''[[:d:Q12360214|bass guitarist]]''<br/>''[[:d:Q1259917|эскрипкәче]]''<br/>''[[:d:Q1214796|double-bassist]]''<br/>''[[:d:Q56425414|media manager]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
| ''[[:d:Q4299380|radio Modern]]''<br/>[[НТВ]]<br/>''[[:d:Q7220288|Petersburg – Channel 5]]''<br/>''[[:d:Q1754271|STS]]''<br/>''[[:d:Q20854272|Match TV]]''<br/>[[Первый канал (Россия)|Первый канал]]
|
|
|-
| 1993
| 2002
| ''[[:d:Q110732820|Alexander Krechmer]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-06-05
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q11486702|архитектура тарихчысы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q85867537|Michael Fenichev]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-12-04
| ''[[:d:Q7956|Lomonosovsky District]]''
|
|
|
|
|-
|
| 2011
| ''[[:d:Q112993211|Ёлкин, Борис Андреевич]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-03-22
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q57083836|Аляксандр Іванавіч Шпакоўскі]]''
| No/unknown value
|
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| No/unknown value
|
|-
| 1878
| 1883
| ''[[:d:Q58003425|Leonid Viner]]''
| No/unknown value
|
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| No/unknown value
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q58006785|Sergej Pinajev]]''
| No/unknown value
|
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''
|
| No/unknown value
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q58007856|Aleksandr Nikołajewicz Sonin]]''
| No/unknown value
|
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''
|
| No/unknown value
|
|-
| 2006
| 2007
| ''[[:d:Q85906717|Pavel A Orlov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q189022|Лундын импирия көллияте]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
== Моны да карагыз ==
{{Портал|Мәгариф|Россия Федерациясе}}
* [[Россия югары уку йортлары исемлеге]]
[[Төркем:1832 елда нигезләнгән уку йортлары]]
[[Төркем:Әлифба буенча университетлар]]
[[Төркем:Россия университетлары]]
[[Төркем:Архитектура-төзелеш югары уку йортлары]]
[[Төркем:Санкт-Петербург университетлары]]
{{stub}}
jk6bw19clryfvbpwedq02tk8rnw79ce
Россия Федерациясенең мәгариф министрлыгы
0
206049
5963260
5946682
2026-06-15T02:58:40Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963260
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Россия Федерациясенең мәгариф министрлыгы''' ({{lang-ru|Министерство просвещения Российской Федерации}})— [[Россия Хөкүмәте]]нең, башкарма федераль влачының мәгариф буенча дәүләт органы.
2018 елның 15 маенда «О структуре федеральных органов исполнительной власти» Россия Президенты Указы буенча төзелде.
== Буйсынган оешмалар ==
{{notice|Түбәндәге төзмә кешеләр һәм роботлар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P749 wd:Q53738184}
|section=
|sort=p571
|columns=p571:нигезләнү,p18,label:Исем,p131:урнашуы}}
{| class='wikitable sortable'
! нигезләнү
! рәсем
! Исем
! урнашуы
|-
| data-sort-value="1797" | 1797
| [[Файл:Herzen State Pedagogical University of Russia, main building at winter evening.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value="1911" | 1911
| [[Файл:NN 28-08-2021 04.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4318650|Минин үнивиристите]]''
| [[Түбән Новгород]]
|-
| data-sort-value="1912" | 1912
|
| ''[[:d:Q4382933|Л. Г. Щукина исемендәге РМА Психология институты]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1918" | 1918-02-26
| [[Файл:Kremlyovskaya street 9, Kazan (2021-09-23) 01.jpg|center|128px]]
| [[Татарстан Республикасы Мәгариф һәм фән министрлыгы]]
| [[Татарстан]]<br/>[[Казан]]<br/>[[Казанның Вахитов районы|Вахит районы]]
|-
| data-sort-value="1919" | 1919-07-09
| [[Файл:Гимназия мужская (Оренбург). Вид с перекрестка улиц Советская и Правды..jpg|center|128px]]
| [[Ырынбур дәүләт педагогия университеты]]
| [[Ырынбур]]<br/>''[[:d:Q32362081|Үзәк районы]]''<br/>[[Ырынбур районы]]<br/>[[Ырынбур өлкәсе]]
|-
| data-sort-value="1921" | 1921-09-09
| [[Файл:Perm asv2019-05 img43 Sibirskaya24.jpg|center|128px]]
| [[Пермь дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
| [[Пермь]]<br/>''[[:d:Q3924191|Ленинский районы]]''<br/>''[[:d:Q78223868|Пермь шәһәр округы]]''<br/>[[Пермь крае]]
|-
| data-sort-value="1929" | 1929
|
| ''[[:d:Q4201820|Россия мәгариф академиясенең сәнгать өлкәсендә мәгариф институты]]''
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1930" | 1930
| [[Файл:Ural Pedagogical University (July 2023) - 3.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4476754|Урал дәүләт педагоика университеты]]''
| [[Екатеринбург]]
|-
| data-sort-value="1931" | 1931-07-13
| [[Файл:Université pédagogique de Voronej R003-004.jpg|center|128px]]
| [[Воронеж дәүләт педагогика университеты|«Воронеж дәүләт педагогика университеты» югары белем бирү федераль дәүләт бюджет мәгариф учреждениесе]]
| [[Воронеж]]<br/>''[[:d:Q4504348|Центральный районы]]''<br/>''[[:d:Q27538353|Воронеж шәһәр округы]]''<br/>[[Воронеж өлкәсе]]
|-
| data-sort-value="1932" | 1932-03-25
| [[Файл:OmGPU 1.jpg|center|128px]]
| [[Омск дәүләт педагогика университеты]]
| [[Омск]]<br/>[[Үзәк административ округ (Омск)|Үзәк административ округ]]<br/>[[Омск өлкәсе]]
|-
| data-sort-value="1932" | 1932
| [[Файл:КГПУ имени В. П. Астафьева.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4239244|Красноярск дәүләт педагогика университеты]]''
| [[Красноярск]]
|-
| data-sort-value="1933" | 1933
| [[Файл:Bgpu-1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q779992|Алтай дәүләт педагогика университеты]]''
| [[Барнавыл]]
|-
| data-sort-value="1934" | 1934-12-05
| [[Файл:Южно-Уральский государственный гуманитарно-педагогический университет f016.jpg|center|128px]]
| [[Көньяк-Урал дәүләт гуманитар-педагогика университеты|Көньяк Урал дәүләт педагогика һәм гуманитар фәннәр университеты]]
| [[Чиләбе]]<br/>[[Чиләбенең Үзәк районы]]<br/>''[[:d:Q19916281|Чиләбе шәһәр округы]]''<br/>[[Чиләбе өлкәсе]]
|-
| data-sort-value="1935" | 1935
|
| ''[[:d:Q4325461|Новосибирск дәүләт педагогика үниверситеты]]''
| [[Новосибирск]]
|-
| data-sort-value="1938" | 1938
| [[Файл:Tula pedagogia universitato.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q4465237|Тула дәүләт педагогика университеты]]''
| [[Тула]]
|-
| data-sort-value="1939" | 1939
|
| ''[[:d:Q4519367|Шадринск дәүләт педагогика институты]]''
| [[Шадрин (шәһәр)|Шадринск]]
|-
| data-sort-value="1949" | 1949
| [[Файл:Главный корпус ЛГПУ.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q4262481|Липецк дәүләт педагогика университеты]]''
| [[Липецк]]
|-
| data-sort-value="1962" | 1962-06-30
| [[Файл:EVSMGPI.JPG|center|128px]]
| [[Макар Евсевьевич Евсевьев исемендәге Мордовия дәүләт педагогика университеты]]
| [[Саранск]]<br/>''[[:d:Q19915751|Октябрьский районы]]''<br/>''[[:d:Q4145676|Саранск шәһәр бүлгесе]]''<br/>[[Мордовия]]
|-
| data-sort-value="1986" | 1986
|
| [[Елховой урта гомуми белем бирү мәктәбе]]
| [[Татарстан]]<br/>[[Әлмәт районы]]<br/>[[Иске Баграж|Елхово]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4201544|РМА Коррекцион педагогика институты]]''
| [[Мәскәү]]
|}
{{Wikidata list end}}
== Министрлар ==
{{notice|Түбәндәге төзмә кешеләр һәм роботлар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P39 wd:Q107724580. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p39/Q107724580/p580
|columns=p39/Q107724580/p580:башлый,p18,label:Исем,p569,p69,p512}}
{| class='wikitable sortable'
! башлый
! рәсем
! Исем
! туу датасы
! әлма-матер
! академик дәрәҗә
|-
| 1998-09
| [[Файл:Vladimir Filippov 2018.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2636066|Владимир Филиппов]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-04-15
| [[Россия халыклар дуслыгы университеты]]<br/>''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''
| ''[[:d:Q17281097|физика-математика фәннәре докторы]]''
|-
| 2020-01-21
| [[Файл:Сергей Кравцов (14-08-2025) (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Сергей Кравцов]]
| data-sort-value="1974" | 1974-03-17
| ''[[:d:Q4304073|М.А. Шолохов ис. Мәскәү дәүләт гуманитар университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
| ''[[:d:Q17281161|педагогика фәннәре докторы]]''
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
== Моны да карагыз ==
{{Федераль министрлыклар, агентлыклар һәм хезмәтләр}}
[[Төркем:Россия Федерациясе федераль министрлыклары]]
9p0h6gjvprwrgrkr8qcwax20hd39bxm
Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясе
0
209797
5963308
5951857
2026-06-15T11:03:24Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963308
wikitext
text/x-wiki
{{ҮК}}
'''Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия Халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте университеты''' ({{lang-ru|Российская академия народного хозяйства и государственной службы при Президенте Российской Федерации}}) — социаль-икътисади һәм гуманитар юнәлештәге белгечләрне әзерләү белән шөгыльләнүче Россия югары уку йорты.
2010 елда Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы халык хуҗалыгы Академиясе һәм Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия дәүләт хезмәте академиясе берләшүе, шулай ук башка федераль дәүләт белем бирү учреждениеләрен кушу юлы белән нигез салына.
2024 елның апрель аенда 47 филиал, шулай ук 12 институт, 10 белем бирү үзәге һәм 65 фәнни үзәк эшли иде<ref>{{Cite web|url=https://www.ng.ru/education/2024-04-16/100_162209042024.html|title=Крупнейшие вузы России: анализируем востребованность российских университетов / Образование / Независимая газета|website=www.ng.ru|access-date=2024-10-25}}</ref>.
==Белем бирү==
Мәгариф һәм фән министрлыгы мониторингы мәгълүматлары буенча, Академиядә төп вузларда 17 412 студент һәм филиалларны да исәпкә алып, 96 000 артык суммар студент белем алган. Баш вузда көндезге укуны 12 243 студент узды. Студентларның яртысыннан күбрәге көндезге-читтән торып яисә читтән торып 56 000 студент белем ала. Президент академиясендә ел саен Россиядә икътисад өлкәсендә ел саен үткәрелә торган иң зур фәнни вакыйгаларның берсе — «Гайдар форумы»н үткәрелә.
Академия ел саен укучылар, аспирантлар һәм яшь галимнәр өчен Халыкара җәйге мәктәп үткәрә.
== Шәхесләр ==
{{seealso|ru:Институт красной профессуры|ru:Высшая партийная школа при ЦК КПСС}}
=== Җитәкчеләр/Ректорлар ===
'''Кызыл профессура институты'''
* 1921—1931 — {{тәрҗемә ителмәгән 5|Михаил Покровский||ru|Покровский, Михаил Николаевич}}
* 1932—1938 — {{тәрҗемә ителмәгән 5|Павел Юдин||ru|Юдин, Павел Фёдорович}}
'''СБКФ ҮК каршындагы Югары фирка мәктәбе'''
* 1938—1977 ― ????
'''ССРБ Министрлар Советы каршындагы халык хуҗалыгы академиясе'''
* 1977—1980 — [[Николай Мельников]]{{sfn|Ратькина|1986|с=199}}
* 1981—1986 — {{тәрҗемә ителмәгән 5|Евгений Сергеев||ru|Сергеев, Евгений Михайлович}}
* 1986—1989 — {{тәрҗемә ителмәгән 5|Евгений Смирницкий||ru|Смирницкий, Евгений Константинович}}<ref>{{Cite web|url=https://executive.ranepa.ru/news/abel-aganbegjan-rektor-anh-1989-2002-vospominanija-ob-akademii-o-vremeni-i-o-gaidare|title=Абел Аганбегян, Ректор АНХ (1989–2002): Воспоминания об Академии, о времени и о Гайдаре|publisher=executive.ranepa.ru|access-date=2016-08-19|archive-date=2021-08-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20210825095543/https://executive.ranepa.ru/news/abel-aganbegjan-rektor-anh-1989-2002-vospominanija-ob-akademii-o-vremeni-i-o-gaidare|url-status=live|accessdate=2025-10-31|archivedate=2021-08-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210825095543/https://executive.ranepa.ru/news/abel-aganbegjan-rektor-anh-1989-2002-vospominanija-ob-akademii-o-vremeni-i-o-gaidare}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://blog.business-analyst.info/2011/09/11/niiorgprom-pervii-direktor/|title=НИИОргпром: первый директор|date=2011-09-11|publisher=Мастерская бизнес-анализа|access-date=2016-08-19|archive-date=2016-08-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20160820004057/https://blog.business-analyst.info/2011/09/11/niiorgprom-pervii-direktor/|url-status=live}}</ref>
* 1989—1992 — {{тәрҗемә ителмәгән 5|Абел Аганбегян||ru|Аганбегян, Абел Гезевич}}{{sfn|БЭС|2002|с=}}
'''Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы халык хуҗалыгы академиясе'''
* 1992—2002 — Абел Аганбегян
* 2002—2010 — {{тәрҗемә ителмәгән 5|Владимир Мау||ru|Мау, Владимир Александрович}}
'''Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия Халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте университеты'''
* 2010—2023 — Владимир Мау
* 2023—{{CURRENTYEAR}} — {{тәрҗемә ителмәгән 5|Алексей Комиссаров||ru|Комиссаров, Алексей Геннадиевич}}
=== Укытучылар ===
{{seealso|Төркем:Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия Халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясе укытучылары}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q2822458. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p108/Q2822458/p580:башлау,p108/Q2822458/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p69,p106,p373,p570}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! әлма-матер
! һөнәр төре
! Викиҗыентыктагы төркем
! үлем датасы
|-
|
|
| ''[[:d:Q4401166|Mikhail Rutkevich]]''
| data-sort-value="1917" | 1917-10-02
| [[Киев]]
| ''[[:d:Q4483619|Faculty of Physics of the Taras Shevchenko National University of Kyiv]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
|
| data-sort-value="2009" | 2009-07-16
|-
|
|
| ''[[:d:Q60695133|Астахов, Александр Семёнович]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-07-13
| [[Ростов-на-Дону]]
| ''[[:d:Q1961160|Мәскәү дәүләт таучылык университеты]]''
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2012" | 2012-07-21
|-
|
|
| ''[[:d:Q4458584|Yury Tikhomirov]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-07-21
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4201486|РФА дәүләт һәм хокук институты]]''
| [[галим]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Yury Tikhomirov|Yury Tikhomirov]]
| data-sort-value="2025" | 2025-11-17
|-
|
|
| ''[[:d:Q318430|Abel Aganbegyan]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-10-08
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| ''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]''<br/>''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Abel Aganbegyan|Abel Aganbegyan]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q22045790|Sandzhi Koteev]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-04-09
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| data-sort-value="2025" | 2025-09-16
|-
|
|
| ''[[:d:Q24925000|Valery Kushlin]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-07-01
|
| ''[[:d:Q4123106|Идел ил су ташымасы үнивиристите]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109884720|Ростислав Леонидович Ковалевский]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-01-06
| ''[[:d:Q2472971|Krasne]]''
| ''[[:d:Q9397809|Zhytomyr Ivan Franko State University]]''
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="2020" | 2020-12-25
|-
|
|
| ''[[:d:Q4516801|Valery Chichkanov]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-07-25
| [[Верхотурье шәһәр бүлгесе]]
| [[Урал дәүләт тау университеты|Урал дәүләт тау эше университеты]]<br/>''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
| [[:commons:Category:Valery Chichkanov|Valery Chichkanov]]
| data-sort-value="2023" | 2023-09-18
|-
|
|
| ''[[:d:Q4427092|Andrey Sokolov]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-02-01
| [[Юрьев-Польский]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2015" | 2015-09-11
|-
|
|
| ''[[:d:Q18428036|Afrand Dashdamirov]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-03-12
| [[Бакы]]
| [[Бакы дәүләт университеты]]
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2015" | 2015-04-07
|-
|
|
| ''[[:d:Q15063892|Galina Avanesova]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-11-18
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15075259|Vladimir Sulitskiy]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-04-06
| [[Пермь]]
|
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>[[математик]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55168646|Âkov Andreevič Plâjs]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-02-16
| [[Костанай өлкәсе|Куштанай өлкәсе]]
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109488456|Деркач, Анатолий Алексеевич]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-08-07
| [[Киев өлкәсе]]
| ''[[:d:Q4267928|University of Luhansk]]''
|
|
| data-sort-value="2020" | 2020-06-07
|-
|
|
| ''[[:d:Q4495437|Aleksandr Khandruev]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-08-23
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4173373|Vadim Yevseyev]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-03-12
|
| ''[[:d:Q1751487|Көньяк Россия дәүләт техника университеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16668997|Aleksandr Kurennoy]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-05-26
| [[Клинцы]]
| ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q78195882|Lidia A. Nudnenko]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-03-30<br/>1947
| ''[[:d:Q201979|Talmenka]]''
| ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''
| [[хокук белгече]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97315925|Aleksandr Nagorny]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-12-06
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1054816|Мәскәү дәүләт лингвистика университеты]]''
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
| data-sort-value="2020" | 2020-04-16
|-
|
|
| ''[[:d:Q60695079|Солдатов, Сергей Александрович]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-04-16
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2003" | 2003-10-17
|-
|
|
| ''[[:d:Q24010743|Анцупов, Анатолий Яковлевич]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-07-09
|
| ''[[:d:Q1751487|Көньяк Россия дәүләт техника университеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q50843002|Viktor Vasilevitsj Voronov]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-12-09
| [[Чита]]
| [[Иркутск илкүләм тикшеренү техник университеты]]
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21133465|Шарков, Феликс Изосимович]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-07-20
| [[Карабаш (Мария Посады районы)]]
| [[И. Н. Ульянов исемендәге Чуаш дәүләт университеты]]
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15088636|Vladimir Razuvayev]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-09-18
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| [[Россия халыклар дуслыгы университеты]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|-
| 2015
| 2021
| ''[[:d:Q16145734|Sergei Scherbov]]''
| data-sort-value="1952" | 1952
|
| ''[[:d:Q1719898|Мәскәү авиация институты]]''
| ''[[:d:Q12360779|демограф]]''
|
|
|-
|
|
| [[Елена Зарецкая]]
| data-sort-value="1952" | 1952-04-14
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>[[профессор]]
|
| data-sort-value="2024" | 2024-03-30
|-
|
|
| ''[[:d:Q4420604|Yury Sinyagin]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-06-22
| [[Сембер]]
| [[И. Н. Ульянов исемендәге Сембер дәүләт педагогия университеты|Илья Николаевич Ульянов исемендәге Сембер дәүләт педагогия университеты]]
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15074621|Sergej Mjasojedov]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-10-01
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q108885758|Sergei Zuev]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-04-25
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q61750959|Military Institute of Foreign Languages]]''<br/>''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97209072|Irina Lwowna Timonina]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-05-24
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''
| ''[[:d:Q15991218|Япония белгече]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q112989347|Залужный, Александр Гаврилович]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-06-05
| [[Жовти Воды|Жовти-Воды]]
| ''[[:d:Q4166273|Donetsk High Military Political School of Engineering and Communication Forces]]''<br/>''[[:d:Q4201806|Hryhoriy Skovoroda Institute of Philosophy of the National Academy of Sciences of Ukraine]]''<br/>''[[:d:Q4113278|Александр һәм Николай Григорьевич Столетовлар исемендәге Владимир дәүләт университеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15204746|Aleksandr Agadzhanyan]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-05-13
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''
| ''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q58914999|Veniamin Kaganov]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-04-23
| ''[[:d:Q7280758|Derevyannoye]]''
| ''[[:d:Q4361461|Петрозаводск дәүләт университеты]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4285526|Владимир Мау]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-12-29
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
| [[:commons:Category:Vladimir Mau|Vladimir Mau]]
|
|-
| 2002
|
| [[Ольга Васильева]]
| data-sort-value="1960" | 1960-01-13
| [[Бөгелмә]]
| ''[[:d:Q4304098|Мәскәү дәүләт мәдәният институты]]''<br/>''[[:d:Q5279909|Россия Федерациясе Чит ил эшләре министрлыгының Дипломатия академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4304073|М.А. Шолохов ис. Мәскәү дәүләт гуманитар университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201714|РФА Россия тарихы институты]]''
| ''[[:d:Q83307|министр]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[:commons:Category:Olga Vasilyeva|Olga Vasilyeva]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q112498056|Natalya Krivova]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-01-27
|
|
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4480363|Sergey Fabrichny]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-01-10
| ''[[:d:Q2628154|Starobesheve Raion]]''
| [[Мәскәү дәүләт юридик университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[:commons:Category:Sergey Fabrichny|Sergey Fabrichny]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q71782085|Ibragim Fargiyev]]''
| data-sort-value="1962" | 1962
| ''[[:d:Q4077181|Bamut]]''
| [[Мәскәү дәүләт юридик университеты]]<br/>''[[:d:Q4114529|ССРБ Саклану министрлыгының хәрби институты]]''
| ''[[:d:Q16533|хөкемче]]''<br/>''[[:d:Q462390|доцент]]''
| [[:commons:Category:Ibragim Fargiyev|Ibragim Fargiyev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q121849543|Svetlana Eremeeva]]''
| data-sort-value="1963" | 1963
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q19829999|культуролог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4077291|Կոնստանտին Բանդուրովսկի]]''
| data-sort-value="1964" | 1964
| [[Луганск]]
| [[Россия дәүләт гуманитар университеты]]
| [[шагыйрь]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60975133|Блинов, Владимир Игоревич]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-12-13
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
| 2014-03
|
| ''[[:d:Q4491169|Yuliya Florinskaya]]''
| data-sort-value="1965" | 1965
|
| ''[[:d:Q1965825|МДУның география факультеты]]''
| ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q12360779|демограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19908834|Michail Olegovitsj Sjachov]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-05-31
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q3151770|Д. И. Менделеев исемендәге Россия химия-технология университеты]]''
| ''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4400088|Elena Rumyantseva]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-10-07
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q116234703|Oleg V. Aurov]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-10-08
| [[Обнинск]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q3332711|медиевист]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q104524412|Igorʹ Vladislavovich Ponkin]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-03-18
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q2376759|Россия дәүләт хезмәте академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4351538|Пирем хәрби ракета гаскәрләре институты]]''
| [[хокук белгече]]
| [[:commons:Category:Igor Ponkin|Igor Ponkin]]
|
|-
| 2012
|
| ''[[:d:Q136290852|Konstantin Kazenin]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-06-23
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q12360779|демограф]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q116234171|Caucasologist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="2025" | 2025-12-30
|-
|
|
| ''[[:d:Q4245114|Olga Kuznetsova]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-12-26
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1965825|МДУның география факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4217699|Кафедра сацыяльна-эканамічнай геаграфіі замежных краін]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15686434|Andreĭ Rossomakhin]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-04-02
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q214341|Амстердам университеты]]''<br/>''[[:d:Q929378|Санкт-Петербургтагы Европа университеты]]''
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q58968|интеллектуал]]''<br/>''[[:d:Q15980158|язучы-документалист]]''<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q33176607|мәгърифәтче]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q11814411|documentarian]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>[[язучы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16272019|Sergey Alekseyev]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-05-29
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт юридик университеты]]<br/>''[[:d:Q4304076|Мәскәү дәүләт индустрия университеты]]''
| [[галим]]
| [[:commons:Category:Sergej Alekseev (jurist)|Sergej Alekseev (jurist)]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4203533|Aleksey Isayev]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-08-15
| [[Ташкент]]
| ''[[:d:Q56837|«МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1493121|хәрби тарих белгече]]''
| [[:commons:Category:Alexey Isaev (historian)|Alexey Isaev (historian)]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q107555904|Tanshina, Natalya Petrovna]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-07-04<br/>1974
| [[Коломна]]
| ''[[:d:Q4304085|Дәүләт социаль-гуманитар университеты]]''<br/>''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
| 2018-05-28
|
| ''[[:d:Q50248216|Nikolai Litvinov]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-09-07
| ''[[:d:Q4154278|Dalniye Zelentsy]]''
| ''[[:d:Q1719898|Мәскәү авиация институты]]''<br/>''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q41546637|викимедиачы]]''<br/>''[[:d:Q23038345|википедияче]]''
| [[:commons:Category:Nikolai Litvinov (wikimedian)|Nikolai Litvinov (wikimedian)]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56886003|Alexei Kassian]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-02-29
| [[Мәскәү]]
| [[Россия дәүләт гуманитар университеты]]
| [[галим]]
|
|
|-
| 2013
| 2022
| [[Екатерина Шульман]]
| data-sort-value="1978" | 1978-08-19
| [[Тула]]
| ''[[:d:Q2376759|Россия дәүләт хезмәте академиясе]]''<br/>''[[:d:Q5537326|George Brown Polytechnic]]''
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| [[:commons:Category:Ekaterina Schulmann|Ekaterina Schulmann]]
|
|-
| 2015-09-01
|
| ''[[:d:Q112563215|Richard Connolly]]''
| data-sort-value="1979" | 1979
|
|
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
| 2016
| 2022
| ''[[:d:Q125689503|Ksenia Luchenko]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-06-13
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4480746|МДУның журналистика факультеты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''
| [[:commons:Category:Xenia Luchenko|Xenia Luchenko]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q20819745|Mikhail Nemtsev]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-02-28
| [[Бийск]]
| ''[[:d:Q779992|Алтай дәүләт педагогика университеты]]''<br/>''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q757391|Central European University]]''<br/>''[[:d:Q4201572|РФА СБ математика институты]]''
| [[шагыйрь]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4154699|Anna Danilova]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-11-24
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q33231|фотограф]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102738459|Viktor Vakhstayn]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-01-23
| [[Пенза]]
| ''[[:d:Q2324493|Виссарион Григорьевич Белинский исемендәге Пенза педагогика институты]]''<br/>''[[:d:Q4303876|Moscow School of Social and Economic Sciences]]''<br/>''[[:d:Q230899|Манчестер университеты]]''<br/>[[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
| [[:commons:Category:Viktor Vakhstayn|Viktor Vakhstayn]]
|
|-
| 2016-01-01
|
| ''[[:d:Q55654255|Vladimir Nazarov]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-12-23
| [[Мәскәү]]
|
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19909514|Dmitry Uzlaner]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-01-21
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| ''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''
| [[:commons:Category:Dmitry Uzlaner|Dmitry Uzlaner]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16929631|Siranush Petikyan]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-06-02
| ''[[:d:Q39565|Gavar]]''
| ''[[:d:Q492766|Нижгар ил үнивирситите]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q124002453|Mikhail Shumilin]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-11-13
| [[Мәскәү]]
| [[Россия дәүләт гуманитар университеты]]
| ''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q136651561|Nikita Pivovarov]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-01-22
|
|
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65128484|Тимонин, Сергей Андреевич]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-07-15
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1965825|МДУның география факультеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
| 2013
|
| ''[[:d:Q44293680|Aleksandr Piperski]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-10-09
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q15143191|science communicator]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[Гыйльми хезмәткәр]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
| 2011
|
| ''[[:d:Q41798558|Alexandra Bozhechkova]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
| 2016-06-01
| 2023-05-26
| ''[[:d:Q56458773|Sergey Parinov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2013-09-01
| 2020-01-16
| ''[[:d:Q57005759|Christopher J Gerry]]''
|
|
| ''[[:d:Q1075104|Эссекс университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
| 2013-11-01
|
| ''[[:d:Q57359155|Tatyana Kotova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2019-03-26
|
| ''[[:d:Q57412689|Mikhail Rogov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4201516|И. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институты]]''<br/>[[Россия дәүләт гуманитар университеты]]<br/>''[[:d:Q4304031|Мәскәү дәүләт автомобил-юл техника университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2021-09-01
|
| ''[[:d:Q57486992|Vladimir Osipov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1781198|агроном]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
| 2015-08-10
|
| ''[[:d:Q58210227|Mikhail Alexandrov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2014-09-01
|
| ''[[:d:Q64865014|Ekaterina Ilyushechkina]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65040144|Dmitry Maslov]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2013-02-17
|
| ''[[:d:Q92343260|Evgeny A Demekhin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2019-09-01
| 2020-03-01
| ''[[:d:Q95661215|Denis Davydov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016-05-26
|
| ''[[:d:Q96223760|Marianna Sachkova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97976129|Peter Kaznacheev]]''
|
|
| ''[[:d:Q193727|Джон Һопкинс үниверситеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4138528|Гимназия № 1515]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
| 2013-09-02
| 2018-12-31
| ''[[:d:Q111281844|Mikhail Zhivlov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q124363309|Daniil Aleksandrovich Burov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q131927851|Dmitry Repin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q132234338|Dmitry Katalevsky]]''
|
|
|
|
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
=== Тәмамлаучылар ===
{{seealso|Төркем:Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия Халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясен тәмамлаучылар}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q2822458. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p69/Q2822458/p580:башлау,p69/Q2822458/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p106,p108,p373,p570}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! һөнәр төре
! эш урыны
! Викиҗыентыктагы төркем
! үлем датасы
|-
|
|
| [[Алексей Насакин]]
| data-sort-value="1928" | 1928-03-28
| ''[[:d:Q23957952|Теләтники]]''
|
| [[КамАЗ]]
|
| data-sort-value="2011" | 2011-11-23
|-
|
|
| ''[[:d:Q108786528|Сахаров, Владимир Севастьянович]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-10-28
| [[Брянск]]
|
|
|
| data-sort-value="2022" | 2022-02-19
|-
|
|
| ''[[:d:Q63313322|Leonard Vid]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-11-09
| [[Запорожье]]
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q15980158|язучы-документалист]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97163938|Ryszard Rafajłowicz]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-05-12
|
|
|
|
|
|-
|
|
| [[Мөхәммәт Сабиров]]
| data-sort-value="1932" | 1932-03-29
| [[Кушнаренко районы|Кушнарин районы]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[инженер]]
|
|
| data-sort-value="2015" | 2015-03-09
|-
|
|
| ''[[:d:Q4344058|Nikolay Aleksandrovitsj Panitsjev]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-08-03
| ''[[:d:Q675279|Drybin district]]''
| ''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
| 1980
| ''[[:d:Q97746553|Мікалай Аляксеевіч Сташанкоў]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-03-15
| ''[[:d:Q4168986|Драгелі]]''
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
|
| 1980
| ''[[:d:Q4492496|Anatolii Franchuk]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-09-08
| ''[[:d:Q4113153|Volodymyrivka]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[инженер]]
| ''[[:d:Q4426236|Council of Ministers of Autonomous Republic of Crimea (Ukraine)]]''<br/>[[Украинаның Югары Радасы]]
|
| data-sort-value="2021" | 2021-07-07
|-
|
| 1981
| ''[[:d:Q55103867|Kerim Kerimov]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-11-07
| [[Фыстыглы]]
| [[инженер]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56309993|Логинов, Лев Николаевич]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-10-23
| [[Иланский|Илански]]
|
|
|
| data-sort-value="2014" | 2014-10-06
|-
|
|
| ''[[:d:Q86606944|Шестаков, Альфред Евгеньевич]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-01-17
| [[Салехард]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4297325|Viktor Mikhailov]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-04-01
| [[Куандык]]
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
| [[:commons:Category:Victor Mikhailov|Victor Mikhailov]]
| data-sort-value="2023" | 2023-11-30
|-
|
|
| ''[[:d:Q18045004|Valentin Ivanovitsj Dvoeretsjenskiy]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-01-07
| ''[[:d:Q16655141|Izberdeyevskiy Raion]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
| data-sort-value="2014" | 2014-09-02
|-
|
|
| ''[[:d:Q43559366|Aleksandr Maslov]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-05-07
| [[Сергиев Посад]]
| ''[[:d:Q1979607|финансист]]''
| ''[[:d:Q488981|Европа реконструкция һәм үсеш банкы]]''<br/>''[[:d:Q4304015|Moscow Narodny Bank]]''<br/>''[[:d:Q670084|Vnesheconombank]]''<br/>''[[:d:Q966148|ССРБ Дәүләт банкы]]''
|
| data-sort-value="2013" | 2013
|-
|
| 1985
| [[Ринат Кудашев]]
| data-sort-value="1936" | 1936-03-21
| [[Табанлыкүл (Бүздәк районы)|Табанлыкүл]]
| ''[[:d:Q811122|төзүче]]''
|
|
| data-sort-value="2024" | 2024-11-09
|-
|
|
| ''[[:d:Q4497489|Georgy Khizha]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-05-02
| [[Ашкабад]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q71164264|Спицын Анатолий Тихонович]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-05-24
| [[Апшеронск]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
| data-sort-value="2019" | 2019-07-12
|-
|
| 1988
| [[Гаяз Сәхәпов]]
| data-sort-value="1939" | 1939-01-14
| [[Яңа Нәдер]]
|
| [[Татнефть]]<br/>[[Түбәнкаманефтехим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4336636|Viktor Orlov]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-03-23<br/>1940-03-22
| [[Черногорск]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Victor Orlov|Victor Orlov]]
| data-sort-value="2021" | 2021-08-23
|-
|
|
| ''[[:d:Q16692683|Yury Rossikhin]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-12-15
| [[Красноярск крае]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
| data-sort-value="1993" | 1993-01-17
|-
|
|
| ''[[:d:Q4244590|Gennady Kudryavtsev]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-10-09
| [[Спасск-Дальний]]
| [[инженер]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q25483992|Қалық Абдуллаұлы Абдуллаев]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-06-28
| [[Каскасу]]
| [[галим]]
|
|
| data-sort-value="2020" | 2020-12-13
|-
|
|
| ''[[:d:Q96371169|Petr Matyashov]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-01-03
| ''[[:d:Q4462766|Трехстенки]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Petr Matyashov|Petr Matyashov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15067260|Viktor Ivanov]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-01-17
| [[Болотное]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q3151770|Д. И. Менделеев исемендәге Россия химия-технология университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97279782|Kazimierz Nowak]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-05-07
| [[Седльце|Чедлсе]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97343663|Ильясов, Сиражутдин Магомедович]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-12-05
| ''[[:d:Q6662994|Chitur]]''<br/>''[[:d:Q1438721|Laksky District]]''
|
|
|
| data-sort-value="2023" | 2023-05-13
|-
|
|
| ''[[:d:Q47486719|Разумов, Владимир Владимирович]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-01-25
| [[Балакау]]
| [[эшкуар]]
|
|
| data-sort-value="2021" | 2021-05-27
|-
|
|
| ''[[:d:Q4075193|Aleksey Bazarov]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-10-12
| [[Новгород өлкәсе]]
|
|
|
| data-sort-value="2012" | 2012-02-25
|-
|
| 1984
| ''[[:d:Q43315538|Jagmoer Ovezovitsj Ovezov]]''
| data-sort-value="1945" | 1945
| [[Сәрдар (Төрекмәнстан)|Сәрдар]]
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60172267|Yuri Mischeryakov]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-01-01
| [[Агадыр]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q266569|рәссам-мультипликатор]]''
|
| [[:commons:Category:Yuri Mischeryakov|Yuri Mischeryakov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97280605|Viktor Tiatin'kin]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-12-14
| [[Түбән Новгород]]
| [[инженер]]<br/>[[галим]]
|
| [[:commons:Category:Viktor Tyatinkin|Viktor Tyatinkin]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q40006426|Viktor Gnevko]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-12-30
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
| data-sort-value="2018" | 2018-02-28
|-
|
|
| [[Евгений Ипполитов]]
| data-sort-value="1946" | 1946-06-03
| [[Сәмәрканд]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>[[эшкуар]]
|
|
| data-sort-value="2005" | 2005-01-17
|-
|
|
| ''[[:d:Q24678|Amangeldy Muraliyev]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-08-07
| ''[[:d:Q12830707|Kum-Arık]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
| 1992
| ''[[:d:Q16693499|Mykola Butko]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-11-07
| ''[[:d:Q4242555|Kruty]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4513533|Chernihiv Polytechnic National University]]''<br/>''[[:d:Q4513537|Chernihiv Radio Equipment Plant]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q26243760|Aleksandr Zharkov]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-08-06
|
| [[галим]]
|
|
| data-sort-value="2016" | 2016-07-20
|-
|
|
| ''[[:d:Q84314157|Tatsyana Holubeva]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-06-27
| [[Кричев|Крычау]]
| [[инженер]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97165298|Wiesław Słomka]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-08-14
| [[Радом]]
|
|
|
| data-sort-value="2019" | 2019-02-25
|-
|
|
| [[Валентин Друсинов]]
| data-sort-value="1947" | 1947-04-05
| [[Брянск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Valentin Drisinov|Valentin Drisinov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q105941942|Valery Sukhanov]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-11-28
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q190414|Профессор Николай Егорович Жуковский исемендәге Үзәк аерогидродинаминка институты]]''<br/>''[[:d:Q1719898|Мәскәү авиация институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q111419918|Косиков, Михаил Филиппович]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-10-30
| [[Рязань]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q2995350|Nikolai Kharitonov]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-10-30
| ''[[:d:Q23837938|Rezino]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q26252897|agricultural economist]]''
|
| [[:commons:Category:Nikolay Kharitonov|Nikolay Kharitonov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12555300|Kamaltun Muchamedschanow]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-09-20
| ''[[:d:Q2550792|Katonkaragay District]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29883665|Vasily Tarasyuk]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-10-10
| ''[[:d:Q4266133|Lomachyntsi]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Vasily Tarasyuk|Vasily Tarasyuk]]
| data-sort-value="2017" | 2017-05-06
|-
|
|
| [[Валентина Савостьянова]]
| data-sort-value="1948" | 1948-09-21
| [[Донецк]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
| data-sort-value="2026" | 2026-04-07
|-
|
|
| ''[[:d:Q96172322|Vyacheslav Kiselev]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-06-03
| [[Ташкент]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Vyacheslav Kiselev|Vyacheslav Kiselev]]
|
|-
|
|
| [[Валентина Матвиенко]]
| data-sort-value="1949" | 1949-04-07
| [[Шепетивка]]
| ''[[:d:Q4379628|провизор]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>[[губернатор]]
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Valentina Matviyenko|Valentina Matviyenko]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q9367670|Uladzimir Adaszkevich]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-11-15
| [[Казловшчына (Ашмянский районы)|Казловшчына]]
| ''[[:d:Q1781198|агроном]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q13031358|MaAZ]]''
|
|
|-
|
|
| [[Олег Ермилов]]
| data-sort-value="1949" | 1949-12-12
| [[Уфа]]
| [[галим]]
| [[Россия дәүләт нефть һәм газ университеты|И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q70252956|Sergey Opyonyshev]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-01-03
| ''[[:d:Q776191|Rodino, Rodinsky District, Altai Krai]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q110830157|Aleksandr Suvorov]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-02-23
| [[Гагарин (Смоленск өлкәсе)|Гагарин]]
|
| [[Федерация Советы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4163341|Igor Dobayev]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-05-20
| ''[[:d:Q182902|Chita Oblast]]''
| [[галим]]
| ''[[:d:Q2065921|Көньяк федераль университеты]]''
|
|
|-
|
| 1991
| ''[[:d:Q24954869|Эсенгул Касымович Омуралиев]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-09-14
| ''[[:d:Q20629371|Тон]]''
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
| data-sort-value="2018" | 2018-02-25
|-
|
|
| ''[[:d:Q91964869|Светлана Гвоздева]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-05-24
| [[Екатеринбург]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
|
|
|-
| 1989
| 1989
| ''[[:d:Q124818793|Ələkbər Qəmərli]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-12-12
| [[Нахчыван]]
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q105425483|arbitrator]]''<br/>''[[:d:Q16533|хөкемче]]''
| ''[[:d:Q4294856|Ministry of Justice]]''
|
|
|-
|
|
| [[Рафаэль Юнысов]]
| data-sort-value="1950" | 1950-02-02
| [[Мәлләтамак]]
| [[менеджер]]
|
|
|
|-
|
| 1988
| ''[[:d:Q4209170|Sergey Kalashnikov]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-07-03
| [[Астана]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| ''[[:d:Q1467445|Новосибирск дәүләт техник университеты]]''<br/>''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''
| [[:commons:Category:Sergey Kalashnikov|Sergey Kalashnikov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q448872|Valeri Tokarev]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-10-29
| ''[[:d:Q753201|Kapustin Yar]]''
| ''[[:d:Q2095549|очучы]]''<br/>[[Галәмче|космонавт]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Valery Tokarev|Valery Tokarev]]
|
|-
|
| 1999
| ''[[:d:Q754209|Anatoly Kvochur]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-04-16
| ''[[:d:Q4274639|Mazurivka]]''
| ''[[:d:Q105550321|military aviator]]''<br/>''[[:d:Q730242|очучы-сынаучы]]''<br/>[[офицер]]<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''
| ''[[:d:Q420843|Komsomolsk-on-Amur Aircraft Production Association]]''<br/>''[[:d:Q188508|Russian Aircraft Corporation MiG]]''<br/>''[[:d:Q282717|Gromov Flight Research Institute]]''
| [[:commons:Category:Anatoly Kvochur|Anatoly Kvochur]]
| data-sort-value="2024" | 2024-04-15
|-
|
| 1996
| ''[[:d:Q4142300|Valery Golubev]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-06-14
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Valery Golubev|Valery Golubev]]
|
|-
|
| 1995
| ''[[:d:Q4506042|Valentin Tsoy]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-11-29
| [[Җома]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q4315137|Национальный центр развития инновационных технологий]]''
| [[:commons:Category:Valentin Tsoi (economist)|Valentin Tsoi (economist)]]
| data-sort-value="2021" | 2021-06-12
|-
|
|
| ''[[:d:Q4204410|Yevgeny Istomin]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-07-23
| ''[[:d:Q1103108|Кабанск районы]]''
| [[укытучы]]
| ''[[:d:Q1628775|Санкт-Петербург дәүләт су коммуникацияләре университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4443030|Mikhail Stolyarov]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-10-19
| [[Нәриман районы|Нариман районы]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q31452821|Abdoujapar Tagaev]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-03-31
| ''[[:d:Q2556736|Ozgon District]]''
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
|
| data-sort-value="2017" | 2017-01-12
|-
|
|
| ''[[:d:Q60677612|Natalia Pilyus]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-10-10
| [[Лебедын]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Natalia Pilus|Natalia Pilus]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4265094|Vladimir Loginov]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-11-18
| [[Онега (шәһәр)|Онега]]
|
|
|
| data-sort-value="2016" | 2016-10-17
|-
|
|
| ''[[:d:Q26776668|Sergey Bazhanov]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-08-23
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q806798|банкир]]''<br/>[[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты]]<br/>''[[:d:Q4231615|Контактор (завод)]]''<br/>''[[:d:Q4201126|Incombank]]''
| [[:commons:Category:Sergey Bazhanov|Sergey Bazhanov]]
|
|-
|
| 1995
| ''[[:d:Q60834993|Mikhail Ponomaryov]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-01-01
| ''[[:d:Q4429544|Sonsovka]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
|
| data-sort-value="2021" | 2021-03-13
|-
|
|
| ''[[:d:Q116490461|Аляксандр Мікалаевіч Каўтуненка]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-02-08
| [[Иркутск]]
|
| ''[[:d:Q2628140|Беларус дәүләт техника университеты]]''
|
| data-sort-value="2015" | 2015-04-20
|-
|
|
| [[Алексей Гордеев]]
| data-sort-value="1955" | 1955-02-28
| [[Франкфурт-ам-Одер]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q83307|министр]]''
|
| [[:commons:Category:Alexey Gordeyev|Alexey Gordeyev]]
|
|-
|
| 1991
| ''[[:d:Q3954606|Nikolay Shipil']]''
| data-sort-value="1955" | 1955-02-25
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q1200975|Pulkovo Aviation Enterprise]]''<br/>[[Hawa transportı buyınça federal' agentlıq]]<br/>[[Аэрофлот]]<br/>''[[:d:Q727452|Rossiya]]''
| [[:commons:Category:Nikolai Shipil|Nikolai Shipil]]
|
|-
|
| 1992
| ''[[:d:Q4126109|Valery Voskoboynikov]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-11-29
| [[Краснодар крае]]
| ''[[:d:Q15895020|авиация инженеры]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[ССРБ Югары Шурасы]]<br/>''[[:d:Q4146817|Goskomoboronprom Rossii]]''<br/>''[[:d:Q97197871|Ministry of defence industries of the Russian Federation]]''<br/>''[[:d:Q1961355|NPO Saturn]]''<br/>''[[:d:Q3442298|Росавиакосмос]]''<br/>''[[:d:Q4294632|Ministry of Industry and Energy of the Russian Federation]]''<br/>''[[:d:Q2028312|Россия Федерациясенең сәнәгать һәм сәүдә министрлыгы]]''
| [[:commons:Category:Valery Voskoboynikov|Valery Voskoboynikov]]
| data-sort-value="2011" | 2011-02-07
|-
|
|
| ''[[:d:Q18278938|Fedot Tumusov]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-06-30
| ''[[:d:Q20628152|Yedyugeysky Rural Okrug]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Fedot Tumusov|Fedot Tumusov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q98497160|Yuriy Kurin]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-04-29
| [[Иркутск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Yuriy Kurin|Yuriy Kurin]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q111794304|Aleksandr Pekarsh]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-06-30
| [[Кенәл]]
| ''[[:d:Q15895020|авиация инженеры]]''
| ''[[:d:Q420843|Komsomolsk-on-Amur Aircraft Production Association]]''
| [[:commons:Category:Aleksandr Pekarsh|Aleksandr Pekarsh]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q744157|Vyacheslav Nagovitsyn]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-03-02
| [[Глазов]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Vyacheslav Nagovitsyn|Vyacheslav Nagovitsyn]]
|
|-
|
| 1997
| ''[[:d:Q4518244|Sergey Aleksandrovitsj Tsjoerkin]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-11-22
| [[Вологда]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q91966370|Yuliya Peskovskaya]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-07-10
| [[Сызран]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Yuliya Peskovskaya|Yuliya Peskovskaya]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109490538|Виталий Николаевич Демидкин]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-01-23
| [[Коломна]]
|
| ''[[:d:Q294405|Alpha Group]]''
| [[:commons:Category:Vitaly Demidkin|Vitaly Demidkin]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4083373|Andrey Belyaninov]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-07-14
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q806798|банкир]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| [[:commons:Category:Andrey Belyaninov|Andrey Belyaninov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4112013|Irina Virganskaya]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-01-06
| [[Ставрополь]]
| ''[[:d:Q1227195|political economist]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
| [[:commons:Category:Irina Virganskaya|Irina Virganskaya]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4233541|Maxim Korobov]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-12-03
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
| ''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''
|
|
|-
|
| 1991
| ''[[:d:Q4197243|Aleksey Ivonin]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-01-20
| [[Зуи (Зуевка районы)|Зуи]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4495792|Хардиков, Юрий Анатольевич]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-05-03
| ''[[:d:Q1799536|Melnikovo]]''
|
|
|
|
|-
|
| 2001
| ''[[:d:Q16646745|Boris Dubrovsky]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-11-22
| [[Магнитогорск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Boris Dubrovsky|Boris Dubrovsky]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55200038|Alasgar Tagiyev]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-07-01
| [[Бакы]]
| [[галим]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56308410|Владимир Уйба]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-10-04
| [[Омск]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
| [[:commons:Category:Vladimir Uyba|Vladimir Uyba]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q137298646|Байкадамов, Наурызбай Сейткалиевич]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-01-17
| [[Махамбетов]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4110582|Viktor Videneyev]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-12-15
| [[Ишембай]]
|
|
|
|
|-
|
| 2007
| ''[[:d:Q55107197|Nina Chernyaeva]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-04-29
| ''[[:d:Q24565237|Podolkhovsky]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Nina Chernyaeva|Nina Chernyaeva]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q111669594|Юрий Клепиков]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-02-27
| [[Валуйки]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4059393|Әдһәм Акбулатов]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-06-18
| [[Красноярск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Edkham Akbulatov|Edkham Akbulatov]]
|
|-
|
| 1998
| ''[[:d:Q4133844|Aleksandr Garnayev]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-09-01
| [[Жуковский (Мәскәү өлкәсе)|Жуковски (Мәскәү өлкәсе)]]
| ''[[:d:Q730242|очучы-сынаучы]]''<br/>[[офицер]]<br/>''[[:d:Q2095549|очучы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q188508|Russian Aircraft Corporation MiG]]''<br/>''[[:d:Q282717|Gromov Flight Research Institute]]''<br/>[[Аэрофлот]]
| [[:commons:Category:Alexander Garnaev|Alexander Garnaev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4300285|Молдавер, Владимир Ильич]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-01-18
| [[Стародуб]]
| [[инженер]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4382568|Mikhail Prusak]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-02-23
| ''[[:d:Q4160644|Dzhurkiv]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
| [[:commons:Category:Mikhail Prusak|Mikhail Prusak]]
| data-sort-value="2025" | 2025-08-26
|-
|
|
| ''[[:d:Q16669885|Renat Layshev]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-10-29
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q41583|тренер]]''
| ''[[:d:Q4406508|Sambo 70]]''
| [[:commons:Category:Renat Lajshev|Renat Lajshev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16699429|Irina Solovyova]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-08-23
| [[Волгоград]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Irina Solovieva|Irina Solovieva]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18740988|Oleg Igorevitsj Orlov]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-07-02
| [[Житомир]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q2055046|физиолог]]''
| ''[[:d:Q4304082|Россия медицина университеты]]''
|
|
|-
|
| 2007
| ''[[:d:Q28497406|Viktor Grib]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-04-11
| [[Жуков (шәһәр)]]
|
|
|
| data-sort-value="2017" | 2017-04-09
|-
|
|
| ''[[:d:Q41199756|Valery Ivanov]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-09-14
| [[Иваново]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Valery Ivanov|Valery Ivanov]]
|
|-
|
| 2007
| [[Таһир Саматов]]
| data-sort-value="1960" | 1960-07-01
| [[Казан]]
| [[мөфти]]<br/>''[[:d:Q27849290|экскаватор машинисты]]''<br/>''[[:d:Q2561741|crane driver]]''<br/>''[[:d:Q2775569|train driver]]''
| [[Хант-Манси автономияле округы мөселманнары Диния нәзарәте]]<br/>[[Россия мөселманнары Диния нәзарәте]]<br/>[[Үзәк диния нәзарәте]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4188622|Andrey Zakharov]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-08-10
| [[Сембер]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[фәлсәфәче]]
| ''[[:d:Q4064597|Амур дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q128509|School of Civic Education]]''
| [[:commons:Category:Andrey Zakharov|Andrey Zakharov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4292774|Alexander Anatolevich Migulya]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-12-24
| [[Междуреченск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4327599|Сергей Носов]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-02-17
| [[Магнитогорск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Sergei Nosov|Sergei Nosov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19478804|Александр Котов]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-04-10
| ''[[:d:Q3738786|Strugi Krasnye]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Alexander Kotov|Alexander Kotov]]
|
|-
|
| 1995
| ''[[:d:Q30345617|Яков Силин]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-05-17
| ''[[:d:Q893317|Glubokoye District]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[Урал дәүләт икътисад университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q39391943|Aleksey Shabunin]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-03-13
| [[Кемерово]]
| [[хирург]]<br/>[[профессор]]<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4397981|Россия дәвамлы медицина һөнәри белем алу академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4145421|Botkin Hospital]]''
| [[:commons:Category:Alexey Shabunin|Alexey Shabunin]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q72593899|Василь Тихонов]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-04-17
| [[Тамбов]]
|
|
|
|
|-
|
| 2010
| ''[[:d:Q111695286|Vasily Shapkin]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-06-27
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q15895020|авиация инженеры]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4304092|Мәскәү дәүләт техник граждан авиациясе университеты]]''<br/>''[[:d:Q24935259|State Scientific Research Institute of Civil Aviation]]''
|
|
|-
|
| 1993
| [[Сергей Кириенко]]
| data-sort-value="1962" | 1962-07-26
| [[Сухум]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
| [[:commons:Category:Sergey Kiriyenko|Sergey Kiriyenko]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4399366|Igor Rudenskiy]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-09-11
| ''[[:d:Q589558|Iksha]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Igor Rudenskiy|Igor Rudenskiy]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29312261|Евгений Овечкин]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-10-16
| [[Новосибирск]]
| [[галим]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60835555|Aleksandr Bashkin]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-06-10
| [[Әстерхан]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Aleksandr Bashkin|Aleksandr Bashkin]]
|
|-
|
| 2008
| ''[[:d:Q106513293|Aleksandr Savin]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-01-28
| [[Брянск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Aleksandr Savin|Aleksandr Savin]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q2484971|Dmitry Yakubovskiy]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-09-05
| ''[[:d:Q4091084|Bolshevo]]''
| [[хокук белгече]]<br/>[[адвокат]]<br/>[[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q2070502|ССРБ генераль прокуратурасы]]''<br/>''[[:d:Q1538644|Gossnab]]''<br/>''[[:d:Q4204195|Executive Committee of Moscow City Council of Workers Deputies]]''<br/>''[[:d:Q21644094|Мәскәү прокуратурасы]]''<br/>''[[:d:Q4294505|ССРБ Саклану министрлыгы]]''<br/>[[Россия Федерациясенең эчке эшләр министрлыгы]]<br/>''[[:d:Q1400115|FAPSI]]''<br/>''[[:d:Q1479649|REN TV]]''<br/>''[[:d:Q30257678|Institute of International Law and Economics named after AS Griboedova]]''
| [[:commons:Category:Dmitry Yakubovskiy|Dmitry Yakubovskiy]]
|
|-
|
| 1999
| [[Аслан Бжания]]
| data-sort-value="1963" | 1963-04-06
| ''[[:d:Q621888|Tamishi]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Aslan Bzhania|Aslan Bzhania]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4097216|Yelena Brusilova]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-04-06
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
| [[:commons:Category:Elena Brusilova|Elena Brusilova]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28497436|Александр Гусев]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-07-27
| ''[[:d:Q14620755|Озерское]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Aleksandr Viktorovich Gusev|Aleksandr Viktorovich Gusev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60836532|Valeriy Skrug]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-06-20
| ''[[:d:Q4332587|Vikno]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Valeriy Skrug|Valeriy Skrug]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q61109320|Njurgun Timofejev]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-02-07
| [[Якутск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
| data-sort-value="2017" | 2017-12-13
|-
|
|
| ''[[:d:Q106107894|Бекетжан Махатжанович Жумаханов]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-07-19
|
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q121998|илче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q110051636|Olga Kirillova]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-05-06
| [[Миллерово]]
| ''[[:d:Q384593|полиция хезмәткәре]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
| [[:commons:Category:Olga Kirillova|Olga Kirillova]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q115608713|Александр Линец]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-01-11
| ''[[:d:Q1011327|Starominskaya]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4140476|Pyotr Glybochko]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-07-21
| ''[[:d:Q21669976|Кувшиново]]''
| ''[[:d:Q17345122|уролог]]''
| ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''
| [[:commons:Category:Pyotr Glybochko|Pyotr Glybochko]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4199890|Konstantin Ilkovsky]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-01-12
| ''[[:d:Q2359080|Batagay]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| [[:commons:Category:Konstantin Ilkovsky|Konstantin Ilkovsky]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4525260|Aleksandr Shkolnik]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-03-25
| [[Түбән Тагил]]
| ''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Alexander Shkolnik|Alexander Shkolnik]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q11756298|Aleksandr Zharov]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-08-11
| [[Чиләбе]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Aleksandr Zharov|Aleksandr Zharov]]
|
|-
|
| 2012
| ''[[:d:Q21856779|Svetlana Agapitova]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-02-08
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
| [[:commons:Category:Svetlana Agapitova|Svetlana Agapitova]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29865300|Sultan Mirsayev]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-08-25
| ''[[:d:Q4059822|Aksay]]''
| [[мөфти]]<br/>''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q64607858|Tahmasib Ajdarov]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-04-17
| [[Бакы]]
| ''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>[[хокук белгече]]
|
| [[:commons:Category:Təhmasib Əjdərov|Təhmasib Əjdərov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q95747658|Mikhail Vakulenko]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-05-07
| [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Mikhail Vakulenko|Mikhail Vakulenko]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q99210054|Лебедева, Марина Яковлевна]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-07-12
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q110677699|Юрий Амерев]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-10-26
| ''[[:d:Q18778028|Znamenka]]''
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q120278652|Михалёв, Игорь Васильевич]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-05-07
|
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q72579819|Mikhail Timonov]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-05-22
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Mikhail Timonov|Mikhail Timonov]]
|
|-
|
|
| [[Илдар Хәйруллин (1965)|Илдар Хәйруллин]]
| data-sort-value="1965" | 1965-09-30
| [[Казан]]
| [[хирург]]
| ''[[:d:Q4145424|1нче санлы шәһәр клиник хастаханәсе (Мәскәү)]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1778713|Alexander Tishanin]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-04-20
| [[Троицк (Чиләбе өлкәсе)|Троицк]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Alexander Tishanin|Alexander Tishanin]]
|
|-
|
|
| [[Михаил Мишустин]]
| data-sort-value="1966" | 1966-03-03
| [[Лобня]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q15980158|язучы-документалист]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q16258947|beamter]]''<br/>''[[:d:Q2285706|хөкүмәт башлыгы]]''
| [[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]]<br/>[[Россия Хөкүмәте|Россия Федерациясе Хөкүмәте]]
| [[:commons:Category:Mikhail Mishustin|Mikhail Mishustin]]
|
|-
|
| 2001
| ''[[:d:Q15079286|Oleg Siyenko]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-02-11
| [[Батайск]]
| ''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''
|
| [[:commons:Category:Oleg Siyenko|Oleg Siyenko]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29358938|Igor Zubarev]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-07-20
| ''[[:d:Q76785|Yantarny]]''
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Igor Zubarev|Igor Zubarev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q51669929|Василий Петрович Альмяшкин]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-06-25
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
| 2018
| ''[[:d:Q126845095|Nazim Hüseynov (prodüser)]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-09-06
| [[Бакы]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4446768|Mikhail Susov]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-10-08
|
| [[менеджер]]<br/>[[эшкуар]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15063968|Алехин, Игорь Иванович]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-09-07
| [[Брянск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Игорь Артамонов]]
| data-sort-value="1967" | 1967-03-14
| [[Будённовск|Будённовск шәһәре]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| [[:commons:Category:Igor Artamonov|Igor Artamonov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97382705|Арман Төлешұлы Қожахметов]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-10-09
| [[Сәтбаев]]
|
|
| [[:commons:Category:Arman Qojahmetov|Arman Qojahmetov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q100844510|Vasily Kopylov]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-11-24
| ''[[:d:Q21672681|Покрово-Васильевка]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Vasily Kopylov|Vasily Kopylov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q101584321|Artur Sogomonyan]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-06-15
| [[Ереван]]
| [[эшкуар]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q111383847|Aleksey Kostyukov]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-09-24
| [[Калуга]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Alexey Kostyukov|Alexey Kostyukov]]
|
|-
|
| 2014
| ''[[:d:Q136914094|Ерлан Хайланович Барлыбаев]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-08-15
| [[Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе]]
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Алексей Русских]]
| data-sort-value="1968" | 1968-07-17
| [[Ижау]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q24930613|Governor of Ulyanovsk Oblast]]''
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Alexey Russkih|Alexey Russkih]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4492498|Igor Franchuk]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-07-06
| [[Красноярск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| [[:commons:Category:Ihor Franchuk|Ihor Franchuk]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19818066|Sergey Poddubny]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-10-01
| [[Осинники]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Sergey Poddubny|Sergey Poddubny]]
|
|-
|
|
| [[Айрат Фәррахов]]
| data-sort-value="1968" | 1968-02-17
| [[Әгерҗе]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хирург]]
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
| [[:commons:Category:Ajrat Farrakhov|Ajrat Farrakhov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28496559|Elena Bondarenko]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-06-10
| [[Светлоград]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Elena Bondarenko|Elena Bondarenko]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q108886713|Oleg Golikov]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-10-21
| [[Чесма (Чиләбе өлкәсе)|Чесма]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Oleg Golikov|Oleg Golikov]]
|
|-
|
| 2005<br/>2008
| ''[[:d:Q139751583|Ташкараев, Гани Абдуганиевич]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-08-29
| [[Чимкәнт]]
|
|
|
|
|-
|
|
| [[Ростислав Гольдштейн]]
| data-sort-value="1969" | 1969-03-15
| ''[[:d:Q1970038|Selizharovo]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
| [[:commons:Category:Rostislav Goldstein|Rostislav Goldstein]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q27057495|Larisa Tutova]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-10-18
| ''[[:d:Q3335264|Peschanokopskoye]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Larisa Tutova|Larisa Tutova]]
|
|-
|
| 2020
| ''[[:d:Q27734071|Andrey Rostenko]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-04-06
| [[Ташкент]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Rostenko Andrey Olegovich|Rostenko Andrey Olegovich]]
|
|-
|
|
| [[Александр Осипов]]
| data-sort-value="1969" | 1969-09-28
| [[Ростов-на-Дону]]
| [[галим]]
|
| [[:commons:Category:Aleksandr Osipov (politician)|Aleksandr Osipov (politician)]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q62713982|Olga Starostina]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-03-13
| [[Нарьян-Мар]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Olga Starostina|Olga Starostina]]
|
|-
|
| 2005
| ''[[:d:Q65297829|Неъматулло Ҳикматуллозода]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-05-07
| [[Дүшәнбе]]
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q89313536|Юрий Бездудный]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-05-01
| [[Брянск өлкәсе]]
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
| [[:commons:Category:Yury Bezdudny|Yury Bezdudny]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102076857|Вячеслав Гладков]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-01-15
| ''[[:d:Q19638795|Кучки]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Vyacheslav Gladkov|Vyacheslav Gladkov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q108807721|Natalya Orlova]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-08-29
| [[Рубцовск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Natalya Orlova|Natalya Orlova]]
|
|-
|
| 2012
| ''[[:d:Q112987778|Rishat Yuzmukhametov]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-04-05
| [[Мирный (Якутия)|Мирный]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q294508|ALROSA]]''<br/>''[[:d:Q1094915|Мирный районы]]''
| [[:commons:Category:Rishat Yuzmukhametov|Rishat Yuzmukhametov]]
|
|-
|
| 2002
| [[Гүзәл Хәбетдинова]]
| data-sort-value="1969" | 1969-11-14
| [[Әлмәт]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| [[Татнефть]]<br/>[[Әлмәтнефть]]<br/>[[Әлмәт районы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18203064|Sergey Rudenko]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-11-04
| [[Курган]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[укытучы]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21091702|Заур Аскендеров]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-07-12
| ''[[:d:Q3284970|Mamedkala]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Askenderov Zaur|Askenderov Zaur]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56708540|Vladimir Sipyagin]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-02-19
| [[Харьков]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[Россия Дәүләт думасы|Русия Дәүләт думасы]]
| [[:commons:Category:Vladimir Sipyagin|Vladimir Sipyagin]]
|
|-
|
| 2018
| ''[[:d:Q109010794|Ольга Сергеевна Ярилова]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-05-17
| [[Ярославль]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[Россия Федерациясе мәдәният министрлыгы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q133797934|Аноприенко, Сергей Михайлович]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-11-24
| [[Яңа Оскол]]<br/>[[Белгород өлкәсе]]
|
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Sergey Anoprienko|Sergey Anoprienko]]
|
|-
|
| 2013
| ''[[:d:Q4137169|Suleyman Geremeev]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-01-20
| [[Грозный]]
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Suleyman Geremeev|Suleyman Geremeev]]
|
|-
|
| 2000
| ''[[:d:Q4482390|Mark Feygin]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-06-03
| [[Самар]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[адвокат]]<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''
|
| [[:commons:Category:Mark Feygin|Mark Feygin]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4496734|Danil Khachaturov]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-10-30
| [[Мәскәү]]
| [[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q4397745|Rosgosstrakh]]''
|
|
|-
|
| 2018
| ''[[:d:Q4502627|Muslim Khuchiev]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-08-05
| ''[[:d:Q4184611|Zakan-Yurt]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
| [[:commons:Category:Muslim Khuchiev|Muslim Khuchiev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19818062|Dmitry Savelyev]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-05-25
| [[Новосибирск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Dmitriy Saveliev|Dmitriy Saveliev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21856924|Илья Докучаев]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-08-28
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
| [[Ерак Көнчыгыш федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q4230202|Амурдагы Комсомольск дәүләт университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q41657764|Андрей Травников]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-02-01
| [[Череповец]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Andrei Travnikov|Andrei Travnikov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q58438760|Aleksandr Nikolajevitj Sergijenko]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-12-02
| ''[[:d:Q4237672|Krapivnoye]]''
|
|
|
|
|-
|
| 2006
| ''[[:d:Q70254663|Mukharbek Barakhoyev]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-01-04
| ''[[:d:Q4062519|Alkun]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Mukharbek Barakhoev|Mukharbek Barakhoev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q108894601|Vladimir Ivanov]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-02-10
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Vladimir Valeryevich Ivanov|Vladimir Valeryevich Ivanov]]
|
|-
|
|
| [[Айсен Николаев]]
| data-sort-value="1972" | 1972-01-22
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Aysen Nikolayev|Aysen Nikolayev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q22283716|Роман Старовойт]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-01-20
| [[Курск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q599151|вазыйфаи зат]]''
|
| [[:commons:Category:Roman Vladimirovich Starovoyt|Roman Vladimirovich Starovoyt]]
| No/unknown value
|-
|
|
| ''[[:d:Q60835547|Aleksey Dmitriyenko]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-08-23
| [[Палласовка]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q61914197|Nikolay Parshin]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-08-14
| [[Волгоград]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Nikolay Parshin|Nikolay Parshin]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q119163909|Anna Tsivilyova]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-05-09
| [[Иваново]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
| [[:commons:Category:Anna Tsivilyova|Anna Tsivilyova]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q128794189|Dmitry Chistyakov]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-05-11
| [[Ижау]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18122867|Алексей Шапошников]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-06-16
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Alexey Shaposhnikov|Alexey Shaposhnikov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19911023|Andrey Ryabinskiy]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-07-17
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q42843876|boxing promoter]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q19910119|MIC (organization)]]''
| [[:commons:Category:Andrey Ryabinskiy|Andrey Ryabinskiy]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q53562638|Vadim Kumin]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-01-01
| [[Чиләбе]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Vadim Kumin|Vadim Kumin]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56311119|Олег Мельниченко]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-05-21
| [[Пенза]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Oleg Melnichenko|Oleg Melnichenko]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q63515454|Evgeniy Markov]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-11-08
| ''[[:d:Q2523420|Abatskoye]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Evgeniy Markov|Evgeniy Markov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q94694242|Sergey Lomakin]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-08-23
| [[Мәскәү]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q130285819|Sergej Efremov]]''
| data-sort-value="1973" | 1973
| [[Владивосток]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
| data-sort-value="2025" | 2025-02-02
|-
|
|
| ''[[:d:Q136265287|Eldar Jumagaziev]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-05-12
| [[Атырау өлкәсе]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Eldar Jumagaziev|Eldar Jumagaziev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4153625|Denis Aleksandrovitsj Davitiasjvili]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-05-17
| [[Архангельск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4264593|Ivan Vasilevitsj Lobanov]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-01-28
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Ivan Vasilievich Lobanov|Ivan Vasilievich Lobanov]]
|
|-
|
|
| [[Александр Моор]]
| data-sort-value="1974" | 1974-01-06
| [[Төмән районы]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Alexander Moor|Alexander Moor]]
|
|-
|
|
| [[Марат Заһидуллов]]
| data-sort-value="1974" | 1974-06-05
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Marat Zagidullov|Marat Zagidullov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q66374284|Elmira Khaimurzina]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-04-05
| [[Архангелька (Төньяк Казакъстан өлкәсе)]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Elmira Khaimurzina|Elmira Khaimurzina]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q106252654|Юдин, Владислав Юрьевич]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-05-23
| [[Дмитров]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109489031|Геннадий Новосельцев]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-08-19
| [[Валуйки]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q39390389|Victoria Abramchenko]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-05-22
| [[Черногорск]]
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Victoria Abramchenko|Victoria Abramchenko]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q125205676|Ҡыҙрасов Юлай Фәүҡәт улы]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-10-01
| [[Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы]]
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1055894|deputy]]''
| [[Башкортстан Корылтае]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q2413230|Aleksei Igonin]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-03-18
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q18515558|мини-футбулчы]]''
|
| [[:commons:Category:Alexei Igonin|Alexei Igonin]]
|
|-
|
|
| [[Альбир Крганов]]
| data-sort-value="1976" | 1976-10-10<br/>1974-10-10
| [[Чуашстан]]
| [[мөфти]]<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
|
| [[:commons:Category:Albir Krganov|Albir Krganov]]
|
|-
|
| 2015
| ''[[:d:Q21089079|Olga Belova]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-07-19
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q22976182|тележурналист]]''
| ''[[:d:Q2386094|TV-6]]''<br/>[[НТВ]]<br/>''[[:d:Q7274874|Zvezda]]''<br/>''[[:d:Q4304098|Мәскәү дәүләт мәдәният институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q22919623|Александр Просеков]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-05-01
| [[Топки (Кемерово өлкәсе)|Топки]]
| [[галим]]
| [[Кемерово дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4219243|Kemerovo Institute of Food Science and Technology]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q26255634|Ilyas Ispanov]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-01-01
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Алексей Цыденов]]
| data-sort-value="1976" | 1976-03-16
| [[Петровск-Забайкальский]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Aleksey Tsydenov|Aleksey Tsydenov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29865021|Aleksandr Griecziszczew]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-06-12
| [[Егорьевск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Сергей Иванов (1976)|Сергей Иванов]]
| data-sort-value="1976" | 1976-08-02
| [[Северодвинск]]
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q8246794|блогер]]''
| ''[[:d:Q87759809|Татарстан Республикасының Туристлык буенча дәүләт комитеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q106768046|Vladimir Georgijevič Kiknadze]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-04-22<br/>1976
| [[Грозный]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1493121|хәрби тарих белгече]]''<br/>''[[:d:Q104176943|military scientist]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109484818|Корголиев, Корголи Магомедович]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-09-20
| ''[[:d:Q4099884|Burtunay]]''
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q112987786|Maria Bregman]]''
| data-sort-value="1976" | 1976
| [[Мәскәү]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
| [[:commons:Category:Maria Bregman|Maria Bregman]]
|
|-
|
| 2005
| ''[[:d:Q4337647|Yelizaveta Osetinskaya]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-05-03
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''
|
| [[:commons:Category:Elizabeth Osetinskaya|Elizabeth Osetinskaya]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12528339|Alexey Tsoi]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-04-02
| [[Чимкәнт]]
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
|
|
|-
|
| 2013
| ''[[:d:Q60829622|Райымкулов Бактыбек Кемелбекович]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-10-21
| [[Кара-Балта|Карабалта]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q91126532|Dmitry Kononenko]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-01-03
| [[Щёлково]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Dmitriy Kononenko|Dmitriy Kononenko]]
|
|-
|
| 2012
| ''[[:d:Q107847249|Yelena Istyagina-Yeliseyeva]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-02-04
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2312637|physical education teacher]]''
| ''[[:d:Q4504318|State Museum of Sport]]''<br/>[[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q4398072|Россия дәүләт физкультура, спорт, яшьләр һәм туризм университеты]]''
| [[:commons:Category:Yelena Istyagina-Yeliseyeva|Yelena Istyagina-Yeliseyeva]]
| data-sort-value="2023" | 2023-09-28
|-
|
|
| ''[[:d:Q108044859|Vyacheslav Damdintsurunov]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-09-21
| ''[[:d:Q4217145|Katangar]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Vyacheslav Damdintsurunov|Vyacheslav Damdintsurunov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109493646|Alexander Vedyakhin]]''
| data-sort-value="1977" | 1977
| [[Волгоград]]
| ''[[:d:Q806798|банкир]]''
|
| [[:commons:Category:Aleksandr Vediakhin|Aleksandr Vediakhin]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q110658328|Роман Бойко]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-05-11
| ''[[:d:Q1191779|Prjevalsk pristanı]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
| 2015
| [[Олег Коробченко]]
| data-sort-value="1977" | 1977-05-12
| [[Беларус Совет Социалистик Республикасы]]
| ''[[:d:Q3479990|слесарь]]''<br/>[[бухгалтер]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>[[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[Татарстан Республикасы Сәнәгать һәм сәүдә министрлыгы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q126974157|Устинов, Антон Алексеевич]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-04-20
| [[Балакау]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q131862644|Zhumabek Salymbekov]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-01-01
| ''[[:d:Q2349598|At-Bashi]]''
| ''[[:d:Q1055894|deputy]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q133787232|Mikhail Klinkov]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-04-25
| [[Красноярск]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4492294|Petr Fradkov]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-02-07
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q806798|банкир]]''<br/>''[[:d:Q16919633|Россия чыгышлы олигарх]]''
| [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q649100|Promsvyazbank]]''
| [[:commons:Category:Petr Fradkov|Petr Fradkov]]
|
|-
|
|
| [[Иван Сухарев]]
| data-sort-value="1978" | 1978-06-10
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Ivan Suharev|Ivan Suharev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q23656509|Irina Rossius]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-10-22
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q270389|яңалыклар алып баручы]]''<br/>''[[:d:Q16961937|дискуссия модераторы]]''
| ''[[:d:Q2627117|RBK TV]]''<br/>''[[:d:Q628101|Russia-24]]''<br/>[[Россия Федерациясе ватандашлар саклануы эшләре, гадәттән тыш хәлләр һәм бәла-каза нәтиҗәләрен бетерү министрлыгы]]<br/>[[Россия-1]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q76433109|Murad Kerimov]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-07-10
| [[Дәрбәнт]]
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q95230996|Ирина Волынец]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-08-02
| [[Казан]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Irina Volynets|Irina Volynets]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q108881789|Maria Vasilkova]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-02-13
| [[Мегион]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Maria Vasilkova|Maria Vasilkova]]
|
|-
| 2001
| 2005
| ''[[:d:Q111239656|Marina Ovsyannikova]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-06-19
| [[Одесса]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q578109|телепродюсер]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]''<br/>''[[:d:Q23016178|television editor]]''
| [[Первый канал (Россия)|Первый канал]]<br/>''[[:d:Q29872|Die Welt]]''
| [[:commons:Category:Marina Ovsyannikova|Marina Ovsyannikova]]
|
|-
|
| 2017
| ''[[:d:Q118179320|Александр Евгеньевич Дёмин]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-10-14
| [[Пущино]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17525059|Rauan Kenzhekhanuly]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-05-01
| [[Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| [[:commons:Category:Rauan Kenzhekhanuly|Rauan Kenzhekhanuly]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30345117|Musa Khaitov]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-08-31
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q30897635|Institute of Immunology]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30889442|Dmitry Voloshin]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-11-07
| [[Луганск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Dmitry Voloshin|Dmitry Voloshin]]
|
|-
|
| 2014
| ''[[:d:Q41227888|Александр Цыбульский]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-07-15
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
| [[:commons:Category:Alexander Tsybulskiy|Alexander Tsybulskiy]]
|
|-
|
| 2012
| ''[[:d:Q60997838|Vyacheslav Loginov]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-01-09
| ''[[:d:Q4375705|Poyarkovo]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Vyacheslav Loginov|Vyacheslav Loginov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q108202640|Виктор Гузун]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-08-22
| ''[[:d:Q219547|Dnestrovsc]]''
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q132188172|Alexander Dronov]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-07-05
| [[Моздок|Мәздәк]]
|
|
| [[:commons:Category:Alexander Dronov|Alexander Dronov]]
|
|-
|
| 2018
| ''[[:d:Q139710188|Омиргали, Ерлик Кайдарулы]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-05-25
| [[Краснофлотское (Акмола өлкәсе)]]
|
|
|
|
|-
|
| 2011
| [[Бату Хасиков]]
| data-sort-value="1980" | 1980-06-28
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q11338576|боксчы]]''<br/>''[[:d:Q9017214|karateka]]''<br/>''[[:d:Q11296761|kickboxer]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Batu Khasikov|Batu Khasikov]]
|
|-
|
| 2005
| ''[[:d:Q16172176|Oleksiy Honcharenko]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-09-16
| [[Одесса]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q578109|телепродюсер]]''<br/>''[[:d:Q17125263|ютубчы]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''
|
| [[:commons:Category:Oleksiy Honcharenko|Oleksiy Honcharenko]]
|
|-
|
|
| [[Михаил Развожаев]]
| data-sort-value="1980" | 1980-12-30
| [[Красноярск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Mikhail Razvozhaev|Mikhail Razvozhaev]]
|
|-
|
|
| [[Антон Котяков]]
| data-sort-value="1980" | 1980-08-15
| [[Самар]]
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Anton Kotyakov|Anton Kotyakov]]
|
|-
| 2005
| 2007
| ''[[:d:Q107054024|Vladimir Antokhin]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-07-28
| [[Люберцы]]
| ''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''
|
| [[:commons:Category:Vladimir Antokhin|Vladimir Antokhin]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q122965314|Alexander Zlobin]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-06-15
|
|
| ''[[:d:Q2664673|Havas Creative]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q126974143|Roman Ivanovič Čencov]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-11-12
| ''[[:d:Q4450468|Talitskiy Chamlyk]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4156642|Михаил Дегтярёв]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-07-10
| [[Самар]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
|
| [[:commons:Category:Mikhail Degtyarev|Mikhail Degtyarev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28120974|Alexander Vladimirovich Martynov]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-01-12
| [[Тирасполь]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| [[:commons:Category:Aleksandr Vladimirovich Martynov|Aleksandr Vladimirovich Martynov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56310089|Gennadiy Panin]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-06-13
| ''[[:d:Q4107792|Vereya]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Gennadiy Panin|Gennadiy Panin]]
|
|-
|
|
| [[Ольга Редько]]
| data-sort-value="1981" | 1981-06-12
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97198619|Natalia Poluyanova]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-03-11
| [[Белгород]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q105674235|Gennady Bekoyev]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-08-26
| [[Цхинвал]]
|
|
|
|
|-
|
| 2020
| ''[[:d:Q106634946|Natalia Rotenberg]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-01-18
| [[Курган]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q110266339|Elena Mironenko]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-06-21
| [[Минусинск]]
| [[менеджер]]<br/>''[[:d:Q382887|дәүләт вазифаи заты]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]''
| ''[[:d:Q4304134|Malaya Bronnaya Theatre]]''
| [[:commons:Category:Elena Mironenko|Elena Mironenko]]
|
|-
|
| 2016
| ''[[:d:Q122421765|Yury Nesterenko]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-03-24
| [[Кропивницкий|Кропывнытскый]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[эшкуар]]
| [[Акмәсҗит шәһәр шурасы]]<br/>[[Россия Дәүләт думасы|Русия Дәүләт думасы]]
| [[:commons:Category:Yury Nesterenko|Yury Nesterenko]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q126020375|Isa Tumkhadzhiev]]''
| data-sort-value="1981" | 1981
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1964282|Maria Gaidar]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-10-21
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Maria Gaidar|Maria Gaidar]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4321347|Yaroslav Nilov]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-03-20
| [[Кишинёв]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Yaroslav Nilov|Yaroslav Nilov]]
|
|-
|
| 2015
| ''[[:d:Q19818067|Pavel Fedyayev]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-07-31
| [[Кемерово]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Pavel Fedyaev|Pavel Fedyaev]]
|
|-
|
| 2021
| [[Анна Кузнецова]]
| data-sort-value="1982" | 1982-01-03
| [[Пенза]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q17276321|РФ Дәүләт думасы депутаты]]''
|
| [[:commons:Category:Anna Kuznetsova|Anna Kuznetsova]]
|
|-
| 2018
| 2020
| ''[[:d:Q48954514|Антон Горелкин]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-01-22
| [[Кемерово]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
| [[:commons:Category:Anton Gorelkin|Anton Gorelkin]]
|
|-
|
| 2019
| ''[[:d:Q107373820|Sergei Chebotarev]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-02-26
|
|
| ''[[:d:Q4304106|Кирилл Григорьевич Разумовский исемендәге Мәскәү дәүләт технология һәм идарә университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q110814800|Кохоев, Артур Павлович]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-06-01
| [[Таулы Алтай]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Artur Kohoev|Artur Kohoev]]
|
|-
|
| 2019
| ''[[:d:Q108128743|Dmitry Abaryonov]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-01-31
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q11313148|sports journalist]]''
| ''[[:d:Q4375970|Government of Moscow Oblast]]''<br/>''[[:d:Q2097006|Sovetsky Sport]]''
| [[:commons:Category:Dmitry Abaryonov|Dmitry Abaryonov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q111974812|Волков Дмитрий Владимирович]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-03-06
| [[Орёл өлкәсе]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16021046|Vladimir Antmanis]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-03-12
|
| ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q64931643|Maksim Popov]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-03-24
| [[Амурдагы Комсомольск]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q70254047|Alexey Sergeevich Kopaygorodsky]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-03-26
| [[Краснодар]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q123739175|Phillip Naumenko]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-12-28
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
| data-sort-value="2025" | 2025-12-13
|-
|
|
| ''[[:d:Q4380372|Alexander Prokopyev]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-08-05
| [[Бийск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Alexandr Prokopiev|Alexandr Prokopiev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60368106|Aleksandr Gribov]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-05-22
| [[Ярославль]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Aleksandr Gribov|Aleksandr Gribov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q108882840|Mihail Kiselev]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-06-18
| ''[[:d:Q28520854|Новоселово (Томскан область)]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Mihail Kiselev|Mihail Kiselev]]
|
|-
|
|
| [[Виталий Хоценко]]
| data-sort-value="1986" | 1986-03-18
| [[Днипро]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Vitaliy Khotsenko|Vitaliy Khotsenko]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q131908145|Boris Khanchalyan]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-06-08
| ''[[:d:Q4027519|Heshtia]]''
| ''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]''
| ''[[:d:Q260542|Gazprom-Media]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q24258837|Рөстәм Имамгали]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-12-19
| ''[[:d:Q2565377|Danghara District]]''
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Rustam Emomali|Rustam Emomali]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28500483|Egor Russkiy]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-02-14
| [[Ухта]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Egor Russkiy|Egor Russkiy]]
|
|-
|
| 2013
| ''[[:d:Q55663482|Ahmed Dudaev]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-08-02
| ''[[:d:Q4169056|Duba-Yurt]]''
| [[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q4150108|Grozny (TV channel)]]''
|
|
|-
| 2004
| 2009
| ''[[:d:Q66458976|Alexey Suharev]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-07-04
| [[Магадан]]
| ''[[:d:Q355242|showman]]''<br/>''[[:d:Q45217546|Instagram blogger]]''<br/>''[[:d:Q4610556|модель]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
|
| [[:commons:Category:Alexey Suharev|Alexey Suharev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q108882737|Maksim Ivanov]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-05-23
| [[Хабарау|Хабаровск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Maksim Ivanov (1987)|Maksim Ivanov (1987)]]
|
|-
|
| 2019
| ''[[:d:Q110606997|Maksim Baranov]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-04-22
|
| ''[[:d:Q2912172|шәхси эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q8246794|блогер]]''
|
| [[:commons:Category:Maksim Baranov|Maksim Baranov]]
|
|-
|
|
| [[Радмир Беляев]]
| data-sort-value="1987" | 1987-06-11
| [[Чаллы]]
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''<br/>''[[:d:Q98058553|municipal employee]]''
|
|
|
|-
| 2012
| 2018
| ''[[:d:Q131298620|Maksim Rudnev]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-09-10
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Дмитрий Артюхов]]
| data-sort-value="1988" | 1988-02-17
| [[Төмән]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| [[:commons:Category:Dmitry Artyukhov|Dmitry Artyukhov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q40052218|Denis Davydov]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-04-15
| ''[[:d:Q24327866|Volgodonskoy (rural locality)]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Denis Alexandrovich Davydov|Denis Alexandrovich Davydov]]
|
|-
| 2006<br/>2010
| 2010<br/>2012
| ''[[:d:Q101094329|Aram Poghosyan]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-09-11
| [[Ереван]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q56425414|media manager]]''
|
| [[:commons:Category:Aram Poghosyan|Aram Poghosyan]]
|
|-
|
| 2016
| ''[[:d:Q112993211|Ёлкин, Борис Андреевич]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-03-22
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q126207710|Вячеслав Федорищев]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-07-14
| [[Волгодонск]]
|
|
| [[:commons:Category:Vyacheslav Fedorishchev|Vyacheslav Fedorishchev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q135431138|Иван Николаевич Лебедев]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-06-07
| [[Үскәмән]]
| [[менеджер]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q138165024|Maxim Moroșan]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-09-06
| ''[[:d:Q37801|Bălți]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q8359428|җәмгыять активисты]]''<br/>''[[:d:Q15253558|активист]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q6665249|дзюдочы]]''<br/>[[хокук белгече]]
|
|
|
|-
|
| 2021
| ''[[:d:Q140180493|Ivan Lebedev]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-06-07
| [[Үскәмән]]
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q137573254|Nomma Zarubina]]''
| data-sort-value="1990" | 1990
| [[Тум|Томск]]
| ''[[:d:Q3738862|agent of influence]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q107295383|Artem Metelev]]''
| data-sort-value="1993" | 1993-08-11
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[Россия Дәүләт думасы|Русия Дәүләт думасы]]
| [[:commons:Category:Artem Metelev|Artem Metelev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q112993657|Емельянов, Сергей Витальевич]]''
| data-sort-value="1993" | 1993-09-03
| [[Ухта]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
| 2016
| ''[[:d:Q133927810|Daria Blokhina]]''
| data-sort-value="1993" | 1993-10-06
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q8246794|блогер]]''<br/>''[[:d:Q2405480|тавыш яздыру актеры]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>[[укытучы]]<br/>[[җырчы]]
|
| [[:commons:Category:Daria Blokhina|Daria Blokhina]]
|
|-
|
| 2024
| ''[[:d:Q138798687|Iliya Burlyayev]]''
| data-sort-value="1994" | 1994-09-04
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q130355256|Elisabeth Lyukshinova]]''
| data-sort-value="1997" | 1997-08-15
|
|
|
| [[:commons:Category:Elisabeth Lyukshinova|Elisabeth Lyukshinova]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q133272497|Alla Bruletova]]''
| data-sort-value="1999" | 1999-09-15
| [[Иваново]]
| ''[[:d:Q4610556|модель]]''<br/>''[[:d:Q2045208|Internet celebrity]]''<br/>''[[:d:Q94791573|TikToker]]''
|
|
|
|-
| 2008-09-01
| 2012-03
| ''[[:d:Q61163622|Alexander S Fedonnikov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4408455|Сарытау дәүләт медицина университеты]]''
|
|
|-
| 2011-09-01
| 2014-02-03
| ''[[:d:Q92576283|Alexey Kalyagin]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2012<br/>2010
| 2014<br/>2012
| ''[[:d:Q104179297|Marina Pisklakova-Parker]]''
|
|
| ''[[:d:Q15253558|активист]]''<br/>[[язучы]]
|
| [[:commons:Category:Marina Pisklakova-Parker|Marina Pisklakova-Parker]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q118590048|Полосин, Андрей Владимирович]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q514140|Rosatom]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q135233543|Imadeddine Aziez]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1161666|Thales Group]]''
|
|
|-
| 2015
| 2018
| ''[[:d:Q137881652|Анастасия Леонид кызы Коныхова]]''
|
|
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q11085831|сөйләм тәрҗемәчесе]]''<br/>''[[:d:Q123505457|синхрон тәрҗемәчесе]]''
| ''[[:d:Q1054816|Мәскәү дәүләт лингвистика университеты]]''<br/>''[[:d:Q5279909|Россия Федерациясе Чит ил эшләре министрлыгының Дипломатия академиясе]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q138609723|Захаров, Михаил Иванович]]''
|
| ''[[:d:Q4397307|Romanovka]]''<br/>[[Сарытау өлкәсе]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q140084431|Andrey Yukhanaev]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
== Моны да карагыз ==
{{Портал|Мәгариф}}
* [[Россия югары уку йортлары исемлеге]]
[[Төркем:1921 елда нигезләнгән уку йортлары]]
[[Төркем:Әлифба буенча академияләр]]
[[Төркем:Россия югары уку йортлары]]
[[Төркем:Икътисад юнәлешле югары уку йортлар]]
[[Төркем:Менеджмент юнәлешле югары уку йортлар]]
[[Төркем:Мәскәү югары уку йортлары]]
[[Төркем:Петербург югары уку йортлары]]
mrg5npnrlkgfkaobyw6mfbkk0v15rdc
Казан руханилар академиясе
0
210910
5963279
5914137
2026-06-15T06:19:07Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963279
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Казан руханилар академиясе''' ({{lang-ru|Казанская духовная академия}}) — [[Рус православ чиркәве]]нең югары дини уку йорты.
== Тарих ==
[[1842 ел]]да ачыла. Дини уку йортлары һәм дөньяви мәктәпләр өчен дин гыйльме укытучылары һәм руханилар әзерли. Уку вакыты 4 ел. [[Казан руханилар семинариясе|Руханилар семинариясен]] уңышлы тәмамлаучылар кабул ителә. Бүлекләр — илаһият, чиркәү тарихы, чиркәү гамәле, миссионерлык. Миссионерлык бүлеге раскольникларга, [[Буддачылык|будда]] һәм [[Мөселманнар|ислам динендәгеләргә]] каршы эш алып бару бүлекчәләренә бүленә. Соңгысында [[Гарәп теле|гарәп]], [[Татар теле|татар]] телләре, ислам дине гыйльме, [[Татарлар|татар]], [[Башкортлар|башкорт]], [[Чуашлар|чуаш]] һәм [[мордва]] халыклары тарихы һәм этнографиясе өйрәнелә. [[1921 ел]]да ябыла.
== Шәхесләр ==
=== Ректорлар ===
=== Укытучылар ===
{{seealso|Төркем:Казан руханилар академиясе укытучылары}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q4207718. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569,label:Исем,p69,p106,p373,p570}}
{| class='wikitable sortable'
! туу датасы
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! Викиҗыентыктагы төркем
! үлем датасы
|-
| data-sort-value="1798" | 1798-10
| [[Даниил (Сивиллов)|Даниил]]
| ''[[:d:Q4223072|1 нче санлы Пинзә гимназиясе]]''
| ''[[:d:Q15255771|синолог]]''
|
| data-sort-value="1871" | 1871-01-01
|-
| data-sort-value="1799" | 1799
| [[Петр Вагнер]]
| ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''<br/>''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]''
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="1876" | 1876-08-03
|-
| data-sort-value="1804" | 1804
| [[Гордий Саблуков]]
| ''[[:d:Q841804|Мәскәү руханилар академиясе]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
| data-sort-value="1880" | 1880-01-29<br/>1880
|-
| data-sort-value="1807" | 1807
| [[Андрей Беневоленски]]
| ''[[:d:Q4308201|Мөрәм руханилар укуханәсе]]''<br/>''[[:d:Q4113251|Владимир руханилар симинариясе]]''<br/>[[Санкт-Петербург руханилар академиясе]]
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1880" | 1880
|-
| data-sort-value="1808" | 1808
| ''[[:d:Q4067260|Anthony]]''
| ''[[:d:Q841804|Мәскәү руханилар академиясе]]''
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
| [[:commons:Category:Anthony (Radoniezhski)|Anthony (Radoniezhski)]]
| data-sort-value="1872" | 1872-12-23
|-
| data-sort-value="1808" | 1808
| [[Александр Попов (1808)|Александр Попов]]
| [[Беренче Казан ирләр гимназиясе]]<br/>[[Казан Император университеты]]
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q19829967|mongolist]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="1865" | 1865
|-
| data-sort-value="1811" | 1811
| ''[[:d:Q18279424|Фотий]]''
| ''[[:d:Q1973040|Киев руханилар академиясе]]''
| ''[[:d:Q1288557|hieromonk]]''
|
| data-sort-value="1877" | 1877-11-05
|-
| data-sort-value="1817" | 1817
| ''[[:d:Q62238154|Паисий Пылаев]]''
| ''[[:d:Q1973040|Киев руханилар академиясе]]''
| [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
| data-sort-value="1864" | 1864
|-
| data-sort-value="1818" | 1818
| ''[[:d:Q4416628|Serafin]]''
| ''[[:d:Q841804|Мәскәү руханилар академиясе]]''
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
| [[:commons:Category:Seraphin (Protopopov)|Seraphin (Protopopov)]]
| data-sort-value="1891" | 1891-01-11
|-
| data-sort-value="1818" | 1818
| ''[[:d:Q4427209|Соколов, Нафанаил Петрович]]''
| ''[[:d:Q841804|Мәскәү руханилар академиясе]]''
|
|
| data-sort-value="1881" | 1881
|-
| data-sort-value="1820" | 1820-10-26
| [[Дмитрий Кастальский]]
| ''[[:d:Q841804|Мәскәү руханилар академиясе]]''
| ''[[:d:Q4504549|дин хадиме]]''
|
| data-sort-value="1891" | 1891-11-26
|-
| data-sort-value="1821" | 1821-01-25
| ''[[:d:Q2631309|Grigory Eliseev]]''
| ''[[:d:Q841804|Мәскәү руханилар академиясе]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''
|
| data-sort-value="1891" | 1891-01-18
|-
| data-sort-value="1821" | 1821
| [[Алексей Бобровников]]
| ''[[:d:Q4203282|Өркет руханилар семинариясе]]''<br/>Казан руханилар академиясе
| ''[[:d:Q219477|мисиянир]]''
|
| data-sort-value="1865" | 1865-03-08
|-
| data-sort-value="1821" | 1821
| [[Иван Гвоздев]]
| ''[[:d:Q4348465|Пинзә руханилар симинариясе]]''<br/>Казан руханилар академиясе
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1873" | 1873-08-06
|-
| data-sort-value="1822" | 1822-04-23<br/>1822-05-05
| [[Николай Ильминский]]
| Казан руханилар академиясе
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q219477|мисиянир]]''
| [[:commons:Category:Nikolay Ilminsky|Nikolay Ilminsky]]
| data-sort-value="1891" | 1891-12-27
|-
| data-sort-value="1822" | 1822
| [[Галсан Гомбоев]]
|
| ''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''
|
| data-sort-value="1863" | 1863-06-11
|-
| data-sort-value="1823" | 1823-04-23
| [[Иван Порфирьев]]
| Казан руханилар академиясе
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1890" | 1890
|-
| data-sort-value="1824" | 1824
| ''[[:d:Q4483727|Filaret]]''
| ''[[:d:Q1973040|Киев руханилар академиясе]]''
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
| [[:commons:Category:Philaret (Filarietov)|Philaret (Filarietov)]]
| data-sort-value="1882" | 1882-02-23
|-
| data-sort-value="1825" | 1825-01-20
| [[Вениамин (Благонравов)|Вениамин]]
| Казан руханилар академиясе
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q219477|мисиянир]]''
| [[:commons:Category:Beniamin (Blagonravov)|Beniamin (Blagonravov)]]
| data-sort-value="1892" | 1892-02-02
|-
| data-sort-value="1826" | 1826-01-06
| [[Михаил Зефиров]]
| Казан руханилар академиясе
|
|
| data-sort-value="1889" | 1889-03-04
|-
| data-sort-value="1829" | 1829-01-01
| ''[[:d:Q4113001|Vladimir Nikolski]]''
| ''[[:d:Q4248826|Kursk Theological Seminary]]''<br/>[[Санкт-Петербург руханилар академиясе]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
| [[:commons:Category:Vladimir (Nikolsky)|Vladimir (Nikolsky)]]
| data-sort-value="1900" | 1900-12-29
|-
| data-sort-value="1832" | 1832
| ''[[:d:Q4501409|Chryzant]]''
| ''[[:d:Q4453212|Тверь руханилар семнариясе]]''
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''<br/>''[[:d:Q123819727|Orthodox theologian]]''
|
| data-sort-value="1883" | 1883-11-06
|-
| data-sort-value="1833" | 1833
| [[Михаил Красин]]
| ''[[:d:Q4336853|Орөл руханилар семинариясе]]''
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1880" | 1880-07-06
|-
| data-sort-value="1834" | 1834-03-21
| ''[[:d:Q30301205|Vasily Mikhaylovsky]]''
| [[Санкт-Петербург руханилар академиясе]]
| ''[[:d:Q432386|вәгыйз]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q123819727|Orthodox theologian]]''<br/>''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''
|
| data-sort-value="1910" | 1910-06-14
|-
| data-sort-value="1835" | 1835
| ''[[:d:Q6699543|Tichon]]''
| [[Санкт-Петербург руханилар академиясе]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
| data-sort-value="1896" | 1896-12-05
|-
| data-sort-value="1835" | 1835-01-23
| [[Евфимий Малов]]
| Казан руханилар академиясе
| ''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''<br/>''[[:d:Q219477|мисиянир]]''<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q1743122|чиркәү тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''
|
| data-sort-value="1918" | 1918-02-25
|-
| data-sort-value="1839" | 1839-07-13
| [[Илья Бердников]]
| ''[[:d:Q4139473|Glazov Seminary]]''<br/>Казан руханилар академиясе<br/>''[[:d:Q4130474|Вәтке руханилар семинариясе]]''
| ''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
| data-sort-value="1915" | 1915-09-30
|-
| data-sort-value="1839" | 1839
| [[Василий Рождественский]]
| [[Санкт-Петербург руханилар академиясе]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''<br/>''[[:d:Q19829990|библеист]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q123819727|Orthodox theologian]]''
|
| data-sort-value="1917" | 1917-10-02
|-
| data-sort-value="1839" | 1839
| ''[[:d:Q107174572|Александр Иванович Гренков]]''
| ''[[:d:Q4112531|Viphanskaja Theological Seminary]]''<br/>''[[:d:Q841804|Мәскәү руханилар академиясе]]''
| ''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="1901" | 1901-05-13
|-
| data-sort-value="1840" | 1840
| [[Николай Ивановский|Николай Ивановски]]
| ''[[:d:Q4070567|Arkhangelsk theological seminary]]''
| ''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''
|
| data-sort-value="1913" | 1913-10-26
|-
| data-sort-value="1840" | 1840-03-25
| ''[[:d:Q65130191|Nikolay Rozhdestvensky]]''
| ''[[:d:Q4248826|Kursk Theological Seminary]]''
| ''[[:d:Q123819727|Orthodox theologian]]''
|
| data-sort-value="1882" | 1882-12-08
|-
| data-sort-value="1841" | 1841-10-14
| [[Яков Богородский|Яков Богородски]]
| ''[[:d:Q4318622|Нижгар руханилар семнариясе]]''<br/>Казан руханилар академиясе
| [[галим]]
| [[:commons:Category:Jakov Bogorodsky|Jakov Bogorodsky]]
| data-sort-value="1920" | 1920-07-31
|-
| data-sort-value="1844" | 1844-04-18
| [[Фёдор Курганов]]
| ''[[:d:Q4348465|Пинзә руханилар симинариясе]]''<br/>Казан руханилар академиясе
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1920" | 1920-09-01
|-
| data-sort-value="1844" | 1844-01-11
| [[Михаил Богословский (1844)|Михаил Богословский]]
| ''[[:d:Q4450850|Тамбу руханилар семинариясе]]''<br/>Казан руханилар академиясе
| [[укытучы]]
|
| data-sort-value="1915" | 1915-07-04
|-
| data-sort-value="1845" | 1845-08-23
| [[Александр Гусев (1845)|Александр Гусев]]
| ''[[:d:Q4453212|Тверь руханилар семнариясе]]''<br/>[[Санкт-Петербург руханилар академиясе]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q123819727|Orthodox theologian]]''
|
| data-sort-value="1904" | 1904-07-08
|-
| data-sort-value="1845" | 1845
| [[Дмитрий Гусев]]
| ''[[:d:Q4348465|Пинзә руханилар симинариясе]]''<br/>Казан руханилар академиясе
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1894" | 1894-10-19
|-
| data-sort-value="1846" | 1846-09-15
| [[Антоний (Вадковский)|Антоний]]
| Казан руханилар академиясе<br/>''[[:d:Q4450850|Тамбу руханилар семинариясе]]''
| ''[[:d:Q189854|мәтран]]''
| [[:commons:Category:Anthony (Vadkovsky)|Anthony (Vadkovsky)]]
| data-sort-value="1912" | 1912-11-15
|-
| data-sort-value="1846" | 1846-11-15
| [[Николай Остроумов]]
| Казан руханилар академиясе
| ''[[:d:Q974144|укытучы]]''
| [[:commons:Category:Nikolai Ostroumov|Nikolai Ostroumov]]
| data-sort-value="1930" | 1930-11-17
|-
| data-sort-value="1852" | 1852-10-19
| [[Димитрий (Беликов)|Димитрий]]
| Казан руханилар академиясе
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''<br/>''[[:d:Q1743122|чиркәү тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Demetrius (Belikov)|Demetrius (Belikov)]]
| data-sort-value="1932" | 1932-08-10
|-
| data-sort-value="1853" | 1853
| [[Иван Знаменский]]
| Казан руханилар академиясе
| [[язучы]]
|
| data-sort-value="1882" | 1882-08-23
|-
| data-sort-value="1855" | 1855
| ''[[:d:Q15061549|Alexey Alexandrovich Tsarevsky]]''
| Казан руханилар академиясе
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="1928" | 1928<br/>1935
|-
| data-sort-value="1856" | 1856
| [[Алексей Попов (1856)|Алексей Попов]]
| Казан руханилар академиясе
| ''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q15962340|әдәбият теоретигы]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q10567966|liturgist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q123819727|Orthodox theologian]]''
| [[:commons:Category:Aleksei Vasilevich Popov|Aleksei Vasilevich Popov]]
| data-sort-value="1909" | 1909-11-09
|-
| data-sort-value="1862" | 1862-05-18<br/>1862-05-06
| [[Николай Катанов]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q2004963|numismatist]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| [[:commons:Category:Nikolai Katanov|Nikolai Katanov]]
| data-sort-value="1922" | 1922-03-09<br/>1922-03-10
|-
| data-sort-value="1863" | 1863-01-01<br/>1863-01-13
| [[Виктор Несмелов]]
| Казан руханилар академиясе
| ''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Viktor Nesmelov|Viktor Nesmelov]]
| data-sort-value="1937" | 1937-06-30
|-
| data-sort-value="1867" | 1867-07-16
| [[Иннокентий (Ястребов)|Иннокентий]]
| Казан руханилар академиясе
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
| [[:commons:Category:Innocent (Yastrebov)|Innocent (Yastrebov)]]
| data-sort-value="1928" | 1928-05-22
|-
| data-sort-value="1868" | 1868
| ''[[:d:Q110617803|Василий Иванович Протопопов]]''
| Казан руханилар академиясе
| ''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1870" | 1870
| ''[[:d:Q65095417|Никольский, Владимир Александрович]]''
| Казан руханилар академиясе
|
|
|
|-
| data-sort-value="1876" | 1876-12-22
| ''[[:d:Q134837745|Василий Васильевич Попов]]''
| ''[[:d:Q114354048|Якутское духовное училище]]''<br/>''[[:d:Q4537261|Yakutsk Theological Seminary]]''<br/>Казан руханилар академиясе
| ''[[:d:Q56314703|Scientific-Secretary]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
| data-sort-value="1931" | 1931<br/>1932
|-
| data-sort-value="1878" | 1878-05-19<br/>1878-05-07
| [[Николай Никольский]]
| Казан руханилар академиясе
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''
|
| data-sort-value="1961" | 1961-11-02
|-
| data-sort-value="1880" | 1880-10-02
| [[Гурий (Степанов)|Гурий]]
| Казан руханилар академиясе<br/>[[Казан руханилар семинариясе]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
| [[:commons:Category:Gurias (Stepanov)|Gurias (Stepanov)]]
| data-sort-value="1937" | 1937-11-01
|-
| data-sort-value="1884" | 1884-06-18
| ''[[:d:Q4072535|Afanasy (Malinin)]]''
| ''[[:d:Q4351509|Пирем руханилар семинариясе]]''
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
| [[:commons:Category:Athanasius (Malinin)|Athanasius (Malinin)]]
| data-sort-value="1939" | 1939-05-22
|-
| data-sort-value="1886" | 1886-12-22
| [[Евсевий (Рождественский)|Евсевий]]
| Казан руханилар академиясе
| ''[[:d:Q49476|баш әскаф]]''
|
| data-sort-value="1937" | 1937-11-05
|-
| data-sort-value="1888" | 1888-11-08
| [[Александр Лебедев (1888)|Александр Лебедев]]
| ''[[:d:Q4406367|Самар руханилар семинариясе]]''<br/>Казан руханилар академиясе
|
| [[:commons:Category:Alexander Lebedev (chancellor)|Alexander Lebedev (chancellor)]]
| data-sort-value="1937" | 1937-08-19
|-
| data-sort-value="1947" | 1947-05-21
| [[Феофан (Ашурков)|Феофан]]
| ''[[:d:Q841804|Мәскәү руханилар академиясе]]''
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''<br/>''[[:d:Q189854|мәтран]]''<br/>[[Әрхәрәй|япискеп]]
| [[:commons:Category:Theophan (Ashurkov)|Theophan (Ashurkov)]]
| data-sort-value="2020" | 2020-11-20
|-
|
| [[Геннадий (Челноков)|Геннадий]]
| Казан руханилар академиясе
| ''[[:d:Q4504549|дин хадиме]]''
|
| data-sort-value="1810" | 1810-12-06
|-
| No/unknown value
| ''[[:d:Q61882044|Диодор (Ильдомский)]]''
| ''[[:d:Q4402625|Рәзән руханилар семинариясе]]''<br/>[[Санкт-Петербург руханилар академиясе]]
| ''[[:d:Q1423891|дин хезмәтчесе]]''<br/>[[укытучы]]
|
| data-sort-value="1860" | 1860-01-03
|-
|
| ''[[:d:Q110529205|Алексей Васильевич Говоров]]''
| ''[[:d:Q4125382|Варонежская духоўная семінарыя]]''<br/>Казан руханилар академиясе
| ''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
=== Тәмамлаучылар ===
{{seealso|Төркем:Казан руханилар академиясен тәмамлаучылар}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q4207718. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569,label:Исем,p106,p108,p373,p570}}
{| class='wikitable sortable'
! туу датасы
! Исем
! һөнәр төре
! эш урыны
! Викиҗыентыктагы төркем
! үлем датасы
|-
| data-sort-value="1777" | 1777-08-29<br/>1777-08-27
| [[Иакинф (Бичурин)|Иакинф]]
| ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q219477|мисиянир]]''<br/>''[[:d:Q15255771|синолог]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q213159|archimandrite]]''<br/>''[[:d:Q733786|кәшиш]]''
| ''[[:d:Q4058300|Азия департаменты]]''
| [[:commons:Category:Nikita Bichurin|Nikita Bichurin]]
| data-sort-value="1853" | 1853-05-11
|-
| data-sort-value="1785" | 1785
| [[Михаил Полиновский|Михаил Полиновски]]
| ''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''
| [[Беренче Казан ирләр гимназиясе]]<br/>[[Казан Император университеты]]
|
| No/unknown value
|-
| data-sort-value="1785" | 1785
| ''[[:d:Q25644764|Померанцев, Иван Васильевич]]''
| [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q24262584|Инҗилне тәрҗемә итүче]]''
|
|
| No/unknown value
|-
| data-sort-value="1821" | 1821
| [[Алексей Бобровников]]
| ''[[:d:Q219477|мисиянир]]''
| Казан руханилар академиясе
|
| data-sort-value="1865" | 1865-03-08
|-
| data-sort-value="1821" | 1821
| [[Александр Владимирский (1821)|Александр Владимирский]]
| ''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''
| [[Казан Император университеты]]
| [[:commons:Category:Aleksandr Vladimirskiy|Aleksandr Vladimirskiy]]
| data-sort-value="1906" | 1906-04-29
|-
| data-sort-value="1821" | 1821
| [[Иван Гвоздев]]
| [[галим]]
| Казан руханилар академиясе
|
| data-sort-value="1873" | 1873-08-06
|-
| data-sort-value="1822" | 1822-04-23<br/>1822-05-05
| [[Николай Ильминский]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q219477|мисиянир]]''
| Казан руханилар академиясе
| [[:commons:Category:Nikolay Ilminsky|Nikolay Ilminsky]]
| data-sort-value="1891" | 1891-12-27
|-
| data-sort-value="1823" | 1823
| ''[[:d:Q4060887|Alexandr (Chovanskij)]]''
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
| ''[[:d:Q4408429|Сарытау руханилар семинариясе]]''
|
| data-sort-value="1891" | 1891-02-12
|-
| data-sort-value="1823" | 1823-04-23
| [[Иван Порфирьев]]
| [[галим]]
| Казан руханилар академиясе
|
| data-sort-value="1890" | 1890
|-
| data-sort-value="1823" | 1823
| ''[[:d:Q102036618|Николай Алексеевич Цареградский]]''
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| ''[[:d:Q1823638|Старапул руханилар академиясе]]''
|
| No/unknown value
|-
| data-sort-value="1824" | 1824-10-26
| [[Александр (Окропиридзе)|Александр]]
| ''[[:d:Q15283040|Eastern Orthodox bishop]]''
|
| [[:commons:Category:Alexandre Okropiridze|Alexandre Okropiridze]]
| data-sort-value="1907" | 1907-11-22<br/>1907-11-09
|-
| data-sort-value="1825" | 1825-01-20
| [[Вениамин (Благонравов)|Вениамин]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q219477|мисиянир]]''
| Казан руханилар академиясе
| [[:commons:Category:Beniamin (Blagonravov)|Beniamin (Blagonravov)]]
| data-sort-value="1892" | 1892-02-02
|-
| data-sort-value="1826" | 1826-01-06
| [[Михаил Зефиров]]
|
| Казан руханилар академиясе
|
| data-sort-value="1889" | 1889-03-04
|-
| data-sort-value="1826" | 1826-09-24
| ''[[:d:Q63070385|Александр Герасимович Хрусталев]]''
| [[рухани]]
| [[Казан руханилар семинариясе]]<br/>[[Ару хәбәр чиркәве (Казан кремле)|Ару хәбәр җәмигы]]
|
| data-sort-value="1875" | 1875-10-16
|-
| data-sort-value="1827" | 1827-01-15
| ''[[:d:Q374046|Ivan Mikheevich Pervushin]]''
| [[математик]]<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q1055894|deputy]]''
| ''[[:d:Q4424002|Holy Trinity Cathedral (Perm)]]''<br/>''[[:d:Q4351509|Пирем руханилар семинариясе]]''<br/>''[[:d:Q1355720|The Transfiguration Cathedral]]''
| [[:commons:Category:Ivan Mikheevich Pervushin|Ivan Mikheevich Pervushin]]
| data-sort-value="1900" | 1900-06-17
|-
| data-sort-value="1828" | 1828-11-25
| [[Николай Попов (1828)|Николай Попов]]
| ''[[:d:Q4504549|дин хадиме]]''
|
| [[:commons:Category:Nikolay Alexandrovich Popov|Nikolay Alexandrovich Popov]]
| data-sort-value="1891" | 1891-07-28
|-
| data-sort-value="1830" | 1830-03-17
| [[Варсонофий (Охотин)|Варсонофий]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
|
| data-sort-value="1895" | 1895-08-12
|-
| data-sort-value="1830" | 1830-09-06
| [[Михаил Загоскин]]
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
|
| data-sort-value="1904" | 1904-09-11
|-
| data-sort-value="1830" | 1830
| ''[[:d:Q4317859|Нестор (Метаниев)]]''
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
|
| data-sort-value="1910" | 1910-07-25
|-
| data-sort-value="1831" | 1831-10-05<br/>1831-10-17
| [[Afanasiy Şçapov|Afanasi Şçapov]]
| ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
| [[:commons:Category:Afanasy Shchapov|Afanasy Shchapov]]
| data-sort-value="1876" | 1876-02-27
|-
| data-sort-value="1831" | 1831
| [[Григорий (Полетаев)|Григорий]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
| ''[[:d:Q4113251|Владимир руханилар симинариясе]]''
| [[:commons:Category:Gregory (Poletayev)|Gregory (Poletayev)]]
| data-sort-value="1914" | 1914-03-29
|-
| data-sort-value="1831" | 1831
| ''[[:d:Q4372570|Nikolay Popov]]''
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
|
|
| data-sort-value="1878" | 1878
|-
| data-sort-value="1832" | 1832-05-12<br/>1832-07-01
| [[Алексей Павлов]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Казан Император университеты]]<br/>''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''<br/>[[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]]
|
| data-sort-value="1898" | 1898-08-16<br/>1898-04-16
|-
| data-sort-value="1832" | 1832
| [[Александр Лилов]]
| ''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
|
| data-sort-value="1890" | 1890-04-22
|-
| data-sort-value="1833" | 1833
| [[Александр Иконников]]
| ''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
| ''[[:d:Q4351509|Пирем руханилар семинариясе]]''
|
| data-sort-value="1917" | 1917
|-
| data-sort-value="1834" | 1834-12-01
| [[Николай Аристов (1834)|Николай Аристов]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Казан Император университеты]]<br/>''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''<br/>''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q19911220|Nizhyn Gymnasium of Higher Education]]''
| [[:commons:Category:Nikolay Yakovlevich Aristov|Nikolay Yakovlevich Aristov]]
| data-sort-value="1882" | 1882-08-26
|-
| data-sort-value="1835" | 1835-03-30
| [[Александр Воскресенский (1835)|Александр Воскресенский]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4351509|Пирем руханилар семинариясе]]''
|
| data-sort-value="1869" | 1869-02-06
|-
| data-sort-value="1835" | 1835-06-11
| [[Валериан Лаврский]]
| [[укытучы]]
|
|
| data-sort-value="1918" | 1918-09
|-
| data-sort-value="1835" | 1835-01-23
| [[Евфимий Малов]]
| ''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''<br/>''[[:d:Q219477|мисиянир]]''<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q1743122|чиркәү тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''
| Казан руханилар академиясе
|
| data-sort-value="1918" | 1918-02-25
|-
| data-sort-value="1836" | 1836-03-27
| [[Петр Знаменский]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| [[:commons:Category:Peter Znamensky|Peter Znamensky]]
| data-sort-value="1917" | 1917-05-02
|-
| data-sort-value="1836" | 1836
| ''[[:d:Q67190049|Иван Гаврилович Люцернов]]''
| [[рухани]]<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| ''[[:d:Q4124432|Volyn Orthodox Theological Academy]]''<br/>''[[:d:Q101190306|Нолинское духовное училище]]''<br/>''[[:d:Q4459138|Тубыл руханилар семинариясе]]''
|
| data-sort-value="1888" | 1888-07-08
|-
| data-sort-value="1837" | 1837
| [[Иоанн Сырцов]]
| [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
| No/unknown value
|-
| data-sort-value="1837" | 1837-12-31
| ''[[:d:Q19844067|Vasilij Ivanovič Ognev]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''<br/>''[[:d:Q18120029|библиофил]]''
| ''[[:d:Q4351509|Пирем руханилар семинариясе]]''
|
| data-sort-value="1884" | 1884-07-14
|-
| data-sort-value="1837" | 1837
| ''[[:d:Q21663991|Nikolay Glebov]]''
| [[укытучы]]
|
|
| data-sort-value="1893" | 1893-09-23
|-
| data-sort-value="1838" | 1838
| ''[[:d:Q4055998|Avraamij (Letnickij)]]''
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
|
| data-sort-value="1893" | 1893-11-05
|-
| data-sort-value="1839" | 1839-07-13
| [[Илья Бердников]]
| ''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| Казан руханилар академиясе<br/>[[Казан Император университеты]]
|
| data-sort-value="1915" | 1915-09-30
|-
| data-sort-value="1841" | 1841-09-25
| ''[[:d:Q4279302|Kronid Malyshev]]''
| [[галим]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[:commons:Category:Kronid Ivanovich Malyshev|Kronid Ivanovich Malyshev]]
| data-sort-value="1907" | 1907-01-03
|-
| data-sort-value="1841" | 1841-10-24
| [[Вениамин Снегирёв]]
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q123819727|Orthodox theologian]]''
| [[Казан Император университеты]]
|
| data-sort-value="1889" | 1889-02-16
|-
| data-sort-value="1841" | 1841-10-14
| [[Яков Богородский|Яков Богородски]]
| [[галим]]
| Казан руханилар академиясе<br/>[[Казан Родионов затлы кызлар институты]]<br/>[[Казан руханилар семинариясе]]
| [[:commons:Category:Jakov Bogorodsky|Jakov Bogorodsky]]
| data-sort-value="1920" | 1920-07-31
|-
| data-sort-value="1842" | 1842
| [[Николай Беляев (1842)|Николай Беляев]]
|
|
|
| data-sort-value="1894" | 1894-09-22
|-
| data-sort-value="1842" | 1842-10-10<br/>1842
| [[Евлампий Будрин]]
| ''[[:d:Q123819727|Orthodox theologian]]''
|
|
| data-sort-value="1919" | 1919-03-03<br/>1919
|-
| data-sort-value="1843" | 1843-10-24
| [[Иван Ишерский]]
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
|
|
| data-sort-value="1918" | 1918-09-25
|-
| data-sort-value="1844" | 1844-04-18
| [[Фёдор Курганов]]
| [[галим]]
| Казан руханилар академиясе<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
| data-sort-value="1920" | 1920-09-01
|-
| data-sort-value="1844" | 1844
| [[Николай Миловидов]]
|
| [[Казан Император университеты]]
|
| data-sort-value="1896" | 1896-06-04
|-
| data-sort-value="1844" | 1844-01-11
| [[Михаил Богословский (1844)|Михаил Богословский]]
| [[укытучы]]
| Казан руханилар академиясе<br/>[[Казан Родионов затлы кызлар институты]]
|
| data-sort-value="1915" | 1915-07-04
|-
| data-sort-value="1845" | 1845-06-30
| [[Гурий (Буртасовский)|Гурий]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
| [[:commons:Category:Gurias (Burtasovsky)|Gurias (Burtasovsky)]]
| data-sort-value="1907" | 1907-01-05
|-
| data-sort-value="1845" | 1845-12-03
| [[Николай Красносельцев]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q1743122|чиркәү тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q123819727|Orthodox theologian]]''
| ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''
| [[:commons:Category:Nikolai Fomich Krasnoseltsev|Nikolai Fomich Krasnoseltsev]]
| data-sort-value="1898" | 1898-09-23
|-
| data-sort-value="1845" | 1845
| [[Александр Крылов]]
| [[язучы]]
|
|
| data-sort-value="1916" | 1916
|-
| data-sort-value="1845" | 1845
| [[Дмитрий Гусев]]
| [[галим]]
| Казан руханилар академиясе
|
| data-sort-value="1894" | 1894-10-19
|-
| data-sort-value="1845" | 1845
| [[Николай Студенский]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| [[Казан Император университеты]]
|
| data-sort-value="1891" | 1891-09-17
|-
| data-sort-value="1845" | 1845
| ''[[:d:Q110624763|Дмитрий Иванович Троицкий]]''
|
|
|
| data-sort-value="1910" | 1910
|-
| data-sort-value="1846" | 1846-09-15
| [[Антоний (Вадковский)|Антоний]]
| ''[[:d:Q189854|мәтран]]''
| Казан руханилар академиясе
| [[:commons:Category:Anthony (Vadkovsky)|Anthony (Vadkovsky)]]
| data-sort-value="1912" | 1912-11-15
|-
| data-sort-value="1846" | 1846-11-15
| [[Николай Остроумов]]
| ''[[:d:Q974144|укытучы]]''
| Казан руханилар академиясе
| [[:commons:Category:Nikolai Ostroumov|Nikolai Ostroumov]]
| data-sort-value="1930" | 1930-11-17
|-
| data-sort-value="1846" | 1846-03-01
| [[Василий Катаринский]]
| [[галим]]
|
|
| data-sort-value="1902" | 1902-05-20
|-
| data-sort-value="1846" | 1846
| ''[[:d:Q55656311|Ivan Kapitonovitsj Toetorskiy]]''
| ''[[:d:Q1423891|дин хезмәтчесе]]''<br/>[[укытучы]]
|
|
| data-sort-value="1922" | 1922
|-
| data-sort-value="1847" | 1847-05-25
| [[Никанор (Каменский)|Никанор]]
| ''[[:d:Q193364|vicar]]''
|
| [[:commons:Category:Nicanor (Kamensky)|Nicanor (Kamensky)]]
| data-sort-value="1910" | 1910-11-27
|-
| data-sort-value="1848" | 1848-12-20
| [[Николай Невзоров]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q5758653|урта белем бирү оешмасында укытучы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Казан Император университеты]]<br/>''[[:d:Q50798202|Казан укытучылар семинариясе]]''<br/>''[[:d:Q48797404|Казан реаль укуханәсе]]''<br/>''[[:d:Q28478526|Җиденче Питырбур гимназиясе]]''
|
| data-sort-value="1904" | 1904-05-31
|-
| data-sort-value="1848" | 1848-05-15
| [[Никифор (Асташевский)|Никифор]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
|
| data-sort-value="1937" | 1937-04-30
|-
| data-sort-value="1849" | 1849-09-15
| [[Николай (Адоратский)|Николай]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''<br/>[[Әрхәрәй|япискеп]]
| ''[[:d:Q835952|Russian Orthodox Beijing Mission]]''
| [[:commons:Category:Nicholas (Adoratsky)|Nicholas (Adoratsky)]]
| data-sort-value="1896" | 1896-10-29
|-
| data-sort-value="1850" | 1850-01-17
| [[Никодим (Боков)|Никодим]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
|
| data-sort-value="1914" | 1914-03-13
|-
| data-sort-value="1850" | 1850-10-28
| [[Николай Жилин]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Nikolay Zhilin|Nikolay Zhilin]]
| data-sort-value="1931" | 1931-03-16
|-
| data-sort-value="1851" | 1851
| ''[[:d:Q104828857|Vladimir Sakharov]]''
| ''[[:d:Q1423891|дин хезмәтчесе]]''<br/>''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''<br/>''[[:d:Q123819727|Orthodox theologian]]''
|
|
| No/unknown value
|-
| data-sort-value="1851" | 1851
| ''[[:d:Q110617823|Иван Григорьевич Пятницкий]]''
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1852" | 1852-12-31
| [[Владимир (Соколовский-Автономов)|Владимир]]
| ''[[:d:Q219477|мисиянир]]''
|
| [[:commons:Category:Vladimir (Sokolovsky-Avtonomov)|Vladimir (Sokolovsky-Avtonomov)]]
| data-sort-value="1931" | 1931-11-27
|-
| data-sort-value="1852" | 1852-10-19
| [[Димитрий (Беликов)|Димитрий]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''<br/>''[[:d:Q1743122|чиркәү тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Казан руханилар академиясе
| [[:commons:Category:Demetrius (Belikov)|Demetrius (Belikov)]]
| data-sort-value="1932" | 1932-08-10
|-
| data-sort-value="1852" | 1852
| [[Николай Кутепов]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''<br/>''[[:d:Q123819727|Orthodox theologian]]''
|
|
| data-sort-value="1915" | 1915
|-
| data-sort-value="1852" | 1852
| [[Михаил Миропиев]]
| ''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q1056391|мәктәп директоры]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q219477|мисиянир]]''
| ''[[:d:Q12849157|Erivan Teachers’ Seminary]]''
|
| data-sort-value="1919" | 1919-12-08
|-
| data-sort-value="1852" | 1852
| ''[[:d:Q110607875|Фёдор Кузьмич Сахаров]]''
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1853" | 1853-10-05
| [[Алексий (Молчанов)|Алексий]]
| ''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''
|
| [[:commons:Category:Alexy (Molchanov)|Alexy (Molchanov)]]
| data-sort-value="1914" | 1914-05-20
|-
| data-sort-value="1853" | 1853
| [[Иван Знаменский]]
| [[язучы]]
| Казан руханилар академиясе
|
| data-sort-value="1882" | 1882-08-23
|-
| data-sort-value="1853" | 1853
| [[Никола (Позднев)|Никола]]
| ''[[:d:Q49476|баш әскаф]]''<br/>''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''<br/>''[[:d:Q5758653|урта белем бирү оешмасында укытучы]]''
|
| [[:commons:Category:P. A. Pozdnev|P. A. Pozdnev]]
| data-sort-value="1934" | 1934-09-01
|-
| data-sort-value="1854" | 1854
| [[Константин Кутепов]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''<br/>''[[:d:Q123819727|Orthodox theologian]]''
|
| [[:commons:Category:Konstantin Kutepov|Konstantin Kutepov]]
| data-sort-value="1911" | 1911-09-08
|-
| data-sort-value="1854" | 1854
| ''[[:d:Q4427129|Соколов, Василий Павлович (богослов)]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1854" | 1854
| ''[[:d:Q110617567|Иван Михайлович Петропавловский]]''
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1855" | 1855
| [[Андрей Яблоков]]
| [[язучы]]
|
|
| data-sort-value="1933" | 1933-03-31
|-
| data-sort-value="1855" | 1855
| ''[[:d:Q15061549|Alexey Alexandrovich Tsarevsky]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Казан руханилар академиясе
|
| data-sort-value="1928" | 1928<br/>1935
|-
| data-sort-value="1855" | 1855-03-24
| [[Захарий Благонравов]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q4351509|Пирем руханилар семинариясе]]''
| [[:commons:Category:Zakhariy Mikhailovich Blagonravov|Zakhariy Mikhailovich Blagonravov]]
| data-sort-value="1917" | 1917-12-18
|-
| data-sort-value="1855" | 1855-06-20
| ''[[:d:Q53817236|Иван Васильевич Баженов]]''
| ''[[:d:Q1743122|чиркәү тарихчысы]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| ''[[:d:Q4130474|Вәтке руханилар семинариясе]]''<br/>''[[:d:Q4235556|Кострома руханилар семинариясе]]''<br/>''[[:d:Q4360209|Питырбур археология институты]]''
|
| data-sort-value="1920" | 1920-02-09
|-
| data-sort-value="1856" | 1856-04-18
| [[Вениамин (Муратовский)|Вениамин]]
|
|
| [[:commons:Category:Benjamin (Muratovsky)|Benjamin (Muratovsky)]]
| data-sort-value="1930" | 1930-05-06
|-
| data-sort-value="1856" | 1856
| [[Алексей Попов (1856)|Алексей Попов]]
| ''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q15962340|әдәбият теоретигы]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q10567966|liturgist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q123819727|Orthodox theologian]]''
| Казан руханилар академиясе
| [[:commons:Category:Aleksei Vasilevich Popov|Aleksei Vasilevich Popov]]
| data-sort-value="1909" | 1909-11-09
|-
| data-sort-value="1856" | 1856
| [[Павел Юнгеров]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q19829990|библеист]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q123819727|Orthodox theologian]]''
|
| [[:commons:Category:Pavel Jungerov|Pavel Jungerov]]
| data-sort-value="1921" | 1921
|-
| data-sort-value="1857" | 1857-07-24
| [[Борис (Лентовский)|Борис]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
|
| data-sort-value="1923" | 1923-09-02
|-
| data-sort-value="1857" | 1857-11-16
| [[Александр Смирнов (1857)|Александр Смирнов]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''<br/>''[[:d:Q123819727|Orthodox theologian]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Aleksandr Vasilyevich Smirnov (theologian)|Aleksandr Vasilyevich Smirnov (theologian)]]
| data-sort-value="1933" | 1933
|-
| data-sort-value="1858" | 1858-11-11
| ''[[:d:Q602139|Joannicjusz]]''
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
|
| data-sort-value="1923" | 1923-07
|-
| data-sort-value="1859" | 1859-08-15<br/>1859-08-27
| [[Александр Алмазов]]
| ''[[:d:Q1743122|чиркәү тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]]<br/>''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''
|
| data-sort-value="1920" | 1920-03-15
|-
| data-sort-value="1860" | 1860
| ''[[:d:Q4427202|Mikhail Sokolov]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>[[фәлсәфәче]]
|
|
| No/unknown value
|-
| data-sort-value="1860" | 1860s
| ''[[:d:Q20483551|Хакімжан Сәркеұлы Саркин]]''
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1860" | 1860-10-19
| [[Николай Розанов]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
| [[:commons:Category:Rozanov Nikolai Sergeevich|Rozanov Nikolai Sergeevich]]
| No/unknown value
|-
| data-sort-value="1861" | 1861-02-23
| [[Александр Васильев (1861)|Александр Васильев]]
| [[галим]]
|
|
| data-sort-value="1943" | 1943-10-23
|-
| data-sort-value="1861" | 1861-07-22
| [[Стефан (Архангельский)|Стефан]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
| [[:commons:Category:Stephan (Arkhangelskiy)|Stephan (Arkhangelskiy)]]
| data-sort-value="1914" | 1914-06-18
|-
| data-sort-value="1861" | 1861
| ''[[:d:Q19844036|Vasily Obukhov]]''
| [[укытучы]]
| ''[[:d:Q4336166|Orenburg theological seminary]]''
|
| data-sort-value="1909" | 1909-05-15
|-
| data-sort-value="1862" | 1862-08-29
| [[Александр (Трапицын)|Александр]]
| ''[[:d:Q161944|диякын]]''<br/>''[[:d:Q831474|presbyter]]''
|
| [[:commons:Category:Alexander (Trapitsyn)|Alexander (Trapitsyn)]]
| data-sort-value="1938" | 1938-01-14
|-
| data-sort-value="1862" | 1862-08-01
| ''[[:d:Q64764861|Vasili Narbekov]]''
| ''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
|
|
| data-sort-value="1932" | 1932
|-
| data-sort-value="1862" | 1862
| ''[[:d:Q99537030|Александр Сергеевич Рождествин]]''
| [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>[[язучы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1863" | 1863-01-01<br/>1863-01-13
| [[Виктор Несмелов]]
| ''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Казан руханилар академиясе
| [[:commons:Category:Viktor Nesmelov|Viktor Nesmelov]]
| data-sort-value="1937" | 1937-06-30
|-
| data-sort-value="1863" | 1863-04-18
| [[Николай Иорданский]]
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
| data-sort-value="1941" | 1941-01-09
|-
| data-sort-value="1864" | 1864-11-24
| [[Иннокентий (Кременский)|Иннокентий]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
|
| data-sort-value="1918" | 1918-01-09
|-
| data-sort-value="1864" | 1864-04-09
| [[Александр Луппов]]
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
|
|
| data-sort-value="1931" | 1931-12-05
|-
| data-sort-value="1864" | 1864-10-30
| ''[[:d:Q4314623|Nataniel Troitsky]]''
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
| [[:commons:Category:Nataniel (Troicki)|Nataniel (Troicki)]]
| data-sort-value="1933" | 1933-04-07
|-
| data-sort-value="1865" | 1865-01-17
| [[Иван Покровский (1865—1941)]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1743122|чиркәү тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
| data-sort-value="1941" | 1941-04-19
|-
| data-sort-value="1865" | 1865-03-26
| [[Яков Галахов]]
| [[язучы]]
| ''[[:d:Q1466666|Томск политехника университеты]]''
|
| data-sort-value="1938" | 1938-09-12
|-
| data-sort-value="1865" | 1865-01-10
| [[Михаил Источников]]
| ''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''
| [[Казан Родионов затлы кызлар институты]]<br/>''[[:d:Q736587|Питыр һәм Павал җәмигы]]''
|
| data-sort-value="1918" | 1918
|-
| data-sort-value="1865" | 1865-09-27
| [[Назарий (Андреев)|Назарий]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
|
| data-sort-value="1940" | 1940-05-21
|-
| data-sort-value="1865" | 1865
| [[Федор Благовидов]]
|
|
|
| No/unknown value
|-
| data-sort-value="1865" | 1865
| ''[[:d:Q110607836|Фёдор Антонович Смирнов]]''
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1867" | 1867-07-16
| [[Иннокентий (Ястребов)|Иннокентий]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
| Казан руханилар академиясе
| [[:commons:Category:Innocent (Yastrebov)|Innocent (Yastrebov)]]
| data-sort-value="1928" | 1928-05-22
|-
| data-sort-value="1867" | 1867
| [[Василий Беликов]]
| [[рухани]]
|
|
| data-sort-value="1943" | 1943
|-
| data-sort-value="1867" | 1867-02-01
| [[Василий (Богоявленский)|Василий]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
| [[:commons:Category:Basil (Bogoyavlensky)|Basil (Bogoyavlensky)]]
| data-sort-value="1918" | 1918-08-27
|-
| data-sort-value="1867" | 1867-04-09
| [[Павел Глезденёв]]
| [[язучы]]
|
|
| data-sort-value="1923" | 1923-05-28
|-
| data-sort-value="1867" | 1867-11-18
| [[Михаил (Богданов)|Михаил]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
| [[:commons:Category:Michael (Bogdanov)|Michael (Bogdanov)]]
| data-sort-value="1925" | 1925-07-09
|-
| data-sort-value="1868" | 1868-07-19
| [[Мелетий (Заборовский)|Мелетий]]
| ''[[:d:Q831474|presbyter]]''<br/>''[[:d:Q213159|archimandrite]]''
|
| [[:commons:Category:Meletius (Zaborovsky)|Meletius (Zaborovsky)]]
| data-sort-value="1946" | 1946-04-06
|-
| data-sort-value="1868" | 1868-03-01<br/>1888-03-01
| ''[[:d:Q4070589|Vasily Arkhangelsky]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Vasily Arkhangelskiy|Vasily Arkhangelskiy]]
| data-sort-value="1948" | 1948
|-
| data-sort-value="1868" | 1868-07-30
| [[Мефодий (Краснопёров)|Мефодий]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
| [[:commons:Category:Methodius (Krasnopyorov)|Methodius (Krasnopyorov)]]
| data-sort-value="1921" | 1921-02-17
|-
| data-sort-value="1868" | 1868-07-10
| [[Павел Прокошев]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''
|
| No/unknown value<br/>1919
|-
| data-sort-value="1868" | 1868
| ''[[:d:Q110617803|Василий Иванович Протопопов]]''
| ''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''
| Казан руханилар академиясе
|
|
|-
| data-sort-value="1869" | 1869-10-02
| ''[[:d:Q4113005|Vladimir Putyata]]''
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
| [[:commons:Category:Vladimir (Putyata)|Vladimir (Putyata)]]
| data-sort-value="1936" | 1936-02-05
|-
| data-sort-value="1869" | 1869-04-19
| [[Хрисанф (Щетковский)|Хрисанф]]
| ''[[:d:Q1423891|дин хезмәтчесе]]''<br/>''[[:d:Q219477|мисиянир]]''<br/>''[[:d:Q2259532|cleric]]''<br/>''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''<br/>''[[:d:Q91187063|Eastern Orthodox monk]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[Әрхәрәй|япискеп]]
|
| [[:commons:Category:Chrysanth (Schetkovsky)|Chrysanth (Schetkovsky)]]
| data-sort-value="1906" | 1906-10-22
|-
| data-sort-value="1870" | 1870-07-20
| [[Пантелеймон Жузе|Пантелеймон Җәүзи]]
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Бакы дәүләт университеты]]
| [[:commons:Category:Bandali al-Jawzi|Bandali al-Jawzi]]
| data-sort-value="1942" | 1942-01-20
|-
| data-sort-value="1870" | 1870-10-17
| [[Никандр Миролюбов]]
|
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
| data-sort-value="1927" | 1927-01-27
|-
| data-sort-value="1870" | 1870-02-16
| [[Antonin Preobrajenskiy]]
| ''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''
| ''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]''
|
| data-sort-value="1929" | 1929-02-17
|-
| data-sort-value="1870" | 1870-06-11
| [[Александр Гуляев (1870)|Александр Гуляев]]
| [[фәлсәфәче]]
|
|
| data-sort-value="1935" | 1935-11-19
|-
| data-sort-value="1870" | 1870
| ''[[:d:Q65095417|Никольский, Владимир Александрович]]''
|
| Казан руханилар академиясе
|
|
|-
| data-sort-value="1870" | 1870-06-14
| ''[[:d:Q131273671|Сергей Михайлович Парийский]]''
| [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
|
|
| data-sort-value="1931" | 1931-09-25
|-
| data-sort-value="1871" | 1871
| ''[[:d:Q39388775|Евгений Николаевич Темниковский]]''
| [[галим]]
| ''[[:d:Q28024487|Харьков университеты]]''
|
| data-sort-value="1919" | 1919
|-
| data-sort-value="1871" | 1871-03-25
| [[Владимир Соколов (1871)|Владимир Соколов]]
|
|
|
| data-sort-value="1921" | 1921-03-17
|-
| data-sort-value="1872" | 1872-02-13
| [[Иван Айвазов]]
| [[галим]]
| [[Санкт-Петербург руханилар академиясе]]
| [[:commons:Category:Ivan Ayvazov|Ivan Ayvazov]]
| data-sort-value="1964" | 1964-12-17
|-
| data-sort-value="1872" | 1872
| ''[[:d:Q4104379|Basil (Dokhtorov)]]''
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
|
| data-sort-value="1940" | 1940-11-19
|-
| data-sort-value="1872" | 1872-10-15
| ''[[:d:Q4153575|David]]''
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
| [[:commons:Category:David (Kachakhidze)|David (Kachakhidze)]]
| data-sort-value="1935" | 1935-03-19
|-
| data-sort-value="1872" | 1872
| ''[[:d:Q4240158|Кремлевский, Александр Магистрианович]]''
| ''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''
|
|
| data-sort-value="1907" | 1907
|-
| data-sort-value="1872" | 1872
| [[Рафаил (Березин)|Рафаил]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
|
| data-sort-value="1945" | 1945-05-15
|-
| data-sort-value="1872" | 1872-01-30<br/>1872-02-11
| ''[[:d:Q20557806|Ipolite Vartagava]]''
| ''[[:d:Q6430706|тәнкыйтьче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''
|
| [[:commons:Category:Ipolite Vartagava|Ipolite Vartagava]]
| data-sort-value="1967" | 1967-01-06
|-
| data-sort-value="1872" | 1872-01-28<br/>1872
| ''[[:d:Q56685463|Nikolaĭ Chernavskiĭ]]''
| [[укытучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q635734|архивист]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''
|
|
| data-sort-value="1940" | 1940-01-02<br/>1940
|-
| data-sort-value="1872" | 1872<br/>1873
| ''[[:d:Q109486570|Нефедьев, Александр Семёнович]]''
|
|
|
| data-sort-value="1917" | 1917-11-24
|-
| data-sort-value="1872" | 1872
| ''[[:d:Q109555193|Павел Петрович Пономарёв]]''
| ''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''
|
|
| No/unknown value
|-
| data-sort-value="1872" | 1872
| ''[[:d:Q110617563|Николай Павлович Руновский]]''
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1873" | 1873-07-21
| [[Арсений (Смоленец)]]
| ''[[:d:Q161944|диякын]]''<br/>''[[:d:Q49476|баш әскаф]]''<br/>''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
| [[:commons:Category:Arsenius (Smoleniec)|Arsenius (Smoleniec)]]
| data-sort-value="1937" | 1937-12-19
|-
| data-sort-value="1873" | 1873-08-20
| [[Виталий (Максименко)|Виталий]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''<br/>''[[:d:Q49476|баш әскаф]]''
|
| [[:commons:Category:Vitaly (Maximenko)|Vitaly (Maximenko)]]
| data-sort-value="1960" | 1960-03-21
|-
| data-sort-value="1873" | 1873-03-22
| ''[[:d:Q4113011|Vladimir Tikhonicky]]''
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''<br/>''[[:d:Q189854|мәтран]]''
|
| [[:commons:Category:Vladimir (Tikhonitsky)|Vladimir (Tikhonitsky)]]
| data-sort-value="1959" | 1959-12-18
|-
| data-sort-value="1873" | 1873
| ''[[:d:Q4427053|Александр Александрович Соколов]]''
| ''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''
|
|
| No/unknown value
|-
| data-sort-value="1873" | 1873
| [[Михаил (Шиляк)|Михаил]]
| ''[[:d:Q161944|диякын]]''<br/>''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
|
| data-sort-value="1928" | 1928-08-25
|-
| data-sort-value="1873" | 1873-02-28
| ''[[:d:Q55104333|Перехвальский, Николай Андреевич]]''
|
|
|
| data-sort-value="1966" | 1966-05-15
|-
| data-sort-value="1873" | 1873-09-02
| [[Раман Дәүли]]
|
|
|
| data-sort-value="1949" | 1949-04-05
|-
| data-sort-value="1873" | 1873
| ''[[:d:Q138195818|Николай Иванович Баженов]]''
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>[[укытучы]]
| ''[[:d:Q4419527|Сембер руханилар семинариясе]]''
|
| No/unknown value
|-
| data-sort-value="1874" | 1874-07-29
| ''[[:d:Q4055997|Avraamij (Děrnov)]]''
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
|
| data-sort-value="1942" | 1942-05-01
|-
| data-sort-value="1874" | 1874-01-12
| [[Михаил (Семёнов)|Михаил]]
| [[язучы]]
|
| [[:commons:Category:Miсhael (Semyonov)|Miсhael (Semyonov)]]
| data-sort-value="1916" | 1916-10-27
|-
| data-sort-value="1874" | 1874-07-21
| ''[[:d:Q4320629|Николай (Кенарский)]]''
| ''[[:d:Q1423891|дин хезмәтчесе]]''
|
|
| data-sort-value="1920" | 1920-01
|-
| data-sort-value="1874" | 1874-09-29
| ''[[:d:Q4419600|Simeon]]''
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
| [[:commons:Category:Simeon (Kholmogorov)|Simeon (Kholmogorov)]]
| data-sort-value="1937" | 1937-09-09
|-
| data-sort-value="1874" | 1874-10-04<br/>1874-09-21
| ''[[:d:Q4422603|D. V. Skrynchenko]]''
| ''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''<br/>''[[:d:Q123819727|Orthodox theologian]]''
|
|
| data-sort-value="1947" | 1947-03-30
|-
| data-sort-value="1874" | 1874
| [[Константин Запрудский]]
| ''[[:d:Q4504549|дин хадиме]]''
|
|
| data-sort-value="1930" | 1930-08-07
|-
| data-sort-value="1874" | 1874-01-24
| [[Виктор Крылов]]
| [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
| ''[[:d:Q4333981|Olonetsk Theological Seminary]]''<br/>''[[:d:Q16682949|Pimenov House, Petrozavodsk]]''<br/>''[[:d:Q4315028|National Museum of the Republic of Karelia]]''
|
| data-sort-value="1928" | 1928-07-10
|-
| data-sort-value="1874" | 1874-01-16
| ''[[:d:Q107568497|Дзімітрый Аляксандравіч Паўскі]]''
| ''[[:d:Q1423891|дин хезмәтчесе]]''
| ''[[:d:Q4295192|Minsk Theological Seminary]]''<br/>''[[:d:Q9268214|Марыінская жаночая гімназія]]''<br/>''[[:d:Q107568528|Мінская духоўная кансісторыя]]''
|
| data-sort-value="1937" | 1937-08-14
|-
| data-sort-value="1875" | 1875-10-26
| [[Пимен (Пегов)|Пимен]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
|
| data-sort-value="1937" | 1937-12-14
|-
| data-sort-value="1875" | 1875-05-28
| ''[[:d:Q4103989|Warsonofiusz]]''
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
|
| data-sort-value="1958" | 1958-03-13
|-
| data-sort-value="1875" | 1875-05-20<br/>1878
| [[Виктор (Островидов)|Виктор]]
| ''[[:d:Q91187063|Eastern Orthodox monk]]''<br/>''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
| [[:commons:Category:Victor (Ostrovidov)|Victor (Ostrovidov)]]
| data-sort-value="1934" | 1934-05-02
|-
| data-sort-value="1875" | 1875-05-10
| [[Ефрем (Кузнецов)|Ефрем]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
| [[:commons:Category:Efrem (Kuznecov)|Efrem (Kuznecov)]]
| data-sort-value="1918" | 1918-09-04
|-
| data-sort-value="1875" | 1875-11-19
| [[Лоллий (Юрьевский)|Лоллий]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
|
| data-sort-value="1935" | 1935-02-11
|-
| data-sort-value="1876" | 1876-05-04
| [[Дионисий (Валединский)|Дионисий]]
| ''[[:d:Q49476|баш әскаф]]''<br/>''[[:d:Q831474|presbyter]]''
| ''[[:d:Q4449461|Taurida Theological Seminary]]''
| [[:commons:Category:Metropolitan Dionisiy of Warsaw and Poland|Metropolitan Dionisiy of Warsaw and Poland]]
| data-sort-value="1960" | 1960-03-15
|-
| data-sort-value="1876" | 1876-09-29
| ''[[:d:Q4221075|Cyprian]]''
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
| [[:commons:Category:Cyprian (Komarovsky)|Cyprian (Komarovsky)]]
| data-sort-value="1937" | 1937-09-24
|-
| data-sort-value="1876" | 1876-12-14
| ''[[:d:Q4296781|Mitrofan]]''
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
|
| data-sort-value="1945" | 1945-11-04
|-
| data-sort-value="1876" | 1876-07-30
| [[Пахомий (Кедров)|Пахомий]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
| [[:commons:Category:Pachomius (Kedrov)|Pachomius (Kedrov)]]
| data-sort-value="1937" | 1937-12-11
|-
| data-sort-value="1876" | 1876-09-21
| [[Александр Сидоровский]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
|
| No/unknown value
|-
| data-sort-value="1876" | 1876
| [[Симон (Виноградов)|Симон]]
| ''[[:d:Q1423891|дин хезмәтчесе]]''
|
| [[:commons:Category:Simon (Vinogradov)|Simon (Vinogradov)]]
| data-sort-value="1933" | 1933-02-24
|-
| data-sort-value="1876" | 1876-03-21
| [[Феодор (Поздеевский)|Феодор]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
| ''[[:d:Q56737452|Moscow Theological Seminary]]''
| [[:commons:Category:Theodore (Pozdeyevsky)|Theodore (Pozdeyevsky)]]
| data-sort-value="1937" | 1937-10-23
|-
| data-sort-value="1876" | 1876-02-14
| ''[[:d:Q19898784|Nikolay Protopopov]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| [[:commons:Category:Nikolay Adrianovich Protopopov|Nikolay Adrianovich Protopopov]]
| data-sort-value="1960" | 1960
|-
| data-sort-value="1876" | 1876-12-22
| ''[[:d:Q134837745|Василий Васильевич Попов]]''
| ''[[:d:Q56314703|Scientific-Secretary]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q134837758|Бурят-Монгольское научное общество имени Доржи Банзарова]]''<br/>''[[:d:Q4306291|Museum of the History of Buryatia]]''<br/>Казан руханилар академиясе<br/>''[[:d:Q4087731|Благовещенская духовная семинария]]''<br/>''[[:d:Q4537261|Yakutsk Theological Seminary]]''
|
| data-sort-value="1931" | 1931<br/>1932
|-
| data-sort-value="1877" | 1877-08-16
| [[Филипп (Гумилевский)|Филипп]]
| ''[[:d:Q831474|presbyter]]''
| ''[[:d:Q56737452|Moscow Theological Seminary]]''
| [[:commons:Category:Philip (Gumilevsy)|Philip (Gumilevsy)]]
| data-sort-value="1936" | 1936-09-22
|-
| data-sort-value="1877" | 1877-09-16
| [[Михаил Петров-Тинехпи]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
|
| data-sort-value="1938" | 1938-07-30
|-
| data-sort-value="1878" | 1878-05-19<br/>1878-05-07
| [[Николай Никольский]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''
| ''[[:d:Q50798202|Казан укытучылар семинариясе]]''<br/>[[Казан руханилар семинариясе]]<br/>Казан руханилар академиясе<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q4281440|Мари тел, әдәбият һәм тарих институты]]''<br/>[[«Хыпар» газетасы|«Хыпар» гәҗите]]
|
| data-sort-value="1961" | 1961-11-02
|-
| data-sort-value="1878" | 1878-11-12
| [[Амвросий (Полянский)|Амвросий]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
| [[:commons:Category:Ambrose (Poljansky)|Ambrose (Poljansky)]]
| data-sort-value="1932" | 1932-12-20
|-
| data-sort-value="1878" | 1878-06-08
| [[Варлаам (Ряшенцев)|Варлаам]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
| ''[[:d:Q4479076|Өфә руханилар семинариясе]]''<br/>''[[:d:Q4370795|Poltava Theological Seminary]]''
| [[:commons:Category:Barlaam (Ryashentsev)|Barlaam (Ryashentsev)]]
| data-sort-value="1942" | 1942-02-20
|-
| data-sort-value="1878" | 1878-03-24
| [[Виссарион (Зорин)|Виссарион]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
|
| data-sort-value="1937" | 1937-11-25
|-
| data-sort-value="1878" | 1878-04-07<br/>1878-03-26
| [[Николай (Ипатов)|Николай]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
|
| data-sort-value="1938" | 1938-08-29
|-
| data-sort-value="1878" | 1878-03-02
| [[Пётр (Зверев)|Пётр]]
| ''[[:d:Q831474|presbyter]]''<br/>''[[:d:Q213159|archimandrite]]''
|
| [[:commons:Category:Peter (Zverev)|Peter (Zverev)]]
| data-sort-value="1929" | 1929-02-07
|-
| data-sort-value="1878" | 1878
| ''[[:d:Q4372401|Ardalion Popov]]''
| [[галим]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1878" | 1878-01-15
| [[Иувеналий (Масловский)|Иувеналий]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
| [[:commons:Category:Juvenalis (Maslovsky)|Juvenalis (Maslovsky)]]
| data-sort-value="1937" | 1937-10-25
|-
| data-sort-value="1879" | 1879-11-15
| ''[[:d:Q3692815|Melchizedek]]''
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
| [[:commons:Category:Melchisedek (Payevsky)|Melchisedek (Payevsky)]]
| data-sort-value="1931" | 1931-05-17
|-
| data-sort-value="1879" | 1879-07-24
| [[Борис (Рукин)|Борис]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
|
| data-sort-value="1931" | 1931-06-30
|-
| data-sort-value="1879" | 1879-06-11
| [[Владимир Верхоланцев]]
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q482980|автор]]''
|
| [[:commons:Category:Vladimir Stepanovich Verkholantsev|Vladimir Stepanovich Verkholantsev]]
| data-sort-value="1947" | 1947-01-26
|-
| data-sort-value="1879" | 1879-04-08
| [[Иннокентий (Никифоров)|Ибан Никифоров]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
| [[:commons:Category:Innocent (Nikiforov)|Innocent (Nikiforov)]]
| data-sort-value="1937" | 1937-12-04
|-
| data-sort-value="1879" | 1879-08-23
| [[Серафим (Лукьянов)|Серафим]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
| [[:commons:Category:Seraphim (Lukjanov)|Seraphim (Lukjanov)]]
| data-sort-value="1959" | 1959-02-18
|-
| data-sort-value="1879" | 1879-04-21
| [[Стефан (Знамировский)|Стефан]]
| [[укытучы]]
| ''[[:d:Q4351509|Пирем руханилар семинариясе]]''
| [[:commons:Category:Stephan (Znamirovsky)|Stephan (Znamirovsky)]]
| data-sort-value="1942" | 1942-03-18
|-
| data-sort-value="1880" | 1880-01-28<br/>1880-01-04
| [[Сергей Малов (1880)|Сергей Малов]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
|
| data-sort-value="1957" | 1957-09-06<br/>1957-01-09<br/>1957-01-07
|-
| data-sort-value="1880" | 1880-11-21
| [[Василий (Павловский)|Василий]]
|
|
|
| data-sort-value="1945" | 1945-10-23
|-
| data-sort-value="1880" | 1880-10-02
| [[Гурий (Степанов)|Гурий]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
| Казан руханилар академиясе
| [[:commons:Category:Gurias (Stepanov)|Gurias (Stepanov)]]
| data-sort-value="1937" | 1937-11-01
|-
| data-sort-value="1880" | 1880-03-26
| [[Александр (Малинин)|Александр]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
| [[:commons:Category:Alexander (Malinin)|Alexander (Malinin)]]
| data-sort-value="1929" | 1929-02
|-
| data-sort-value="1881" | 1881-11-18
| [[Гавриил (Абалымов)|Гавриил]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
|
| data-sort-value="1958" | 1958-07-31
|-
| data-sort-value="1881" | 1881-04-15
| ''[[:d:Q108301086|Аристарх Рафаилович Пономарёв]]''
| ''[[:d:Q1423891|дин хезмәтчесе]]''
|
|
| data-sort-value="1967" | 1967-07-21
|-
| data-sort-value="1882" | 1882-06-07
| ''[[:d:Q4201198|Innocenty]]''
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
|
| data-sort-value="1937" | 1937-12-14
|-
| data-sort-value="1882" | 1882-06-16
| [[Иоанн (Братолюбов)|Иоанн]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
| ''[[:d:Q4351509|Пирем руханилар семинариясе]]''
|
| data-sort-value="1968" | 1968-02-27
|-
| data-sort-value="1883" | 1883-11-22
| [[Герман (Ряшенцев)|Герман]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
| [[:commons:Category:German (Ryashentsev)|German (Ryashentsev)]]
| data-sort-value="1937" | 1937-09-15
|-
| data-sort-value="1883" | 1883
| [[Иов (Рогожин)|Иов]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
|
| data-sort-value="1933" | 1933-04-20
|-
| data-sort-value="1883" | 1883-10-03<br/>1883-09-21
| [[Гурий Комиссаров]]
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
| data-sort-value="1969" | 1969-02-25
|-
| data-sort-value="1883" | 1883-04-12
| [[Тихон (Троицкий)|Тихон]]
| [[укытучы]]
|
| [[:commons:Category:Tikhon (Troitsky)|Tikhon (Troitsky)]]
| data-sort-value="1963" | 1963-03-30
|-
| data-sort-value="1883" | 1883-02-20
| ''[[:d:Q123122611|Nikolay Doktusov]]''
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
|
| [[:commons:Category:Nikolay Doktusov|Nikolay Doktusov]]
| data-sort-value="1959" | 1959-07-27
|-
| data-sort-value="1884" | 1884-06-06
| [[Варсонофий (Лузин)|Варсонофий]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
| [[:commons:Category:Barsanuphius (Luzin)|Barsanuphius (Luzin)]]
| data-sort-value="1937" | 1937-09-15
|-
| data-sort-value="1885" | 1885-02-17
| [[Амфилохий (Скворцов)|Амфилохий]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
| [[:commons:Category:Amphilochius (Skvortsov)|Amphilochius (Skvortsov)]]
| data-sort-value="1937" | 1937-10-01
|-
| data-sort-value="1886" | 1886-02-28
| [[Августин (Беляев)|Августин]]
| ''[[:d:Q49476|баш әскаф]]''
|
| [[:commons:Category:Augustin (Belyayev)|Augustin (Belyayev)]]
| data-sort-value="1937" | 1937-11-23
|-
| data-sort-value="1886" | 1886-12-22
| [[Евсевий (Рождественский)|Евсевий]]
| ''[[:d:Q49476|баш әскаф]]''
| Казан руханилар академиясе
|
| data-sort-value="1937" | 1937-11-05
|-
| data-sort-value="1886" | 1886-04-05
| [[Иоасаф (Удалов)|Иоасаф]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
| [[:commons:Category:Joasaph (Udalov)|Joasaph (Udalov)]]
| data-sort-value="1937" | 1937-12-02
|-
| data-sort-value="1886" | 1886
| [[Пантелеймон Попов]]
| [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''
|
|
| data-sort-value="1972" | 1972
|-
| data-sort-value="1887" | 1887-11-25<br/>1887-11-26
| [[Григорий Попов]]
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
| data-sort-value="1942" | 1942
|-
| data-sort-value="1888" | 1888-04-17
| [[Иона (Покровский)|Иона]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
| [[:commons:Category:Jonah of Hankou|Jonah of Hankou]]
| data-sort-value="1925" | 1925-10-20
|-
| data-sort-value="1888" | 1888-11-08
| [[Александр Лебедев (1888)|Александр Лебедев]]
|
| Казан руханилар академиясе<br/>[[Петр һәм Павел чиркәве (Казан)|Питыр һәм Павал җәмигы]]<br/>''[[:d:Q3186875|Journal des Moskauer Patriarchats]]''
| [[:commons:Category:Alexander Lebedev (chancellor)|Alexander Lebedev (chancellor)]]
| data-sort-value="1937" | 1937-08-19
|-
| data-sort-value="1888" | 1888-05-28
| [[Владимир Вертоградов]]
| [[укытучы]]
| ''[[:d:Q841804|Мәскәү руханилар академиясе]]''
|
| data-sort-value="1964" | 1964-07-10
|-
| data-sort-value="1889" | 1889-10-09<br/>1889-09-27
| [[Ефрем (Ефремов)|Ефрем]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
|
| data-sort-value="1941" | 1941-11-14
|-
| data-sort-value="1891" | 1891-01-17
| [[Феодор (Смирнов)|Феодор]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
|
| data-sort-value="1937" | 1937-09-04
|-
| data-sort-value="1891" | 1891
| ''[[:d:Q12823736|Platon Ivanovich Ivanov]]''
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''
|
|
| data-sort-value="1968" | 1968-11-22
|-
| data-sort-value="1892" | 1892-12-06
| ''[[:d:Q4109949|Aleksandr Andreevitsj Vetelev]]''
| ''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''
|
|
| data-sort-value="1976" | 1976-06-28
|-
| data-sort-value="1892" | 1892-02-24
| ''[[:d:Q4482858|Teofan]]''
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
|
| data-sort-value="1937" | 1937
|-
| data-sort-value="1893" | 1893-08-14
| ''[[:d:Q4111015|Victor]]''
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
| ''[[:d:Q835952|Russian Orthodox Beijing Mission]]''
| [[:commons:Category:Victor (Svyatin)|Victor (Svyatin)]]
| data-sort-value="1966" | 1966-09-18
|-
| data-sort-value="1893" | 1893-01-27
| [[Ириней (Шульмин)|Ириней]]
|
|
| [[:commons:Category:Irenaeus (Shulmin)|Irenaeus (Shulmin)]]
| data-sort-value="1938" | 1938-02-08
|-
| data-sort-value="1896" | 1896-04-05
| [[Палладий (Шерстенников)|Палладий]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
| [[:commons:Category:Palladius (Sherstennikov)|Palladius (Sherstennikov)]]
| data-sort-value="1976" | 1976-04-23
|-
| data-sort-value="1900" | 19th century
| [[Яков Дуброва]]
| [[галим]]
|
|
| No/unknown value
|-
|
| ''[[:d:Q4217363|Ivan Katetov]]''
| [[галим]]<br/>[[язучы]]
|
|
| data-sort-value="1892" | 1892
|-
|
| ''[[:d:Q4427126|Соколов, Василий Иванович (педагог)]]''
| [[укытучы]]
|
|
|
|-
|
| [[Геннадий (Челноков)|Геннадий]]
| ''[[:d:Q4504549|дин хадиме]]''
| Казан руханилар академиясе<br/>''[[:d:Q4220351|Кизик кәшишханәсе]]''<br/>''[[:d:Q1965722|Иосиф-Волоцки кәшишханәсе]]''
|
| data-sort-value="1810" | 1810-12-06
|-
|
| ''[[:d:Q60911759|Nikolaj Vasil'evič Šternov]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q1743122|чиркәү тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q123819727|Orthodox theologian]]''
|
|
| data-sort-value="1892" | 1892
|-
|
| ''[[:d:Q101244494|Стеклов, Андрей Иванович]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q110529205|Алексей Васильевич Говоров]]''
| ''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''
| Казан руханилар академиясе
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q110552817|Михаил Дмитриевич Побединский]]''
|
| ''[[:d:Q4460366|Тум руханилар семинариясе]]''
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q110961561|Викентий (Орлов)]]''
| ''[[:d:Q1288557|hieromonk]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q124808779|Іван Міхайлавіч Петрапаўлаўскі]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''
| ''[[:d:Q4299198|Могилёв руханилар семинариясе]]''
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
== Моны да карагыз ==
{{Инкыйлабкача Казанда югары, урта һәм махсус уку йортлары}}
[[Төркем:Әлифба буенча уку йортлары]]
[[Төркем:Казан уку йортлары]]
[[Төркем:Рус православ чиркәве]]
q1p44hki3dse8ieerw1quml5zi779bq
Герменевтика
0
221201
5963263
5936012
2026-06-15T03:29:48Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963263
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Герменевтика'''({{lang-grc|ἑρμηνευτική}} – «Аңлатма осталык»)<ref>Chantraine P. Dictionnaire étymologique de la langue grecque, tome II. — Paris: Éditions Klincksieck, 1970. — P. 373.</ref><ref>Frisk H. Griechisches etymologisches Wörterbuch, Band I. — Carl Winter’s Universitätsbuchhandlung. — Heidelberg, 1960. — S. 563.</ref>
* Текстларны аңлау һәм аңлату осталыгы
* XX гасыр фәлсәфәсендә һәм гуманитар фәннәрендә юнәлеш. Заманча иҗтимагый фәннәрдә иң мөһим методологияләрнең берсе.
== Герменевтика - фәлсәфә hәм гуманитар фәннәр ==
Текстларны аңлату, аларны шәрехләү принциплары турындагы методология. Ул гуманитар фәннәрне өйрәнүнең методологик нигезен тәшкил итә һәм авторның укучы белән аралашу-бәйләнеш характерын билгели. Фән буларак, герменевтика ХIХ йөздә Ф. [[Шлейермахер]], В. [[Дильтей]] хезмәтләренә нисбәтле барлыкка килә. ХХ йөздә Һ. [[Гадамер]], Г. [[Шпет]], М. [[Бахтин]] тарафыннан үстерелә. Әлеге фән, әдәбият һәм сәнгатьтә аңлашылмаучылыктан бигрәк, аңлау процессына йөз тота. Әдәби әсәр текстында һәрвакыт ике башлангыч яши, берсе – билгеле бер кагыйдәләргә нигезләнү, икенчесе – авторның үзенчәлегенә бәйле, алардан читләшү. Шуңа күрә әсәрне аңлау өчен әлеге кагыйдәләрне белү генә җитми, бәлки авторның сүз, фикер сөрешен тоемлау максатында аның роленә керү сорала. Ул исә «дивинация» дип аталган күренешкә китерә, ягъни текстны яңача аңлатуга, авторны тулырак ачуга бәйле һәм, иң мөһиме, бер акт белән генә тәмамланмыйча, ә төрле дәрәҗәдә кабатланыпторучы процесс тудыра. Аны Ф. Шлейермахер «герменевтик түгәрәк» термины белән атый.<ref>Закирҗанов Ә.М. Татар әдәбият белеме: традицияләр һәм үсеш тенденцияләре / Ә.М. Закирҗанов. – Казан: ТӘһСИ, 2018. б. 169. ISBN 978-5-93091-261-6</ref>
== Танылган галимнәр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P101 wd:Q102686. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=label:Исем,p569,p19,p69,p106,p108,p373,p570}}
{| class='wikitable sortable'
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! Викиҗыентыктагы төркем
! үлем датасы
|-
| ''[[:d:Q170472|Origen]]''
| data-sort-value="185" | 185<br/>184
| ''[[:d:Q87|Искәндәрия]]''
|
| ''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>''[[:d:Q2259532|cleric]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q105085644|Kirchenschriftsteller]]''
|
| [[:commons:Category:Origen|Origen]]
| data-sort-value="254" | 254
|-
| ''[[:d:Q76576|Friedrich Schleiermacher]]''
| data-sort-value="1768" | 1768-11-21
| [[Вроцлав|Вротслав]]
| ''[[:d:Q32120|Һалле-Виттенберг үнивирситите]]''
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| ''[[:d:Q32120|Һалле-Виттенберг үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q20266894|Берлин университеты]]''<br/>[[Берлин университеты|Берлин үнивирситите]]
| [[:commons:Category:Friedrich Schleiermacher|Friedrich Schleiermacher]]
| data-sort-value="1834" | 1834-02-12
|-
| ''[[:d:Q11705519|Ángel Amor Ruibal]]''
| data-sort-value="1869" | 1869-03-11
| ''[[:d:Q98594072|Cangrallo]]''
|
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q482980|автор]]''<br/>''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
|
| [[:commons:Category:Ángel Amor Ruibal|Ángel Amor Ruibal]]
| data-sort-value="1930" | 1930-11-04
|-
| ''[[:d:Q1248105|Aleksei Losev]]''
| data-sort-value="1893" | 1893-09-10<br/>1893-09-22
| [[Новочеркасск]]
| ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]''<br/>[[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]]
| ''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''
|
| data-sort-value="1988" | 1988-05-24
|-
| ''[[:d:Q506973|Károly Kerényi]]''
| data-sort-value="1897" | 1897-01-19
| [[Timişoara]]
| ''[[:d:Q390287|Будапешт университеты]]''
| ''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q24387326|мифограф]]''<br/>''[[:d:Q17488357|диннәр тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''
| ''[[:d:Q1187444|University of Pécs]]''<br/>[[Берлин университеты|Берлин үнивирситите]]
| [[:commons:Category:Károly Kerényi|Károly Kerényi]]
| data-sort-value="1973" | 1973-04-14
|-
| ''[[:d:Q5407341|Eugene Halliday]]''
| data-sort-value="1911" | 1911
| [[Mançester]]
|
| [[фәлсәфәче]]
|
|
| data-sort-value="1987" | 1987
|-
| ''[[:d:Q1916843|James M. Robinson]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-06-30
| [[Геттисберг (Пенсильвания)|Геттисберг]]
|
| ''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>''[[:d:Q19829990|библеист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q50015|Клермонт-Грәдвейт үнивирситите]]''
|
| data-sort-value="2016" | 2016-03-22
|-
| ''[[:d:Q1627533|Robert W. Funk]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-07-18
| [[Эвансвил]]
| ''[[:d:Q1017974|Butler University]]''<br/>''[[:d:Q29052|Вандербилт үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q5110194|Christian Theological Seminary]]''<br/>''[[:d:Q7914452|Vanderbilt University Divinity School]]''
| ''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''<br/>[[язучы]]
|
|
| data-sort-value="2005" | 2005-09-03
|-
| ''[[:d:Q1526022|Kah Kyung Cho]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-06-07
| [[Seul|Сеул]]
| ''[[:d:Q39913|Сеул милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q151510|Һайделберг университеты]]''
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q651233|Осака университеты]]''<br/>''[[:d:Q39913|Сеул милли университеты]]''
| [[:commons:Category:Kah Kyung Cho|Kah Kyung Cho]]
| data-sort-value="2022" | 2022-01-15
|-
| ''[[:d:Q1676404|José Severino Croatto]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-03-19
| ''[[:d:Q2982604|Sampacho]]''
| ''[[:d:Q973767|Pontifical Catholic University of Argentina]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q250867|католик рухание]]''<br/>''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q98833890|Catholic theologian]]''
| ''[[:d:Q194223|Буйныс-Айрыс үнивирситите]]''
|
| data-sort-value="2004" | 2004-04-26
|-
| ''[[:d:Q43529201|Miroslav Mikulášek]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-03-14
| ''[[:d:Q1025213|Роситсе]]''
| ''[[:d:Q12016640|Masaryk University Faculty of Arts]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q15962340|әдәбият теоретигы]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q17337766|театраль тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q60098894|русист]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q93231952|Edgar V. McKnight]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-11-21
|
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
| data-sort-value="2020" | 2020
|-
| ''[[:d:Q1157217|Dagfinn Føllesdal]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-06-22
| ''[[:d:Q109469|Askim Municipality]]''
| [[Harvard universitetı|Гарвард университеты]]<br/>''[[:d:Q486156|Осло университеты]]''
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>[[профессор]]
| [[Stenford universitetı|Стенфорд университеты]]<br/>''[[:d:Q486156|Осло университеты]]''
|
| data-sort-value="2026" | 2026-03-01
|-
| ''[[:d:Q2707309|Richard J. Bernstein]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-05-14
| [[Бруклин]]
| [[Yel universitetı|Йель университеты]]<br/>''[[:d:Q10749664|Midwood High School]]''
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Yel universitetı|Йель университеты]]<br/>''[[:d:Q599316|Яңа мәктәп]]''
|
| data-sort-value="2022" | 2022-07-04
|-
| ''[[:d:Q40259676|Richard E. Palmer]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-11-06
| [[Финикс]]
| ''[[:d:Q1270831|University of Redlands]]''
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q6722050|MacMurray College]]''
|
| data-sort-value="2015" | 2015-07-12
|-
| ''[[:d:Q91189596|Armido Rizzi]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-04-14
| [[Белджойозо]]
|
| ''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
| data-sort-value="2020" | 2020-08-17
|-
| ''[[:d:Q1457925|Friedrich-Wilhelm von Herrmann]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-10-08
| [[Потсдам]]
| ''[[:d:Q153987|Фрайбург университеты]]''<br/>[[Берлинның Ирекле университеты|Берлинның Ирекле үнивирситите]]
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q153987|Фрайбург университеты]]''
| [[:commons:Category:Friedrich-Wilhelm von Herrmann|Friedrich-Wilhelm von Herrmann]]
| data-sort-value="2022" | 2022-08-02
|-
| ''[[:d:Q23063254|Thomas M. Seebohm]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-07-07
| [[Гливице|Гливитсе]]
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[фәлсәфәче]]
| ''[[:d:Q739627|Пенсилвания штаты университеты]]''<br/>''[[:d:Q151510|Һайделберг университеты]]''<br/>''[[:d:Q161982|Майнц университеты]]''
|
| data-sort-value="2014" | 2014-08-25
|-
| ''[[:d:Q110363|Heinz Wismann]]''
| data-sort-value="1935" | 1935
| [[Берлин]]
| ''[[:d:Q273518|Югары иҗтимагый фәннәр мәктәбе]]''
| ''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''<br/>''[[:d:Q18916625|иллинис]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q24265174|фәлсәфә тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| ''[[:d:Q273518|Югары иҗтимагый фәннәр мәктәбе]]''
| [[:commons:Category:Heinz Wismann|Heinz Wismann]]
|
|-
| ''[[:d:Q562242|Mohammad Mojtahed Shabestari]]''
| data-sort-value="1936" | 1936
| [[Тәбриз]]<br/>''[[:d:Q765501|Shabestar]]''
| ''[[:d:Q4119319|Ком шәһәре семинариясе]]''
| ''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q573375|Schreiber]]''
| ''[[:d:Q737835|Тәһран университеты]]''
| [[:commons:Category:Mohammad Mojtahed Shabestari|Mohammad Mojtahed Shabestari]]
|
|-
| ''[[:d:Q17204046|Herbert Anton]]''
| data-sort-value="1936" | 1936<br/>1936-02-16
| [[Гладбек]]
|
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2599593|гирманис]]''
| ''[[:d:Q317032|Дүсселдорф университеты]]''
|
| data-sort-value="2023" | 2023-09-21
|-
| ''[[:d:Q4707190|Alan M. Olson]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-01-07
| [[Миннеаполис]]
| ''[[:d:Q1515763|Изге Олаф көллияте]]''<br/>''[[:d:Q6966890|Nashotah House]]''
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q49110|Бостон үнивирситите]]''
|
| data-sort-value="2023" | 2023-09-14
|-
| ''[[:d:Q7377252|Rudolf Makkreel]]''
| data-sort-value="1939" | 1939
| [[Antwerpen|Антверпен]]
| [[Kolumbiä universitetı|Колумбия университеты]]
| [[фәлсәфәче]]
|
|
| data-sort-value="2021" | 2021
|-
| ''[[:d:Q55996485|Richard James Campbell]]''
| data-sort-value="1939" | 1939
|
| ''[[:d:Q487556|Сидней университеты]]''
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q395678|Agostino Marchetto]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-08-28
| [[Виченца]]
|
| ''[[:d:Q250867|католик рухание]]''<br/>''[[:d:Q611644|католик епископ]]''
|
| [[:commons:Category:Agostino Marchetto|Agostino Marchetto]]
|
|-
| ''[[:d:Q7347279|Robert Magliola]]''
| data-sort-value="1940" | 1940
|
| [[Prinston universitetı|Принстон университеты]]
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q113961864|comparative literature academic]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q16128545|Erwin Hufnagel]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-07-21
| ''[[:d:Q151993|Ruhr]]''
|
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q161982|Майнц университеты]]''
|
| data-sort-value="2022" | 2022-06-10
|-
| ''[[:d:Q112520304|Valerie Malhotra Bentz]]''
| data-sort-value="1942" | 1942
|
|
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1900167|психотерапевт]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q9379869|лектор]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q96263|Anselm Haverkamp]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-07-18
| [[Бонн]]
|
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| ''[[:d:Q149481|Яурупа Виадрина үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q49210|Нью-Йорк университеты]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q560307|Nasr Abu Zayd]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-07-10
| ''[[:d:Q271771|Tanta]]''
| ''[[:d:Q194445|Каһирә университеты]]''<br/>''[[:d:Q156598|Лейден университеты]]''<br/>[[Pensilvaniä universitetı|Пенсилвания университеты]]
| ''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q620573|гарәбиятче]]''<br/>''[[:d:Q24885626|thinker]]''
| ''[[:d:Q194445|Каһирә университеты]]''<br/>''[[:d:Q1711630|University of Humanistic Studies]]''<br/>''[[:d:Q221653|Утрехт университеты]]''<br/>''[[:d:Q651233|Осака университеты]]''<br/>''[[:d:Q156598|Лейден университеты]]''
| [[:commons:Category:Nasr Abu Zayd|Nasr Abu Zayd]]
| data-sort-value="2010" | 2010-07-05
|-
| ''[[:d:Q12044954|Petr Macek]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-05-21
| [[Прага]]
| ''[[:d:Q11985226|Protestant Theological Faculty – Charles University]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q152002|пастыр]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q432386|вәгыйз]]''<br/>''[[:d:Q98833883|Protestant theologian]]''<br/>''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q19609871|Kang-i Sun Chang]]''
| data-sort-value="1944" | 1944
| [[Ханбалык|Пекин]]
| ''[[:d:Q499451|Ратгерс университеты]]''<br/>[[Prinston universitetı|Принстон университеты]]<br/>''[[:d:Q32746|Тәйвән милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q2302260|South Dakota State University]]''<br/>''[[:d:Q707948|Tunghai University]]''
| ''[[:d:Q15255771|синолог]]''<br/>''[[:d:Q15962340|әдәбият теоретигы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Yel universitetı|Йель университеты]]<br/>''[[:d:Q49120|Тафтс үнивирситите]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q90890680|Guido Innocenzo Gargano]]''
| data-sort-value="1944" | 1944
|
|
| ''[[:d:Q733786|кәшиш]]''<br/>''[[:d:Q88104555|patristic scholar]]''<br/>''[[:d:Q98833890|Catholic theologian]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q120031229|Sergej Viktorovič Gorjunkov]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-03-11
|
|
| ''[[:d:Q3391743|сынлы сәнгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1925963|рәссам-график]]''<br/>''[[:d:Q644687|иллюстратор]]''<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1335789|Emil Angehrn]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-05-09
| [[Люцерн]]
|
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q50662|Франкфурт университеты]]''<br/>''[[:d:Q372608|Базел университеты]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q112533645|Fernanda Henriques]]''
| data-sort-value="1946" | 1946
|
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[фәлсәфәче]]
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q59526579|Jaroslav Hroch]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-05-06
| [[Брно]]<br/>''[[:d:Q656603|Йичин]]''
|
| [[фәлсәфәче]]
|
|
| data-sort-value="2016" | 2016-06-17
|-
| ''[[:d:Q2020599|David F. Ford]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-01-23
| [[Дублин]]
| ''[[:d:Q153978|Түбинген университеты]]''<br/>''[[:d:Q1068258|Дублин университеты колледжы – Ирландия милли университетының Дублин бүлекчәсе]]''<br/>''[[:d:Q691283|Изге Җон көллияте]]''<br/>''[[:d:Q10723329|Yale Divinity School]]''
| ''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Kembric universitetı|Кембриҗ университеты]]<br/>''[[:d:Q223429|Бирмингем университеты]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2093551|Pierre Judet de La Combe]]''
| data-sort-value="1949" | 1949
|
| ''[[:d:Q1141586|University Lille-III]]''
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q18916625|иллинис]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''
| ''[[:d:Q1141586|University Lille-III]]''<br/>''[[:d:Q273518|Югары иҗтимагый фәннәр мәктәбе]]''<br/>''[[:d:Q83259|Югары нормаль мәктәбе]]''<br/>''[[:d:Q280413|Милли фәнни тикшеренүләр үзәге]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3294483|Marlène Zarader]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-12-29
| [[Әлҗәзаир (шәһәр)]]
| ''[[:d:Q546118|Paris-Sorbonne University - Paris IV]]''
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q28004591|professeur des universités]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q2912244|Paul-Valéry University (Montpellier, 1970-2024)]]''
| [[:commons:Category:Marlène Zarader|Marlène Zarader]]
| data-sort-value="2025" | 2025-06-06
|-
| ''[[:d:Q15229371|Giulio Raio]]''
| data-sort-value="1949" | 1949
| [[Наполи]]
|
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1632525|Naples Eastern University]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q6006884|Mauricio Beuchot]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-03-04
| [[Торреон]]
|
| [[фәлсәфәче]]<br/>[[рухани]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q36956043|Michael Lambek]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-06-11
|
| [[Мичиган университеты]]<br/>''[[:d:Q201492|Макгилл университеты]]''
| ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q3137221|University of Toronto Scarborough]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1100163|Clemens Zerling]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-03-05
| [[Нойнкирхен-Зельшайд]]
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''<br/>''[[:d:Q61911662|marketing consultant]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q5349711|Einar Thomassen]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-04-25
| [[Берген]]
| ''[[:d:Q204457|Берген университеты]]''<br/>''[[:d:Q216273|Сент-Әндрүс үнивирситите]]''
| ''[[:d:Q17488357|диннәр тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q15980158|язучы-документалист]]''<br/>''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''
| ''[[:d:Q486156|Осло университеты]]''<br/>''[[:d:Q204457|Берген университеты]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q122943243|Vladimir Arkad‘jevič Dolinskij]]''
| data-sort-value="1951" | 1951
|
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q60098894|русист]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q23914124|Ștefan Afloroaei]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-07-25
| ''[[:d:Q16898352|Pașcani]]''
| ''[[:d:Q1523902|Яссы университеты]]''
| [[фәлсәфәче]]
| ''[[:d:Q1523902|Яссы университеты]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q93220098|Thomas Scott Caulley]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-04-16
| [[Юҗин (Орегон)|Юҗин]]
|
| ''[[:d:Q19829990|библеист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q126958201|Bill Gray]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-07-30<br/>1952
| [[Glazgo]]
| ''[[:d:Q7006603|New College]]''<br/>''[[:d:Q909696|Princeton Theological Seminary]]''<br/>''[[:d:Q745967|Крайст-Чөрч]]''<br/>[[Оксфорд университеты]]<br/>[[Edinburg universitetı|Эдинбург университеты]]<br/>[[Prinston universitetı|Принстон университеты]]
| ''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q6673651|әдәбиятче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
|
|
| data-sort-value="2019" | 2019-04-08<br/>2019
|-
| ''[[:d:Q3217932|Larisa Cercel]]''
| data-sort-value="1953" | 20th century<br/>1977
| [[Бухарест|Бүкрәш]]
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q2599593|гирманис]]''<br/>''[[:d:Q2504617|раманис]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q84360572|translation scholar]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q12779340|Zdeňka Kalnická]]''
| data-sort-value="1953" | 1953
|
|
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1783294|University of Ostrava]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q20479568|Gábor Tolcsvai Nagy]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-11-24
| [[Будапешт]]
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q390287|Будапешт университеты]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q20046888|Luis Filipe Barreto]]''
| data-sort-value="1954" | 1954
|
|
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q93221542|Bradford E. Hinze]]''
| data-sort-value="1954" | 1954
|
|
| ''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q106523223|Rita Šerpytytė]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-01-26
| ''[[:d:Q193787|Таураге]]''
|
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q109627281|David R. Bauer]]''
| data-sort-value="1954" | 1954
| [[Америка Кушма Штатлары]]
| ''[[:d:Q7885972|Union Presbyterian Seminary]]''
| ''[[:d:Q152002|пастыр]]''<br/>''[[:d:Q19829990|библеист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q2645880|Asbury Theological Seminary]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q3172399|Jean Grondin]]''
| data-sort-value="1955" | 1955
| ''[[:d:Q2936979|Cap-de-la-Madeleine]]''
|
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1067935|Laval University]]''<br/>[[Monreal universitetı|Монреаль университеты]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q4193748|Suren Zoljan]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-04-16
| [[Ереван]]
| ''[[:d:Q104542136|ԵՊՀ ռուս բանասիրության ֆակուլտետ]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| ''[[:d:Q1474624|Ереван дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q1962291|Ереван лингвистика университеты]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q25345787|Ming Dong Gu]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-05-01
|
| ''[[:d:Q131252|Чикаго университеты]]''
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q15255771|синолог]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1781394|Дәластагы Техас университеты]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q4214270|Leonid Karasev]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-09-17
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Россия дәүләт гуманитар университеты]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q112522454|Carlos Ruta]]''
| data-sort-value="1956" | 1956
|
|
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1685266|Jean-Pierre Wils]]''
| data-sort-value="1957" | 1957
| ''[[:d:Q464454|Geel]]''
| ''[[:d:Q153978|Түбинген университеты]]''<br/>''[[:d:Q833670|Лөвен католик университеты]]''
| ''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q5403434|итик]]''<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''<br/>[[фәлсәфәче]]
| ''[[:d:Q632004|Неймеген университеты]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q121066374|Evanghelia Stead]]''
| data-sort-value="1957" | 1957
|
| ''[[:d:Q546118|Paris-Sorbonne University - Paris IV]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q21294582|Philippe Bordeyne]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-12-21
| [[Париж]]
|
| ''[[:d:Q250867|католик рухание]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q112522174|Asger Sørensen]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-12-28
| ''[[:d:Q30096|Frederiksberg]]''
|
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q112547851|Placido Sgroi]]''
| data-sort-value="1960" | 1960
|
|
| ''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>''[[:d:Q55737401|Christian theologian]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
| data-sort-value="2018" | 2018
|-
| ''[[:d:Q16408548|Tarmo Toom]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-12-05
| [[Эстония]]
|
| ''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>''[[:d:Q13219637|виолончелист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q55620494|Pierre Maréchaux]]''
| data-sort-value="1961" | 1961
|
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q87474505|Giovanni Giorgio]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-04-21
| [[Потенца]]
| ''[[:d:Q2261128|D'Annunzio University of Chieti–Pescara]]''<br/>''[[:d:Q475007|Pontifical Lateran University]]''
| ''[[:d:Q250867|католик рухание]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''
| ''[[:d:Q475007|Pontifical Lateran University]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q109905659|Pantelis Kalaitzidis]]''
| data-sort-value="1961" | 1961
| [[Сәләник]]
|
| ''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113759987|Scott Ables]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-10-14
|
|
| ''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q6165619|Víctor Manuel Fernández]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-07-18
| ''[[:d:Q1063409|Río Cuarto Department]]''
| ''[[:d:Q467025|Pontifical Gregorian University]]''<br/>''[[:d:Q973767|Pontifical Catholic University of Argentina]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q250867|католик рухание]]''<br/>''[[:d:Q25393460|католик дьякон]]''<br/>''[[:d:Q49476|баш әскаф]]''<br/>''[[:d:Q98833890|Catholic theologian]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q611644|католик епископ]]''<br/>''[[:d:Q127327158|theology teacher]]''<br/>''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>''[[:d:Q21185790|exegete]]''
| ''[[:d:Q973767|Pontifical Catholic University of Argentina]]''
| [[:commons:Category:Víctor Manuel Fernández|Víctor Manuel Fernández]]
|
|-
| ''[[:d:Q30904179|Rebeca Maldonado Rodriguera]]''
| data-sort-value="1962" | 1962
|
| ''[[:d:Q222738|Мексика милли автономияле университеты]]''
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q55116662|Karen Joisten]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-06-18
| [[Рүсселсһайм-ам-Майн]]
|
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q678965|University of Kaiserslautern]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q6372454|Karla Pollmann]]''
| data-sort-value="1963" | 1963
| [[Түбинген]]
| ''[[:d:Q309948|Бохумдагы Рур университеты]]''
| ''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>''[[:d:Q2468727|classical scholar]]''
| ''[[:d:Q835440|University of Konstanz]]''<br/>''[[:d:Q216273|Сент-Әндрүс үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q24382|Bielefeld University]]''<br/>''[[:d:Q1432632|University of Reading]]''<br/>''[[:d:Q153978|Түбинген университеты]]''<br/>''[[:d:Q459506|Бристоль университеты]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q107278089|Mohamed El Hirech]]''
| data-sort-value="1963" | 1963
| ''[[:d:Q185157|Tétouan]]''
| ''[[:d:Q3551490|Sidi Mohamed Ben Abdellah University]]''<br/>''[[:d:Q3551367|Abdelmalek Essaâdi University]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q3551367|Abdelmalek Essaâdi University]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q27565624|Pablo Blanco Sarto]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-07-12
| [[Сарагоса]]
|
| ''[[:d:Q1469535|католик рухание]]''<br/>''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[фәлсәфәче]]
| ''[[:d:Q926068|University of Navarre]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q60580796|Laura Selva Carugati]]''
| data-sort-value="1964" | 1964
| [[Буэнос-Айрес]]
|
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q2599593|гирманис]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q93233402|Piotr Ashwin-Siejkowski]]''
| data-sort-value="1964" | 1964
| [[Польша]]
|
| ''[[:d:Q55737401|Christian theologian]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q245247|Лондон король көллияте]]''<br/>''[[:d:Q3551577|University of Chichester]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q112478422|Jens Mattern]]''
| data-sort-value="1964" | 1964
|
|
| [[фәлсәфәче]]
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q119811715|Jack Simmons]]''
| data-sort-value="1964" | 1964
|
|
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q67159924|Lauren Swayne Barthold]]''
| data-sort-value="1965" | 1965
|
| ''[[:d:Q599316|Яңа мәктәп]]''
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q93238559|Hyun Chul Paul Kim]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-10-16
|
|
| ''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q93242062|Catherine Broc-Schmezer]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-07-30
|
|
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q97160397|Rachel Fulton Brown]]''
| data-sort-value="1965" | 1965
|
|
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3332711|медиевист]]''
| ''[[:d:Q131252|Чикаго университеты]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q112498405|Burhanettin Tatar]]''
| data-sort-value="1965" | 1965
|
|
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q112563666|Bart van Klink]]''
| data-sort-value="1965" | 1965
|
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[хокук белгече]]
| ''[[:d:Q1065414|Vrije Universiteit Amsterdam]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q117247142|Wei-Chieh Lin]]''
| data-sort-value="1965" | 1965
| [[Taybey|Тайпей]]
| ''[[:d:Q963709|Tokai University]]''<br/>''[[:d:Q309948|Бохумдагы Рур университеты]]''
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| ''[[:d:Q77081421|Institute of Chinese Literature and Philosophy, Academia Sinica]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q56596974|Sean McGrath]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-12-12
|
| ''[[:d:Q627969|University of Ottawa]]''<br/>''[[:d:Q180865|Торонто университеты]]''<br/>''[[:d:Q1895354|Memorial University of Newfoundland]]''
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1895354|Memorial University of Newfoundland]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q57414579|Ivana Noble]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-09-29
| [[Пльзень|Плзен]]
| ''[[:d:Q12020962|Hussite Theological Faculty, Charles University]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q955464|parson]]''<br/>''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[укытучы]]
| ''[[:d:Q11985226|Protestant Theological Faculty – Charles University]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q104214769|Leora Batnitzky]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-04-14
|
|
| ''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q105416276|Ken-pa Chin]]''
| data-sort-value="1966" | 1966
|
|
| ''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q124644247|Paul Fairfield]]''
| data-sort-value="1966" | 1966
|
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q1082840|Christiane Tietz]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-04-20
| [[Франкфурт]]
| ''[[:d:Q153978|Түбинген университеты]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1381199|Protestant theology]]''<br/>''[[:d:Q98833883|Protestant theologian]]''<br/>''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''
| ''[[:d:Q161982|Майнц университеты]]''<br/>[[Цюрих университеты|Сүрих үнивирситите]]<br/>''[[:d:Q1196251|Union Theological Seminary]]''<br/>''[[:d:Q707283|Германия фәнни-тикшеренү җәмгыяте]]''
| [[:commons:Category:Christiane Tietz|Christiane Tietz]]
|
|-
| ''[[:d:Q95321212|Philipp Stoellger]]''
| data-sort-value="1967" | 1967
|
|
| ''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>[[профессор]]<br/>''[[:d:Q98833883|Protestant theologian]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q112547850|Lorenzo Raniero]]''
| data-sort-value="1967" | 1967
| [[Виченца]]
|
| ''[[:d:Q250867|католик рухание]]''<br/>''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>''[[:d:Q98833890|Catholic theologian]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q25930474|Abdel-Hakim Ourghi]]''
| data-sort-value="1968" | 1968
| ''[[:d:Q131818|Oran]]''<br/>[[Алмания|Германия]]
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3155377|ислам белгече]]''<br/>[[фәлсәфәче]]
| ''[[:d:Q1441203|University of Education Freiburg]]''
| [[:commons:Category:Abdel-Hakim Ourghi|Abdel-Hakim Ourghi]]
|
|-
| ''[[:d:Q107975583|Taurino Araújo]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-12-25
| [[Жекие]]
| ''[[:d:Q10387814|State University of Santa Cruz]]''<br/>''[[:d:Q600634|Pontifícia Universidade Católica do Rio Grande do Sul]]''<br/>''[[:d:Q6156851|Universidad del Museo Social Argentino]]''<br/>''[[:d:Q10387867|Universidade Salgado de Oliveira]]''
| ''[[:d:Q380075|advocate]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q3391743|сынлы сәнгать эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113836556|Daniele Giglioli]]''
| data-sort-value="1968" | 1968
|
|
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q462390|доцент]]''<br/>''[[:d:Q15962340|әдәбият теоретигы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q61970534|Kristin Gjesdal]]''
| data-sort-value="1969" | 1969
| [[Осло]]
| ''[[:d:Q486156|Осло университеты]]''
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q486156|Осло университеты]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q112548548|Željko Radinković]]''
| data-sort-value="1969" | 1969
| [[Баня-Лука|Банә-Лука]]
|
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113785758|Csaba Olay]]''
| data-sort-value="1970" | 1970
|
|
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q16439183|Andreas Fickers]]''
| data-sort-value="1971" | 1971
| ''[[:d:Q152748|Sankt Vith]]''
|
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]]
| ''[[:d:Q74434404|Luxembourg Centre for Contemporary and Digital History (C2DH)]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q28500359|Александр Михайлович Прилуцкий]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-09-10
| [[Түбән Новгород]]
| ''[[:d:Q492766|Нижгар ил үнивирситите]]''
| ''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>''[[:d:Q4504549|дин хадиме]]''<br/>''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>''[[:d:Q16402907|семиотик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q92377735|Vit Husek]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-06-29
| [[Һрадец-Кралове|Һрадетс-Кралове]]
|
| ''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[фәлсәфәче]]
| ''[[:d:Q1637611|Palacký University Olomouc]]''<br/>''[[:d:Q13221599|Saints Cyril and Methodius Faculty of Theology of Palacký University, Olomouc]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q95078824|Kateřina Bauerová]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-12-03
| [[Йиһлава]]
| ''[[:d:Q8312479|Faculty of Education]]''<br/>''[[:d:Q11985226|Protestant Theological Faculty – Charles University]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q95174444|Peter Chvojka]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-09-10
|
|
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1428711|University of South Bohemia in České Budějovice]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q127609040|Daniela Langer]]''
| data-sort-value="1972" | 1972
|
|
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q67915358|Andreas Mauz]]''
| data-sort-value="1973" | 1973
|
|
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q98833883|Protestant theologian]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q112551152|Nicola Stricker]]''
| data-sort-value="1973" | 1973
|
|
| ''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q55737401|Christian theologian]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q112509828|Cristian Ciocan]]''
| data-sort-value="1974" | 1974
|
|
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q608338|Бухарест университеты]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q112551150|Daniel Frey]]''
| data-sort-value="1974" | 1974
|
|
| ''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q98833883|Protestant theologian]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q112561370|Nathan G. Jennings]]''
| data-sort-value="1974" | 1974
|
|
| [[рухани]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q10567966|liturgist]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q107379816|Ivan Pintor Iranzo]]''
| data-sort-value="1975" | 1975
| [[Барселона]]
| ''[[:d:Q24543|Pompeu Fabra University]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q4220892|кинокритик]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q11814411|documentarian]]''
| ''[[:d:Q24543|Pompeu Fabra University]]''
| [[:commons:Category:Ivan Pintor Iranzo|Ivan Pintor Iranzo]]
|
|-
| ''[[:d:Q112344078|Alina Isac Alak]]''
| data-sort-value="1975" | 1975
|
|
| ''[[:d:Q3155377|ислам белгече]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Вена университеты]]
|
|
|-
| ''[[:d:Q113834914|Tomislav Zelić]]''
| data-sort-value="1975" | 1975
|
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q2599593|гирманис]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q95917040|Ondřej Sládek]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-11-11
|
|
| ''[[:d:Q18931911|назарияче]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''<br/>[[фәлсәфәче]]
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q112534051|Emanuela Primiceri]]''
| data-sort-value="1976" | 1976
|
|
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q112548336|Mihaela Mocanu]]''
| data-sort-value="1976" | 1976
|
|
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q30131998|cultural anthropologist]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q125996117|Stefano Marino]]''
| data-sort-value="1976" | 1976
| [[Катания]]
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q139481682|Natal‘ja Andrejevna Artemenko]]''
| data-sort-value="1976" | 1976
|
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q112552414|Matthew D. Kim]]''
| data-sort-value="1977" | 1977
|
|
| ''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>''[[:d:Q1423891|дин хезмәтчесе]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q57829823|Inga Römer]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-06-09
| [[Һамбург]]
| ''[[:d:Q447953|University of Wuppertal]]''
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q447953|University of Wuppertal]]''<br/>''[[:d:Q945876|Гренобль университеты]]''<br/>''[[:d:Q153987|Фрайбург университеты]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q93245167|Susanne Luther]]''
| data-sort-value="1979" | 1979
| [[Nürnberg]]
|
| [[Гыйльми хезмәткәр]]<br/>''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q95461769|Martin Jiskra]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-05-06
|
|
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q112554911|Ioan Alexandru Tofan]]''
| data-sort-value="1979" | 1979
|
|
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q112562235|Thomas Hilgers]]''
| data-sort-value="1979" | 1979
|
|
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113737876|Anna Varga-Jani]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-02-18
| [[Будапешт]]
| ''[[:d:Q255285|Петер Пазмань катулик үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q390287|Будапешт университеты]]''
| [[фәлсәфәче]]
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113846575|Nicole Thiemer]]''
| data-sort-value="1981" | 1981
|
|
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]]
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q130642844|Jurij Vladimirovič Podkovyrin]]''
| data-sort-value="1981" | 1981
| [[Кемерово]]
|
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q112562021|Chrystyna Bohdanìvna Vorok]]''
| data-sort-value="1983" | 1983
|
|
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q123282424|Libera Pisano]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-11-24
|
| ''[[:d:Q209344|Сапиенца Рим үнивирситите]]''
| [[фәлсәфәче]]
| ''[[:d:Q1979891|NOVA University Lisbon]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113758968|Stephanie Rumpza]]''
| data-sort-value="1986" | 1986
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q112511122|Geoffrey Dierckxsens]]''
| data-sort-value="1987" | 1987
|
|
| [[фәлсәфәче]]
| ''[[:d:Q30258522|Institute of Philosophy, Czech Academy of Sciences]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q88969688|Wessel Reijers]]''
| data-sort-value="1989" | 1989
|
|
| [[галим]]
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113753775|Thorben Alles]]''
| data-sort-value="1991" | 1991
|
|
| ''[[:d:Q98833883|Protestant theologian]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q23762735|Brian Treanor]]''
|
|
| ''[[:d:Q1026926|Лоң-Бичтәге Калифорния университеты]]''<br/>''[[:d:Q174710|Лос-Анджелестагы Калифорния университеты]]''<br/>''[[:d:Q49118|Бостон көллияте]]''
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1786078|Loyola Marymount University]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q85483853|Won W. Lee]]''
|
|
| ''[[:d:Q50015|Клермонт-Грәдвейт үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q909696|Princeton Theological Seminary]]''<br/>''[[:d:Q39988|Yonsei University]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>[[язучы]]
| ''[[:d:Q2698482|Calvin University]]''<br/>''[[:d:Q7552393|Society of Biblical Literature]]''<br/>''[[:d:Q19753652|Society for Old Testament Study]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q95821710|Vicente de Haro Romo]]''
|
|
| ''[[:d:Q947259|Panamerican University]]''<br/>''[[:d:Q222738|Мексика милли автономияле университеты]]''
| ''[[:d:Q16538479|Lehrbeauftragter]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q947259|Panamerican University]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113501583|David Weberman]]''
|
|
|
| [[фәлсәфәче]]
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113759646|Jo-Ann Badley]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q117151914|Carmen Segura]]''
|
|
|
| [[фәлсәфәче]]
| ''[[:d:Q926068|University of Navarre]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q120602139|Samuel Jakob]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q26831130|life coach]]''<br/>''[[:d:Q1900167|психотерапевт]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q120679628|Chris Lawn]]''
|
|
|
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q462390|доцент]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q120681289|Niall Keane]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q122873582|Nathan Eric Dickman]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[фәлсәфәче]]
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q124309490|Carmelo Meazza]]''
|
|
|
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q124644343|Roman Felde]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q15319501|social scientist]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q124645182|Neil Sadler]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q126292399|Monica E. McLellan Zikpi]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q138050130|Vladimir Stanislavovič Makovcev]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q139430723|Paul Forsell]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q139440348|Osman Bilen]]''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q139449587|Todd S. Mei]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q139452668|Helena Tampierová]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q139464581|Robert Glenn Davis]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q139475575|Martin Čurda]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q139482514|Gregory A. Ryan]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
== Моны да карагыз ==
{{Портал|Фәлсәфә}}
* [[Фәлсәфи төшенчәләр]]
{{Фәннәр}}
[[Төркем:Фәлсәфә]]
di3csjme3q3g0t5uv64pnezbcyzen83
Турыпочмаклы тигезьянлы өчпочмакка түгәрәкләрне тутыру мәсьәләсе
0
229800
5963238
2405178
2026-06-14T22:48:55Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5963238
wikitext
text/x-wiki
'''Турыпочмаклы тигезьянлы өчпочмакка түгәрәкләрне тутыру мәсьәләсе''' ул [[капка салу мәсьәләсе]], биредә максат итеп ''n'' [[берәмлек түгәрәк]]не иң кечкенә мөмкин булган [[турыпочмаклы тигезьянлы өчпочмак]]ка тутыру.
Минимум чишелешләр астагы таблицада күрсәтелгән.<ref>{{cite web|url=http://hydra.nat.uni-magdeburg.de/packing/crt/crt.html|title=The best known packings of equal circles in an isosceles right triangle|first=Eckard|last=Specht|date=2011-03-11|accessdate=2011-05-01|archivedate=2011-08-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110818045100/http://hydra.nat.uni-magdeburg.de/packing/crt/crt.html}}</ref> ''n'' нокталар өчен турыпочмаклы тигезьянлы өчпочмакта минимум араны максимизациясе ''n''< 8 [[нокталар]] өчен оптималь булып тора.<ref>{{Cite journal | last1 = Xu | first1 = Y. | title = On the minimum distance determined by n (≤ 7) points in an isoscele right triangle | doi = 10.1007/BF02007736 | journal = Acta Mathematicae Applicatae Sinica | volume = 12 | issue = 2 | pages = 169–175 | year = 1996 | pmid = | pmc = }}</ref> һәм алар ''n'' = 10-га кадәр киңәйтелгән булганнар.<ref>{{cite thesis |last=Harayama |first=Tomohiro |date=2000 |title=Optimal Packings of 8, 9, and 10 Equal Circles in an Isosceles Right Triangle |publisher=Japan Advanced Institute of Science and Technology| url= http://hdl.handle.net/10119/1422}}</ref>
2011 елда [[эвристик алгоритм]] элек мәгълүм булган оптимумнарның 18 камилләшүен тапкан, шуларның иң кечкенәсе ''n''=13 өчен.<ref>{{Cite journal | last1 = López | first1 = C. O. | last2 = Beasley | first2 = J. E. | title = A heuristic for the circle packing problem with a variety of containers | doi = 10.1016/j.ejor.2011.04.024 | journal = European Journal of Operational Research | volume = 214 | issue = 3 | pages = 512 | year = 2011 | pmid = | pmc = }}</ref>
{| class="wikitable"
|-
! Түгәрәкләр саны
! Озынлык
|-
| 1
| <math>2 + \sqrt {2}</math> = 3.414...
|-
| 2
| <math>2 \sqrt {2}</math> = 4.828...
|-
| 3
| <math>4 + \sqrt {2}</math> = 5.414...
|-
| 4
| <math>2 + 3\sqrt {2}</math> = 6.242...
|-
| 5
| <math>4 + \sqrt {2} + \sqrt{3}</math> = 7.146...
|-
| 6
| <math>6 + \sqrt {2}</math> = 7.414... [[Image:6 cirkloj en 45 45 90 triangulo.png|120x120px]]
|-
| 7
| <math>4 + \sqrt {2} + \sqrt {2 + 4 \sqrt{2}}</math> = 8.181...
|-
| 8
| <math>2 + 3 \sqrt {2} + \sqrt{6}</math> = 8.692...
|-
| 9
| <math>2 + 5 \sqrt {2}</math> = 9.071...
|-
| 10
| <math>8 + \sqrt {2}</math> = 9.414...
|-
| 11
| <math>5 + 3 \sqrt {2} + \dfrac {1} {3} \sqrt {6}</math> = 10.059...
|-
| 12
| 10.422...
|-
| 13
| 10.798...
|-
| 14
| <math>2 + 3 \sqrt {2} + 2 \sqrt{6}</math> = 11.141...
|-
| 15
| <math>10 + \sqrt {2}</math> = 11.414...
|}
==Искәрмәләр==
<references/>
[[Төркем:Комбинаторика]]
klxnjz41ncoqt1033znv0ch8lgcuyct
Башкортстан Республикасының атказанган артисты
0
261671
5963210
5911423
2026-06-14T15:24:27Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963210
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Башкортстан Республикасының атказанган артисты''' ({{lang-ru|{{Label|Q4187935|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q4187935|lang=en}}}}) — Башкортстанда кабул ителгән мактаулы исем. Әлеге исем бүләкләнүченең республика мәдәнияте үсешенә керткән зур өлешен һәм республиканың күпмилләтле халкы алдындагы казанышларын тануның иң югары чагылышы булып тора. «Башкортстан Республикасының атказанган артисты» исеменә лаек булган затларга күкрәкнең уң ягына беркетелүче күкрәк билгесе тапшырыла.
== Нигезләмә ==
«Башкортстан Республикасының атказанган артисты» мактаулы исеме киң җәмәгатьчелек тарафыннан танылган, югары сәнгать үрнәге дип саналырдай образлар, спектакльләр, кинофильмнар, концерт, эстрада, цирк программалары, музыкаль, телевизион һәм радиотапшырулар иҗат иткән, сәнгать өлкәсендә 10 ел һәм аннан артыграк хезмәт итүче югары осталыкка ия булган артистларга, режиссерларга, балетмейстерларга, дирижерларга, хормейстерларга, музыкаль башкаручыларга һәм башка сәнгать әһелләренә бирелә.
«Башкортстан Республикасының атказанган артисты» дигән мактаулы исем бирүгә тәкъдим итү һәм билгеләнгән үрнәктәге Бүләкләү кәгазе [[Башкортстан Республикасы Башлыгы]] каравына кертелә.
«Башкортстан Республикасының атказанган артисты» дигән мактаулы исемгә лаек булган кешеләргә Башкортстан Республикасының Мактаулы исем бирү турында грамотасы һәм «Башкортстан Республикасының атказанган артисты» дигән күкрәк билгесе тапшырыла.
«Башкортстан Республикасының атказанган артисты» күкрәк билгесе күкрәкнең уң ягында йөртелә.
== Тарих ==
«Башкортстан Республикасының атказанган артисты» дигән мактаулы исем турында Нигезләмә [[Башкортстан Республикасы Президенты]]ның 1996 елның 18 апрелендәге ПУ-228 номерлы Указы (2008 елның 27 июнендәге редакциясендә) белән расланган.
== Башкортстанның атказанган артистлары ==
{{Төп мәкалә|:Төркем:Башкортстанның атказанган артистлары}}
* [[Хөрмәтулла Үтәшев]] (1992)
* [[Әхмәр Әхмәдуллин]] (1996)<ref>[http://docs.cntd.ru/document/935101970 О присвоении почётного звания «Заслуженный артист РБ» Ахмадуллину А. К.] {{ref-ru}}</ref>
* [[Роза Салихова (1948)|Роза Салихова]] (1997)
* [[Гүзәл Сөләйманова (1979)|Гүзәл Сөләйманова]] (1998)
* [[Мәхмүт Фатыйхов]] (2003)
* [[Татьяна Комарова]] (2004)<ref>[http://docs.cntd.ru/document/935107359 О присвоении почётного звания «Заслуженный артист Республики Башкортостан» Комаровой Т. В.] {{ref-ru}}</ref>
* [[Азамат Гафаров]] (2004 елда бирелгән)
* [[Алсу Галина (Гафарова)|Алсу Гафарова]] (2006)
* [[Илһам Вәлиев]] (2008)
* [[Рушат Мөдәрисов]] (2008)
* [[Ринат Әбүшахманов]] (2008) һ. б.
* [[Лена Ирназарова]] (2008)<ref>[http://base.garant.ru/17721174/ О присвоении почётного звания «Заслуженный артист Республики Башкортостан» Ирназаровой Л. Ф.] {{ref-ru}}</ref>
* [[Татьяна Китабова]] (2012)<ref>[https://npa.bashkortostan.ru/621/ О присвоении почётного звания «Заслуженный артист Республики Башкортостан» Китабовой Т. А.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201126213350/https://npa.bashkortostan.ru/621/ |date=2020-11-26 }} {{ref-ru}}</ref>
* [[Вәсилә Фәттахова]] (2015)<ref>[https://matbugat.ru/news/?id=13315 Вәсилә Фәттахова Татарстанның да атказанган артисты булды.] matbugat.ru, 08.12.2015</ref>
* [[Радик Юлъякшин]] (2017)<ref>''Дарья Петрова.'' [http://www.bashinform.ru/news/1028226-radik-yulyakshin-stal-zasluzhennym-artistom-bashkirii/ Радик Юльякшин стал Заслуженным артистом Башкирии.] ИА «Башинформ», 30.07.2017 {{ref-ru}}</ref>
* [[Ришат Төхвәтуллин]] (2018)<ref>''[[Ләйлә Аралбаева]].'' [http://www.bashinform.ru/news/1210338-rustem-khamitov-vruchil-rishatu-tukhvatullinu-zvanie-zasluzhennogo-artista-bashkortostana/?sphrase_id=6505439 Рустэм Хамитов вручил Ришату Тухватуллину звание заслуженного артиста Башкортостана.] ИА «Башинформ», 13 сентября 2018</ref>
* [[Марат Шәйбәков]] (2018)<ref>[https://askinskajanov.rbsmi.ru/articles/kultura/marat-shaybakov-zasluzhennyy-artist-respubliki/ Марат Шайбаков – заслуженный артист республики.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200722175126/https://askinskajanov.rbsmi.ru/articles/kultura/marat-shaybakov-zasluzhennyy-artist-respubliki/ |date=2020-07-22 }} [[Ышаныч (гәҗит)|«Ышаныч»]], 06.07.2018</ref>
* [[Таhир Хәмитов]] (2019)<ref>[https://ufacity.info/press/news/317644.html Преподавателю Уфимского училища искусств присвоено звание злуженный артист Республики Башкортостан] {{ref-ru}}</ref>
== Автоматик исемлек ==
{{notice|Түбәндәге төзмә кешеләр һәм роботлар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P166 wd:Q4187935. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p166/Q4187935/p585
|columns=p166/Q4187935/p585:Ел,label:Исем,p21,p569,p570}}
{| class='wikitable sortable'
! Ел
! Исем
! җенес
! туу датасы
! үлем датасы
|-
|
| ''[[:d:Q136485085|Алексеев, Александр Леонидович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-03-03
|
|-
|
| ''[[:d:Q136515593|Adel Shaikhitdinova]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="2000" | 2000-01-15
|
|-
|
| [[Илдар Хәтмуллин]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-11-26
|
|-
|
| [[Гөлнара Нәзиуллина]]
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-07-28
|
|-
|
| [[Айнур Баянов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-10-25
|
|-
|
| [[Зилә Сәетова]]
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-09-22
| data-sort-value="2026" | 2026-06-13
|-
|
| [[Гүзәл Уразова]]
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-01-08
|
|-
| 2003
| [[Риза Мәһәдиев]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-03-13
| data-sort-value="2021" | 2021-01-12
|-
| 2022
| [[Мәликә Разакова|Мәликə Разакова]]
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-11-01
|
|-
| 2015
| [[Вәсилә Фәттахова|Вәсилә Фәттах]]
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-12-31
| data-sort-value="2016" | 2016-01-26
|-
|
| [[Салават Фәтхетдинов|Салават Фәтхетдинев]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-01-10
|
|-
|
| [[Әминә Шәфыйкова]]
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-03-24
|
|-
| 2023
| [[Ландыш Нигъмәтҗанова]]
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-06-04
|
|-
| 2008
| [[Илһам Вәлиев]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-07-19
|
|-
|
| [[Әлфия Хәмбәлиева]]
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-02-02
| data-sort-value="2013" | 2013-07-03
|-
| 1998
| [[Гүзәл Сөләйманова (1979)|Гүзәл Сөләйманова]]
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-06-10
|
|-
|
| [[Владимир Абросимов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-10-10
| data-sort-value="2018" | 2018-08-15
|-
| 1999
| [[Алмас Әмиров]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-05-06
|
|-
|
| [[Финә Вәлиева]]
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-01-08
|
|-
|
| [[Гүзәл Маликова]]
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-11-08
|
|-
| 2003
| [[Радик Вәлмөхәмәтов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-02-12
|
|-
| 1997
| [[Фәдис Ганиев]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-02-11
|
|-
|
| [[Илдар Гомәров]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-09-23
|
|-
|
| [[Рәсүл Карабулатов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-03-18
|
|-
| 1991
| [[Рөстәм Кудашев]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-02-13
|
|-
| 1993
| [[Ольга Мусина]]
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-04-13
|
|-
| 1997
| [[Руслан Мөхәммәтов|Руслан Мөхәммәтев]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-06-26
|
|-
| 1992
| [[Хөрмәтулла Үтәшев]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-11-23
|
|-
|
| [[Алсу Шәфигуллина]]
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-09-27
|
|-
| 2004
| [[Азамат Гафаров]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-06-19
|
|-
| 2006
| [[Алсу Галина (Гафарова)|Алсу Галина]]
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-03-03
|
|-
| 2021
| [[Филүс Каһиров]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-11-02
|
|-
|
| [[Идрис Кәлимуллин]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-03-30
|
|-
| 2008
| [[Ринат Әбүшахманов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-08-31
|
|-
| 2017
| [[Радик Юлъякшин]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-05-17
|
|-
| 1999
| [[Айбулат Рәхмәтуллин]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-05-12
|
|-
| 1994
| [[Тәнзилә Хисамова]]
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-04-04
|
|-
| 2016
| [[Рөстәм Гыйззәтуллин]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-09-16
|
|-
|
| [[Гаяз Алтыншин]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-04-23
| data-sort-value="2008" | 2008-08-20
|-
|
| ''[[:d:Q42296310|Ilsur Akhtarowitsch Baimov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-04-14
|
|-
|
| ''[[:d:Q42296418|Goelnara Irnesovna Amirova]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-07-07
|
|-
| 2004
| [[Алсу Бәхтиева]]
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-07-26
|
|-
| 2014
| [[Хәсән Усманов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-01-09
|
|-
|
| [[Наил Шәймәрдәнов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-12-02
|
|-
|
| [[Райман Ишбаев]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-03-12
| data-sort-value="2006" | 2006-12-05
|-
| 2018
| [[Ришат Төхвәтуллин]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-03-03
|
|-
| 2018
| [[Марат Шәйбәков]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-10-06
|
|-
| 1989
| [[Фән Вәлиәхмәтов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-01-18
| data-sort-value="2024" | 2024-10-12
|-
|
| ''[[:d:Q63607931|Ишемйәрова Лилиә Рауил ҡыҙы]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-07-19
|
|-
|
| [[Әлфия Кәримова]]
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-06-24
|
|-
|
| ''[[:d:Q65333022|Шаһмөхәмәтов Азат Ғәли улы]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-06-22
|
|-
|
| ''[[:d:Q65333194|Алкин Мәжит Сәмиғулла улы]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-02-15
| data-sort-value="2022" | 2022-03-25
|-
| 2012
| [[Лилия Биктимерова]]
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-01-12
|
|-
|
| [[Миңзифа Искужина]]
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-01-15
|
|-
|
| [[Әкълимә Садыйкова]]
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-11-07
| data-sort-value="1993" | 1993-06-18
|-
| 1998
| [[Альберт Шаһиев]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-08-14
|
|-
| 1999
| ''[[:d:Q73269148|Әбделмәнов Йәмил Әбделәхәт улы]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-04-29
|
|-
|
| [[Сәгыйдулла Байегетов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-04-03
|
|-
|
| [[Илүзә Ногманова]]
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-08-22
|
|-
| 2008
| [[Рушат Мөдәрисов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-02-24
|
|-
| 1997
| [[Роза Салихова (1948)|Роза Салихова]]
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-10-20
|
|-
| 2012
| [[Зөлфия Шакирова]]
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-06-05
|
|-
| 2012
| ''[[:d:Q95133643|Фәрүәз Урманшин]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-05-23
|
|-
| 2003
| [[Мәхмүт Фатыйхов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-01-01
|
|-
| 1972
| ''[[:d:Q98270500|Кәримова Роза Шәйхетдин ҡыҙы]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-11-07
|
|-
| 2006
| [[Марат Корбангалиев]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-05-26
| data-sort-value="2022" | 2022-02-09
|-
|
| [[Зәкия Әхмәрова]]
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1919" | 1919-03-13
| data-sort-value="2006" | 2006-06-22
|-
| 2016
| [[Раян Алтыншин]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-02-27
|
|-
|
| [[Әнвәр Нургалиев]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-01-28
|
|-
|
| [[Фәрвәз Мөхәммәтшин]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-03-28
| data-sort-value="2017" | 2017-07-21
|-
|
| [[Айгөл Әхмәтшина]]
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1996" | 1996-05-01<br/>1996
|
|-
|
| ''[[:d:Q106990175|Рахимова, Физалия Анваровна]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-01-25
|
|-
|
| ''[[:d:Q108707773|Лоҡманов Илнур Флүр улы]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-05-07
|
|-
|
| ''[[:d:Q108764549|Фәсхетдинов Әхәт Әхмәт улы]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-03-21
| data-sort-value="2010" | 2010-01-11
|-
|
| ''[[:d:Q108806601|Әбдиев Нәзир Закир улы]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-07-10
| data-sort-value="2009" | 2009-06-16
|-
|
| [[Резида Зарипова]]
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-04-27
|
|-
|
| [[Рима Ключарева]]
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-02-16
|
|-
|
| [[Гөлназ Латыйпова]]
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-02-13
|
|-
|
| ''[[:d:Q110620469|Биксурин Азат Нуриман улы]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-05-04
|
|-
|
| ''[[:d:Q110938461|Zagir Zajnetdinov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1994" | 1994-03-29
|
|-
|
| ''[[:d:Q111019126|Дибаева Зилә Сиражетдин ҡыҙы]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-11-22
|
|-
|
| ''[[:d:Q111175353|Илфат Әбделәхәт улы Йомағолов]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-06-30
| data-sort-value="2018" | 2018-09-22
|-
|
| ''[[:d:Q111367512|Ғәзизов Искәндәр Хәниф улы]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-08-08
|
|-
| 2022
| ''[[:d:Q111367906|Вәлиев Салауат Мөҙәрис улы]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-07-12
|
|-
| 2022
| [[Рәдиф Зарипов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-08-26
|
|-
|
| [[Гүзәл Үлмәскулова]]
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-03-12
|
|-
|
| [[Гөлназ Мөхәммәдиева]]
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1971" | 1971
|
|-
|
| ''[[:d:Q113626476|Олег Килмөхәммәтов]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-08-26
|
|-
|
| ''[[:d:Q113736936|Мәжитов Ринат Марсель улы]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-09-18
|
|-
|
| [[Азат Нәдергулов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-08-01
| data-sort-value="2023" | 2023-03-01
|-
|
| ''[[:d:Q115727437|Байназаров Баязит Рәмзи улы]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-01-17
|
|-
|
| ''[[:d:Q116057205|Салауатов Юнир Хәй улы]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-02-01
|
|-
|
| [[Марат Яруллин]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1993" | 1993-05-29
|
|-
|
| ''[[:d:Q116689365|Ишбирҙин Хәлил Әнүәр улы]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-01-13
|
|-
|
| ''[[:d:Q117157220|Ишниязова Дияна Рафаэль ҡыҙы]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-12-22
|
|-
| 2021
| [[Рөстәм Асаев]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-09-20
|
|-
|
| ''[[:d:Q119521002|Венера Юлгилдина]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-06-16
|
|-
|
| ''[[:d:Q122063051|Баймырҙин Ринат Маргис улы]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-12-17
|
|-
| 2011
| [[Фирүзә Хәлдәрова]]
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
|
|
|-
| 2023
| [[Айдар Юнысов (1987)]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-02-18
|
|-
| 2023
| [[Алмаз Юнысов (1987)]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-02-18
|
|-
| 2020
| [[Радик Динәхмәтов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-04-02
|
|-
|
| [[Ризван Хәкимов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-12-26
|
|-
|
| ''[[:d:Q134608364|Әҙелбаев Дамир Минийәр улы]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-07-05
| data-sort-value="2014" | 2014-02-18
|-
|
| [[Альфред Якшимбетов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-01-10
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
* [https://web.archive.org/web/20141129113842/http://bashkortostan.news-city.info/docs/sistemag/dok_leqihz/index.htm «Башкортстан Республикасының атказанган артисты» дигән мактаулы исем турында Нигезләмә]{{ref-ru}}
== Моны да карагыз ==
* [[Башкортстан Республикасының халык артисты]]
{{Башкортстан Республикасы дәүләт бүләкләре}}
[[Төркем:Әлифба буенча бүләкләр]]
[[Төркем:1996 елда барлыкка килгән бүләкләр]]
[[Төркем:Башкортстанның атказанган артистлары]]
[[Төркем:Башкортстанның мактаулы исемнәре]]
fe02jk5koz32nmrcjciqljxluwyqxz7
Башкортстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре
0
388695
5963242
5856822
2026-06-14T23:23:55Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963242
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:БР_атказанган_мәдәният_хезмәткәре.jpg|272px|right|]]
{{УК}}
[[Файл:БАССР_атказанган_мәдәният_хезмәткәре.jpg|120px|thumb|right|«БАССР атказанган мәдәният хезмәткәре» күкрәк билгесе]]
'''Башкортстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре''' ({{lang-ba|Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре}}) — Башкортстанның мактаулы исеме (дәүләт бүләге), югары һөнәри осталыклары һәм күпьеллык намуслы хезмәт өчен гражданнарны бүләкләү максатларында булдырылган.
1964 елдан «БАССР атказанган мәдәният хезмәткәре», 1990 елдан «Башкорт ССР атказанган мәдәният хезмәткәре» мактаулы исемнәре бирелгән. 1992 елда исеме үзгәртелгән.
== Тарихы ==
«Башкортстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре» мактаулы исеме турында Нигезләмә 1996 елда расланган.
«Башкортстан Республикасының дәүләт бүләкләре һәм мактаулы исемнәре турында» Закон [[Башкортстан Республикасы Дәүләт Җыелышы — Корылтай]] тарафыннан 2005 елның 22 декабрендә кабул ителгән. 2019 елның 28 ноябрендә Законга кайбер үзгәрешләр кертелгән<ref>[http://docs.cntd.ru/document/561623089 О внесении изменений в Закон Республики Башкортостан "О государственных наградах и почетных званиях Республики Башкортостан"]</ref>.
«Башкортстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре» мактаулы исеме турындагы Нигезләмә Башкортстан Республикасы Президентының 1996 елның 18 апрелендә кул куелган № ПУ-228 Указы белән расланган.
Башкортстан Республикасы Президентының 2012 елның 14 февралендә кул куелган N УП-53 «Башкортстан Республикасы Президентының аерым указларына үзгәрешләр кертү турында» Указы һәм Башкортстан Республикасы Башлыгының 2020 елның 3 мартында кул куелган N УГ-82 «Башкортстан Республикасы Президентының "Башкортстан Республикасының Почет грамотасы турындагы Положениене, Башкортстан Республикасының мактаулы исемнәре турындагы Положениеләрне һәм Башкортстан Республикасының мактаулы исемнәрен бирү, яңадан тергезү һәм мактаулы исемнән мәхрүм иту тәртибе турындагы Положениене раслау хакында" 1996 елның 18 апрелендәге УП-228 санлы Указына үзгәрешләр кертү турында»" Указы белән кайбер үзгәрешләр кертелгән<ref>[http://docs.cntd.ru/document/935123195 О внесении изменений в отдельные Указы Президента Республики Башкортостан]</ref><ref>[http://docs.cntd.ru/document/570708268 О внесении изменений в Указ Президента Республики Башкортостан от 18 апреля 1996 года N УП-228]</ref>.
== Статус ==
«Башкортстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре» мактаулы исеме [[мәдәният]] учреждениеләре, оешмалары, органнарында, сәнгать, мәгариф, кинотамаша предприятиеләрендә хезмәт куючы югары һөнәри осталыкка ия хезмәткәрләргә һәм үзешчән иҗатта катнашучыларга, шулай ук җәмәгать башлангычында мәдәният оешмасы, учреждениесе һәм мәдәният органнары эшендә катнашучыларга, мәдәниятне үстерүгә үзеннән лаеклы өлеш кертүчеләргә һәм мәдәният өлкәсендә 15 ел һәм аннан да күбрәк вакыт эшләүчеләргә бирелә<ref>{{Citation |title=Указ Президента РБ от 18.04.1996 г. № УП-228 |url=https://culture.bashkortostan.ru/documents/active/35679/ |access-date=2020-11-13 |archive-date=2020-11-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201118164328/https://culture.bashkortostan.ru/documents/active/35679/ |dead-url=yes }}</ref>.
«Башкортстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре» дигән мактаулы исем һәм билгеләнгән үрнәктәге Бүләкләү кәгазе [[Башкортстан Республикасы Башлыгы]] (2015 елга кадәр – [[Башкортстан Республикасы Президенты|Президенты]]) каравына кертелә.
Мактаулы исемне бирүгә бәйле мәсьәләләрне Башкортстан Республикасы Башлыгы каршындагы Башкортстан Республикасының дәүләт бүләкләре һәм мактаулы исемнәре буенча Комиссия алдан карый.
Мактаулы исемне алуга тәкъдим итү турындагы үтенечнамә (ходатайство) җирле үзидарә органы, бүләкләнүгә тәкдим ителүче әгъза булып торган оешма (берләшмә) коллективы тарафыннан Башкортстан Республикасының мактаулы исемен бирү хокукына ия органнар адресына кертелә (Законның 6нчы маддәсе).
Мактаулы исемне бирү Башкортстан Республикасы Башлыгы указы белән рәсмиләштерелә (Законның 8нче маддәсе).
«Башкортстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре» дигән мактаулы исемгә лаек булган затларга әлеге почетлы исемне биру турындагы таныклык һәм «Башкортстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре» күкрәк билгесе тапшырыла.
Мактаулы исемнең күкрәк билгесен һәм аңа тиешле документны Башкортстан Республикасы Башлыгы яки аның кушуы буенча һәм аның исеменнән башка вазыйфаи зат тапшыра (Законның 9нчы маддәсе).
«Башкортстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре» күкрәк билгесе күкрәкнең уң ягында беркетелеп йөртелә.
== Күкрәк билгесе ==
Башкортстан Республикасының мактаулы исемнәренә лаек булган затлар өчен күкрәк билгеләре иске [[көмеш]]не имитацияләүче һәм 25 мм [[диаметр]]лы [[әйләнә]] формасына ия металларның бертөрле кушылмасыннан ясала.
Билгенең алгы (уң) ягында мактаулы исемгә туры килә торган, [[алтын]] белән йөгертелгән, [[рус теле]]ндәге язма ({{lang-ru|Заслуженный работник культуры Республики Башкортостан}}) урнаштырылган, әйләнәнең аскы өлешендә ике дәфнә (лавр) ботагы сурәтләнгән, ботакларның уртасында җиде таҗлы [[курай]] чәчәге. Билгенең арткы (сул) ягы шома. Күкрәк билгесе элмәк ярдәмендә дүртпочмаклы ([[Башкортстан байрагы|БР дәүләт байрагы]] төсләре белән бизәлгән) калыпка беркетелгән.
== Ияләре ==
{{seealso|Төркем:Башкортстанның атказанган мәдәният хезмәткәрләре|Төркем:БАССР атказанган мәдәният хезмәткәрләре}}
{{notice|Түбәндәге төзмә кешеләр һәм роботлар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P166 wd:Q52630257. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p19
|columns=p166/Q52630257/p585:Ел,label:Исем,p569,p19,p69,p108,p373:медиа,p570}}
{| class='wikitable sortable'
! Ел
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! әлма-матер
! эш урыны
! медиа
! үлем датасы
|-
|
| [[Хисмәт Юлдашев|Хәсән Юлдашев]]
| data-sort-value="1957" | 1957-04-01
|
| [[А. М. Горький исемендәге Әдәбият институты]]
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q16682463|Gennadiy Vasilevitsj Ogorodov]]''
| data-sort-value="1907" | 1907-12-01
|
|
|
|
| data-sort-value="1988" | 1988-01-15
|-
|
| ''[[:d:Q28355423|Bajras Abdullin]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-03-01
|
|
|
|
| data-sort-value="2004" | 2004-05-08
|-
|
| ''[[:d:Q65333597|Мырҙаҡаев Факил Сәлих улы]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q65334318|Вәлиев Әлфәт Мирсәйет улы]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-12-03
|
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q65334432|Заһиҙуллин Тархан Сәғит улы]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q85951756|Хардина Анна Арнольдовна]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q110100853|Мельникова Ирина Эдуардовна]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q110101022|Искәндәров Әхмәт Гәрәй улы]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q136131463|Pamira Abdulbaneeva]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-06-22
|
|
| ''[[:d:Q16535915|Bashkortostan]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-03-31
|-
|
| ''[[:d:Q136131652|Желтова Татьяна Николаевна]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q136131653|Солтанова Сәйҙә Мөбәрәк ҡыҙы]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q96077287|Зыя Хәлилов]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-06-13
| [[2нче Эткол]]
|
|
|
| data-sort-value="2009" | 2009-04-10
|-
| 2022
| [[Гөлнур Колсарина]]
| data-sort-value="1977" | 1977-10-19
| ''[[:d:Q4062534|Allaguvatsky selsoviet]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
| [[Мәүзига Габитова]]
| data-sort-value="1939" | 1939-01-01
| ''[[:d:Q4099336|Burangulovsky selsoviet]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q116687679|Асия Гайнуллина]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-09-03
| ''[[:d:Q4278067|Maloarslangulovo]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q108069320|Идел Агыйшев]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-02-04
| ''[[:d:Q105977476|Nizhneye Gadelbayevo]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
| data-sort-value="2008" | 2008
|-
|
| ''[[:d:Q130382420|Зөфәр Сабирҗанов]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-10-01
| ''[[:d:Q4440075|Starobaltachevsky selsoviet]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[«Кызыл таң» газетасы|Кызыл таң]]
|
| data-sort-value="2014" | 2014-12-24
|-
|
| [[Кадим Аралбай]]
| data-sort-value="1941" | 1941-09-01
| ''[[:d:Q4451049|Tanatar]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q15686446|Sulpan Imangulov]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-01-01
| ''[[:d:Q4477101|Urman-Bishkadak]]''
|
|
|
| data-sort-value="2001" | 2001
|-
| 1981
| [[Вәсил Хәбисламов]]
| data-sort-value="1937" | 1937-08-15
| [[Абдулла (Борай районы)|Абдулла]]
| [[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]]<br/>''[[:d:Q4304098|Мәскәү дәүләт мәдәният институты]]''
| [[Борай районы]]
|
|
|-
|
| [[Айгиз Баймөхәммәтов]]
| data-sort-value="1988" | 1988-10-27<br/>1988
| [[Абзак (Белорет районы)|Абзак]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q110164507|Камил Яекбаев]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-01-30
| [[Абзан (Зиянчура районы)|Абзан]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
| data-sort-value="2004" | 2004-07-16
|-
|
| [[Әсхәл Әхмәт-Хуҗа]]
| data-sort-value="1942" | 1942-06-24
| [[Амангилде (Әбҗәлил районы)|Амангилде]]
|
|
|
| data-sort-value="2018" | 2018-11-08
|-
|
| ''[[:d:Q19909588|Раиса Зыкина]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-07-15
| [[Амур өлкәсе]]
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q13055805|Gauhar Zaynullina]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-08-16
| [[Аргаяш районы]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q115252071|Лилия Сәлмәнова]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-11-20
| [[Аргаяш районы]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]<br/>''[[:d:Q372040|Гнесиннар исемендәге Россия музыка академиясе]]''
| [[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]]
|
|
|-
|
| [[Динис Бүләков|Динис Бүләкев]]
| data-sort-value="1944" | 1944-05-18
| [[Арыслан (Мәләвез районы)|Арслан]]
| [[А. М. Горький исемендәге Әдәбият институты]]
|
|
| data-sort-value="1995" | 1995-03-14
|-
|
| ''[[:d:Q20604891|Tansylu Khazhimovna Kusimova]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-01-30
| [[Аскар (Әбҗәлил районы)|Аскар]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
| data-sort-value="1999" | 1999
|-
| 2002
| ''[[:d:Q68067036|Хәнифҗан Әхмәтҗанов]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-09-21
| [[Аскын районы]]
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q31751139|Фәрит Габитов]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-04-20
| [[Атналы]]
|
|
|
| data-sort-value="2020" | 2020-11-12
|-
|
| ''[[:d:Q65333728|Азамат Таҗетдинов]]''
| data-sort-value="1938" | 1938
| [[Баем (Баймак районы)|Баем]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q116167410|Йәркәй Яхшыдәүләтов]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-01-11
| [[Баймак]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q16535915|Bashkortostan]]''
|
| data-sort-value="2005" | 2005-09-08
|-
|
| [[Кәрим Дияров]]
| data-sort-value="1910" | 1910-01-15
| [[Баймак районы]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[Хөсәен Әхмәтов исемендәге Башкорт дәүләт филармониясе|Башкорт дәүләт филармониясе]]
|
| data-sort-value="1986" | 1986-11-17
|-
|
| [[Юлай Гайнетдинов]]
| data-sort-value="1954" | 1954-01-08
| [[Баймак районы]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|-
|
| [[Рамил Туйсин]]
| data-sort-value="1972" | 1972-04-12
| [[Баймак районы]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q65333491|Кейекбирҙин Нурғәле Мирғәле улы]]''
|
| [[Баймак районы]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q65334937|Ташбулат Дәүләтшин]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-03-15
| [[Баймак районы]]
|
|
|
|
|-
|
| [[Флүзә Хәйруллина]]
| data-sort-value="1960" | 1960-02-07
| [[Бакалы районы]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
|-
|
| [[Сабир Шәрипов (1948)|Сабир Шәрипов]]
| data-sort-value="1948" | 1948-03-20
| [[Бакый (Белорет районы)|Бакый]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
| data-sort-value="2018" | 2018-08-31
|-
|
| [[Гөлнур Хөсәенова]]
| data-sort-value="1959" | 1959-10-14
| [[Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы]]<br/>[[Кунакбай (Учалы районы)|Кунакбай]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]]
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q111677153|Анатолий Майоров]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-04-23
| [[Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы]]<br/>[[Башкорт Чамалысы]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
|
|
|-
|
| [[Мөхәррәм Сәлимов]]
| data-sort-value="1935" | 1935-05-01
| [[Белорет районы]]
|
|
|
| data-sort-value="2024" | 2024-12-28
|-
|
| [[Рәшит Низамов (1935)|Рәшит Низамов]]
| data-sort-value="1935" | 1935-11-15
| [[Бишавыл-Уңгар]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
| data-sort-value="2018" | 2018-06-09
|-
| 1976
| [[Фәнил Әсәнов]]
| data-sort-value="1929" | 1929-12-30
| [[Бозаяз]]
|
|
|
| data-sort-value="1995" | 1995-01-31
|-
|
| [[Гөлчирә Гыйззәтуллина]]
| data-sort-value="1957" | 1957-07-04
| [[Бохара вилаяте]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
| [[Рәфига Усманова|Рәфига Госманова]]
| data-sort-value="1954" | 1954-09-07
| [[Бустанай]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
| [[Факиһә Тугызбаева]]
| data-sort-value="1950" | 1950-01-01
| [[Бүздәк районы]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
| data-sort-value="2021" | 2021-03-20
|-
|
| [[Мөнир Вафин]]
| data-sort-value="1961" | 1961-01-16
| [[Бәләбәй районы|Бәләбәй райуны]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
| [[Радмир Мурзагалин]]
| data-sort-value="1958" | 1958-02-23
| [[Бәхтегәрәй (Мерәс авыл советы)|Бәхтегәрәй]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
| [[Самат Габидуллин]]
| data-sort-value="1939" | 1939-10-30
| [[Бөрҗән районы]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
| data-sort-value="1997" | 1997-03-21
|-
|
| [[Таңсылу Карамыш]]
| data-sort-value="1948" | 1948-03-03
| [[Бөрҗән районы]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
| [[Зәйтүнә Шәрипова]]
| data-sort-value="1948" | 1948-06-10
| [[Бөрҗән районы]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|-
|
| [[Тәнзилә Дәүләтбирдина]]
| data-sort-value="1964" | 1964-08-03
| [[Бөрҗән районы]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q31750934|Valiullin Gali Fayzrahmanovich]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-09-25
| [[Бөрҗән районы]]
|
|
|
|
|-
| 2003
| [[Светлана Шитова]]
| data-sort-value="1936" | 1936-02-12
| [[Волгоград]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| [[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]]
|
|
|-
|
| [[Шамил Анак]]
| data-sort-value="1928" | 1928-11-25
| [[Габдрәшит (Әлшәй районы)|Габдрәшит]]
|
|
|
| data-sort-value="2005" | 2005-10-21
|-
|
| [[Кәбир Акбашев]]
| data-sort-value="1932" | 1932-03-10
| [[Гафури районы]]
|
|
|
| data-sort-value="2019" | 2019-02-06
|-
|
| [[Әмир Әминов]]
| data-sort-value="1953" | 1953-01-01
| [[Гафури районы]]
| [[А. М. Горький исемендәге Әдәбият институты]]
|
|
|
|-
|
| [[Ниязбай Сәлимов]]
| data-sort-value="1958" | 1958-09-27
| [[Гафури районы]]
|
|
|
|
|-
|
| [[Шәүрә Гыйльманова]]
| data-sort-value="1954" | 1954-01-01
| [[Гафури районы]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[Башкортстан юлдаш телевидениесе|Башкорт иярчен телевидениесе]]
|
|
|-
|
| [[Рамил Янбәков]]
| data-sort-value="1952" | 1952-08-10
| [[Давыт-Каеп]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
| data-sort-value="2017" | 2017-01-11
|-
| 1993
| [[Зәйтүнә Ханова]]
| data-sort-value="1956" | 1956-07-30
| [[Еланыш]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q20605622|Тапаҡов Хәйҙәр Ниғәмәт улы]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-02-20
| [[Җылаер районы|Зилаер районы]]
|
|
|
|
|-
|
| [[Марат Кәримов]]
| data-sort-value="1930" | 1930-01-09
| [[Зиянчура районы]]
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q16628335|Maryam Burakayeva]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-03-27
| [[Зиянчура районы]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
| [[Фәүзия Латыйпова]]
| data-sort-value="1947" | 1947
| [[Зиянчура районы]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
| [[Фәрзәнә Гобәйдуллина]]
| data-sort-value="1945" | 1945-10-14
| [[Зиянчура районы]]
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q65332971|Сөләймәнов Әһлей Фазлый улы]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-04-12
| [[Зиянчура районы]]
|
|
|
| data-sort-value="2002" | 2002-11-17
|-
|
| [[Гөлдәр Моратова]]
| data-sort-value="1951" | 1951-03-20
| [[Илтабан]]
|
|
|
|
|-
| 2007
| [[Гүзәл Ситдыйкова]]
| data-sort-value="1952" | 1952-06-10
| [[Инҗәр (Белорет районы)|Инҗәр]]
| ''[[:d:Q4508685|Чиләбе дәүләт мәдәният институты]]''
|
| [[:commons:Category:Guzal Sitdykova|Guzal Sitdykova]]
|
|-
|
| ''[[:d:Q23673942|Рәнис Алтынбаев]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-08-18
| [[Инҗәр (Белорет районы)|Инҗәр]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]<br/>[[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q112161635|Любовь Перевалова]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-09-26
| [[Иске Балакатай]]
| ''[[:d:Q15628703|СБКФ ҮК каршындагы Югары фирка мәктәбе]]''
|
|
|
|-
| 2003
| [[Зифа Нагаева]]
| data-sort-value="1956" | 1956-03-01
| [[Иске Итекәй]]
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
| [[Юлдаш радиосы]]<br/>''[[:d:Q4080194|GTRK Bashkortostan]]''<br/>[[Туган тел (телеканал)|Туган тел]]
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q31750896|Флүр Галимов]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-12-07
| [[Иске Калкаш]]
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q122335366|Гали Даутов]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-01-25
| [[Иске Собхангол (Бөрҗән районы)|Иске Собхангол]]
|
|
|
| data-sort-value="1993" | 1993-12-07
|-
|
| [[Зөлфия Ханнанова]]
| data-sort-value="1970" | 1970-01-01
| ''[[:d:Q4440733|Иске Хәлил]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q31750962|Saifulla Dilmokhamatov]]''
| data-sort-value="1932" | 1932
| [[Иске Якуп (Җылаер районы)|Иске Якуп]]
|
|
|
| data-sort-value="2004" | 2004-08-27
|-
|
| ''[[:d:Q108442742|Ишкәле Дилмөхәммәтов]]''
| data-sort-value="1901" | 1901-06-01
| [[Иске Якуп (Җылаер районы)|Иске Якуп]]
|
|
|
| data-sort-value="1974" | 1974-11-07
|-
|
| [[Мэлс Вафин]]
| data-sort-value="1947" | 1947-03-07
| [[Иске Яхшый]]
|
|
|
|
|-
|
| [[Мансур Әюпов]]
| data-sort-value="1947" | 1947-07-08
| [[Исмәгыйль (Дәүләкән районы)|Исмәгыйль]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4059245|СБКФ ҮК каршындагы иҗтимагый фәннәр академиясе]]''
|
|
|
|-
|
| [[Фәрит Суфияров]]
| data-sort-value="1938" | 1938-10-20
| [[Исәнбай (Яңавыл районы)|Исәнбай]]
| [[Казан федераль университетының Алабуга институты]]
|
|
| data-sort-value="2019" | 2019-06-19
|-
|
| ''[[:d:Q118464551|Луиза Дәүләтшина]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-01-31
| [[Ишбирде (Баймак районы)|Ишбирде]]
| ''[[:d:Q4508685|Чиләбе дәүләт мәдәният институты]]''
| ''[[:d:Q1162163|директор]]''
|
|
|-
|
| [[Миңлегали Нәдергулов]]
| data-sort-value="1953" | 1953-10-07
| [[Ишбулды (Җылаер районы)|Ишбулды]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]<br/>[[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
|
|
|-
|
| [[Әхәт Вилданов]]
| data-sort-value="1944" | 1944-08-01
| [[Ишембай районы]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q96098357|Равил Харрасов]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-10-07
| [[Ишмөхәммәт (Баймак районы)|Ишмөхәммәт]]
|
|
|
|
|-
|
| [[Александр Филиппов (1932)|Александр Филиппов]]
| data-sort-value="1932" | 1932-11-07
| [[Йомагуҗа (Күгәрчен районы)|Йомагуҗа]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
| data-sort-value="2011" | 2011-10-15
|-
|
| ''[[:d:Q106456170|Марсел Котлыгалләмов]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-09-15
| [[Калмак (Әбҗәлил районы)|Калмак]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
| [[Якуп Колмый]]
| data-sort-value="1918" | 1918-09-07
| ''[[:d:Q4212120|Канакай]]''
|
|
|
| data-sort-value="1994" | 1994-10-11
|-
|
| [[Гөлфия Янбаева]]
| data-sort-value="1953" | 1953-10-16
| ''[[:d:Q4212120|Канакай]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
| [[Камил Җиһаншин]]
| data-sort-value="1950" | 1950-03-15
| [[Кандра]]
| ''[[:d:Q4318652|Нижгар ил яраклама үнивирситите]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q107043294|Rafilya Munirova]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-11-01
| [[Караидел районы]]
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q111605177|Владимир Савельев]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-04-18
| [[Каранторау]]
|
| [[Мостай Кәрим исемендәге милли яшьләр театры]]<br/>[[Башкортстан дәүләт опера һәм балет театры|Башкорт дәүләт опера һәм балет театры]]<br/>[[Башкортстан Рус дәүләт академия драма театры]]
|
| data-sort-value="2020" | 2020-11-05
|-
|
| [[Тамара Ганиева]]
| data-sort-value="1951" | 1951-01-25
| [[Кинҗәбай]]
|
|
|
|
|-
| 1990
| [[Риф Мифтахов]]
| data-sort-value="1939" | 1939-09-17
| [[Кинҗәбулат (Ишембай районы)]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
| data-sort-value="2020" | 2020-04-22
|-
| 1986
| [[Габдулла Солтанов]]
| data-sort-value="1928" | 1928-09-25
| [[Кобагыш (Башкортстан)|Кобагыш]]
|
|
|
| data-sort-value="2023" | 2023-08-17
|-
|
| ''[[:d:Q48644624|Ғүмәров Фәрит Хафиз улы]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-03-10
| [[Коншак районы]]
|
|
|
|
|-
|
| [[Мөнир Шаһиев]]
| data-sort-value="1929" | 1929-02-02
| [[Коншак районы]]
|
|
|
|
|-
|
| [[Фәрит Фәткуллин (1949)|Фәрит Фәткуллин]]
| data-sort-value="1949" | 1949-09-27
| [[Корманай]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q113637880|Азамат Хуҗахмәтов]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-08-30
| [[Котыш (Мәләвез районы)|Котыш]]
| [[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]]<br/>''[[:d:Q1130457|С. А. Герасимов исемендәге Бөтенрусия дәүләт кинематография институты]]''
| ''[[:d:Q16535915|Bashkortostan]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-07-01
|-
|
| [[Инга Гвоздикова]]
| data-sort-value="1937" | 1937-08-16
| [[Краснодар]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]]
|
|
|-
|
| [[Риф Тойгынов|Риф Тойгыныв]]
| data-sort-value="1946" | 1946-11-24
| [[Куандык районы]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
| data-sort-value="2014" | 2014-01-08
|-
|
| [[Галим Хисамов]]
| data-sort-value="1949" | 1949-04-25
| [[Куергазы районы]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
| [[Зөбәрҗәт Янбирдина]]
| data-sort-value="1945" | 1945-09-18
| [[Куергазы районы]]
|
|
|
| data-sort-value="2009" | 2009-05-09
|-
|
| [[Зөһрә Котлыгилдина]]
| data-sort-value="1951" | 1951-08-20
| [[Куергазы районы]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
| [[Рәүф Насыйров|Рәүф Насыйрыв]]
| data-sort-value="1935" | 1935-11-11
| [[Куҗай]]
|
|
|
| data-sort-value="2014" | 2014-06-06
|-
|
| ''[[:d:Q13056389|Solayman Mullabayev]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-10-10
| [[Кызыл Гвардия районы]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
| data-sort-value="2003" | 2003-04-20
|-
|
| [[Наҗия Игезьянова]]
| data-sort-value="1946" | 1946-09-01
| [[Кыйгы районы]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q20604217|Сәлимҗан Бәдретдинов]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-05-03
| [[Кыйгы районы]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q23673976|Хәкимйәнов Радик Зәкирйән улы]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-08-25
| [[Кыйгы районы]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q20606600|Ҡоҙаҡаев Фәнил Шәмсетдин улы]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-02-10
| [[Кырмыскалы районы]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q13056763|Akram Beyeshev]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-04-16
| [[Күгәрчен районы]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
| [[Марсель Гафуров|Марсил Гафурыв]]
| data-sort-value="1933" | 1933-05-10
| [[Күгәрчен районы]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
| data-sort-value="2013" | 2013-06-16
|-
|
| [[Сәрвәр Сурина]]
| data-sort-value="1957" | 1957-12-08
| [[Күгәрчен районы]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
| [[Нәсимә Суфиянова]]
| data-sort-value="1949" | 1949
| [[Күгәрчен районы]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
| [[Зинфира Гафарова]]
| data-sort-value="1936" | 1936-04-05
| [[Күзәй]]
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q134529160|Вил Мәкъсутов]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-05-06
| [[Күккуян]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
| [[Таңчулпан Гарипова]]
| data-sort-value="1947" | 1947-09-22
| [[Күсәй]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
| [[Галия Солтанова]]
| data-sort-value="1937" | 1937-02-16
| [[Лаклы]]
| ''[[:d:Q372040|Гнесиннар исемендәге Россия музыка академиясе]]''
|
|
| data-sort-value="2024" | 2024-05-19
|-
|
| ''[[:d:Q124544749|Рима Сәрвәрова]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-07-04
| [[Лаяшты]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q4404441|Тәлгать Сәгыйтов]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-07-31
| ''[[:d:Q4275453|Макар]]''
|
|
|
|
|-
|
| [[Әнисә Таһирова]]
| data-sort-value="1941" | 1941-12-15
| ''[[:d:Q4275453|Макар]]''
| [[А. М. Горький исемендәге Әдәбият институты]]
| [[А. М. Горький исемендәге Әдәбият институты]]
|
| data-sort-value="2024" | 2024-06-18
|-
| 2002
| ''[[:d:Q51669898|Клара Әһлиуллина]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-12-05
| [[Максим Горький (Архангель районы)|Максим Горький]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
| [[Михаил Чванов]]
| data-sort-value="1944" | 1944-07-25
| [[Малаяз]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
| 1981
| ''[[:d:Q85951768|Рәшит Үтәев]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-01-10
| [[Матрай]]
| [[Башкорт дәүләт аграр университеты]]
| ''[[:d:Q97178627|"Баймакский вестник" гәзите]]''<br/>''[[:d:Q1155838|корреспондент]]''
|
| data-sort-value="2022" | 2022-04-08
|-
|
| ''[[:d:Q112583382|Салават Килдин]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-06-16
| [[Морадым (Авыргазы районы)|Морадым]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]<br/>[[Башкортстан Республикаcы Башлыгы каршындагы Башкортстан дәүләт хезмәте һәм идарә итү академиясе]]
| ''[[:d:Q15640476|Council of Ministers of the Bashkir ASSR]]''<br/>[[Башкортстан юлдаш телевидениесе|Башкорт иярчен телевидениесе]]
|
|
|-
|
| [[Лариса Абдуллина]]
| data-sort-value="1975" | 1975-07-28
| [[Мәкәш]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q20604837|Fatkulla Komissarov]]''
| data-sort-value="1922" | 1922-06-15
| [[Мәләвез районы]]
|
|
|
|
|-
|
| [[Фәйзрахман Ярышев]]
| data-sort-value="1941" | 1941-07-28
| [[Мәләвез районы]]
| [[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]]
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q28354729|Җангали Вахитов]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-10-05
| [[Мәләвез районы]]
|
|
|
| data-sort-value="2003" | 2003-10-03
|-
|
| [[Ринат Камал]]
| data-sort-value="1954" | 1954-06-28
| [[Мәчетле районы]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q31750869|Minglegaefür Zaejnetdinov]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-04-17
| [[Мәчетле районы]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
| [[:commons:Category:Minglegaefür Zaejnetdinov|Minglegaefür Zaejnetdinov]]
|
|-
|
| [[Рамазан Шәгалиев]]
| data-sort-value="1935" | 1935-01-01
| [[Мөслим (Чиләбе өлкәсе)]]
|
|
|
| data-sort-value="2010" | 2010-02-01
|-
|
| ''[[:d:Q22919648|Rais Nizametdinov]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-10-10
| [[Наурыз]]
| [[Башкорт дәүләт аграр университеты]]
|
|
|
|-
| 2000
| [[Рәшидә Солтанова]]
| data-sort-value="1947" | 1947-07-19
| [[Наурыз]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q115985469|Гыйльман Сәфәргалин]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-10-15
| [[Нәби (Бөрҗән районы)|Нәби]]
| [[Башкорт дәүләт аграр университеты]]<br/>[[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]]
|
|
| data-sort-value="2003" | 2003-08-01
|-
| 1992
| ''[[:d:Q24351593|Борис Павлов]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-01-29
| [[Рыбинск]]
| [[А. М. Горький исемендәге Әдәбият институты]]
|
|
| data-sort-value="2020" | 2020-05-14
|-
|
| ''[[:d:Q39039957|Хатмулла Гафаров]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-11-29
| [[Салават районы]]
|
|
|
| data-sort-value="2014" | 2014
|-
|
| [[Фәния Нәбиуллина]]
| data-sort-value="1941" | 1941-08
| [[Салават районы]]
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q111803935|Виктор Сидоров]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-05-10
| [[Сарытау]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q124523843|Екатерина Погорелец]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-11-18
| [[Сарытау өлкәсе]]
|
|
|
| data-sort-value="2013" | 2013
|-
|
| [[Гөлфия Юнысова]]
| data-sort-value="1948" | 1948-09-10
| [[Сарыш (Әлшәй районы)|Сарыш]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q100165794|Алмас Гафаров]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-06-19
| [[Сибай]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
| [[Фирдәвес Бәширова|Бәширова Фирдәвес Тимербулат кызы]]
| data-sort-value="1945" | 1945-10-14
| ''[[:d:Q4424202|Смакай]]''
| [[Көньяк-Урал дәүләт гуманитар-педагогика университеты|Көньяк Урал дәүләт педагогика һәм гуманитар фәннәр университеты]]
|
|
|
|-
|
| [[Фәйзи Гомәров]]
| data-sort-value="1926" | 1926-03-03
| [[Стәрлебаш районы]]
|
|
|
| data-sort-value="2002" | 2002-07-27
|-
|
| [[Айсылу Юнысова]]
| data-sort-value="1951" | 1951-04-11
| [[Стәрлетамак]]
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]<br/>[[Россия Фәннәр академиясенең Уфа фәнни үзәге|Русия Фәннәр академиясенең Уфа фәнни үзәге]]
|
|
|-
|
| [[Фәния Сөләйманова]]
| data-sort-value="1939" | 1939-02-18
| [[Сыртлан (Мәләвез районы)|Сыртлан]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
|
|
|
|-
|
| [[Марсель Сәлимов]]
| data-sort-value="1949" | 1949-01-03
| [[Сәет-Көрҗә]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
| [[:commons:Category:Marsel Salimov|Marsel Salimov]]
|
|-
|
| [[Гөлнур Якупова]]
| data-sort-value="1948" | 1948-06-24
| [[Сәетбаба]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
| 2015
| [[Мөнир Кунафин]]
| data-sort-value="1971" | 1971-03-17
| [[Сәетбаба]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q55411937|Шәрипов Миҙхәт Вилдан улы]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-07-08
| [[Сәетбаба]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
| [[Җиһат Солтанов]]
| data-sort-value="1932" | 1932-12-03
| ''[[:d:Q65333713|Сәнкем-Биктимер]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
| [[Ризван Хаҗиев]]
| data-sort-value="1939" | 1939-09-30
| [[Сөләйман (Мәчетле районы)|Сөләйман]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
| data-sort-value="2013" | 2013-10-27
|-
|
| ''[[:d:Q112939333|Өлфәт Кобагышов]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-04-01
| [[Таймас]]
| [[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]]<br/>[[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q76709091|Камил Гыйрфанов]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-09-18
| [[Тәйми|Таймый]]
|
|
|
|
|-
|
| [[Рәшит Ирназаров]]
| data-sort-value="1935" | 1935-09-06
| [[Темәс]]
|
|
|
|
|-
|
| [[Рифгать Вәлиуллин (1935)|Рифгать Вәлиуллин]]
| data-sort-value="1935" | 1935-09-20
| [[Туймазы районы]]<br/>[[Югары Бишенде]]
| ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''
| [[Башкортстан дәүләт опера һәм балет театры|Башкорт дәүләт опера һәм балет театры]]
|
| data-sort-value="2007" | 2007-01-03
|-
|
| [[Марс Әхмәтшин]]
| data-sort-value="1948" | 1948-02-21
| [[Сафар (Миякә районы)|Туксанбай]]
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q111162903|Рима Галина]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-03-09
| [[Түбә (Баймак районы)|Түбә]]
| [[Учалы]]<br/>''[[:d:Q1955119|Musikfachschule]]''
| [[Җылаер районы|Зилаер районы]]<br/>''[[:d:Q55008603|балалар музыка мәктәбе]]''<br/>[[Сибай]]<br/>''[[:d:Q627006|педагогика укуханәсе]]''
|
|
|-
| 1984
| ''[[:d:Q16645131|Алла Докучаева]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-01-07
| [[Түбән Новгород]]
| ''[[:d:Q492766|Нижгар ил үнивирситите]]''
|
|
| data-sort-value="2026" | 2026-04-09
|-
| 1988
| [[Роберт Паль]]
| data-sort-value="1938" | 1938-04-15
| [[Түбән Усылы]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
| data-sort-value="2026" | 2026-04-02
|-
|
| [[Әмир Гәрәев]]
| data-sort-value="1928" | 1928-02-22
| [[Түбән Әрмет]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
| data-sort-value="2008" | 2008-11-02
|-
| 2005
| [[Илсөяр Проскурякова]]
| data-sort-value="1955" | 1955-01-01
| [[Удмурт Ошьясы]]
| [[Казан дәүләт мәдәният институты]]
|
|
|
|-
| 2015
| ''[[:d:Q106917393|Гөлнара Вәлиева]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-05-21
| [[Удмурт Ошьясы]]
|
|
|
|
|-
| 1990
| [[Талха Гыйниятуллин]]
| data-sort-value="1925" | 1925-04-20
| [[Ураз (Учалы районы)|Ураз]]
| [[А. М. Горький исемендәге Әдәбият институты]]
|
|
| data-sort-value="2019" | 2019-11-07
|-
| 2021
| ''[[:d:Q110499260|Сафуан Сәетгалин]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-10-21
| [[Урманчы (Салават районы)|Урманчы]]
|
|
|
|
|-
| 1988
| ''[[:d:Q4347803|Viktor Pegov]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-11-06
| [[Урыс Юрмаш]]
| [[И. Я. Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика университеты|Иван Яковлевич Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика университеты]]
|
|
| data-sort-value="2018" | 2018-10-22
|-
|
| [[Валентина Сорокина (1940)|Валентина Сорокина]]
| data-sort-value="1940" | 1940-04-09
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q4201516|И. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институты]]''
| [[Башкорт дәүләт сәнгать музее]]
|
|
|-
|
| [[Юрий Андрианов|Юри Андрианов]]
| data-sort-value="1953" | 1953-02-13
| [[Уфа]]
| [[А. М. Горький исемендәге Әдәбият институты]]
|
|
| data-sort-value="2007" | 2007-08-21
|-
|
| [[Рим Әхмәтов|Рим Әхмәтев]]
| data-sort-value="1933" | 1933-10-29
| [[Уфа]]
|
|
|
| data-sort-value="2017" | 2017-01-25
|-
|
| [[Валентина Старикова]]
| data-sort-value="1949" | 1949-02-24
| [[Уфа]]
|
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
|
|
|-
|
| [[Ләйлә Аралбаева]]
| data-sort-value="1977" | 1977-03-14
| [[Уфа]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q51845168|Leonid Sokolov]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-07-08
| [[Уфа]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
| [[Альда Вәлиева]]
| data-sort-value="1940" | 1940-03-11
| [[Уфа]]
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q76863173|Leonid Aleksandrovich Meshkov]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-05-30
| [[Уфа]]
|
|
|
| data-sort-value="2016" | 2016-03-31
|-
|
| ''[[:d:Q107711156|Шәүрә Шәкүрова]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-12-10
| [[Уфа]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]<br/>[[Максим Горький исемендәге Дөнья әдәбияты институты]]
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q116758119|Елена Евдокимова]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-08-30
| [[Уфа]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q19603970|филология фәннәре кандидаты]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q124664861|Наилә Алтынова]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-06-09
| [[Уфа]]
| [[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]]
|
|
|
|-
|
| [[Хәниф Кәрим]]
| data-sort-value="1910" | 1910-07-25
| [[Уфа губернасы]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
| data-sort-value="1983" | 1983-08-26
|-
|
| [[Камса Мортазин]]
| data-sort-value="1966" | 1966-06-01
| [[Учалы районы]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q115204733|Тамара Абросимова]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-11-15
| [[Херсон]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
| data-sort-value="2022" | 2022-03-27
|-
|
| [[Равил Шаммасов]]
| data-sort-value="1930" | 1930-11-09
| [[Хәлекәй]]
|
|
|
| data-sort-value="2024" | 2024-01-04
|-
|
| [[Мәүлидә Якупова]]
| data-sort-value="1952" | 1952-11-25
| [[Чиләбе]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
| 2008
| [[Вәсил Галимов]]
| data-sort-value="1961" | 1961-02-05
| [[Чиләбе]]
|
|
|
|
|-
|
| [[Ишмөхәммәт Галәветдинов|Ишмөхәммәт Галәветдинев]]
| data-sort-value="1948" | 1948-01-01
| [[Чураман]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
| data-sort-value="2015" | 2015-10-10
|-
|
| ''[[:d:Q108940496|Ильясов Спартак Мөжәүир улы]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-11-07
| [[Ыстамгул]]
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q110908652|Зиннәт Бикбулатов]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-05-18
| [[Эткол (Зиянчура районы)|Эткол]]
| [[Новосибирск дәүләт медицина университеты]]
|
|
|
|-
|
| [[Динә Арсланова]]
| data-sort-value="1953" | 1953-07-27
| ''[[:d:Q4108417|Югары Эткол]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
| [[Әлфия Акбутина]]
| data-sort-value="1955" | 1955-10-09
| ''[[:d:Q4108417|Югары Эткол]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q55684450|Гали Фәезов]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-07-20
| [[Юкәлекүл (Кыйгы районы)|Юкәлекүл]]
|
|
|
|
|-
|
| [[Вилләр Давытов|Вилләр Давытыв]]
| data-sort-value="1933" | 1933-01-01
| ''[[:d:Q4534327|Юлдаш]]''
| ''[[:d:Q15628703|СБКФ ҮК каршындагы Югары фирка мәктәбе]]''
|
|
| data-sort-value="2007" | 2007-11-30
|-
| 2010
| ''[[:d:Q110954629|Әхмәт Хисмәтуллин]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-01-19
| [[Юлдыбай (Җылаер районы)|Юлдыбай]]
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q84847703|Вернер Семёнов]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-02-19
| [[Якуп (Куергазы районы)|Якуп]]
| [[Стәрлетамак төзелеш һәм һөнәри технологияләр көллияте]]
|
|
| data-sort-value="2015" | 2015-06-25
|-
|
| [[Мөкәрәмә Садыйкова]]
| data-sort-value="1931" | 1931-05-25
| [[Ярмәкәй]]
| [[А. М. Горький исемендәге Әдәбият институты]]
|
|
|
|-
|
| [[Рамил Чураголов]]
| data-sort-value="1962" | 1962-08-16
| [[Яңа Акташ (Кырмыскалы районы)|Яңа Акташ]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
| [[Луиза Фархшатова]]
| data-sort-value="1953" | 1953-03-08
| [[Яңа Байрамгул]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q119544474|Рәүф Сираҗетдинов]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-12-21
| [[Яңа Собхангол]]
| [[Башкорт дәүләт аграр университеты]]<br/>''[[:d:Q4476703|Урал идарә институты]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q116493444|Шәүкәт Мәҗитов]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-07-25
| [[Яңа Усман (Бөрҗән районы)|Яңа Усман]]
|
|
|
|
|-
|
| [[Дим Дәминев]]
| data-sort-value="1942" | 1942-06-21
| [[Яңавыл (Переволоцки районы)|Яңавыл]]
|
|
|
| data-sort-value="1994" | 1994-04-23
|-
|
| [[Рәдиф Тимершин]]
| data-sort-value="1947" | 1947
| [[Яңавыл районы]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q108766315|Ҡыуатов Сафа Солтанморат улы]]''
| data-sort-value="1919" | 1919-02-02
| [[Үтәгол (Зиянчура районы)|Үтәгол]]
|
|
|
| data-sort-value="1991" | 1991-08-21
|-
|
| [[Риф Әхмәдиев]]
| data-sort-value="1954" | 1954-02-13
| [[Әбдрәзәк]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|-
|
| [[Айсылу Ягафәрова]]
| data-sort-value="1948" | 1948-09-03
| [[Әбҗәлил районы]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q115682491|Тәфтизән Ушанов]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-12-19
| [[Әбҗәлил районы]]<br/>''[[:d:Q4495058|Khalilovsky selsoviet]]''
| ''[[:d:Q97258065|Темәс башҡорт педагогия училищеһы]]''
| ''[[:d:Q97178627|"Баймакский вестник" гәзите]]''
|
| data-sort-value="2011" | 2011-12-23
|-
|
| [[Нурия Абдуллина]]
| data-sort-value="1957" | 1957-03-15
| [[Әлшәй районы]]
| ''[[:d:Q13056290|Рәми Ғарипов исемендәге 1-се Башҡорт республика гимназия-интернаты]]''
| [[Юлдаш радиосы]]<br/>''[[:d:Q4080194|GTRK Bashkortostan]]''
|
| data-sort-value="2024" | 2024-10-31
|-
|
| ''[[:d:Q55987510|Рәис Котышов]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-08-07
| [[Өмбәт]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q118865252|Фатыйх Хөснетдинов]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-01-31
| [[Өметбай (Баймак районы)|Өметбай]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
|
|
| data-sort-value="2020" | 2020-06-30
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
<small>{{искәрмәләр}}</small>
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
* [https://culture.bashkortostan.ru/documents/active/35679/ Положение о почетном звании «Заслуженный работник культуры Республики Башкортостан»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201118164328/https://culture.bashkortostan.ru/documents/active/35679/ |date=2020-11-18 }}
* [https://web.archive.org/web/20190430081219/http://bashkortostan.news-city.info/docs/sistemsc/dok_oegnwz.htm Закон РБ О государственных наградах и почетных званиях Республики Башкортостан]
* [http://docs.cntd.ru/document/935107443 Об утверждении Положения о Почетной грамоте Республики Башкортостан, Положений о почетных званиях Республики Башкортостан и Положения о порядке присвоения, восстановления и лишения почетных званий Республики Башкортостан (с изменениями на 3 марта 2020 года)]
== Моны да карагыз ==
[[Төркем:Әлифба буенча бүләкләр]]
[[Төркем:1964 елда барлыкка килгән бүләкләр]]
[[Төркем:1996 елда барлыкка килгән бүләкләр]]
[[Төркем:Башкортстанның мактаулы исемнәре]]
[[Төркем:Мәдәният өлкәсендә мактаулы исемнәр]]
pj2xyt1ew3klr7blv8j1ueet65tbrqa
Ырынбур дәүләт педагогия университеты
0
389117
5963305
5874777
2026-06-15T10:06:31Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963305
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''{{Label|Q4336193|lang=tt}}''' ({{lang-ru|{{Label|Q4336193|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q4336193|lang=en}}}}) — [[Ырымбур|Ырынбурның]] [[югары уку йорты]].
== Тарихы ==
[[1919 ел|1919 елның 19 октябре]] — ''Ырынбур халык мәгарифе институтына'' нигез салына.
[[1930 ел]]да Ырынбур халык мәгарифе институты ''Ырынбур дәүләт педагогия институты'' дип үзгәртелә.
[[1938 ел|1938]]—[[1957 ел|1957 елларда]] ''В. П. Чкалов исемендәге Чкалов дәүләт педагогия институты'' дип аталган.
[[1996 ел]]да В. П. Чкалов исемендәге Ырымбур дәүләт педагогия институты университет статусын ала — ''Ырымбур дәүләт педагогия университеты''.
== Факультетлары ==
* Табигать һәм икътисад институты
* Физик тәрбия һәм спорт институты
* Педагогика һәм психология институты
* Мәктәпкәчә һәм башлангыч белем бирү институты
* Өзлексез белем бирү институты
* Чит телләр факультеты
* Физика-математика факультеты
* Тарих факультеты
* Филология факультеты
== Танылган шәхесләр ==
=== Ректорлар ===
=== Укытучылар ===
{{seealso|Төркем:Ырынбур дәүләт университеты укытучылары}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q4336193. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p108/Q4336193/p580:башлау,p108/Q4336193/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p69,p106,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! әлма-матер
! һөнәр төре
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
|
|
| [[Älimcan İdrisi]]
| data-sort-value="1887" | 1887-05-01
| [[Петропавел|Кызылъяр]]
| ''[[:d:Q115590813|Бохара мәдрәсәләре]]''<br/>[[Истанбул университеты]]<br/>''[[:d:Q658975|Лозанна университеты]]''
| ''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''
| data-sort-value="1959" | 1959
| [[Согуд Гарәбстаны]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21637348|Leonid Vorobyov]]''
| data-sort-value="1890" | 1890-08-08
| ''[[:d:Q4303548|Мосальск өязе]]''
| ''[[:d:Q2029787|Лазарев көнчыгыш телләре институты]]''
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-10-01
| [[Магнитогорск]]
|-
|
| 1937
| ''[[:d:Q3920202|Iosif Voŭk-Lievanovič]]''
| data-sort-value="1891" | 1891-10-25
| [[Лявонавка (Пухавицкий районы)|Лявонавка]]
| ''[[:d:Q54888309|Бабруйская гімназія]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1938" | 1938-02-02
| [[Ырынбур]]
|-
| 1943
| 1944
| ''[[:d:Q12093673|Margarita Orestovna Gabel]]''
| data-sort-value="1893" | 1893-11-01
| [[Харьков]]
|
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q10429346|библиограф]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-02-05
| [[Харьков]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4293792|Fyodor Milkov]]''
| data-sort-value="1918" | 1918-02-17
| ''[[:d:Q4320935|Nikolsky Uyezd]]''
| ''[[:d:Q4304086|Мәскәү дәүләт өлкә университеты]]''
| ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1996" | 1996-10-15
| [[Воронеж]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4493742|Leonid Iosifovitsj Foetorjanskiy]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-05-06
| [[Киев]]
| Ырынбур дәүләт педагогия университеты
| [[галим]]
| data-sort-value="2019" | 2019-07-23
| [[Ырынбур]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q55656159|Альбина Степанова]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-07-21
| [[Павлово]]
| [[Түбән Новгород дәүләт лингвистика университеты|Нижгар ил телбелем үнивирситите]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="2017" | 2017-10-20
| [[Минск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4284676|Galina Matvievskaya]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-07-13
| [[Днипро]]
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]
| data-sort-value="2025" | 2025-01-30
| [[Ырынбур]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q60828538|Alla Georgievna Prokofʹeva]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-01-18
| [[Ырынбур]]
| Ырынбур дәүләт педагогия университеты
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21223573|Мікалай Абрамавіч Шэхтман]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-02-13
| [[Жлобин]]
| Ырынбур дәүләт педагогия университеты<br/>''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29865447|Vladimir Semyonov]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-07-15
| ''[[:d:Q24200507|Staraya Teplovka]]''
| Ырынбур дәүләт педагогия университеты
| [[галим]]
|
|
|-
| 2017-09-01
|
| ''[[:d:Q112343793|Elena Godovova]]''
| data-sort-value="1979" | 1979
|
|
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
| 2014-09-03
| 2017-12-27
| ''[[:d:Q57321645|Olga P Ajsuvakova]]''
|
|
| ''[[:d:Q4336188|Ырынбур дәүләт аграр университеты]]''<br/>Ырынбур дәүләт педагогия университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2003-09-01
| 2008-12-31
| ''[[:d:Q81748854|Andrey Sgibnev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
=== Тәмамлаучылар ===
{{seealso|Төркем:Ырынбур педагогия институтын тәмамлаучылар}}
* Антонов Василий Иванович — совет дәүләт һәм партия эшмәкәре.
* Әхмәтов Галым Хакимулы — казакъ язучысы.
* Исаак Калина — 2010 елдан Мәскәү шәһәре мәгарифе департаменты җитәкчесе. Педагогия фәннәре докторы.
* Уханов Иван Сергеевич — совет һәм русия язучысы, публицист, мөхәррир, техник-оператор, журналист.
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q4336193. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p69/Q4336193/p580:башлау,p69/Q4336193/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
|
|
| [[Мәдинә Рәхимкулова]]
| data-sort-value="1916" | 1916-06-30
| [[Миякә районы]]
| [[укытучы]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q27976790|Vasili Sinelnikov]]''
| data-sort-value="1918" | 1918-04-24
| ''[[:d:Q4390534|Рассыпное]]''
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
|
| data-sort-value="2004" | 2004-02-23
| [[Ырынбур]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4063272|Aleksey Michaylovitsj Alimov]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-03-18
| ''[[:d:Q4241606|Кромы өязе]]''
| [[укытучы]]
|
| data-sort-value="2009" | 2009-02-22
| [[Михайловка (Уфа районы)|Михайлау]]
|-
|
|
| [[Зәкәрия Әхмәрев]]
| data-sort-value="1924" | 1924-08-18
| [[Карабалык авылы]]
|
|
| data-sort-value="1990" | 1990-06-04
| [[Карабалык авылы]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q13031715|Навум Кіслік]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-09-26
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]
| ''[[:d:Q3919069|Litaratura i mastactva]]''<br/>''[[:d:Q14917072|Polymia]]''
| data-sort-value="1998" | 1998-12-27
| [[Минск]]
|-
|
| 1950
| ''[[:d:Q19742473|Viktor Danilov]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-03-04
| [[Орски|Ыр]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4201528|ССҖБ ФА тарих институты]]''<br/>''[[:d:Q81900214|Istoricheskie Zapiski]]''<br/>''[[:d:Q4201714|РФА Россия тарихы институты]]''<br/>''[[:d:Q1248768|Questions of History]]''<br/>''[[:d:Q15716422|Journal of Historical Sociology]]''<br/>''[[:d:Q4303876|Moscow School of Social and Economic Sciences]]''
| data-sort-value="2004" | 2004-04-16
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q65334788|Яубаҫаров Хөсәйен Хәсән улы]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-01-19
|
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
|
| data-sort-value="1997" | 1997-11-04
| [[Уфа]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4493742|Leonid Iosifovitsj Foetorjanskiy]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-05-06
| [[Киев]]
| [[галим]]
| Ырынбур дәүләт педагогия университеты
| data-sort-value="2019" | 2019-07-23
| [[Ырынбур]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q60828538|Alla Georgievna Prokofʹeva]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-01-18
| [[Ырынбур]]
| [[галим]]
| Ырынбур дәүләт педагогия университеты
|
|
|-
|
| 1953
| ''[[:d:Q21223573|Мікалай Абрамавіч Шэхтман]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-02-13
| [[Жлобин]]
| [[галим]]
| Ырынбур дәүләт педагогия университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q42295493|Уханов Иван Сергеевич]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-08-20
| [[Түбән Новгород өлкәсе]]
| [[язучы]]
|
| data-sort-value="2017" | 2017-09-20
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q40010993|Кривченко, Александр Иванович]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-10-10
| [[Новосергиевка районы]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4201829|Россия фәннәр академиясенең Иван Михайлович Сеченов исемендәге Эволюцион физиология һәм биохимия институты]]''
| data-sort-value="2021" | 2021-04-18
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q61585334|Valentina Tazekenova]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-03-25
| ''[[:d:Q18806019|Chebenki]]''
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2015" | 2015-01-07
| [[Ырынбур]]
|-
|
| 1968
| ''[[:d:Q121904935|Попов, Николай Назарович]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-10-17
| ''[[:d:Q19815422|Һарайғыр (ауыл)]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''
| data-sort-value="2009" | 2009-07-05
| [[Екатеринбург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18534527|Isaak Kalina]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-11-14
| [[Шарлык районы]]
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21099008|Tamara Zlotnikova]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-05-14
| [[Ырынбур]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4523455|Шестёркина, Людмила Петровна]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-08-25
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[галим]]
| ''[[:d:Q1777988|Көньяк Урал дәүләт университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17427701|Vladimir Veniaminovitsj Novozjilov]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-07-23
| [[Сумы]]
| ''[[:d:Q16029547|биатлонист]]''<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]''
|
| data-sort-value="1994" | 1994-08-08
| [[Ишембай]]
|-
|
| 1982
| ''[[:d:Q4083973|Yuri Berg]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-08-03
| ''[[:d:Q2395995|Nyrob]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4314374|Oleg Georgievitsj Naoemov]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-12-17
| [[Ырынбур]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4175295|M. S. Elʹchaninov]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-11-10
|
| [[галим]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q39390933|Viktor Lisitsyn]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-01-23
| ''[[:d:Q1968907|Shkotovo]]''
| ''[[:d:Q11338576|боксчы]]''<br/>''[[:d:Q22122536|boxing trainer]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q98067676|Рамил Хәлимов]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-04-04
| [[Иске Шалты]]
|
| [[Чаллы]]
|
|
|-
| 1975
| 1979
| ''[[:d:Q112712928|Anatoliĭ Sergeevich Filatov]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-09-24
| [[Сорочинск]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[фәлсәфәче]]
| ''[[:d:Q1517401|Таврия милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q17749157|Владимир Иванович Вернадский исемендәге Кырым федераль университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29865447|Vladimir Semyonov]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-07-15
| ''[[:d:Q24200507|Staraya Teplovka]]''
| [[галим]]
| [[Ырынбур дәүләт университеты]]<br/>Ырынбур дәүләт педагогия университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q73899044|Aleksandr Kovalyov]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-10-13
| [[Ырынбур]]
| ''[[:d:Q5137571|кәрҗинтубы териниры]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4072680|Yelena Afanasyeva]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-03-27
| [[Ырынбур]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
|
|
|-
|
|
| [[Гөлназ Абдуллаева]]
| data-sort-value="1980" | 1980-06-05
| [[Ырынбур]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| [[Оренбург дәүләт татар драма театры|Мирхәйдәр Фәйзи исемендәге Ырынбур дәүләт татар драма театры]]
| data-sort-value="2010" | 2010-09-11
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q114670075|Maxim Kurnikov]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-04-27
| [[Ырынбур]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''<br/>''[[:d:Q56425414|media manager]]''
| [[Эхо Москвы]]<br/>''[[:d:Q156203|Bild]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q59387261|Damir Ismagulov]]''
| data-sort-value="1991" | 1991-02-03
| [[Первомайски районы (Ырынбур өлкәсе)|Первомайский районы]]
| ''[[:d:Q11607585|катнаш көрәш сугышчысы]]''
|
|
|
|-
| 2000-08-02
| 2005-06-04
| ''[[:d:Q57321645|Olga P Ajsuvakova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Ырынбур дәүләт педагогия университеты<br/>''[[:d:Q4336165|Ырынбур дәүләт медицина академиясе]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q87663057|Marina Senchukova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
|
| 2009
| ''[[:d:Q137864391|Лина Илмир кызы Белоногова]]''
|
|
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q11085831|сөйләм тәрҗемәчесе]]''<br/>''[[:d:Q123505457|синхрон тәрҗемәчесе]]''
|
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
== Шулай ук карагыз ==
{{Портал|Мәгариф|Россия Федерациясе}}
* [[Россия югары уку йортлары исемлеге]]
[[Төркем:Россия университетлары]]
[[Төркем:1919 елда нигезләнгән уку йортлары]]
[[Төркем:Әлифба буенча университетлар]]
[[Төркем:Россиянең педагогика югары уку йортлары]]
[[Төркем:Әлифба буенча университетлар]]
[[Төркем:Ырынбур дәүләт педагогия университеты]]
oxkpw7xmwnqrxazllme4msxvo99h9x4
Псков дәүләт университеты
0
389338
5963269
5857010
2026-06-15T04:47:09Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963269
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''{{Label|Q4383015|lang=tt}}''' ({{lang-ru|{{Label|Q4383015|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q4383015|lang=en}}}}) — [[Россия Федерациясе]]нең [[Төньяк-Көнбатыш федераль округ]]ына керүче [[Псков өлкәсе]]нең [[Псков]] шәһәрендә урнашкан югары уку йорты,
Россиянең [[Россия_югары_уку_йортлары_исемлеге#Төбәк_терәк_университетлары_(33)|33 терәк университеты]] исәбенә керә.<ref>[http://www.interfax.ru/russia/558865 Список опорных вузов в России пополнили 22 региональных университета] // Интерфакс, 18.04.2017</ref>.
2010 елда ике югары уку йорты (Псков дәүләт педагогика университеты, Псков дәүләт политехника институты) һәм өч урта һөнәри белем бирү йорты (Псков индустриаль техникумы, Псков төзелеш һәм икътисад көллияте һәм Великолукский төзелеш көллияте) кушылуы рәвешендә барлыкка килә<ref name="27.12.10">[http://правительство.рф/gov/results/13703/ № 2440-р от 27 декабря 2010 года]{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>Распоряжение Председателя Правительства Российской Федерации № 2440-р от 27 декабря 2010 года [http://www.vip-pskov.ru/kultura/news/92844 «О создании Псковского государственного университета»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181128155750/http://www.vip-pskov.ru/kultura/news/92844 |date=2018-11-28 }}</ref><ref>{{Cite web|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111031064126/http://www.edu.ru/db-mon/mo/Data/d_11/m1465.html|archivedate=2011-10-31|url=http://www.edu.ru/db-mon/mo/Data/d_11/m1465.html|title=Приказ Минобрнауки России № 1465 от 7 апреля 2011 года О создании федерального государственного бюджетного образовательного учреждения высшего профессионального образования «Псковский государственный университет»|accessdate=2020-12-11}}</ref>.
== Тарих ==
* 2010 елның 27 декабрендә Россия Хөкүмәте Рәисе Владимир Путинның Псков дәүләт университетын төзү турында 2440-р номерлы күрсәтмәсе чыга. Ул биш уку йорты базасында ачылырга тиеш булган: С.М. Киров исемендәге Псков дәүләт педагогика университеты, Псков дәүләт политехника институты, Псков индустриаль техникумы, Псков төзелеш һәм икътисад көллияте һәм Великолукский төзелеш көллияте<ref name="27.12.10"/><ref>[http://pln-pskov.ru/society/90280.html Кандидатура ректора Псковского госуниверситета будет представлена в самое ближайшее время. ПЛН.]</ref>.
* 2011 елның 7 апрелендә РФ Мәгариф һәм фән министрлыгының 2011 елның 7 апрелендәге 1465 номерлы карары нигезендә ''««Псков дәүләт университеты» федераль дәүләт бюджет югары һөнәри белем бирү учреждениесен төзү турында»'' боерыгы чыга. Бер елга Псков дәүләт университеты ректоры итеп Псков өлкәсе губернаторы урынбасары Юрий Анатолий улы Демьяненко билгеләнә<ref>[http://pln-pskov.ru/whoiswho/5_/486.html Демьяненко Ю. А. ПЛН]</ref>.
* 2011 елның 14 октябрендә Псков дәүләт университеты (ПсковДУ) дәүләт учреждениеләре реестрына кертелә<ref name="14.10.112">[http://pln-pskov.ru/society/101304.html ПсковГУ поздравят с днём рождения. ПЛН]</ref>. Хәзер 14 октябрь яңа югары уку йорты — Псков дәүләт университеты нигезләнү көне<ref name="25.10.11">[http://pln-pskov.ru/society/101378.html Андрей Турчак пожелал студентам ПсковГУ применять полученные знания в Псковской области. ПЛН]</ref>.
* 2011 елның 25 октябрендә ПсковДУны ачу тантанасы уза<ref name="14.10.112" /><ref name="25.10.11" />.
* 2012 елның гыйнварында, элек С.М. Киров исемендәге Псков дәүләт педагогика университеты нигезенә кергән Псков дәүләт университетының факультетлары җитәкчеләре, Псков өлкәсе губернаторына ПсковДУның яңа җитәкчелегенә каршы килеп, ачык хат белән мөрәҗәгать итәләр. Алар фикеренчә, С.М. Киров исемендәге Псков дәүләт педагогика университетын Псков политехника институты аркасында дискриминацияләү бар<ref>[http://pln-pskov.ru/society/106532.html ПЛН: Преподаватели ПсковГУ просят губернатора разобраться в ситуации, сложившейся в вузе]</ref>.
== Структурасы ==
Псковск дәүләт университеты [[Псков]] һәм [[Бөек Луки]] шәһәрендә 20дән артык корпуста урнашкан:
* Төп бина Ленин пл., 2, С.М. Киров исемендәге Псков дәүләт педагогика университетының төп бинасы нигезендә
* Корпус Поземский ур., 6, С.М. Киров исемендәге ПДПУның ИФ һәм ВБШ корпусына нигезендә
* Корпус Советская ур., 21, С.М. Киров исемендәге ПДПУның ЕГФ һәм ФП корпусына нигезендә
* Корпус Некрасов ур., 24, С.М. Киров исемендәге ПДПУның ФФ һәм ЮФ корпусына нигезендә
* Корпус Лев Толстой ур., 4, Псков политехника институты биналары нигезендә<ref>[http://www.ppi.psc.ru/#0 Псковский государственный политехнический институт] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100608112937/http://www.ppi.psc.ru/|date=2010-06-08}}</ref>
* Корпус Ян Фабриций ур., 16, Псков төзелеш һәм икътисад көллияте бинасы нигезендә<ref>{{Citation |title=Псковский Колледж Строительства и Экономики |url=http://www.pkse.ru/ |access-date=2020-12-11 |archive-date=2022-06-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220623010536/http://pkse.ru/ |dead-url=yes }}</ref>
* Красноармейская ур., 1, Псков индустриаль техникумы корпусы нигезендә<ref>[http://www.pitteh.narod.ru/index.htm Псковский индустриальный техникум]</ref>
* Корпус Бөек Луки шәһәрендә Новослободская набережная ур., 24, Великолукский төзелеш көллияте корпусы нигезендә ПсковДУ филиалы<ref>{{Cite web|url=http://vbc.edu.ru/index.php?option=com_frontpage&Itemid=1|title=Великолукский строительный колледж|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111001035208/http://vbc.edu.ru/index.php?option=com_frontpage&Itemid=1|archivedate=2011-10-01}}</ref>
Югары уку йорты үз эченә10 тулай торакны ала:
* С.М. Киров исемендәге ПДПУның 2 тулай торагы
* Псков политехника институтының 3 тулай торагы
* Псков төзелеш һәм икътисад көллиятенең 2 тулай торагы
* Псков индустриаль техникумының 1 тулай торагы
* Бөек Луки шәһәрендәге 2 тулай торак
* Студентлар йорты
== Факультетлар ==
2019 елның августына Псков дәүләт университетында түбәндәге факультетлар эшли<ref name="структура ПсковГУ">[https://pskgu.ru/page/67f6ef86-f95e-45a2-80e1-18e4456b3b5e Струтура Псков ГУ]: раздел факультеты</ref>:
# Тарих факультеты — 1945 елда оеша (1956—1963 елларда тарих-филология факультеты нигезендә). Адрес: Псков, Л. Поземский ур., 6.
# Исәпләү техникасы һәм электроэнергетика факультеты — 2015 елдан (ике факультетны берләштерү юлы белән оешкан: информатика һәм электромеханика факультетлары). Адрес: Псков, Л. Толстой ур, 4, корп. 3.
# Инженерлык һәм төзелеш технологияләре факультеты — 2015 елдан (ике факультетны берләштерү юлы белән оешкан: механика-машина төзелеше һәм инженер-төзелеш). Адрес: Псков, Л. Толстой ур, 4.
# Табигать-география факультеты — 1932 ел барлыкка килгән (2015—2019 елларда табигать белеме, медицина һәм психологик белем бирү факультеты кысаларында). Адрес: Псков, Советская ур., 21.
# Идарә итү факультеты — 1994 елдан (Псков политехник институтының "Икътисад һәм җитештерүне оештыру" икътисадый кафедрасы бүлеге нигезендә барлыкка килгән). Адрес: Псков, Л. Толстой ур, 6а, корп. 2.
# Мәгариф технологияләре һәм дизайн факультеты — 2013 елдан (өч факультетны берләштерү юлы белән оешкан: мәгариф технологияләре, социаль технологияләр һәм технология һәм дизайн факультеты). Адрес: Псков, Красноармейская ур., 1.
# Рус филологиясе һәм чит телләр факультеты — 2015 елдан (ике факультетны берләштереп оештырылган: чит телләр һәм филология факультеты). Адрес: Псков, Ленин м., 2.
# Физика-математика факультеты — 1932 елда оешкан (ул Псков дәүләт университетының иң иске факультеты булып тора). Адрес: Псков, Ленин м., 2.
# Финанс-икътисад факультеты — 2015 елдан. Адрес: Псков, Л. Толстой ур., 4, корп. 2.
# Хокук факультеты -— 2009 елдан. Адрес: Псков, Красноармейская ур., 1.
# Медицина факультеты — 2019 елдан. Адрес: Псков, Советская ур., 21.
Шулай ук 1 факультетара кафедра да бар: физик культура бүлеге<ref name="структура ПсковГУ"/>.
== Аспирантура ==
Югары квалификацияле фәнни-педагогик кадрлар әзерләү 21 фәнни белгечлек буенча алып барыла.
== Галерея ==
<gallery perrow="4" widths="200" heights="200">
Файл:Псковский государственный университет - panoramio.jpg|
</gallery>
== Танылган шәхесләр ==
=== Ректорлар ===
=== Укытучылар ===
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q4383015. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p108/Q4383015/p580:башлау,p108/Q4383015/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p69,p106,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! әлма-матер
! һөнәр төре
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
|
|
| ''[[:d:Q55104287|S. M. Gluskina]]''
| data-sort-value="1917" | 1917-07-10
| [[Парычы]]
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1997" | 1997-10-11
| ''[[:d:Q152436|Kfar Saba]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q18786097|Tatyana Nikitina]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-11-06
|
| ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[галим]]
|
|
|-
| 2013
|
| ''[[:d:Q113654705|Vladimir Labankov]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-02-27
| [[Тарту]]
| ''[[:d:Q2177111|Н. И. Пирогов исемендәге Россия илкүләм тикшеренү медицина университеты]]''
|
|
|
|-
| 2019
|
| ''[[:d:Q125423994|Natalia Anatolyevna Ilyina]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-12-23
| ''[[:d:Q4239442|Krasny Gulyay]]''
| [[И. Н. Ульянов исемендәге Сембер дәүләт педагогия университеты|Илья Николаевич Ульянов исемендәге Сембер дәүләт педагогия университеты]]<br/>[[Сембер дәүләт университеты|Сембер ил үнивирситите]]
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
=== Тәмамлаучылар ===
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q4383015. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p69/Q4383015/p580:башлау,p69/Q4383015/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
| 2010
| 2013
| ''[[:d:Q104537558|Ludmila Savitskaya]]''
| data-sort-value="1991" | 1991-01-22
| [[Силламәе]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
|
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмә ==
{{Reflist|2}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
* [http://www.pskgu.ru/ Псков дәүләт университеты]
== Шулай ук карагыз ==
{{Портал|Мәгариф|Россия Федерациясе}}
* [[Россия югары уку йортлары исемлеге]]
[[Төркем:Россия университетлары]]
[[Төркем:Псков]]
[[Төркем:2010 елда нигезләнгән уку йортлары]]
[[Төркем:Әлифба буенча университетлар]]
p8amh522fjnkqd3xjb6b2vkdn9ibu7l
Ерак Көнчыгыш федераль университеты
0
389394
5963320
5936198
2026-06-15T11:45:20Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963320
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Ерак Көнчыгыш федераль университеты''' ({{lang-ru|Дальневосточный федеральный университет}}) — [[Диңгез буе крае]]ның административ үзәге [[Владивосток]] шәһәрендә урнашкан [[югары уку йорты]]. 2011 елда 4 югары уку йортын ([[Владивосток]]тагы: Ерак Көнчыгыш дәүләт университетын, Тын океан дәүләт икътисад университетын, Ерак Көнчыгыш дәүләт техник университетын, [[Уссурийск]]идагы: Уссурийск дәүләт педагогика институтын) берләштерү юлы белән оештырылган. Уку йортының тарихы 1899 елда Владивостокта оешкан Көнчыгыш институты тарихыннан башлап исәпләнә<ref>''Еланцева О. П.'' [https://cyberleninka.ru/article/n/sovershenno-novoe-uchrezhdenie-i-neizvedannoe-delo-k-istorii-stanovleniya-vostochnogo-instituta-vo-vladivostoke Совершенно новое учреждение и неизведанное дело: к истории становления Восточного института во Владивостоке.] Гуманитарный вектор. Серия: История, политология, 2012, выпуск=2</ref>. Россиянең [[Япония]] территориясендә аккредитацияләнгән филиалы булган бердәнбер югары уку йорты.
2013 елдан Русский утравында 2012 елгы [[Азия-Тын океан икътисади хезмәттәшлеге]] ({{lang-ru|АТЭС}}) саммитына махсус корылган бинада урнашкан.
== Тарих ==
* 1899 – 1918 — Көнчыгыш институты
* 1920 – 1930 — Дәүләт Ерак Көнчыгыш университеты
* 1943 – 1956 — Ерак Көнчыгыш дәүләт педагогика институты
* 1956 – 2008 — Ерак Көнчыгыш дәүләт университеты
СССР Министрлар Советының 1956 елның 29 августындагы 1211нче санлы карары нигезендә, Ерак Көнчыгыш дәүләт педагогика институты базасында 5 факультет (''физика-математика, тарих-филология, биология, медицина һәм роман-герман филологиясе'') составында ''Ерак Көнчыгыш дәүләт университеты'' торгызыла.
1957 елда табигать фәннәре-химия факультеты, 1958 елда тарих-хокук факультеты ачыла, медицина факультеты мөстәкыйль югары уку йорты — ''Владивосток дәүләт медицина институты'' булып аерылып чыга. 1964 елда океанология бүлеге булган геофизика факультеты ачыла. 2007 елда Ерак Көнчыгыш дәүләт университетында 39 меңнән артык студент укый, 4082 укытучы һәм хезмәткәр эшли. Университет 22 институттан, бер академиядән тора, 28 филиал һәм вәкиллек эшли.
* 2009 – {{х.в.}} — Ерак Көнчыгыш федераль университеты
[[Россия Хөкүмәте|Россия Федерациясе Хөкүмәтенең]] 2010 елның 2 апрелендәге 503-р санлы күрсәтмәсе белән, Ерак Көнчыгыш дәүләт университетының дәүләт-хокукый статусын үзгәртү юлы белән ''Ерак Көнчыгыш федераль университеты'' оештырыла.
2011 елның 27 гыйнварында [[Россия Федерациясенең мәгариф министрлыгы|Россия Федерациясенең мәгариф һәм фән министры]] Андрей Фурсенко дүрт вузны (Ерак Көнчыгыш федераль университетын, Ерак Көнчыгыш дәүләт техник университетын, Тын океан дәүләт икътисад университетын һәм Уссурийск дәүләт педагогика институтын) Ерак Көнчыгыш федераль университетына берләштерү турында боерыкка кул куя.
==Структура==
Ерак Көнчыгыш дәүләт университетын Ерак Көнчыгыш федераль университеты итеп үзгәртеп корган вакытта университет составына 27 институт, 1 академия, 47 факультет һәм бүлек, 159 кафедра, 400 дән артык үзәк һәм лаборатория кергән<ref>{{Cite web|url=http://dvgu.ru/struct/institute/|title=Институты и академии|website=ДВГУ|accessdate=2018-09-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090420162930/http://dvgu.ru/struct/institute/|archivedate=2009-04-20|deadlink=yes}}</ref>.
2020 елда Ерак Көнчыгыш федераль университеты составына 32 академик департамент һәм 65 кафедра, берләшкән 8 мәктәп һәм 1 институт (мәктәп) керә:
* Политехника инстиуты
* Биомедицина мәктәбе
* Сәнгатьләр һәм гуманитар фәннәр мәктәбе
* Табигать фәннәре мәктәбе
* Педагогика мәктәбе
* Көнчыгыш институты — төбәк һәм халыкара тикшеренүләр мәктәбе
* Юридик мәктәп
* Икътисад һәм менеджмент мәктәбе
* Санлы икътисад мәктәбе
2019 елга университетта 200 дән артык белем бирү программасы буенча укыту алып барыла, шулардан бакалавриат һәм белгечлек программалары саны — 100, магистратура — 70, аспирантура һәм докторантура белгечлекләре саны — 33<ref>{{Cite web|url=https://www.dvfu.ru/about/|title=Об университете|publisher=www.dvfu.ru|accessdate=2019-01-18}}</ref>.
2018/2019 уку елында вузда 74 илдән 3 500дән артык чит ил студенты белем алган. Шуларның 60 % ы — Азия-Тын океан регионы илләре гражданнары. Иң эре диаспораларны [[Кытай]], Корея ([[КХДР]], шулай ук [[Корея Республикасы]]), [[Һиндстан]] һәм [[БДБ]] илләреннән килгән студентлар тәшкил итә<ref>{{cite news|title=Иностранные студенты ДВФУ с размахом встретили Масленицу|url=https://www.dvfu.ru/news/student_life/foreign_students_of_the_university_in_a_big_way_met_a_carnival_/|accessdate=2019-05-17|publisher=Официальный сайт ДВФУ|date=2019-03-05}}</ref>.
== Филиаллар ==
* [[Арсеньев (шәһәр)|Арсеньев]] — ''2000 елда оештырылган''.
* [[Артём (шәһәр)|Артём]] — ''1998 елда оештырылган''.
* [[Зур Камень]] — ''2020 елда ябылган''
* [[Дальнегорск]] — ''2017 елдан вуз программасы бетерелгән''
* [[Дальнереченск]] — ''2006 елда оештырылган''
* [[Находка]] — ''2010 елда оештырылган''
* [[Уссурийск]]
* [[Хакодате]] (''[[Япония]]'')
* [[Петропавловск-Камчатский]] — ''2015 елда ябылган''
*
== Шәхесләр ==
=== Ректорлар ===
'''Көнчыгыш институты'''
* 1899-1903 ― {{тәрҗемә ителмәгән 5|Алексей Позднеев||ru|Позднеев, Алексей Матвеевич}}
* 1904-1906 ― {{тәрҗемә ителмәгән 5|Дмитрий Позднеев||ru|Позднеев, Дмитрий Матвеевич}}
* 1906-1917 ― [[Аполлинарий Рудаков]]
* 1917-1919 ― ???
'''Дәүләт Ерак Көнчыгыш университеты'''
* 1919-1922 ― {{тәрҗемә ителмәгән 5|Григорий Подставин||ru|Подставин, Григорий Владимирович}}
* 1922-1923 ― {{тәрҗемә ителмәгән 5|Евгений Спальвин||ru|Спальвин, Евгений Генрихович}}
* 1923-1925 ― ???
* 1925-1928 ― {{тәрҗемә ителмәгән 5|Виктор Вологдин||ru|Вологдин, Виктор Петрович}}
* 1928-1930 ― {{тәрҗемә ителмәгән 5|Виктор Абрамович||ru|Абрамович, Виктор Львович}}
'''В. В. Куйбышев ис. Ерак Көнчыгыш политехника институты'''
* 1930-1937 ― Виктор Абрамович
* 1937-1939 — [[Михаил Озеров]]
* ????-???? ― ???
* ????-1973 — Мстислав Морозов
* 1973-1984 — {{тәрҗемә ителмәгән 5|Борис Титаев||ru|Титаев, Борис Феодосьевич}}
* 1984-1992 — {{тәрҗемә ителмәгән 5|Николай Храпатый||ru|Храпатый, Николай Григорьевич}}
'''Ерак Көнчыгыш дәүләт техник университеты'''
* 1992-2007 — {{тәрҗемә ителмәгән 5|Геннадий Турмов||ru|Турмов, Геннадий Петрович}}
* 2007-2010 — {{тәрҗемә ителмәгән 5|Анвир Фаткулин||ru|Фаткулин, Анвир Амрулович}}
'''Владивосток дәүләт педагогика институты'''
* 1943-1956 — ???
'''Ерак Көнчыгыш дәүләт университеты'''
* 1956-1959 — {{тәрҗемә ителмәгән 5|Григорий Куцый||ru|Куцый, Григорий Семёнович}}
* 1960-1962 — {{тәрҗемә ителмәгән 5|Онуфрий Андрющенко||ru|Андрющенко, Онуфрий Несторович}}
* 1962-1968 — {{тәрҗемә ителмәгән 5|Борис Казанский||ru|Казанский, Борис Николаевич}}
* 1969-1975 — {{тәрҗемә ителмәгән 5|Георгий Унпелев||ru|Унпелев, Георгий Александрович}}
* 1976-1988 — {{тәрҗемә ителмәгән 5|Виктор Горчаков||ru|Горчаков, Виктор Васильевич}}
* 1988-1990 — {{тәрҗемә ителмәгән 5|Виктор Глущенко||ru|Глущенко, Виктор Юрьевич}}
* 1990-2010 — {{тәрҗемә ителмәгән 5|Владимир Курилов||ru|Курилов, Владимир Иванович}}
'''Ерак Көнчыгыш совет сәүдә институты / Ерак Көнчыгыш коммерция институты / Ерак Көнчыгыш дәүләт икътисад һәм идарә академиясе / Тын океан дәүләт икътисад университеты'''
* 1968-1992 — ????
* 1992-2010 — Виктор Белкин<ref>[https://jem.dvfu.ru/index.php/jem/pages/view/editor-in-chief Главный редактор]. Известия Дальневосточного федерального университета. Экономика и Управление. </ref>
'''Ерак Көнчыгыш федераль университеты'''
* [[2010]]-[[2012]] — {{тәрҗемә ителмәгән 5|Владимир Миклушевский||ru|Миклушевский, Владимир Владимирович}}
* [[2012]]-[[2012]] — Игорь Ватулин ({{comment|в.б.|вазифа башкаручы}})
* [[2012]]-[[2016]] — {{тәрҗемә ителмәгән 5|Сергей Иванец||ru|Иванец, Сергей Владимирович}}
* [[2016]]-[[2016]] — Владимир Николаев
* [[2016]]-[[2021]] — {{тәрҗемә ителмәгән 5|Никита Анисимов||ru|Анисимов, Никита Юрьевич}}
* [[2021]]-{{CURRENTYEAR}} — {{тәрҗемә ителмәгән 5|Борис Коробец||ru|Коробец, Борис Николаевич}}
=== Укытучылар ===
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q702303. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p108/Q702303/p580:башлау,p108/Q702303/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p69,p106,p373,p570}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! әлма-матер
! һөнәр төре
! Викиҗыентыктагы төркем
! үлем датасы
|-
|
|
| ''[[:d:Q18148038|Ефим Чепурковский]]''
| data-sort-value="1871" | 1871-02-01
| [[Киев]]
| ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''
| ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q21272406|палеоантрополог]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q10429346|библиограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="1950" | 1950
|-
| 1923
| 1930
| ''[[:d:Q28007501|Борис Зубарев]]''
| data-sort-value="1875" | 1875-04-20
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''
|
| data-sort-value="1952" | 1952-07-15
|-
|
|
| ''[[:d:Q2826187|Африкан Криштофович]]''
| data-sort-value="1885" | 1885-10-27
| ''[[:d:Q4243056|Крыштоповка авылы]]''
| ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''
| ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| [[:commons:Category:Afrikan Krishtofovich|Afrikan Krishtofovich]]
| data-sort-value="1953" | 1953-11-08
|-
| 1923
| 1931
| ''[[:d:Q130369798|Владимир Савич]]''
| data-sort-value="1885" | 1885
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт урман-техник университеты|Сергей Миронович Киров исемендәге Санкт-Петербург дәүләт урман-техник университеты]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
|
| data-sort-value="1965" | 1965
|-
|
|
| ''[[:d:Q728476|Евгений Поливанов]]''
| data-sort-value="1891" | 1891-02-28
| [[Смоленск]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q15976717|социолингвист]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| [[:commons:Category:Yevgeny Polivanov|Yevgeny Polivanov]]
| data-sort-value="1938" | 1938-01-25
|-
|
|
| ''[[:d:Q130224576|Валентина Болотова]]''
| data-sort-value="1894" | 1894
|
| ''[[:d:Q4129793|Югары хатын-кызлар авыл хуҗалыгы курслары]]''<br/>''[[:d:Q1531782|Климент Аркадьевич Тимирязев исемендәге Мәскәү авыл хуҗалыгы академиясе]]''
| ''[[:d:Q19961388|геоботаник]]''
|
| data-sort-value="1982" | 1982
|-
|
|
| ''[[:d:Q64877554|Геннадий Татур]]''
| data-sort-value="1902" | 1902-01-23
| [[Минск]]
| ''[[:d:Q499220|Ерак Көнчыгыш дәүләт техник университеты]]''<br/>Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="1979" | 1979-06-07
|-
| 1959
|
| ''[[:d:Q130251658|Игнатий Беликов]]''
| data-sort-value="1903" | 1903
|
|
| ''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]''
|
| data-sort-value="1985" | 1985
|-
| 1958
| 1966
| ''[[:d:Q47037147|Андрей Соболев]]''
| data-sort-value="1904" | 1904-12-19
| [[Житомир]]
| ''[[:d:Q492766|Нижгар ил үнивирситите]]''
| ''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''<br/>''[[:d:Q27497422|гельминтолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="1966" | 1966-11-04
|-
|
| 1962
| ''[[:d:Q3917607|Онуфрий Андрющенко]]''
| data-sort-value="1907" | 1907-06-24
| [[Киев өлкәсе]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
|
| data-sort-value="1991" | 1991
|-
|
|
| ''[[:d:Q28500178|Виктор Никитин]]''
| data-sort-value="1910" | 1910
|
| ''[[:d:Q4196666|Иваново дәүләт химия-технология университеты]]''
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1982" | 1982-01-29
|-
| 1931<br/>1937
| 1934<br/>1939
| [[Иван Шапошников]]
| data-sort-value="1911" | 1911-07-25
| [[Олександрия]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[:commons:Category:Ivan G Shaposhnikov|Ivan G Shaposhnikov]]
| data-sort-value="2000" | 2000-07-13
|-
|
|
| ''[[:d:Q4216513|Михаил Касаткин]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-11-03
| ''[[:d:Q4372997|Porechsky Uyezd]]''
| ''[[:d:Q15628703|СБКФ ҮК каршындагы Югары фирка мәктәбе]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
| data-sort-value="2000" | 2000-09-28
|-
|
|
| ''[[:d:Q127428811|Нина Органова]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-12-21
| ''[[:d:Q23839383|Baykur]]''
| ''[[:d:Q499220|Ерак Көнчыгыш дәүләт техник университеты]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
| [[:commons:Category:Nina Mikhaylovna Organova|Nina Mikhaylovna Organova]]
| data-sort-value="2007" | 2007-02-02
|-
|
|
| ''[[:d:Q28500360|Алла Прияткина]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-10-05
| [[Владивосток]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2025" | 2025-01-13
|-
|
|
| ''[[:d:Q4169158|Николай Дубинин]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-03-05
| [[Зелёновка]]
|
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
|
| data-sort-value="2008" | 2008-01-30
|-
|
|
| ''[[:d:Q4249189|Oleg Kusakin]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-07-12
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q16868721|carcinologist]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
|
| data-sort-value="2001" | 2001-08-21
|-
|
|
| ''[[:d:Q29358635|Нина Берёзкина]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-02-20
| [[Черниговка (Диңгез буе крае)|Черниговка]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1999" | 1999-11-25
|-
|
|
| ''[[:d:Q19908892|Элеонора Ермакова]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-10-16
| [[Владивосток]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2014" | 2014-12-22
|-
|
|
| ''[[:d:Q20742435|Феликс Лихт]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-10-19
| [[Кирмәнчек]]
| ''[[:d:Q1097810|Молдова дәүләт университеты]]''
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2006" | 2006-02-08
|-
| 1972
|
| ''[[:d:Q4125778|Николай Воронцов]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-01-01
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4146678|Гнесиннар ис. дәүләт музыка укуханәсе]]''<br/>''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q3578589|әйләнә-тирә мохит саклаучысы]]''<br/>''[[:d:Q3126128|генетик]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q15839134|эколог]]''
| [[:commons:Category:Nikolay Vorontzov|Nikolay Vorontzov]]
| data-sort-value="2000" | 2000-03-03
|-
|
|
| ''[[:d:Q21643897|Владимир Пикуль]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-11-02
| [[Уссурийск]]
| ''[[:d:Q499220|Ерак Көнчыгыш дәүләт техник университеты]]''
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2015" | 2015-05-28
|-
|
|
| ''[[:d:Q18634212|Виктор Глущенко]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-05-14
| [[Чапаевск]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
|
| data-sort-value="2015" | 2015-02-06
|-
|
|
| ''[[:d:Q19614041|Давид Бродянский]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-10-24
| [[Житомир]]
| ''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-04-13
|-
|
|
| ''[[:d:Q28477069|Виктор Сонин]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-07-26
| ''[[:d:Q27560030|Крутогоровский бистәсе]]''
| ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2016" | 2016-10-12
|-
| 1983
| 1984
| ''[[:d:Q4237774|Валентин Красилов]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-12-01
| [[Киев]]
| ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''
| ''[[:d:Q16063497|эволюционист]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q30059961|палеоботаник]]''<br/>''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''
|
| data-sort-value="2015" | 2015-02-10
|-
| 1962
| 1965
| ''[[:d:Q18635012|Селиванов, Валерий Владимирович]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-05-28
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2011" | 2011
|-
|
|
| ''[[:d:Q47886244|Геннадий Кувшинов]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-04-03
| [[Владивосток]]
| ''[[:d:Q499220|Ерак Көнчыгыш дәүләт техник университеты]]''
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2018" | 2018-02-05
|-
| 1966
| 1975
| ''[[:d:Q65199571|Ирина Чупис]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-03-30
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-11-22
|-
|
|
| ''[[:d:Q4060197|Виктор Акуличев]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-01-31
| ''[[:d:Q145957|Шпола]]''
| ''[[:d:Q85449|Киев политехника институты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| data-sort-value="2022" | 2022-02-26
|-
|
|
| ''[[:d:Q15066690|Юрий Журавлёв]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-02-24
| [[Амурдагы Николаевск]]
| ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
|
|
|-
| 1965<br/>1979<br/>1984
| 1978<br/>1993
| ''[[:d:Q47037278|Олег Белогуров]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-12-10
| [[Ейск]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''
|
| data-sort-value="1993" | 1993-12-31
|-
|
|
| ''[[:d:Q55411253|Нелли Мизь]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-07-19<br/>1939
|
| ''[[:d:Q499220|Ерак Көнчыгыш дәүләт техник университеты]]''
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q64822023|Алла Шевелёва]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-06-25
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4145976|Виктор Горчаков]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-11-11
| [[Артём (шәһәр)|Артём шәһәре]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15068452|Владимир Касьянов]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-01-04
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q4086904|Санкт-Петербург дәүләт университетының биология факультеты]]''
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
|
| data-sort-value="2005" | 2005-10-01
|-
|
|
| ''[[:d:Q17617392|Надежда Христофорова]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-10-30
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| ''[[:d:Q15839134|эколог]]''
|
| data-sort-value="2024" | 2024-03-07
|-
|
|
| ''[[:d:Q77569621|Галина Казачун]]''
| data-sort-value="1940" | 1940s
| [[Амур өлкәсе]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28500611|Елена Стародумова]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-06-30
| [[Будённовск|Будённовск шәһәре]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16702301|Валентин Стоник]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-12-04
| [[Владивосток]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты<br/>''[[:d:Q112107737|Ерак Көнчыгыш дәүләт университеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q64781907|Виталий Вовна]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-01-18
| [[Уссурийск]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[:commons:Category:Vitaliy Vovna|Vitaliy Vovna]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28500612|Валерий Старожилов]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-07-11
| [[Нежино]]
| ''[[:d:Q499220|Ерак Көнчыгыш дәүләт техник университеты]]''
| ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4417091|Валентин Сергиенко]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-08-18
| ''[[:d:Q3831496|Яковлевка районы]]''
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q41597115|Леонид Наумов]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-07-07
| ''[[:d:Q733829|Ростов районы]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2019" | 2019-08-03
|-
|
|
| [[Елена Лыкова]]
| data-sort-value="1944" | 1944-10-30
| [[Владивосток]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4416775|Александр Сергеев]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-12-08
| [[Аксай (Ростов өлкәсе)|Аксай]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| ''[[:d:Q462390|доцент]]''
|
| data-sort-value="2013" | 2013-01-01
|-
|
|
| [[Петр Бакланов]]
| data-sort-value="1946" | 1946-07-05
| [[Фёдоровка районы (Башкортстан)|Фёдоровка районы]]
| ''[[:d:Q1965825|МДУның география факультеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''
|
| data-sort-value="2023" | 2023-10-31
|-
|
|
| ''[[:d:Q84720862|Виталий Совастеев]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-01-09
| [[Уссурийск]]
|
|
|
| data-sort-value="2016" | 2016-12-03
|-
|
|
| ''[[:d:Q4248334|Владимир Курилов]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-05-25
| [[Троицкое (Диңгез буе крае)|Троицкое]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q48954386|Александр Косолапов]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-11-25
|
|
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| [[Дмитрий Карев (1949)|Дмитри Карев]]
| data-sort-value="1949" | 1949-12-25
| [[Уфа]]
| ''[[:d:Q4304158|Мәскәү тарих-архив институты]]''<br/>''[[:d:Q2986673|Янка Купала исемендәге Гродно дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-10-07
|-
|
|
| ''[[:d:Q15064696|Пётр Бровко]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-06-26
| ''[[:d:Q4196917|Иваньков авылы]]''
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q22918682|Юрий Зонов]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-08-15
| [[Владивосток]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q39381815|Юрий Щипунов]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-03-01
| [[Чиләбе]]
| ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18634096|Виктор Богатов]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-05-16
| [[Тверь]]
| ''[[:d:Q4453265|Тверь дәүләт университеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q39389496|Владимир Дубинин]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-06-02
| [[Владивосток]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| [[математик]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60832739|Сергей Ячин]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-03-06
|
|
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4254511|Виктор Ларин]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-08-15
| [[Владивосток]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| [[галим]]
|
|
|-
| 2014
|
| ''[[:d:Q18634198|Борис Гельцер]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-03-08
| [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]]
| ''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q66386557|Юрий Хотимченко]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-02-25
| [[Белогорск (Амур өлкәсе)|Белогорск]]
| ''[[:d:Q2324453|Тын океан дәүләт медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q4915128|биомедик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q70252053|Сергей Крыжановский]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-11-12
| [[Владивосток]]
| ''[[:d:Q2324453|Тын океан дәүләт медицина университеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18244536|Владимир Кузнецов]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-01-06
| [[Adler]]
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30116908|Светлана Дударёнок]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-12-16
| [[Дальнереченск]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Svetlana Dudarenok|Svetlana Dudarenok]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21641371|Владимир Макаров]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-11-05
| ''[[:d:Q4108675|Югары Згид бистәсе]]''
| ''[[:d:Q499220|Ерак Көнчыгыш дәүләт техник университеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q39394604|Александр Саранин]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-05-06
| ''[[:d:Q1474150|Порккала ярымутравы]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q75169176|Сергей Врадий]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-02-03
|
| ''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65135023|Павел Кику]]''
| data-sort-value="1956" | 1956
|
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2022" | 2022-04-10
|-
| 1980
|
| ''[[:d:Q131100606|Владимир Верхоляк]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-04-03
| [[Кривой Рог]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q19829994|Корея белгече]]''
|
|
|-
| 2000-01-01
|
| ''[[:d:Q18634121|Виктор Булгаков]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-07-03
| [[Арсеньев (шәһәр)]]
| ''[[:d:Q4154234|Ерак Көнчыгыш дәүләт медицина университеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q39392022|Александр Щербатюк]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-08-12
| [[Артём (шәһәр)|Артём шәһәре]]
|
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q40012882|Иван Тананаев]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-08-31
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4497731|МДУның химия факультеты]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55825771|Александр Лобычев]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-04-26
| ''[[:d:Q1103108|Кабанск районы]]''
|
|
|
| data-sort-value="2018" | 2018-07-18
|-
|
|
| ''[[:d:Q4224942|Сергей Князев]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-02-15
| [[Павловский Посад]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты<br/>''[[:d:Q112107737|Ерак Көнчыгыш дәүләт университеты]]''
| [[галим]]
| [[:commons:Category:Sergey Knyazev|Sergey Knyazev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65132230|Сергей Осипов]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-05-23
|
|
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q76967319|Дмитрий Лихарев]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-10-21
| [[Уссурийск]]
| ''[[:d:Q18407712|Ерак Көнчыгыш федераль университетының Педагогика мәктәбе]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4237406|Николай Крадин]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-04-17
| ''[[:d:Q1244168|Онохой бистәсе]]''
| [[Иркутск дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17146232|Борис Ламаш]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-06-15
| [[Спасск-Дальний]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2014" | 2014-05-27
|-
|
|
| ''[[:d:Q4057979|Андрей Адрианов]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-01-02
| [[Данилов (шәһәр)]]
| ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]''
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q3640160|диңгез биологы]]''
| [[:commons:Category:Andrei Adrianov|Andrei Adrianov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4068524|Константин Арановский]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-11-19
| [[Корсаков (шәһәр)]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты<br/>''[[:d:Q112107737|Ерак Көнчыгыш дәүләт университеты]]''
| [[хокук белгече]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4201189|Иннокентий]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-11-17
| ''[[:d:Q19915906|Успеновка авылы]]''
| ''[[:d:Q4376232|Изге Тихон Православ гуманитар университеты]]''<br/>Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55102063|Инесса Дюйзен]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-06-30
| [[Находка]]
|
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56433150|Михаил Щелканов]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-01-25
| [[Екатеринбург]]
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''<br/>Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| ''[[:d:Q15634281|вирусолог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65146398|Алексей Чернышев]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-10-24
| [[Владивосток]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21856924|Илья Докучаев]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-08-28
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''<br/>''[[:d:Q16634975|Высшая религиозно-философская школа]]''<br/>[[Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясе]]<br/>''[[:d:Q4154244|Ерак Көнчыгыш дәүләт тимер юллар университеты]]''
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55103721|Роман Ромашко]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-01-13
| [[Владивосток]]
| ''[[:d:Q56837|«МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q85681857|Кирилл Стегний]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-11-08
| [[Владивосток]]
| ''[[:d:Q2324453|Тын океан дәүләт медицина университеты]]''
|
|
|
|-
| 2012-11-01
| 2012-12-31
| ''[[:d:Q57168343|Мөхәммәд Рамадан]]''
| data-sort-value="1974" | 1974
| ''[[:d:Q140304|Zagazig]]''
| ''[[:d:Q51985|Берлин техника университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55168143|Александр Каганский]]''
| data-sort-value="1975" | 1975
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q390551|АКШ милли сәламәтлек саклау институтлары]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q15839206|молекуляр биолог]]''<br/>''[[:d:Q15839136|цитолог]]''<br/>''[[:d:Q3126128|генетик]]''
|
| data-sort-value="2020" | 2020-12-19
|-
| 2016
| 2021
| ''[[:d:Q28495535|Никита Анисимов]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-02-20
| [[Химки]]
| ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''
| [[галим]]
| [[:commons:Category:Nikita Anisimov|Nikita Anisimov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q43426733|Фёдор Войтоловский]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-04-13
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| [[:commons:Category:Fyodor Voitolovsky|Fyodor Voitolovsky]]
|
|-
| 2000
| 2013
| ''[[:d:Q27908338|Василий Баженов]]''
| data-sort-value="1980" | 1980s
|
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
|
|
|-
| 2008<br/>2011
| 2019
| ''[[:d:Q37378033|Кирилл Голохваст]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-01-12
| [[Белогорск (Амур өлкәсе)|Белогорск]]
| ''[[:d:Q4064568|Амур дәүләт медицина академиясе]]''<br/>Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18785994|Феликс Ажимов]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-06-12
| [[Владивосток]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| [[галим]]
|
|
|-
| 2007-10-01
| 2015-04-10
| ''[[:d:Q21393867|Маргарита Пономаренко]]''
|
|
| [[Россия фәннәр академиясе]]<br/>''[[:d:Q4497356|Херсон дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2004
|
| ''[[:d:Q25440270|Владимир Мордухович]]''
|
|
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-09
| 2019-06
| ''[[:d:Q37839447|Андрей Марахонов]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q19908469|Россия медицина фәннәре академиясенең Медико-генетик тикшеренүләр үзәге]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q39631951|Наталья Жукова]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q3640160|диңгез биологы]]''
|
|
|-
| 2011
|
| ''[[:d:Q43348173|Максим Хотимченко]]''
|
|
| ''[[:d:Q2324453|Тын океан дәүләт медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q47102742|Ирина Екимова]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''
|
|
|-
| 2012-09-01
| 2012-12-01
| ''[[:d:Q47416636|Борис Балакин]]''
|
|
| ''[[:d:Q204457|Берген университеты]]''<br/>''[[:d:Q56837|«МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016-08
| 2018-07
| ''[[:d:Q56756164|Лука Маркезини]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56958756|Игорь Брюховецкий]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2014
|
| ''[[:d:Q57946463|Виктор Нечаев]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2002
| 2019
| ''[[:d:Q58389221|Сергей Осипов]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q59830558|Александр Самардак]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016
|
| ''[[:d:Q59833807|Константин Фролов]]''
|
|
| ''[[:d:Q30263219|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Геология институты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018
|
| ''[[:d:Q59833810|Игорь Александров]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60398737|Нина Санина]]''
|
|
| ''[[:d:Q1807470|Воронеж дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2018-02-18
|
| ''[[:d:Q62853023|Александр Вагнер]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2014-04-02
| 2016-12-30
| ''[[:d:Q67493502|Луис Йарзабал]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 1990-09-01<br/>1988-09-01<br/>1987-01-14
| 2006-06-17<br/>1990-09-01<br/>1988-09-01
| ''[[:d:Q73040927|Марат Гайфуллин]]''
|
|
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 1992-01-01
|
| ''[[:d:Q77352310|Игорь Львов]]''
|
|
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2003-07-01
|
| ''[[:d:Q78684576|Дең-Хуаң Су]]''
|
|
| ''[[:d:Q32746|Тәйвән милли университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 1998
|
| ''[[:d:Q80551166|Роман Ромашко]]''
|
|
| ''[[:d:Q16655664|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Автоматика һәм идарә процесслары институты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2013-04-02
|
| ''[[:d:Q82533209|Евгений Нурминский]]''
|
|
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2011
| 2019-09
| ''[[:d:Q84211548|Алексей Смирнов]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
| 2021-08-13
|
| ''[[:d:Q85585937|Владимир Силантьев]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016<br/>2012<br/>2022-10<br/>2021-09
| 2021-09<br/>2016<br/>2023-08<br/>2022-08
| ''[[:d:Q85621905|Василий Цыганков]]''
|
|
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2007-09-01
|
| ''[[:d:Q85817569|Павел Петров]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q87017470|Алексей Огнев]]''
|
|
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2008-02
|
| ''[[:d:Q87106272|Алексей Михалюк]]''
|
|
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2013
|
| ''[[:d:Q87928684|Елена Лещенко]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q88064124|Дмитрий Павлов]]''
|
|
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q88246431|Кирилл Косилов]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 1990-08
|
| ''[[:d:Q88320519|Константин Нефедев]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2015-10
|
| ''[[:d:Q88351756|Эдуард Токар]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q88487759|Ольга Шакирова]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2012-01-09
| 2019-07-01
| ''[[:d:Q88687215|Илья Курбатов]]''
|
|
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2013-02-11
|
| ''[[:d:Q89255630|Юлия Гайнуллина]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2016-09-23
|
| ''[[:d:Q89345961|Константин Пикула]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2013-09-01
|
| ''[[:d:Q89432705|Алексей Козлов]]''
|
|
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2010-02-01
|
| ''[[:d:Q89432707|Александр Давыденко]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2009-12-05
|
| ''[[:d:Q89995814|Сергей Тихонов]]''
|
|
| ''[[:d:Q112107737|Ерак Көнчыгыш дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2015-12-04<br/>2022-07-01<br/>2020-09-14
| 2020-06-30<br/>2022-06-30
| ''[[:d:Q89995816|Денис Косьянов]]''
|
|
| ''[[:d:Q16708454|Украина илкүләм фәннәр академиясенең Монокристаллар институты]]''<br/>''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2015
| 2019
| ''[[:d:Q90229824|Эдуардас Цицинскас]]''
|
|
| [[Себер дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2015-01-01<br/>2021-11-11
|
| ''[[:d:Q91582369|Евгений Папынов]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2020
|
| ''[[:d:Q91817603|Олеся Бубновская]]''
|
|
| ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q91900423|Максим Донец]]''
|
|
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2002-09-01
|
| ''[[:d:Q92128208|Елена Чернова]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2017-02-01<br/>2019-02-01<br/>2012-03-01
| 2020-02-01
| ''[[:d:Q92753053|Пётр Андрющенко]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2009-09
|
| ''[[:d:Q92764970|Галина Третьякова]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q98177921|Александр Чеботарёв]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2015-07<br/>2007-02
| 2015-12<br/>2008-02
| ''[[:d:Q100532152|Павел Никифоров]]''
|
|
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102344740|Алёна Степанова]]''
|
|
| ''[[:d:Q112107737|Ерак Көнчыгыш дәүләт университеты]]''
| [[математик]]
|
|
|-
| 2018-09-18
|
| ''[[:d:Q104687020|Антонина Клименко]]''
|
|
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2015-09-01<br/>2001
| 2017-12-31<br/>2015
| ''[[:d:Q104754515|Эдуард Илин]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
=== Тәмамлаучылар ===
{{seealso|Төркем:Ерак Көнчыгыш дәүләт университетын тәмамлаучылар}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q702303. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p69/Q702303/p580:башлау,p69/Q702303/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p106,p108,p373,p570}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! һөнәр төре
! эш урыны
! Викиҗыентыктагы төркем
! үлем датасы
|-
|
|
| ''[[:d:Q12078330|Кость Андрущенко]]''
| data-sort-value="1883" | 1883-12-25
| [[Киев]]
| ''[[:d:Q15255771|синолог]]''
|
|
| No/unknown value
|-
|
|
| ''[[:d:Q3435286|Робер Гихенёф]]''
| data-sort-value="1899" | 1899-03-08
| ''[[:d:Q270230|Парижның 8 нче округы]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q860918|эсперантист]]''<br/>[[язучы]]
| [[И.В. Сталин исемендәге Көнчыгыш хезмәт ияләренең коммунистик университеты]]
|
| data-sort-value="1986" | 1986-11-06
|-
|
| 1923
| ''[[:d:Q4220632|Роман Ким]]''
| data-sort-value="1899" | 1899-07-20
| [[Владивосток]]
| ''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q2314719|разведчик]]''<br/>''[[:d:Q15991218|Япония белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q9352089|разведчик]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
|
|
| data-sort-value="1967" | 1967-05-14
|-
|
|
| ''[[:d:Q64877554|Геннадий Татур]]''
| data-sort-value="1902" | 1902-01-23
| [[Минск]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q3608706|Крывый Риһ милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q815268|Беларус милли техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q499220|Ерак Көнчыгыш дәүләт техник университеты]]''<br/>Ерак Көнчыгыш федераль университеты<br/>''[[:d:Q55582466|Беларус милли техника университетының Машиналар төзелеше факультеты]]''
|
| data-sort-value="1979" | 1979-06-07
|-
|
|
| ''[[:d:Q123092085|Георгий Пономаренко]]''
| data-sort-value="1903" | 1903
| [[Кукан]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q7498982|РФА океанбелем институты]]''<br/>''[[:d:Q12130131|Диңгез гидрофизикасы институты]]''
|
| data-sort-value="1984" | 1984
|-
|
|
| ''[[:d:Q101429573|Иван Дружинин]]''
| data-sort-value="1904" | 1904-09-26
| ''[[:d:Q28483440|Kopun]]''
|
| ''[[:d:Q4304086|Мәскәү дәүләт өлкә университеты]]''<br/>''[[:d:Q1964642|Кыргыз милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q4314799|Кыргызстан Республикасы милли фәннәр академиясе]]''
|
| data-sort-value="1988" | 1988
|-
|
| 1930
| ''[[:d:Q110990625|Митрофан Бонь]]''
| data-sort-value="1906" | 1906-06-04
| [[Амур өлкәсе (Россия империясе)|Амур өлкәсе (Русия империясе)]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q39158|Көнчыгыш Кытай тимер юлы]]''<br/>''[[:d:Q4258144|Александр Сергеевич Пушкин исемендәге Ленинград дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''<br/>[[Көньяк-Урал дәүләт гуманитар-педагогика университеты|Көньяк Урал дәүләт педагогика һәм гуманитар фәннәр университеты]]<br/>''[[:d:Q12158687|Антон Семёнович Макаренко исемендәге Сумы дәүләт педагогика университеты]]''<br/>''[[:d:Q12114710|Кривой Рог дәүләт педагогика университеты]]''
|
| No/unknown value
|-
|
|
| ''[[:d:Q70253397|Яков Балбачан]]''
| data-sort-value="1907" | 1907-04-07
| [[Краснодар]]
|
|
|
| data-sort-value="1971" | 1971-01-11
|-
|
| 1931
| ''[[:d:Q92764045|Евгения Пигулевская]]''
| data-sort-value="1909" | 1909-04-02
| [[Иркутск]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q15991218|Япония белгече]]''<br/>''[[:d:Q19829994|Корея белгече]]''
| ''[[:d:Q4201604|ССҖБ ФА Дөнья хуҗалыгы һәм дөнья сәясәте институты]]''<br/>''[[:d:Q4201836|Россия фәннәр академиясенең Икътисад институты]]''<br/>''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]''
|
| data-sort-value="1991" | 1991-01-04
|-
|
| 1934
| [[Иван Шапошников]]
| data-sort-value="1911" | 1911-07-25
| [[Олександрия]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>Ерак Көнчыгыш федераль университеты<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Ivan G Shaposhnikov|Ivan G Shaposhnikov]]
| data-sort-value="2000" | 2000-07-13
|-
|
|
| ''[[:d:Q21105299|Александр Маловичко]]''
| data-sort-value="1911" | 1911-12-12
| ''[[:d:Q4107785|Верещаки авылы]]''
| ''[[:d:Q12094958|геофизик]]''
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]
|
| data-sort-value="1996" | 1996-08-30
|-
|
|
| ''[[:d:Q4293926|Александр Мин]]''
| data-sort-value="1915" | 1915
| [[Диңгез буе өлкәсе]]
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
|
| data-sort-value="1944" | 1944-07-09
|-
|
|
| ''[[:d:Q4452136|Юрий Тарский]]''
| data-sort-value="1920" | 1920-12-14
| [[Ула (агрошәһәрчек)|Ула]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
|
|
|-
|
| 1949
| ''[[:d:Q12115460|Вячеслав Кудин]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-02-19
| ''[[:d:Q4455853|Терлица авылы]]''
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q17391605|кинематограф теоретигы]]''<br/>''[[:d:Q21550346|aesthetician]]''
| ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q4220226|И. К. Карпенко-Карый исемендәге Киев илкүләм театр, кино һәм телевидение университеты]]''<br/>''[[:d:Q61376233|Украина милли педагогика фәннәре академиясенең Иван Зязюн исемендәге Педагогика белеме һәм олыларга белем бирү институты]]''
|
| data-sort-value="2018" | 2018-12-10
|-
|
|
| ''[[:d:Q28500360|Алла Прияткина]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-10-05
| [[Владивосток]]
| [[галим]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
|
| data-sort-value="2025" | 2025-01-13
|-
|
|
| ''[[:d:Q4536897|Евгений Яковлев]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-05-08
| [[Вышний Волочёк|Вышний Волочёк шәһәре]]
| [[фәлсәфәче]]
| ''[[:d:Q1614474|Волгоград дәүләт социаль-педагогик университет]]''
|
| data-sort-value="2003" | 2003-12-15
|-
|
|
| ''[[:d:Q29358635|Нина Берёзкина]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-02-20
| [[Черниговка (Диңгез буе крае)|Черниговка]]
| [[галим]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
|
| data-sort-value="1999" | 1999-11-25
|-
|
|
| ''[[:d:Q19908892|Элеонора Ермакова]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-10-16
| [[Владивосток]]
| [[галим]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
|
| data-sort-value="2014" | 2014-12-22
|-
|
| 1963
| ''[[:d:Q18634212|Виктор Глущенко]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-05-14
| [[Чапаевск]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
|
| data-sort-value="2015" | 2015-02-06
|-
|
|
| ''[[:d:Q4181892|Альфред Журинский]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-12-14<br/>1938-03-03
| [[Харьков]]
| ''[[:d:Q16402907|семиотик]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q15976717|социолингвист]]''<br/>''[[:d:Q15936497|африканис]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| ''[[:d:Q4201878|РФА тел белеме институты]]''
|
| data-sort-value="1991" | 1991-09-28<br/>1991
|-
|
| 1962
| ''[[:d:Q47037278|Олег Белогуров]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-12-10
| [[Ейск]]
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
|
| data-sort-value="1993" | 1993-12-31
|-
|
|
| ''[[:d:Q4145976|Виктор Горчаков]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-11-11
| [[Артём (шәһәр)|Артём шәһәре]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4399172|Геннадий Рубцов]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-10-17
| ''[[:d:Q1784473|Кормиловка бистәсе]]''
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17617392|Надежда Христофорова]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-10-30
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| ''[[:d:Q15839134|эколог]]''
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
|
| data-sort-value="2024" | 2024-03-07
|-
|
|
| ''[[:d:Q77569621|Галина Казачун]]''
| data-sort-value="1940" | 1940s
| [[Амур өлкәсе]]
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4529876|Михаил Эдидович]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-02-07
| [[Рига]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
| data-sort-value="2008" | 2008
|-
|
|
| ''[[:d:Q28500611|Елена Стародумова]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-06-30
| [[Будённовск|Будённовск шәһәре]]
| [[галим]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q89808971|Олег Финько]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-05-23
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Oleg Finko (politik)|Oleg Finko (politik)]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q107388555|Иван Зелент]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-04-02
| ''[[:d:Q16018005|Пихтински]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
|
| data-sort-value="2023" | 2023-04-20
|-
| 1960-08-01
| 1965-05-01
| ''[[:d:Q16702301|Валентин Стоник]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-12-04
| [[Владивосток]]
| [[галим]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты<br/>''[[:d:Q30263230|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Георгий Борисович Еляков исемендәге Тын океан биоорганик химия институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q64781907|Виталий Вовна]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-01-18
| [[Уссурийск]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| [[:commons:Category:Vitaliy Vovna|Vitaliy Vovna]]
|
|-
|
|
| [[Валерий Тарасов]]
| data-sort-value="1942" | 1942-09-01
| [[Владивосток]]
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
|
|
| data-sort-value="2025" | 2025-04-23
|-
|
|
| ''[[:d:Q92949087|Наталья Селиванова]]''
| data-sort-value="1943" | 1943
| ''[[:d:Q596441|Соболево авылы]]''
| [[язучы]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4417091|Валентин Сергиенко]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-08-18
| ''[[:d:Q3831496|Яковлевка районы]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q4154230|Россия фәннәр академиясенең Ерак Көнчыгыш бүлекчәсе]]''<br/>Ерак Көнчыгыш федераль университеты
|
|
|-
|
|
| [[Елена Лыкова]]
| data-sort-value="1944" | 1944-10-30
| [[Владивосток]]
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4416775|Александр Сергеев]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-12-08
| [[Аксай (Ростов өлкәсе)|Аксай]]
| ''[[:d:Q462390|доцент]]''
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
|
| data-sort-value="2013" | 2013-01-01
|-
|
|
| ''[[:d:Q96475101|Валерий Нестеренко]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-04-14
| [[Хороль]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Valeriy Nesterenko|Valeriy Nesterenko]]
| data-sort-value="2017" | 2017-05-09
|-
|
|
| ''[[:d:Q4056625|Борис Агапов]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-02-06
| [[Бәһарлы]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Boris Agapov|Boris Agapov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4064897|Анастасий]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-12-02
| [[Владивосток]]
| [[рухани]]
|
|
|
|-
|
| 1979
| ''[[:d:Q4483650|Ефим Фикс]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-11-27
| [[Ковель|Ковел]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Yukhym Fiks|Yukhym Fiks]]
|
|-
|
|
| [[Матвей Романов]]
| data-sort-value="1946" | 1946-11-24
| [[Кече Камышлы]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| ''[[:d:Q4458750|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Тын океан география институты]]''
|
| data-sort-value="2020" | 2020-04-01
|-
|
|
| ''[[:d:Q4146292|Светлана Горячева]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-06-03
| ''[[:d:Q772911|Анучино районы]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>[[адвокат]]
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Svetlana Goryacheva|Svetlana Goryacheva]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q107349503|Лев Бойцов]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-12-10
| ''[[:d:Q18400709|Сита бистәсе]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
|
|
|-
| 1967
| 1972
| ''[[:d:Q4248334|Владимир Курилов]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-05-25
| [[Троицкое (Диңгез буе крае)|Троицкое]]
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4157345|Валерий Дембицкий]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-12-04
| [[Кемерово]]
| ''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]''
| ''[[:d:Q18786052|РФА Органик химия институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15064696|Пётр Бровко]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-06-26
| ''[[:d:Q4196917|Иваньков авылы]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17412717|Владимир Лихобабин]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-02-18
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4494336|Хабаровск дәүләт икътисад һәм хокук университеты]]''<br/>''[[:d:Q21662788|Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясенең Ерак Көнчыгыш идарә институты]]''
|
| data-sort-value="2014" | 2014-07-03
|-
|
|
| ''[[:d:Q22918682|Юрий Зонов]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-08-15
| [[Владивосток]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28023483|Евгений Болотин]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-03-16
| [[Владивосток]]
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| ''[[:d:Q4458750|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Тын океан география институты]]''
|
| data-sort-value="2022" | 2022-12-05
|-
|
|
| ''[[:d:Q62712374|Николай Абаев]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-10-07
| ''[[:d:Q4460608|Тоора-Хем авылы]]''
| [[галим]]
| [[Тыва дәүләт университеты]]
|
| data-sort-value="2020" | 2020-10-14
|-
|
|
| ''[[:d:Q94649457|Евгений Большаков]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-10-23
| ''[[:d:Q1207311|Малокурильское авылы]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Evgeniy Bolshakov|Evgeniy Bolshakov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4371109|Виталий Полуянов]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-10-18
|
|
|
|
|
|-
|
| 1995
| ''[[:d:Q21106173|Николай Марковцев]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-05-23
| ''[[:d:Q4192764|Знаменка авылы]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Nikolai Markovtsev|Nikolai Markovtsev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q39389496|Владимир Дубинин]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-06-02
| [[Владивосток]]
| [[математик]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4185564|Владимир Залунин]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-10-26
|
| [[галим]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4254511|Виктор Ларин]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-08-15
| [[Владивосток]]
| [[галим]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты<br/>''[[:d:Q64516600|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Ерак Көнчыгыш халыклары тарихы, археологиясе һәм этнографиясе институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4372873|Владимир Попондопуло]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-02-29
|
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
| ''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18633991|Валентин Авраменко]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-05-20
| [[Фәрганә]]
| [[галим]]
|
|
| data-sort-value="2018" | 2018-04-30
|-
|
|
| ''[[:d:Q56310752|Владимир Казарин]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-08-15
| [[Ашкабад]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q1517401|Таврия милли университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q20965655|Зиновия Душкова]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-07-19
| ''[[:d:Q2565855|Конгаз авылы]]''
| [[фәлсәфәче]]<br/>[[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]
|
|
|
|-
|
| 1976
| ''[[:d:Q19614399|Сергей Ганзей]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-07-13
| [[Арсеньев (шәһәр)]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| ''[[:d:Q4458750|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Тын океан география институты]]''
|
| data-sort-value="2011" | 2011-05-25
|-
|
| 1979
| ''[[:d:Q30116908|Светлана Дударёнок]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-12-16
| [[Дальнереченск]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты<br/>''[[:d:Q64516600|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Ерак Көнчыгыш халыклары тарихы, археологиясе һәм этнографиясе институты]]''
| [[:commons:Category:Svetlana Dudarenok|Svetlana Dudarenok]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30303654|Григорий Долгих]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-11-22
| [[Лугохутор]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4458752|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Виктор Иванович Ильичёв исемендәге Тын океан океанология институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q26776841|Сергей Говорушко]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-05-09
| [[Игнатьевка (Диңгез буе крае)|Игнатьевка]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| ''[[:d:Q4458750|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Тын океан география институты]]''
| [[:commons:Category:Sergey Govorushko|Sergey Govorushko]]
| data-sort-value="2024" | 2024-11-16
|-
|
|
| ''[[:d:Q28099242|Ирина Левитес]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-10-17
| [[Киев]]
| [[язучы]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18043567|Игорь Коц]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-05-01
| [[Хабарау|Хабаровск]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q103847845|Владимир Шахов]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-11-19
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
| 1979
| ''[[:d:Q4111861|Бронислав Виногродский]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-04-19
| ''[[:d:Q4502425|Хурмули]]''
| ''[[:d:Q15255771|синолог]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
|
| 1979
| ''[[:d:Q4124571|Олег Вольнов]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-01-24
| [[Timişoara]]
| ''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q22976182|тележурналист]]''
| [[Первый канал (Россия)|Первый канал]]
| [[:commons:Category:Oleg Volnov|Oleg Volnov]]
|
|-
|
| 1981
| ''[[:d:Q47222899|Владимир Харин]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-11-03
| [[Владивосток]]
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q16271064|герпетолог]]''<br/>''[[:d:Q4205432|ихтиолог]]''
|
|
| data-sort-value="2013" | 2013-05-20
|-
|
|
| ''[[:d:Q18649215|Сергей Белокобыльский]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-09-13
| [[Спасск-Дальний]]<br/>[[Диңгез буе крае]]
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
| ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4224942|Сергей Князев]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-02-15
| [[Павловский Посад]]
| [[галим]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
| [[:commons:Category:Sergey Knyazev|Sergey Knyazev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18634631|Анатолий Мошков]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-08-15
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| ''[[:d:Q4458750|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Тын океан география институты]]''
|
|
|-
|
| 1982
| ''[[:d:Q87447591|Татьяна Асеева]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-01-21
| [[Владивосток]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1781198|агроном]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q6463812|Андрей Суздальцев]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-12-22
| [[Владивосток]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17146232|Борис Ламаш]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-06-15
| [[Спасск-Дальний]]
| [[галим]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
|
| data-sort-value="2014" | 2014-05-27
|-
|
|
| ''[[:d:Q29312261|Евгений Овечкин]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-10-16
| [[Новосибирск]]
| [[галим]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4068524|Константин Арановский]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-11-19
| [[Корсаков (шәһәр)]]
| [[хокук белгече]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты<br/>''[[:d:Q4146754|Гуманитар фәннәр дәүләт академик университеты]]''
|
|
|-
|
| 1987
| ''[[:d:Q139764252|Tatiana Gabroussenko]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-11-05
| [[Новосибирск]]
| ''[[:d:Q19829994|Корея белгече]]''
| ''[[:d:Q39997|Корө үнивирситите]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4234104|Леонид Коротков]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-01-19
| [[Завитинск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
| [[:commons:Category:Leonid Korotkov|Leonid Korotkov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q438079|Кадырбәк Сарбаев]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-12-09
| [[Бишкәк]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Николай Савельев (1966)|Николай Савельев]]
| data-sort-value="1966" | 1966-01-12
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Nikolay Anatolievich Saveliev|Nikolay Anatolievich Saveliev]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4201189|Иннокентий]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-11-17
| ''[[:d:Q19915906|Успеновка авылы]]''
| [[Jurnalist|журналист]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q47087877|Павел Крестов]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-01-18
| ''[[:d:Q2033261|Озерпах бистәсе]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q10752072|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Ботаник бакча-институты]]''<br/>''[[:d:Q4086902|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Көнчыгыш Азия коры җир биотасы биотөрлелеге федераль фәнни үзәге]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1658597|Илья Лагутенко]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-10-16
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>[[җырчы]]<br/>[[композитор]]<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q855091|гитарист]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
|
| [[:commons:Category:Ilya Lagutenko|Ilya Lagutenko]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21130963|Андрей Якимчук]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-11-07
| [[Хабарау|Хабаровск]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q39385746|Олег Нуриев]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-04-27
| ''[[:d:Q688716|Армянск шәһәре]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q11338576|боксчы]]''<br/>''[[:d:Q22122536|boxing trainer]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4285725|Сергей Махлай]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-02-16
| [[Губаха]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18427768|Мүбариз Әхмәдов]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-06-12
| [[Мусалы (Саатлы)]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| ''[[:d:Q4832391|Әзербайҗан халыкара университеты]]''<br/>[[Бакы дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q16413654|«Евразия» университеты (Бакы)]]''<br/>''[[:d:Q2121637|Бакы славян университеты]]''
|
| data-sort-value="2023" | 2023-09-13
|-
|
|
| ''[[:d:Q56433150|Михаил Щелканов]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-01-25
| [[Екатеринбург]]
| ''[[:d:Q15634281|вирусолог]]''
| ''[[:d:Q2324453|Тын океан дәүләт медицина университеты]]''<br/>Ерак Көнчыгыш федераль университеты<br/>''[[:d:Q4086902|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Көнчыгыш Азия коры җир биотасы биотөрлелеге федераль фәнни үзәге]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65146398|Алексей Чернышев]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-10-24
| [[Владивосток]]
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты<br/>''[[:d:Q60851635|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Алексей Викторович Жирмунский исемендәге Илкүләм диңгез биологиясе фәнни үзәге]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56373694|Оксана Биконя]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-12-15
| ''[[:d:Q4180878|Новомихайловское авылы]]''
| [[укытучы]]
| ''[[:d:Q4513545|Тарас Григорьевич Шевченко исемендәге «Чернигов коллегиумы» илкүләм университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q106695176|Вадим Дымов]]''
| data-sort-value="1971" | 1971
| [[Уссурийск]]
| [[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q114896247|Виктор Березовский]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-01-15
| [[Киев]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1658588|Илья Зимин]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-05-01
| [[Владивосток]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
| data-sort-value="2006" | 2006-02-26
|-
| 1992
| 1997
| ''[[:d:Q56512350|Виталий Веркеенко]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-03-01
| [[Дрезден]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4384687|Игорь Пушкарёв]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-11-17
| ''[[:d:Q21193464|Яңа Олов авыл җирлеге]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| [[:commons:Category:Igor Pushkaryov|Igor Pushkaryov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q112990560|Дмитрий Алексеев]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-05-11
| [[Владивосток]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4715042|Александр Артемида]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-03-14
| [[Владивосток]]
| ''[[:d:Q13382566|каноэда ишүче]]''
|
|
|
|-
|
| 2000
| ''[[:d:Q113025924|Елена Котёночкина]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-12-17
| [[Владивосток]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| No/unknown value
| No/unknown value
| ''[[:d:Q136100675|Виктор Дашкевич]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-07-17
| [[Владивосток]]
| [[язучы]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q105755025|Виктор Аргонов]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-04-25
| [[Владивосток]]
| [[композитор]]<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q753110|җырлар авторы]]''<br/>''[[:d:Q8178443|либреттист]]''<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q2340668|видеоклиплар режиссёры]]''
| ''[[:d:Q4458752|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Виктор Иванович Ильичёв исемендәге Тын океан океанология институты]]''
| [[:commons:Category:Viktor Argonov|Viktor Argonov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q106489417|Александр Асинский]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-06-15
|
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q113292781|Денис Синявский]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-08-13
|
| ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]''
|
|
|
|-
| 2000
| 2008
| ''[[:d:Q27908338|Василий Баженов]]''
| data-sort-value="1980" | 1980s
|
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| ''[[:d:Q689854|Фрайберг тау академиясе]]''<br/>Ерак Көнчыгыш федераль университеты<br/>''[[:d:Q462592|Европа ирекле электронлы рентген лазеры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q37378033|Кирилл Голохваст]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-01-12
| [[Белогорск (Амур өлкәсе)|Белогорск]]
| [[галим]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты<br/>''[[:d:Q499220|Ерак Көнчыгыш дәүләт техник университеты]]''<br/>''[[:d:Q2466783|"Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты" федераль тикшеренү үзәге]]''<br/>''[[:d:Q4154234|Ерак Көнчыгыш дәүләт медицина университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q67312463|Роман Рубанов]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-09-01
| [[Владивосток]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
|
| [[:commons:Category:Roman Rubanov|Roman Rubanov]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18785994|Феликс Ажимов]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-06-12
| [[Владивосток]]
| [[галим]]
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
|
|
|-
|
| 2004<br/>2013
| ''[[:d:Q112134332|Константин Шестаков]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-09-23
| [[Владивосток]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Konstantin Vladimirovich Shestakov|Konstantin Vladimirovich Shestakov]]
|
|-
|
|
| [[Диләрә Маликова]]
| data-sort-value="1984" | 1984-05-06
| [[Ижау]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Диңгез буе крае]]<br/>[[Владивосток]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q11724071|Елена Войнова]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-03-10
| [[Владивосток]]
| ''[[:d:Q4009406|эспринтир]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q105836519|Алексей Курятников]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-08-22
| [[Владивосток]]
| ''[[:d:Q715301|комикслар рәссамы]]''<br/>''[[:d:Q191633|mangaka]]''
|
|
| data-sort-value="2016" | 2016-05-12
|-
|
|
| ''[[:d:Q136816470|Victoria Kostyukevich]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-04-23
| [[Владивосток]]
| [[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q8178443|либреттист]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q112073738|Наталья Колоскова]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-07-19
| [[Находка]]
| ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q8061503|Юрий Газинский]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-07-20
| [[Амурдагы Комсомольск]]
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
| [[:commons:Category:Yuri Gazinskiy|Yuri Gazinskiy]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q11797819|Олеся Свиридова]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-10-28
|
| ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15410633|Марк Шульжицкий]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-07-11
| [[Владивосток]]
| ''[[:d:Q10349745|автоузышчы]]''
|
| [[:commons:Category:Mark Shulzhitskiy|Mark Shulzhitskiy]]
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q137782147|Цыганков, Василий Юрьевич]]''
| data-sort-value="1990" | 1990-01-13
| ''[[:d:Q4314735|Nakhodka Urban Okrug]]''
| ''[[:d:Q15839134|эколог]]''<br/>''[[:d:Q112118053|ecotoxicologist]]''<br/>[[укытучы]]
| ''[[:d:Q4458750|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Тын океан география институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q98152587|Россияна Марковская]]''
| data-sort-value="1991" | 1991-01-06
| [[Владивосток]]
| ''[[:d:Q1388151|press secretary]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q106643437|Лелуш]]''
| data-sort-value="1994" | 1994-01-23
| [[Уссурийск]]
| ''[[:d:Q713200|башкаручы]]''<br/>''[[:d:Q4610556|модель]]''<br/>''[[:d:Q8246794|блогер]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q114700788|Иван Цевун]]''
| data-sort-value="1998" | 1998-12-19
| ''[[:d:Q19916535|Смелое авылы]]''
| ''[[:d:Q4451210|танкист]]''
|
|
| data-sort-value="2022" | 2022-03-07
|-
| 2001<br/>1996
| 2004<br/>2001
| ''[[:d:Q25440270|Владимир Мордухович]]''
|
|
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30090201|Анна Самойленко]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1485220|GESIS – Лейбниц исемендәге Иҗтимагый фәннәр институты]]''
|
|
|-
| 2009-03-03
| 2012-03-03
| ''[[:d:Q42900444|Александр Куприн]]''
|
|
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4086902|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Көнчыгыш Азия коры җир биотасы биотөрлелеге федераль фәнни үзәге]]''
|
|
|-
| 1999-09-05
| 2004-06-20
| ''[[:d:Q56996503|Константин Рожкован]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|-
|
| 2004-06
| ''[[:d:Q57325994|Юлия Денисенко]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q52846112|Россия медицина фәннәре академиясенең Медицина климатологиясе һәм сәламәтлекне торгызучы дәвалау өлкәсе фәнни-тикшеренү институты]]''<br/>''[[:d:Q1035745|Кардифф университеты]]''
|
|
|-
| 2003-11-01
| 2006-11-01
| ''[[:d:Q59537452|Юрий Иванов]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Kembric universitetı|Кембриҗ университеты]]<br/>''[[:d:Q1463036|Патша Абдалла исемендәге Фән һәм технология университеты]]''<br/>''[[:d:Q30296237|Мадрид материаллар фәне институты]]''
|
|
|-
| 1998-06-01
| 2003-01-08
| ''[[:d:Q59833687|Евгений Медведев]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4154230|Россия фәннәр академиясенең Ерак Көнчыгыш бүлекчәсе]]''
|
|
|-
| 1970-09
| 1975-07
| ''[[:d:Q59833874|Сергей Высоцкий]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30263219|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Геология институты]]''
|
|
|-
| 2015-09-01
| 2017-07-01
| ''[[:d:Q61139093|Каролина Сидлецкая]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2015-09<br/>2013-09<br/>2009-09
| 2019-12<br/>2015-07<br/>2013-06
| ''[[:d:Q62641022|Наталья Гельфанд]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q101012516|Иерусалим Яһүд университетының Төгәл фәннәр факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4614|Көньяк Калифорния университеты]]''
|
|
|-
| 2002-09-01
| 2007-07-01
| ''[[:d:Q64382659|Артём Маняхин]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4154230|Россия фәннәр академиясенең Ерак Көнчыгыш бүлекчәсе]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q70366109|Владимир Спрыгин]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4458752|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Виктор Иванович Ильичёв исемендәге Тын океан океанология институты]]''
|
|
|-
| 1977-09-01
| 1982-06-01
| ''[[:d:Q73040927|Марат Гайфуллин]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1434547|Лафборо университеты]]''<br/>[[Токио университеты]]<br/>''[[:d:Q4853179|Япония илкүләм материаллар фәне тикшеренүләре институты]]''<br/>Ерак Көнчыгыш федераль университеты
|
|
|-
| 1988-09-01
| 1993-06-15
| ''[[:d:Q77352310|Игорь Львов]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
|
|
|-
| 1997
| 2002
| ''[[:d:Q80477353|Александр Калачев]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q17504661|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Алексей Викторович Жирмунский исемендәге Диңгез биологиясе институты]]''
|
|
|-
| 1990-09-01
| 1995-07-01
| ''[[:d:Q82448616|Анна Скрипцова]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Россия фәннәр академиясе]]
|
|
|-
| 1983-09-01
| 1988-08-01
| ''[[:d:Q83974471|Андрей Баланов]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Россия фәннәр академиясе]]
|
|
|-
| 1971-09-01
|
| ''[[:d:Q84156777|Василий Котляр]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2002-09-01
|
| ''[[:d:Q84390368|Юрий Каретин]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Россия фәннәр академиясе]]
|
|
|-
| 2000
| 2005
| ''[[:d:Q84814125|Юлия Верещагина]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4154230|Россия фәннәр академиясенең Ерак Көнчыгыш бүлекчәсе]]''
|
|
|-
| 2012-06<br/>2007-09
| 2016-03-26<br/>2012-06
| ''[[:d:Q85621905|Василий Цыганков]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
|
|
|-
| 2012-09-01
| 2014-06-25
| ''[[:d:Q86056797|Арсений Портнягин]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2008
| 2013
| ''[[:d:Q86407032|Семён Балаган]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q16655664|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Автоматика һәм идарә процесслары институты]]''
|
|
|-
| 1992-09-01
| 1997-05-31
| ''[[:d:Q86503746|Екатерина Ляхова]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30263230|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Георгий Борисович Еляков исемендәге Тын океан биоорганик химия институты]]''
|
|
|-
| 2009-09-01
|
| ''[[:d:Q87017466|Александр Колесников]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q87017470|Алексей Огнев]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
|
|
|-
| 2013-04-01
|
| ''[[:d:Q87106272|Алексей Михалюк]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4154230|Россия фәннәр академиясенең Ерак Көнчыгыш бүлекчәсе]]''<br/>Ерак Көнчыгыш федераль университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q87559289|Елена Григорьева]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q61931506|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Төбәк мәсьәләләре комплекслы анализы институты]]''
|
|
|-
| 2017-09
| 2021-09
| ''[[:d:Q88064124|Дмитрий Павлов]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты<br/>''[[:d:Q16655664|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Автоматика һәм идарә процесслары институты]]''
|
|
|-
| 2014-09
| 2019-07
| ''[[:d:Q88687215|Илья Курбатов]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты<br/>''[[:d:Q4467498|Төмән индустриаль университеты]]''<br/>''[[:d:Q30257179|Ерак Көнчыгыш дәүләт балыкчылык техник университеты]]''
|
|
|-
| 2001-06-01
| 2006-06-01
| ''[[:d:Q89124505|Виктор Калинчук]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2008-09-01
| 2013-09-01
| ''[[:d:Q89318439|Оксана Синцова]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30263230|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Георгий Борисович Еляков исемендәге Тын океан биоорганик химия институты]]''<br/>''[[:d:Q204457|Берген университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q89432705|Алексей Козлов]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
|
|
|-
| 2011-09-01<br/>2015-09-01
| 2015-07-12<br/>2017-07-12
| ''[[:d:Q89481785|Елена Иванец]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30263230|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Георгий Борисович Еляков исемендәге Тын океан биоорганик химия институты]]''
|
|
|-
| 2007-09-01
| 2013-05-30
| ''[[:d:Q89500075|Полина Каменева]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q219564|Каролинска институты]]''<br/>''[[:d:Q700731|Вена медицина университеты]]''<br/>''[[:d:Q17504661|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Алексей Викторович Жирмунский исемендәге Диңгез биологиясе институты]]''
|
|
|-
| 1996-09-01
| 2002-06-01
| ''[[:d:Q89796980|Владимир Чупин]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4458752|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Виктор Иванович Ильичёв исемендәге Тын океан океанология институты]]''
|
|
|-
| 2009
| 2014
| ''[[:d:Q89923655|Анастасия Воронова]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q90598725|Майя Разгонова]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q2466783|"Н.И. Вавилов исемендәге Бөтенроссия үсемлек генетик ресурслары институты" федераль тикшеренү үзәге]]''
|
|
|-
| 1996-09-01
| 2001-07-01
| ''[[:d:Q90632766|Тимур Магарламов]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2008-09-01
| 2012-07-01
| ''[[:d:Q91419624|Марина Бынина]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 1990-09-01
| 1995-06-16
| ''[[:d:Q91647326|Татьяна Емелина]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30263710|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Химия институты]]''
|
|
|-
| 1985-09-01
| 1990-06-30
| ''[[:d:Q91660463|Наталья Агалакова]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201829|Россия фәннәр академиясенең Иван Михайлович Сеченов исемендәге Эволюцион физиология һәм биохимия институты]]''
|
|
|-
| 2016-09-01
|
| ''[[:d:Q91900423|Максим Донец]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
|
|
|-
| 2012
| 2016
| ''[[:d:Q94663962|Андрей Сидорин]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2005-09-01
| 2009-06
| ''[[:d:Q95941775|Елена Шехова]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1813751|Лейбниц исемендәге Табигый продуктлар һәм инфекцион процесслары биологиясе фәнни-тикшеренүләре институты]]''
|
|
|-
| 1996-09-01
| 2001-06-01
| ''[[:d:Q96197188|Сергей Тюрин]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 1996-09<br/>2002-10
| 2002-06<br/>2006-10
| ''[[:d:Q100532152|Павел Никифоров]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q100735085|Анна Старинец]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q17504661|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Алексей Викторович Жирмунский исемендәге Диңгез биологиясе институты]]''
|
|
|-
| 2016-09-01
| 2018-07-11
| ''[[:d:Q104687020|Антонина Клименко]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Ерак Көнчыгыш федераль университеты
|
|
|-
| 1995
| 2001
| ''[[:d:Q104754516|Ирина Буркова]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q457281|Урбана-Шампейндагы Иллинойс университеты]]''
|
|
|-
|
| 2001
| ''[[:d:Q105942454|Наталья Митрофанова]]''
|
|
| [[җырчы]]
|
| [[:commons:Category:Natalia Mitrofanova|Natalia Mitrofanova]]
|
|-
|
| 2013
| ''[[:d:Q136681691|Алексей Сомов]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
<small>{{искәрмәләр}}</small>
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
* [http://www.dvfu.ru Сайт ДВФУ]
* [http://www.fesu.ac.jp/ Сайт Филиала ДВФУ в городе Хакодате, в Японии]
* [https://studyinrussia.ru/study-in-russia/universities/fefu/ Профиль ДВФУ на портале StudyInRussia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210121233638/https://studyinrussia.ru/study-in-russia/universities/fefu/ |date=2021-01-21 }}
== Моны да карагыз ==
{{Портал|Мәгариф}}
* [[Россия югары уку йортлары исемлеге]]
[[Төркем:1899 елда нигезләнгән уку йортлары]]
[[Төркем:Әлифба буенча университетлар]]
[[Төркем:Ерак Көнчыгыш федераль университеты]]
[[Төркем:Россия федераль университетлары]]
3uwyn3j4855ldsvjbqvnjp5tcsrs07m
Себер дәүләт автомобиль-юл университеты
0
389535
5963198
5958177
2026-06-14T13:38:39Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963198
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''{{Label|Q4418236|lang=tt}}''' ({{lang-ru|{{Label|Q4418236|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q4418236|lang=en}}}}) — [[Омск]]та урнашкан югары уку йорты.
== Тарихы ==
1930 елда СССР СНК һәм ВКП(б) ҮК карары белән Цудортранс системасында 5 автомобиль-юл институты оештырыла: Мәскәүдә (МАДИ), Ленинградта (ЛАДИ), Саратовта (САДИ), Харьков (ХАДИ) һәм Омскида (Себер дәүләт автомобиль-юл университеты).
Себер дәүләт автомобиль-юл университетының беренче ректоры Никита Герасимович Гладков була. Башта Себер дәүләт автомобиль-юл университетында ике бүлек ачылган: юл-төзелеш һәм автомобиль.
1930 елдан 1940 елга кадәр 745 инженер чыгарылган, шул исәптән 438 юл-төзелеш һәм 307 автомобиль факультетларында.
Бөек Ватан сугышы елларында институтның төп бинасы госпитальгә тапшырыла, әмма институт эшен дәвам итә һәм сугыш елларында 250 инженер чыгара. Институт хезмәткәрләре һәм студентлары җыелган акчаларына«Себер дәүләт автомобиль-юл университеты» хәрби самолеты, «Сугышчан дуслар» танкы төзелгән.
Сугыштан соң вузда, икътисад үсешенең төп юнәлешләрен исәпкә алып, берничә яңа кафедра һәм белгечлек ачыла.
1950нче еллар башында Себер дәүләт автомобиль-юл университеты автомобиль һәм юл-төзелеш факультетларына җыелмаларны арттыра, кичке һәм читтән торып уку факультетларын ача.
1962 елда «Юл машиналары», 1964 елда «Сәнәгать һәм гражданлык төзелеше», 1968 елда «РСФСР автомобиль юллары һәм юл хуҗалыгы министрлыгының инженер-техник хезмәткәрләре кадрларын яңадан әзерләү» факультетлары ачыла.
60 нчы елларда аспирантура ачыла, аннары кандидатлык һәм докторлык диссертацияләрен яклау буенча киңәшләр бирелә, үз нәшрияты, патентлар бүлеге барлыкка килә.
1980 елда институт Хезмәт Кызыл Байрагы ордены белән бүләкләнә.
1999 елда (14.04.99 ел, № 978 боерык) РФ гомуми һәм һөнәри белем бирү Министрлыгы боерыгы нигезендә Себер дәүләт автомобиль-юл академиясенә (Себер дәүләт автомобиль-юл университеты) дип үзгәртелә.
2011 елда Себер дәүләт автомобиль-юл университеты технологияләре трансферы үзәге булдырыла һәм «транспортта һәм төзелештә үзебезнең инновацияләр» технологияләре трансферы челтәре эшли башлый.
2017 елдан университет буларак квалификацияләнә.
== Танылган шәхесләр ==
=== Ректорлар ===
=== Укытучылар ===
{{seealso|Төркем:Себер дәүләт автомобиль-юл университеты укытучылары}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q4418236. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p108/Q4418236/p580:башлау,p108/Q4418236/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p69,p106,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! әлма-матер
! һөнәр төре
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
|
|
| ''[[:d:Q24010855|Ульянов, Николай Александрович]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-06-27
| [[Тум|Томск]]
| Себер дәүләт автомобиль юллары университеты
| [[галим]]
| data-sort-value="1981" | 1981-12-25
| [[Воронеж]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15079283|Sergey Sizov]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-08-25
| [[Самар]]
| [[Ф.М. Достоевский исемендәге Омск дәүләт университеты|Омск дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q864380|биограф]]''
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
=== Тәмамлаучылар ===
{{seealso|Төркем:Себер дәүләт автомобиль-юл университетын тәмамлаучылар}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q4418236. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p69/Q4418236/p580:башлау,p69/Q4418236/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
|
|
| [[Виктор Самарин]]
| data-sort-value="1912" | 1912-06-13
| [[Стәрлетамак]]
|
|
| data-sort-value="1979" | 1979-08-08
| [[Уфа]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4143228|Leonid Goncharov]]''
| data-sort-value="1914" | 1914-06-18
| [[Чернигов өлкәсе]]
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
| data-sort-value="1982" | 1982
|
|-
|
| 1944
| ''[[:d:Q115268262|Рауль Мартынавіч Рондзель]]''
| data-sort-value="1919" | 1919-02-06
| [[Архангельск]]
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q4182948|кафедра җитәкчесе]]''
| ''[[:d:Q815268|Беларус милли техника университеты]]''
| data-sort-value="2002" | 2002-10-04
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q24010855|Ульянов, Николай Александрович]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-06-27
| [[Тум|Томск]]
| [[галим]]
| Себер дәүләт автомобиль юллары университеты<br/>[[Воронеж дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]
| data-sort-value="1981" | 1981-12-25
| [[Воронеж]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21094778|Konstantin Stepanovitsj Goerkov]]''
| data-sort-value="1925" | 1925
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2011" | 2011
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4254345|Ivan Laptev]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-10-15
| ''[[:d:Q1106814|Krutinsky District]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''
|
| data-sort-value="2025" | 2025-11-02
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1972
| ''[[:d:Q20617088|Artur Alekseyev]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-01-10
| ''[[:d:Q1073189|Ust-Aldansky District]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2024" | 2024-04-15
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1973
| ''[[:d:Q4269673|Александр Михайлович Луппов]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-03-11
| [[Слободской районы]]
|
|
| data-sort-value="2009" | 2009-02-17
| [[Омск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4483985|Alexander Filipenko]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-05-31
| [[Караганда|Караганды]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q822805|Viktor Shreyder]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-02-23
| [[Татарск районы]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2026" | 2026-03-10
| [[Омск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q96035316|Oleg Zharov]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-07-02
| [[Омск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q101916936|Хвоинский, Леонид Адамович]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-02-27
| [[Подлесное (Төньяк Казакъстан өлкәсе)]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q70254002|Ойнвид, Григорий Михайлович]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-01-03
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
| 1985
| 1989
| ''[[:d:Q4280727|Romik Manukyan]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-03-20
| ''[[:d:Q2222975|Saratak]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65156309|Смаилов, Амангельды Халауденович]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-12-09
| ''[[:d:Q1655573|Sherbakulsky District]]''
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4207554|Vladimir Kazakov]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-10-21
| ''[[:d:Q20745543|Усть-Миасски]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q25502998|Гайрәт Нөкәнов]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-09-15
| ''[[:d:Q44486|Zhelezin District]]''
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15067001|Yan Zelinsky]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-01-18
| [[Щучинск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q108287574|Aleksandr Kuzyukov]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-08-07
| ''[[:d:Q1899775|Maryanovka, Omsk Oblast]]''
| ''[[:d:Q13381863|кылычбаз]]''
|
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Чыганаклар ==
* Дороги нам дороги: Омскавтодору — 60 лет. Издание «Омич». Омск. 1994.
* Очерк истории Сибирского автомобильно-дорожного института. А. Г. Заподовникова. Части 1, 2, 3. Издание СибАДИ. Омск. 1994.
* Очерки истории СибАДИ. А. Г. Заподовникова, А. Д. Колесников, В. Д. Полканов, Н. Г. Якушина. Издательство СибАДИ. Омск. 2000.
* Сибирская государственная автомобильно-дорожная академия (СибАДИ) сегодня. О. С. Охтень. Издательство «Лео». Омск. 2010.
* Сибирский автомобильно-дорожный институт им. В. В. Куйбышева, 1930—1980 годы: (информационный справочник). Министерство высшего и среднего специального образования РСФСР. Издательство «Омская правда». Омск. 1980.
* Сибирский автомобильно-дорожный институт им. В. В. Куйбышева. Библиографический указатель печатных работ сотрудников СибАДИ за 1968—1977 годы. Библиотека Сибирского автомобильно-дорожного института им. В. В. Куйбышева. [сост. Л. П. Беляева]. Омск. 1981.
* Энциклопедия образования в Западной Сибири, т. 2, 2003
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
== Шулай ук карагыз ==
{{Портал|Мәгариф|Россия Федерациясе}}
* [[Россия югары уку йортлары исемлеге]]
[[Төркем:Россия университетлары]]
[[Төркем:1930 елда нигезләнгән уку йортлары]]
[[Төркем:Әлифба буенча университетлар]]
[[Төркем:Омск университетлары]]
q6zjj1ongh66zkxqnkxs3r43tdwnb1a
Омск дәүләт педагогика университеты
0
389541
5963248
5912971
2026-06-15T00:13:21Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963248
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''{{Label|Q1166885|lang=tt}}''' ({{lang-ru|{{Label|Q1166885|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q1166885|lang=en}}}}) — [[Омск]] шәһәрендә урнашкан педагогик югары уку йорты.<ref>{{Citation |title=644099 Омский государственный педагогический университет: Основные сведения |url=http://www.omgpu.ru/osnovnye-svedeniya |access-date=2020-12-18 |archive-date=2014-12-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141204215353/http://www.omgpu.ru/osnovnye-svedeniya |dead-url=yes }}</ref>
== Тарихы ==
[[Файл:OmGPU 2.jpg|thumb|left|200px|ОмДПУның икенче корпусы]]
Омск дәүләт педагогика университеты РСФСР Халык Комиссарлары Советының 1932 елның 25 мартындагы 298 номерлы карары белән оештырыла. Башта институт составына өч факультет — филология, физика-математика һәм биология-химия факультетлары керә. Беренче җыелма 120 кешедән торган. Беренче чыгарылышы — 79 белгеч.
Сугышка кадәр әле тарих һәм география факультетлары, сугыштан соң чит телләр, башлангыч сыйныфлар һәм квалификация күтәрү факультетлары ачыла.
1936 елда институтка Алексей Максимович Горький исеме бирелә.
1982 елда институт педагогларны әзерләүдә зур өлеш керткән өчен «Почет Билгесе» ордены белән бүләкләнә.
1993 елда педагогика институты университет статусына ия була.
Омск дәүләт педагогика университеты тугыз факультеттан, сәнгать институты, өзлексез һөнәри белем бирү институты, 62 кафедра һәм [[Тара (шәһәр)|Тара]] шәһәрендәге филиалдан тора.
== Танылган шәхесләр ==
=== Ректорлар ===
=== Укытучылар ===
{{seealso|Төркем:Омск дәүләт педагогика университеты укытучылары}}
Төрле вакытта Омск дәүләт педагогика институтында, аннары университетта танылган омсклылар, галимнәр, рәссамнар эшләгән һәм эшли бирә. Алар арасында:<ref>{{Citation |title=Ректорат // Официальный сайт ОмГПУ |url=http://www.omgpu.ru/directory/rectorate |access-date=2020-12-18 |archive-date=2015-02-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150223205620/http://omgpu.ru/directory/rectorate |dead-url=yes }}</ref>
* Белов С.К. (1937-1989) — рәссам, РСФСРның Атказанган сәнгать эшлеклесе, ХГФГА нигез салучыларның берсе,
* Босенко В. А. (1925-1985) - рәссам, укытучы 1962-1972.
* Либеров А. Н. (1911-2001) — рәссам, РСФСРның халык рәссамы, РСФСРның атказанган сәнгать эшлеклесе, Россия Сәнгать академиясе әгъза-корреспонденты, СССР Рәссамнар берлеге әгъзасы, Омск шәһәренең Мактаулы гражданины, профессор, ХДФГА нигез салучы,
* Минин Г. Е. (1926-2000) — педагогика фәннәре кандидаты, доцент, хезмәт һәм гамәли сәнгать кафедрасы мөдире (1970-1974), хезмәт һәм техник чаралар кафедрасы мөдире (1974),
* Минин П. Г. (туган. 1962) - рәссам, Россия Рәссамнар берлеге әгъзасы, доцент,
* Слободин М. И. (1931-1990) - рәссам, РСФСРның Атказанган мәдәният хезмәткәре, профессор, ХГФГА нигез салучыларның берсе, завод. рәсем кафедрасы,
* Черепанов Р. Ф. (туган. 1925) - рәссам, укытучы,
* Чермошенцев А. А. (туган. 1937) - рәссам, Россиянең Атказанган рәссамы, рәсем кафедрасы профессоры,
* Штабнов Г. А. (1927-1989) — рәссам, ХГФГА нигез салучыларның берсе, ДПИ кафедрасына нигез салучы бар.
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q1166885. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p108/Q1166885/p580:башлау,p108/Q1166885/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p69,p106,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! әлма-матер
! һөнәр төре
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
|
|
| ''[[:d:Q123409755|Aliaksandra Smolič]]''
| data-sort-value="1897" | 1897-03-12
| [[Минск]]
| ''[[:d:Q4425482|Мәскәү шәһәр халык университеты]]''<br/>''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''<br/>Омск дәүләт педагогика университеты
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-08-16
| [[Украина]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q19844163|Anatoliy Moritsovitsj Goldenbljum]]''
| data-sort-value="1898" | 1898-05-22
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q2388897|Saint Peter's School]]''
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
| data-sort-value="1972" | 1972
| [[Омск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4244602|Pavel Kudryavtsev]]''
| data-sort-value="1904" | 1904-06-15
| [[Бронницы]]
| ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-03-25
| [[Тамбов]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4533744|Mark Yudalevich]]''
| data-sort-value="1918" | 1918-11-09
| [[Боготол (шәһәр)]]
| Омск дәүләт педагогика университеты
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]
| data-sort-value="2014" | 2014-06-09
| [[Барнавыл]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q102352455|Nikolai Gavrilovich Yarutkin]]''
| data-sort-value="1920" | 1920
| [[Чуаш автономияле өлкәсе|Чуаш айрат өлкәсе]]
| [[Иваново дәүләт университеты]]<br/>Омск дәүләт педагогика университеты
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="2014" | 2014
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q111179372|Дмитриев, Борис Алексеевич]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-02-17
| [[Минск]]
| Омск дәүләт педагогика университеты
|
| data-sort-value="2002" | 2002-11-22
| ''[[:d:Q1953795|Muromtsevo]]''
|-
| 1956
| 1957
| ''[[:d:Q4142303|Vitalii Holubiev]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-12-19
| ''[[:d:Q21851678|Костяново]]''
| ''[[:d:Q4304086|Мәскәү дәүләт өлкә университеты]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| data-sort-value="2016" | 2016-03-06
| [[Ялта]]
|-
|
|
| [[Татьяна Леонова]]
| data-sort-value="1929" | 1929-05-02
| [[Иркутск]]
| Омск дәүләт педагогика университеты
| [[галим]]
| data-sort-value="2021" | 2021-12-16
| [[Омск]]
|-
| 1961
| 2002
| ''[[:d:Q109488464|Шик, Эдмунд Генрихович]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-11-10
| ''[[:d:Q4319281|Nizhnyaya Dobrinka, Kamyshinsky District, Volgograd Oblast]]''
| ''[[:d:Q4186453|Көнбатыш Казакъстан дәүләт университеты]]''
|
| data-sort-value="2002" | 2002-06-02
| [[Омск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4423580|Mikhail Slobodin]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-01-08
| [[Херсон өлкәсе]]
| ''[[:d:Q4201516|И. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институты]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| data-sort-value="1990" | 1990-01-08
| [[Омск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q48505446|Georgiy Sergeevitsj Katillo-Ratmirov]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-12-14
| [[Кострома]]
| ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| data-sort-value="2021" | 2021-09-09
| [[Омск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q105468362|Aram Asoyan]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-01-11<br/>1941
| [[Шадрин (шәһәр)|Шадринск]]
| ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q15962340|әдәбият теоретигы]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| data-sort-value="2020" | 2020-11-25
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 1986
| 2011
| ''[[:d:Q4294180|Aleksandr Minzhurenko]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-10-24
| ''[[:d:Q4089839|Bograd]]''
| ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''<br/>[[Ф.М. Достоевский исемендәге Омск дәүләт университеты|Омск дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|-
| 1985
|
| ''[[:d:Q132544746|Константин Александрович Чуркин]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-05-19
| [[Подильск|Подилск]]
| Омск дәүләт педагогика университеты
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="2024" | 2024-03-06
| [[Омск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4425021|Oleg Smolin]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-02-10
| ''[[:d:Q30513|Magzhan Zhumabayev District]]''
| Омск дәүләт педагогика университеты<br/>''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15065810|Sergey Denisov]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-12-04
| [[Мияс]]
| ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''
| [[фәлсәфәче]]
| data-sort-value="2018" | 2018-01-24
| [[Омск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q87069527|Peter Wiebe]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-11-28
| [[Омск]]
| [[Ф.М. Достоевский исемендәге Омск дәүләт университеты|Омск дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q10333969|музейчылык белгече]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q25441117|Maxim V. Vinarski]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-04-18
| [[Омск]]
| Омск дәүләт педагогика университеты
| ''[[:d:Q19798999|acarologist]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q16271261|malacologist]]''
|
|
|-
| 2018-10-01
|
| ''[[:d:Q88471648|Lyudmila V Bel'skaya]]''
|
|
| [[Ф.М. Достоевский исемендәге Омск дәүләт университеты|Омск дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
=== Тәмамлаучылар ===
{{seealso|Төркем:ОмДПУ тәмамлаучылар}}
Чыгарылыш сыйныф укучылары арасында халык һәм атказанган укытучылар, мәктәп җитәкчеләре һәм мәгариф органнары, академиклар, докторлар һәм кандидатлар фәннәр, танылган журналистлар, рәссамнар һәм язучылар, дәүләт һәм җәмәгать эшлеклеләре бар.
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q1166885. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p69/Q1166885/p580:башлау,p69/Q1166885/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
|
| 1940
| ''[[:d:Q123409755|Aliaksandra Smolič]]''
| data-sort-value="1897" | 1897-03-12
| [[Минск]]
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| Омск дәүләт педагогика университеты
| data-sort-value="1974" | 1974-08-16
| [[Украина]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q12616607|Cho Ki-chon]]''
| data-sort-value="1913" | 1913-01-06
| [[Уссурийск]]
| [[шагыйрь]]
|
| data-sort-value="1951" | 1951-07-31
| [[Пхеньян]]
|-
|
| 1939
| ''[[:d:Q4082939|Vera Beloshapkova]]''
| data-sort-value="1917" | 1917-07-07
| [[Бөек Новгород]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q60098894|русист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q13419575|Төмән дәүләт университетының Дмитрий Иванович Менделеев исемендәге Тубыл педагогика институты]]''<br/>''[[:d:Q498407|Латвия университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| data-sort-value="1996" | 1996
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4533744|Mark Yudalevich]]''
| data-sort-value="1918" | 1918-11-09
| [[Боготол (шәһәр)]]
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]
| Омск дәүләт педагогика университеты
| data-sort-value="2014" | 2014-06-09
| [[Барнавыл]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q54975846|Iosif Moiseevitsj Livertovskiy]]''
| data-sort-value="1918" | 1918-07-20
|
| [[шагыйрь]]
|
| data-sort-value="1943" | 1943-08-10
|
|-
|
| 1948
| [[Фуат Вәлиев (1918)|Фуат Вәлиев]]
| data-sort-value="1918" | 1918-11-14
| [[Яланкүл]]
|
|
| data-sort-value="2010" | 2010-08-29
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q34676128|Boris Nikolaïevitch Petrov]]''
| data-sort-value="1920" | 1920-08-06
| [[Щучинск]]
| [[язучы]]
|
| data-sort-value="1971" | 1971-11-03
| [[Петропавел|Кызылъяр]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q102352455|Nikolai Gavrilovich Yarutkin]]''
| data-sort-value="1920" | 1920
| [[Чуаш автономияле өлкәсе|Чуаш айрат өлкәсе]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Омск дәүләт педагогика университеты<br/>''[[:d:Q13419624|Төмән дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q1467445|Новосибирск дәүләт техник университеты]]''
| data-sort-value="2014" | 2014
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q111179372|Дмитриев, Борис Алексеевич]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-02-17
| [[Минск]]
|
| Омск дәүләт педагогика университеты
| data-sort-value="2002" | 2002-11-22
| ''[[:d:Q1953795|Muromtsevo]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q4220626|G. F. Kim]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-11-03
| [[Покровка (Октябрь районы)]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-04-29
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q16436739|Jachija Aoebakirovitsj Aoebakirov]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-08-18
| ''[[:d:Q2726493|Shet District]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| data-sort-value="2008" | 2008-06-23
| [[Алматы]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4526664|Gennady Shtabnov]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-12-02
| [[Омск]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| data-sort-value="1989" | 1989-09-05
| [[Омск]]
|-
|
| 1972
| ''[[:d:Q4506388|Anatoly Tsymbal]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-07-05
| ''[[:d:Q268791|Һлобыне]]''
| ''[[:d:Q1281618|сынчы]]''
|
| data-sort-value="2011" | 2011-05-03
| [[Омск]]
|-
|
|
| [[Татьяна Леонова]]
| data-sort-value="1929" | 1929-05-02
| [[Иркутск]]
| [[галим]]
| Омск дәүләт педагогика университеты
| data-sort-value="2021" | 2021-12-16
| [[Омск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q60694780|Балыкова Люция Кузьминична]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-12-13
| [[Татарск]]
|
|
| data-sort-value="2010" | 2010-11-28
| [[Советск (Калининград өлкәсе)|Советск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4077099|Vadim Balsevich]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-06-29
| [[Омск]]
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2016" | 2016-08-01
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q19909503|Boris Tyulkov]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-03-02
| ''[[:d:Q2110368|Kuraginsky District]]''
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="2014" | 2014-10-24
| [[Омск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4513259|Anatoliy Alekseevitsj Tsjermosjentsev]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-12-23
| [[Омск]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| data-sort-value="2014" | 2014-12-25
| [[Омск]]
|-
|
| 1963
| ''[[:d:Q4519056|Vasily Shabanov]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-05-17<br/>1940
| ''[[:d:Q25727003|Михайловка (Седельникован кӀошт)]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4201783|L.V. Kirensky Institute of Physics]]''<br/>''[[:d:Q117813456|Akademgorodok]]''
|
|
|-
|
| 1973
| ''[[:d:Q132544746|Константин Александрович Чуркин]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-05-19
| [[Подильск|Подилск]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Омск дәүләт техник университеты]]<br/>Омск дәүләт педагогика университеты
| data-sort-value="2024" | 2024-03-06
| [[Омск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4275344|Valery Makarov]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-06-09
|
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
| data-sort-value="1992" | 1992-07-07
| [[Омск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q84719549|Завьялов, Александр Михайлович]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-03-01
| [[Омск]]
|
|
| data-sort-value="2016" | 2016-02-28
| [[Омск]]
|-
|
| 1970
| ''[[:d:Q113775394|Vladimir Alekseevič Kotelʹnikov]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-04-19
|
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1024181|Пушкин йорты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1490365|Viktor Pogodin]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-01-26
| [[Омск]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q1281618|сынчы]]''
|
| data-sort-value="2005" | 2005
| [[Омск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q16713596|Olha Pshenychna]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-11-13
| ''[[:d:Q4324657|Novomikolayivka]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q116732020|Миньона Савельевна Штерн]]''
| data-sort-value="1948" | 1948
| [[Омск]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q48505537|Anatoliy Michaylovitsj Sjtsjikalev]]''
| data-sort-value="1949" | 1949
| [[Таштагол]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4237276|Aleksandr Kravets]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-01-31
| ''[[:d:Q1230636|Исилкүл районы]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| 1972
| 1973
| ''[[:d:Q4143497|Alexander Gorban]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-04-19
| [[Омск]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q16744668|физико-химик]]''
| ''[[:d:Q4201456|Institute of Computational Modeling]]''<br/>''[[:d:Q4239227|Krasnoyarsk Summer School]]''<br/>''[[:d:Q1333399|University of Leicester]]''<br/>[[Омск дәүләт бәйләнеш юллары университеты|Омск дәүләт элемтә юллары университеты]]<br/>''[[:d:Q4201537|РФА СБ катализ институты]]''<br/>''[[:d:Q4201751|РФА СБ гамәли һәм назари механика институты]]''<br/>''[[:d:Q4239251|Красноярск дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4239246|Красноярск дәүләт техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q3032414|Россия фәннәр академиясенең Себер бүлекчәсе]]''<br/>[[Ф.М. Достоевский исемендәге Омск дәүләт университеты|Омск дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1466666|Томск политехника университеты]]''<br/>''[[:d:Q126075|Isaac Newton Institute]]''<br/>''[[:d:Q857975|Clay Mathematics Institute]]''<br/>''[[:d:Q946028|Courant Institute School of Mathematics, Computing, and Data Science]]''<br/>''[[:d:Q1156553|Institut des Hautes Études Scientifiques]]''<br/>[[Цюрихның югары техник мәктәбе|Эсвичрә федераль технология институты]]<br/>''[[:d:Q492766|Нижгар ил үнивирситите]]''
| data-sort-value="2025" | 2025-09-21
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4425021|Oleg Smolin]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-02-10
| ''[[:d:Q30513|Magzhan Zhumabayev District]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| Омск дәүләт педагогика университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4230730|Anatoly Konenko]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-02-23
| [[Орски|Ыр]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q1281618|сынчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q105623456|Yuri Perminov]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-05-16
| [[Омск]]
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q11774202|эссеист]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4160484|George Grie]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-05-14
| [[Россия]]
| ''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4294232|Pavel Minin]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-11-06
| [[Омск]]
| ''[[:d:Q1281618|сынчы]]''<br/>''[[:d:Q4199058|iconographer]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q124769898|Александр Артёмов]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-04-20
| [[Тара (шәһәр)]]
|
| ''[[:d:Q4184920|Омск өлкәсе законнар чыгару җыелышы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18407788|Dmitry Shorin]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-04-28
| [[Новосибирск]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q1281618|сынчы]]''<br/>''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q85859774|Долматов, Геннадий Геннадьевич]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-11-30
| ''[[:d:Q891579|Bolsherechye]]''
|
|
|
|
|-
|
| 2000
| ''[[:d:Q25441117|Maxim V. Vinarski]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-04-18
| [[Омск]]
| ''[[:d:Q19798999|acarologist]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q16271261|malacologist]]''
| Омск дәүләт педагогика университеты<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201531|РФА С. И. Вавилов исемендәге Табигый фәннәр тарихы һәм техника институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q112988700|Баскакова, Наталья Ивановна]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-03-14
| ''[[:d:Q3024232|Kolosovka]]''
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4517487|Chuvash State Institute of Culture and Arts]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q113461823|Yevgeniya Danilova]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-08-10
|
| ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]''
|
|
|
|-
| 2004-10<br/>1999-08
| 2007-05<br/>2004-07
| ''[[:d:Q89259599|Marat Makenov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q24930427|Central Research Institute of Epidemiology]]''<br/>''[[:d:Q52842924|Omsk Research Institute of Natural Focal Infections]]''
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
* [http://www.omgpu.ru/ ОмДПУ рәсми сайты]
* [https://web.archive.org/web/20090316002821/http://www.rsr-online.ru/school.php?id=196 ОмГПУ на сайте Союза ректоров]
* [https://web.archive.org/web/20130619184543/http://museum.omgpu.ru/ Сайт Музея археологии и этнографии ОмГПУ]
== Шулай ук карагыз ==
{{Портал|Мәгариф|Россия Федерациясе}}
* [[Россия югары уку йортлары исемлеге]]
[[Төркем:Россия университетлары]]
[[Төркем:1932 елда нигезләнгән уку йортлары]]
[[Төркем:Әлифба буенча университетлар]]
[[Төркем:Омск университетлары]]
[[Төркем:Россиянең педагогика югары уку йортлары]]
cmnzr7nos7533d61zupwlyyk759adda
Пермь дәүләт университеты
0
389580
5963275
5947066
2026-06-15T05:59:02Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963275
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''{{Label|Q2031051|lang=tt}}''' ({{lang-ru|{{Label|Q2031051|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q2031051|lang=en}}}}) — [[Пермь крае]] административ үзәге [[Пермь]] шәһәрендә [[1916 ел]]дан бирле эшләп килүче [[югары уку йорты]], [[2009 ел]]дан бирле [[Россиянең илкүләм тикшеренү университеты|Россиянең илкүләм тикшеренү университетларының]] берсе. [[Урал]]да ачылган беренче югары уку йорты<ref>Уралдагы беренче оештырылган югары уку йорты — Урал дәүләт тау университеты, әмма аерым сәбәпләр аркасында ул бары 1917 елда гына ачыла.</ref>.
[[2016 ел]]ның 1 сентябренә университет составына 12 факультет, 78 кафедра, [[Соликамск]] дәүләт педагогия институты (филиал), һөнәри белем бирү көллияте, Төбәк өзлексез белем бирү институты һәм Табигать фәннәре гыйльми институты керә<ref>«ПДМТУ структурасы турында» ПДМТИ ректорының 15.01.2014 боерыгы нигезендә.</ref>.
== Тарих ==
XIX—XX гасырлар чигендә [[Урал]]да югары мәктәп булдыру зарурлыгы туа: төбәкнең үсеп килүче сәнәгате үзендә фәнни, мәгариф-агарту үзәге булуны таләп итә. Уралда университет булдыру идеясен [[Дмитрий Менделеев|Д. И. Менделеев]], А. С. Попов, Д. Н. Мамин-Сибиряк, А. К. Денисов-Уральский һ. б. хуплый<ref>{{cite web|url=http://www.psu.ru/universitet/ob-universitete/slovo-prezidenta-universiteta-v-v-malanina|title=Пермский классический университет|author=Маланин В. В.|date=|work=|publisher=Официальный сайт Пермского государственного национального исследовательского университета|accessdate=2013-12-23|lang=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131224114608/http://www.psu.ru/universitet/ob-universitete/slovo-prezidenta-universiteta-v-v-malanina|archivedate=2013-12-24|deadlink=yes}}</ref>.
Уралда университет булдыру өчен Пермьне сайлауда җирле җәмәгатьчелекнең (Дума, земство, күренекле сәнәгатьчеләр). ярдәме зур була.
Университетны ачу һәм үстерүдә эре сәнәгатькәр Н. В. Мешков аерым роль уйный. Ул 1915 елда, [[Беренче бөтендөнья сугышы]] вакытында, Пермьгә Юрьев университетын ([[Тарту]], [[Эстония]]) эвакуацияләү турында үтенеч белән мөрәҗәгать итә, ләкин эвакуациянең кирәге калмагач (Юрьев университеты [[Воронеж]]га күчерелә), ул Пермьдә [[Санкт-Петербург университеты|Петроград университеты]] бүлеген ачтыруга ирешә, аңа университетның беренче корпусларына әверелгән төзелеш комплексын тапшыра һәм 500 мең сум күләмендә матди ярдәм күрсәтә<ref>{{cite web|url=http://kw.snti.ru/number/details/1416|title=Мешков и его университет|author=Ирина Гилева|date=2006-04-19|work=|publisher=КапиталWeekly|accessdate=2011-08-28|lang=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070929042037/http://kw.snti.ru/number/details/1416|archivedate=2007-09-29|deadlink=yes}}</ref><ref name="Гайсин">{{cite web|author=Олег Гайсин|title=Башня над городом|url=http://new.prpc.ru/paper/bashnya-nad-gorodom.html|website=Газета «За человека»|date=29.12.2014|accessdate=2020-12-19|archivedate=2021-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210304123318/http://new.prpc.ru/paper/bashnya-nad-gorodom.html}}</ref>..
Россия Халык мәгарифе министрлыгының 1916 елның 1 (14) октябрендәге 2 773нче номерлы акты нигезендә, [[Санкт-Петербург университеты|Император Петроград университетының]] Пермь бүлеге оештырыла. Бүлеккә 522 студент кабул ителгән, 32 кафедра булдырылган.
Россия [[Вакытлы хөкүмәт]]енең 1917 елның 1 (14) июлендәге № 752 карары белән Император Петроград университетының Пермь бүлеге базасында ''Пермь университеты'' ачыла.
Университетның беренче укытучылары — Петроград университетының яшь профессорлары һәм приват-доцентлары: Б. Л. Богаевский, Б. Д. Греков, А. П. Дьяконов, Л. А. Булаховский, Б. Ф. Вериго, Н. П. Оттокар, В. Ф. Глушков, А. А. Заварзин, А. И. Луньяк, С. П. Обнорский, А. А. Полканов, М. В. Птуха, А. С. Ященко, К. Буга, Г. В. Вернадский, А. Г. Генкель, А. А. Фридман, В. Н. Беклемишев,.
Инглиз сәяхәтчесе Я. Гринвальд болай дип искә ала:
{{Цитата|Университет бөтен мәдәни тормышның үзәге булып тора... аның студентлары Пермь шәһәренә фәнни-академик шәһәрчек төсмере бирә.. Шәһәр Республика фән үзәкләренең берсе, үзенчәлекле «Урал Кембриджы» булып санала ала}}.
== Университет үсеше ==
Пермь университетының беренче факультетлары физика-математика, тарих-филология һәм юридик факультет була.
* 1917 елдан физика-математика факультетының медицина бүлеге медицина факультеты итеп үзгәртелә.
* 1918 елда физика-математика факультетында фармацевтика бүлеге оештырыла. Шул ук елда авыл хуҗалыгы һәм урман факультеты ачыла. 1922 елда агрономия факультеты итеп үзгәртелә.
* 1919 елда тарих-филология һәм юридик факультетлар базасында иҗтимагый фәннәр факультеты оештырыла.
* 1922 елда физика-математика факультеты белән иҗтимагый фәннәр факультетын берләштерү нәтиҗәсендә педагогия факультеты төзелә.
* 1922 елда университетта ботаника бакчасы булдырыла.
* 1930-елларда Пермь университетыннан мөстәкыйль химия-технология (Березники), ветеринария (Троицк, 1929), авыл хуҗалыгы, медицина, педагогия (1936) һәм политехника (1960) институтлары бүленеп чыга.
* 1930 елда педагогия факультеты педагогия институтына (1995 елдан - Пермь дәүләт педагогия университеты, 2012 елдан - Пермь дәүләт гуманитар-педагогия университеты) әйләнә.
* 1930 елда авыл хуҗалыгы факультеты Урал авыл хуҗалыгы институты (1933 елдан - Пермь авыл хуҗалыгы институты) итеп үзгәртелә, 1995 елдан академия.
* 1931 елда медицина факультеты Пермь медицина институты итеп үзгәртелә (1994 елдан - Пермь дәүләт медицина академиясе, 2014 елдан - Пермь дәүләт медицина университеты).
* 1931 елда биология факультеты булдырыла.
* 1936 елда фармацевтика бүлекчәсе ачыла (1995 елдан академия, Пермь дәүләт фармацевтика институты)
* 1941 елда тарих-филология факультеты торгызыла.
* 1948 елда юридик факультет яңадан ачыла.
* 1949 елда техник факультет ачыла.
* 1955 елда география факультеты ачыла.
* 1959 елда икътисад факультеты ачыла.
* 1960 елда физика-математика факультеты - физика һәм механика-математика, тарих-филология факультеты - тарих һәм филология факультетларына бүленә.
* 1960 елда техник факультетның дүрт бүлеге Пермь политехник институты составына керә (1992 елдан университет).
* 1996 елда философия-социология факультеты оештырыла.
* 1996 елда тарих факультеты тарих-политология факультеты итеп үзгәртелә.
* 2003 елда тел һәм әдәбият факультеты оештырыла.
* 2016 елның 14 октябрендә университетка 100 ел тула. Юбилей елында Пермь университеты белән бәйле шәхесләрне таныту максатында Википедиянең рус бүлегендә алар турында мәкаләләр языла <ref>{{Китап|автор=Пустовалов А. В.|часть=Википедия как инструмент продвижения Пермского университета (на примере статей об учёных)|заглавие=Филология в XXI веке: методы, проблемы, идеи: материалы V Всерос. (с междунар. участием) науч. конф. (г. Пермь, 10 апр. 2017 г.)|ссылка=http://www.rfp.psu.ru/archive/2017phylol.pdf|ответственный=отв. ред. И. И. Русинова|место=Пермь|издательство=Перм. гос. нац. исслед. ун-т|год=2017|страницы=166—173|страниц=355|тираж=200|isbn=978-5-7944-2992-3}}</ref>.
== Университет атамалары ==
* Петроград Император университетының Пермь бүлекчәсе (1916 — 1917);
* Пермь дәүләт университеты (1917— 1934);
* А. М. Горький исемендәге Пермь дәүләт университеты (1934 —1940);
* А. М. Горький исемендәге Молотов дәүләт университеты 1940 —1957);
* А. М. Горький исемендәге Пермь дәүләт университеты (1957 —1966 );
* Хезмәт Кызыл Байрагы ордены Хезмәт Кызыл Байрагы орденлы А. М. Горький исемендәге Пермь дәүләт университеты (1966 —1994);
* Пермь дәүләт университеты (1994 — 2002);
* Югары һөнәри белем бирү дәүләт мәгариф учреждениесе «Пермь дәүләт университеты» (2002 —2011);
* Югары белем бирү федераль дәүләт бюджет белем бирү учреждениесе «Пермь дәүләт милли тикшеренү университеты» (2011 — х.в.).
2020 елның 7 июлендә университетның ректоры {{comment|в. б.|вазифа башкаручы}} итеп профессор Д. Г. Красильников билгеләнә.
== Структура ==
Университет составына 12 факультет, 77 кафедра һәм 2 филиал керә.
Студентлар саны — 11 432 кеше (2010/2011 уку елы), шул исәптән көндезге укуда — 7 607 кеше. Университет 56 аспирантура (250-гә якын аспирант) һәм 6 докторантура белгечлеге буенча кадрлар әзерли. Диссертацияләр яклау буенча 14 совет, шул исәптән докторлык диссертациясен яклау буенча 11 совет гамәлдә <ref>{{cite web|url=http://www.psu.ru/general/6|title=Пермский государственный университет|description=Вступая в новый век|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100928183520/http://psu.ru/general/6|archivedate=2010-09-28|accessdate=2010-03-16|deadlink=yes}}</ref>.
Университетта 1 229 хезмәткәр (2009), шул исәптән 164 фән докторы, профессор һәм 480 фән кандидаты, доцент укыта, алар арасында: 4 академик һәм 4 мөхбир-корреспондент, 15 Россия Федерациясенең атҡазанган фән эшлеклесе һәм 10 Россия Федерациясенең атҡазанган югары мәктәп хезмәткәре, 10 Пермь дәүләт университетының атҡазанган профессоры.
Университет партнерлары булып Оксфорд университеты ([[Бөекбритания]]), [[Франция]]нең берничә университет үзәге, [[АКШ]] университетлары, [[Үзәк Европа]] һәм [[Австралия]] университетлары тора.
== Шәхесләр ==
=== Ректорлар ===
{{seealso|ru:К:Ректоры Пермского государственного университета}}
=== Укытучылар ===
{{seealso|ru:К:Преподаватели Пермского государственного университета}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q2031051. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p108/Q2031051/p580:башлау,p108/Q2031051/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p69,p106,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! әлма-матер
! һөнәр төре
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
|
|
| ''[[:d:Q4252217|Pyotr Lavrov]]''
| data-sort-value="1856" | 1856-09-06<br/>1856-09-18
| [[Ярославль]]
| ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-11-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| [[Борис Поленов]]
| data-sort-value="1859" | 1859-08-26
| ''[[:d:Q384573|Pulkovo]]''
| ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''<br/>Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q15298893|9 нчы гимназия]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-01-29
| [[Пермь]]
|-
| 1917
| 1925
| ''[[:d:Q4107830|Bronislav Verigo]]''
| data-sort-value="1860" | 1860-02-14
| ''[[:d:Q15219005|Izvalta]]''
| ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''<br/>''[[:d:Q38178366|Император тыйб-хирургия академиясе]]''<br/>''[[:d:Q63419670|Витебск ир-атлар гимназиясе]]''
| ''[[:d:Q2055046|физиолог]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-06-13
| [[Пермь]]
|-
| 1916
| 1932
| ''[[:d:Q16404193|Victor Ferdinand Schmidt]]''
| data-sort-value="1865" | 1865-04-02
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]''<br/>''[[:d:Q2388897|Saint Peter's School]]''
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-05-07
| [[Пермь]]
|-
| 1920
|
| ''[[:d:Q4103676|Vladimir Vargin]]''
| data-sort-value="1866" | 1866-02-01
| [[Спасск (Пинзә өлкәсе)|Спасск]]
| ''[[:d:Q15298893|9 нчы гимназия]]''<br/>''[[:d:Q1531782|Климент Аркадьевич Тимирязев исемендәге Мәскәү авыл хуҗалыгы академиясе]]''
| ''[[:d:Q1781198|агроном]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-03-15
| [[Пермь]]
|-
|
|
| [[Николай Кромер]]
| data-sort-value="1866" | 1866-11-12
| [[Елгава]]
| ''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1941" | 1941
| [[Пермь]]
|-
| 1916
|
| ''[[:d:Q4207291|Arseny Kadlubovsky]]''
| data-sort-value="1867" | 1867-03-02
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q7042257|Николай Гоголь исемендәге Нижын дәүләт университеты]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-11-23
| [[Истанбул]]
|-
| 1917<br/>1921
| 1919<br/>1925
| ''[[:d:Q21394411|Pavel Vasilyevich Syuzev]]''
| data-sort-value="1867" | 1867-10-30
| ''[[:d:Q2949953|Ильински]]''
| ''[[:d:Q19613126|Alekseevskoye real college]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-06-12
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q27928319|Pavel Ivanovitsj Tsjistjakov]]''
| data-sort-value="1867" | 1867-08-14
|
| ''[[:d:Q4460366|Тум руханилар семинариясе]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1959" | 1959-09-20
| [[Пермь]]
|-
| 1917
| 1918-05-29
| ''[[:d:Q4369312|Konstantin Pokrovsky]]''
| data-sort-value="1868" | 1868-05-11
| [[Түбән Новгород]]
| ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-11-05
| [[Киев]]
|-
|
|
| [[Владимир Здравосмыслов]]
| data-sort-value="1869" | 1869-07-12
| [[Әстерхан]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-12-25
| [[Лемго]]
|-
|
|
| [[Всеволод Первушин]]
| data-sort-value="1869" | 1869-11-27
| [[Пермь]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-12-21
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q23656006|Aleksey Ivanov]]''
| data-sort-value="1869" | 1869-02-09
| [[Екатеринбург]]
|
| [[галим]]
| data-sort-value="1958" | 1958
|
|-
| 1917-08-24
| 1923
| ''[[:d:Q4394909|Andrey Rikhter]]''
| data-sort-value="1871" | 1871-08-03
| ''[[:d:Q21670032|Kurovskoye]]''
| ''[[:d:Q3401716|Беренче Питырбур классик гимназиясе]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q2055046|физиолог]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q12358881|альголог]]''<br/>''[[:d:Q2487799|миколог]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-04-02
| [[Мәскәү]]
|-
| 1916
| 1927
| ''[[:d:Q4135456|Alexander-Paul Henckel]]''
| data-sort-value="1872" | 1872-07-20
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q3779582|микробиолог]]''<br/>''[[:d:Q12358881|альголог]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-04-09
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15066162|Alexander Dyakonov]]''
| data-sort-value="1873" | 1873-10-31
| [[Ярыслау губернасы|Ярыслау гөбернәсе]]
| [[Санкт-Петербург руханилар академиясе]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1943" | 1943-08-01
| [[Смоленск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15076182|Nikolay Petrovich Obnorsky]]''
| data-sort-value="1873" | 1873-05-02
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>[[профессор]]<br/>''[[:d:Q16314501|энциклопедист]]''
| data-sort-value="1949" | 1949
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q19906990|Gleb Fleysher]]''
| data-sort-value="1873" | 1873
|
| ''[[:d:Q38178366|Император тыйб-хирургия академиясе]]''
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-07-04
|
|-
| 1922-09-01
|
| ''[[:d:Q4377317|Pavel Preobrazhensky]]''
| data-sort-value="1874" | 1874-01-01
| ''[[:d:Q372935|Demyansk]]''
| ''[[:d:Q58346416|Тау институты]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-09-10
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q17494943|Nikolai Kultashev]]''
| data-sort-value="1874" | 1874-06-13
| [[Нарва]]
| ''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1948" | 1948
| [[Воронеж]]
|-
|
|
| [[Василий Чирковский]]
| data-sort-value="1874" | 1874-12-19
| [[Пермь]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q12013238|офтальмолог]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-03-02
|
|-
| 1918
| 1920
| ''[[:d:Q4185599|Julius Zalkind]]''
| data-sort-value="1875" | 1875-12-02
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>[[профессор]]
| data-sort-value="1948" | 1948-11-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 1924
| 1930
| ''[[:d:Q4217041|Ivan Katayev]]''
| data-sort-value="1875" | 1875-06-17
| [[Нократ губернасы]]
| ''[[:d:Q4130474|Вәтке руханилар семинариясе]]''<br/>''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q723682|dean]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-04-26
|
|-
| 1916<br/>1921
| 1919<br/>1927
| [[Дмитрий Алексеев (1875)|Дмитрий Алексеев]]
| data-sort-value="1875" | 1875-11-09
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''<br/>[[Казан Император университеты]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-06-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 1937-08-01
|
| ''[[:d:Q28007501|Борис Зубарев]]''
| data-sort-value="1875" | 1875-04-20
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-07-15
| [[Пермь]]
|-
|
|
| [[Дмитрий Эскин]]
| data-sort-value="1876" | 1876-09-04
| [[Пермь]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[хирург]]
| No/unknown value
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
| 1920
|
| ''[[:d:Q112989038|Павел Иванович Пичугин]]''
| data-sort-value="1876" | 1876-06-27
| [[Морке|Морки]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q15401884|медицина галиме]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-03-31
| [[Пермь]]
|-
|
| 1920
| [[Григорий Шайн]]
| data-sort-value="1877" | 1877-03-30
| [[Одесса]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''
| ''[[:d:Q752129|астрофизик]]''<br/>''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-08-04
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4153778|Konstantin Davydov]]''
| data-sort-value="1877" | 1877-12-30
| [[Зубцов]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-06-21
| [[Париж]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4539963|Aleksandr Yaschenko]]''
| data-sort-value="1877" | 1877-02-24
| [[Ставрополь]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[фәлсәфәче]]<br/>[[хокук белгече]]
| data-sort-value="1934" | 1934-06-10
| [[Берлин]]
|-
|
|
| [[Василий Парин (1877)|Васили Парин]]
| data-sort-value="1877" | 1877
| [[Малмыж өязе]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value="1947" | 1947
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4109120|Ûrij Nikandrovič Verhovskij]]''
| data-sort-value="1878" | 1878-05-23
| ''[[:d:Q4171356|Духовщина өязе]]''
| ''[[:d:Q4254555|Larin Gymnasium]]''
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-09-23
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4342597|Nikolay Osipovitsj Paletsjek]]''
| data-sort-value="1878" | 1878
| [[Санкт-Петербург]]
|
| ''[[:d:Q382887|дәүләт вазифаи заты]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-12-29
| [[Тверь]]
|-
|
|
| [[Дмитрий Марко]]
| data-sort-value="1878" | 1878-08-14
| [[Казан]]
| [[Беренче Казан ирләр гимназиясе]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1963" | 1963
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q1393883|Kazimieras Būga]]''
| data-sort-value="1879" | 1879-11-06
| ''[[:d:Q13193387|Pažiegė]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q672420|Көнигсберг университеты]]''
| ''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-12-02
| [[Königsberg|Көнигсберг]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q7938310|Vladimir Derevenko]]''
| data-sort-value="1879" | 1879-07-15
| ''[[:d:Q12086168|Beletsky Uyezd]]''
| ''[[:d:Q38178366|Император тыйб-хирургия академиясе]]''
| [[хирург]]
| data-sort-value="1936" | 1936
| [[Днипро]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q27477669|Vladimir Krusman]]''
| data-sort-value="1879" | 1879-01-16
| [[Сембер]]
| ''[[:d:Q58918586|Faculty of History and Philology of St. Petersburg University]]''
| ''[[:d:Q3332711|медиевист]]''
| data-sort-value="1922" | 1922-08-25
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q1968492|Victor Protopopov]]''
| data-sort-value="1880" | 1880-10-22
| ''[[:d:Q4534949|Iurki]]''
| ''[[:d:Q38178366|Император тыйб-хирургия академиясе]]''<br/>''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''
| ''[[:d:Q211346|психиатр]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-11-29
| [[Киев]]
|-
| 1920
| 1922
| ''[[:d:Q4336708|Sergey Orlov]]''
| data-sort-value="1880" | 1880-08-06
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4028031|1 нче Мәскәү гимназиясе]]''
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q752129|астрофизик]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-01-12
| [[Мәскәү]]
|-
| 1943
|
| ''[[:d:Q4516153|Pyotr Nikolaevich Chirvinsky]]''
| data-sort-value="1880" | 1880-01-26
| ''[[:d:Q4361293|Петровско-Разумовское]]''
| ''[[:d:Q28664814|Изге Владимир император университеты]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q18342390|петрограф]]''<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-06-21
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q17617507|Anatoliy Ivanovitsj Sirtsov]]''
| data-sort-value="1880" | 1880-04-08
| [[Тубыл]]
| [[Санкт-Петербург руханилар академиясе]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1938" | 1938-02-15
| [[Самар]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q102292096|Kazimir Abramovich]]''
| data-sort-value="1880" | 1880
| [[Петроков губернасы|Петроков гөбернәсе]]
| ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q28664814|Изге Владимир император университеты]]''
| [[математик]]
| data-sort-value="1920" | 1920
| [[Киев]]
|-
|
|
| [[Андрей Луньяк]]
| data-sort-value="1881" | 1881-12-05
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-10-15
| [[Казан]]
|-
|
|
| [[Василий Доманжо]]
| data-sort-value="1881" | 1881-04-29
| [[Пенза губернасы]]
| [[Беренче Казан ирләр гимназиясе]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1922" | 1922-09-09
| [[Иркутск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21106375|V. Ḟ. Matvi︠e︡ev]]''
| data-sort-value="1881" | 1881-04-23
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1919" | 1919
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4088992|Boris Bogayevsky]]''
| data-sort-value="1882" | 1882-03-18
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>[[укытучы]]
| data-sort-value="1942" | 1942-05-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| [[Василий Глушков]]
| data-sort-value="1882" | 1882-12-31
| [[Сембер]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1966" | 1966-07-21
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q381418|Augustinas Voldemaras]]''
| data-sort-value="1883" | 1883-04-04
| ''[[:d:Q16450121|Dysna]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1402736|Privatdozent]]''<br/>''[[:d:Q2285706|хөкүмәт башлыгы]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-05-16
| ''[[:d:Q1018222|Butyrka prison]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q3876948|Nikolay Ottokar]]''
| data-sort-value="1884" | 1884-03-12
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3332711|медиевист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-09-18
| [[Флоренция]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q12145481|Mikhail Ptukha]]''
| data-sort-value="1884" | 1884-11-07
| ''[[:d:Q1019815|Остер]]''
| ''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q2732142|статистик]]''<br/>''[[:d:Q12360779|демограф]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-09-07
| [[Киев]]
|-
| 1927
| 1936
| ''[[:d:Q17044111|Иван Вятохин]]''
| data-sort-value="1884" | 1884-08-22
| [[Жирновск]]
| ''[[:d:Q107029864|faculté de physique et mathématique de l'université impériale de Kazan]]''
| ''[[:d:Q2055046|физиолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q4182948|кафедра җитәкчесе]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-03-27
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21104091|Aleksandr Lebedev]]''
| data-sort-value="1884" | 1884-09-20
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q38178366|Император тыйб-хирургия академиясе]]''
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-02-15
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q112629281|Смирнов, Павел Агафангелович]]''
| data-sort-value="1884" | 1884-06-07
| ''[[:d:Q4248554|Kurmanayevka]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1948" | 1948
| [[Екатеринбург]]
|-
| 1919<br/>1934-08<br/>1943-09-20
| 1920<br/>1938-02-18<br/>1958-02
| [[Иван Захаров (1885)|Иван Захаров]]
| data-sort-value="1885" | 1885-01-03
| [[Варламово (Чиләбе өлкәсе)|Варламово]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1958" | 1958-05
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q19862575|Алякритский, Вячеслав Васильевич]]''
| data-sort-value="1885" | 1885-08-04
| [[Кострома]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q28064984|Мәскәү университетының медицина факультеты]]''
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value="1960" | 1960
| [[Воронеж]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q19907062|Konstantin Shapshev]]''
| data-sort-value="1885" | 1885
| [[Красное Село]]
| ''[[:d:Q38178366|Император тыйб-хирургия академиясе]]''
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q651566|гигиенист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1942" | 1942
| [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q19908753|Aleksandr Fjodorovitsj Tjulin]]''
| data-sort-value="1885" | 1885-07-20
| [[Владимир өлкәсе]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| [[галим]]
| data-sort-value="1955" | 1955-11-05
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21103180|Dmitry Kuzmin]]''
| data-sort-value="1885" | 1885
|
| ''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]''
| [[галим]]
| No/unknown value
|
|-
| 1955
|
| ''[[:d:Q3052289|Emilia Anikina]]''
| data-sort-value="1886" | 1886-11-27
| [[Барнавыл]]
| ''[[:d:Q503473|Женева университеты]]''<br/>[[Николай Иванович Вавилов исемендәге Сарытау дәүләт генетика, биотехнология һәм инженерия университеты]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-12-12
| [[Львов]]
|-
| 1916
| 1921
| ''[[:d:Q4182905|Alexei Zavarzin]]''
| data-sort-value="1886" | 1886-03-13
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q2552072|гистолог]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-07-25
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| [[Валентин Танаевский]]
| data-sort-value="1886" | 1886-08-18
| [[Сырьяны]]
| [[Казан Император университеты]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-01-19
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q9145601|Aleksander Kossowski]]''
| data-sort-value="1886" | 1886-01-30<br/>1886-01-18
| [[Арзамас районы]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1743122|чиркәү тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q635734|архивист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-06-24<br/>1965-06-29
| [[Люблин|Лүблин]]
|-
|
|
| [[Вадим Кондаков]]
| data-sort-value="1886" | 1886-03-27
| [[Уса]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-05-25
| [[Казан]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q19908582|Vasiliy Vasilevitsj Nikitin]]''
| data-sort-value="1886" | 1886-12
| [[Нократ губернасы]]
| ''[[:d:Q1531782|Климент Аркадьевич Тимирязев исемендәге Мәскәү авыл хуҗалыгы академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4361180|Петр авыл хуҗалыгы академиясе]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1932" | 1932
|
|-
| 1936
| 1938-08-22
| ''[[:d:Q21092036|Boris Vickberg]]''
| data-sort-value="1886" | 1886-09-06
| ''[[:d:Q4346255|Parkhomivka, Krasnokutsk Raion]]''
| ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]
| data-sort-value="1938" | 1938-08-28
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21107813|Alexei Mirtov]]''
| data-sort-value="1886" | 1886-08-08
| [[Сембер]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-01-03
| [[Түбән Новгород]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q28359538|Nikolai Efremov]]''
| data-sort-value="1886" | 1886-02-22
| [[Сумы]]
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>[[укытучы]]
| data-sort-value="1947" | 1947-02-26
| [[Мәскәү]]
|-
| 1917
| 1918
| ''[[:d:Q12538981|George Vernadsky]]''
| data-sort-value="1887" | 1887-08-20
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]''<br/>''[[:d:Q19819669|Cinquè gymnasium de Moscou]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-06-20
| [[Нью-Һейвен]]
|-
|
|
| [[Сергей Лаптев]]
| data-sort-value="1887" | 1887-08-22
| [[Казан]]
|
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| data-sort-value="1993" | 1993-08-03
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19908292|Boris Apollonovich Krzhevskiĭ]]''
| data-sort-value="1887" | 1887-09-25<br/>1887-09-24
| [[Киев]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q2504617|раманис]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-07-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| [[Александр Нефедьев]]
| data-sort-value="1887" | 1887-10-12
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q47894932|Өченче Казан ирләр гимназиясе]]''<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-05-15
| [[Ташкент]]
|-
| 1918-04
| 1920-05
| ''[[:d:Q205981|Alexander Friedmann]]''
| data-sort-value="1888" | 1888-06-16
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q4127845|The Second Saint Petersburg Gymnasium]]''<br/>''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q2310145|метеоролог]]''<br/>[[галим]]
| data-sort-value="1925" | 1925-09-16
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 1919
| 1920
| ''[[:d:Q372097|Jacob Tamarkin]]''
| data-sort-value="1888" | 1888-07-11
| [[Чернигов|Черниһив]]
| ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-11-18
| [[Бетесда (Мэриленд)]]
|-
| 1916
| 1922
| ''[[:d:Q4329446|Sergey Obnorsky]]''
| data-sort-value="1888" | 1888-06-14
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-11-13
| [[Мәскәү]]
|-
| 1916
| 1919
| ''[[:d:Q12141775|Aleksandr Polkanov]]''
| data-sort-value="1888" | 1888-05-13
| [[Кострома]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| ''[[:d:Q462390|доцент]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q19356817|петролог]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-01-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 1917
| 1924
| ''[[:d:Q17494869|Dmitry Fedotov]]''
| data-sort-value="1888" | 1888-10-30
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-09-25
|
|-
|
|
| [[Георгий Фредерикс]]
| data-sort-value="1889" | 1889-04-03
| ''[[:d:Q4418120|Sechenovo]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-02-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4171003|Vsevolod Nikolaevitsj Doerdenevskiy]]''
| data-sort-value="1889" | 1889-02-09
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1963" | 1963-10-13
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4207758|Boris Kazansky]]''
| data-sort-value="1889" | 1889-10-31<br/>1889-11-12<br/>1889-10-12
| [[Яңа Зыбков]]
| ''[[:d:Q58918586|Faculty of History and Philology of St. Petersburg University]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1962" | 1962-02-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 1917<br/>1924
| 1924<br/>1929
| [[Дмитрий Сабинин]]
| data-sort-value="1889" | 1889-11-17
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-04-22
| [[Краснодар крае]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4521623|Boris Schwanwitsch]]''
| data-sort-value="1889" | 1889-11-26
| [[Полтава]]
| ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''
| ''[[:d:Q497294|лепидоптеролог]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-12-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| [[Владимир Баранов (1889)|Владимир Баранов]]
| data-sort-value="1889" | 1889-02-21
| [[Олы Нырты]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-08-03
| [[Казан]]
|-
|
|
| [[Владимир Кармилов]]
| data-sort-value="1889" | 1889-11-26
| [[Калининск]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-10-18
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q24846187|Anastasia Tauson]]''
| data-sort-value="1889" | 1889-10-06
| [[Рязань]]
|
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-11-04
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q28359918|Emil Zmaczyński]]''
| data-sort-value="1889" | 1889-03-02
| [[Падзернае]]
| ''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4295195|Минск ирләр гимназиясе]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-03-15
| ''[[:d:Q12671232|Решоты]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q206283|Vladimir Beklemishev]]''
| data-sort-value="1890" | 1890-10-04<br/>1890-10-05
| [[Гродно|Һродна]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q15839134|эколог]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-09-04
| [[Мәскәү]]
|-
| 1921
|
| ''[[:d:Q1092151|Aleksandr Lyubishchev]]''
| data-sort-value="1890" | 1890-04-05
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>[[фәлсәфәче]]
| data-sort-value="1972" | 1972-08-31
| [[Тольятти]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4138823|Vasily Gippius]]''
| data-sort-value="1890" | 1890-06-26<br/>1890-07-26<br/>1890-07-08
| ''[[:d:Q4339039|Ostrovsky Uyezd]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[язучы]]
| data-sort-value="1942" | 1942-03-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4404101|Aleksandr Antonovich Savich]]''
| data-sort-value="1890" | 1890-03-01
| [[Старая Перавалока]]
| ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-10-21
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4478332|Nikolay Ustryalov]]''
| data-sort-value="1890" | 1890-11-25
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q50281959|Moscow Imperial University, Faculty of Law]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-09-14
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q16627220|Pavel Bogoslovsky]]''
| data-sort-value="1890" | 1890-06-17
| [[Пермь губернасы]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4360209|Питырбур археология институты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1966" | 1966-03-28
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21637348|Leonid Vorobyov]]''
| data-sort-value="1890" | 1890-08-08
| ''[[:d:Q4303548|Мосальск өязе]]''
| ''[[:d:Q2029787|Лазарев көнчыгыш телләре институты]]''
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-10-01
| [[Магнитогорск]]
|-
|
|
| [[Валерий Крюгер]]
| data-sort-value="1890" | 1890-01-02
| [[Үскәмән]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-03-25
| [[Пермь]]
|-
| 1917-06-01
| 1920-10
| ''[[:d:Q331089|Abram Besicovitch]]''
| data-sort-value="1891" | 1891-01-23
| [[Бердянск]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-11-02
| [[Кембриҗ]]
|-
| 1918
| 1920
| [[Иван Виноградов]]
| data-sort-value="1891" | 1891-09-02
| ''[[:d:Q4293660|Милолүб]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-03-20
| [[Мәскәү]]
|-
| 1918-08
| 1921
| ''[[:d:Q959719|Rodion Kuzmin]]''
| data-sort-value="1891" | 1891-11-21
| [[Витебск]]
| ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-03-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 1914
| 1919
| ''[[:d:Q4237116|Nikolai Koshlyakov]]''
| data-sort-value="1891" | 1891-07-23
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''<br/>''[[:d:Q2065921|Көньяк федераль университеты]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-09-23
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4484947|Nikolay Fioletov]]''
| data-sort-value="1891" | 1891-12-01
| ''[[:d:Q4176362|Yerzovka]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[адвокат]]
| data-sort-value="1943" | 1943-03-08
| ''[[:d:Q16273152|Antibésskaia]]''
|-
| 1955
| 1961
| [[Борис Вишневский]]
| data-sort-value="1891" | 1891-06-13<br/>1891-07-13
| ''[[:d:Q134712|Шәүләй]]''
| ''[[:d:Q16685857|Пирем ирләр гимназиясе]]''<br/>[[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]]
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-01-26
| [[Черновцы|Чернивси]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q27868212|Pyotr Yasnitski]]''
| data-sort-value="1891" | 1891-10-03
| [[Юкаменское]]
| ''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]''
| ''[[:d:Q2419397|терапевт]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-10-22
| [[Пермь районы]]
|-
|
|
| [[Николай Трифонов]]
| data-sort-value="1891" | 1891-02-23
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-12-09
| [[Казан]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q19909177|Pavel Svetlov]]''
| data-sort-value="1892" | 1892-09-09<br/>1892-09-10
| ''[[:d:Q4479486|Ushaki]]''
| ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-07-07
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21534712|Павел Георгиевич Стрелков]]''
| data-sort-value="1892" | 1892
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q28667071|Saint Petersburg 6th gymnasium]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1955" | 1955
|
|-
| 1916
| 1924
| ''[[:d:Q1713872|Yuri Alexandrovich Orlov]]''
| data-sort-value="1893" | 1893-05-31
| [[Сембер губернасы]]<br/>[[Сызран]]
| ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-10-02
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q19908675|Semjon Nikolaevitsj Sedich]]''
| data-sort-value="1893" | 1893-12-26
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q16685857|Пирем ирләр гимназиясе]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1936" | 1936-10-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 1916
| 1921
| ''[[:d:Q131255845|Дьяконов Дмитрий Михайлович]]''
| data-sort-value="1893" | 1893-10-05
|
| ''[[:d:Q4454719|Tenischew-Schule]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q3126128|генетик]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-09-30
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17721472|Eugeny Danini]]''
| data-sort-value="1894" | 1894-07-07
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q2552072|гистолог]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-12-26
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21092337|Vladimir Voskresensky]]''
| data-sort-value="1894" | 1894
| [[Рига]]
| [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1968" | 1968
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q27478530|Alexei Schmidt]]''
| data-sort-value="1894" | 1894-07-27
| [[Тарту]]
| ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1935" | 1935-04-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q2543102|Vladimir Veydle]]''
| data-sort-value="1895" | 1895-03-01
| [[Санкт-Петербург]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>[[фәлсәфәче]]
| data-sort-value="1979" | 1979-08-05
| [[Клиши]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18277933|Anatoliy Sergeevitsj Sokolov]]''
| data-sort-value="1895" | 1895-09-08
| ''[[:d:Q4389699|Раменье]]''
| ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1936" | 1936-10-03
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q19908901|Mikhail Polukarov]]''
| data-sort-value="1895" | 1895-05-20
| [[Пермь]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-08-08
| [[Пермь]]
|-
| 1941
| 1943
| ''[[:d:Q2599504|Sofya Yanovskaya]]''
| data-sort-value="1896" | 1896-01-19
| [[Пружаны]]
| ''[[:d:Q50316140|cours féminins supérieurs d'Odessa]]''<br/>''[[:d:Q1246977|Кызыл профессура институты]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''<br/>[[фәлсәфәче]]
| data-sort-value="1966" | 1966-10-24
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4145087|Boris Gorodetsky]]''
| data-sort-value="1896" | 1896-07-10<br/>1896-06-28
| [[Кострома]]
|
| [[галим]]
| data-sort-value="1974" | 1974-06-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4495900|Dmitry Kharitonov]]''
| data-sort-value="1896" | 1896-02-09
| [[Екатеринбург]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q17344952|арахнолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-08-09
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q12171033|Ahapiy Shamray]]''
| data-sort-value="1896" | 1896-10-03
| [[Харьков губернасы]]
| ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''
| [[язучы]]
| data-sort-value="1952" | 1952-04-07
| [[Киев]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q17617486|F. A. Bynov]]''
| data-sort-value="1896" | 1896-12-23
|
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q1781198|агроном]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-10-15
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21102795|Sinaida Krassilschtschik]]''
| data-sort-value="1896" | 1896
| [[Кишинёв]]
| ''[[:d:Q1246977|Кызыл профессура институты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| data-sort-value="1949" | 1949
| [[Екатеринбург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q19908051|Nikolay Ikonnikov]]''
| data-sort-value="1897" | 1897
| ''[[:d:Q4156781|Dedyukhin]]''
|
| [[галим]]
| data-sort-value="1937" | 1937-08-03
| [[Екатеринбург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21141798|Михаил Николаевич Францевич]]''
| data-sort-value="1897" | 1897
|
| ''[[:d:Q1246977|Кызыл профессура институты]]''<br/>''[[:d:Q1531782|Климент Аркадьевич Тимирязев исемендәге Мәскәү авыл хуҗалыгы академиясе]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| No/unknown value
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21390287|Абрам Міхайлавіч Рэйнус]]''
| data-sort-value="1897" | 1897-10-28
| [[Полоцк|Полатск]]
| [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1972" | 1972
| [[Ростов-на-Дону]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q122964362|Евгений Яковлевич Глебов]]''
| data-sort-value="1897" | 1897-01-14
| [[Углицкий]]
| [[Омск дәүләт аграр университеты|Пётр Аркадьевич Столыпин исемендәге Омск дәүләт аграр университеты]]
| ''[[:d:Q202883|ветеринар]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1974" | 1974
|
|-
| 1945-06-21
|
| [[Георгий Остроумов]]
| data-sort-value="1898" | 1898-12-27
| [[Пенза]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-05-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| [[Николай Герасимов]]
| data-sort-value="1898" | 1898-10-25
| [[Казан]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1952" | 1952-03-13
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4063361|Anatoliy Vasilevitsj Albenskiy]]''
| data-sort-value="1899" | 1899-10-19
| ''[[:d:Q4375642|Poshekhonsky Uyezd]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-07-04
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17046148|Sergey Lipatov]]''
| data-sort-value="1899" | 1899-09-29
| ''[[:d:Q4417811|Сирпухыв өязе]]''<br/>[[Серпухов]]
| ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-01-08
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q19909131|Русаков, Григорий Константинович]]''
| data-sort-value="1899" | 1899-03
| ''[[:d:Q4076971|Baltsky Uyezd]]''
|
| [[галим]]
| No/unknown value
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q125761639|Николай Иванович Нешатаев]]''
| data-sort-value="1899" | 1899-06-27
| ''[[:d:Q4070650|Arkhangelskoye]]''
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
| data-sort-value="1986" | 1986
| [[Могилёв]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4194299|Anatoly Zubkov]]''
| data-sort-value="1900" | 1900-02-26
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q2055046|физиолог]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-12-05
| [[Кишинёв]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4385114|Aleksey Vasilevitsj Psjenitsjnov]]''
| data-sort-value="1900" | 1900-03-23
| [[Златоуст]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| [[галим]]
| data-sort-value="1975" | 1975-03-12
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21107006|Ivan Petrovitsj Merzljakov]]''
| data-sort-value="1900" | 1900-04-12
| [[Оханск районы]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-12-16
| [[Пермь]]
|-
|
|
| [[Кузьма Наякшин]]
| data-sort-value="1900" | 1900-10-27
| [[Кара-Елга (Зәй районы)|Кара-Елга]]
| [[Минзәлә авыл хуҗалыгы техникумы]]<br/>Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| [[галим]]
| data-sort-value="1982" | 1982-04-14
| [[Самар]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4458368|Vasiliy Tioenov]]''
| data-sort-value="1901" | 1901-01-02
| [[Оханск өязе]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1998" | 1998-01-04
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q17617510|Aleksey Pyankov]]''
| data-sort-value="1901" | 1901-03-03
| [[Пермь]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-11-12
| [[Минск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q19742986|Georgy Kobyak]]''
| data-sort-value="1901" | 1901-06-26
| [[Пермь]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-09-15
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21106516|Konstantin Semjonovitsj Machanjok]]''
| data-sort-value="1901" | 1901-01-14
| [[Висим (авыл)|Висим]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| [[галим]]
| data-sort-value="1977" | 1977-05-01
| [[Пермь]]
|-
|
|
| [[Отто Бадер]]
| data-sort-value="1903" | 1903-06-16
| ''[[:d:Q12093800|Һадяч өязе]]''
| ''[[:d:Q4480794|МДУның җәмгыять фәннәре факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-04-02
| [[Мәскәү]]
|-
| 1931
|
| ''[[:d:Q4098590|Alexander Bukirev]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-09-12
| [[Пермь губернасы]]
| ''[[:d:Q1584938|Rabfak]]''<br/>Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>[[Пермь дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
| ''[[:d:Q4205432|ихтиолог]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-08-26
| [[Пермь]]
|-
|
|
| [[Василий Парин (1903)|Василий Парин]]
| data-sort-value="1903" | 1903-03-05<br/>1903-03-18
| [[Казан]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q2055046|физиолог]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-06-15
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q16686210|Gleb Konstantinovitsj Petoechov]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-09-09
| [[Оханск өязе]]
| ''[[:d:Q1938341|Урал дәүләт техника университеты]]''
| ''[[:d:Q18576582|металлург]]''<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''
| data-sort-value="1982" | 1982
| [[Пермь]]
|-
|
|
| [[Иван Лапкин]]
| data-sort-value="1903" | 1903-01-18
| ''[[:d:Q761130|Һеническ]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1993" | 1993-10-16
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q17617332|Антон Иванович Оборин]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-11-02
| [[Пермь өязе]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-05-18
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q17617483|Roman Mertslin]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-10-17
| [[Сарытау]]
| [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-02-09
| [[Сарытау]]
|-
| 1924
| 1939
| [[Павел Генкель]]
| data-sort-value="1903" | 1903-01-26<br/>1903
| [[Санкт-Петербург]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-09-09<br/>1985
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q17619594|Nikolay Ignatyev]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-03-28
| ''[[:d:Q23957587|Боровск]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1982" | 1982-03-23
| [[Пермь]]
|-
| 1937
| 1940
| ''[[:d:Q18166752|Maria Prokhorova]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-07-20<br/>1901-07-20
| [[Гдов районы]]
| ''[[:d:Q4086904|Санкт-Петербург дәүләт университетының биология факультеты]]''
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| data-sort-value="1993" | 1993
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21153061|Сандлер, Исаак Самойлович]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-05-19
| ''[[:d:Q134712|Шәүләй]]''
|
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-05-19
| [[Пермь]]<br/>[[Россия Совет Федератив Социалистик Республикасы|РСФСР]]
|-
| 1946-02-11
| 1972
| ''[[:d:Q93318522|Semen Melnik]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-02-16
| [[Вяляцичы (Барысавский районы)|Вяляцичы]]
| ''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''
| [[математик]]
| data-sort-value="1972" | 1972-07-28
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q113005516|Aleksei Temlyakov]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-03-30
| [[Йошкар-Ола]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[математик]]
| data-sort-value="1968" | 1968
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17617468|Georgy Maksimovich]]''
| data-sort-value="1904" | 1904-05-29<br/>1904
| [[Варшава]]
| ''[[:d:Q4314987|Милли тау эше университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1979" | 1979-05-16<br/>1979
| [[Пермь]]
|-
|
|
| [[Борис Парин]]
| data-sort-value="1904" | 1904-09-24
| [[Казан]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| [[галим]]<br/>[[хирург]]
| data-sort-value="1968" | 1968-02-20
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q17617488|Виктор Фёдорович Усть-Качкинцев]]''
| data-sort-value="1905" | 1905-01-24
| [[Ылыч (шәһәр)|Ылыс]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-01-29
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q19614015|Бочкарёв, Константин Степанович]]''
| data-sort-value="1905" | 1905-12-30
| [[Чесма районы]]
|
| [[укытучы]]
| data-sort-value="1995" | 1995-11-20
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q62983502|Solomon Tomsinsky]]''
| data-sort-value="1905" | 1905-04-19
| [[Себеж]]
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201616|Institute of the People of the North]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1984" | 1984-02-13
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q28359171|Anatoliy Nikolaevitsj Ponomarjov]]''
| data-sort-value="1906" | 1906-12-22
| [[Эрбет (шәһәр)|Эрбет]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-02-17
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4080350|Pyotr Bayandin]]''
| data-sort-value="1907" | 1907-07-12
| ''[[:d:Q28525466|Карасово]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
| data-sort-value="1993" | 1993-03-14
| [[Мурманск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4276585|Anatoly Malakhov]]''
| data-sort-value="1907" | 1907-07-20
| [[Вача районы]]
| ''[[:d:Q4480733|The Faculty of Geography and Geoecology]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q18844224|язучы-фантаст]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-09-26
| [[Екатеринбург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4520425|Ivan Sharapov]]''
| data-sort-value="1907" | 1907-10-24
| ''[[:d:Q16021621|Kurdyuki]]''
| ''[[:d:Q3162985|Ислам Кәримов исемендәге Ташкент дәүләт техника университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1996" | 1996-08-10
| [[Мәскәү]]
|-
| 1939-08-10
| 1976
| ''[[:d:Q21140479|Ivan Tsygankov]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-10-03
| ''[[:d:Q4207701|Kazanskaya]]''
| ''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| [[математик]]
| data-sort-value="1988" | 1988-11-23
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21140813|Aleksandr Khomentovskiy]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-03-11
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q1466666|Томск политехника университеты]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-03-14
| [[Ырынбур]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q28359472|Alexey Henckel]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-12-05
| [[Санкт-Петербург]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-05-14
| ''[[:d:Q2217061|Верховски районы]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q55103848|Степанов, Пётр Ефремович]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-06-14
| [[Ртищево районы]]
| ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1988" | 1988-06-05
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q65207023|Vladimir Aleksandrovič Aprodov]]''
| data-sort-value="1908" | 1908
|
|
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q38053159|геоморфолог]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| No/unknown value
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109485965|Сорокин, Виктор Сергеевич]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-10-27
| [[Вязьма]]
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1994" | 1994-05
| [[Иваново]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21096954|Aleksandr Yeremin]]''
| data-sort-value="1909" | 1909-09-09
| [[Түбән Новгород]]
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| data-sort-value="1993" | 1993
|
|-
| 1941-10-01<br/>1956
| 1942-09-05<br/>1975-07
| ''[[:d:Q17617540|Maria Henckel]]''
| data-sort-value="1910" | 1910-05-06
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''<br/>''[[:d:Q19908112|ПДУның тарих-филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| data-sort-value="2001" | 2001-03-14
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21104391|Липчин, Нохим Нахманович]]''
| data-sort-value="1910" | 1910-05-25
| ''[[:d:Q675279|Drybin district]]''
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="2002" | 2002-11-02
|
|-
| 1936
| 1964
| [[Евгений Журавлев|Евгени Журавлөв]]
| data-sort-value="1910" | 1910-10-15
| [[Ижау]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-02-08
| [[Уфа]]
|-
|
|
| [[Павел Софроницкий]]
| data-sort-value="1910" | 1910-08-26
| [[Казан]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1997" | 1997-07-13
| [[Пермь]]
|-
| 1946
| 1951
| [[Анатолий Воронов]]
| data-sort-value="1911" | 1911-09-17
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]''<br/>''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]''
| ''[[:d:Q15839134|эколог]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q19961388|геоботаник]]''
| data-sort-value="1995" | 1995-05-01
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q19614289|Волин, Яков Рувимович]]''
| data-sort-value="1911" | 1911-11-07
| ''[[:d:Q954519|Сәнно]]''
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1982" | 1982-09-17
| [[Пермь]]
|-
| 1948
|
| [[Иван Шапошников]]
| data-sort-value="1911" | 1911-07-25
| [[Олександрия]]
| [[Ерак Көнчыгыш федераль университеты]]<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="2000" | 2000-07-13
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21088306|Sussanna Andrejewna Amirowa]]''
| data-sort-value="1911" | 1911-10-24
| [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]]
| [[Урал федераль университеты|Беренче Россия президенты Борис Николаевич Ельцин исемендәге Урал федераль университеты]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="2006" | 2006-06-19
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21105299|Александр Маловичко]]''
| data-sort-value="1911" | 1911-12-12
| ''[[:d:Q4107785|Верещаки авылы]]''
| [[Ерак Көнчыгыш федераль университеты]]
| ''[[:d:Q12094958|геофизик]]''
| data-sort-value="1996" | 1996-08-30
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21108803|Мочалов, Кузьма Иванович]]''
| data-sort-value="1911" | 1911-10-24
| ''[[:d:Q4235981|Катилнич өязе]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-01-09
| [[Пермь]]
|-
| 1951
| 1961
| ''[[:d:Q12170089|Sergei Chernikov]]''
| data-sort-value="1912" | 1912-05-11
| [[Сергиев Посад]]
| [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]
| data-sort-value="1987" | 1987-01-23
| [[Киев]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18045532|Viktor Kuznetsov]]''
| data-sort-value="1912" | 1912-12-31
| [[Гари шәһәр округы|Гари шәһәр бүлгесе]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-11-30
| [[Пермь]]
|-
| 1949
| 1979
| ''[[:d:Q21092009|Ivan Vereshchagin]]''
| data-sort-value="1912" | 1912-10-10
| [[Грачёвка районы (Ырынбур өлкәсе)|Грачёвка районы]]
| ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| data-sort-value="1995" | 1995-04-24
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q55761500|Igor Grushko]]''
| data-sort-value="1912" | 1912-08-09
| [[Ростов]]
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]
| data-sort-value="1941" | 1941
|
|-
| 1955-09
| 1965
| ''[[:d:Q4123491|Lev Izrailevich Volkovyskiĭ]]''
| data-sort-value="1913" | 1913-03-18
| [[Бялысток|Белосток]]
| ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''<br/>''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''
| [[математик]]
| data-sort-value="1992" | 1992-05-05
| [[Россия]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q29865349|Александр Михайлович Овёснов]]''
| data-sort-value="1913" | 1913-02-21
| [[Самар]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-12-15
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4179914|Viktor Zhivopistsev]]''
| data-sort-value="1915" | 1915-09-22
| ''[[:d:Q4403443|Sabarka]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="2006" | 2006-10-22
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4420812|Vasily Sirotenko]]''
| data-sort-value="1915" | 1915-11-09
| ''[[:d:Q4443999|Stryzhivka]]''
| ''[[:d:Q56709587|Historical Department of the National University of Kyiv]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q3332711|медиевист]]''
| data-sort-value="2006" | 2006-08-09
| [[Армавир (Россия)|Армавир]]
|-
| 1944
|
| ''[[:d:Q4144818|Fyodor Gorovoy]]''
| data-sort-value="1916" | 1916-02-09<br/>1916-02-19
| ''[[:d:Q4064827|Ananyevsky Uyezd]]''
| ''[[:d:Q94469|Көньяк Украина милли мәгарифбелем үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q56803|Харкау милли мәгарифбелем үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q4497351|Kherson State Agrarian and Economic University]]''<br/>''[[:d:Q4201528|ССҖБ ФА тарих институты]]''
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-06-08
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q104622087|Волков, Александр Александрович]]''
| data-sort-value="1916" | 1916-08-29
| ''[[:d:Q2592583|Volkov]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
| data-sort-value="2003" | 2003-10-28
|
|-
|
|
| [[Сарра Фрадкина]]
| data-sort-value="1917" | 1917-12-26
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q56716516|Faculty of Philology of the State University of Kyiv]]''
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="2000" | 2000-06-13
| [[Пермь]]
|-
| 1958-04-01
| 1991-09
| ''[[:d:Q21107859|Ivan Misyurkeyev]]''
| data-sort-value="1917" | 1917-01-19
| ''[[:d:Q21813459|Suvo]]''
| ''[[:d:Q4126500|Иркутск дәүләт университетының Педагогика институты]]''
| [[математик]]
| data-sort-value="1996" | 1996-10-26
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q29359252|Vyacheslav Mochalov]]''
| data-sort-value="1917" | 1917-03
| ''[[:d:Q2106536|Pochinki]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
| data-sort-value="1971" | 1971-02-28
| [[Мурманск]]
|-
| 1973
|
| ''[[:d:Q15068655|I. M. Kirko]]''
| data-sort-value="1918" | 1918-04-16
| ''[[:d:Q2058364|Bezhitsa]]''
| ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q149566|урта мәктәп]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>[[эшкуар]]
| data-sort-value="2007" | 2007-11-26
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q20482787|Ivan Berdinsky]]''
| data-sort-value="1918" | 1918-06-16
| [[Пермь]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1997" | 1997-05-19
| [[Пермь]]
|-
|
|
| [[Сергей Владимиров]]
| data-sort-value="1918" | 1918-10-16
| [[Минзәлә|Минзәлә шәһәре]]
| [[Пермь дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1982" | 1982-12-22
| [[Пермь]]
|-
| 1945-01
|
| ''[[:d:Q18280337|Александр Сергеевич Шкляев]]''
| data-sort-value="1919" | 1919-07-07
| ''[[:d:Q4404036|Savyntsi]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-05-02
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q17426894|Чазов, Борис Алексеевич]]''
| data-sort-value="1920" | 1920-09-14
| [[Верещагино (Пермь крае)|Верещагино]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| data-sort-value="2005" | 2005-10-16
| [[Пермь]]
|-
| 1960
| 1990s
| ''[[:d:Q18123552|Nikolay Lebedev]]''
| data-sort-value="1920" | 1920-02-28
| [[Абдулла (шәһәр)|Абдулла]]
| ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q6804564|механика белгече]]''
| data-sort-value="2003" | 2003-02-22
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18634175|Mikhail Vlasov]]''
| data-sort-value="1920" | 1920-11-27
| [[Оханск өязе]]
| ''[[:d:Q19908112|ПДУның тарих-филология факультеты]]''<br/>Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| [[галим]]
| data-sort-value="1991" | 1991-12-27
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q41579813|Скитова, Франциска Леонтьевна]]''
| data-sort-value="1920" | 1920-04-05
| [[Витебск]]
| ''[[:d:Q19908112|ПДУның тарих-филология факультеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="2004" | 2004-04-03
|
|-
| 1960
| 1985
| ''[[:d:Q16495874|Solomon Adlivankin]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-12-29
| [[Минск]]
| [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4304155|Мәскәү фәлсәфә, әдәбият һәм тарих институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-04-14
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q17626487|Alexander Belskiy]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-01-18
| [[Орёл]]
| ''[[:d:Q1989628|Олесь Һончар исемендәге Днепропетровск милли университеты]]''
| ''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-08-07
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4517642|Pyotr Chudinov]]''
| data-sort-value="1922" | 1922-01-04
| ''[[:d:Q4533677|Yugo-Kamsky]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''
| data-sort-value="2002" | 2002-03-05
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q31359299|Valentina Dmitrievna Neronova]]''
| data-sort-value="1922" | 1922-07-05
| [[Чита]]
| [[Пермь дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1997" | 1997-10-08
|
|-
|
| 1982
| ''[[:d:Q123569501|Grigory Shaidurov]]''
| data-sort-value="1922" | 1922-02-03
| [[Көңгер]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q29909337|физик-экспериментатор]]''
| data-sort-value="2020" | 2020-09-21
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21143572|Adam Konstantinovič Urupov]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-01-26
| [[Могилёв өлкәсе]]
| [[Россия дәүләт нефть һәм газ университеты|И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="2008" | 2008-10-15
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q29865180|Yevgeny Kovalenko]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-09-01
| [[Хабарау|Хабаровск]]
| ''[[:d:Q4408431|Сарытау дәүләт юридик академиясе]]''
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
| data-sort-value="1999" | 1999-12-15
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q17426775|Матарзин, Юрий Михайлович]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-05-04
| [[Пермь]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| data-sort-value="2004" | 2004-04-12
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19907598|Kseniya Veselukhina]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-04-26
| [[Харбин]]
| ''[[:d:Q4578297|St. John's University]]''<br/>''[[:d:Q1054816|Мәскәү дәүләт лингвистика университеты]]''<br/>''[[:d:Q4475845|Марксизм-ленинизм университеты]]''
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[укытучы]]
| data-sort-value="2004" | 2004-03-18
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21096533|Yury Devingtal]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-09-30
| [[Рига]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| [[математик]]
| data-sort-value="1997" | 1997-11-17
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21182097|Aleksandr Ushakov]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-09-10
| ''[[:d:Q2218003|Zubtsovsky District]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
| data-sort-value="1992" | 1992-05-10
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21339478|Aleksander Stepanovich Utochkin]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-10-15
| [[Кынады]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q17344952|арахнолог]]''
| data-sort-value="1992" | 1992-04-13
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q109484772|Шахматов, Владимир Пантелеймонович]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-08-12
| [[Янәсәй губернасы]]
| ''[[:d:Q490188|Ю. А. Гагарин исемендәге һава-хәрби академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4476714|Урал дәүләт юридик университеты]]''
|
| data-sort-value="2000" | 2000-02-19
| [[Красноярск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18123548|Viktor Kolla]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-09-25
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q4351501|Пермь дәүләт фармацевтика академиясе]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="2020" | 2020-09-12
| [[Торонто]]
|-
| 1959
| 1972
| ''[[:d:Q4230483|Ivan Kondaurov]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-09-20
| ''[[:d:Q19691711|Novoaksaysky]]''
| [[Пермь дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
| data-sort-value="2000" | 2000-08-22
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q16514944|Rimma Komina]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-05-30
| [[Златоуст]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| data-sort-value="1995" | 1995-10-12
| [[Пермь]]
|-
| 1956
|
| ''[[:d:Q20742124|Boris Matveyev]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-03-18
| [[Орехово-Зуево]]
| ''[[:d:Q4135693|МДУның геология факультеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="2014" | 2014-06-16
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21101761|Коренченко, Рем Александрович]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-03-14
| ''[[:d:Q13640249|Олы Глушица]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| data-sort-value="2010" | 2010-12-31
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4450301|Anatoly Talalayev]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-05-04
| [[Мәскәү]]
|
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]]
| data-sort-value="2001" | 2001-01-01
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18275846|Печёркин, Игорь Александрович]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-04-19
| [[Пермь]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| [[галим]]
| data-sort-value="1991" | 1991-12-12
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q28358442|Фадеев, Анатолий Николаевич]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-05-13
| [[Верещагино (Пермь крае)|Верещагино]]
| ''[[:d:Q19908112|ПДУның тарих-филология факультеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1995" | 1995-06-06
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4329608|Vladimir Oborin]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-07-15
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q19908112|ПДУның тарих-филология факультеты]]''<br/>Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="1995" | 1995-05-12
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18123550|Vladimir Popov]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-01-27
| [[Частые районы]]
| [[Пермь дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
| data-sort-value="1992" | 1992-06-14
| [[Пермь]]
|-
| 1949
|
| ''[[:d:Q55103798|Grigory Gershuni]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-02-15
| [[Ярцево]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| [[галим]]
| data-sort-value="1999" | 1999-01-05
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4363675|Матвей Писманик]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-06-14
| [[Витебск]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>''[[:d:Q50932178|дин социологы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="2024" | 2024-10-24
|
|-
| 1959-09-01
| 1996-12
| [[Ян Лумельский]]
| data-sort-value="1930" | 1930-09-01
| [[Малын]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>[[Пермь дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q689800|Пермь илкүләм тикшеренү политехника университеты]]''
| [[математик]]
| data-sort-value="2021" | 2021-01-10
| [[Кәлгари|Кәлгери]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q16678692|Leonid Murzin]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-05-27
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4366448|Самар дәүләт социаль-педагогика университеты]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| data-sort-value="1996" | 1996-10-13
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18089522|Boris Lunyov]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-02-19
| [[Оханск районы]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| [[галим]]
| data-sort-value="2022" | 2022-11-30
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19909847|Шимановский, Леонид Андреевич]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-01-17
| [[Пермь]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q11338576|боксчы]]''
| data-sort-value="1993" | 1993-01-27
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q20891973|Vladislav Mukhin]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-06-22
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q19908112|ПДУның тарих-филология факультеты]]''<br/>Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="2015" | 2015-06-13
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21636874|Вержбицкий, Фаддей Романович]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-05-13
| ''[[:d:Q4259797|Lisova Volytsia]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="2012" | 2012-06-13
|
|-
| 1962
| 1966
| ''[[:d:Q102307484|Boris Aronovich Wertgeim]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-06-21
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q4525240|school No. 9]]''<br/>Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="2005" | 2005-05-17
| [[Новосибирск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21099255|Igor Kaptsugovich]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-06-30
| [[Минск]]
| ''[[:d:Q19908112|ПДУның тарих-филология факультеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="2019" | 2019-03-06
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q28358939|Boris Oblapinskiy]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-11-26
|
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-09-23
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21111283|Vladimir Vyacheslavovich Orlov]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-05-18
| [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]]
| ''[[:d:Q3064303|Питырбур дәүләт университетының фәлсәфә факультеты]]''
| ''[[:d:Q11338576|боксчы]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="2019" | 2019-10-11
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21635912|Demyan Bakhrakh]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-10-30
| [[Пермь]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
| data-sort-value="2019" | 2019-10-06
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q60825854|Поляков, Юрий Алексеевич]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-01-21
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q19908112|ПДУның тарих-филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| data-sort-value="1992" | 1992-03-10
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q1229601|Mark Zakharov]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-10-13
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q1776724|театр директоры]]''
| data-sort-value="2019" | 2019-09-28
| [[Мәскәү]]
|-
| 1956
| 1961
| ''[[:d:Q4177001|Ivan Yeryomin]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-01-22
| ''[[:d:Q28523462|Ravnets]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="2013" | 2013-07-21
| [[Екатеринбург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q110763571|Alexander Oborin]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-09-17
| [[Пермь]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q3779582|микробиолог]]''
| data-sort-value="2008" | 2008-07-01
| [[Россия]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q16694563|Evgeniy Shapiro]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-01-29
|
| [[Урал федераль университеты|Беренче Россия президенты Борис Николаевич Ельцин исемендәге Урал федераль университеты]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| data-sort-value="2024" | 2024-09-21
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21088354|Андрейчиков, Юрий Сергеевич]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-09-16
| [[Пермь]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1998" | 1998-02-12
| [[Пермь]]
|-
| 1976
| 2008
| ''[[:d:Q4125633|Georgy Voronov]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-10-18
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4201465|V.B. Sochava Institute of Geography]]''<br/>''[[:d:Q4154230|Россия фәннәр академиясенең Ерак Көнчыгыш бүлекчәсе]]''<br/>''[[:d:Q1965825|МДУның география факультеты]]''
| ''[[:d:Q15839134|эколог]]''<br/>''[[:d:Q51954785|биогеограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="2023" | 2023-03-22
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4391232|Pavel Rakhshmir]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-07-18
| [[Каманича]]
| ''[[:d:Q19908112|ПДУның тарих-филология факультеты]]''<br/>Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="2024" | 2024-09-07
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102352949|Yakov Polovitsky]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-12-24
| [[Орша]]
| ''[[:d:Q15255416|Faculty of Mechanics and Mathematics of Perm State National Research University]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[математик]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29358837|Lyudmila Gruzberg]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-12-08
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q19908112|ПДУның тарих-филология факультеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="2020" | 2020-10-28
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4479000|Igor Utrobin]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-06-22
| [[Пермь]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q4525240|school No. 9]]''
| [[фәлсәфәче]]
| data-sort-value="2007" | 2007-07-09
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15071623|Тиунов, Олег Иванович]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-10-22
| [[Пермь]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
| data-sort-value="2017" | 2017-08-12
| [[Мәскәү]]
|-
| 1962
|
| ''[[:d:Q17402413|Tamara Erofeyeva]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-07-29
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q19908112|ПДУның тарих-филология факультеты]]''<br/>Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
|
|
|-
| 1960
| 2020
| ''[[:d:Q21146572|Yevgeny Tarunin]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-03-27
| [[Пермь]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q102038373|гамәли математик]]''<br/>[[Программист|програмчы]]
| data-sort-value="2020" | 2020-12-06
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21636871|Valentina Vereshchagina]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-02-22
| [[Ильинский районы (Пермь крае)|Ильинский районы]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q2083925|ботаника коллекционеры]]''
| data-sort-value="2020" | 2020-01-24
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q94604725|Mark Shliomis]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-03-08
|
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q113005517|Лев Волькович Спивак]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-05-20
| [[Киев]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4520762|Mikhail Sharygin]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-11-08
| [[Кече Шарыгино]]
| ''[[:d:Q4130492|Нократ дәүләт гуманитар университеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="2020" | 2020-04-15
|
|-
| 1961
| 1962
| ''[[:d:Q23048512|Vladimir Remeslennikov]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-09-26
| [[Ишем]]
| ''[[:d:Q15255416|Faculty of Mechanics and Mathematics of Perm State National Research University]]''<br/>Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q4201572|РФА СБ математика институты]]''
| [[математик]]
| data-sort-value="2025" | 2025-05-13
| [[Омск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q109490096|Алексевнина, Маргарита Степановна]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-05-02
| [[Югары Пышма]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| [[галим]]
|
|
|-
|
| 2015
| ''[[:d:Q16700104|Rita Spivak]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-04-04<br/>1937-04-04
| [[Орёл]]
| ''[[:d:Q19908112|ПДУның тарих-филология факультеты]]''<br/>''[[:d:Q19909572|Пермь дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17619570|Boris Osovetsky]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-01-05
| [[Красноярск]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18146024|Valery Reutov]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-08-27
| [[Ылыч (шәһәр)|Ылыс]]
| ''[[:d:Q4476714|Урал дәүләт юридик университеты]]''
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
| data-sort-value="2017" | 2017-05-25
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21641090|Natal Lejtes]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-04-26
| [[Запорожье]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="2011" | 2011-04-05
| [[Бостон]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q29865483|Михаил Григорьевич Суслов]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-10-22
| [[Сусловы]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
| 1966
|
| ''[[:d:Q19741977|Zinaida Belykh]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-06-19
| [[Екатеринбург]]
| ''[[:d:Q4525240|school No. 9]]''<br/>Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19908158|Vladimir Kachurovsky]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-04-20<br/>1941-04-28
| ''[[:d:Q1104700|Kamianets-Podilskyi Raion]]''
| ''[[:d:Q2121551|Kamianets-Podilskyi Ivan Ohiienko National University]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="2019" | 2019-06-27
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21093489|Valentin Aleksandrovitsj Gersjanok]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-07-21
| [[Мәскәү]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q12094958|геофизик]]''
|
|
|-
| 1967
| 1989
| ''[[:d:Q110540495|Валерий Зимин]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-09-11
| ''[[:d:Q3815845|Kletskaya]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q113266067|Галина Николаевна Дублянская]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-12-04
| [[Иске Русса]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|
|-
| 1983
| 2010
| ''[[:d:Q4276546|Владимир Маланин]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-08-30
| ''[[:d:Q28527113|Сылвенск]]''
| ''[[:d:Q15255416|Faculty of Mechanics and Mathematics of Perm State National Research University]]''
| ''[[:d:Q6804564|механика белгече]]''<br/>[[менеджер]]<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55102201|Anatoly Antipyev]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-08-19
| [[Пермь]]
| [[Пермь дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="2014" | 2014-06-01
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q19909602|Халдеев, Геннадий Владимирович]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-07-13
| [[Иркутск]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1998" | 1998-07-17
| [[Пермь]]
|-
| 1990
|
| ''[[:d:Q4512985|Valery Chereshnev]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-10-24
| [[Хабарау|Хабаровск]]
| ''[[:d:Q4351496|Академик Е. А. Вагнер исемендәге Пермь дәүләт медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q4156897|РФА академигы]]''
|
|
|-
|
|
| [[Георгий Чагин]]
| data-sort-value="1944" | 1944-04-24
| [[Чырдин районы]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>[[профессор]]<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''
| data-sort-value="2018" | 2018-11-11
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21107985|Sergey Mikhaylov]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-03-05
| [[Лальск]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q130973882|Anatoly A. Rogovoy]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-12-06
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q689800|Пермь илкүләм тикшеренү политехника университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q6804564|механика белгече]]''<br/>''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17865580|Vladimir Kostitsyn]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-07-02
| [[Фаленки районы]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q12094958|геофизик]]''<br/>''[[:d:Q2113250|проректор]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q80536650|Alexander F Pshenichnikov]]''
| data-sort-value="1945" | 1940s
|
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|-
| 1971<br/>2002
| 1972<br/>No/unknown value
| ''[[:d:Q17617584|Evgeny Henner]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-04-18
| [[Березники]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>[[математик]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19907840|Mikhail Dyogtev]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-08-08
| ''[[:d:Q4344205|Паново-Леонтьево]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q39390368|Виталий Алексеевич Демаков]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-10-23
| [[Котельнич|Катилнич]]
| ''[[:d:Q4351496|Академик Е. А. Вагнер исемендәге Пермь дәүләт медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| data-sort-value="2021" | 2021-02-21
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q51667829|Лева Мусаелян]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-07-21
| ''[[:d:Q1024822|Chambarak]]''
| ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''<br/>Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
| 1972
| 1977
| ''[[:d:Q3341930|Nina Gorlanova]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-11-23
| [[Чернушка районы|Чурныш районы]]
| ''[[:d:Q19909572|Пермь дәүләт университетының филология факультеты]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
|
|-
| 1986
|
| ''[[:d:Q16723144|Vadim Yakovlev]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-01-05
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q15255416|Faculty of Mechanics and Mathematics of Perm State National Research University]]''<br/>Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q17486330|математика тарихчысы]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q22919646|Путин, Геннадий Фёдорович]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-01-15
| [[Пермь]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="2015" | 2015-04-25
|
|-
| 1977
| 1981
| ''[[:d:Q114840142|Барыс Мікалаевіч Нешатаеў]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-09-09
| [[Кудымкар]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17617504|Svetlana Aleksandrovna Dvinskich]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-01-17
| [[Болехив]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
|
|
|-
| 1971
| 2005
| ''[[:d:Q17619571|Vladimir Suslonov]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-09-24
| [[Архангельск]]
| ''[[:d:Q15255416|Faculty of Mechanics and Mathematics of Perm State National Research University]]''<br/>Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q4138540|17 нче гимназия]]''
| [[математик]]
| data-sort-value="2005" | 2005-10-19
| [[Пермь]]
|-
| 2001
|
| ''[[:d:Q60830739|Сергей Корниенко]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-11-04
| ''[[:d:Q331200|Abrau-Dyurso]]''
| ''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4304158|Мәскәү тарих-архив институты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109485180|Барг, Олег Александрович]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-09-15
| [[Пермь]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|
|-
| 1971-09-01
| 2024
| ''[[:d:Q131069057|Lydia Perevedentseva]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-12-27
| ''[[:d:Q2045417|Novoilyinsky]]''
| [[Пермь дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]<br/>''[[:d:Q159334|икенчел белем бирү учреждениесе]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q2487799|миколог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| data-sort-value="2024" | 2024-11-06
| [[Пермь]]
|-
| 1974
|
| ''[[:d:Q55103911|Dmitry Lyubimov]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-02-06
| [[Пермь]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="2012" | 2012-03-10
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q55103991|Tatyana Lyubimova]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-03-13
| [[Удмуртия]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102274695|Vladimir Maksimov]]''
| data-sort-value="1949" | 1949<br/>1947
| ''[[:d:Q2625119|Loukhi]]''
| [[М. Т. Калашников исемендәге Ижевск дәүләт техник университеты|Михаил Тимофеевич Калашников исемендәге Ижевск дәүләт техник университеты]]<br/>''[[:d:Q4304096|Мәскәү дәүләт инженер экологиясе университеты]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
| 1991
|
| ''[[:d:Q111974611|Igor N Shardakov]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-03-13
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q689800|Пермь илкүләм тикшеренү политехника университеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|-
| 2006
| 2010
| ''[[:d:Q128116601|Anatoly A. Adamov]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-08-02
| ''[[:d:Q4213664|Karagay]]''
| ''[[:d:Q689800|Пермь илкүләм тикшеренү политехника университеты]]''<br/>''[[:d:Q4351497|Академик Дмитрий Николаевич Прянишников исемендәге Пермь дәүләт авыл хуҗалыгы академиясе]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q6804564|механика белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4097810|Leonid Bugrov]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-02-19
| [[Ростов]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| [[галим]]
| data-sort-value="2012" | 2012-08-17
|
|-
| 1996
|
| ''[[:d:Q19616055|Irina Ivshina]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-06-12
| [[Пермь]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q3779582|микробиолог]]''<br/>''[[:d:Q15839134|эколог]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19909828|Valery Sherstnyov]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-10-24
| [[Советск (Киров өлкәсе)|Советск]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28355495|Shchepin, Vasily Viktorovich]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-06-13
| [[Пермь]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="2007" | 2007-02-18
| [[Пермь]]
|-
| 2005
|
| ''[[:d:Q98819424|Stanislav Khripchenko]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-03-15
|
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|-
| 1973
|
| ''[[:d:Q102237210|Vyacheslav Panov]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-05-16
| [[Төрекмәнабад]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q15255416|Faculty of Mechanics and Mathematics of Perm State National Research University]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17617496|Boris Proskurnin]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-01-25
| [[Левиха (Свердловск өлкәсе)|Левиха]]
| ''[[:d:Q19909572|Пермь дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4278106|Aleksej Aleksandrovich Malovichko]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-07-25
| [[Новосибирск]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4318347|Tatiana Neshataeva]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-01-18
| ''[[:d:Q846866|Пермь өлкәсе]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| [[адвокат]]<br/>''[[:d:Q16533|хөкемче]]''<br/>''[[:d:Q974144|укытучы]]''<br/>[[хокук белгече]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18246697|Nikolay Nazarov]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-12-10
| [[Пермь]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
|
|
|-
| 1975
|
| ''[[:d:Q21088360|Dmitry Andrianov]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-08-05
| [[Пермь]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>[[математик]]
|
|
|-
| 1975
|
| ''[[:d:Q28500229|Sergei Oviosnov]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-04-05
| [[Пермь]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
|
|
|-
| 1997
|
| ''[[:d:Q56812165|Peter Frick]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-01-08
| [[Саликам]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q752129|астрофизик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q113005518|Валерий Нагимович Аптуков]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-04-15
| [[Пермь]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q15255416|Faculty of Mechanics and Mathematics of Perm State National Research University]]''<br/>''[[:d:Q689800|Пермь илкүләм тикшеренү политехника университеты]]''
| ''[[:d:Q6804564|механика белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4522946|Шепель, Александр Иванович]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-05-28
| [[Никополь]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| [[галим]]
| data-sort-value="2018" | 2018-03-19
|
|-
| 1985
| 1987
| ''[[:d:Q117706494|Sergey Aristov]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-08-25
| [[Ленск]]
| ''[[:d:Q492766|Нижгар ил үнивирситите]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| No/unknown value
|
|-
| 1975
|
| ''[[:d:Q129255480|Anatoly Volyntsev]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-04-05
|
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4223719|Andrei Klimov]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-11-09
| [[Пермь]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4290017|Andrey Melnichuk]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-01-03
| [[Корсаков (шәһәр)]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
| data-sort-value="2019" | 2019-03-29
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q7938231|Vladimir Abashev]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-04-21
| ''[[:d:Q4322859|Novichikha]]''
| ''[[:d:Q19909572|Пермь дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q1162163|директор]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
|
|
|-
| 1976-06-01
|
| ''[[:d:Q17418786|Boris Kondakov]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-03-29
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q19909572|Пермь дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18634568|Николай Георгиевич Максимович]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-10-05
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q4135693|МДУның геология факультеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19907997|Aleksandr Zakhlevnykh]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-11-13
| [[Пермь]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| data-sort-value="2018" | 2018-11-12
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q20116347|Sergey Rusakov]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-09-25
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q15255416|Faculty of Mechanics and Mathematics of Perm State National Research University]]''<br/>''[[:d:Q4480735|MSU Faculty of Computational Mathematics and Cybernetics]]''<br/>Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q102038373|гамәли математик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q51669110|Андрей Игоревич Печёркин]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-05-24
| [[Пермь]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| [[галим]]
| data-sort-value="1991" | 1991-10-06
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21099027|Александр Иванович Зырянов]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-07-23
| [[Красновишерск]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97276945|Левченко, Елена Васильевна]]''
| data-sort-value="1955" | 1955
| ''[[:d:Q1653028|Lebedyansky District]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|
|-
| 1977
|
| ''[[:d:Q112800476|Konstantin Shvarts]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-02-01
| [[Түбән Новгород]]
| ''[[:d:Q15255416|Faculty of Mechanics and Mathematics of Perm State National Research University]]''<br/>''[[:d:Q4201599|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Тоташ мөхитләр механикасы институты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q104626036|гидроаэродинамик]]''<br/>[[Программист|програмчы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q119843404|Igor A. Sanfirov]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-07-29
|
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q12094958|геофизик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17619583|Valeriy Nikolaevitsj Kataev]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-04-17
| [[Киҗел]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| [[галим]]
| data-sort-value="2022" | 2022-11-16
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19909822|Шеин, Анатолий Борисович]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-05-14
| [[Пермь]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
|
|
|-
| 1993
| 2005
| ''[[:d:Q16721370|Larisa Shchennikova]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-07-30
| [[Пермь]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q13174349|цивилист]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17617506|Nikolay Kalinin]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-03-14
| [[Елау районы|Елово районы]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
|
|
|-
| 1979
| 1986
| ''[[:d:Q20114292|Andrey Kuznetsov]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-08-25
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q15255416|Faculty of Mechanics and Mathematics of Perm State National Research University]]''
| [[менеджер]]<br/>[[эшкуар]]
|
|
|-
| 2004-11
|
| [[Владимир Стрельников]]
| data-sort-value="1957" | 1957-07-23
| ''[[:d:Q4124641|Vólnoye (Tuapsé, Krasnodar)]]''
| [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]<br/>''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
|
|
|-
| 1999
|
| ''[[:d:Q108541623|Igor I. Wertgeim]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-07-17
| [[Черняховск]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="2023" | 2023-09-28
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4221906|Igor Kiryanov]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-09-19
| [[Пермь]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q26776669|Olga Ilyinykh]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-10-08
| [[Пермь]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55103227|Бурдина, Светлана Викторовна]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-07-02
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q19909572|Пермь дәүләт университетының филология факультеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
| 1980s
| 1995
| ''[[:d:Q56090451|Marianna Pensky]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-06-16
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q15255416|Faculty of Mechanics and Mathematics of Perm State National Research University]]''<br/>Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]
|
|
|-
| 1988
|
| ''[[:d:Q56226056|Oleg Pensky]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-04-06
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q15255416|Faculty of Mechanics and Mathematics of Perm State National Research University]]''<br/>Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97175875|Lûbovʹ Aleksandrovna Fadeeva]]''
| data-sort-value="1959" | 1959
| ''[[:d:Q1997646|Суыксу]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102184057|Igor V. Narsky]]''
| data-sort-value="1959" | 1959
|
|
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|-
| 1989
|
| ''[[:d:Q4234450|Pavel Korchagin]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-05-24
| [[Пермь]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q58209937|тарих укытучысы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28496568|Svetlana Boronnikova]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-12-02
| [[Гари шәһәр округы|Гари шәһәр бүлгесе]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29950452|Sergei L. Esyunin]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-03-17
| [[Пермь]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q17344952|арахнолог]]''
|
|
|-
| 1988
| 2003
| ''[[:d:Q4367127|Олег Подвинцев]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-12-29
| [[Пермь]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| [[галим]]
| data-sort-value="2018" | 2018-04-22
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q19908618|Vladimir Naumov]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-07-19
| [[Пермь]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q57247013|Vassil Alexandrov]]''
| data-sort-value="1962" | 1962
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q50035076|Institute of Information and Communication Technologies]]''<br/>''[[:d:Q24993366|Hartree Centre]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2014-09-01
|
| ''[[:d:Q64002054|Alexey Kondyurin]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-10-09
|
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
| 1986
|
| ''[[:d:Q4275321|Igor Makarikhin]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-06-18
| [[Пермь]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|-
| 1986
| 2006
| ''[[:d:Q17617499|Liliya Duskayeva]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-03-21
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q19909572|Пермь дәүләт университетының филология факультеты]]''<br/>Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21104854|Sergey Makarov]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-12-08
| ''[[:d:Q4108546|Verkhnechusovskiye Gorodki]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21107678|Tatyana Vasilyevna Mirolyubova]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-02-15
| [[Пермь]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q70250834|Шустова, Светлана Викторовна]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-04-01
| [[Пермь]]
| [[Пермь дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
| [[галим]]
|
|
|-
| 1993
|
| ''[[:d:Q97167330|Konstantin Shneider]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-02-07
| [[Пермь]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q58209937|тарих укытучысы]]''
|
|
|-
| 1985
|
| ''[[:d:Q97167400|Galina Alexandrovna Yankovskaya]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-04-24
| [[Пермь]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109490266|Eduard Korkotian]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-10-03
| [[Ереван]]
| ''[[:d:Q1474624|Ереван дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4182|Вейцман институты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18245925|Машевская, Ирина Владимировна]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-03-31
| [[Пермь]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
|
|
|-
| 1995
| No/unknown value
| ''[[:d:Q20645232|Yelena Yerofeyeva]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-05-07
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''<br/>''[[:d:Q19909572|Пермь дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
|
|
|-
| 1986-09-01
|
| ''[[:d:Q97171107|Pyotr Panov]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-01-07
| [[Көңгер]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q110158260|Илья Иванович Чайковский]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-06-23
| [[Кишинёв]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q36798715|Viktor Grigorievich Novokshonov]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-02-26
|
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q27645949|палеоэнтомолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="2003" | 2003-01-29
| [[Пермь]]
|-
| 1992
|
| ''[[:d:Q120279008|Сергей Васильевич Пьянков]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-11-01
| [[Чусавай]]
| ''[[:d:Q15255416|Faculty of Mechanics and Mathematics of Perm State National Research University]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q2164523|Roman Yushkov]]''
| data-sort-value="1970" | 1970
| [[Пермь]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]''<br/>''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''<br/>''[[:d:Q15839134|эколог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
| 1997
|
| ''[[:d:Q19817639|Dmitry Krasilnikov]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-05-05
| [[Көңгер]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q2027448|«Сколково» Мәскәү идарә мәктәбе]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21089152|Береснева, Наталья Ириковна]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-02-12
| [[Октябрьский районы (Пермь крае)|Октябрьский районы]]
| ''[[:d:Q19909572|Пермь дәүләт университетының филология факультеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q120280997|Белоусов, Константин Игоревич]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-09-09
| [[Таллыкурган]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4142018|Grigory Golovchansky]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-07-25
| [[Гремячинск]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
|
|
|-
| 2000
|
| ''[[:d:Q26255424|Игорь Германов]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-01-14
| [[Пермь]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q861455|educational management]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q51668462|Ալեքսանդր Չեռնիխ]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-12-09
| [[Чернушка районы|Чурныш районы]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21637129|Внутских, Александр Юрьевич]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-04-12
|
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| [[галим]]
|
|
|-
| 1999
| 2002
| ''[[:d:Q69583334|Sergey Boyko]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-08-07
| [[Пермь]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q4303876|Moscow School of Social and Economic Sciences]]''<br/>''[[:d:Q2376759|Россия дәүләт хезмәте академиясе]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q94602181|Oleg Plekhov]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-07-09
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q689800|Пермь илкүләм тикшеренү политехника университеты]]''<br/>''[[:d:Q4264346|Lyceum No. 1]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q6804564|механика белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1686656|Elena Nurgalieva]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-01-09
| ''[[:d:Q6449106|Kuyeda]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q19827218|ultramarathon runner]]''<br/>''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q2019418|Olesya Nurgalieva]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-01-09
| ''[[:d:Q6449106|Kuyeda]]''
|
| ''[[:d:Q19827218|ultramarathon runner]]''<br/>''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q39075605|Andrey Korolev]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-06-02
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q4351497|Академик Дмитрий Николаевич Прянишников исемендәге Пермь дәүләт авыл хуҗалыгы академиясе]]''
| ''[[:d:Q12356615|сәяхәтче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4248029|Aleksey Kurganov]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-04-28
| [[Очёр]]
| ''[[:d:Q4453555|Мәскәү театр институты]]''<br/>''[[:d:Q19909572|Пермь дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q487596|драматург]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q26255425|Andrey Vetrov]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-03-15
| [[Пермь]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
|
|
|-
| 2023
|
| ''[[:d:Q58407712|Marina Barulina]]''
| data-sort-value="1980" | 1980
|
| [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q102038373|гамәли математик]]''
|
|
|-
| 2012-09
|
| ''[[:d:Q51652354|Denis S. Goldobin]]''
| data-sort-value="1981" | 1980s
|
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q153012|Потсдам үнивирситите]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|-
| 2011
|
| ''[[:d:Q62787715|Anton Chupin]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-03-01
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q4525135|school № 146]]''<br/>Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q4186374|Escola per correspondència de Física i Tecnologia de l'Institut de Física i Tecnologia de Moscou]]''<br/>''[[:d:Q273500|Les Houches School of Physics]]''
| ''[[:d:Q6804564|механика белгече]]''<br/>''[[:d:Q60642401|Викисүзлек катнашучысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q23038345|википедияче]]''<br/>''[[:d:Q28859215|Викибирелмәләрнең мөхәррире]]''<br/>''[[:d:Q41546637|викимедиачы]]''<br/>''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''<br/>''[[:d:Q901222|репетитор]]''<br/>''[[:d:Q29182003|математика укытучысы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q138526949|Ольга Юрьевна Мещерякова]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-09-04
| [[Көлмез (Киров өлкәсе)|Көлмез]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
|
|-
| 2021
|
| ''[[:d:Q110869406|Anastasya Shmyrova]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-09-23
| [[Пермь]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q4201599|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Тоташ мөхитләр механикасы институты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q101445630|физика укытучысы]]''<br/>''[[:d:Q15982795|bodybuilder]]''<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]''<br/>''[[:d:Q111438738|pole dancer]]''
|
|
|-
| 2013
|
| ''[[:d:Q89927466|Danil A Petrov]]''
| data-sort-value="1987" | 1980s
|
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|-
| 2015
| 2021
| ''[[:d:Q86694290|Andrey A. Kuznetsov]]''
| data-sort-value="1990" | 20th century
|
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q4201599|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Тоташ мөхитләр механикасы институты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|-
| 2014
|
| ''[[:d:Q56982938|Evgeniya Saidakova]]''
|
|
| ''[[:d:Q30263813|Institute of Ecology and Genetics of Microorganisms]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 1978-09-05
| 1991-10-31
| ''[[:d:Q57471451|Sergey Fedosin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2013
|
| ''[[:d:Q57848541|Oleg Nikolaievich Kovin]]''
|
|
| ''[[:d:Q4380853|Missouri University of Science and Technology]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q57910740|Elena Khayrulina]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2014
|
| ''[[:d:Q58333692|Pavel V Krauzin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 1999-09-01
|
| ''[[:d:Q59446959|Nadezhda Borisova]]''
|
|
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 1998-09-01
|
| ''[[:d:Q59448774|Konstantin Sulimov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q61140908|Yuriy Raikher]]''
|
|
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q4201599|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Тоташ мөхитләр механикасы институты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q61325857|Anna A Maslivetc]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q61479878|Valery Aptukov]]''
|
|
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 1989-09-01
|
| ''[[:d:Q73298120|Jurii I Shilov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2005
|
| ''[[:d:Q79416923|Dmitriy V. Makarov]]''
|
|
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|-
| 1997
|
| ''[[:d:Q79977219|Sergei Gein]]''
|
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q4351496|Академик Е. А. Вагнер исемендәге Пермь дәүләт медицина университеты]]''<br/>''[[:d:Q30263813|Institute of Ecology and Genetics of Microorganisms]]''
| ''[[:d:Q12119633|табиб-иммунолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q84025982|Lyudmila S. Klimenko]]''
|
|
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|-
| 2013
| 2019
| ''[[:d:Q84590004|Maxim G Uchuskin]]''
|
|
| ''[[:d:Q4243515|Кубан дәүләт технология университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q85511056|Andrey N Maslivets]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2021-09
|
| ''[[:d:Q85553280|Victor Krishtop]]''
|
|
| ''[[:d:Q1946114|Монтеррейдагы Миддлбури халыкара тикшеренүләр институты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2012-02-01
|
| ''[[:d:Q85889035|Kirill Tsiberkin]]''
|
|
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q87097457|Alexander Krivtsov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2005
|
| ''[[:d:Q87775001|Aleksei Alabuzhev]]''
|
|
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q88517910|Maxim V Dmitriev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2009
| 2021
| ''[[:d:Q89295396|Andrey Ivantsov]]''
|
|
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
| 2007-09-01
|
| ''[[:d:Q90817123|Maria S Kuyukina]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2013
|
| ''[[:d:Q90967942|Ekaterina E Stepanova]]''
|
|
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q91353996|Ivan G Mokrushin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2012-09-01<br/>2001-09-01
| 2012-08-01
| ''[[:d:Q91733422|Сергей Щебетенко]]''
|
|
| [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2015-09-01
|
| ''[[:d:Q91733427|Arina M Mishkevich]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2017-09-01
|
| ''[[:d:Q91873131|Aleksandr I Kobelev]]''
|
|
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2022-11
|
| ''[[:d:Q91993645|Nikita A Tretyakov]]''
|
|
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2017-05-01
|
| ''[[:d:Q93000381|Elena A Tyumina]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q96051830|Mikhail Rayev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q96074077|Dmitry Lanin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q96246821|Boris Smorodin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|-
| 2006-06-01
|
| ''[[:d:Q99587453|Andrei V Grischenko]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102401182|Sergey Alekseevich Gusarenko]]''
|
|
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[Программист|програмчы]]<br/>[[математик]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102401190|Vladimir Andreevich Shishkin]]''
|
|
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| [[математик]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q104495379|Ilya A Morozov]]''
|
|
| ''[[:d:Q689800|Пермь илкүләм тикшеренү политехника университеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109674899|Igor S. Poperechny]]''
|
|
| ''[[:d:Q4525240|school No. 9]]''<br/>Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q113988523|Yanina Parshakova]]''
|
|
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q114457216|Boris S Maryshev]]''
|
|
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q115269776|Konstantin Ryabinin]]''
|
| [[Пермь]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2020-09-01
|
| ''[[:d:Q117460576|Pavel Mikheev]]''
|
|
| ''[[:d:Q1201513|Отаго университеты]]''
| ''[[:d:Q60227820|freshwater ecologist]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q118313971|Alexander L. Svistkov]]''
|
|
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q125202205|V. A. Zubkov]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q128114458|Vitaly A. Demin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q128117409|N. V. Kolchanov]]''
|
|
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q128117437|E. A. Kolchanova]]''
|
|
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q131674622|Bella I. Myznikova]]''
|
|
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q136788701|Irina Osorgina]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q136788719|Victor Terpugov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q6804564|механика белгече]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q138340077|Yury Dubravin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q104626036|гидроаэродинамик]]''
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
=== Тәмамлаучылар ===
{{seealso|Төркем:Пермь дәүләт университетын тәмамлаучылар|ru:К:Выпускники Пермского государственного университета}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q2031051. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p69/Q2031051/p580:башлау,p69/Q2031051/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
|
|
| [[Борис Поленов]]
| data-sort-value="1859" | 1859-08-26
| ''[[:d:Q384573|Pulkovo]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| [[Казан Император университеты]]<br/>''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''<br/>Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value="1923" | 1923-01-29
| [[Пермь]]
|-
|
|
| [[Григорий Шайн]]
| data-sort-value="1877" | 1877-03-30
| [[Одесса]]
| ''[[:d:Q752129|астрофизик]]''<br/>''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q845924|Пулково обсерваториясе]]''<br/>''[[:d:Q944482|Симеиз күзәтүханәсе]]''<br/>''[[:d:Q936126|Кырым астрофизика обсерваториясе]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-08-04
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q19908753|Aleksandr Fjodorovitsj Tjulin]]''
| data-sort-value="1885" | 1885-07-20
| [[Владимир өлкәсе]]
| [[галим]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q52843130|All-Russian Scientific Research Institute of Agrochemistry named after D.N. Pryanishnikova]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-11-05
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q139759383|Ekaterina Permyakova]]''
| data-sort-value="1888" | 1888-11
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19908901|Mikhail Polukarov]]''
| data-sort-value="1895" | 1895-05-20
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="1975" | 1975-08-08
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4424618|Viktor Smirnov]]''
| data-sort-value="1896" | 1896-10-18
| ''[[:d:Q4385195|Пыжоўка (Смаленская вобласць)]]''
| ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''<br/>''[[:d:Q8178443|либреттист]]''
|
| data-sort-value="1946" | 1946-10-20
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4495900|Dmitry Kharitonov]]''
| data-sort-value="1896" | 1896-02-09
| [[Екатеринбург]]
| ''[[:d:Q17344952|арахнолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="1970" | 1970-08-09
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q17617486|F. A. Bynov]]''
| data-sort-value="1896" | 1896-12-23
|
| ''[[:d:Q1781198|агроном]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="1976" | 1976-10-15
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q60825520|Куимов, Дмитрий Тарасович]]''
| data-sort-value="1897" | 1897-11-07
|
| [[галим]]
| [[Новосибирск дәүләт медицина университеты]]
| data-sort-value="1971" | 1971-03-23
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4251239|Aleksandr Kyunttsel]]''
| data-sort-value="1898" | 1898
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| ''[[:d:Q4351496|Академик Е. А. Вагнер исемендәге Пермь дәүләт медицина университеты]]''
| data-sort-value="1984" | 1984
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4063361|Anatoliy Vasilevitsj Albenskiy]]''
| data-sort-value="1899" | 1899-10-19
| ''[[:d:Q4375642|Poshekhonsky Uyezd]]''
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="1984" | 1984-07-04
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q7938579|Vladimir Porfiriev]]''
| data-sort-value="1899" | 1899-06-26
| [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q12074571|Інстытут геалогіі і геахіміі гаручых выкапняў НАН Украіны]]''<br/>''[[:d:Q12074570|Institute of Geological Sciences]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-01-30
| [[Киев]]
|-
|
| 1926
| [[Габдулла Ходайяров|Габдулла Ходайярыв]]
| data-sort-value="1899" | 1899-06-07
| [[Аблай (Чакмагыш районы)|Аблай]]
| ''[[:d:Q12013238|офтальмолог]]''
| ''[[:d:Q4479114|Өфә күз авырулары фәнни тикшеренү институты]]''<br/>[[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| data-sort-value="1984" | 1984-09-14
| [[Уфа]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4385114|Aleksey Vasilevitsj Psjenitsjnov]]''
| data-sort-value="1900" | 1900-03-23
| [[Златоуст]]
| [[галим]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="1975" | 1975-03-12
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21107006|Ivan Petrovitsj Merzljakov]]''
| data-sort-value="1900" | 1900-04-12
| [[Оханск районы]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="1975" | 1975-12-16
| [[Пермь]]
|-
|
|
| [[Кузьма Наякшин]]
| data-sort-value="1900" | 1900-10-27
| [[Кара-Елга (Зәй районы)|Кара-Елга]]
| [[галим]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>[[Академик С. П. Королёв исемендәге Самар илкүләм тикшеренү университеты|Академик С. П. Королёв исемендәге Самар милли тикшеренү университеты]]
| data-sort-value="1982" | 1982-04-14
| [[Самар]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4081862|Georgy Beletsky]]''
| data-sort-value="1901" | 1901-04-29
| [[Кадников]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
| data-sort-value="1964" | 1964-09-29
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| [[Александр Полосухин]]
| data-sort-value="1901" | 1901-10-19
| [[Тәтеш]]
| ''[[:d:Q2055046|физиолог]]''
|
| data-sort-value="1965" | 1965-09-04
| [[Алматы]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4458368|Vasiliy Tioenov]]''
| data-sort-value="1901" | 1901-01-02
| [[Оханск өязе]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="1998" | 1998-01-04
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q17617510|Aleksey Pyankov]]''
| data-sort-value="1901" | 1901-03-03
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201526|Institute of History of the National Academy of Sciences of Belarus]]''<br/>''[[:d:Q2858236|Mahilyow State A. Kulyashow University]]''<br/>''[[:d:Q2027201|Беларусь дәүләт педагогия университеты]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-11-12
| [[Минск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q19742986|Georgy Kobyak]]''
| data-sort-value="1901" | 1901-06-26
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="1983" | 1983-09-15
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21106516|Konstantin Semjonovitsj Machanjok]]''
| data-sort-value="1901" | 1901-01-14
| [[Висим (авыл)|Висим]]
| [[галим]]
| [[Пермь дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]<br/>Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="1977" | 1977-05-01
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4351577|Evgenij Andreevič Permâk]]''
| data-sort-value="1902" | 1902-10-18<br/>1902-10-31
| [[Воткинск|Вуткин]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q62083492|young adult author]]''
|
| data-sort-value="1982" | 1982-08-17
| [[Мәскәү]]
|-
| 1927
| 1929
| ''[[:d:Q4098590|Alexander Bukirev]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-09-12
| [[Пермь губернасы]]
| ''[[:d:Q4205432|ихтиолог]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="1964" | 1964-08-26
| [[Пермь]]
|-
|
|
| [[Василий Парин (1903)|Василий Парин]]
| data-sort-value="1903" | 1903-03-05<br/>1903-03-18
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q2055046|физиолог]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>[[Пермь дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]<br/>''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''<br/>[[Урал дәүләт медицина университеты]]<br/>''[[:d:Q4201586|РФА тыйб һәм биология проблемнары институты]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-06-15
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4380415|Vasiliy Nikolaevitsj Prokosjev]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-01-10
| [[Черновское (Киров өлкәсе)|Черновское]]
| ''[[:d:Q1781198|агроном]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''
| ''[[:d:Q4351497|Академик Дмитрий Николаевич Прянишников исемендәге Пермь дәүләт авыл хуҗалыгы академиясе]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-07-31
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q17617332|Антон Иванович Оборин]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-11-02
| [[Пермь өязе]]
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="1977" | 1977-05-18
| [[Пермь]]
|-
|
|
| [[Павел Генкель]]
| data-sort-value="1903" | 1903-01-26<br/>1903
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q4201795|Timiryazev Institute of Plant Physiology]]''<br/>''[[:d:Q4304086|Мәскәү дәүләт өлкә университеты]]''<br/>[[Пермь дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
| data-sort-value="1985" | 1985-09-09<br/>1985
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q17619594|Nikolay Ignatyev]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-03-28
| ''[[:d:Q23957587|Боровск]]''
| [[галим]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="1982" | 1982-03-23
| [[Пермь]]
|-
|
| 1931
| ''[[:d:Q39082921|Белобородов, Александр Андрианович]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-03-09
| [[Максинерь]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1983" | 1983-05-20
| [[Тверь]]
|-
|
|
| [[Вера Некрасова-Попова]]
| data-sort-value="1903" | 1903-07-20
| [[Чита]]
| ''[[:d:Q3486937|медик]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q2426185|Кырым дәүләт тыйб академиясе]]''<br/>''[[:d:Q30257656|Crimean Agrotechnological University]]''
| data-sort-value="1977" | 1977
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q42428743|Брылякова, Евдокия Ефимовна]]''
| data-sort-value="1903" | 1903
| [[Орлов өязе]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
| data-sort-value="1981" | 1981-03-08
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q122928935|Карл Брониславович Жаггар]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-04-10
|
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q4476705|Көньяк Урал дәүләт аграр университетының Ветеринария медицинасы институты]]''
| No/unknown value
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4064300|Aleksandr Michaylovitsj Aminev]]''
| data-sort-value="1904" | 1904-08-12
|
| [[хирург]]
| ''[[:d:Q4406401|Самара дәүләт медицина университеты]]''
| data-sort-value="1984" | 1984
| [[Самар]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4146225|Michail Gorjajev]]''
| data-sort-value="1904" | 1904-10-01
| [[Пермь губернасы]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
|
| data-sort-value="1981" | 1981-08-11
| [[Алматы]]
|-
|
|
| [[Борис Парин]]
| data-sort-value="1904" | 1904-09-24
| [[Казан]]
| [[галим]]<br/>[[хирург]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="1968" | 1968-02-20
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q17617488|Виктор Фёдорович Усть-Качкинцев]]''
| data-sort-value="1905" | 1905-01-24
| [[Ылыч (шәһәр)|Ылыс]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="1976" | 1976-01-29
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q19915968|Dmitrij Fiediuńkin]]''
| data-sort-value="1905" | 1905-09-20
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1957" | 1957
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q98713654|Туранов, Николай Михайлович]]''
| data-sort-value="1905" | 1905
| [[Россия империясе]]
|
|
| data-sort-value="1983" | 1983
| [[Россия Совет Федератив Социалистик Республикасы|РСФСР]]
|-
|
| 1930
| [[Георгий Смородин]]
| data-sort-value="1905" | 1905-04-01
| ''[[:d:Q28525682|Вереино]]''
| ''[[:d:Q1781198|агроном]]''
| [[Башкорт дәүләт аграр университеты]]
| data-sort-value="1986" | 1986-04-17
| [[Акмәсҗит]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q109492963|Перевощикова, Александра Ивановна]]''
| data-sort-value="1905" | 1905-10-29
| ''[[:d:Q12162618|Трубашур]]''
| ''[[:d:Q1919436|педиатр]]''
|
| data-sort-value="1995" | 1995-12-06
| [[Ижау]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q28359171|Anatoliy Nikolaevitsj Ponomarjov]]''
| data-sort-value="1906" | 1906-12-22
| [[Эрбет (шәһәр)|Эрбет]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="1978" | 1978-02-17
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4080350|Pyotr Bayandin]]''
| data-sort-value="1907" | 1907-07-12
| ''[[:d:Q28525466|Карасово]]''
|
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="1993" | 1993-03-14
| [[Мурманск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15061416|Vladimir Chernigovsky]]''
| data-sort-value="1907" | 1907-02-16
| [[Екатеринбург]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q2055046|физиолог]]''
| ''[[:d:Q4201793|И. П. Павлов ис. РФА Физиология институты]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-05-31
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q28359472|Alexey Henckel]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-12-05
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="1942" | 1942-05-14
| ''[[:d:Q2217061|Верховски районы]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q4404781|Vladimir Sadovskiy]]''
| data-sort-value="1909" | 1909-07-18
| [[Пенза]]
| [[язучы]]
|
| data-sort-value="1973" | 1973-10-30
| [[Пенза]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15531128|Nickolay Frolov]]''
| data-sort-value="1909" | 1909-04-14
| [[Сыктывкар]]<br/>''[[:d:Q76467|Усть-Сысольск өязе]]''
| [[шагыйрь]]<br/>[[математик]]
| ''[[:d:Q4229553|Komi State Pedagogical Institute]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-01-14
| [[Сыктывкар]]
|-
|
| 1936
| [[Евгений Журавлев|Евгени Журавлөв]]
| data-sort-value="1910" | 1910-10-15
| [[Ижау]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>[[Воронеж дәүләт техник университеты|Воронеж дәүләт техника университеты]]<br/>[[Башкорт дәүләт университеты]]
| data-sort-value="1984" | 1984-02-08
| [[Уфа]]
|-
|
| 1941
| ''[[:d:Q136006686|Тохтуев, Глеб Васильевич]]''
| data-sort-value="1910" | 1910-07-11
| ''[[:d:Q60441245|Bym]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| ''[[:d:Q4760297|Kurganmashzavod]]''<br/>''[[:d:Q4089785|Богословское рудоуправление]]''<br/>''[[:d:Q20092561|Первомайское рудоуправление]]''<br/>''[[:d:Q12149177|Рудоуправление имени С. М. Кирова]]''<br/>''[[:d:Q12100458|Государственный научно-исследовательский горнорудный институт]]''<br/>''[[:d:Q12074570|Institute of Geological Sciences]]''<br/>''[[:d:Q12074575|M. P. Semenenko Institute of Geochemistry, Mineralogy and Ore Formation]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-11-14
| [[Киев]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4331892|Grigory Ozhmegov]]''
| data-sort-value="1911" | 1911-04-02
| ''[[:d:Q12084350|Ботаниха]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
| data-sort-value="1944" | 1944-09-23
| ''[[:d:Q165459|Satu Mare County]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q4402330|Boris Stepanovitsj Rjabinin]]''
| data-sort-value="1911" | 1911-10-21
| [[Көңгер]]
| [[язучы]]
|
| data-sort-value="1990" | 1990-03-15
| [[Екатеринбург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21108803|Мочалов, Кузьма Иванович]]''
| data-sort-value="1911" | 1911-10-24
| ''[[:d:Q4235981|Катилнич өязе]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="1983" | 1983-01-09
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18045532|Viktor Kuznetsov]]''
| data-sort-value="1912" | 1912-12-31
| [[Гари шәһәр округы|Гари шәһәр бүлгесе]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="1986" | 1986-11-30
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4176748|Leonid Yerofeyevskikh]]''
| data-sort-value="1913" | 1913-08-08
| ''[[:d:Q4213664|Karagay]]''
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
| data-sort-value="1944" | 1944-07-09
| [[Vilnius|Вилнүс]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q29865349|Александр Михайлович Овёснов]]''
| data-sort-value="1913" | 1913-02-21
| [[Самар]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="1972" | 1972-12-15
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15996384|Vladislav Zanadvorov]]''
| data-sort-value="1914" | 1914-09-28
| [[Пермь]]
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
| data-sort-value="1942" | 1942-11-28
| ''[[:d:Q1767572|Sovetsky District]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q112422464|Nina Sergeevna Azheganova]]''
| data-sort-value="1914" | 1914-03-12<br/>1914-03-25
| [[Сарапул]]
| ''[[:d:Q17344952|арахнолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q12773412|паразитолог]]''<br/>''[[:d:Q27497422|гельминтолог]]''
|
| data-sort-value="2008" | 2008
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4179914|Viktor Zhivopistsev]]''
| data-sort-value="1915" | 1915-09-22
| ''[[:d:Q4403443|Sabarka]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="2006" | 2006-10-22
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q104622087|Волков, Александр Александрович]]''
| data-sort-value="1916" | 1916-08-29
| ''[[:d:Q2592583|Volkov]]''
|
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="2003" | 2003-10-28
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4096384|Leonid Brekhovskikh]]''
| data-sort-value="1917" | 1917-04-23<br/>1917-05-06
| [[Вологда губернасы|Вологда гөбернәсе]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>[[галим]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| data-sort-value="2005" | 2005-01-15
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q29359252|Vyacheslav Mochalov]]''
| data-sort-value="1917" | 1917-03
| ''[[:d:Q2106536|Pochinki]]''
|
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="1971" | 1971-02-28
| [[Мурманск]]
|-
| 1934
| 1939
| ''[[:d:Q134369454|Vladimir Shklyaev]]''
| data-sort-value="1917" | 1917-10-28
| ''[[:d:Q4404036|Savyntsi]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q4201599|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Тоташ мөхитләр механикасы институты]]''<br/>''[[:d:Q30176663|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Техник химия институты]]''<br/>''[[:d:Q4351501|Пермь дәүләт фармацевтика академиясе]]''
| data-sort-value="2003" | 2003
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q20030348|Michaił Ponomariow]]''
| data-sort-value="1918" | 1918-09-02
| ''[[:d:Q2950056|Beryozovka]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2001" | 2001-08-30
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q20482787|Ivan Berdinsky]]''
| data-sort-value="1918" | 1918-06-16
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="1997" | 1997-05-19
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q124769607|Гордеев, Владимир Филиппович]]''
| data-sort-value="1918" | 1918-06-14
| [[Пермь]]
|
|
| data-sort-value="1991" | 1991
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15073626|Ivan Georgievitsj Morozov]]''
| data-sort-value="1919" | 1919-10-21
| ''[[:d:Q4440539|Иске Оскол өязе]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q126824|Александр Ильич Лейпунский исемендәге Физика һәм энергетика институты — Россия Федерациясе дәүләт фәнни үзәге]]''
| data-sort-value="2011" | 2011-01-13
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18280337|Александр Сергеевич Шкляев]]''
| data-sort-value="1919" | 1919-07-07
| ''[[:d:Q4404036|Savyntsi]]''
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="1987" | 1987-05-02
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q17426894|Чазов, Борис Алексеевич]]''
| data-sort-value="1920" | 1920-09-14
| [[Верещагино (Пермь крае)|Верещагино]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="2005" | 2005-10-16
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18634175|Mikhail Vlasov]]''
| data-sort-value="1920" | 1920-11-27
| [[Оханск өязе]]
| [[галим]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="1991" | 1991-12-27
| [[Пермь]]
|-
|
| 1951
| ''[[:d:Q76451204|Фарзетдинов Миркашир Миңлеғәли улы]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-09-05
| [[Яңа Нугай]]
|
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| data-sort-value="1991" | 1991-09-28
| [[Уфа]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4517642|Pyotr Chudinov]]''
| data-sort-value="1922" | 1922-01-04
| ''[[:d:Q4533677|Yugo-Kamsky]]''
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="2002" | 2002-03-05
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q22113529|Vladimir Barsukov]]''
| data-sort-value="1922" | 1922-12-02
| [[Тубыл]]
| ''[[:d:Q4205432|ихтиолог]]''
| ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-09-03
|
|-
| 1947
| 1952
| ''[[:d:Q123569501|Grigory Shaidurov]]''
| data-sort-value="1922" | 1922-02-03
| [[Көңгер]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q29909337|физик-экспериментатор]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="2020" | 2020-09-21
|
|-
| 1941
| 1942
| ''[[:d:Q4372896|Larisa Popugaeva]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-09-03
| [[Калуга]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[галим]]
| ''[[:d:Q4127500|A.P. Karpinsky Russian Geological Research Institute]]''<br/>''[[:d:Q4063897|Amakinskaya Geological Exploration Expedition]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-09-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4522430|Шейман, Лев Аврумович]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-06-07
| [[Одесса]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1964642|Кыргыз милли университеты]]''
| data-sort-value="2005" | 2005-01-02
| [[Бишкәк]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q17426775|Матарзин, Юрий Михайлович]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-05-04
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="2004" | 2004-04-12
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21096533|Yury Devingtal]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-09-30
| [[Рига]]
| [[математик]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="1997" | 1997-11-17
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21182097|Aleksandr Ushakov]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-09-10
| ''[[:d:Q2218003|Zubtsovsky District]]''
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="1992" | 1992-05-10
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21339478|Aleksander Stepanovich Utochkin]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-10-15
| [[Кынады]]
| ''[[:d:Q17344952|арахнолог]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="1992" | 1992-04-13
| [[Пермь]]
|-
| 1942
| 1944
| ''[[:d:Q457680|Olga Arsenievna Oleinik]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-07-02
| ''[[:d:Q4285075|Matusiv]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201677|Institute for Problems in Mechanics of the Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''
| data-sort-value="2001" | 2001-10-13
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q16335576|Margarita Kozhina]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-08-01
| [[Кыштым]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| ''[[:d:Q19909572|Пермь дәүләт университетының филология факультеты]]''
| data-sort-value="2012" | 2012-08-11
| [[Пермь]]
|-
|
| 1950
| ''[[:d:Q84314125|Георгий Семёнович Шевцов]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-04-30
| ''[[:d:Q918262|Labinsky District]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q15255416|Faculty of Mechanics and Mathematics of Perm State National Research University]]''
| data-sort-value="2021" | 2021-10-21
|
|-
|
| 1949
| ''[[:d:Q98034411|August Oliferov]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-08-12
| [[Кәфә]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1517401|Таврия милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q108813016|Tavri Humanitarian and Environmental Institute]]''
| data-sort-value="2018" | 2018-03-18
| [[Кырым]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21101761|Коренченко, Рем Александрович]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-03-14
| ''[[:d:Q13640249|Олы Глушица]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="2010" | 2010-12-31
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q26243734|Виктор Трапезников]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-11-16
| [[Пермь]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4476807|Россия фәннәр академиясенең Урал бүлекчәсе]]''
| data-sort-value="2016" | 2016-07-17
| [[Ижау]]
|-
| 1942
| 1943
| ''[[:d:Q450864|Mikhail Postnikov]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-10-27
| [[Шатура]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q18663426|тополог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| data-sort-value="2004" | 2004-05-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q17044150|Іосіф Абрамавіч Зільберштэйн]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-01-17
| [[Гомель]]
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1995" | 1995-02-20
| [[Чита]]
|-
| 1943
| 1948
| ''[[:d:Q21154149|Yuri Polukarov]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-11-28
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q19908085|Frumkin Institute of Physical Chemistry and Electrochemistry]]''
| data-sort-value="2010" | 2010-08-23
| [[Наро-Фоминск]]
|-
| 1946
| 1951
| ''[[:d:Q125345356|Ephim Zhukhovitsky]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-04-07
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q116620715|гидродинамик]]''
| [[Пермь дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
| data-sort-value="1992" | 1992
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18275846|Печёркин, Игорь Александрович]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-04-19
| [[Пермь]]
| [[галим]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="1991" | 1991-12-12
| [[Пермь]]
|-
| 1953
| 1955
| ''[[:d:Q21099263|Mikhail Kargapolov]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-11-09
| ''[[:d:Q14559020|Журавлевский сельсовет]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q15255416|Faculty of Mechanics and Mathematics of Perm State National Research University]]''<br/>''[[:d:Q4201572|РФА СБ математика институты]]''<br/>''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-02-20
| [[Новосибирск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q47453053|Римма Васильевна Козырева]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-07-28
| [[Бикин (шәһәр)]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4201536|Institute for the History of Material Culture]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-07-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4329608|Vladimir Oborin]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-07-15
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="1995" | 1995-05-12
| [[Пермь]]
|-
| 1944
| 1949
| ''[[:d:Q55103798|Grigory Gershuni]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-02-15
| [[Ярцево]]
| [[галим]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q4201599|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Тоташ мөхитләр механикасы институты]]''
| data-sort-value="1999" | 1999-01-05
| [[Пермь]]
|-
|
| 1953
| ''[[:d:Q4363675|Матвей Писманик]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-06-14
| [[Витебск]]
| ''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>''[[:d:Q50932178|дин социологы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>[[Пермь дәүләт мәдәният институты]]<br/>''[[:d:Q689800|Пермь илкүләм тикшеренү политехника университеты]]''
| data-sort-value="2024" | 2024-10-24
|
|-
|
| 1953
| [[Ян Лумельский]]
| data-sort-value="1930" | 1930-09-01
| [[Малын]]
| [[математик]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q15255416|Faculty of Mechanics and Mathematics of Perm State National Research University]]''
| data-sort-value="2021" | 2021-01-10
| [[Кәлгари|Кәлгери]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18089522|Boris Lunyov]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-02-19
| [[Оханск районы]]
| [[галим]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="2022" | 2022-11-30
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19909847|Шимановский, Леонид Андреевич]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-01-17
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q11338576|боксчы]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="1993" | 1993-01-27
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q20891973|Vladislav Mukhin]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-06-22
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="2015" | 2015-06-13
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21636874|Вержбицкий, Фаддей Романович]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-05-13
| ''[[:d:Q4259797|Lisova Volytsia]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="2012" | 2012-06-13
|
|-
|
| 1952
| ''[[:d:Q102307484|Boris Aronovich Wertgeim]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-06-21
| [[Пермь]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q689800|Пермь илкүләм тикшеренү политехника университеты]]''<br/>''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q1467445|Новосибирск дәүләт техник университеты]]''
| data-sort-value="2005" | 2005-05-17
| [[Новосибирск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q23308580|Vladimir Shunkov]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-07-29
| ''[[:d:Q182902|Chita Oblast]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4201456|Institute of Computational Modeling]]''
| data-sort-value="2011" | 2011-10-03
| [[Красноярск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q28358939|Boris Oblapinskiy]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-11-26
|
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="1974" | 1974-09-23
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21635912|Demyan Bakhrakh]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-10-30
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="2019" | 2019-10-06
| [[Мәскәү]]
|-
| 1952
| 1956
| ''[[:d:Q400614|Georgi Burkov]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-05-31
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q2405480|тавыш яздыру актеры]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''
| ''[[:d:Q4304130|Станиславский ис. Мәскәү драма театры]]''<br/>''[[:d:Q1979285|Sovremennik Theatre]]''<br/>''[[:d:Q840812|Мәскәү сәнгать театры]]''<br/>''[[:d:Q108888630|Мәскәү драма театры]]''<br/>''[[:d:Q4304019|Gorky Art Theatre]]''
| data-sort-value="1990" | 1990-07-19
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| [[Нияз Мәҗитов]]
| data-sort-value="1933" | 1933-08-20
| [[Тугай (Гафури районы, Сәетбаба авыл советы)|Тугай]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| data-sort-value="2015" | 2015-10-11
| [[Уфа]]
|-
|
| 1956
| ''[[:d:Q4177001|Ivan Yeryomin]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-01-22
| ''[[:d:Q28523462|Ravnets]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q4201581|N.N. Krasovskii Institute of Mathematics and Mechanics of the Ural Branch of the Russian Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''
| data-sort-value="2013" | 2013-07-21
| [[Екатеринбург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4284569|Galina Iwanowna Matwejewa]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-07-27
| [[Әшә]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4406409|Самар дәүләт университеты]]''
| data-sort-value="2008" | 2008-11-06
| [[Самар]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q110763571|Alexander Oborin]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-09-17
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q3779582|микробиолог]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q19819676|Russian Research Geological Oil Institute]]''
| data-sort-value="2008" | 2008-07-01
| [[Россия]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21088354|Андрейчиков, Юрий Сергеевич]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-09-16
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="1998" | 1998-02-12
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4276567|Αλεξάντρ Μαλαφέγιεφ]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-08-16
| [[Чистай районы]]
| ''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''
|
| data-sort-value="2010" | 2010-01-14
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4391232|Pavel Rakhshmir]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-07-18
| [[Каманича]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="2024" | 2024-09-07
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q39391375|Борис Иванович Чувашов]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-11-14
| [[Юкамен районы]]
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2022" | 2022-07-11
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56310842|Vladimir Dmitrievitsj Tokarev]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-11-06
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1048210|генераль директор]]''
|
| data-sort-value="2018" | 2018-08-19
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q134691829|Emilia Männik]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-11-22
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
|
| data-sort-value="1987" | 1987
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4333496|Vladimir Oleynik]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-02-03
| [[Ырынбур өлкәсе]]
|
|
| data-sort-value="1999" | 1999-02-17
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q27243068|Youry Biakov]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-09-01
| [[Шевнино (Киров өлкәсе)]]<br/>[[Өрҗем районы]]
| [[галим]]
|
|
|
|-
|
| 1966
| ''[[:d:Q114669520|Вячаслаў Рыгоравіч Пінчук]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-09-10
| ''[[:d:Q2501896|Astrahliady]]''
|
| ''[[:d:Q2630637|Һомел дәүләт университеты]]''
| data-sort-value="2017" | 2017
|
|-
|
| 1960
| ''[[:d:Q4479000|Igor Utrobin]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-06-22
| [[Пермь]]
| [[фәлсәфәче]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="2007" | 2007-07-09
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15071623|Тиунов, Олег Иванович]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-10-22
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="2017" | 2017-08-12
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1959
| ''[[:d:Q15148535|Yuri Fedorovich Fominykh]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-03-18
| ''[[:d:Q846866|Пермь өлкәсе]]''
| [[математик]]<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q16402890|шашист]]''
| ''[[:d:Q4351497|Академик Дмитрий Николаевич Прянишников исемендәге Пермь дәүләт авыл хуҗалыгы академиясе]]''<br/>[[Пермь дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]<br/>''[[:d:Q4351538|Пирем хәрби ракета гаскәрләре институты]]''
| data-sort-value="2001" | 2001-05-18
| [[Пермь]]
|-
|
| 1959
| ''[[:d:Q17402413|Tamara Erofeyeva]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-07-29
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| ''[[:d:Q19909572|Пермь дәүләт университетының филология факультеты]]''<br/>Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
| 1955
| 1960
| ''[[:d:Q21146572|Yevgeny Tarunin]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-03-27
| [[Пермь]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q102038373|гамәли математик]]''<br/>[[Программист|програмчы]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q4201599|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Тоташ мөхитләр механикасы институты]]''
| data-sort-value="2020" | 2020-12-06
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21636871|Valentina Vereshchagina]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-02-22
| [[Ильинский районы (Пермь крае)|Ильинский районы]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q2083925|ботаника коллекционеры]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="2020" | 2020-01-24
| [[Пермь]]
|-
|
| 1959
| ''[[:d:Q94604725|Mark Shliomis]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-03-08
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q737332|Бен-Гурион университеты]]''<br/>Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
| 1959
| ''[[:d:Q113005517|Лев Волькович Спивак]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-05-20
| [[Киев]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q19615481|Естественнонаучный институт Пермского университета]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q3446773|Rudolf Kamelin]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-08-12
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q2083925|ботаника коллекционеры]]''<br/>''[[:d:Q98544732|фәнни коллекционер]]''
| ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''<br/>''[[:d:Q4086904|Санкт-Петербург дәүләт университетының биология факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4062936|Алтай дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q129093758|Варзобская горно-ботаническая станция]]''
| data-sort-value="2016" | 2016-04-01
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4416983|Vladimir Sergeyenkov]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-12-05
| [[Удмурт Автономияле Совет Социалистик Республикасы]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
| data-sort-value="2014" | 2014-09-27
|
|-
| 1968-08-09
| 1973-05-31
| ''[[:d:Q15064295|Lev Bankovsky]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-07-10
| [[Дальнегорск]]
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q15839134|эколог]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>[[укытучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q4476807|Россия фәннәр академиясенең Урал бүлекчәсе]]''
| data-sort-value="2011" | 2011-04-01
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15206790|Vladimir Inzelberg]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-03-14
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
|
| data-sort-value="2009" | 2009-10-25
| [[Пермь]]
|-
|
| 1961
| ''[[:d:Q23048512|Vladimir Remeslennikov]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-09-26
| [[Ишем]]
| [[математик]]
| ''[[:d:Q4201572|РФА СБ математика институты]]''<br/>''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''<br/>Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q15255416|Faculty of Mechanics and Mathematics of Perm State National Research University]]''<br/>[[Ф.М. Достоевский исемендәге Омск дәүләт университеты|Омск дәүләт университеты]]
| data-sort-value="2025" | 2025-05-13
| [[Омск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q24939111|Уваров, Александр Иванович]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-05-03
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4201784|РФА Урал бүлекчәсенең Металлар физикасы институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109490096|Алексевнина, Маргарита Степановна]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-05-02
| [[Югары Пышма]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4216727|Volga Caspian Fisheries Research Institute]]''<br/>[[Әстерхан дәүләт техник университеты|Әстерхан дәүләт техника университеты]]<br/>''[[:d:Q4127517|Russian Federal Research Institute of Fisheries and Oceanography]]''<br/>Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17619570|Boris Osovetsky]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-01-05
| [[Красноярск]]
| [[галим]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q25384321|Головченко, Валентин Васильевич]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-08-06
| [[Могылив-Подильскый|Моһылив-Подилскый]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4201488|V. M. Koretsky Institute of State and Law]]''<br/>''[[:d:Q2493687|Interregional Academy of Personnel Management]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29865483|Михаил Григорьевич Суслов]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-10-22
| [[Сусловы]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4141355|Rimma Goldina]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-11-10
| [[Олы Сосновка районы]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''<br/>[[Удмурт дәүләт университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12861397|Avtandil Demetrashvili]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-12-21
|
| ''[[:d:Q16533|хөкемче]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q599151|вазыйфаи зат]]''<br/>[[адвокат]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18016259|Yevgeny Stepanovich Bogoslovsky]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-08-21
| [[Новокузнецк]]
| ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| ''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''
| data-sort-value="1990" | 1990-07-21<br/>1990
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| 1958
| 1963
| ''[[:d:Q19741977|Zinaida Belykh]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-06-19
| [[Екатеринбург]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q4127460|Всероссийская олимпиада школьников по химии]]''
|
|
|-
|
| 1963
| ''[[:d:Q21093489|Valentin Aleksandrovitsj Gersjanok]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-07-21
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q12094958|геофизик]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
| 1965
| ''[[:d:Q110540495|Валерий Зимин]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-09-11
| ''[[:d:Q3815845|Kletskaya]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4201599|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Тоташ мөхитләр механикасы институты]]''<br/>[[«Югары нефть мәктәбе» Әлмәт дәүләт технология университеты]]<br/>Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q1472358|University of Houston]]''
|
|
|-
|
| 1965
| ''[[:d:Q113266067|Галина Николаевна Дублянская]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-12-04
| [[Иске Русса]]
|
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q12164129|Institute of Mineral Resources]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q98967621|Lev Proskuryakov]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-03-06
|
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]''<br/>''[[:d:Q15253558|активист]]''<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q2252262|рэп җырчысы]]''
| ''[[:d:Q4351548|Perm engine building complex]]''
| data-sort-value="2014" | 2014-04-26
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q1778740|Nikolay Shaklein]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-12-20
| ''[[:d:Q14558504|Prosnitsky district]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| data-sort-value="2023" | 2023-05-16
| [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15065836|Valery Fyodorov]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-08-01
| [[Ковров]]
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19909602|Халдеев, Геннадий Владимирович]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-07-13
| [[Иркутск]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="1998" | 1998-07-17
| [[Пермь]]
|-
|
|
| [[Георгий Чагин]]
| data-sort-value="1944" | 1944-04-24
| [[Чырдин районы]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>[[профессор]]<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="2018" | 2018-11-11
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21107985|Sergey Mikhaylov]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-03-05
| [[Лальск]]
| [[галим]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4427391|Vladimir Sokolovsky]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-05-05
| ''[[:d:Q19618670|Kunya, Perm Krai]]''
| [[язучы]]
|
| data-sort-value="2011" | 2011-02-07
| [[Пермь]]
|-
|
| 1968
| ''[[:d:Q17865580|Vladimir Kostitsyn]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-07-02
| [[Фаленки районы]]
| ''[[:d:Q12094958|геофизик]]''<br/>''[[:d:Q2113250|проректор]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
| 1964
| 1974
| ''[[:d:Q80536650|Alexander F Pshenichnikov]]''
| data-sort-value="1945" | 1940s
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4201599|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Тоташ мөхитләр механикасы институты]]''<br/>Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
| 1969
| ''[[:d:Q17617584|Evgeny Henner]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-04-18
| [[Березники]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>[[математик]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>[[Пермь дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19907840|Mikhail Dyogtev]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-08-08
| ''[[:d:Q4344205|Паново-Леонтьево]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21132913|Viktor Shmyrov]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-09-20<br/>1946-12-20
| [[Чусавай]]
| [[галим]]
| [[Пермь дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
| data-sort-value="2025" | 2025-12-19
| [[Алмания|Германия]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q27256629|Ожигбесов, Владимир Петрович]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-03-06
| [[Пермь]]
| [[галим]]
|
|
|
|-
| 1965
| 1970
| ''[[:d:Q36550824|E.A. Tikhmenev]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-04-08
| [[Березники]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
|
|
|
|-
|
| 1978
| ''[[:d:Q51667829|Лева Мусаелян]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-07-21
| ''[[:d:Q1024822|Chambarak]]''
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102355165|Lev Kazarin]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-08-27
| [[Тамбов]]
| [[математик]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q135753702|Заводинский, Виктор Григорьевич]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-02-12
| [[Артём (шәһәр)|Артём шәһәре]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| data-sort-value="2024" | 2024-05-24
| [[Сочи]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4103958|Vladimir Varov]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-05-13
| [[Пермь]]
| [[хокук белгече]]
|
| data-sort-value="2014" | 2014-05-17
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q12078761|Аншаков Борис Якович]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-07-21
| [[Воткинск|Вуткин]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
|
| data-sort-value="1985" | 1985-07-20
| [[Воткинск|Вуткин]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q16723144|Vadim Yakovlev]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-01-05
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q17486330|математика тарихчысы]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Магнитогорск дәүләт техник университеты|Григорий Иванович Носов исемендәге Магнитогорск дәүләт техника универститеты]]<br/>''[[:d:Q4351497|Академик Дмитрий Николаевич Прянишников исемендәге Пермь дәүләт авыл хуҗалыгы академиясе]]''<br/>''[[:d:Q15255416|Faculty of Mechanics and Mathematics of Perm State National Research University]]''<br/>Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q22919646|Путин, Геннадий Фёдорович]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-01-15
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="2015" | 2015-04-25
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q107978288|Федосеев, Анатолий Михайлович]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-04-03
| [[Кудымкар]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
|
| 1971
| ''[[:d:Q114840142|Барыс Мікалаевіч Нешатаеў]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-09-09
| [[Кудымкар]]
|
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q2858236|Mahilyow State A. Kulyashow University]]''<br/>''[[:d:Q12158687|Антон Семёнович Макаренко исемендәге Сумы дәүләт педагогика университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q116045963|Yury Ivonin]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-08-26
| [[Бранденбург]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3332711|медиевист]]''
| ''[[:d:Q4424975|Смоленск дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4186920|Zaporizhzhia National University]]''
| data-sort-value="2021" | 2021-12-29
|
|-
|
| 1971
| ''[[:d:Q4213749|Борис Караджев]]''
| data-sort-value="1948" | 1948
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''
| ''[[:d:Q4351574|Permtelefilm]]''<br/>[[Пермь дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]<br/>[[Пермь дәүләт мәдәният институты]]<br/>''[[:d:Q1971240|Свирлау кина ыстудиясе]]''<br/>''[[:d:Q4398014|Russian Central Studio of Documentary Films]]''<br/>''[[:d:Q4504406|Centrnauchfilm]]''
|
|
|-
|
| 1971
| ''[[:d:Q16335539|Igor A. Chereshnev]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-08-05
| [[Хабарау|Хабаровск]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q4205432|ихтиолог]]''
| ''[[:d:Q4086902|Россия фәннәр академиясе Ерак Көнчыгыш бүлекчәсенең Көнчыгыш Азия коры җир биотасы биотөрлелеге федераль фәнни үзәге]]''<br/>''[[:d:Q4201428|Institute of Biological Problems of the North]]''
| data-sort-value="2013" | 2013-09-24
| [[Магадан]]
|-
|
| 1971
| ''[[:d:Q17617504|Svetlana Aleksandrovna Dvinskich]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-01-17
| [[Болехив]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
| 1966
| 1971
| ''[[:d:Q17619571|Vladimir Suslonov]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-09-24
| [[Архангельск]]
| [[математик]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="2005" | 2005-10-19
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21340475|Igor A. Chereshnev]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-08-05
|
| ''[[:d:Q4205432|ихтиолог]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109485180|Барг, Олег Александрович]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-09-15
| [[Пермь]]
|
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
| 1972
| 1976
| ''[[:d:Q4269731|Leonid Lurye]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-06-22
| [[Пермь]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4264346|Lyceum No. 1]]''<br/>[[Пермь дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]<br/>''[[:d:Q689800|Пермь илкүләм тикшеренү политехника университеты]]''
| data-sort-value="2018" | 2018-05-03
| [[Пермь]]
|-
|
| 1971
| ''[[:d:Q55103911|Dmitry Lyubimov]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-02-06
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="2012" | 2012-03-10
| [[Пермь]]
|-
|
| 1971
| ''[[:d:Q55103991|Tatyana Lyubimova]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-03-13
| [[Удмуртия]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q4201599|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Тоташ мөхитләр механикасы институты]]''
|
|
|-
| 1966
| 1971
| ''[[:d:Q93303486|Vitaliy Noskov]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-01-23
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4201599|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Тоташ мөхитләр механикасы институты]]''
|
|
|-
|
| 1972
| ''[[:d:Q96311176|Олег Лейбович]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-10-13
| [[Чусавай]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]''
| ''[[:d:Q689800|Пермь илкүләм тикшеренү политехника университеты]]''<br/>[[Пермь дәүләт мәдәният институты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q101094857|Медведев, Юрий Германович]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-08-25
| ''[[:d:Q28526043|Bor]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
|
| 1973
| ''[[:d:Q134375037|Yury Shklyaev]]''
| data-sort-value="1949" | 1949
|
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q30176663|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Техник химия институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4097810|Leonid Bugrov]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-02-19
| [[Ростов]]
| [[галим]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="2012" | 2012-08-17
|
|-
|
| 1972
| ''[[:d:Q19616055|Irina Ivshina]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-06-12
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q3779582|микробиолог]]''<br/>''[[:d:Q15839134|эколог]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''
| ''[[:d:Q30263813|Institute of Ecology and Genetics of Microorganisms]]''<br/>Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19909828|Valery Sherstnyov]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-10-24
| [[Советск (Киров өлкәсе)|Советск]]
| [[галим]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28355495|Shchepin, Vasily Viktorovich]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-06-13
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="2007" | 2007-02-18
| [[Пермь]]
|-
|
| 1971
| ''[[:d:Q87763919|Alexander Nepomnyashchy]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-10-22
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>[[математик]]
| ''[[:d:Q333705|Технион]]''
|
|
|-
| 1968<br/>1978
| 1973<br/>1982
| ''[[:d:Q98819424|Stanislav Khripchenko]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-03-15
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4201599|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Тоташ мөхитләр механикасы институты]]''<br/>Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
| 1967
| 1972
| ''[[:d:Q102237210|Vyacheslav Panov]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-05-16
| [[Төрекмәнабад]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4441743|Valentin Stepankov]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-09-17
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]]
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
|
|
|-
| 1969
| 1971
| ''[[:d:Q83061623|Viktor Rusakov]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-09-29
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4201599|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Тоташ мөхитләр механикасы институты]]''
|
|
|-
|
| 1971
| ''[[:d:Q114128153|Galina V. Levina]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-04-22
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1433237|РФА Космик тикшеренүләр институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4278106|Aleksej Aleksandrovich Malovichko]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-07-25
| [[Новосибирск]]
| [[галим]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4318347|Tatiana Neshataeva]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-01-18
| ''[[:d:Q846866|Пермь өлкәсе]]''
| [[адвокат]]<br/>''[[:d:Q16533|хөкемче]]''<br/>''[[:d:Q974144|укытучы]]''<br/>[[хокук белгече]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4371113|Nikolay Poluyanov]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-07-14
| ''[[:d:Q19387999|Parfenova (Verkh-Invenskoye Rural Settlement), Kudymkarsky District, Perm Krai]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18246697|Nikolay Nazarov]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-12-10
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
| 1975
| ''[[:d:Q21088360|Dmitry Andrianov]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-08-05
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>[[математик]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
| 1974
| ''[[:d:Q28500229|Sergei Oviosnov]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-04-05
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q56477357|Botanical garden of Perm State University]]''<br/>''[[:d:Q19615481|Естественнонаучный институт Пермского университета]]''
|
|
|-
| 1969
| 1974
| ''[[:d:Q56812165|Peter Frick]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-01-08
| [[Саликам]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q752129|астрофизик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4201599|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Тоташ мөхитләр механикасы институты]]''<br/>''[[:d:Q689800|Пермь илкүләм тикшеренү политехника университеты]]''<br/>Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q113005518|Валерий Нагимович Аптуков]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-04-15
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q6804564|механика белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q4351552|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Пермь фәнни үзәге]]''
|
|
|-
|
| 1974
| ''[[:d:Q133282864|Sergey Grakhanov]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-01-14
| [[Бродокалмак]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[галим]]
| ''[[:d:Q294508|ALROSA]]''<br/>''[[:d:Q4127500|A.P. Karpinsky Russian Geological Research Institute]]''<br/>''[[:d:Q4063897|Amakinskaya Geological Exploration Expedition]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4522946|Шепель, Александр Иванович]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-05-28
| [[Никополь]]
| [[галим]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="2018" | 2018-03-19
|
|-
|
| 1975
| ''[[:d:Q129255480|Anatoly Volyntsev]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-04-05
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4223719|Andrei Klimov]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-11-09
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4290017|Andrey Melnichuk]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-01-03
| [[Корсаков (шәһәр)]]
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="2019" | 2019-03-29
| [[Пермь]]
|-
|
| 1976
| ''[[:d:Q19907997|Aleksandr Zakhlevnykh]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-11-13
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="2018" | 2018-11-12
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q20116347|Sergey Rusakov]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-09-25
| [[Пермь]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q102038373|гамәли математик]]''
| ''[[:d:Q15255416|Faculty of Mechanics and Mathematics of Perm State National Research University]]''<br/>Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q51669110|Андрей Игоревич Печёркин]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-05-24
| [[Пермь]]
| [[галим]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="1991" | 1991-10-06
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q111376879|Vladimir Solomonov]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-12-12
| [[Пермь]]
|
| [[Федерация Советы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4527170|Igor Shubin]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-12-20
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21099027|Александр Иванович Зырянов]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-07-23
| [[Красновишерск]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
| 1979
| ''[[:d:Q84717856|Heinrich Dick]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-02-22
| [[Бакай-Ата]]
| [[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
| data-sort-value="2024" | 2024-05-02
| [[Эрлингхаузен]]
|-
|
| 1977
| ''[[:d:Q119843404|Igor A. Sanfirov]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-07-29
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q12094958|геофизик]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q30267208|Mining Institute UB RAS]]''<br/>''[[:d:Q30263239|Institute of geophysics of the Russian Academy of Sciences]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4205422|Boris Ikhlov]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-04-30
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q689800|Пермь илкүләм тикшеренү политехника университеты]]''
|
|
|-
| 1974
| 1979
| ''[[:d:Q15088390|Alexander P. Saveljev]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-11-27
| ''[[:d:Q4535429|Jusva]]''
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| ''[[:d:Q4314502|Научно-исследовательский институт охотничьего хозяйства и звероводства]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17619583|Valeriy Nikolaevitsj Kataev]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-04-17
| [[Киҗел]]
| [[галим]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
| data-sort-value="2022" | 2022-11-16
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19909822|Шеин, Анатолий Борисович]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-05-14
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21092243|Vladimir Vorobey]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-01-09
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97659811|Valeriy Viktorovich Vyatkin]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-05-27
| [[Яраң]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q4351496|Академик Е. А. Вагнер исемендәге Пермь дәүләт медицина университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q135273994|Lyudmila Shlyapnikova]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-07-25
| [[Иваново]]
| ''[[:d:Q15401884|медицина галиме]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4130448|Aleksandr Vyatkin]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-05-11
| [[Оханск]]
| [[хокук белгече]]
|
|
|
|-
|
| 1979
| ''[[:d:Q16721370|Larisa Shchennikova]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-07-30
| [[Пермь]]
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q13174349|цивилист]]''
| [[Пермь дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]<br/>Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>[[Краснодар дәүләт мәдәният институты]]<br/>[[Кубан дәүләт университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17617506|Nikolay Kalinin]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-03-14
| [[Елау районы|Елово районы]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60444623|Alexander Telegin]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-02-22
| [[Магнитогорск]]
| ''[[:d:Q16481664|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1777988|Көньяк Урал дәүләт университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97278368|Виктор Павлович Мохов]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-07-29
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| ''[[:d:Q689800|Пермь илкүләм тикшеренү политехника университеты]]''
|
|
|-
|
| 1979
| ''[[:d:Q108541623|Igor I. Wertgeim]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-07-17
| [[Черняховск]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4201599|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Тоташ мөхитләр механикасы институты]]''<br/>Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q4476807|Россия фәннәр академиясенең Урал бүлекчәсе]]''
| data-sort-value="2023" | 2023-09-28
|
|-
|
| 1988
| ''[[:d:Q1062350|Oleg Chirkunov]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-11-15
| [[Кировск (Мурманск өлкәсе)]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>[[хокук белгече]]
| ''[[:d:Q4184928|Пермь крае законнар чыгару җыелышы]]''<br/>[[Федерация Советы]]<br/>[[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4221906|Igor Kiryanov]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-09-19
| [[Пермь]]
| [[галим]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15064406|Andrey Belavin]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-07-05
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''
|
| data-sort-value="2024" | 2024-03-14
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q26776669|Olga Ilyinykh]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-10-08
| [[Пермь]]
| [[галим]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q95965302|Nikolay Gen]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-04-29
| [[Подтыбок]]
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
| 1981
| ''[[:d:Q56090451|Marianna Pensky]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-06-16
| [[Пермь]]
| [[математик]]
| ''[[:d:Q15255416|Faculty of Mechanics and Mathematics of Perm State National Research University]]''<br/>Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
| 1981
| ''[[:d:Q56226056|Oleg Pensky]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-04-06
| [[Пермь]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
| 1981
| ''[[:d:Q97175875|Lûbovʹ Aleksandrovna Fadeeva]]''
| data-sort-value="1959" | 1959
| ''[[:d:Q1997646|Суыксу]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
| 1986
| ''[[:d:Q4234450|Pavel Korchagin]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-05-24
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q58209937|тарих укытучысы]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>[[Пермь дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]<br/>''[[:d:Q4201532|Institute of History and Archaeology]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4375091|Viktor Pokhmelkin]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-02-03
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28496568|Svetlana Boronnikova]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-12-02
| [[Гари шәһәр округы|Гари шәһәр бүлгесе]]
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29950452|Sergei L. Esyunin]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-03-17
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q17344952|арахнолог]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19909342|Monika Lvovna Spivak]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-03-03
| [[Пермь]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| ''[[:d:Q4290193|Memorial apartment museum of Andrei Bely]]''<br/>[[Максим Горький исемендәге Дөнья әдәбияты институты]]<br/>''[[:d:Q4146877|State Alexander Pushkin Museum in Moscow]]''
|
|
|-
|
| 1985
| ''[[:d:Q97173866|Андрей Борисович Суслов]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-06-25
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[Пермь дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]<br/>[[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]
|
|
|-
|
| 1985
| ''[[:d:Q4367127|Олег Подвинцев]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-12-29
| [[Пермь]]
| [[галим]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q4351552|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Пермь фәнни үзәге]]''<br/>[[Пермь дәүләт мәдәният институты]]
| data-sort-value="2018" | 2018-04-22
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q19908618|Vladimir Naumov]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-07-19
| [[Пермь]]
| [[галим]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
| 1979-09-01
| 1984
| ''[[:d:Q64002054|Alexey Kondyurin]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-10-09
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
| 1986
| ''[[:d:Q4275321|Igor Makarikhin]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-06-18
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17617499|Liliya Duskayeva]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-03-21
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q19909572|Пермь дәүләт университетының филология факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q4407703|Saint Petersburg University of the Humanities and Social Sciences]]''<br/>''[[:d:Q4129748|School of Journalism & Mass Communication]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21104854|Sergey Makarov]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-12-08
| ''[[:d:Q4108546|Verkhnechusovskiye Gorodki]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
| 1989
| ''[[:d:Q21107678|Tatyana Vasilyevna Mirolyubova]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-02-15
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
| 1986
| ''[[:d:Q97167330|Konstantin Shneider]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-02-07
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q58209937|тарих укытучысы]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q4138540|17 нче гимназия]]''
|
|
|-
|
| 1986
| ''[[:d:Q97167400|Galina Alexandrovna Yankovskaya]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-04-24
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q4351550|Perm Museum of Contemporary Art]]''
|
|
|-
| 1982
| 1987
| ''[[:d:Q4245535|Andrey Ravelevitsj Koezjaev]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-10-06
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>[[эшкуар]]<br/>[[менеджер]]
|
|
|
|-
|
| 1994
| ''[[:d:Q17617514|Svetlana Mishlanova]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-11-27<br/>1965-10-27
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| ''[[:d:Q19909572|Пермь дәүләт университетының филология факультеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18245925|Машевская, Ирина Владимировна]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-03-31
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
| 1986
| ''[[:d:Q97171107|Pyotr Panov]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-01-07
| [[Көңгер]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q689800|Пермь илкүләм тикшеренү политехника университеты]]''<br/>Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q4351552|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Пермь фәнни үзәге]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q108786638|Менщиков, Владимир Владимирович]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-07-20
| [[Курган]]
|
|
| data-sort-value="2022" | 2022-06-03
| [[Курган]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q110158260|Илья Иванович Чайковский]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-06-23
| [[Кишинёв]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4351552|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Пермь фәнни үзәге]]''<br/>Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q30267208|Mining Institute UB RAS]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4408077|Igor Sapko]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-07-13
| [[Саликам]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q20534764|Ikhtiyor Abdullayev]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-05-22
| ''[[:d:Q3711558|Uchkuprik District]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
| 1990
| ''[[:d:Q36798715|Viktor Grigorievich Novokshonov]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-02-26
|
| ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q27645949|палеоэнтомолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q4351545|Perm Regional Museum]]''
| data-sort-value="2003" | 2003-01-29
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q78185432|Валерий Иванович Дементьев]]''
| data-sort-value="1967" | 1967
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q164236|сугыш корреспонденты]]''
|
| data-sort-value="1991" | 1991
| [[Бакы]]
|-
| 1998
| 2004
| ''[[:d:Q108669118|Сергей Юрьевич Сарапульцев]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-01-14
| ''[[:d:Q4335837|Orda, Perm Krai]]''
|
| [[Салым полициясе]]<br/>''[[:d:Q1092499|прокуратура]]''<br/>''[[:d:Q2209269|Investigative Committee of the Prosecutor-General's office of Russia]]''<br/>''[[:d:Q2577002|Investigative Committee of Russia]]''
| data-sort-value="2021" | 2021-09-23
| [[Пермь]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q109495012|Дробинин, Дмитрий Валерьевич]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-10-30
| [[Уса]]
|
|
|
|
|-
|
| 1995
| ''[[:d:Q124911051|Gharslian Armen]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-01-21
| ''[[:d:Q1025123|Ninotsminda Municipality]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Зөлфия Камалова]]
| data-sort-value="1969" | 1969-08-08
| [[Сарапул]]
| [[композитор]]<br/>[[җырчы]]
|
| data-sort-value="2024" | 2024-09-18
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4421889|Dmitriĭ Skiri︠u︡k]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-11-10
| [[Березники]]
| [[язучы]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q98102402|Щерчков, Сергей Владимирович]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-02-05
| [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| 1987
| 1992
| ''[[:d:Q116214589|Andrey V. Lyushnin]]''
| data-sort-value="1969" | 1969
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="2023" | 2023-01-07
| [[Пермь]]
|-
| 1987
| 1992
| ''[[:d:Q2164523|Roman Yushkov]]''
| data-sort-value="1970" | 1970
| [[Пермь]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]''<br/>''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''<br/>''[[:d:Q15839134|эколог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
| 1993
| ''[[:d:Q131519108|Марченко, Алексей Николаевич]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-01-16
| [[Красновишерск]]
|
| ''[[:d:Q4330331|Sts Cyril and Methodius’ Church Post-Graduate and Doctoral School]]''
|
|
|-
|
| 1994
| ''[[:d:Q4083181|Aleksandr Belykh]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-08-18
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q600751|прокурор]]''
|
|
|
|-
| 1987
| 1993
| ''[[:d:Q19817639|Dmitry Krasilnikov]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-05-05
| [[Көңгер]]
| [[галим]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21857207|Dmitry Skrivanov]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-08-15
| [[Новочеркасск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4142018|Grigory Golovchansky]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-07-25
| [[Гремячинск]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60896494|Oleg Malishevsky]]''
| data-sort-value="1972" | 1972
| [[Бакы]]
| ''[[:d:Q382887|дәүләт вазифаи заты]]''<br/>[[хокук белгече]]
| ''[[:d:Q52201982|Министерство общественной безопасности Свердловской области]]''
| data-sort-value="2020" | 2020-10-07
| [[Екатеринбург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q287172|Alexey Ashapatov]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-10-30
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]''<br/>''[[:d:Q15117302|воллейболчы]]''<br/>''[[:d:Q56677347|кул көрәшчесе]]''
|
|
|
|-
| 1991
| 1999
| ''[[:d:Q26255424|Игорь Германов]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-01-14
| [[Пермь]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q861455|educational management]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q51668462|Ալեքսանդր Չեռնիխ]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-12-09
| [[Чернушка районы|Чурныш районы]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4351552|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Пермь фәнни үзәге]]''<br/>Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>[[Пермь дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60677553|Dmitri Sazonov]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-09-04
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
| 1995
| ''[[:d:Q97277359|Светлана Рязанова]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-06-22
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''
| ''[[:d:Q4351497|Академик Дмитрий Николаевич Прянишников исемендәге Пермь дәүләт авыл хуҗалыгы академиясе]]''<br/>[[Пермь дәүләт мәдәният институты]]<br/>''[[:d:Q4351552|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Пермь фәнни үзәге]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21637129|Внутских, Александр Юрьевич]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-04-12
|
| [[галим]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
| 1996
| ''[[:d:Q69583334|Sergey Boyko]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-08-07
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
| 1996
| ''[[:d:Q125958613|Sergey Uvarov]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-04-20
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201599|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Тоташ мөхитләр механикасы институты]]''
|
|
|-
|
| 1996
| ''[[:d:Q135915655|Джамбулат Оздоев]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-09-18
| ''[[:d:Q2029443|Sunzha]]''
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Ингуш дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q28666875|Администрация Главы Республики Ингушетия]]''<br/>''[[:d:Q65452782|ГIалгIай гуманитарни Iилмай Iилман-тохкама институт]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1396536|Nikita Belykh]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-06-13
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|
|-
|
| 1998
| ''[[:d:Q1686656|Elena Nurgalieva]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-01-09
| ''[[:d:Q6449106|Kuyeda]]''
| ''[[:d:Q19827218|ultramarathon runner]]''<br/>''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q98815269|Andrey Sukhanovskii]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-04-29
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4201599|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Тоташ мөхитләр механикасы институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q26255425|Andrey Vetrov]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-03-15
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
| 1996
| 2001
| ''[[:d:Q21393998|Daniil Aristov]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-01-27
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q27645949|палеоэнтомолог]]''
| ''[[:d:Q1975612|А. А. Борисяк исемендәге РФА Палеонтология институты]]''
| data-sort-value="2022" | 2022-10-03
|
|-
|
|
| [[Максим Решетников]]
| data-sort-value="1979" | 1979-07-11
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q4068147|Apparatus of the Government of Russia]]''<br/>[[Мәскәү хөкүмәте]]<br/>''[[:d:Q4379704|PROGNOZ]]''<br/>[[Россия Федерациясе икътисади үсеш министрлыгы]]
|
|
|-
|
|
| [[Ринат Гыйззәтуллин (1980)]]
| data-sort-value="1980" | 1980-07-28
| [[Киров өлкәсе]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q77342071|Irina Mizeva]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-08-07
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4201599|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Тоташ мөхитләр механикасы институты]]''
|
|
|-
|
| 2003
| ''[[:d:Q137118521|Yekaterina Lakhtina]]''
| data-sort-value="1980" | 1980
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q26831130|life coach]]''<br/>''[[:d:Q6545506|personal development consultant]]''
| ''[[:d:Q4201599|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Тоташ мөхитләр механикасы институты]]''
|
|
|-
| 1998
| 2004
| ''[[:d:Q51652354|Denis S. Goldobin]]''
| data-sort-value="1981" | 1980s
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q4201599|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Тоташ мөхитләр механикасы институты]]''<br/>''[[:d:Q1333399|University of Leicester]]''<br/>''[[:d:Q153012|Потсдам үнивирситите]]''
|
|
|-
| 1999-09-01
| 2005
| ''[[:d:Q62787715|Anton Chupin]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-03-01
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q6804564|механика белгече]]''<br/>''[[:d:Q60642401|Викисүзлек катнашучысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q23038345|википедияче]]''<br/>''[[:d:Q28859215|Викибирелмәләрнең мөхәррире]]''<br/>''[[:d:Q41546637|викимедиачы]]''<br/>''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''<br/>''[[:d:Q901222|репетитор]]''<br/>''[[:d:Q29182003|математика укытучысы]]''
| ''[[:d:Q4201599|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Тоташ мөхитләр механикасы институты]]''<br/>Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
| 1999
| 2004
| ''[[:d:Q84500260|Дмитрий Махонин]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-10-18
| ''[[:d:Q22344146|Ryabinino]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q382887|дәүләт вазифаи заты]]''
| [[Россия Федерациясе монополиягә каршы федераль хезмәте|Федераль монополиягә каршы хезмәт]]
|
|
|-
| 1999
| 2005
| ''[[:d:Q136788213|Vladimir Oborin]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-12-18
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q6804564|механика белгече]]''
| ''[[:d:Q4201599|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Тоташ мөхитләр механикасы институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60830975|Ivan Kolpakov]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-12-17
| [[Пермь]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>[[язучы]]
| ''[[:d:Q18340732|Meduza]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19844034|Aleksandr Zhunev]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-05-10
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| data-sort-value="2018" | 2018-08-10
| [[Россия]]
|-
| 2001<br/>2005<br/>2007
| 2007<br/>2008<br/>2010
| ''[[:d:Q138526949|Ольга Юрьевна Мещерякова]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-09-04
| [[Көлмез (Киров өлкәсе)|Көлмез]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q19615481|Естественнонаучный институт Пермского университета]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4526492|Екатерина Шпица]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-10-29
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>[[җырчы]]<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''
| ''[[:d:Q4146965|Владимир Назаров җитәкчелегендәге Дәүләт милли музыкаль сәнгать театры]]''
|
|
|-
| 1999
| 2008
| ''[[:d:Q128121371|Vyacheslav S. Chudinov]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-06-24
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4201599|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Тоташ мөхитләр механикасы институты]]''
|
|
|-
| 2004
| 2010
| ''[[:d:Q110869406|Anastasya Shmyrova]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-09-23
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q101445630|физика укытучысы]]''<br/>''[[:d:Q15982795|bodybuilder]]''<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]''<br/>''[[:d:Q111438738|pole dancer]]''
| ''[[:d:Q4201599|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Тоташ мөхитләр механикасы институты]]''<br/>Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q111015938|Pavel Aleksandrovich Luzin]]''
| data-sort-value="1986" | 1986
|
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1934938|хәрби киңәшче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
|
| 2010
| ''[[:d:Q89927466|Danil A Petrov]]''
| data-sort-value="1987" | 1980s
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q104153685|Andrey Vasilyev]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-02-04
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4201599|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Тоташ мөхитләр механикасы институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q110157668|Тимофеев, Владислав Дмитриевич]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-02-24
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q12356615|сәяхәтче]]''
|
|
|
|-
| 2005-09-01
| 2011-07-30
| ''[[:d:Q125958650|Irina Bannikova]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-10-18
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q6804564|механика белгече]]''
| ''[[:d:Q4201599|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Тоташ мөхитләр механикасы институты]]''
|
|
|-
|
| 2009
| ''[[:d:Q125953039|Mikhail Bannikov]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-01-02
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q6804564|механика белгече]]''<br/>''[[:d:Q21329070|материаллар белеме галиме]]''
| ''[[:d:Q4201599|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Тоташ мөхитләр механикасы институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q98818192|Anna Evgrafova]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-05-17
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4201599|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Тоташ мөхитләр механикасы институты]]''
|
|
|-
| 2007
| 2012
| ''[[:d:Q86694290|Andrey A. Kuznetsov]]''
| data-sort-value="1990" | 20th century
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4201599|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Тоташ мөхитләр механикасы институты]]''<br/>Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>[[Вена университеты]]<br/>[[Урал федераль университеты|Беренче Россия президенты Борис Николаевич Ельцин исемендәге Урал федераль университеты]]
|
|
|-
| 2007-09-01
| 2012-06-01
| ''[[:d:Q100484513|Andrey Mamykin]]''
| data-sort-value="1990" | 1990-10-14
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q1075651|keyboardist]]''
| ''[[:d:Q4201599|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Тоташ мөхитләр механикасы институты]]''
|
|
|-
| 2007
| 2012
| ''[[:d:Q106470643|Alexander Pavlinov]]''
| data-sort-value="1990" | 1990-04-28
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4201599|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Тоташ мөхитләр механикасы институты]]''
|
|
|-
|
| 2012
| ''[[:d:Q107090368|Anastasiya V Pimenova]]''
| data-sort-value="1990" | 1990
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201599|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Тоташ мөхитләр механикасы институты]]''
|
|
|-
|
| 2012
| ''[[:d:Q132562024|Dmitry A. Davydov]]''
| data-sort-value="1990" | 1990
|
|
| ''[[:d:Q4201803|Institute of Philosophy and Law of Ural Branch of Russian Academy of Sciences]]''
|
|
|-
|
| 2017
| ''[[:d:Q107064401|Gennady Losev]]''
| data-sort-value="1993" | 1993-04-21
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4201599|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Тоташ мөхитләр механикасы институты]]''
|
|
|-
|
| 2017
| ''[[:d:Q134704415|Vladislav Eltishchev]]''
| data-sort-value="1993" | 1993-09-19
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q29909337|физик-экспериментатор]]''
| ''[[:d:Q4201599|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Тоташ мөхитләр механикасы институты]]''
|
|
|-
| 2012-09-01
| 2019-07-08
| ''[[:d:Q71316105|Ivan Volodin]]''
| data-sort-value="1994" | 1994-12-05
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>[[Программист|програмчы]]
| ''[[:d:Q4201599|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Тоташ мөхитләр механикасы институты]]''
|
|
|-
| 1995-06-30
| 2000-06-30
| ''[[:d:Q41807942|Roman Shchepin]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q29052|Вандербилт үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q7566983|South Dakota School of Mines and Technology]]''
|
|
|-
| 1991-09-01
| 1997-06-30
| ''[[:d:Q43224995|Leonid Asnin]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q41765|Конкук үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q2495917|University of Tennessee system]]''
|
|
|-
| 2015-08
| 2018-08
| ''[[:d:Q48342237|Alena Botalova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 1977
| 1982
| ''[[:d:Q56812163|Sergey Podtaev]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q14906342|биофизик]]''
|
|
|
|-
| 2005-09-01
| 2010-06-01
| ''[[:d:Q57677957|Andrey Smelter]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1360303|Кентукки университеты]]''
|
|
|-
| 2004-09-01<br/>2000-09-01
| 2006-07-01<br/>2004-07-01
| ''[[:d:Q58051515|Aleksandr Gavrin]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Kembric universitetı|Кембриҗ университеты]]<br/>''[[:d:Q487556|Сидней университеты]]''<br/>''[[:d:Q924265|Орһус университеты]]''
|
|
|-
| 1974-09-01
| 1979-06-30
| ''[[:d:Q58333734|Michael A. Zaks]]''
|
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Берлин университеты|Берлин үнивирситите]]
|
|
|-
| 1993-09-01
| 1998-07-01
| ''[[:d:Q59446959|Nadezhda Borisova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
| 1975-09-01
| 1980-07-01
| ''[[:d:Q59554959|Pavel Pavlov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4229557|Komi Scientific Center UB RAS]]''
|
|
|-
| 1985
| 1997
| ''[[:d:Q59830818|Dmitry Bratsun]]''
|
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Пермь дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]<br/>''[[:d:Q689800|Пермь илкүләм тикшеренү политехника университеты]]''
|
|
|-
| 1993
| 1998
| ''[[:d:Q60142579|Aleksandr Sokolov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q19844052|Institute of Plant and Animal Ecology]]''
|
|
|-
| 1966-09-01
| 1971-06-31
| ''[[:d:Q61140908|Yuriy Raikher]]''
|
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4201599|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Тоташ мөхитләр механикасы институты]]''<br/>Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q61479878|Valery Aptukov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
| 2017-09-01<br/>2013-09-01
| 2019-07-12<br/>2017-08-31
| ''[[:d:Q64978515|Svetlana O Kasatkina]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|-
| 1970
| 1975
| ''[[:d:Q69750347|Tatyana S. Ulanova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 1977-09-01
| 1984-06-19
| ''[[:d:Q73073933|Nina A. Popova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q73449263|Svetlana A. Zamorina]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Россия фәннәр академиясе]]<br/>''[[:d:Q30263813|Institute of Ecology and Genetics of Microorganisms]]''
|
|
|-
| 1970
| 1975
| ''[[:d:Q78121412|Viktor Stepanov]]''
|
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4201599|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Тоташ мөхитләр механикасы институты]]''
|
|
|-
| 1972-09-01
| 1977-06-16
| ''[[:d:Q78136003|Gregory B. Furman]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q737332|Бен-Гурион университеты]]''
|
|
|-
| 2005
| 2006
| ''[[:d:Q79416923|Dmitriy V. Makarov]]''
|
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q84025982|Lyudmila S. Klimenko]]''
|
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q4201599|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Тоташ мөхитләр механикасы институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q84085854|Natalia A. Lebedeva-Nesevria]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q52633943|Federal Scientific Center for Medical and Preventive Health Risk Management Technologies]]''
|
|
|-
| 1996-09
| 2001-06
| ''[[:d:Q84085856|Anastasiya O. Barg]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q52633943|Federal Scientific Center for Medical and Preventive Health Risk Management Technologies]]''
|
|
|-
| 2006-09-01
| 2012-07
| ''[[:d:Q85889035|Kirill Tsiberkin]]''
|
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
| 1987<br/>1995
| 1993<br/>1998
| ''[[:d:Q85902319|Aleksey Mizev]]''
|
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4201599|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Тоташ мөхитләр механикасы институты]]''
|
|
|-
| 2005-09-01
| 2010-07-20
| ''[[:d:Q85960328|Olga Mal'Tseva]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 1970
| 1975
| ''[[:d:Q86631345|Galina Veikhman]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2009<br/>2004
| 2011<br/>2009
| ''[[:d:Q86631347|Anna Nedoshitova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2008-09-01
| 2013-07-30
| ''[[:d:Q86694393|Sergei A Shipilovskikh]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q86980513|Natalya Glebezdina]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4351552|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Пермь фәнни үзәге]]''
|
|
|-
|
| 2010
| ''[[:d:Q86984503|Nadezhda Zubova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201599|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Тоташ мөхитләр механикасы институты]]''
|
|
|-
| 2004-09-01
| 2008-06-30
| ''[[:d:Q87103849|Михаил Котелев]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Россия дәүләт нефть һәм газ университеты|И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты]]<br/>''[[:d:Q19908085|Frumkin Institute of Physical Chemistry and Electrochemistry]]''<br/>''[[:d:Q503424|Лидс университеты]]''
|
|
|-
|
| 2001
| ''[[:d:Q87775001|Aleksei Alabuzhev]]''
|
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4201599|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Тоташ мөхитләр механикасы институты]]''<br/>Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
| 1999
| ''[[:d:Q87776834|Arthur V Straube]]''
|
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Берлин университеты|Берлин үнивирситите]]
|
|
|-
|
| 2009
| ''[[:d:Q89295396|Andrey Ivantsov]]''
|
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4201599|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Тоташ мөхитләр механикасы институты]]''<br/>Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
| 2012-09-01
| 2017-10-01
| ''[[:d:Q89849716|Maria V Stepanova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q689800|Пермь илкүләм тикшеренү политехника университеты]]''
|
|
|-
| 2013
| 2017
| ''[[:d:Q89927468|Pavel K Skokov]]''
|
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4201599|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Тоташ мөхитләр механикасы институты]]''
|
|
|-
| 1970
| 1979
| ''[[:d:Q90106203|Viktor G Kozlov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Пермь дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
|
|
|-
| 2007-09-01
| 2011-07-15
| ''[[:d:Q90967942|Ekaterina E Stepanova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q91873131|Aleksandr I Kobelev]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
| 2017-03-15
|
| ''[[:d:Q91962175|Ustinova Olga]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q52633943|Federal Scientific Center for Medical and Preventive Health Risk Management Technologies]]''
|
|
|-
| 2017-09-01
|
| ''[[:d:Q91993645|Nikita A Tretyakov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
| 2009
| 2017
| ''[[:d:Q92032326|Alexey Yu Dubovtsev]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q92474392|Ivan A Fufachev]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''
| ''[[:d:Q19844052|Institute of Plant and Animal Ecology]]''<br/>''[[:d:Q126165714|Арктический научно-исследовательский стационар]]''
|
|
|-
| 2000-09-27
| 2003-12-16
| ''[[:d:Q92738918|Tatiana Antipova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q95856379|Darja Eisfeld]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q52633943|Federal Scientific Center for Medical and Preventive Health Risk Management Technologies]]''
|
|
|-
| 2004-09-01
| 2015-06-15
| ''[[:d:Q96257810|Vladimir O Nebogatikov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30176663|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Техник химия институты]]''<br/>''[[:d:Q30263216|Institute of Physiologically Active Compounds]]''
|
|
|-
| 2003
| 2014
| ''[[:d:Q96276923|Olga Loginova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 1992-09-01
| 1997-06-30
| ''[[:d:Q101130433|Valeria P Timganova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30263813|Institute of Ecology and Genetics of Microorganisms]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102165475|Yuri Leonidovich Rodin]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102290074|Elena Vladimirovna Alves]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102307406|Solomon Yakovlevich Gusman]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102307427|Igor Dmitrievich Pekhletskii]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102354737|Michael Drakhlin]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102401182|Sergey Alekseevich Gusarenko]]''
|
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[Программист|програмчы]]<br/>[[математик]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q55858295|AKVIS]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102401183|Marina Aleksandrovna Korytova]]''
|
|
| [[математик]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102401184|Egor Petrovich Dudarev]]''
|
|
| [[математик]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102401186|Aleksandr Nikolaevich Rumyantsev]]''
|
|
| [[математик]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102401188|Denis Aleksandrovich Mironov]]''
|
|
| [[математик]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102401190|Vladimir Andreevich Shishkin]]''
|
|
| [[математик]]
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102405608|Dmitriy A. Ponosov]]''
|
|
| [[математик]]
|
|
|
|-
| 2014-09-01
| 2018-07-26
| ''[[:d:Q104687923|Aleksandr M Filimonov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
|
| 1950
| [[Хәлиф Курбатов]]
|
| [[Минзәлә кантоны]]
|
|
|
| [[Казан]]
|-
|
| 2008
| ''[[:d:Q109674899|Igor S. Poperechny]]''
|
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4201599|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Тоташ мөхитләр механикасы институты]]''<br/>Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
| 2005
| ''[[:d:Q113988523|Yanina Parshakova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q4201599|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Тоташ мөхитләр механикасы институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q114457216|Boris S Maryshev]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q4201599|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Тоташ мөхитләр механикасы институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q115269776|Konstantin Ryabinin]]''
|
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q117155807|Aleksey S. Ivanov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4201599|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Тоташ мөхитләр механикасы институты]]''
|
|
|-
|
| 1978
| ''[[:d:Q118313971|Alexander L. Svistkov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q4201599|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Тоташ мөхитләр механикасы институты]]''<br/>Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
| 2009
| ''[[:d:Q128117409|N. V. Kolchanov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
| 2009
| ''[[:d:Q128117437|E. A. Kolchanova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты
|
|
|-
|
| 1999
| ''[[:d:Q128120060|Vladimir V. Konovalov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q104626036|гидроаэродинамик]]''
| ''[[:d:Q4201599|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Тоташ мөхитләр механикасы институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q128800522|Lyudmila Komar]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201599|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Тоташ мөхитләр механикасы институты]]''
|
|
|-
|
| 1979
| ''[[:d:Q128803489|Andrew L. Zuev]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q689800|Пермь илкүләм тикшеренү политехника университеты]]''
|
|
|-
|
| 1971
| ''[[:d:Q131674622|Bella I. Myznikova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q4201599|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Тоташ мөхитләр механикасы институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q132580370|Aleksandr Agapitov]]''
|
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q2961975|башкарма директор]]''<br/>[[эшкуар]]
| ''[[:d:Q4053407|Xsolla]]''
|
|
|-
|
| 2006
| ''[[:d:Q133254214|Alexander Siner]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q20757589|аэродинамика белгече]]''
| ''[[:d:Q791733|Aviadvigatel]]''
|
|
|-
| 1978
| 1983
| ''[[:d:Q133254253|Ramil R. Siraev]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q689800|Пермь илкүләм тикшеренү политехника университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201599|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Тоташ мөхитләр механикасы институты]]''
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
<small>{{искәрмәләр}}</small>
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
* [http://www.psu.ru Сайт ПГНИУ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150414070200/http://www.psu.ru/ |date=2015-04-14 }}
== Шулай ук карагыз ==
{{Портал|Мәгариф}}
* [[Россия югары уку йортлары исемлеге]]
{{Россия классик университетлары ассоциациясе}}
[[Төркем:Әлифба буенча университетлар]]
[[Төркем:1916 елда нигезләнгән уку йортлары]]
[[Төркем:Россия университетлары]]
[[Төркем:Пермь дәүләт университеты]]
ex50b3iqhmrkxg0ocrclc9gpepfomau
Иваново дәүләт университеты
0
389601
5963255
5934951
2026-06-15T01:56:35Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963255
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''{{Label|Q4196668|lang=tt}}''' ({{lang-ru|{{Label|Q4196668|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q4196668|lang=en}}}}) — [[Иваново өлкәсе|Иваново өлкәсенең]] [[Иваново]] шәһәрендә урнашкан югары уку йорты.
== Университет девизы ==
Иваново дәүләт университетының девизы: «Pro patriae beneficio», латин теленнән тәрҗемә иткәндә «Ватан хакына» дигәнне аңлата.
== Тарих ==
1918 елның 21 декабрендә Иваново-Вознесенск халык мәгарифе институты буларак оеша. 1923 елның 12 июлендә педагогика техникумына әверелә. 1932 елның 23 августында педтехникумның мәктәп бүлеге базасында яңадан педагогик институт оештырыла. 1961 елдан 1973 елга кадәр Д.А. Фурманов исемендәге Иваново педагогика институты дип атала. 1973 елның 29 декабрендә дәүләт университетына әверелә. Төбәкнең иң олы һәм иң зур университетларның берсе булып тора (2010 елның март аена университетында 10 000 артык студент укыган).
Россия Мәгариф һәм фән министрлыгы Иваново дәүләт университетын һәм Шуя дәүләт педагогия университетын үзгәртеп кору турындагы боерыкка кул куя.
2012 елда Шуя дәүләт педагогия университеты Иваново дәүләт университетының филиалы була.
2014 ел башында ИвДУның яңа уку корпусы ачыла.
2018 ел башында ИвДУның спорт комплексы ачыла<ref>{{Cite web|url=https://www.ivanovonews.ru/news/895133/|title=Открылся новый спорткомплекс ИвГУ|publisher=www.ivanovonews.ru}}</ref>.
== Структурасы ==
* Математика һәм компьютер фәннәре факультеты
* Физик
* Биологик-химик
* Тарихи
* Филологик
* Икътисади
* Роман-герман филологиясе
* Юридик
* Социаль-психологик
* Чит ил белгечләрен әзерләү факультеты
* Физик культура һәм спорт институты
* ИвДУның [[Шуя]] шәһәрендәге филиалы
* ИвДуның [[Дәрбәнт]] шәһәрендәге филиалы (22.07.2014 ябыла)<ref>{{Cite web|url=https://www.37.ru/news/glavnye-novosti/rosobrnadzor-zapretil-prinimat-studentov-filialu-ivgu-v-derbente/|title=Рособрнадзор запретил принимать студентов филиалу ИвГУ в Дербенте|publisher=www.37.ru}}{{Deadlink|date=June 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Фәнни эшчәнлек ==
2011 елда Иваново дәүләт университеты базасында ИвДУ ректоры, профессор, э.ф.д. Владимир Егоров җитәкчелегендә бизнесны комплекслы автоматлаштыру буенча «Комплекс-Финанс» фәнни-тикшеренү үзәге ачыла. Үзәкне булдыруның максаты — предприятиеләрнең хуҗалык эшчәнлегенең гамәли бурычларын хәл итү өчен ИТ-өлкәнең инновацион һәм гамәли юнәлешле фәнни казанышларын эшләү һәм гамәлгә кертү. Техник һәм гуманитар фәннәрнең — программалаштыру һәм икътисад бәйләнеше тикшеренүләрнең практик әһәмияте булып тора. Фәнни-тикшеренү институтының практик мәйданчыгы булып «Комплекс-Финанс» ИТ-компаниясе тора.
== Тарихи истәлек ==
Ермак ур., 37/7 адресы буенча урнашкан ИвДУның төп корпусы янында «Иваново педагогика институтында 1932 елдан 1962 елга кадәр академик Анатолий Иван улы Мальцев, Ленин һәм Дәүләт премияләре лауреаты, РСФСРның Атказанган фән эшлеклесе, танылган Совет математигы» дигән мемориаль гранит табличканы күрергә була.
А.И. Мальцев утыз елга якын гомерен Ивановода фән үсешенә багышлый. Булачак академик 1932 елда Иваново педагогия институтына укырга керә, ул вакытта уку йорты икенче сулышын тоя (Иваново педагогия институтына 1918 елда нигез салына, әмма тиздән ябыла) һәм яңа профессор-мөгаллимнәр составы формалаша. А.И. Мальцев өч дистә ел эчендә укытучыдан профессор дәрәҗәсенә кадәр юл уза.
Шунысын да билгеләп үтәргә кирәк, XX гасырның утызынчы елларында, Анатолий Иван улы, әле шактый яшь галим булса да, математик мантыйк өлкәсендә әһәмиятле ачышлар ясый.
ССРБ Фәннәр Академиясенең хакыйкый әгъзасы А.И. Мальцев 1967 елда вафат була, ә 1979 елда ИвДУның беренче корпусыннан ерак түгел урнашкан урам «академик Мальцев урамы» исемен ала.
Урамның үзеге 1840 елда Ильинская урамы дип аталган, бераз соңрак, 1860 елда Мельничная дип атала. Урамның озынлыгы — аз гына бер километрдан артык һәм ул урам Ленин проспекты һәм беренче Төньяк тыкрыгы арасында урнашкан<ref>''Апарин Александр.'' "На перекрёстке двух дорог" (рус.) // "МегаБайты о Лицее" : Ежемесячная информационно-публицистическая газета лицея № 22. — 2013. — Апрель (№ 6 (49)). — С. 6.</ref>.
== Танылган шәхесләр==
=== Ректорлар ===
# (1918—1923) Сергей Николай улы Боголюбский
# ...
# (1973—2000) Владимир Николай улы Латышев
# (2000—2019) Владимир Николаһ улы Егоров
# (2019—2020) Светлана Александр кызы Сырбу
# (2020 — хәз. вак.) Малыгин Алексей Александр улы
=== Укытучылар ===
{{seealso|Төркем:Иваново дәүләт университеты укытучылары}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q4196668. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p108/Q4196668/p580:башлау,p108/Q4196668/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p69,p106,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! әлма-матер
! һөнәр төре
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
|
|
| ''[[:d:Q55650880|Sergej Nikolajevič Bogoljubskij]]''
| data-sort-value="1885" | 1885-08-18
| [[Самар]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-12-01
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q57692834|Pavel Mihajlovič Ékzemplârskij]]''
| data-sort-value="1886" | 1886<br/>1884
| ''[[:d:Q19859391|Алексино (Петушкин кӀошт)]]''
| ''[[:d:Q19906501|école théologique de Vladimir]]''<br/>''[[:d:Q4113251|Владимир руханилар симинариясе]]''<br/>''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-02<br/>1947
| [[Иваново]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4493951|Vladimir Fedorov]]''
| data-sort-value="1893" | 1893-07-28
| [[Ярославль]]
| ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]
| data-sort-value="1983" | 1983
| [[Иваново]]
|-
| 1949
| 1957
| ''[[:d:Q3709978|Vadim Arsenyevich Efremovich]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-10-16
| [[Жмерынка]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-05-01
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4280774|Albert Manfred]]''
| data-sort-value="1906" | 1906-08-15
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q4454719|Tenischew-Schule]]''<br/>''[[:d:Q4201527|institut historique RANION]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-12-16
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4217857|Solomon Katsnelson]]''
| data-sort-value="1907" | 1907-08-12
| [[Бобруйск|Бабруйск]]
| ''[[:d:Q4128093|Икенче Мәскәү дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-12-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q109485965|Сорокин, Виктор Сергеевич]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-10-27
| [[Вязьма]]
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1994" | 1994-05
| [[Иваново]]
|-
| 1932
| 1960
| [[Анатолий Мальцев]]
| data-sort-value="1909" | 1909-11-14
| ''[[:d:Q3859660|Misheronsky]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-07-07
| [[Новосибирск]]
|-
| 1955
| 1957
| ''[[:d:Q383045|Vladimir Abramovich Rokhlin]]''
| data-sort-value="1919" | 1919-08-23
| [[Бакы]]
| ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q18663426|тополог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-12-03
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q107379937|Pavel Vjačeslavovič Kuprijanovskij]]''
| data-sort-value="1919" | 1919-12-19
| ''[[:d:Q4461457|Тотьма өязе]]''
| Иваново дәүләт университеты
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q723682|dean]]''
| data-sort-value="2002" | 2002-11-13
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q51669023|Izrail Bisk]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-11-29
| ''[[:d:Q2511152|Makhnivka]]''
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="2009" | 2009-09-05
| [[Иваново]]
|-
| 1947
| 1949
| ''[[:d:Q942541|Alexander Kazhdan]]''
| data-sort-value="1922" | 1922-09-03
| [[Мәскәү]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q26132815|византолог]]''<br/>''[[:d:Q21280575|armenologist]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
| data-sort-value="1997" | 1997-05-29
| ''[[:d:Q1264942|Dumbarton Oaks]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q13033623|Яўген Бараноўскі]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-08-09
| [[Минск өлкәсе]]
| [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]
| [[математик]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q48644992|Шейнкер, Вениамин Наумович]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-07-29
| [[Ростов-на-Дону]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="2003" | 2003-11-17
| [[Бөек Новгород]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q116997373|Міхаіл Дзмітрыевіч Юдзін]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-09-16
| ''[[:d:Q1652618|Kameshkovsky District]]''
| Иваново дәүләт университеты
|
| data-sort-value="2007" | 2007-08-02
|
|-
| 1975
| 1984
| ''[[:d:Q4062139|Nikolay Aleutsky]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-07-18
| [[Иваново]]
| ''[[:d:Q4213688|Karaganda State Medical University]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="2001" | 2001-04-03
| [[Архангельск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q19295825|Пирогов, Константин Михайлович]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-06-08
| [[Иваново]]
|
| ''[[:d:Q16947675|гимнас]]''
| data-sort-value="2014" | 2014-12-09
| [[Иваново]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q60694566|Gary Yefimov]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-06-15
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q56837|«МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="2015" | 2015-04-01
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q65137549|German Ûr'evič Filippovskij]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-06-30
| [[Ярославль]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4144662|Valery Gornushkin]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-12-09
| [[Иваново]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]''
| data-sort-value="2009" | 2009-06-06
| [[Иваново]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q16335636|Aleksandr Portnov]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-07-06
| [[Южно-Сахалинск]]
| Иваново дәүләт университеты
| [[галим]]
| data-sort-value="2010" | 2010-04-23
| [[Иваново]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18326934|V. G. Arslanov]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-03-03
|
| Иваново дәүләт университеты
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109803051|Александр Иванович Кубышкин]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-06-28
| [[Иваново]]
| Иваново дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q107296881|Alexander Mikhailovich Tikhomirov]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-05-13
| ''[[:d:Q4367975|Podozyorsky]]''
| ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]''
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4056812|Aleksandr Ageyev]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-08-05
| [[Иваново]]
| Иваново дәүләт университеты
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q11774202|эссеист]]''
| data-sort-value="2008" | 2008-07-15
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4191419|Sergey Anatolevitsj Zenkin]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-10-08
| [[Алексин]]
| ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хокук белгече]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15070717|Алєѯандръ Коуꙁьмичовъ]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-08-30
| [[Пучеж]]
| Иваново дәүләт университеты
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|-
| 1982-09-01
|
| ''[[:d:Q58231701|Nadezhda Usol'tseva]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2012-09-03
|
| ''[[:d:Q85416499|Alexandr V Kazak]]''
|
|
| Иваново дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q86699186|Evgeny Nogovitsyn]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2007
|
| ''[[:d:Q125580790|Алексей Малыгин]]''
|
|
| Иваново дәүләт университеты<br/>[[МИСиС Илкүләм фән һәм технология университеты]]
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
=== Тәмамлаучылар ===
{{seealso|Төркем:Иваново дәүләт университетын тәмамлаучылар}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q4196668. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p69/Q4196668/p580:башлау,p69/Q4196668/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
|
|
| ''[[:d:Q21639865|Pavel Ivanov]]''
| data-sort-value="1906" | 1906-12-04
| ''[[:d:Q1655463|Soligalichsky District]]''
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4361461|Петрозаводск дәүләт университеты]]''
| data-sort-value="1990" | 1990-02-18
| [[Петрозаводск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q109356677|Ivan Nikolayevich Godnev]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-02-20
| [[Ярославль]]
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1981" | 1981-03-08
| [[Иваново]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q84720012|Nikolaj Vasil Tropkin]]''
| data-sort-value="1914" | 1914-02-17
| ''[[:d:Q20637462|Pankovo, Ivanovo Oblast]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
| data-sort-value="1997" | 1997-07-02
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4170162|Mikhail Dudin]]''
| data-sort-value="1916" | 1916-11-07
| ''[[:d:Q20475009|Клевнево]]''
| [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''
|
| data-sort-value="1993" | 1993-12-31
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q17318952|Dmitry Matveyevich Smirnov]]''
| data-sort-value="1919" | 1919-10-27
| ''[[:d:Q4417544|Середской уезд]]''
| [[математик]]
|
| data-sort-value="2005" | 2005-04-13
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q107379937|Pavel Vjačeslavovič Kuprijanovskij]]''
| data-sort-value="1919" | 1919-12-19
| ''[[:d:Q4461457|Тотьма өязе]]''
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q723682|dean]]''
| Иваново дәүләт университеты
| data-sort-value="2002" | 2002-11-13
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102352455|Nikolai Gavrilovich Yarutkin]]''
| data-sort-value="1920" | 1920
| [[Чуаш автономияле өлкәсе|Чуаш айрат өлкәсе]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Омск дәүләт педагогика университеты]]<br/>''[[:d:Q13419624|Төмән дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q1467445|Новосибирск дәүләт техник университеты]]''
| data-sort-value="2014" | 2014
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q133254529|Ludmila Anatoljevna Rozanova]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-03-12
| [[Кострома]]
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>[[профессор]]
|
| data-sort-value="2009" | 2009
| [[Иваново]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q92356688|Коноплёва Римма Фёдоровна]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-07-14
| [[Вичуга]]
| [[укытучы]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q116997373|Міхаіл Дзмітрыевіч Юдзін]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-09-16
| ''[[:d:Q1652618|Kameshkovsky District]]''
|
| Иваново дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q2026214|Mozyr State Pedagogical University named after I.P. Shamyakin]]''
| data-sort-value="2007" | 2007-08-02
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4538209|Rudolph Yanovskiy]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-06-16
| [[Суздаль]]
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''
| ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''
| data-sort-value="2010" | 2010-02-13
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1952
| ''[[:d:Q114048892|Уладзімір Аляксеевіч Ямелічаў]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-08-10
| [[Макарьев]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q105623572|Shuya brunch of Ivanovo State University]]''<br/>''[[:d:Q12553883|Faculty of Mechanics and Mathematics of the Belarusian State University]]''<br/>''[[:d:Q815268|Беларус милли техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q108858972|НДІ эканомікі і эканоміка-матэматычных метадаў планавання]]''
| data-sort-value="2023" | 2023
|
|-
| 1950
| 1955
| ''[[:d:Q1160125|István Láng]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-12-26
| ''[[:d:Q320798|Mohács]]''
| ''[[:d:Q22809315|agricultural chemist]]''<br/>''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''
|
| data-sort-value="2016" | 2016-12-17
| [[Будапешт]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15075365|Stanislav Sudakov]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-04-03
| [[Самар]]
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
| data-sort-value="2009" | 2009-07-14
| [[Самар]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q56310338|Marina Skoromnikova]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-05-26
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-03-01
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19743215|Anatoly Leshchinsky]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-09-04
| [[Сергиев Посад]]
| ''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| data-sort-value="2023" | 2023-10-10
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q41800031|Valeriy Grigorevitsj Nikologorskiy]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-04-18
| [[Комсомольск (Иваново өлкәсе)|Комсомольск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q59150069|Evgeny Chichvarkin]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-05-29
|
| ''[[:d:Q23927336|самбочы]]''<br/>''[[:d:Q202648|хөкемче]]''<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]''<br/>''[[:d:Q15986539|sports official]]''
|
| data-sort-value="2012" | 2012-02-12
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4374646|Mikhail Potapov]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-07-31
| [[Красноармейск (Мәскәү өлкәсе)|Красноармейск]]
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21132626|Aleksandr Shulyakov]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-06-13
| [[Иваново]]
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16335636|Aleksandr Portnov]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-07-06
| [[Южно-Сахалинск]]
| [[галим]]
| Иваново дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q4196666|Иваново дәүләт химия-технология университеты]]''<br/>''[[:d:Q4196665|Иваново дәүләт энергетика университеты]]''
| data-sort-value="2010" | 2010-04-23
| [[Иваново]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18326934|V. G. Arslanov]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-03-03
|
| [[галим]]
| Иваново дәүләт университеты
|
|
|-
|
| 1977
| ''[[:d:Q36153742|Nikolay Ivanovitsj Maslin]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-11-24
| ''[[:d:Q4344403|Panfílovo]]''
| ''[[:d:Q41583|тренер]]''<br/>''[[:d:Q11338576|боксчы]]''<br/>''[[:d:Q22122536|boxing trainer]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18015444|Vladimir Savinov]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-03-08
| [[Иваново]]
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
| data-sort-value="2016" | 2016-11-24
| [[Иваново]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q39040043|Ионичев Николай Павлович]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-09-12
| [[Иваново]]
|
| [[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]]
| data-sort-value="2006" | 2006-06-13
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q62713885|Sergey Shchadrin]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-07-14
| ''[[:d:Q1658621|Yuzhsky District]]''
|
|
|
|
|-
|
| 1974
| ''[[:d:Q109803051|Александр Иванович Кубышкин]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-06-28
| [[Иваново]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Иваново дәүләт университеты<br/>[[Волгоград дәүләт университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q20972322|Mikalai Ulakhovich]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-08-21
| [[Минск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4062732|Nadezhda Almazova]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-11-11
|
| [[галим]]
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4199438|Vladimir Ilovsky]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-01-20
|
| [[укытучы]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97315616|Егоров, Владимир Николаевич]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-04-09
| [[Харьков]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4056812|Aleksandr Ageyev]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-08-05
| [[Иваново]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q11774202|эссеист]]''
| Иваново дәүләт университеты
| data-sort-value="2008" | 2008-07-15
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4295305|Boris Mints]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-07-24
| ''[[:d:Q216363|Рыбница]]''
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4441816|Konstantin Stepanov]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-02-28
| ''[[:d:Q733829|Ростов районы]]''
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q4398502|Museum-Preserve «Rostov Kremlin»]]''
|
|
|-
|
|
| [[Валерий Летяев]]
| data-sort-value="1958" | 1958-10-30
|
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[хокук белгече]]
| [[Волгоград дәүләт университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4491337|Sergey Fokin]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-01-10
| [[Иваново өлкәсе]]
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60835863|Марина Дмитриева]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-04-01
| [[Сарытау]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q29358576|Аникин, Александр Александрович]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-07-13
| [[Владимир (шәһәр)|Владимир]]
| ''[[:d:Q600751|прокурор]]''<br/>[[хокук белгече]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q41199756|Valery Ivanov]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-09-14
| [[Иваново]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q118625313|Yury Yegorov]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-09-24
| [[Бакы]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q2025331|Justinian Ovchinnikov]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-01-28
| [[Костерёво]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15070717|Алєѯандръ Коуꙁьмичовъ]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-08-30
| [[Пучеж]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| Иваново дәүләт университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q60832436|Аникин, Игорь Валерьевич]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-07-05
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q259517|Берләшкән атом-төш тикшеренүләр институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q131140022|Суворов Владимир Николаевич]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-10-04
| [[Кинешма|Киңәшмә]]
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4529846|Michail Jurevitsj Edelsjteyn]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-09-25
| [[Кострома]]
| ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| ''[[:d:Q4480746|МДУның журналистика факультеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28500982|Дмитрий Леонидович Шукуров]]''
| data-sort-value="1973" | 1973
| [[Иваново]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4196666|Иваново дәүләт химия-технология университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q112988327|Natalia Kovalyova]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-01-15
| [[Красноярск]]
| [[галим]]
| [[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]]
|
|
|-
|
| 2002
| ''[[:d:Q102430869|Maksim V. Subbotin]]''
| data-sort-value="1979" | 1979
| [[Иваново]]
|
| ''[[:d:Q234021|Robert Bosch]]''<br/>''[[:d:Q30282770|LaunchPoint Technologies (United States)]]''
|
|
|-
| 2005
| 2010
| ''[[:d:Q87128566|Igor Khonin]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-03-26
| [[Шуя]]
| ''[[:d:Q55187|чәчтараш]]''<br/>''[[:d:Q3610436|стилист]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q10513352|Yelena Sokhryakova]]''
| data-sort-value="1990" | 1990-11-04
| [[Иваново]]<br/>[[Улан-Удэ]]
| ''[[:d:Q10866633|тимераякчы-егерүче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q112988713|Marianna Dudareva]]''
| data-sort-value="1992" | 1992-02-25
| [[Иваново]]
| [[галим]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q136452351|Alexandra Mischuk]]''
| data-sort-value="2000" | 2000-01-07
| [[Бөек Устюг]]
| ''[[:d:Q3665646|баскетболчы]]''
|
|
|
|-
| 1995-09-01
| 2000-06
| ''[[:d:Q28717209|Alexander E. Balakirev]]''
|
|
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201654|Chumakov Institute of Poliomyelitis and Viral Encephalitis]]''
|
|
|-
| 2004-09
| 2010-07
| ''[[:d:Q51607892|Alexander V. Akkuratov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201689|Institute of Problems of Chemical Physics]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q58234544|Anna Kontsevaya]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30263881|Россия дәүләт профилактик медицина фәнни-тикшеренү үзәге]]''
|
|
|-
| 2005-09
| 2010-08
| ''[[:d:Q60162105|Alexander Mumyatov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4201689|Institute of Problems of Chemical Physics]]''
|
|
|-
| 2006
| 2010
| ''[[:d:Q61313088|Piotr Popov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Apple Inc.]]<br/>''[[:d:Q61934353|AlphaMicron (United States)]]''
|
|
|-
| 1980-09-01
| 1986-07-17
| ''[[:d:Q73437710|Natalya I Kurysheva]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 1975-09-01
| 1980-06-30
| ''[[:d:Q79689984|Yuriy G Bushuev]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4196666|Иваново дәүләт химия-технология университеты]]''<br/>''[[:d:Q865528|Ворвик университеты]]''<br/>''[[:d:Q383568|University of Valencia]]''<br/>[[Мичиган университеты]]<br/>''[[:d:Q615154|University of Silesia in Katowice]]''<br/>''[[:d:Q30263837|Institute of Chemical Technology]]''<br/>''[[:d:Q4201634|РФА гомуми һәм органик химия институты]]''
|
|
|-
| 1994-09-01
|
| ''[[:d:Q81132870|Lyudmila Pykhtina]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 1997-09-01
| 2002-08-01
| ''[[:d:Q82264454|Matvey S Gruzdev]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 1988-09
| 1993-06
| ''[[:d:Q82427682|Yulia S Antsiferova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2004
| 2009
| ''[[:d:Q84653406|Lyubov Shmygleva]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 1980-09-01
| 1983-06-30
| ''[[:d:Q85196495|M B Berezin]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30263208|Institute of Solution Chemistry]]''
|
|
|-
| 2008-09-01<br/>2003-09-01
| 2011-09-30<br/>2008-06-16
| ''[[:d:Q85416499|Alexandr V Kazak]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4304086|Мәскәү дәүләт өлкә университеты]]''<br/>Иваново дәүләт университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q89446033|Larissa A Maiorova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4196666|Иваново дәүләт химия-технология университеты]]''
|
|
|-
| 2001
| 2006
| ''[[:d:Q91288106|Maya Klycheva]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 1986-09-01
| 1991-06-30
| ''[[:d:Q91371509|Angelica Sharapova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q30263208|Institute of Solution Chemistry]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q91622547|Svetlana Ratnikova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2016-08<br/>2012-08-01
| 2018-06<br/>2016-06
| ''[[:d:Q95985203|Nicolai Popov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q59668|Лүксимбур үнивирситите]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102259620|Ekaterina Sergeevna Tikhomirova]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102259623|Vladimir Yurievich Sandberg]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102310435|David Ionovich Moldavanskiy]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102310436|Valentina Vasilievna Soldatova]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102310661|Lev Schneersohn]]''
|
|
|
|
|
|
|-
| 1998
| 2003
| ''[[:d:Q125580790|Алексей Малыгин]]''
|
|
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| ''[[:d:Q4196666|Иваново дәүләт химия-технология университеты]]''<br/>Иваново дәүләт университеты
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
* [http://www.ivanovo.ac.ru/ Университетның рәсми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120506193753/http://ivanovo.ac.ru/ |date=2012-05-06 }}
== Шулай ук карагыз ==
{{Портал|Мәгариф|Россия Федерациясе}}
* [[Россия югары уку йортлары исемлеге]]
[[Төркем:Әлифба буенча университетлар]]
[[Төркем:Россия университетлары]]
[[Төркем:1918 елда нигезләнгән уку йортлары]]
[[Төркем:1974 елда нигезләнгән уку йортлары]]
[[Төркем:Иваново университетлары]]
[[Төркем:Иваново өлкәсе]]
f6kvhzsxiibqr5lac851qrtao26scq5
Киекте
0
405387
5963235
4683475
2026-06-14T21:53:14Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963235
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Казакъстан
| АТОК = 356481100
}}
'''Киекте''' ({{lang-kk|Киікті}}) — [[Казакъстан]]ның [[Караганды өлкәсе]]ндә урнашкан авыл.<ref>{{Citation |title=2009 жылғы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағының қорытындылары. Астана 2011. 1 том |url=http://stat.gov.kz/census/national/2009/region |access-date=2021-01-01 |archive-date=2019-12-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191208111102/https://stat.gov.kz/census/national/2009/region |dead-url=yes }}</ref>
== Климаты ==
Биредә [[климат]] континенталь. [[Гыйнвар]]ның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. [[Җилләр розасы]]нда төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) [[җил]]ләр өстенлек итә. Тотрыклы [[кар]] катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.<ref>Бейсенова А., Карпеков К. Физическая география Казахстана. Учебник для 8 класса. — Алматы: Атамура, 2004. — 256 с.</ref>
== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
2021 елгы халык санын алу нәтиҗәләре буенча биредә 835 кеше яши<ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/ 2021 елда Казакъстан Республикасында халык санын алу нәтиҗәләре. Астана. 2011. 1 том.]</ref>, шул исәптән:
[[казакълар]] — 98,56 %,
башка халыклар — 1,44 %<ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/#:~:text=%D0%AD%D1%82%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%2C%20%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%20%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%20%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5%20%D0%B6%D0%B0%D1%81%D1%8B%20%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0%20%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%20%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%20%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3%20%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B Этнослар, торак пунктлар һәм яшь буенча Казахстан Республикасы халкының саны.]</ref>.
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q4220375. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Чыганаклар ==
* «Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9.
== Әдәбият ==
* Есназарова У. А. Физическая география Казахстана. — пятое, переработанное. — Алматы, Казахстан: АЛМАТЫ 2016, 2916. — С. 4, 51, 46, 8. — 247 с.
* Жетісу. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2004. — 712 бет. ISBN 9965-17-134-3.
[[Төркем:Казакъстан торак пунктлары]]
[[Төркем:Караганды өлкәсе торак пунктлары]]
{{Kazakhstan-geo-stub}}
mgks2yvgfzx4pupz0imeo3ptoafya3t
Прогресс (Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе)
0
407067
5963251
4681928
2026-06-15T01:38:10Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963251
wikitext
text/x-wiki
{{Orphan|date=сентябрь 2024}}
{{ТП-Казакъстан
| АТОК = 634051200
}}
'''Прогресс''' ({{lang-kk|Прогресс}}) — [[Казакъстан]]ның [[Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе]]ндә урнашкан авыл.<ref>{{Citation |title=2009 жылғы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағының қорытындылары. Астана 2011. 1 том |url=http://stat.gov.kz/census/national/2009/region |access-date=2021-01-01 |archive-date=2019-12-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191208111102/https://stat.gov.kz/census/national/2009/region |dead-url=yes }}</ref>
== Климаты ==
Биредә [[климат]] континенталь. [[Гыйнвар]]ның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. [[Җилләр розасы]]нда төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) [[җил]]ләр өстенлек итә. Тотрыклы [[кар]] катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.<ref>Бейсенова А., Карпеков К. Физическая география Казахстана. Учебник для 8 класса. — Алматы: Атамура, 2004. — 256 с.</ref>
== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
2021 елгы халык санын алу нәтиҗәләре буенча биредә 1279 кеше яши<ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/ 2021 елда Казакъстан Республикасында халык санын алу нәтиҗәләре. Астана. 2011. 1 том.]</ref>, шул исәптән:
[[урыслар]] — 47,15 %,
[[казакълар]] — 44,18 %,
башка халыклар — 8,68 %<ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/#:~:text=%D0%AD%D1%82%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%2C%20%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%20%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%20%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5%20%D0%B6%D0%B0%D1%81%D1%8B%20%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0%20%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%20%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%20%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3%20%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B Этнослар, торак пунктлар һәм яшь буенча Казахстан Республикасы халкының саны.]</ref>.
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q18408594. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Чыганаклар ==
* «Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9.
== Әдәбият ==
* Есназарова У. А. Физическая география Казахстана. — пятое, переработанное. — Алматы, Казахстан: АЛМАТЫ 2016, 2916. — С. 4, 51, 46, 8. — 247 с.
* Жетісу. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2004. — 712 бет. ISBN 9965-17-134-3.
[[Төркем:Казакъстан торак пунктлары]]
[[Төркем:Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе торак пунктлары]]
{{Kazakhstan-geo-stub}}
gzsjgq37mx7x5azl99zi1xdoto5pmxc
Достык (Келес районы)
0
409867
5963204
4824159
2026-06-14T14:37:48Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963204
wikitext
text/x-wiki
{{мәгънәләр|Достык (мәгънәләр)}}
{{ТП-Казакъстан
| АТОК = 515483100
}}
'''Достык''' ({{lang-kk|Достық}}) — [[Казакъстан]]ның [[Төркестан өлкәсе]]ндә урнашкан авыл.<ref>{{Citation |title=2009 жылғы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағының қорытындылары. Астана 2011. 1 том |url=http://stat.gov.kz/census/national/2009/region |access-date=2021-02-09 |archive-date=2019-12-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191208111102/https://stat.gov.kz/census/national/2009/region |dead-url=yes }}</ref>
== Климаты ==
Биредә [[климат]] континенталь. [[Гыйнвар]]ның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. [[Җилләр розасы]]нда төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) [[җил]]ләр өстенлек итә. Тотрыклы [[кар]] катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.<ref>Бейсенова А., Карпеков К. Физическая география Казахстана. Учебник для 8 класса. — Алматы: Атамура, 2004. — 256 с.</ref>
== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q16646101. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Чыганаклар ==
* «Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9.
== Әдәбият ==
* Есназарова У. А. Физическая география Казахстана. — пятое, переработанное. — Алматы, Казахстан: АЛМАТЫ 2016, 2916. — С. 4, 51, 46, 8. — 247 с.
* Жетісу. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2004. — 712 бет. ISBN 9965-17-134-3.
[[Төркем:Казакъстан торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркестан өлкәсе торак пунктлары]]
{{Kazakhstan-geo-stub}}
0xaq8kpf75i7pe3uajsyn0z9gozgud6
Шемен айрыгы
0
410387
5963250
4680749
2026-06-15T01:30:41Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963250
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Казакъстан
| АТОК = 315447700
}}
'''Шемен айрыгы''' ({{lang-kk|Шемен айрығы}}) — [[Казакъстан]]ның [[Җамбыл өлкәсе]]ндә урнашкан авыл.<ref>{{Citation |title=2009 жылғы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағының қорытындылары. Астана 2011. 1 том |url=http://stat.gov.kz/census/national/2009/region |access-date=2021-02-09 |archive-date=2019-12-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191208111102/https://stat.gov.kz/census/national/2009/region |dead-url=yes }}</ref>
== Климаты ==
Биредә [[климат]] континенталь. [[Гыйнвар]]ның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. [[Җилләр розасы]]нда төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) [[җил]]ләр өстенлек итә. Тотрыклы [[кар]] катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.<ref>Бейсенова А., Карпеков К. Физическая география Казахстана. Учебник для 8 класса. — Алматы: Атамура, 2004. — 256 с.</ref>
== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
2021 елгы халык санын алу нәтиҗәләре буенча биредә 25 кеше яши<ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/ 2021 елда Казакъстан Республикасында халык санын алу нәтиҗәләре. Астана. 2011. 1 том.]</ref>, шул исәптән:
[[казакълар]] — 88 %,
[[кыргызлар]] — 12 %<ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/#:~:text=%D0%AD%D1%82%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%2C%20%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%20%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%20%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5%20%D0%B6%D0%B0%D1%81%D1%8B%20%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0%20%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%20%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%20%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3%20%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B Этнослар, торак пунктлар һәм яшь буенча Казахстан Республикасы халкының саны.]</ref>.
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q16716543. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Чыганаклар ==
* «Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9.
== Әдәбият ==
* Есназарова У. А. Физическая география Казахстана. — пятое, переработанное. — Алматы, Казахстан: АЛМАТЫ 2016, 2916. — С. 4, 51, 46, 8. — 247 с.
* Жетісу. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2004. — 712 бет. ISBN 9965-17-134-3.
[[Төркем:Казакъстан торак пунктлары]]
[[Төркем:Җамбыл өлкәсе торак пунктлары]]
{{Kazakhstan-geo-stub}}
i9dmhqu4uedqb9xqec4jm8nqzi3a16j
Фаяз Хуҗин
0
421773
5963231
4106903
2026-06-14T20:49:01Z
~2026-34825-96
61303
5963231
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес
| исем = '''Фаяз Хуҗин'''
| тулы исем = Хуҗин Фаяз Шәрип улы
| һөнәр = археолог, тарих фәннәре докторы
| туу датасы = 01.08.1951
| туу җире = [[СССР]], [[РСФСР]], [[ТАССР]],[[Зәй районы]]
| гражданлык = [[Россия]]
| милләт = татар
}}
'''Хуҗин Фаяз Шәрип улы''' ([[1951 ел]]ның [[1 август]]ында, [[Зәй районы]], [[Татар АССР]], РСФСР, СССР — [[2026 ел]]ның [[14 июнь|14 июне]], [[Казан]], [[Татарстан]]) — археолог, тарих фәннәре докторы, [[Татарстан Республикасы Фәннәр Академиясе]]нең әгъза-корреспонденты. 750 дән артык фәнни һәм фәнни-популяр публикацияләр авторы, шул исәптән 30га якын китап, монографияләр, урта мәктәп һәм югары уку йортлары өчен уку әсбаплары авторы. Диссертация советы рәисе урынбасары, археология институтының Гыйльми советы әгъзасы. ТР ФА, [[Татарстан Республикасы Милли музее]], [[Болгар]] тарих-архитектура музей-тыюлыгы.
[[Поволжская археология (журнал)|«Поволжская археология»]] журналы баш мөхәррире урынбасары, баш мөхәррир (2012-2016), «Гасырлар авазы. Эхо веков» һәм «Tatarica» журналларның редколлегия әгъзасы.
== Фәнни кызыксынулары ==
[[Идел буе Болгары]], [[Алтын Урда]] һәм [[Казан ханлыгы]] тарихы һәм археологиясе.
== Диссертацияләре ==
1987 елда СССР Фәннәр академиясенең Археология институтының [[Ленинград]] бүлегендә "[[Биләр]] шәһәре: стратегия, хронология " темасына кандидатлык диссертациясе яклый.
2002 елда Удмурт дәүләт университетында "Болгар шәһәре Х – XIII гасыр башында" темасына докторлык диссертациясе яклый.
== Хезмәт эшчәнлеге ==
[[1972 ел]]да Казан дәүләт педагогика институтының тарих-филология факультетын тәмамлый. Ике ел дәвамында Зәй районының Кадыйр сигезьеллык мәктәбендә тарих укытучысы булып эшли.
[[1974 ел]]ның октябреннән Тел, әдәбият һәм тарих институтында эшли башлый. СССР КФАның археология һәм этнография бүлегенең кече фәнни хезмәткәре вазыйфасында.
[[1989 ел]]дан - СССР КФАның археология бүлегенең өлкән фәнни хезмәткәре (1996 елдан - ТР ФА Ш. Мәрҗани исемендәге тарих институты.);
[[2003 ел]]дан - әйдәп баручы фәнни хезмәткәр, 2007 елдан - ТР ФА Тарих институтының баш фәнни хезмәткәре (2014 елдан- ТР ФА А.Х. Халиков исемендәге археология институты. ).
1974-1988 елларда – ТР ФА Тарих институтының «Казан Кремле» археологик экспедициясе башлыгы урынбасары, 1989-1994 елларда – СССР һәм КДУ ИЯЛИ Биләр археология экспедициясе башлыгы, 1994-2005 елларда-ТР ФА Тарих институтының "Казан Кремле" археологик экспедициясе башлыгы. Археологик казу эшләре Биләр, Сувар, Җүкәтау, Чаллы шәһәрләрендә, Казан Кремлендә алып барылды.
== Исемнәре, бүләкләре ==
* Татарстан Республикасының атказанган фән эшлеклесе (2002)
* Фән һәм техника өлкәсендә ТР Дәүләт премиясе лауреаты (1994)
* «Россия халыклары мирасына керткән өлеш өчен» медале (2002)
* «Казанның 1000 еллыгы истәлегенә» медале (2005)
* «Казан шәһәре файдасына башкарган фидакарь хезмәте өчен» аерым хөрмәтләү билгесе (2010)
* «Татарстан АССР төзелүгә 100 ел" истәлек билгесе(2020)
== Тышкы сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
== Моны да карагыз ==
{{Татарстан Республикасы Фәннәр академиясе}}
{{Татарстан Республикасының фән һәм техника өлкәсендәге Дәүләт бүләге лауреатлары (1994-2003)}}
{{Tatar 4.0-2021}}
[[Төркем:Татар фән әшлеклеләре]]
[[Төркем:Татар археологлары]]
[[Төркем:Татар тарихчылары]]
kgcywxovfpszhrx9i0qlzhcq00s8ijk
5963276
5963231
2026-06-15T06:11:12Z
Frhdkazan
3171
5963276
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес
| исем = '''Фаяз Хуҗин'''
| тулы исем = Хуҗин Фаяз Шәрип улы
| һөнәр = археолог, тарих фәннәре докторы
| туу датасы =
| туу җире = [[СССР]], [[РСФСР]], [[ТАССР]],[[Зәй районы]]
| гражданлык = [[Россия]]
| милләт = татар
}}
'''Хуҗин Фаяз Шәрип улы''' ([[1951 ел]]ның [[1 август]]ында, [[Зәй районы]], [[Татар АССР]], РСФСР, СССР — [[2026 ел]]ның [[14 июнь|14 июне]], [[Казан]], [[Татарстан]]) — археолог, тарих фәннәре докторы, [[Татарстан Республикасы Фәннәр Академиясе]]нең әгъза-корреспонденты. 750 дән артык фәнни һәм фәнни-популяр публикацияләр авторы, шул исәптән 30га якын китап, монографияләр, урта мәктәп һәм югары уку йортлары өчен уку әсбаплары авторы. Диссертация советы рәисе урынбасары, археология институтының Гыйльми советы әгъзасы. ТР ФА, [[Татарстан Республикасы Милли музее]], [[Болгар]] тарих-архитектура музей-тыюлыгы.
[[Поволжская археология (журнал)|«Поволжская археология»]] журналы баш мөхәррире урынбасары, баш мөхәррир (2012-2016), «Гасырлар авазы. Эхо веков» һәм «Tatarica» журналларның редколлегия әгъзасы.
== Фәнни кызыксынулары ==
[[Идел буе Болгары]], [[Алтын Урда]] һәм [[Казан ханлыгы]] тарихы һәм археологиясе.
== Диссертацияләре ==
1987 елда СССР Фәннәр академиясенең Археология институтының [[Ленинград]] бүлегендә "[[Биләр]] шәһәре: стратегия, хронология " темасына кандидатлык диссертациясе яклый.
2002 елда Удмурт дәүләт университетында "Болгар шәһәре Х – XIII гасыр башында" темасына докторлык диссертациясе яклый.
== Хезмәт эшчәнлеге ==
[[1972 ел]]да Казан дәүләт педагогика институтының тарих-филология факультетын тәмамлый. Ике ел дәвамында Зәй районының Кадыйр сигезьеллык мәктәбендә тарих укытучысы булып эшли.
[[1974 ел]]ның октябреннән Тел, әдәбият һәм тарих институтында эшли башлый. СССР КФАның археология һәм этнография бүлегенең кече фәнни хезмәткәре вазыйфасында.
[[1989 ел]]дан - СССР КФАның археология бүлегенең өлкән фәнни хезмәткәре (1996 елдан - ТР ФА Ш. Мәрҗани исемендәге тарих институты.);
[[2003 ел]]дан - әйдәп баручы фәнни хезмәткәр, 2007 елдан - ТР ФА Тарих институтының баш фәнни хезмәткәре (2014 елдан- ТР ФА А.Х. Халиков исемендәге археология институты. ).
1974-1988 елларда – ТР ФА Тарих институтының «Казан Кремле» археологик экспедициясе башлыгы урынбасары, 1989-1994 елларда – СССР һәм КДУ ИЯЛИ Биләр археология экспедициясе башлыгы, 1994-2005 елларда-ТР ФА Тарих институтының "Казан Кремле" археологик экспедициясе башлыгы. Археологик казу эшләре Биләр, Сувар, Җүкәтау, Чаллы шәһәрләрендә, Казан Кремлендә алып барылды.
== Исемнәре, бүләкләре ==
* Татарстан Республикасының атказанган фән эшлеклесе (2002)
* Фән һәм техника өлкәсендә ТР Дәүләт премиясе лауреаты (1994)
* «Россия халыклары мирасына керткән өлеш өчен» медале (2002)
* «Казанның 1000 еллыгы истәлегенә» медале (2005)
* «Казан шәһәре файдасына башкарган фидакарь хезмәте өчен» аерым хөрмәтләү билгесе (2010)
* «Татарстан АССР төзелүгә 100 ел" истәлек билгесе(2020)
== Тышкы сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
== Моны да карагыз ==
{{Татарстан Республикасы Фәннәр академиясе}}
{{Татарстан Республикасының фән һәм техника өлкәсендәге Дәүләт бүләге лауреатлары (1994-2003)}}
{{Tatar 4.0-2021}}
[[Төркем:Татар фән әшлеклеләре]]
[[Төркем:Татар археологлары]]
[[Төркем:Татар тарихчылары]]
mv9qv5ebuw0z0p98osfp58v06j3iqqa
5963277
5963276
2026-06-15T06:11:51Z
Frhdkazan
3171
5963277
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес
| исем = '''Фаяз Хуҗин'''
| тулы исем = Хуҗин Фаяз Шәрип улы
| һөнәр = археолог, тарих фәннәре докторы
| туу датасы =
| туу җире =
| гражданлык = [[Россия]]
| милләт = татар
}}
'''Хуҗин Фаяз Шәрип улы''' ([[1951 ел]]ның [[1 август]]ында, [[Зәй районы]], [[Татар АССР]], РСФСР, СССР — [[2026 ел]]ның [[14 июнь|14 июне]], [[Казан]], [[Татарстан]]) — археолог, тарих фәннәре докторы, [[Татарстан Республикасы Фәннәр Академиясе]]нең әгъза-корреспонденты. 750 дән артык фәнни һәм фәнни-популяр публикацияләр авторы, шул исәптән 30га якын китап, монографияләр, урта мәктәп һәм югары уку йортлары өчен уку әсбаплары авторы. Диссертация советы рәисе урынбасары, археология институтының Гыйльми советы әгъзасы. ТР ФА, [[Татарстан Республикасы Милли музее]], [[Болгар]] тарих-архитектура музей-тыюлыгы.
[[Поволжская археология (журнал)|«Поволжская археология»]] журналы баш мөхәррире урынбасары, баш мөхәррир (2012-2016), «Гасырлар авазы. Эхо веков» һәм «Tatarica» журналларның редколлегия әгъзасы.
== Фәнни кызыксынулары ==
[[Идел буе Болгары]], [[Алтын Урда]] һәм [[Казан ханлыгы]] тарихы һәм археологиясе.
== Диссертацияләре ==
1987 елда СССР Фәннәр академиясенең Археология институтының [[Ленинград]] бүлегендә "[[Биләр]] шәһәре: стратегия, хронология " темасына кандидатлык диссертациясе яклый.
2002 елда Удмурт дәүләт университетында "Болгар шәһәре Х – XIII гасыр башында" темасына докторлык диссертациясе яклый.
== Хезмәт эшчәнлеге ==
[[1972 ел]]да Казан дәүләт педагогика институтының тарих-филология факультетын тәмамлый. Ике ел дәвамында Зәй районының Кадыйр сигезьеллык мәктәбендә тарих укытучысы булып эшли.
[[1974 ел]]ның октябреннән Тел, әдәбият һәм тарих институтында эшли башлый. СССР КФАның археология һәм этнография бүлегенең кече фәнни хезмәткәре вазыйфасында.
[[1989 ел]]дан - СССР КФАның археология бүлегенең өлкән фәнни хезмәткәре (1996 елдан - ТР ФА Ш. Мәрҗани исемендәге тарих институты.);
[[2003 ел]]дан - әйдәп баручы фәнни хезмәткәр, 2007 елдан - ТР ФА Тарих институтының баш фәнни хезмәткәре (2014 елдан- ТР ФА А.Х. Халиков исемендәге археология институты. ).
1974-1988 елларда – ТР ФА Тарих институтының «Казан Кремле» археологик экспедициясе башлыгы урынбасары, 1989-1994 елларда – СССР һәм КДУ ИЯЛИ Биләр археология экспедициясе башлыгы, 1994-2005 елларда-ТР ФА Тарих институтының "Казан Кремле" археологик экспедициясе башлыгы. Археологик казу эшләре Биләр, Сувар, Җүкәтау, Чаллы шәһәрләрендә, Казан Кремлендә алып барылды.
== Исемнәре, бүләкләре ==
* Татарстан Республикасының атказанган фән эшлеклесе (2002)
* Фән һәм техника өлкәсендә ТР Дәүләт премиясе лауреаты (1994)
* «Россия халыклары мирасына керткән өлеш өчен» медале (2002)
* «Казанның 1000 еллыгы истәлегенә» медале (2005)
* «Казан шәһәре файдасына башкарган фидакарь хезмәте өчен» аерым хөрмәтләү билгесе (2010)
* «Татарстан АССР төзелүгә 100 ел" истәлек билгесе(2020)
== Тышкы сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
== Моны да карагыз ==
{{Татарстан Республикасы Фәннәр академиясе}}
{{Татарстан Республикасының фән һәм техника өлкәсендәге Дәүләт бүләге лауреатлары (1994-2003)}}
{{Tatar 4.0-2021}}
[[Төркем:Татар фән әшлеклеләре]]
[[Төркем:Татар археологлары]]
[[Төркем:Татар тарихчылары]]
8f5963j49f2883ieeuwb6l5gldz6x13
Фәрит Хатыйпов (1948)
0
423887
5963272
4820554
2026-06-15T05:41:31Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5963272
wikitext
text/x-wiki
{{мәгънәләр|Фәрит Хатыйпов (мәгънәләр)}}
{{Шәхес
| исем = '''Фәрит Хатыйпов'''
| рәсем = Фәрит Хатыйпов.jpg
| рәсем_зурлыгы = 200px
| alt = <!--рәсемгә курсорны куйганда чыга торган язу-->
| рәсем язуы = Фәрит Хатыйпов
| тулы исем = Фәрит Кәнәфи улы Хатыйпов
| һөнәр = музыкант, концертмейстер-аккомпаниатор, композитор.
| туу датасы = 01.01.1948
| туу җире = [[СССР]], [[РСФСР]], [[ТАССР]], {{туу җире|Теләче районы|Теләче районында}}, [[Югары Кибәхуҗа]]
| гражданлык = [[Русия]]
| милләт = татар
}}
{{Башка мәгънәләр|төр=фамилия|Хатыйпов}}
'''Фәрит Хатыйпов''', Фәрит Кәнәфи улы Хатыйпов (1948 елның 1 гыйнвары, [[СССР]], [[ТАССР]], [[Теләче районы]], [[Югары Кибәхуҗа]]) ― музыкант, концертмейстер-аккомпаниатор, композитор, Татарстан Республикасының [[Татарстан Республикасының атказанган сәнгать эшлеклесе|атказанган сәнгать эшлеклесе]] һәм [[Татарстанның халык артисты|халык артисты]] (2013).
== Биографиясе ==
Фәрит Хатыйпов 1948 елның 1 гыйнварында [[Татарстан АССР]]ның [[Теләче районы]] [[Югары Кибәхуҗа]] авылында туган. [[Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе]]нә Фәрит Хатыйпов 1972 елда, [[Казан музыка училищесы]]н тәмамлаганнан соң, җитлеккән музыкант, баянчы буларак килә.
== Иҗаты ==
Ф.Хатыйповның җырларын профессиональ башкаручылар гына түгел, һәвәскәрләр дә яратып башкара. Бигрәк тә аның "Һаман яратам" ([[Зөлфәт]] шигыре), "Синең елмаюың" ([[Хәсән Туфан|Х.Туфан]] шигыре), "Гөлнарым" ([[Гамил Афзал|Г.Афзал]] шигыре), "Авыл кызы" (Д.Хәбибуллин шигыре), "Сау бул инде" ([[Разил Вәлиев|Р.Валиев]] шигыре)" Җилфел-җилфер җил искәндә" ([[Әхмәт Ерикәй|Ә.Ерикәй]] шигыре), "Моңлану" (Ф.Сафин шигыре), "Туган ягым Теләче" (А.Сабиров шигыре), "Миләүшә" ([[Мәхмүт Хөсәен|М.Хөсәен]] шигыре), "Тәрәзәңдә утың бар" ([[Нияз Акмал|Н.Акмал]] шигыре), "Яңа Бүләк" (М.Миншин шигыре), "Чык юлларга" ([[Фәнис Яруллин|Ф.Яруллин]] шигыре), "Яз җыры" (Ф.Шәфигуллин шигыре), “'Шулай шул" ([[Роберт Миңнуллин|Р.Миңнуллин]] шигыре), һ.б. җырлары аның иҗатының узенчәлекләрен билгели торган матур җырлар.
Ф.Хатыйпов "Һаман яратам" исемле үзенең 127 җырын үз эченә алган беренче җырлар җыентыгын 1998 елда бастырып чыгарды, 106 җырдан торган "Моңлану" дип аталган икенче китабы 2003 елда дөнья курде, "Парлы гашыйк" исемле 151 җырдан торганы 2008 елда чыкты, дүртенче "Синең нурың" дигән китап 100 җырдан тора; 150 җырны эченә керткән бишенче китапта Ф.Хатыйповның соңгы еллардагы иҗаты тупланган.
Ф.Хатыйпов яшь музыкантларны табу, барлау җәһәтендә, төрле мәктәпләр белән тыгыз элемтәдә яши. Озак еллар буе ул Казан шәһәренең 10 нчы татар интернат мәктәбе укучыларын үз канаты астына алып хезмәттәшлек итә, төрле эчтәлектәге концерт-кичәләр оештыра. Үсеп килүче яшь буынга музыкага мәхәббәт тәрбияләнгән әлеге лекция - концертларында ул татар халык уен кораллары тарихын һәм халык иҗаты үрнәкләрен җиткерә.
== Бүләкләре ==
* 1987 елда Мәскәүдә узган II Бөтенсоюз халык иҗаты фестивале лауреаты
* 1994 елда "Балалар җыры - 1993-1994" конкурсы лауреаты
* 2001 елда "Татар җыры-2001" телевизион конкурсы лауреаты
* Музыка сәнгатенә зур өлеш керткәне өчен 1993 елда "[[Татарстан Республикасының атказанган сәнгать эшлеклесе]]" мактаулы исеме
* 2013 ― [[Татарстанның халык артисты]]<ref>[http://rt-online.ru/p-doc-prizaslug-10101975/ Признание заслуг.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170704072628/http://rt-online.ru/p-doc-prizaslug-10101975/ |date=2017-07-04 }} rt-online.ru, 07.09.2013{{ref-ru}}</ref>
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Чыганаклар ==
* [http://www.arskland.ru/people/znamenitosti/detail.php?ID=2431 Арское землячество]{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
== Моны да карагыз ==
{{Татарстан Республикасының Халык артисты}}
{{Татарстан Республикасының Атказанган сәнгать эшлеклесе}}
{{Tatar 4.0-2021}}
{{DEFAULTSORT:Хатыйпов, Фәрит}}
[[Төркем:Татар композиторлары]]
[[Төркем:Татарстан композиторлары]]
[[Төркем:Казан музыка училищесын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Шәхесләр:Татар дәүләт филармониясе]]
[[Төркем:Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклеләре]]
[[Төркем:Татарстанның халык артистлары]]
lsj4v33jicb55j5urke4coj1rit01i4
Риф Арысланов
0
425225
5963189
4121950
2026-06-14T12:59:03Z
~2026-21991-09
60323
5963189
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес}}
{{Фш|Арысланов}}
'''Арсланов Риф Хәмит улы''' ([[14 июнь]] [[1968 ел]]) — журналист, радио-һәм телетапшырулар алып баручы, композитор. «Башкортстан» телерадиокомпаниясенең [[Юлдаш радиосы|«Юлдаш» мәгълүмат-музыка каналының]] баш режиссеры. [[Башкортстан Республикасы]]ның атказанган сәнгать эшлеклесе (2013).
== Биографиясе ==
Риф Хәмит улы Арсланов (Риф Арыслан) 1968 елның 14 июнендә [[Башкортстан АССР]]ның [[Дәүләкән районы]] [[Кадеркул]] авылында туган.
1983 елда күрше [[Яңа Янбәк]] авылындагы урта мәктәпнең сигезле классын тәмамлый һәм [[Дәүләкән]] музыка училищесына «кларнет» һөнәре буенча укырга керә.
1989 елда Совет Армиясенә чакырыла. Хәрби хезмәттен 1991 елгача [[Төмән өлкәсе]]нең Тобол шәһәрендә үтә. Бу чорда журналистика белән мавыга, сугышчы үзенең тормышын яктырткан хәбәрләре бу төбәктә [[татар теле]]ндә нәшер ителгән [[Яжарыш (Тцмщн)|"Яңарыш" газетасы]]нда дөнья күрә.
Кораллы Көчләрдән запаска кайтарылгач, 1992 елда [[Башкортстан дәүләт университеты]]ның башкорт филологиясе һәм журналистика факультетына укырга керә.
2 курстан бирле Башкортстан радиосының яшьләр редакциясендә эшләп тә йөри, ә 1997 елда югары белемле журналист үзенең һөнәре буенча «Тамыр» телерадиостудиясе хезмәтче итеп кабул ителә. Биредә ул популяр милли эстрадага багышланган «Тамыр-плюс» һәм классик музыка турында сөйләгән «Менуэт» радио программаларының авторы һәм алып баручысы, бер вакытта балалар өчен эфирга сыккан телевизион тапшыруларда һәм телефильмнарда алып баручы һәм уенчы була.
1998 елда Риф Арыслан «Радио-2»-гә (хәзер [[Юлдаш радиосы]]) музыкаль мөхәррир итеп чакырыла. Бүгенге көндә ул биредә баш музыкаль җитәкче һәм продюсер сыйфатында эшли.
== Мактаулы исемнәре һәм башка бүләкләре ==
* Башкортстан Республикасының атказанган сәнгать эшлеклесе (2013)<ref>[http://newsvideo.su/video/756906 ГТРК «Башкортостан». Риф Арсланов удостоен звания «Заслуженный деятель искусств Республики Башкортостан». 25 декабря 2013 года] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210413225627/https://newsvideo.su/video/756906 |date=2021-04-13 }}{{ref-ru}}{{V|14|10|2018}}</ref>.
* Башкортстан Мәдәният министрлыгының Мактау грамотасы (2018).
* Башкортстан Республикасының Мәтбугать һәм киң мәгълүмат чаралары агентлыгының Мактау грамотасы (2018).
* «ТЭФИ» телевизион премиясе (2005).
== Искәрмәләр ==
{{Reflist}}
== Сылтамалар ==
* [http://www.yuldashfm.ru/ba/mgl «Юлдаш» радиосы, рәсми сайт. Мәгълүмат] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814182112/http://yuldashfm.ru/ba/mgl |date=2018-08-14 }}{{V|14|10|2018}}
* [https://vk.com/rif_arslan Риф Арслан | Официальная төркем. Официальная төркем композитора Рифа Арсланова.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190822232940/https://vk.com/rif_arslan |date=2019-08-22 }} {{V|14|10|2018}}
* [https://bashedu.ru/ru/nashi-vypuskniki-28 Башкирский государственный университет. Официальный сайт. Факультет башкирской филологии, востоковедения и журналистики. Наши выпускники. Арсланов Риф Хамитович] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201202002422/https://bashedu.ru/ru/nashi-vypuskniki-28 |date=2020-12-02 }}{{ref-ru}}{{V|2|04|2021}}
[[Төркем:Әлифба буенча композиторлар]]
[[Төркем:Башкортстан журналистлары]]
[[Төркем:Әлифба буенча журналистлар]]
[[Төркем:Башкорт дәүләт университетын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Дәүләкән районында туганнар]]
[[Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе]]
{{Tatar 4.0-2021}}
{{DEFAULTSORT:Арсланов, Риф}}
jjiw1pwklky3twcs1gctazwtlz94xc5
5963191
5963189
2026-06-14T13:00:48Z
~2026-21991-09
60323
/* Биографиясе */
5963191
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес}}
{{Фш|Арысланов}}
'''Арсланов Риф Хәмит улы''' ([[14 июнь]] [[1968 ел]]) — журналист, радио-һәм телетапшырулар алып баручы, композитор. «Башкортстан» телерадиокомпаниясенең [[Юлдаш радиосы|«Юлдаш» мәгълүмат-музыка каналының]] баш режиссеры. [[Башкортстан Республикасы]]ның атказанган сәнгать эшлеклесе (2013).
== Биографиясе ==
Риф Хәмит улы Арсланов (Риф Арыслан) 1968 елның 14 июнендә [[Башкортстан АССР]]ның [[Дәүләкән районы]] [[Кадеркул]] авылында туган.
1983 елда күрше [[Яңа Янбәк]] авылындагы урта мәктәпнең сигезле классын тәмамлый һәм [[Дәүләкән]] музыка училищесына «кларнет» һөнәре буенча укырга керә.
1989 елда Совет Армиясенә чакырыла. Хәрби хезмәттен 1991 елгача [[Төмән өлкәсе]]нең Тобол шәһәрендә үтә. Бу чорда журналистика белән мавыга, сугышчы үзенең тормышын яктырткан хәбәрләре бу төбәктә [[татар теле]]ндә нәшер ителгән [[Яңарыш (Төмән)|"Яңарыш" газетасында]] дөнья күрә.
Кораллы Көчләрдән запаска кайтарылгач, 1992 елда [[Башкортстан дәүләт университеты]]ның башкорт филологиясе һәм журналистика факультетына укырга керә.
2 курстан бирле Башкортстан радиосының яшьләр редакциясендә эшләп тә йөри, ә 1997 елда югары белемле журналист үзенең һөнәре буенча «Тамыр» телерадиостудиясе хезмәтче итеп кабул ителә. Биредә ул популяр милли эстрадага багышланган «Тамыр-плюс» һәм классик музыка турында сөйләгән «Менуэт» радио программаларының авторы һәм алып баручысы, бер вакытта балалар өчен эфирга сыккан телевизион тапшыруларда һәм телефильмнарда алып баручы һәм уенчы була.
1998 елда Риф Арыслан «Радио-2»-гә (хәзер [[Юлдаш радиосы]]) музыкаль мөхәррир итеп чакырыла. Бүгенге көндә ул биредә баш музыкаль җитәкче һәм продюсер сыйфатында эшли.
== Мактаулы исемнәре һәм башка бүләкләре ==
* Башкортстан Республикасының атказанган сәнгать эшлеклесе (2013)<ref>[http://newsvideo.su/video/756906 ГТРК «Башкортостан». Риф Арсланов удостоен звания «Заслуженный деятель искусств Республики Башкортостан». 25 декабря 2013 года] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210413225627/https://newsvideo.su/video/756906 |date=2021-04-13 }}{{ref-ru}}{{V|14|10|2018}}</ref>.
* Башкортстан Мәдәният министрлыгының Мактау грамотасы (2018).
* Башкортстан Республикасының Мәтбугать һәм киң мәгълүмат чаралары агентлыгының Мактау грамотасы (2018).
* «ТЭФИ» телевизион премиясе (2005).
== Искәрмәләр ==
{{Reflist}}
== Сылтамалар ==
* [http://www.yuldashfm.ru/ba/mgl «Юлдаш» радиосы, рәсми сайт. Мәгълүмат] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814182112/http://yuldashfm.ru/ba/mgl |date=2018-08-14 }}{{V|14|10|2018}}
* [https://vk.com/rif_arslan Риф Арслан | Официальная төркем. Официальная төркем композитора Рифа Арсланова.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190822232940/https://vk.com/rif_arslan |date=2019-08-22 }} {{V|14|10|2018}}
* [https://bashedu.ru/ru/nashi-vypuskniki-28 Башкирский государственный университет. Официальный сайт. Факультет башкирской филологии, востоковедения и журналистики. Наши выпускники. Арсланов Риф Хамитович] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201202002422/https://bashedu.ru/ru/nashi-vypuskniki-28 |date=2020-12-02 }}{{ref-ru}}{{V|2|04|2021}}
[[Төркем:Әлифба буенча композиторлар]]
[[Төркем:Башкортстан журналистлары]]
[[Төркем:Әлифба буенча журналистлар]]
[[Төркем:Башкорт дәүләт университетын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Дәүләкән районында туганнар]]
[[Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе]]
{{Tatar 4.0-2021}}
{{DEFAULTSORT:Арсланов, Риф}}
tl3mup9iq1fjhkurdf2uplxy3zj2gaj
Хелью Ребане
0
426421
5963283
5752475
2026-06-15T07:40:50Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5963283
wikitext
text/x-wiki
{{Язучы|Жанр=повесть, хикәя|Тугач бирелгән исеме=Хелью Яновна Ребане|Псевдонимнар=Хелью Хели|Туу датасы=18 июль 1948 ел|Туу урыны=Таллин, Эстония|Ватандашлык=СССР, Эстония|Эшчәнлек төре=язучы, прозаик, шагыйрә, математик|Юнәлеш=проза, фантастика|Иҗат итү теле=рус, эстон}}'''Хелью Яновна Ребане''' ([[18 июль]], [[1948 ел|1948]], [[Таллинн|Таллин]], [[Эстония]] ) - Эстония һәм Рәсәй язучысы, [[Шагыйрь|шагыйрә]] һәм прозаик. Белеме буенча - математик.
== Биография ==
Ул Тарту университеты фәлсәфә профессоры Ян Карлович һәм рус теле укытучысы Людмила Алексеевна Ребане гаиләсендә туган <ref name="autogenerated3">[http://fantlab.ru/autor2455 ''Мельгунов В. П.'' Хелью Ребане (Helju Rebane)] // Лаборатория фантастики.</ref> . Тарту дәүләт университетын теоретик математика белгечлеге белән тәмамлаган (1971). Ул [[Мәскәү дәүләт университеты]]ның аспирантурасында (1973-1976) укыган. Ул университетта логика укытучысы, СССР Фәннәр академиясенең тикшерүчесе, Сәламәтлек саклау министрлыгының исәпләү үзәгендә өлкән инженер булып эшли. [[1985 ел|1985]] елдан ул әдәби әсәр белән генә шөгыльләнә.
== Иҗаты ==
Унике яшендә[[Әлманах|, Тартудагы 5 нче урта мәктәпнең альманахында, аның]] беренче шигырьләре (Эстон телендә) басылып чыкты. [[1982 ел|1982]] елдан хикәяләре төрле журналларда басыла башлый. [[1985 ел|1986-нчы елда]] Таллинда Хелью Ребанның «Väike kohvik» хикәяләр җыентыгы дөнья күрде һәм матбугатта бик күп уңай бәя алды <ref name="autogenerated3"/>. 1989 елда, Мәскәүдә рус телендә хикәяләр җыентыгы дөнья күрде - "Барысы да җиңә". 2011 елда Мәскәүдә язучыга иң зур дан китергән "Альтрус шәһәре" хикәясе басыла.
== Китаплары ==
* Väike kohvik. — Tallinn: Eesti Raamat, 1985.
* Выигрывают все. Рассказы. — М.: Молодая гвардия, 1988. Тираж: 75 000 экз.
* Аристарх и ручная бабочка. Рассказы. — М.: Озарение, 2007. ISBN 978-5-9917-0003-0
* Город на Альтрусе. — М.: Золотой Источник, 2011. ISBN 978-5-905054-11-2
* Город на Альтрусе. — Воронеж: Издательство Терехова, 2011. ISBN 5-905054-11-8.
* Сон у моря. Стихи.— М.: Издательство журнала «Юность» 2001. ISBN 5-7282-0171-7
* Кот в лабиринте. Рассказы.— М. Издательские решения (Ридеро) 2016. <nowiki>ISBN 978-5-4474-6061-7</nowiki>
== Җыентыкларда ==
* Фантастика 88-89. — М.: Молодая гвардия, 1990.
* Параллелепипед. — М.: Молодая гвардия, 1990. ISBN 5-235-00760-3
* Проба личности: Антология лучших рассказов 1991 года. — М.: Известия, 1991<ref name="autogenerated1">[http://www.bibliofantast.ru/cgi-bin/biblio/authors.pl?id=3323 Ребане Хелью Яновна] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140903105612/http://www.bibliofantast.ru/cgi-bin/biblio/authors.pl?id=3323 |date=2014-09-03 }} // Библиография советской фантастики 1918—1991 гг.</ref>. ISBN 5-206-00074-4
* Женским взглядом... Кн. 1. — М: Эльф ИПР, 2004. ISBN 5-900891-27-5, ISBN 5-900891-28-3
== Сайланма публицистик мәкаләләре ==
* Маленькое кафе // Таллин. — 1982. — № 5. — С.58-63.
* Перекур на всю жизнь // Таллин. — 1985. — № 4. — С.53-63.
* Выигрывают все // Литературная учёба. — 1985. — № 6. — С.70-77.
* Бабочка // Вокруг света. — 1985. — № 11. — С. 64.
* Одиночество // Молодая гвардия. — 1987. — № 11. — C.158-159.
* Город на Альтрусе // Искатель. — 1989. — № 2. — С. 30-65.
* Рассказы // Юность. — 2001. — № 6. — С. 56-61.
* Моя голова // Юность. — 2006. — № 3. — С. 74-76.
* Два рассказа // Юность. — 2010. — № 7-8.
* Скелет, Убить друга // Юность. — 2011. — № 7. — С. 100—109.
* Неожиданный успех // Юность. — 2013. — № 1. — С. 55-57.
* Публичное сокровище // Юность. — 2014. — № 7.
== Әдәби бүләкләре ==
* Лауреат РОСКОН-2020 в номинации "Сквайр Фантастики и детской литературы" - диплом Сквайр Фантастики".
* Список лучших авторов Рунета.
* Премия журнала «Точка Зрения» ([[2007 ел|2007]]).
* Золотой фонд премии «Народный писатель 2013».
* Диплом конкурса МГО Союза писателей России "Лучшая книга 2014 - 2016 г." за сборник рассказов "Кот в лабиринте". (2016)
== Рецензияләр ==
* [https://web.archive.org/web/20140903152330/http://kbanda.ru/index.php/literatura/2440-khelyu-rebane-gorod-na-altruse-povest-i-rasskazy.html ''Олег Комраков.'' Хелью Ребане «Город на Альтрусе. Повесть и рассказы»] // Контрабанда. — 30.05.2012.
== Искәрмәләр ==
{{Reflist|2}}
== Сылтамалар ==
* ''Хелью Ребане'' в [http://ukamina.com/mwc/rebane.html «Литературном журнале»]{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* ''Хелью Ребане'' в журнале [http://www.milkywaycenter.com/rebane.html «Млечный путь»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140903122953/http://www.milkywaycenter.com/rebane.html |date=2014-09-03 }}
* ''Хелью Ребане'' на сайте [http://www.proza.ru/avtor/heljurebane «Проза.] [http://www.proza.ru/avtor/heljurebane ру»]
* ''Хелью Ребане'' на сайте [http://www.stihi.ru/avtor/heljureb «Стихи.] [http://www.stihi.ru/avtor/heljureb ру»]
* [https://web.archive.org/web/20140129185216/http://vaikekohvik.blog.de/2008/05/13/jedes-los-gewinnt-4166786/ Рассказы Хелью Ребане на немецком языке]
* [https://fantlab.ru/autor2455 Биобиблиография]
[[Төркем:Тарту университетын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Русия язучы-фантастлары]]
[[Төркем:Әлифба буенча язучылар]]
[[Төркем:Таллиннда туганнар]]
[[Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе]]
[[Төркем:1948 елда туганнар]]
[[Төркем:18 июль көнне туганнар]]
[[Төркем:Математиклар]]
osazfwqn8nbghdsaj5kbeua60s3rs6d
Фәнис Раянов
0
482286
5963271
4078500
2026-06-15T05:14:25Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5963271
wikitext
text/x-wiki
{{Татар җирләре җәмгыяте (2021)}}
{{Шәхес}}
{{Башка мәгънәләр|төр=фамилия| Раянов}}
'''Фәнис Раянов''' ([[12 декабрь]] [[1938 ел]]) — хокук белгече. [[Башкортстан Фәннәр академиясе]]нең мөхбир әгъзасы (1995), юридик фәннәр докторы (1982), профессор (1983). [[Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы|Башкорт АССРның]] атказанган фән эшлеклесе (1984), Россия Федерациясенең почетлы югары һөнәри белем бирү хезмәткәре (1998). [[«Башкортстан Республикасы алдындагы хезмәтләре өчен» ордены|«Башкортстан Республикасында күрсәткән хезмәтләре өчен» ордены]] (2018) кавалеры.
== Биографиясе ==
Фәнис Мансур улы Раянов<ref>{{Cite web|title=Статья в ''Башкортостан:краткая энциклопедия''|url=http://encycl.bash-portal.ru/rayanov.htm|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131005012717/http://encycl.bash-portal.ru/rayanov.htm|archivedate=2013-10-05|accessdate=2013-02-05}}</ref> 1938 елның 12 декабрендә [[Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы|Башкорт АССРның]] [[Бакалы районы]] [[Туктагол (Бакалы районы)|Туктагол]] авылында туган.
[[1965 ел]]да Свердловск юридик институтын тәмамлаган.
[[1965 ел|1965нче елдан —]] Башкорт АССРның [[Нуриман районы]] прокуроры ярдәмчесе, аннан соң [[Балтач районы (Башкортстан)|Балтач районы]] прокуроры була.
[[1969 ел|1969]]—[[1970 ел|1970]] елларда Свердловск юридик институтының Уфа факультетында өлкән укытучы булып эшли.
1970—[[1973 ел|1973]] елларда — [[КПССның Башкортстан өлкә комитеты]] инструкторы.
[[1974 ел]]дан [[Башкорт дәүләт университеты]]нда укыта. [[1978 ел|1978]]—[[1981 ел|1981]] елларда һәм 1988—[[2004 ел|2004]] елларда БДУ ның дәүләт һәм хокук теориясе һәм тарихы кафедрасы мөдире була.
[[1981 ел|1981]]—[[1986 ел|1986]] елларда һәм [[1989 ел|1989]]—1992 елларда Фәнис Раянов БДУ юридик факультетының деканы була.
[[2004 ел]]дан — Урал дәүләт юридик академиясенең Уфа филиалында кафедра мөдире, 2005 елдан — профессор.
[[2005 ел]]дан — «Правовое государство: теория и практика» журналының баш мөхәррире.
[[2006 ел]]дан — Башкорт дәүләт университетының дәүләт һәм хокук теориясе кафедрасында профессор, вузның гыйльми-инновация идарәлеге фәнни-тикшеренү секторының баш гыйльми хезмәткәре.
Фәнис Мансур улының фәнни эшчәнлек даирәсе — дәүләт-хокук төзелеше, хокук өлкәсендәге реформа, аграр-хокук мәсьәләләре. Ул Россия Федерациясендә һәм Башкортстан Республикасында дәүләт-хокук төзелеше һәм хокук реформасы буенча тәкъдимнәр әзерли.
Раяновның укучылары арасында 4 фән докторы һәм 41 фән кандидаты бар.
== Хезмәтләре ==
Фәнис мансурович Раянов — 250-дән артык гыйльми хезмәт, шул исәптән 7 монография авторы.
* Раянов Ф. М. Проблемы теории государства и права (юриспруденции). М.: Право и государство, 2003.
* Раянов Ф. М. Государственно-правовые «болезни»: исторический диагноз. Уфа, 2005.
* Раянов Ф. М. Правовое государство — судьба России, Уфа: Полиграф-Сервис. 2007.
* Раянов Ф. М. Правовое государство и современный мир.- СПБ.: Издательство «Юридический центр-Пресс». 2012. -175 с.
* Раянов Ф. М. Проблемы теории и практики правового государства. — Уфа: АН РБ, Гилем, 2013.-300 с.
* Раянов Ф. М. Теория правового государства.-М.: Юрлитинформ, 2014.-272 с.
* Раянов Ф. М. Гражданское общество и правовое государство: проблемы понимания и соотношения. -М.: Юрлитинформ, 2015. — 320 с.
== Мактаулы исемнәре һәм башка бүләкләре ==
* «Башкортстан Республикасында күрсәткән хезмәтләре өчен» ордены (2018)<ref>[http://www.bashinform.ru/bash/1256407/ Башҡортостан етәксеһе Радий Хәбиров дәүләт наградаларын тапшырҙы. «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, 26 декабрь 2018 йыл]</ref><ref>[https://glavarb.ru/upload/iblock/Список%20награжденных%20(2018.12.26).pdf СПИСОК награждённых государственными наградами Российской Федерации и Республики Башкортостан] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210929180339/https://glavarb.ru/upload/iblock/%D0%A1%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%BE%D0%BA%20%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D1%85%20(2018.12.26).pdf |date=2021-09-29 }}{{V|27|12|2018}}</ref>
* Россия Федерациясе югары мәктәбенең мактаулы хезмәткәре (1999)
* Башкорт АССРның атказанган фән эшлеклесе (1984)
== Искәрмәләр ==
{{Reflist}}
== Әдәбият ==
** Кто есть кто в Республике Башкортостан. Уфа: Башкортостан, 1995.
** Бакалинская земля: история и люди. — Уфа: ГУП РБ УПК, 2010. — 320 с.: ил..{{Ref-ru}}
== Сылтамалар ==
* Раянов Фәнис Мансур улы // Башкорт энциклопедиясе — Уфа: «Башкорт энциклопедиясе» гыйльми-нәшрият комплексы, 2015-2020. — <nowiki>ISBN 978-5-88185-143-9</nowiki>. {{Тикшерелгән|27|12|2018}}
* [http://www.anrb.ru/blog/alias/rayanov Профиль на сайте АН РБ]
* [http://www.eurasialegal.info/index.php?option=com_content&view=article&id=10:fanismansurovichrayanov&catid=6:russia&Itemid=8 Евразийский юридический портал.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210929180401/https://www.eurasialegal.info/index.php?option=com_content&view=article&id=10:fanismansurovichrayanov&catid=6:russia&Itemid=8 |date=2021-09-29 }} [http://www.eurasialegal.info/index.php?option=com_content&view=article&id=10:fanismansurovichrayanov&catid=6:russia&Itemid=8 Фәнис Мансурович Раянов] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210929180401/https://www.eurasialegal.info/index.php?option=com_content&view=article&id=10:fanismansurovichrayanov&catid=6:russia&Itemid=8 |date=2021-09-29 }}
[[Төркем:БДУ укытучылары]]
[[Төркем:«Башкортстан Республикасы алдындагы хезмәтләре өчен» ордены кавалерлары]]
[[Төркем:Россиянең шәрәфле югары һөнәри белем бирү хезмәткәрләре]]
[[Төркем:БАССР атказанган фән эшлеклеләре]]
[[Төркем:Юридик фәннәр докторлары]]
[[Төркем:Википедия:Викимәгълүмат элементы параметрларына өстенлек бирелгән мәкаләләр]]
[[Төркем:Бакалы районында туганнар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе]]
[[Төркем:1938 елда туганнар]]
[[Төркем:12 декабрь көнне туганнар]]
3bkxgfifczon0wvwx4gmy6hn9k6rlrh
Хәсән Еникиев
0
483267
5963297
3195180
2026-06-15T09:10:28Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5963297
wikitext
text/x-wiki
{{Ук}}
{{фш|Еникиев}}
'''Еникиев Хәсән Кәрим улы''' 16 (29) гыйньвар [[1910]], [[Каргалы (Благовар районы)|Яңа Каргалы]], [[Бәләбәй өязе]], [[Уфа губернасы]], [[Россия империясе|Русия империясе]] — [[17 декабрь]] [[1984 ел]], [[Мәскәү]], [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]) — ССРБ галиме, селекционер-җимеш үстерү буенча белгеч, '''сөякле культураларның''' (?) сортын тикшерү һәм селекциясе буенча белгеч. Биология фәннәре докторы (1958), профессор (1960), Сталин премиясе лауреаты (1952)<ref>Енике́ев/ А. Ю. Куленкамп//Большая российская энциклопедия [Электронный ресурс].— 2016.</ref>. Сливаның 12 сортын, чиянең 13 һәм сары чиянең 4 сортын чыгара, [[сырганак]]ны тикшерү белән шөгыльләнә, чиянең, сары чиянең, сливаның, сырганакның популяциясен тикшерү һәм иң яхшы төрләрен сайлау буенча экспедицияләрне оештыручы. Бакчачылык буенча берничә халыкара конференция һәм симпозиумнарда катнаша. «Сельскохозяйственная биология» журналының редколлегия әгъзасы.
== Биографиясе ==
Хәсән Кәрим улы Еникиев 1910 елның 16 (29 ) гыйнварында [[Уфа губернасы]] [[Бәләбәй өязе|Бәләбәй өязенең]] [[Яңа Каргалы]] авылында (хәзер [[Борай районы|Борай районының]] [[Яңа Каргалы]] авылы, [[Башкортстан]]){{Sfn|с=4|Гиричев и др.|2010}} туган, мирза Янекәевләр нәселеннән. Урта белем алгач, яшь натуралистларның Мәскәү Биостанциясендә эшкә урнаша{{Sfn|с=34|Данилова|2015}}. 1930 елда И.В.Мичурин җитәкчелегендә питомникта эшләү өчен Үзәк-Кара туфраклы өлкәнең Козлов шәһәренә (хәзер [[Тамбов өлкәсе|Тамбов өлкәсенең]] Мичуринск шәһәре) күченә (башта-эшче, аннары техник була{{Sfn|с=35|Данилова|2015}}), 1935 елда И.В. Мичурин исемендәге Яшелчә-җимеш институтын (хәзер Мичурин дәүләт аграр университеты)<ref>ЕНИКЕЕВ Хасан Каримович // Башкирская энциклопедия — Уфа: ГАУН «Башкирская энциклопедия», 2015—2020. — <nowiki>ISBN 978-5-88185-306-8</nowiki>.</ref>, 1939 елда Үсемлекчелек институты янында аспирантураны (диссертациясенең гыйльми җитәкчеләре — профессор һәм академик В.А. Рыбников һәм Н. И. Вавилов{{Sfn|с=35|Данилова|2015}}) тәмамлый. 1940—1945 елларда И. В. Мичурин исемендәге Үзәк генетик лабораториядә өлкән тикшеренүче вазифасын башкара<ref>Енике́ев/ А. Ю. Куленкамп//Большая российская энциклопедия [Электронный ресурс].— 2016.</ref>.
1945 елдан тормышының ахырына кадәр Мәскәү җимеш станциясендә (хәзер Бөтенрусия бакчачылык һәм үрчеткеч фәне буенча селекция-технология институты): 1945-1957 елларда өлкән эзләнүче, 1957-1967 елларда фәнни эшләр буенча директор урынбасары (1961 елдан) һәм селекция бүлеге мөдире була; 1967 елдан (башка мәгълүматлар буенча, 1968 елдан) 1984 елга кадәр лаборатория мөдире, ә аннары сөякле культуралар һәм тупса буенча төркем белән җитәкчелек итә<ref>Енике́ев / А. Ю. Куленкамп//Большая российская энциклопедия [Электронный ресурс].— 2016.</ref>{{Sfn|с=4|Гиричев и др.|2010}}.
1957 елда «Биологические особенности сливы и выведение новых сортов для средней полосы СССР» темасына докторлык диссертациясе яклый<ref>{{Cite web|title=Еникеев, Хасан Каримович. Биологические особенности сливы и выведение новых сортов для средней полосы СССР (Текст): Автореферат дис., представленной на соискание ученой степени доктора биологических наук|url=https://search.rsl.ru/ru/record/01006154252|publisher=Эл. каталог РГБ|accessdate=2020-05-06}}</ref>.
1984 елның 17 декабрендә [[Мәскәү|Мәскәүдә]] вафат була<ref>Енике́ев / А. Ю. Куленкамп//Большая российская энциклопедия [Электронный ресурс].— 2016.</ref>.
== Фәнни эшчәнлеге ==
Фәнни кызыксыну өлкәсе — [[Россия|Русия]]нең урта полосасы өчен чия һәм сливаның сортиментын күтәрү (ул эчке һәм төрара гибридлаштыру, клон селекциясе, радиацион һәм химик мутагенезы ысулларын, гибрид материалны баскаладың цитологик ысулларын керә){{Sfn|с=36|Данилова|2015}}), халык, ватан һәм чит ил селекцияләрнең яхшы сортларын кертү белән шөгыльләнә<ref>Енике́ев/ А. Ю. Куленкамп //Большая российская энциклопедия [Электронный ресурс].— 2016.</ref>. Чия һәм сливаның халык селекциясенең урындагы иң яхшы өлгеләрен җыю өчен [[Владимир өлкәсе|Владимир]], [[Рязань өлкәсе|Рәзән]], [[Тула өлкәсе|Тула]], [[Калуга өлкәсе|Калуга]], [[Брянск өлкәсе|Брянск]] һәм [[Түбән Новгород өлкәсе|Горький]] өлкәсенә экспедицияга бару буенча әйдәүче{{Sfn|с=36|Данилова|2015}}. Товар бакчачылыгын махсуслаштыру һәм дөрес урнаштыру мәсьәләләрен эшли, эре бакчалар өчен җир сайлауда катнаша (бакчаларда сортларны тарату һәм серкәләндерүчеләрне сайлау буенча тәкдимнәр урта полосаданың агрономия өлкәсендәге кагыйдәләргә кергән)<ref name="брэ">{{БРЭ}}</ref>.
Сливаның 12, сиянең 13, сары чиянең 4 сортын чыгара{{Sfn|Данилова|2015}}, Владимир, Шубинка һәм Любовский чияләренең клон селекциясен үткәрә. Алынган сортларда кырыс кышларның җайсыз шартларына соң салкынга һәм торгызылу сәләтенә зур игътибар бирелә. 1978/79 елгы салкын кыштан соң селекция бүлеге хезмәткәрләре Х. К. Еникиев җитәкчелегендә гади чия (Мәскәү Гриот, Сильва, Ширпотреб, Шубинка) һәм [[Йорт сливасы|йорт сливаның]] (Кызыл Скороспелка, Смолина, Тимирязев истәлеге, Кара Тула, Сухановский, Миләүшә) сортларын чыгара, алар салкыннардан зыян күргәндә югары торгызылу сәләтенә ия булуы белән аерылып тора. Кызыл Уссурий сорты (Уссурий сливасы (''Prunus ussuriens'')) белән Клаймекс сортын (Америка сливасы (''Prunus americana'')) берләштереп, төрара гибридлаштыруны уңышлы куллана, һәм салкынга чыдамлы нәтиҗәле Скороплодная сортын ала{{Sfn|Гиричев и др.|2010}}, ул кыш уртасында 40-°C кадәр салкынны, температура кимәленең нык аермасы булган очракта җылыдан минус 35 °C кадәр җиңел үткәрә. Агроном-полог С.Н.Саттарова белән бергә 200-дән артык чия һәм 300 артык слива сортын өйрәнә, бу культураларның 24000 артык гибридлы үсентеләрен үстерә, алар арасыннан 50 перспективалы формалары сайлап алына һәм үрчетелә{{Sfn|Данилова|2015}}.
Сары чиянең төньяк шартларына җайлаштырылган сортына нигез төзәүче, селекционер А.И. Евстратов белән бергә башлангыч тапкыр Үзәк төбәк өчен Фатеҗ, Черная һәм Синявская сары чияләренең беренче адаптацияле һәм сыйфатлы сортларын аера. 1975-1984 елларда селекция өчен перспективалы башлангыч формалар аерып алу максатыннан [[сырганак]]ны тикшерү белән шөгыльләнә{{Sfn|с=4|Гиричев и др.|2010}}, кыргый сырганак популяциясен өйрәнү өчен [[Бурятия|Бурят Республикасы]], [[Кыргызстан]] һәм [[Калининград өлкәсе]]нә экспедицияләр оештыра{{Sfn|с=39|Данилова|2015}}.
Куллануга рөхсәт ителгән, селекция казанышларының дәүләт реестрына кертелгән Х.К. Еникиев, аның коллегалары һәм укучылары чыгарган сортлар{{Sfn|с=38|Данилова|2015}}:
* йорт сливасы (''Prunus domestica''): Занятая, Кантемировка, Тимирязев истәлеге, Зәңгәр бүләк, [[:ru:Слива_домашняя_'Смолинка'|Смолина]], Сухановка, [[:ru:Слива_домашняя_'Утро'|Иртә]], [[:ru:Слива_домашняя_'Фиолетовая'|Миләүшә]], [[:ru:Слива_домашняя_'Яичная_Синяя'|Яичная синяя]], Яхонтов
* кытай сливасы (''Prunus salicina''): [[:ru:Слива_китайская_'Скороплодная'|Скороплодная]] һәм Кызыл шар
* гади чия (''Cerasus vulgaris''): Ассоль, Багряная, Брюнетка, Булатниковская, Мәскәү гриоты, Малиновка, Молодежная, Янекәев истәлеге, Расторгуевка, Сания, Сильва.
* сары чия (''Cerasus avium''): Фатеҗ, Чермашная, Синявская.
Голландия, [[Бөекбритания]], [[Канада]], [[Италия]], [[Франция]], Югославия, [[Алмания]] һәм [[Норвегия|Норвегияда]] бакчачылык буенча халыкара конференция һәм симпозиумнарда катнаша. ССРБ Югары белем министрлыгы каршында Югары аттестация комиссиясе пленумы әгъзасы, ВАСХНИЛ бакчачылык секциясе һәм РСФСР Авыл хуҗалыгы министрлыгы каршында җимеш, җиләк һәм йөзем сортларын сынау буенча Дәүләт комиссиясе әгъзасы, «Сельскохозяйственная биология» журналының редколлегиясенә керә{{Sfn|с=40|Данилова|2015}}{{Sfn|с=5|Гиричев и др.|2010}}.
4 фән докторы һәм 12 кандидатның гыйльми җитәкчесе{{Sfn|с=40|Данилова|2015}}.
170 тән артык гыйльми эш яза{{Sfn|с=4|Гиричев и др.|2010}}. Кайбер эшләре:
* {{Публикация|книга|автор=Анзин Б. Н., Еникеев Х. К., Рожков М. И.|заглавие=Слива|место=Москва|издательство=Сельхозгиз|год=1956|страниц=460}};
* {{Китап|автор=Еникеев Х. К.}}
* {{Публикация|книга|заглавие=Достижения селекции плодовых культур и винограда|место=Москва|издательство=Колос|год=1983|страниц=334}}
== Танылуы һәм бүләкләре ==
«Слива, абрикос, кара җиләк, карлыган, бакча каен җиләгенең һәм крыжовникның яңа кыйммәтле сортларын производствога кертүе өчен» Сталин премиясе лауреаты (1952) РСФСР-ның атказанган фән эшлеклесе (1982). [[Кызыл Байрак Хезмәт ордены]] (1949)<ref name="брэ">{{БРЭ}}</ref>,
«1941-1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында күрсәткән фидакарь хезмәт өчен» медале, И.В. Мичурин исемендәге алтын медаль, ССРБ ВДНХ-ның алтын медале белән бүләкләнә<ref>{{Cite web|title=Еникеев Хасан Каримович, селекционер|url=https://xn----7sbbcf0bhcedpz6aij.xn--p1ai/wiki/e/7821/|publisher=Энциклопедия «Тамбовский край»|date=24.09.2012|accessdate=2020-05-06|archivedate=2020-09-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200923093825/https://xn----7sbbcf0bhcedpz6aij.xn--p1ai/wiki/e/7821/}}</ref>{{Sfn|Данилова|2015}}{{Sfn|Гиричев и др.|2010}}.
Хәсән Кәрим улы истәлегенә гыйльми конференцияләр үткәрелә; аның 105 яше тулуы уңаеннан «Селекция косточковых культур: направления, задачи и перспективы развития» гыйльми конференция карарында «селекция һәм сөякле культуралар генетикасы үсешенә аерым зур өлеш керткәне һәм эшләрнең аерым фәнни һәм практик әһәмияте» билгеләнә<ref>{{Cite web|title=Научная конференция «Селекция косточковых культур: направления, задачи и перспективы развития», посвящённая 105-летию со дня рождения доктора биологических наук, профессора, заслуженного деятеля науки Хасана Каримовича Еникеева|url=https://vstisp.org/vstisp/index.php/scientific-conference/2-icetheme/sample-news/uncategorized/519-konferentsiya-po-selektsii-kostochkovykh-kultur|publisher=ФГБНУ «Всероссийский селекционно-технологический институт садоводства и питомниководства»|accessdate=2020-05-19}}</ref>.
Жуковская һәм Коринка төрләрен берләштерүдән алынган сорт аның хөрмәтенә «Еникиев истәлеге» дип атала<ref>{{Cite web|title=Сорт: Вишня, Памяти Еникеева|url=https://vniispk.ru/varieties/pamyati-enikeeva|publisher=ФГБНУ ВНИИСПК|accessdate=2020-05-06}}</ref>.
== Искәрмәләр ==
{{Reflist}}
== Әдәбият ==
* {{статья|автор=Данилова А. А., Морозова Н. Г., Симонов В. С.|заглавие=Научная школа Хасана Каримовича Еникеева по селекции и сортоизучению косточковых культур|издание=Плодоводство и ягодоводство России|год=2015|том=42|issn=2073-4948|подзаголовок=Издательство: Всероссийский селекционно-технологический институт садоводства и питомниководства (Москва)|тип=Журнал|страницы=34—43|ref=Данилова}}
* {{статья|автор=Гиричев В. С., Морозова Н. Г., Симонов В. С., Упадышева Г. Ю.|заглавие=К 100-летию со дня рождения Великого селекционера Хасана Каримовича Еникеева|издание=Садоводство и виноградарство|год=2010|номер=1|страницы=4—5|ref=Гиричев и др.}}
* {{книга|заглавие=Садоводы-ученые России : (Краткий биогр. справ.)|ответственный=Под общ. ред. Е. Н. Седова|место=Орел|издательство=ВНИИСПК|год=1997|страниц=439|isbn=5-900705-10-2}}
* {{книга|заглавие=Татарский энциклопедический словарь|место=Казань|издательство=Институт Татарской энциклопедии АН РТ|год=1998|страниц=703}}
* {{публикация|статья|автор=Гиричев В. С., Марченко Л. А.|заглавие=История развития отдела селекции, генетики и сортоизучения плодовых и ягодных культур и результаты его работы|издание=Плодоводство и ягодоводство России|год=2010|том=XXV|страницы=98-121}}
* {{публикация|статья|автор=Куликов И. М., Принева Л. А.|заглавие=Научное обеспечение отрасли садоводства Нечерноземья за 80 лет|издание=Плодоводство и ягодоводство России|год=2010|том=XXV|страницы=15-97}}
* {{публикация|статья|автор=Морозова Н. Г., Симонов В. С.|заглавие=Самоплодные сорта — залог стабильного плодоношения сливы|издание=Плодоводство и ягодоводство России|год=2012|том=XXIX|страницы=39-46}}
* {{публикация|статья|автор=Михеев А. М., Морозова Н. Г., Симонов В. С.|заглавие=Селекция косточковых культур на зимостойкость и устойчивость к болезням в Нечерноземной зоне|издание=Садоводство и виноградарство|год=2005|номер=5|страницы=29-30}}
* {{публикация|статья|автор=Михеев А. М.|заглавие=Пример для подражания|издание=Садоводство и виноградарство|год=2010|номер=1|страницы=5}}
== Сылтамалар ==
* [https://search.rsl.ru/ru/search#q=author:(еникеев%20хасан%20каримович) Некоторые работы в электронном каталоге РГБ]
[[Төркем:Башкортстанда туганнар]]
[[Төркем:29 гыйнвар көнне туганнар]]
[[Төркем:1910 елда туганнар]]
[[Төркем:Бәләбәй өязендә туганнар]]
[[Төркем:17 декабрь көнне вафатлар]]
[[Төркем:1984 елда вафатлар]]
[[Төркем:Мәскәүдә вафатлар]]
[[Төркем:Биология фәннәре докторлары]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:Әлифба буенча галимнәр]]
[[Төркем:Әлифба буенча ботаниклар]]
[[Төркем:Сталин премиясе лауреатлары]]
[[Төркем:«Бөек Ватан сугышында фидакарь хезмәт өчен» медале белән бүләкләнүчеләр]]
[[Төркем:ВДНХ алтын медале белән бүләкләнүчеләр]]
[[Төркем:РСФСР атказанган фән эшлеклеләре]]
[[Төркем:Башкортстанда туганнар]]
3ftcagrlyarl54u6tf0bt1xywoyd5t1
Габдрәшитов
0
483642
5963315
3511754
2026-06-15T11:30:03Z
Әмир
15082
өстәмә
5963315
wikitext
text/x-wiki
'''Габдрәшитов''' ― фамилия.
* [[Азат Габдрәшитов]] (1993), көрәш буенча халыкара класслы спорт мастеры (2025).
* [[Сөләйман Габдрәшитов]] (1908—''билгесез''), техник фәннәр докторы (1943), профессор (1949), Бакы сәнәгать академиясе кафедра мөдире (1934―1937).
* [[Рәмис Габдрәшитов]] (1934—1988), медицина хезмәте генерал-майоры (1980), СССР Саклану министрлыгының {{comment|ҮХМИ|Үзәк хәрби-медицина идарәсе}} башлыгы урынбасары (1987―1988).
* [[Фазулла Габдрәшитов]] (1903—1975), пулеметчы, [[Советлар Берлеге Каһарманы]] (1944).
* '''[[Шамил Габдрәшитов]]''' :
** [[Шамил Габдрәшитов (1921)|Шамил Габдрәшитов]] (1921―1944), хәрби очучы, [[Советлар Берлеге Каһарманы]] (1944).
** [[Шамил Габдрәшитов (1933)|Шамил Габдрәшитов]] (1933), Стәрлетамак {{comment|ҖЭС|җылылык электр станциясе}} директоры (1965―1968), «Башкирэнерго» генераль директоры (1971―1988).
== Моны да карагыз ==
* [[Әбдрәшитов]]
{{күп мәгънәле}}
[[Төркем:Фамилияләр]]
kc0mur3xy8g9mz5614lxauecif6nizw
Фәрит Әүхәдиев
0
486152
5963273
5512810
2026-06-15T05:46:39Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5963273
wikitext
text/x-wiki
{{MyTatarstan2022}}
{{Шәхес
|бүләк һәм премияләр = [[Файл:Заслуженный работник РТ.jpg|20px|ТР атказанган фән эшлеклесе (2004)]][[Файл:Honoured Science Worker of the Russian Federation.png|25px|РФ атказанган фән эшлеклесе (2026)]]
}}
{{Башка мәгънәләр|төр=фамилия|Әүхәдиев}}
'''Фәрит Габидин улы Әүхәдиев''' ([[1947 ел]]ның [[20 август]]ы, [[Тукай районы (Татарстан АССР)|Кызыл Юл районы]], [[Татарстан Автономияле Совет Социалистик Республикасы|Татарстан АССР]], [[Россия Совет Федератив Социалистик Республикасы|РСФСР]], [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]) — математик, физика-математика фәннәре докторы, [[Казан (Идел буе) федераль университеты|Казан дәүләт университеты]] профессоры. [[Татарстан Республикасының Атказанган фән эшлеклесе|Татарстанның]] (2004) һәм Россия Федерациясенең (2026) атказанган фән эшлеклесе.
== Тормыш юлы ==
Фәрит Әүхәдиев 1947 елның 20 августында ТАССРның [[Тукай районы (Татарстан АССР)|Кызыл-Юл районы]] [[Чымбулат]] авылында (хәзер [[Татарстан|Татарстан Республикасының]] [[Әтнә районы]]на керә) укытучылар гаиләсендә туа.
1964 елда [[Казан (Идел буе) федераль университеты|Казан дәүләт университетының]] механика-математика факультетына укырга керә, 1969 елда аны яхшы билгеләр белән тәмамлый.
1972 елда кандидатлык диссертациясен яклаганнан соң [[Әлҗәзаир]]гә математика укытырга китә.
[[Казан]]га кайткач, Казан дәүләт университеты каршындагы Н. Г. Чеботарёв исемендәге Математика һәм механика фәнни-тикшеренү институтына эшкә керә: башта кече фәнни хезмәткәр, 1976 елдан — өлкән фәнни хезмәткәр, 1993 елдан — математик анализ бүлеге мөдире, 2006 елдан — профессор, 2008 елдан — функцияләр һәм якынаюлар теориясе кафедрасы мөдире булып эшли.
== Фәнни эшчәнлек ==
1972 елдан физика-математика фәннәре кандидаты. Кандидатлык диссертациясенең темасы — «Бербитлелекнең кайбер җитәрлек шартлары һәм аларны кире төбәк бурычларына куллану», фәнни җитәкче — [[Леонид Аксентьев]].
1991 елдан физика-математика фәннәре докторы. Докторлык диссертациясенең темасы — «Конформаль һәм җирле квазиконформаль чагылышларның геометрик үзлекләре бирелгән чик тәртибе белән».
Фәнни мәнфәгатьләре комплекслы үзгәрүче функцияләренең геометрик теориясе, аналитик функцияләр өчен төбәк бурычлар, математика физикасының изопериметрик тигезсезлегенә карый.
1995 елда Сен-Венанның каты әйләнү коэффициентының геометрик эквиваленты турындагы бурычын хәл итә<ref>[https://tatarica.org/ru/razdely/nauka/personalii/avhadiev-farit-gabidinovich Авхадиев Фарит Габидинович]</ref>.
«Известия вузов. Математика» журналының баш мөхәррире.
== Бүләкләр ==
* ССРБ Югары һәм урта махсус белем бирү министрлыгының Мактау грамотасы (1984).
* Казан дәүләт университеты галимнәренең иң яхшы фәнни эшенә конкурста беренче дәрәҗә премия (1984).
* «Аеруча хезмәт күрсәткән өчен» медале (1986).
* Татарстан Республикасы Фәннәр Академиясенең Хәмид Мөштәри исемендәге премиясе (2004).
* [[Татарстан Республикасының Атказанган фән эшлеклесе|Татарстан Республикасының атказанган фән эшлеклесе]] (2004).
* Россия Федерациясе Мәгариф һәм фән министрлыгының Мактау грамотасы (2011).
* Казан университетының атказанган профессоры (2017).
* Россиянең атказанган фән эшлеклесе (2026)<ref>[https://tatar-inform.tatar/news/putin-otmetil-gosudarstvennymi-nagradami-ucenogo-kfu-i-glavu-staba-yunarmii-v-rt-5919003 Путин КФУ галимен һәм Татарстанда «Юнармия» штабы башлыгын бүләкләр белән билгеләп үтте.] [[Татар-информ]], 11.02.2026</ref>.
== Басмалар ==
* «Решение обобщенной задачи Сен-Венана», Матем. сб., 189:12 (1998), 3–12; англ. пер.: «Solution of the generalized Saint Venant problem», Sb. Math., 189:12 (1998), 1739–1748.
* Конформные отображения и краевые задачи, Изд-во Казанский фонд «Математика», Казань, 1996, 216 с.
* Конформно инвариантные неравенства, Изд-во Казанского университета, Казань, 2020.
== Әдәбият ==
* Фарит Габидинович Авхадиев (к семидесятилетию со дня рождения) / Л. А. Аксентьев, А. И. Аптекарев, А. М. Бикчентаев, В. В. Горяйнов, В. Н. Дубинин, А. М. Елизаров, И. Р. Каюмов, А. Лаптев, С. Р. Насыров, Д. В. Прохоров, А. Г. Сергеев, В. Д. Степанов — УМН, 2018, том 73, выпуск 1(439), 187–190
== Искәрмәләр ==
<references />
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
* [https://tatarica.org/ru/razdely/nauka/personalii/avhadiev-farit-gabidinovich Фәрит Әүхәдиев] ''tatarica.org'' сайтында
* [https://kpfu.ru/Farit.Avhadiev Фәрит Әүхәдиев] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211208034732/https://kpfu.ru/Farit.Avhadiev |date=2021-12-08 }} [[Казан (Идел буе) федераль университеты|Казан федераль университеты]] сайтында
* [http://www.mathnet.ru/rus/person8632 Фәрит Әүхәдиев] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211128214536/http://www.mathnet.ru/rus/person8632 |date=2021-11-28 }} ''mathnet.ru'' сайтында
== Моны да карагыз ==
{{Татарстан Республикасының Атказанган фән эшлеклесе}}
[[Төркем:Казан университеты укытучылары]]
[[Төркем:Казан университетын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Татарстанның атказанган фән эшлеклеләре]]
[[Төркем:«Аеруча хезмәт күрсәткән өчен» медале белән бүләкләнүчеләр]]
[[Төркем:Физика-математика фәннәре докторлары]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе]]
[[Төркем:1947 елда туганнар]]
[[Төркем:20 август көнне туганнар]]
[[Төркем:Математиклар]]
[[Төркем:Русиянең атказанган фән эшлеклеләре]]
g7saww8900sa8abqsf3k2v6v36qm2ux
Боялы (Сейдишеһир)
0
509166
5963220
4752373
2026-06-14T17:50:10Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963220
wikitext
text/x-wiki
{{Underlinked|date=октябрь 2024}}
{{Orphan|date=октябрь 2024}}
{{УК}}
{{мәгънәләр|Боялы (мәгънәләр)}}
'''Боялы''' ({{lang-tr|Boyalı}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Эчке Анатолия бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> Конья иле Сейдишеһир илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref>
== Географиясе ==
{{Бүлекне тулыландырырга}}
== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q10740943. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }}
[[Төркем:Сейдишеһир илчесе мәхәлләләре]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия мәхәлләләре]]
{{Turkey-geo-stub}}
hfmhgio5zk5cdhbyfk9g8qgfj3s8kp0
Бүньяносмание (Акһисар)
0
509348
5963178
4701490
2026-06-14T12:04:09Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963178
wikitext
text/x-wiki
{{Underlinked|date=октябрь 2024}}
{{Orphan|date=октябрь 2024}}
{{УК}}
{{мәгънәләр|Бүньяносмание}}
'''Бүньяносмание''' ({{lang-tr|Bünyanosmaniye}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Эгей бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> Маниса иле Акһисар илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref>
== Географиясе ==
{{Бүлекне тулыландырырга}}
== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q6081095. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }}
[[Төркем:Акһисар илчесе мәхәлләләре]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия мәхәлләләре]]
{{Turkey-geo-stub}}
dub7oaee29aymdywupo0sli1uskyf35
Гебиз (Серик)
0
509668
5963244
4861197
2026-06-14T23:51:31Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963244
wikitext
text/x-wiki
{{Underlinked|date=октябрь 2024}}
{{Orphan|date=октябрь 2024}}
{{УК}}
{{мәгънәләр|Гебиз}}
'''Гебиз''' ({{lang-tr|Gebiz}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Акдиңгез бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> Анталья иле Серик илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref>
== Географиясе ==
Гебиз Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 356 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 466 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>.
== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q10760977. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }}
[[Төркем:Серик илчесе мәхәлләләре]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия мәхәлләләре]]
{{Turkey-geo-stub}}
a7eimb7mm9w23cg1qt0veaq8gbnktw2
Гүндоган (Җейһан)
0
510622
5963224
4862929
2026-06-14T19:04:05Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963224
wikitext
text/x-wiki
{{Underlinked|date=октябрь 2024}}
{{Orphan|date=октябрь 2024}}
{{УК}}
{{мәгънәләр|Гүндоган (мәгънәләр)}}
'''Гүндоган''' ({{lang-tr|Gündoğan}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Акдиңгез бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> Адана иле Җейһан илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref>
== Географиясе ==
Гүндоган Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 417 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 737 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>.
== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q5626922. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }}
[[Төркем:Җейһан илчесе мәхәлләләре]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия мәхәлләләре]]
{{Turkey-geo-stub}}
p9u6wmi9xxvhce69cm58ehlx3wdodcl
Елбизли (Гебзе)
0
512279
5963225
4866454
2026-06-14T19:08:59Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963225
wikitext
text/x-wiki
{{Underlinked|date=октябрь 2024}}
{{Orphan|date=октябрь 2024}}
{{УК}}
{{мәгънәләр|Елбизли}}
'''Елбизли''' ({{lang-tr|Elbizli}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Мәрмәр бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> Коҗаэли иле Гебзе илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref>
== Географиясе ==
Елбизли Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 288 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 63 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>.
== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q6761617. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }}
[[Төркем:Гебзе илчесе мәхәлләләре]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия мәхәлләләре]]
{{Turkey-geo-stub}}
nm6esq79wuf076ssqvf26rlnnyid637
Игдир (Бафра)
0
513782
5963270
4868152
2026-06-15T05:06:38Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963270
wikitext
text/x-wiki
{{Underlinked|date=октябрь 2024}}
{{Orphan|date=октябрь 2024}}
{{УК}}
{{мәгънәләр|Игдир}}
'''Игдир''' ({{lang-tr|İğdir}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Карадиңгез бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> Самсун иле Бафра илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref>
== Географиясе ==
Игдир Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 284 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 558 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>.
== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q6446567. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }}
[[Төркем:Бафра илчесе мәхәлләләре]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия мәхәлләләре]]
{{Turkey-geo-stub}}
kjpcen6ctbge9ps0bm2he2sogmb1rm1
Иһсание (Бандырма)
0
514083
5963217
4869048
2026-06-14T17:10:45Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963217
wikitext
text/x-wiki
{{Underlinked|date=октябрь 2024}}
{{Orphan|date=октябрь 2024}}
{{УК}}
{{мәгънәләр|Иһсание}}
'''Иһсание''' ({{lang-tr|İhsaniye}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Мәрмәр бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> Балыкесир иле Бандырма илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref>
== Географиясе ==
Иһсание Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 417 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 111 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>.
== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q31190934. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }}
[[Төркем:Бандырма илчесе мәхәлләләре]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия мәхәлләләре]]
{{Turkey-geo-stub}}
ni34khup7x6sx16uf4egtopmmgkxp36
Йөрүккырка (Одунпазары)
0
514194
5963246
4869307
2026-06-14T23:59:29Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963246
wikitext
text/x-wiki
{{Underlinked|date=октябрь 2024}}
{{Orphan|date=октябрь 2024}}
{{УК}}
{{мәгънәләр|Йөрүккырка}}
'''Йөрүккырка''' ({{lang-tr|Yörükkırka}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Эчке Анатолия бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> Эскишеһир иле Одунпазары илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref>
== Географиясе ==
Йөрүккырка Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 212 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 197 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>.
== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q6070470. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }}
[[Төркем:Одунпазары илчесе мәхәлләләре]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия мәхәлләләре]]
{{Turkey-geo-stub}}
g9z5q8qhvfk8zs5c5sykkg83ytub2ct
Кепез (Кепез)
0
516142
5963214
4872068
2026-06-14T16:32:26Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963214
wikitext
text/x-wiki
{{Underlinked|date=октябрь 2024}}
{{Orphan|date=октябрь 2024}}
{{УК}}
{{мәгънәләр|Кепез}}
'''Кепез''' ({{lang-tr|Kepez}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Акдиңгез бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> Анталья иле Кепез илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref>
== Географиясе ==
Кепез Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 385 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 475 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>.
== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q109387507. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }}
[[Төркем:Кепез илчесе мәхәлләләре]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия мәхәлләләре]]
{{Turkey-geo-stub}}
3v2liy124k0q4gs0d5965siylxbdlyq
Мусалар (Феке)
0
518712
5963247
4780252
2026-06-15T00:10:22Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963247
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
{{мәгънәләр|Мусалар}}
'''Мусалар''' ({{lang-tr|Musalar}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Акдиңгез бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> Адана иле Феке илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref>
== Географиясе ==
Мусалар Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 339 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 676 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>.
== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q6940090. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }}
{{Turkey-geo-stub}}
[[Төркем:Феке илчесе мәхәлләләре]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия мәхәлләләре]]
88t70toa046ofdzyxdhyga6e2xib8ov
Османлы (Меликгази)
0
519436
5963241
4807035
2026-06-14T23:16:15Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963241
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
{{мәгънәләр|Османлы}}
'''Османлы''' ({{lang-tr|Osmanlı}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Эчке Анатолия бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> Кайсери иле Меликгази илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref>
== Географиясе ==
Османлы Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 264 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 612 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>.
== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q97227736. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }}
{{Turkey-geo-stub}}
[[Төркем:Меликгази илчесе мәхәлләләре]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия мәхәлләләре]]
kcav916zw1frsptx8o6175e3yr5bfa4
Улучал (Һавза)
0
522723
5963184
4841753
2026-06-14T12:41:36Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963184
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
{{мәгънәләр|Улучал}}
'''Улучал''' ({{lang-tr|Uluçal}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Карадиңгез бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> Самсун иле Һавза илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref>
== Географиясе ==
Улучал Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 270 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 570 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>.
== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q6546871. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }}
{{Turkey-geo-stub}}
[[Төркем:Һавза илчесе мәхәлләләре]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия мәхәлләләре]]
8x8syo7y7tl27rwwthj3astu29vy8sc
Умурлу (Ефелер)
0
522746
5963237
4841799
2026-06-14T22:45:31Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963237
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
{{мәгънәләр|Умурлу}}
'''Умурлу''' ({{lang-tr|Umurlu}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Эгей бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> Айдын иле Ефелер илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref>
== Географиясе ==
Умурлу Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 483 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 362 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>.
== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q3233895. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }}
{{Turkey-geo-stub}}
[[Төркем:Ефелер илчесе мәхәлләләре]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия мәхәлләләре]]
5fqqgdv9s5uvedjn5x23av9b1577d15
Филикли (Караисалы)
0
523155
5963188
4842159
2026-06-14T12:53:44Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963188
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
{{мәгънәләр|Филикли}}
'''Филикли''' ({{lang-tr|Filikli}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Акдиңгез бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> Адана иле Караисалы илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref>
== Географиясе ==
Филикли Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 355 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 678 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>.
== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q10760141. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }}
{{Turkey-geo-stub}}
[[Төркем:Караисалы илчесе мәхәлләләре]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия мәхәлләләре]]
np8w93djuugoqgikxzhcrokbeurrdzc
Хасанлөк (Ислаһие)
0
523755
5963182
4842850
2026-06-14T12:39:00Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963182
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
{{мәгънәләр|Хасанлөк}}
'''Хасанлөк''' ({{lang-tr|Hasanlök}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> Газиантеп иле Ислаһие илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref>
== Географиясе ==
Хасанлөк Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 463 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 794 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>.
== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q10765944. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }}
{{Turkey-geo-stub}}
[[Төркем:Ислаһие илчесе мәхәлләләре]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия мәхәлләләре]]
siijlxg55g8p1f6b6kgmyt71ap3egor
Хүюклү (Каракөпрү)
0
524066
5963222
4843707
2026-06-14T18:22:41Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963222
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
{{мәгънәләр|Хүюклү (мәгънәләр)}}
'''Хүюклү''' ({{lang-tr|Hüyüklü}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> Шанлыурфа иле Каракөпрү илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref>
== Географиясе ==
Хүюклү Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 579 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 927 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>.
== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q10771297. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }}
{{Turkey-geo-stub}}
[[Төркем:Каракөпрү илчесе мәхәлләләре]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия мәхәлләләре]]
cdnqgbgu07ye6cseb7l41nklq7576ss
Чайбашы (Чумра)
0
524275
5963195
4810297
2026-06-14T13:10:09Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963195
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
{{мәгънәләр|Чайбашы (мәгънәләр)}}
'''Чайбашы''' ({{lang-tr|Çaybaşı}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Эчке Анатолия бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> Конья иле Чумра илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref>
== Географиясе ==
{{Бүлекне тулыландырырга}}
== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q109391207. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }}
{{Turkey-geo-stub}}
[[Төркем:Чумра илчесе мәхәлләләре]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия мәхәлләләре]]
9civi8oa6hrpttpodzhn9r0axonimvg
Ярдере (Көпрүбашы)
0
527496
5963267
4850071
2026-06-15T04:04:58Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963267
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
{{мәгънәләр|Ярдере (мәгънәләр)}}
'''Ярдере''' ({{lang-tr|Yardere}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Эгей бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> Маниса иле Көпрүбашы илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref>
== Географиясе ==
Ярдере Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 402 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 248 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>.
== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q6538261. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }}
{{Turkey-geo-stub}}
[[Төркем:Көпрүбашы илчесе мәхәлләләре]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия мәхәлләләре]]
ovjnpz7n8rb18ruiwisnoxo8fl2whpy
Акпынар (Чавдархисар)
0
528181
5963205
4857848
2026-06-14T15:01:32Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963205
wikitext
text/x-wiki
{{Orphan|date=октябрь 2024}}
{{УК}}
{{мәгънәләр|Акпынар (мәгънәләр)}}
'''Акпынар''' ({{lang-tr|Akpınar}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Эгей бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> [[Күтахья]] иле Чавдархисар илчесенә караган бер авыл ({{lang-tr|köy}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref>
== Географиясе ==
Акпынар Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 297 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 213 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>.
== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q10731373. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }}
* {{cite web |title=Genel Kurul Tutanağı 24.Dönem 5. Yasama Yılı 30. Birleşim|url=http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150305000118/http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=4 Mart 2015|archivedate=5 Mart 2015|archivedate=15 12 2014||deadlink = no }}
[[Төркем:Чавдархисар илчесе авыллары]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия авыллары]]
{{Turkey-geo-stub}}
s6x8qsaq9uj8wdm45zm7gl1bfmgvu8w
Акчашеһир (Гереде)
0
528436
5963206
4858271
2026-06-14T15:01:55Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963206
wikitext
text/x-wiki
{{Orphan|date=октябрь 2024}}
{{УК}}
{{мәгънәләр|Акчашеһир (мәгънәләр)}}
'''Акчашеһир''' ({{lang-tr|Akçaşehir}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Карадиңгез бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> [[Болу]] иле Гереде илчесенә караган бер авыл ({{lang-tr|köy}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref>
== Географиясе ==
Акчашеһир Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 104 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 290 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>.
== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q1397266. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }}
* {{cite web |title=Genel Kurul Tutanağı 24.Dönem 5. Yasama Yılı 30. Birleşim|url=http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150305000118/http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=4 Mart 2015|archivedate=5 Mart 2015|archivedate=15 12 2014||deadlink = no }}
[[Төркем:Гереде илчесе авыллары]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия авыллары]]
{{Turkey-geo-stub}}
kyhin9pa3nccjbnzw7xvcts4q4hslul
Баят (Атабей)
0
530109
5963264
4698451
2026-06-15T03:42:12Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963264
wikitext
text/x-wiki
{{Orphan|date=октябрь 2024}}
{{УК}}
{{мәгънәләр|Баят (мәгънәләр)}}
'''Баят''' ({{lang-tr|Bayat}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Акдиңгез бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> [[Ыспарта]] иле Атабей илчесенә караган бер авыл ({{lang-tr|köy}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref>
== Географиясе ==
{{Бүлекне тулыландырырга}}
== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q10738400. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }}
* {{cite web |title=Genel Kurul Tutanağı 24.Dönem 5. Yasama Yılı 30. Birleşim|url=http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150305000118/http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=4 Mart 2015|archivedate=5 Mart 2015|archivedate=15 12 2014||deadlink = no }}
[[Төркем:Атабей илчесе авыллары]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия авыллары]]
{{Turkey-geo-stub}}
3kgaupoiwh7q0jlu73dpgxp8oi5x91j
Дурупынар (Элазыг)
0
533296
5963226
4865938
2026-06-14T19:34:15Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963226
wikitext
text/x-wiki
{{Orphan|date=октябрь 2024}}
{{УК}}
{{мәгънәләр|Дурупынар (мәгънәләр)}}
'''Дурупынар''' ({{lang-tr|Durupınar}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Көнчыгыш Анатолия бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> [[Элазыг]] иле Элазыг илчесенә караган бер авыл ({{lang-tr|köy}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref>
== Географиясе ==
Дурупынар Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 554 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 902 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>.
== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q10757126. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }}
* {{cite web |title=Genel Kurul Tutanağı 24.Dönem 5. Yasama Yılı 30. Birleşim|url=http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150305000118/http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=4 Mart 2015|archivedate=5 Mart 2015|archivedate=15 12 2014||deadlink = no }}
[[Төркем:Элазыг илчесе авыллары]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия авыллары]]
{{Turkey-geo-stub}}
9mc2ctdcugxixgfzrxmlofo8gmpndgu
Ениҗе (Каракочан)
0
534693
5963211
5394048
2026-06-14T15:29:23Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963211
wikitext
text/x-wiki
{{Orphan|date=октябрь 2024}}
{{УК}}
{{мәгънәләр|Ениҗе (мәгънәләр)}}
'''Ениҗе''' ({{lang-tr|Yenice}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Көнчыгыш Анатолия бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> [[Элазыг]] иле Каракочан илчесенә караган бер авыл ({{lang-tr|köy}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref>
== Географиясе ==
Ениҗе Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 628 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 971 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>.
== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q6528079. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }}
* {{cite web |title=Genel Kurul Tutanağı 24.Dönem 5. Yasama Yılı 30. Birleşim|url=http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150305000118/http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=4 Mart 2015|archivedate=5 Mart 2015|archivedate=15 12 2014||deadlink = no }}
[[Төркем:Каракочан илчесе авыллары]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия авыллары]]
{{Turkey-geo-stub}}
devaygithv3ky7pcj4goehjzl24et5t
Каялы (Адыяман)
0
537384
5963230
4871774
2026-06-14T20:46:36Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963230
wikitext
text/x-wiki
{{Orphan|date=октябрь 2024}}
{{УК}}
{{мәгънәләр|Каялы}}
'''Каялы''' ({{lang-tr|Kayalı}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> [[Адыяман]] иле Адыяман илчесенә караган бер авыл ({{lang-tr|köy}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref>
== Географиясе ==
Каялы Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 525 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 873 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>.
== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q98120292. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }}
* {{cite web |title=Genel Kurul Tutanağı 24.Dönem 5. Yasama Yılı 30. Birleşim|url=http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150305000118/http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=4 Mart 2015|archivedate=5 Mart 2015|archivedate=15 12 2014||deadlink = no }}
[[Төркем:Адыяман илчесе авыллары]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия авыллары]]
{{Turkey-geo-stub}}
nzd70mxyrr882dsvno7crltxsviw9uo
Кесим (Кадирли)
0
537545
5963213
4872191
2026-06-14T15:53:15Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963213
wikitext
text/x-wiki
{{Orphan|date=октябрь 2024}}
{{УК}}
{{мәгънәләр|Кесим}}
'''Кесим''' ({{lang-tr|Kesim}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Акдиңгез бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> [[Османие]] иле Кадирли илчесенә караган бер авыл ({{lang-tr|köy}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref>
== Географиясе ==
Кесим Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 405 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 742 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>.
== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q10779083. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }}
* {{cite web |title=Genel Kurul Tutanağı 24.Dönem 5. Yasama Yılı 30. Birleşim|url=http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150305000118/http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=4 Mart 2015|archivedate=5 Mart 2015|archivedate=15 12 2014||deadlink = no }}
[[Төркем:Кадирли илчесе авыллары]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия авыллары]]
{{Turkey-geo-stub}}
hak7pv2nduq7amrflntl196acjnfoji
Коналга (Шаркышла)
0
537847
5963240
4872844
2026-06-14T23:14:14Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963240
wikitext
text/x-wiki
{{Orphan|date=октябрь 2024}}
{{УК}}
{{мәгънәләр|Коналга}}
'''Коналга''' ({{lang-tr|Konalga}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Эчке Анатолия бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> [[Сивас]] иле Шаркышла илчесенә караган бер авыл ({{lang-tr|köy}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref>
== Географиясе ==
Коналга Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 326 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 674 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>.
== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q6609710. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
| data-sort-value="1932" | 1932
| ''[[:d:Q17430373|Ahmet Arıkan]]''
| [[Әл-Әзһәр университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2014" | 2014-03-17
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }}
* {{cite web |title=Genel Kurul Tutanağı 24.Dönem 5. Yasama Yılı 30. Birleşim|url=http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150305000118/http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=4 Mart 2015|archivedate=5 Mart 2015|archivedate=15 12 2014||deadlink = no }}
[[Төркем:Шаркышла илчесе авыллары]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия авыллары]]
{{Turkey-geo-stub}}
jval9qph0pjmowkkd34bn6kxe32l535
Куюсинир (Күтахья)
0
538551
5963236
4874087
2026-06-14T21:53:43Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963236
wikitext
text/x-wiki
{{Orphan|date=октябрь 2024}}
{{УК}}
{{мәгънәләр|Куюсинир}}
'''Куюсинир''' ({{lang-tr|Kuyusinir}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Эгей бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> [[Күтахья]] иле Күтахья илчесенә караган бер авыл ({{lang-tr|köy}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref>
== Географиясе ==
Куюсинир Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 259 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 200 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>.
== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q24953957. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }}
* {{cite web |title=Genel Kurul Tutanağı 24.Dönem 5. Yasama Yılı 30. Birleşim|url=http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150305000118/http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=4 Mart 2015|archivedate=5 Mart 2015|archivedate=15 12 2014||deadlink = no }}
[[Төркем:Күтахья илчесе авыллары]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия авыллары]]
{{Turkey-geo-stub}}
2zccchdh1mpeopfgc2e7c589y9hfypr
Савашкөй (Эрух)
0
540648
5963190
4829949
2026-06-14T12:59:48Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963190
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
{{мәгънәләр|Савашкөй}}
'''Савашкөй''' ({{lang-tr|Savaşköy}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> [[Сиирт]] иле Эрух илчесенә караган бер авыл ({{lang-tr|köy}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref>
== Географиясе ==
Савашкөй Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 824 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 1172 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>.
== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q20605594. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }}
* {{cite web |title=Genel Kurul Tutanağı 24.Dönem 5. Yasama Yılı 30. Birleşim|url=http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150305000118/http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=4 Mart 2015|archivedate=5 Mart 2015|archivedate=15 12 2014||deadlink = no }}
{{Turkey-geo-stub}}
[[Төркем:Эрух илчесе авыллары]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия авыллары]]
hx6da85wv5k9sudem9i979568hox0cd
Сарайҗык (Алтынташ)
0
540888
5963221
4830473
2026-06-14T18:17:45Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963221
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
{{мәгънәләр|Сарайҗык}}
'''Сарайҗык''' ({{lang-tr|Saraycık}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Эгей бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> [[Күтахья]] иле Алтынташ илчесенә караган бер авыл ({{lang-tr|köy}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref>
== Географиясе ==
Сарайҗык Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 281 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 233 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>.
== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q10818281. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }}
* {{cite web |title=Genel Kurul Tutanağı 24.Dönem 5. Yasama Yılı 30. Birleşim|url=http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150305000118/http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=4 Mart 2015|archivedate=5 Mart 2015|archivedate=15 12 2014||deadlink = no }}
{{Turkey-geo-stub}}
[[Төркем:Алтынташ илчесе авыллары]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия авыллары]]
patcb6dknz2g5l88impyu26wq0x21uj
Хаҗымусалар (Мудурну)
0
543150
5963197
4843198
2026-06-14T13:19:50Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963197
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
{{мәгънәләр|Хаҗымусалар (мәгънәләр)}}
'''Хаҗымусалар''' ({{lang-tr|Hacımusalar}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Карадиңгез бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> [[Болу]] иле Мудурну илчесенә караган бер авыл ({{lang-tr|köy}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref>
== Географиясе ==
Хаҗымусалар Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 165 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 184 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>.
== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q6676885. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }}
* {{cite web |title=Genel Kurul Tutanağı 24.Dönem 5. Yasama Yılı 30. Birleşim|url=http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150305000118/http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=4 Mart 2015|archivedate=5 Mart 2015|archivedate=15 12 2014||deadlink = no }}
{{Turkey-geo-stub}}
[[Төркем:Мудурну илчесе авыллары]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия авыллары]]
mkqxpcbqzfovxz9yk06t5aaduud3v3r
Хайдарбейли (Йозгат)
0
543221
5963257
4842356
2026-06-15T02:35:40Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963257
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
{{мәгънәләр|Хайдарбейли}}
'''Хайдарбейли''' ({{lang-tr|Haydarbeyli}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Эчке Анатолия бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> [[Йозгат]] иле Йозгат илчесенә караган бер авыл ({{lang-tr|köy}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref>
== Географиясе ==
Хайдарбейли Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 138 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 480 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>.
== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q6666440. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }}
* {{cite web |title=Genel Kurul Tutanağı 24.Dönem 5. Yasama Yılı 30. Birleşim|url=http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150305000118/http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=4 Mart 2015|archivedate=5 Mart 2015|archivedate=15 12 2014||deadlink = no }}
{{Turkey-geo-stub}}
[[Төркем:Йозгат илчесе авыллары]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия авыллары]]
aiboq8dzr5or3qu1ybdtnj1w98xdspd
Tatarica энциклопедиясе мәкаләләре исемлеге
0
567871
5963200
5963051
2026-06-14T13:49:49Z
Frhdkazan
3171
2112 [[Ибраһим Беркутов|Ибраһим Бөркетов]]
5963200
wikitext
text/x-wiki
{{Мәгълүмати исемлек}}
[[Файл:2018 Татар энциклопедиясе мәкаләләре сүзлеге.pdf|200px|thumb|Чыганак файл, 498 бит, ТР ФА нәшрияты, 2018 ел, ISBN 978-5-902375-37-1 ]]
Монда [[Татар энциклопедиясе һәм төбәкне өйрәнү институты]] хезмәткәрләре булдырган [[Татар энциклопедиясе]] басмасында һәм [[Файл:Tatarica-Logo-tt.png|40px|link=Tatarica (энциклопедия)]] [[Tatarica (энциклопедия)|Tatarica. Татар энциклопедиясе]] онлайн-порталында пәйда булаган темаларга туры килүче [[Татарча Википедия]] мәкаләләре исемлеге тупланыла.
Максаты — барлау, дөньяның бар эзләгеч ботлары һәм ясалма интеллектлары аркылы бәйле белемне һәркемгә таныш иттерү,Тат.Википедия мәкаләләреннән һәм бәйле Викимәгълмат элементларыннан оригиналь чыганакларга сылтамалар урнаштыру.
Файлда күрсәтелгәнчә, тулаем саны 19509 булачак. Электрон рәвешендә инде ирешелгәннәрен ''[http://tatarica.org/tt Татарика сайтыннан]'' табып була.
{{TOC right}}
== А ==
# [[Абага гөл]] ([[:ru:Костенец|ru]])
# [[Абалач]]
# [[Абан районы]]
# [[Абашево мәдәнияте]] ([[:ru:Абашевская культура|ru]])
# [[Габделәхәт Бәкерев|Абделхәләт Бакиров]]
# [[Абдуләхәт Аббасов]]
# [[Абдулла районы]]
# [[Абдулла Алиш]]
# [[Абдулла Әхмәт]]
# [[Абдуллаһ ибн Микаил]]
# [[Абдуллиннар]] (татар дворяннары)
# [[Абдуллиннар утары]]
# [[И. А. һәм А. И. Абдуллиннар ташбасмаханәсе]]
# [[Габделхан Әхтәмҗан|Абдулхан Әхтәмҗан]]
# [[Абдул-Салманы]]
# [[Абҗабар]]
# [[Абкалар]]
# [[Абляскино]]
# [[Абразия]]
# [[Абрамов реакциясе]] ([[:ru:Реакция Абрамова|ru]])
# [[Абрек Абзгилдин]]
# [[Абрек Әюпов]]
# [[Абрыскино]]
# [[Абызлар хәрәкәте]] (Абызагайлар)
# [[Абыстай]]
# [[Аваз (газета)]]
# [[Авангард (арыш сорты)]]
# [[Аверьяновка]] ([[d:Q50825904|d]])
# [[Авиация]] ([[:ru:Авиация|ru]])
# [[Авиация сәнәгате]] ([[:ru:Авиационная промышленность|d]])
# [[Авлакоген]] ([[:ru:Авлакоген|ru]])
# [[Автомобиль]]
# [[Автомобиль җитештерү сәнәгате]] ([[:ru:Автомобильная промышленность|ru]])
# [[Автомобиль юл]] ([[:ru:Автомобильная дорога|ru]])
# [[Автономия]]
# [[Автоспорт]]
# [[Авыл (гәҗит)]] яки [[«Авыл» газетасы]]
# [[Авыл газетасы (гәҗит)]]
# [[Авыл көе]] халык көйләре жанры
# [[Авыл көнкүреше (журнал, Минзәлә)]]
# [[Авыл күле]]
# [[«Авыл тормышы» журналы]]
# [[Авыл халкы (газета)]] яки [[Авыл халкы (гәҗит)]]
# [[Авыл хуҗалыгы-урманчылык (журнал)]]
# [[Авыл хуҗалыгы эшчесе (газета)]]
# [[Ага базар]]
# [[Агаповка районы]]
# [[Агафангел Афанасьев]]
# [[Агглютинатив телләр]] ([[:ru:Агглютинативные языки|ru]])
# [[Агглютинатинация (тел белеме)]] ([[:ru:Агглютинация (лингвистика)|ru]])
# [[Аграмак]]
# [[Агроклиматик зоналар]]
# [[Агрокультура (Чистай районы)]]
# [[Агрономик рудалар]] ([[:ru:Агрономические руды|ru]])
# [[Агрономия]]
# [[Агросәнәгать интеграциясе]] ([[:ru:Агропромышленная интеграция|ru]])
# [[Агросәнәгать комплексы]] ([[:ru:Агропромышленный комплекс|ru]])
# [[Агросила]]
# [[Агротехника]] ([[:ru:Агротехника|ru]])
# [[Агроурман мелиорациясе]] ([[:ru:Агролесомелиорация|ru]])
# [[Агрофирма]]
# [[Агрохимия]] ([[:ru:Агрохимия|ru]])
# [[Агыйдел (елга)]]
# [[Адав-Толымбай]]
# [[Адай (Актаныш районы)]]
# [[Адай (Кукмара районы)]]
# [[Адам Арнгольд]]
# [[Адвентизм]] ([[:ru:Адвентизм|ru]])
# [[Адвокатура]] ([[:ru:Адвокатура|ru]])
# [[Адель Абдуллин]] (Ильсияр улы, хокук белгече)
# [[Административ-территориаль бүленеш]]
# [[Адмирал (күбәләк)]]
# [[Адмиралтия конторасы]] комплексы: [[Адмираллык кантурының баш бинасы (Казан)]] һәм [[Адмираллык кантурының кече бинасы (Казан)]]
# [[Адонис (чәчәк)]] ([[:ru:Адонис (растение)|ru]])
# [[Адонис урманы]]
# [[Адрес-календарь]]
# [[Адриан (Мәскәү патриархы)]] ([[:ru:Адриан (патриарх Московский)|ru]])
# [[Аеш]]
# [[«Аҗаган» журналы]]
# [[Аждаһа]]
# [[Азад хатын (газета)]]
# [[Азак]]
# [[Азалак]]
# [[Азан]]
# [[Азат Аббасов]]
# [[Азат Адельшин]]
# [[Азат Алимов]]
# [[Азат Әхмәдуллин]]
# [[Азат (Аксубай районы)]]
# [[«Азат ватан» журналы]]
# [[Азат (газета)]]
# [[Азат Себер (газета)]]
# [[Азат халык (газета)]]
# [[Азат халык (гәҗит)]]
# [[Азат ханым (журнал)]]
# [[Азат шәрекъ (журнал)]]
# [[«Азатлык» Татар яшьләре берлеге]]
# [[Азатлык радиосы]]
# [[Азелино мәдәнияте]]
# [[Азиз Акҗигитов]]
# [[Азия басмаханәсе (Казан)]]
# [[Азия музыка журналы]]
# [[Азнакай]]
# [[Азнакай аучылык тыюлыгы]]
# [[Азнакай районы]]
# [[Азнакай урман хуҗалыгы]]
# [[Азнакайнефть]]
# [[Азов-Дон банкы]] ([[:ru:Азовско-Донской банк|ru]])
# [[Азотлы ашламалар]] ([[:ru:Азотные удобрения|ru]])
# [[Азотобактер]] ([[:ru:Азотобактер|ru]])
# [[Азурит]] ([[:ru:Азурит|ru]])
# [[Аитзәк Аитов]]
# [[Аитовлар]] нәселе
# [[Ай, былбылым]]
# [[Аять|Айәт]]
# [[Айбаш (Татарстан)]]
# [[Айдар Әюпов]]
# [[Айдар Әхәтов]]
# [[Айдар Әхмәтов]]
# [[Айдар Беляев]]
# [[Айдар хан]]
# [[Айдар (Теләче районы)]]
# [[Айдар (Яшел Үзән районы)]]
# [[Айнагүл Баялиева]]
# [[Айрат Абдуллин]] (Лестал улы)
# [[Айрат Арсланов (артист)]]
# [[Айршир токымы]], [[мөгезле эре терлек]] төре ([[:ru:Айрширская (порода коров)|ru]])
# [[Айсылу (люцерна төре)]]
# [[Айталан]]
# [[Айтугановлар]]
# [[Ак амур]]
# [[Ак Барс (банк)]]
# [[Ак Барс (хоккей клубы, Казан)]]
# [[Ак гөмбә]]
# [[Ак идел (газета)]] яки [[Ак Идел (гәҗит)]]
# [[Ак күбәләкләр]]
# [[Ак күбек]] дәстаны
# [[Ак күл (Идел-Кама тыюлыгы)]]
# [[Ак күл (сапропель чыганагы)]]
# [[Ак Мәчет (Алтын Урда)]], [[Украина]]ның [[Николаев өлкәсе]]ндәге [[Прибужье]] <small>([[:ru:Прибужье|ru]], 1946 кадәр ''Акмечетъ'')</small> авылы тирәсендә
# [[Ак пулат]]
# [[Ак ромашка (хәйрия акциясе)]]
# [[Ак Сарай (Алтын Урда)]]
# [[Ак Урда]] ([[:ru:Белая Орда|ru]])
# [[Ак шигырь]]
# [[Ак юл (журнал, 1913)]]
# [[Ак юл (журнал, 1967)]]
# [[Академия бистәсе]]
# [[Академия экспедицияләре]] ([[:ru:Академические экспедиции|ru]])
# [[Акбаш тимер юл станциясе бистәсе]]
# [[Акбаш (Димескәй кушылдыгы)]]
# [[Акбаш (Татарстан, берләштерү)]]
# [[Акбулат (Татарстан)]]
# [[Акбүре]]
# [[Акварель]] ([[:ru:Акварель|ru]])
# [[Акканат]]
# [[Аккирәй]]
# [[Аккирмән]]
# [[Аккирмән Урдасы]]
# [[Акклиматизация]] ([[:ru:Акклиматизация|ru]])
# [[Аккучат бине Килмөхәммәд]]
# [[Аккүбәк]]
# [[Аккүз (Актаныш районы)]]
# [[Аккүл (Буа районы)]]
# [[Аккүл (Лениногорск районы)]]
# [[Аккүл Бигәнәй]]
# [[Акман (Мамадыш районы)]]
# [[Акмулла (журнал)]]
# [[Аксай (Татарстан)]]
# [[Аксакүл]]
# [[Аксар]]
# [[Аксарка (Об кушылдыгы)]]
# [[Аксирис]] ([[:ru:Аксирис|ru]])
# [[Аксу]]
# [[Аксубай]]
# [[Аксубай урман заводы поселогы|Аксубай агач эшкәртү заводы поселогы]]
# [[Аксубай районы]]
# [[Аксубай урман хуҗалыгы]]
# [[Аксумла (авыл)]]
# [[Аксумла (елга)]]
# [[Аксумла (Аксумла кушылдыгы)]] ([[:ru:Аксумлинка|ru]])
# [[Актаҗик]]
# [[Актай]]
# [[Актаныш]]
# [[Актаныш нефть чыганагы]]
# [[Актаныш районы]]
# [[Актанышбаш]]
# [[Актау (Чистай районы)]]
# [[Акташ (елга)]]
# [[Акташ районы]]
# [[Акташ Упкыны]]
# [[Актёрлык сәнгате]] ([[:ru:Актёрское искусство|ru]])
# [[Актинидия]] ([[:ru:Актинидия|ru]])
# [[Актояк]]
# [[Актүбә (Азнакай районы)]]
# [[Актүбә (Түбән Кама районы)]]
# [[Актүбә (Шошка кушылдыгы)]]
# [[Актүбә районы]]
# [[Акупунктура]] ([[:ru:Акупунктура|ru]])
# [[Акустик парамагнетик резонанс]] ([[:ru:Акустический парамагнитный резонанс|ru]])
# [[Акушерлык]] ([[:ru:Акушерство|ru]])
# [[Акхуҗа]]
# [[Акциз]]
# [[Акциз идарәләре]] ([[:ru:Акцизное управление|ru]])
# [[Акционерлык җәмгыяте]] ([[:ru:Акционерное общество|ru]])
# [[Акция (икътисад)]]
# [[Акча (нәшрият)]]
# [[Акчишмə (Арча районы)]]
# [[Акчишмə (Әлмәт районы)]]
# [[Акчишмә (Мамадыш районы)]]
# [[Акчишмə (Ютазы районы)]]
# [[Акчишмə-2 (Әлмәт районы)]]
# [[Акчуриннар]]
# [[Акшуат]]
# [[Акъегет (Яшел Үзән районы)]]
# [[Акъяр (Яңа Чишмә районы)]]
# [[Акъюл]]
# [[Алабакүл]]
# [[Алабирде]]
# [[Алан (Арча районы)]]
# [[Алан (Балтач районы)]]
# [[Алан (елга)]]
# [[Алан (Мамадыш районы)]]
# [[Алан (Теләче районы)]]
# [[Алан-Бәксәр]]
# [[Алан Елга]]
# [[Алан Җөри]]
# [[Алан-Полян]]
# [[Алань]]
# [[Алар районы]] ([[:ru:Аларский район|ru]])
# [[Алат даругасы]]
# [[Алат спиртзаводы]]
# [[Алафузов театры]]
# [[Алафузовларның завод-фабрикалар һәм җитештерү сәүдә-сәнәгать ширкәте]]
# [[Албаба]]
# [[Албаба тимер юл разъезды бистәсе]]
# [[Албай]]
# [[Албай күле]]
# [[Алга (Аксубай районы)]]
# [[Алга (Бөгелмә районы)]]
# [[Алга (газета)]]
# [[Алга (гәҗит, Ырынбур)]]
# [[Алга (гәҗит, Сарапул)]]
# [[Алга, дошман өстенә!]]
# [[Алга (нәшият)]]
# [[Алга (Сарман районы)]]
# [[Алга (Теләче районы)]]
# [[Алга таба (гәҗит)]]
# [[Алга-Көек]]
# [[Алгай]]
# [[Алгебра]]
# [[Алдан олысы]] ([[:ru:Алданский улус|ru]])
# [[Алевролит]] ([[:ru:Алевролит|ru]])
# [[Алекина Поляна]]
# [[Александр I]]
# [[Александр II]]
# [[Александр III]]
# [[Александр Авраменко]] (Никофор улы, тау инженеры), ТР Дәүләт бүләге лауреаты
# [[Александр Агабабов]]
# [[Александр Аганин]]
# [[Александр Азин]]
# [[Александр Акмуллин]]
# [[Александр Алга]]
# [[Александр Александровский]]
# [[Александр Алемасов]]
# [[Александр Анисимов]]
# [[Александр Анушкин]]
# [[Александр Аплечеев]]
# [[Александр Арбузов]]
# [[Александр Арбузов бюсты]]
# [[Александр Арутюнян]]
# [[Александр Архангельский (1854)]]
# [[Александр Афанасьев]], Петрович (1920-1945, Советлар Берлеге каһарманы)
# [[Александр Афанасьев (журналист)]], Иванович (1931-2005)
# [[Александр Әлмәтов]] ([[:ru:Альметов, Александр Давлетович|ru]])
# [[Александр Бабынин]]
# [[Александр Баев]]
# [[Александр Бажанов]]
# [[Александр Балакин]]
# [[Александр Баранов (педиатр)]]
# [[Александр Барсков]]
# [[Александр Белинский]]
# [[Александр Бендецкий]]
# [[Александр Беннигсен]]
# [[Александр Бережной]]
# [[Александр Беркутов]]
# [[Александр Бистәсе]]
# [[Александр Иванович Артемьев]]
# [[Александр Давидович Туган-Мирза-Барановский]]
# [[Александра Безина]]
# [[Александра балалар приюты (Алабуга)|Александра исемендәге кыз-балалар ятимханәсе]]
# [[Петцольд заводы|Александров И.В. варисларының сора һәм сосла кайнату заводы комплексы]]
# [[Александров пассажы (Казан)]]
# [[Александровка (Азнакай районы)]]
# [[Александровка (Алексеевск районы)]]
# [[Александровка (Баулы районы)]]
# [[Александровка (Кайбыч районы)]]
# [[Александровка (Лениногорск районы)]]
# [[Александровка (Питрәч районы)]]
# [[Александровка (Сарман районы)]]
# [[Александровка (Чистай районы)]]
# [[Александровка районы (Ырынбур өлкәсе)]]
# [[Александровлар (сәүдәгәрләр)]]
# [[Александровски (Татарстан)]]
# [[Алексеевка (Аксубай районы)]]
# [[Алексеевка (Баулы районы)]]
# [[Алексеевка (Зәй районы)]]
# [[Алексеевск комплексы]] — [[Алексеевское]] тирәсендәге борынгы шәһәрчекләр җыелмасы, [[Тамара Хлебникова]] такымының археологик эшчәнлеге объекты, [[Алексеевское туган як музее]] экспозиясендә тасвирлана.
# [[Алексеевск районы]]
# [[Алексеевское бизәкләп туку фабрикасы|Алексеевск бизәкләп туку фабрикасы]]
# [[Алексеевский]]
# [[Алексеевское]]
# [[Алексеевское сөт заводы (Татарстан)|Алексеевское сөт-консерв комбинаты]]
# [[Алексей (Раифский)]] — [[Яңа керәшен конторасы]] җитәкчесе
# [[Алексий (Баженов)]] ([[:ru:Алексий (Баженов)|ru]])
# [[Алексей Агарков]]
# [[Алексей Агафонов]]
# [[Алексей Адашев]]
# [[Алексей Алексеев (1893)]]
# [[Алексей Альбицкий]]
# [[Алексей Акманов|Алексей Ахманов]]
# [[Алексей Әхтәмов]]
# [[Алексей Басманов]]
# [[Алексей Бахметев]]
# [[Алексей Башкиров (1915)]]
# [[Алешкин Саплык]]
# [[Алешкино (Лениногорск районы)]]
# [[Галиәскар Акалаев|Алиәскәр Акалаев]]
# [[Али Акыш]]
# [[Алимкәй Абдершин]]
# [[Алия Азизова]]
# [[Алия Акмаева]]
# [[Алкин (Бөгелмә районы)]]
# [[Алкин (Зәй районы)]]
# [[Алкин (Мамадыш районы)]]
# [[Алкиннар]] (татар морзалары нәселе)
# [[Алкышлар һәм каргышлар]]
# [[Аллаһияр Суфи]]
# [[Аллаһиариләр]] (Алдагаровлар)
# [[Аллаяр Беләшев]]
# [[Аллерген]] ([[:ru:Аллерген|ru]])
# [[Аллергия]]
# [[Аллергология]]
# [[Аллитерация]]
# [[Аллювиаль кәсле туфраклар]] ([[:ru:Аллювиальные дерновые почвы|ru]])
# [[Алма-Ата (Ютазы районы)]]
# [[Алмагачлары (җыр)]]
# [[Алмаз]] ([[:ru:Алмаз|ru]])
# [[Алмас Ахунҗанов|Алмаз Ахунҗанов]]
# [[Алмалы (Арча районы)]]
# [[Алмалы (Зәй районы)]]
# [[Алмас Әдһәмов]]
# [[Алмас Әхмәров]]
# [[Алмашка! (гәҗит)]]
# [[Алмашка (журнал)]]
# [[Алмыш]]
# [[Алнаши районы]]
# [[Алпавыт]]
# [[Алпамша (дастан)]]
# [[Альберт Абдрахманов]]
# [[Альберт Аганов]]
# [[Альберт Айнетдинов]]
# [[Альберт Александров]]
# [[Альберт Белозёров]]
# [[Альманах]]
# [[Альфред Абдрашитов]]
# [[Алып Илтәбәр]]
# [[Алсу Әхмәтшина]], Ринат кызы
# [[Алсу Сафина]]
# [[Алсу (Әлмәт оек-оекбаш фабрикасы)]]
# [[Алтаин Саин Сүмә]]
# [[Алтай (гәҗит)]]
# [[Алтай (Лениногорск районы)]]
# [[Алтай телләре]]
# [[Алтай токымлы сарыклар]] ([[:ru:Алтайская порода овец|ru]])
# [[Алты бармак (китап)]]
# [[Алтын (акча берәмлеге)]] ([[:ru:Алтын (денежная единица)|ru]])
# [[Алтын тәхет]]
# [[Алтын Урда (гәҗит)]]
# [[Алтын ханым]]
# [[Алтынбәк]]
# [[Алтынчәч (опера)]]
# [[Алтынчәч (персонаж)]]
# [[Алфавит]]
# [[Алферовка]]
# [[Алших]]
# [[Альберт Антипов]]
# [[Альберт Әсәдуллин]], Нурулла улы, җырчы
# [[Альберт Әсәдуллин (виолончелист)]], Әхәт улы, профессор
# [[Альберт Баембәтов]]
# [[Аман-Оштырма]]
# [[Амарант]]
# [[Амбар көясе]]
# [[Амбар талпаннары]] ([[:ru:Амбарные клещи|ru]])
# [[Амбар утчыллары]]
# [[Амвросий (Подобедов)]] ([[:ru:Амвросий (Подобедов)|ru]])
# [[Амвросий (Протасов)]] ([[:ru:Амвросий (Протасов)|ru]])
# [[Амебалар]]
# [[Америка хәйрия-ярдәм мөдирияты]]
# [[Аминокислоталар]]
# [[Аммофос]]
# [[Амортизация]]
# [[Ампир]]
# [[Амфиболит]]
# [[Амур (кунакханә)]] яки "Амур" номерлары
# [[Ана белән угыл дастаны]] яки [[Ана вә угыл дастаны]]
# [[Ана (журнал)]]
# [[Анак]]
# [[Аналитик химия]]
# [[Ананьино каберлеге]]
# [[Ananyino mädäniäte|Ананьино культурасы]]
# [[Анархизм]]
# [[Анастасий (Александров)]]
# [[Анастасий (Меткин)]]
# [[Анатолий Авдеев]] Пётр улы журналист
# [[Анатолий Акаевский]]
# [[Анатолий Арестов]]
# [[Анатолий Афанасьев]]
# [[Анатолий Басов]]
# [[Анатолий Бахтин]]
# [[Анатолий (Грисюк)]]
# [[Анатомия]]
# [[Анатыш]]
# [[Анаэроб организмнар]]
# [[Ангарск]]
# [[Ангемитоника]]
# [[Ангидрит]]
# [[Ангина]]
# [[Андреевка (Алексеевск районы)]]
# [[Андреевка (Бөгелмә районы)]]
# [[Андреевка (Норлат районы)]]
# [[Андреевка (Чирмешән районы)]]
# [[Андреевка (Яңа Чишмә районы)]]
# [[Андрей Агафонов]]
# [[Андрей Адо]]
# [[Андрей Анастасиев]]
# [[Андрей Анисимов]]
# [[Андрей Афанасьев]]
# [[Андрей Банников]]
# [[Андрей Бекетов (1823)]]
# [[Андрей (Ухтомский)]]
# [[Андрена]], яки [[Җир умарта корты]]
# [[Андриан (Четвергов)]]
# [[Андроново культурасы]]
# [[Анестезиология]]
# [[Анестезия]]
# [[Анжеро-Судженск]]
# [[Анизанта]]
# [[Анилин]]
# [[Анины Салманы]]
# [[Анна Ахматова]]
# [[Анненков]]
# [[Аноним әдәби әсәр]]
# [[Аноним басмаханә]]
# [[Аносов йорты]]
# [[Ант (халык иҗаты)]]
# [[Антенна]]
# [[Антик дөньяны өйрәнү гыйлеме]]
# [[Антитеза]]
# [[Антология]]
# [[Антон Арбузов]]
# [[Антони Лонгин Барановски]]й
# [[Антоний (Амфитеатров)]]
# [[Антоний (Вадковский)]]
# [[Антоний (Храповицкий)]]
# [[Антонимнар]]
# [[Антонина Анохина]]
# [[Антонина Барышева]]
# [[Антонов ташбасмаханәсе]]
# [[Антоновка (Кама Тамагы районы)]]
# [[Антоновка (Спас районы)]]
# [[Антоновка чокырлары]]
# [[Антрепренёр]]
# [[Антреприза]]
# [[Антропоген тәэсир]]
# [[Антропология]]
# [[Антропонимика]]
# [[Анхуза]]
# [[Аң (басмаханә)]]
# [[Аң (журнал)]]
# [[Аң (труппа)]]
# [[Апа тархан]]
# [[Апаз]]
# [[Апайкина-Гарь]]
# [[Апак]]
# [[Апаковлар]]
# [[Апанаев йорты]] яки [[Юнусов йорты]]
# [[Апанаевлар]]
# [[Апанаевлар йорты (Казан)]]
# [[Апанай мәчете]]
# [[Апас]]
# [[Апас районы]]
# [[Апач (Актаныш районы)]]
# [[Аполлон (күбәләк)]]
# [[Аппак]]
# [[Аппликация сәнгате]]
# [[Апсабаш]]
# [[Ар ягы бәкләре]]
# [[Ар ягы кешеләре]]
# [[Габдерәшит Рәхмәтуллин|Арат Рәшит Рәхмәти Исмәт улы]]
# [[Арбалет]]
# [[Арбаш]]
# [[Арболит]]
# [[Арбор]]
# [[Арбор (елга)]]
# [[Арбузов реакциясе]]
# [[Арбузовлар]]
# [[Академиклар Арбузовларның музей-йорты (Казан)|Арбузовлар А.Е. һәм Б.А. музей-йорты (Казан)]]
# [[Арбузов-Баран]]
# [[Аргамак (журнал)]]
# [[Аргамаклы Сарай]]
# [[Аргаяш районы]]
# [[Аргиллит]]
# [[Аргуновка тимер юл разъезды бистәсе]]
# [[Аргын]]
# [[Ардашир бине Ишгали Чалкавый-Болгари]]
# [[Ареаль лингвистика]]
# [[Аренда]]
# [[Аренкул Асеев]]
# [[Аркадий Алексеев (1946)]]
# [[Аркадия бакчасы (Казан)]]
# [[Аркатау]]
# [[Арлар]]
# [[Армин]]
# [[Армия газеталары]]
# [[Армспорт]]
# [[Арнольд Балоев]]
# [[Аромат (фабрика)]]
# [[Аромаш районы]]
# [[Арпаяз]]
# [[Арсаевлар]]
# [[Арсен Автандилов]]
# [[Арсений (Брянцев)]]
# [[Арслан хан]]
# [[Арслановлар]]
# [[Артамоновка]]
# [[Арташ]]
# [[Артель-печатник]]
# [[Арттагы күл]]
# [[Артъелга]]
# [[Архаизм]]нар
# [[Архангел бистәсе (Казан)]]
# [[Архангель районы (Башкортстан)]]
# [[Архангельск]]
# [[Архей]]
# [[Археографик экспедицияләр]]
# [[Археография]]
# [[Археологик истәлек]]
# [[Археологик казу эшләре]]
# [[Археологик комплекс]]
# [[Археологик мәдәният]]
# [[Археология]]
# [[Архив]]
# [[Архив белеме]]
# [[Архиепископ]]
# [[Архиерей]]
# [[Архиерей дачасы]]
# [[Архиерей йорты]]
# [[Архиерей күле]]
# [[Архимандрит]]
# [[Архипов басмаханәсе]]
# [[Архитектура белеме]]
# [[Архитектура бизәге]]
# [[Архитектура графикасы]]
# [[Архитектура гыйлеме]]
# [[Арча]]
# [[Арча даругасы]]
# [[Арча кальгасы]], XII-XVI гасыр болгар-татар шәһәре
# [[Арча кантоны]]
# [[Арча кыры]]
# [[Арча өязе]]
# [[Арча педагогика көллияте]]
# [[Арча районы]]
# [[Арча урман хуҗалыгы]]
# [[Арча ягы]]
# [[Арча күтәрелеше|Арча ягы крәстияннәре кузгалышы]]
# [[Ары Казы]]
# [[Арык Буга]]
# [[Арыслан (Татарстан)]]
# [[Асаба башкортлар]]
# [[Арышхазда]]
# [[Асар (Асәр)]]: Мәмләкәтемездә улан Ислам галимнәренең вә мәшһүр кемсәләренең тәрҗемә вә табәкаләре, тарихе вилядәт вә вафатлары, вә башка әхвальләре хакында язылмыш бер китаптыр. [[Ризаэтдин Фәхретдин]]нең тарихи хезмәте.
# [[Асаф Габдерахманов]]
# [[Асия (гәҗит)]]
# [[Аскаридалар]]
# [[Аскомицетлар]]
# [[Аскын районы]]
# [[Аспарух]]
# [[Әстерхан (Татарстан)|Астраханка]]
# [[Астрометрия]]
# [[Астрономия]]
# [[В. П. Энгельгардт исемендәге астрономия обсерваториясе|Астрономия обсерваториясе]]
# [[Астрофизика]]
# [[Асфальтитлар]]
# [[Асыйм Баляев|Асым Баляев]]
# [[Ася Әминова]]
# [[Ата (елга)]]
# [[Атабай торулыгы]]
# [[Атабай (Кама Тамагы районы)]]
# [[Атабай (Лаеш районы)]]
# [[Атабай-Әнкәбә]]
# [[Атавизм]]
# [[Атака (журнал)]]
# [[Аталык (тәрбия)]]
# [[Атаман күле]]
# [[Атамыш]]
# [[Атиаз|Атияз]]
# [[Атлама күле]]
# [[Атлас]]
# [[Атмас]]
# [[Атмосфера күренешләре]]
# [[Атмосфера явым-төшемнәре]]
# [[Аттила]]
# [[Аты]]
# [[Атюрьево районы]]
# [[Авыргазы районы|Аургазы районы]]
# [[Аулак өй]]
# [[Аулаш]]
# [[Аулаш (елга)]]
# [[Афанасий Аникиев]]
# [[Афанасий (Малинин)]] ([[:ru:Афанасий (Малинин)|ru]])
# [[Афанасий (Соколов)]]
# [[Афиша]]
# [[Афоризм]]
# [[Африда Байчурина]]
# [[Ахирәт]]
# [[Ахун (вазыйфа)]]
# [[Ахун (Татарстан)]]
# [[Ахырзаман китабы]]
# [[Ачы (Түбән Кама районы)]]
# [[Ачы (Теләче районы)]]
# [[Ачыт күле]]
# [[Ашабаш]]
# [[Аша районы]]
# [[Ашбула]]
# [[Ашина]]
# [[Ашлан]]
# [[Ашпайка]]
# [[Ашыт]]
# [[Ашыт (тыюлык)]]
# [[Ашытбаш]]
# [[Аш-Буҗи]]
# [[Аэроб организмнар]]
# [[Аэродинамика]]
# [[Аэроклуб]]
# [[Аю авылы]]
# [[Аю улы Атыләхмәтгәрәй]]
# [[Аюкөйдергән]]
# [[Аяз күл]]
== Ә ==
# [[Әбде]]
# [[Әбелгази]]
# [[Әбелхәер (Себер ханлыгы)]], [[Күчем]] хан улы ([[:ru:Абдул-Хаир|ru]])
# [[Әбелхәер (татар шагыйре)]]
# [[Әбиләр чуагы]]
# [[Әблә]]
# [[Әбсәләм (Ютазы районы)]]
# [[Әбсәләм-2 (Ютазы районы)]] (тимер юл разъезды посёлогы)
# [[Әбү Бәкер Әхмәт угылы]] (сәнгать остасы)
# [[Әбү Насыйр әл-Фараби]]
# [[Әбү Хәнифә]]
# [[Әбүбәкер бине Ибраһим әл-Казани]]
# [[Әбүзәр мәчете]]
# [[Äbüsöğüd Äxtäm|Әбүсогуд Әхтәмов]]
# [[Әбү-л Галә Хәмид бине Идрис Әл-Болгари]]
# [[Әгер]]
# [[Әгерҗе]]
# [[Әгерҗе (Азнакай районы)]]
# [[Әгерҗе (аучылык тыюлыгы)]]
# [[Әгерҗе (елга)]]
# [[Әгерҗе районы]]
# [[Әгерҗе (санаторий)]]
# [[Әгерҗе кантоны]]
# [[Әгерҗе урман хуҗалыгы]]
# [[Әдәм (Кече Чирмешән кушылдыгы)]]
# [[Әдәмсу]]
# [[Әд-дин вәл-әдәп]]
# [[Әдилә Айда]]
# [[Әҗәкүл]]
# [[Әҗем (Татарстан)]]
# [[Әҗем-Көрәле]]
# [[Әҗем мәчете]]
# [[Әҗмәкәй]]
# [[Әҗмәт]]
# [[Әҗмәт каберлеге]]
# [[Әҗми]]
# [[Азалия Бадюгина|Әзәлия Бадюгина]]
# [[Әзербайҗан]]
# [[Әзи (елга)]]
# [[Әзһәр Габдуллин]]
# [[Äyyüb xan|Әййүб хан]]
# [[Әйлән-бәйлән җырлары]]
# [[Әйрән]]
# [[Әйтукә]]
# [[Әйшә]]
# [[Әйшияз]]
# [[Әки]]
# [[Акинская Аланы|Әки Аланы]]
# [[Акрамово күтәрелеше|Әкрам авылы кузгалышы]]
# [[Әләм]]
# [[Әлбәдән]]
# [[Әлифба]]
# [[Әлмән районы]]
# [[Әлмәндәр]]
# [[Әлмәтнефть]]
# [[Әлмира Әдиятуллина]]
# [[Әлмира Әминова]]
# [[Әлфия Авзалова]]
# [[Әлфия Әминова]]
# [[әл-Асади Такиаддин Әбүбәкер Әхмәд ибне Шөһба]]
# [[Әл-Әзһәр университеты]]
# [[Әл-Әфгани Җамалетдин]]
# [[Имам әл-Бохари|Әл-Бохари Мөхәммәд]]
# [[Имам әл-Газали|әл-Газали Әбу-Хәмид Мөхәммәд]]
# [[Әл-галәми әл-Ислами]]
# [[Әбү Хәмид әл-Гарнати|Әл-Гарнати Әбү Хәмид Мөхәммәт ибне Габдеррәхим әл-Андалуси]]
# [[Әл-гасрел җәдит|Әл-Гаср әл-Җәдид]]
# [[әл-Җәһһәби Шәмседдин Әбү Абдулла бине Мөхәммәд]]
# [[әл-Җиһад (гәҗит)]]
# [[әл-Җүвәйни Әбүл Газали Әбү-әл-Малик ибне Әбү Мөхәммәд]]
# [[Әл-ислах (газета)]]
# [[Әл-ислах (оешма)]]
# [[Тәкъдир|Әл-кадәр]]
# [[Әл-Мәсгуди]] ([[:ru:Аль-Масуди|ru]])
# [[Әл-Мөнбәр (газета)]]
# [[Әлдермеш]]
# [[Әлдермештән Әлмәндәр (спектакль)]]
# [[Әлкәй (Азнакай районы)]]
# [[Әлки (Буа районы)]]
# [[Әлки районы]]
# [[Әлки урман хуҗалыгы]]
# [[Әлмәт]]
# [[Әлмәт (Сарман районы)]]
# [[Әлмәт аучылык тыюлыгы]]
# [[Әлмәт картиналар галереясы]]
# [[Әлмәт машиналар төзү заводы]]
# [[Әлмәт медицина училищесы]]
# [[Әлмәт мөселман дини мәгърифәт үзәге]]
# [[Әлмәт музыка училищесы]]
# [[Әлмәт дәүләт муниципаль хезмәт институты|Әлмәт муниципаль институты]]
# [[Әлмәт нефть институты]]
# [[Әлмәт политехник техникумы]]
# [[Әлмәт районы]]
# [[Әлмәт дәүләт муниципаль хезмәт институты|Әлмәт сәүдә-икътисад техникумы]]
# [[Әлмәт татар драма театры]]
# [[Калейкино (Лесно-Калейкинское авыл җирлеге)|Әлмәт тимер юл станциясе посёлогы]] ([[:ru:Калейкино (Лесно-Калейкинское сельское поселение)|ru]])
# [[Әлмәт торба заводы|Әлмәт торбалар заводы]]
# [[Әлмәт урман хуҗалыгы]]
# [[Әлмәт физик культура техникумы]]
# [[Әлмәт эше]]
# [[Әлмәт-Бөгелмә сәнәгать төйнәлеше]]
# [[Алнас (предприятие)|Әлнас]]
# [[Әлфия Белостоцкая]]
# [[Әлшәй районы]]
# [[Әлши]]
# [[Әманәт (нәшрият)]]
# [[Әмәкәй]]
# [[Әминә Алимбәкова]]
# [[Әминә Бәхтизина]]
# [[Әмир Азнакаев]]
# [[Әмир Арысланов]]
# [[Әмир (бодай сорты)]]
# [[Әмир (Татарстан)]]
# [[Әнәк]]
# [[Әнәс Абдуллин]]
# [[Әнвәр Абдуллин]]
# [[Әнвәр Аҗиев]]
# [[Әнвәр Акчурин]] ([[:ru:Акчурин, Анвар Гафурович|ru]])
# [[Әнвәр Арасланов]]
# [[Әнвәр Ахунҗанов]]
# [[Әнвәр Әфләтунов]]
# [[Әнвәр Бакиров (1920)]]
# [[Әнвәр Баһаветдинов]]
# [[Әнвәр Бәширов]]
# [[Әнвәр Бәйбутов|Әнвәр Бейбутов]]
# [[Әнгам Атнабаев]]
# [[Әндереш]]
# [[Әнҗерә (елга)]]
# [[Әнисә Алиева]]
# [[Әнисә (җыр)]]
# [[Әрә (елга)]]
# [[Әрә (күл)]]
# [[Әрит Әхмәтов]]
# [[Әрмән бистәсе]]
# [[Әрмән колониясе]]
# [[Орнаш|Әрнәш]]
# [[Әртә районы]]
# [[Әсами көтеб]]
# [[Әсәй]]
# [[Әсәкәй районы]]
# [[Әсән (Татарстан)]]
# [[Әсән-Елга]]
# [[Әсән-Елга авылы мәчете|Әсән-Елга мәчете]]
# [[Әсгать Абсатаров]] (Әхмәт улы)
# [[Әсгать Айдар]]
# [[Әсгать Мохтар]]
# [[Әстерхан дәүләт татар драма театры (журнал)]]
# [[Әстерхан дәүләт татар драма театры]]
# [[Әстерхан өлкәсе]]
# [[Әстерхан татар театр студиясе]]
# [[Әстерхан татарлары]]
# [[Әстерхан ханлыгы]]
# [[Әстерхандагы беренче ир балалар гимназиясе]]
# [[Әсфәт Габдуллин]]
# [[Әсхәт Арсланов]]
# [[Әсхәт Әсәнов]]
# [[Әтәмби]]
# [[Әтәс]]
# [[Әтнә]]
# [[Әтнә елгасы]]
# [[Әтнә районы]]
# [[Әтрәкле]]
# [[Әтрәч комплексы]]
# [[Әт-Тилмиз (гәҗит)]]
# [[әт-Тиръякъ әл-Кәбир]]
# [[Әфган-Мөхәммәд солтан тәкиясе]] <small>([[:ru:Текие Афган-Мухаммед султана|ru]])</small>
# [[Әхәт Атнашев]]
# [[Әхәт Беляев]]
# [[Әхбар (газета)]]
# [[Ибн Хәҗәр әл-Гаскаләни|Әхмәд әш-Шәфигый]]
# [[Әхмәд Биҗан]] <small>([[:en:Ahmed Bican Yazıcıoğlu|en]])</small>
# [[Әхмәт хан|Әхмәд хан]]
# [[Әхмәд Хуҗа әс-Сараи]]
# [[Әхмәдбик]]
# [[Әхмәди]] <small>([[:ru:Ахмеди|ru]])</small>
# [[Әхмәдия]]
# [[Әхмәров–Юрлов–Хассель кометасы]] <small>([[:en:C/1939 H1 (Jurlof–Achmarof–Hassel)|en]])</small>
# [[Әхмәт Әхәди]]
# [[Әхмәт бине Рәфыйк әс-Сәмакый]]
# [[Әхмәт Алимбәков]]
# [[Әхмәт Бакыев]]
# [[Әхмәт Бикбулатов]]
# [[Әхмәт Гадел]]
# [[Әхмәт тимер юл разъезды поселогы]]
# [[Әхмәт электромеханика заводы]]
# [[Әхмәт (Аксубай районы)]]
# [[Әхмәт (Буа районы)]]
# [[Әхмәт (елга)]] <small>([[:d:Q32198087|d]])</small>
# [[Әхмәт (Зәй районы)]]
# [[Әхмәт (Минзәлә районы)]]
# [[Әхмәт (Норлат районы)]]
# [[Әхмәтвафа Бәхтияров]]
# [[Әхмәтгәрәй Әбдриев]]
# [[Әхмәтҗан Болгари]]
# [[Әхмәтҗан бине Габдерәхим әл-Болгари]], татар мәдәниятендә билгеле хаттат, күчерүче һәм дини-әдәби әсәрләр авторы (~1800-1848).
# [[Әхмәтҗан бине Әмирхан әл-Ушмавый]]
# [[Әхмәтзәки Сафиуллин|Әхмәтзәки бине Сафиулла әл-Алиш әл-Морасави]]
# [[Әхмәтрәшит Аширбеков]]
# [[Әхсән Баян]]
# [[Әхтәм Әминев]]
# [[Әхтәм Бәхтизин]]
# [[Әхтиял (Иж кушылдыгы)]]
# [[Әчет шәһәр округы]]
# [[Әшәлче битум чыганагы]]
# [[Әшнәк]]
# [[Әшрәф Әхмәтҗанов]]
# [[Әюп бине Исмәгыйль]]
== Б ==
# [[Баба]]
# [[Бабич (журнал)]]
# [[Бабурнамә]]
# [[Бавырсак]]
# [[Багай (Татарстан)]]
# [[Баганалы]]
# [[Баганино урман хуҗалыгы|Баганалы урман хуҗалыгы посёлогы]]
# [[Баграж (Әлмәт районы)]]
# [[Баграж (Зәй кушылдыгы)]]
# [[Баграж (Чишмә кушылдыгы)]]
# [[Баграж-Никольский]]
# [[Баграж аучылык тыюлыгы]]
# [[Багыш]]
# [[Бадягалар]]
# [[Баек]]
# [[Базар-Караболак районы]]
# [[Базарлы Матак]]
# [[Базаровка тимер юл разъезды бистәсе]]
# [[Базидиомицетлар]]
# [[Базяково]]
# [[Бай Бүләк|Байбүләк]]
# [[Байгол (Татарстан)]]
# [[Байданкино]]
# [[Байкал (Арча районы)]]
# [[Байкал (Биектау районы)]]
# [[Байкиннар]]
# [[Байкүл]]
# [[Байлангар]]
# [[Байлар (Әлмәт районы)]]
# [[Байлар (Ютазы районы)]]
# [[Баймәт]]
# [[Байморат бине Мөхәррәм әл-Мәңгәри]]
# [[Байморза (Татарстан)]]
# [[Байназар Әлминов]]
# [[Байрак (Зәй районы)]]
# [[Байраш]]
# [[Байтирәк (Балык Бистәсе районы)]]
# [[Байтирәк (Чистай районы)]]
# [[Байтуган]]
# [[Бай Чишмә|Байчишмә]]
# [[Бакалтай]]
# [[Бакалы (Әлмәт районы)]]
# [[Бакалы (Баулы районы)]]
# [[Бакалы (елга)]] <small>[[:d:Q32430111|d]]</small>
# [[Бакалы районы]]
# [[Бактачы]]
# [[Бакташ]]
# [[Бактериаль ашламалар]]
# [[Бактерияләр]]
# [[Баку эшчесе]]
# [[Бакча культуралары]]
# [[Бакчасарай]]
# [[Бакчасарай (Әлмәт районы)]]
# [[Бакчасарай (Кукмара районы)]]
# [[Бакчасарай (Минзәлә районы)]]
# [[Бакчасарай (Тукай районы)]]
# [[Бакчасарай (Югары Ослан районы)]]
# [[Бакшанды]]
# [[Бакши]]
# [[Бакый Габдуллов]]
# [[Бакыргани китабы]] [[:d:Q21034830|d]]
# [[Бакыр өчен көрәш (гәҗит)]]
# [[Бакырчы]]
# [[Бакырчы (Апас районы)]]
# [[Бакырчы (Тәтеш районы)]]
# [[Бакырчы (Яшел Үзән районы)]]
# [[Балаково районы]]
# [[Балалар дөньясы (журнал)]]
# [[Балан-Бүләк]]
# [[Баландыш]]
# [[Баланлы (Азнакай районы)]]
# [[Баланлы (елга)]]
# [[Баланлы (Мөслим районы)]]
# [[Баланово культурасы]]
# [[Балахна культурасы]]
# [[Балахчино]]
# [[Балдыкенә|Балды-Кенә]]
# [[Балезино районы]]
# [[Балет]]
# [[Баллада]]
# [[Баллы (Куак кушылдыгы)]]
# [[Балтай (бәйрәм)]]
# [[Балтай (Минзәлә районы)]]
# [[Балтай районы]]
# [[Балтамак]]
# [[Балтач]]
# [[Балтач (Азнакай районы)]]
# [[Балтач (Әгерҗе районы)]]
# [[Балтач (Кама Тамагы районы)]]
# [[Балтач районы (Башкортстан)]]
# [[Балтач районы (Татарстан)]]
# [[Балчыклы (Кама Тамагы районы)]]
# [[Балчыклы (Түбән Кама районы)]]
# [[Балыклы (Кукмара районы)]]
# [[Балыклы (Теләче районы)]]
# [[Балыклы Чүкәй]]
# [[Балымер]]
# [[Балымер комплексы]]
# [[Балым комплексы]]
# [[Балынгуз III авыллыгы]]
# [[Балынгуз шәһәрлеге]]
# [[Банк]]лар
# [[Банки-Сукаеш]]
# [[Банкрот (спектакль)]]
# [[Банкротлык]]
# [[Баптизм]]
# [[Бараба районы]]
# [[Барабыз]]
# [[Баракчин]] [[:d:Q4093441|d]]
# [[Bäräk xan|Баракъ хан]]
# [[Барбарис]]
# [[Барда районы]]
# [[Барый Әхтәмов|Бари Әхтәмов]]
# [[Барокко]]
# [[Барсал]]
# [[Барсиллар]]
# [[Барское]] күле
# [[Барское Енорускино]]
# [[Бартер]]
# [[Барын]]
# [[Баскак]]
# [[Баскан]]
# [[Баскарт]]
# [[Баскетбол]]
# [[«Баскет-холл» баскетбол спорт корылмасы|Баскетхолл]]
# [[Басма]]
# [[Бастырма]]
# [[Батбай|Батбаян]]
# [[Баткак]]
# [[Батрас]]
# [[Батый хан]]
# [[Батыр]]
# [[Батыр (Аксубай районы)]]
# [[Батыр (Бөгелмә районы)]]
# [[Батыр Баишев]]
# [[Батыр районы]]
# [[Батырша]]
# [[Батырша хаты]]
# [[Батырша хәрәкәте]]
# [[Баулы]]
# [[Баулы (елга)]]
# [[Баулы нефть чыганагы]]
# [[Баулы районы]]
# [[Баулы сериясе]]
# [[Баулы урман хуҗалыгы]]
# [[Баулынефть]]
# [[Бахта (Чистай районы)]]
# [[Баһави]]
# [[Баһавийә]]
# [[Бачман]] хан
# [[Бачман хәрәкәте]] (1237-1240)
# [[Баш Арбаш|Баш-Арбаш]]
# [[Башка чыгару]]
# [[Башкортстан китап нәшрияты|Башкнига]]
# [[Башкорт-мишәр гаскәре]]
# [[Башкорт-татар кузгалышлары]]
## [[Башкорт күтәрелеше (1681–1684)]]
## [[Башкорт күтәрелеше (1704–1711)]]
## [[Башкорт күтәрелешләре (1735 - 1740)]]
# [[Башкорт теле]]
# [[Башкортлар]]
# [[Башкортстан кооператоры (журнал)]]
# [[Башмагым (музыкаль комедия)]]
# [[Башмагым (җыр)]]
# [[Башмак]]
# [[Башмаковлар китап басу һәм китап сату ширкәте]]
# [[Башмакчәчәк]]
# [[Баян Әхмәров]]
# [[Баян белән Җик кузгалышы]] (1238-1244)
# [[Баян (Идел буе Болгары бәге)]]
# [[Бәдәвам]]
# [[Бәет]]
# [[Бәҗәнә]]
# [[Бәйдәнә]]
# [[Бәйрәкә]]
# [[Бәйрәкә (елга)]]
# [[Бәйрәкә разъезды|Бәйрәкә тимер юл разъезды посёлогы]]
# [[Бәйрәкә крәстияннәре кузгалышы]]
# [[Бәйрәкә мөселман тәрәкъкый пәрвәрләр җәмгыяте]]
# [[Бәйрәкәтамак]]
# [[Бәйрәкәтамак каберлеге]]
# [[Бәк]]
# [[Бәкәбез]]
# [[Бәкер Белоусов]]
# [[Бәкер (Бөгелмә районы)]]
# [[Бәкер (Лениногорск районы)]]
# [[Бәкер (санаторий)]]
# [[Бәкләрибәк|Бәкләр бәге]]
# [[Бәләбәй районы]]
# [[Бәләбәй свитасы]]
# [[Бәләнҗәр]]
# [[Бәлҗәмин]]
# [[Бәли (Татарстан)]]
# [[Бәрән (елга)]]
# [[Бәрәндәйләр]]
# [[Бәрәнҗәрләр]]
# [[Бәркә Фәкыйһ|Бәркә Факыйһ]]
# [[Бәркә хан]]
# [[Бәркәтә]]
# [[Бәрлегуҗа]]
# [[Бәрхет гөле]]
# [[Бәхетсез егет]]
# [[Бәхтиев йорты]]
# [[Бәхтияр]]
# [[Бәянелхак (басмаханә)]]
# [[Бәянелхак]] (газета)
# [[Спасск районы (Пинзә өлкәсе)|Беднодемьяновск районы]]
# [[Бедняк (гәҗит)]]
# [[Безнең байрак (гәҗит)]]
# [[Безнең тавыш (гәҗит)]]
# [[Безнең теләк (гәҗит)]]
# [[Безнең фикер (гәҗит)]]
# [[Безнең юл (гәҗит)]]
# [[Елан тарысы|Бекмания]]
# [[Белемнек (журнал)]]
# [[Белкино]]
# [[Белла Әхмәдуллина]]
# [[Бело-Безводный]]
# [[Беловка]]
# [[Белопахотный]]
# [[Беларусия|Белоруссия]]
# [[Белоус]]
# [[Беляев Пүчинкәсе]]
# [[Биләй районы|Беляев районы]]
# [[Беляково]]
# [[Белянкино]]
# [[Бембикслар|Бембикс]]
# [[Бемит]]
# [[Бентонитлар]]
# [[Березники]]
# [[Берек (оешма)]]
# [[Березовая Грива (Алексеевск районы)|Берёзовая Грива (Алексеевск районы)]]
# [[Березовая Грива (Түбән Кама районы)|Берёзовая Грива (Түбән Кама районы)]]
# [[Березовка (Алексеевск районы)|Берёзовка (Алексеевск районы)]]
# [[Березовка (Әлмәт районы)|Берёзовка (Әлмәт районы)]], авыл
# [[Березовка-2 (Әлмәт районы)|Берёзовка (Әлмәт районы)]], бистә
# [[Березовка (Биектау районы)|Берёзовка (Биектау районы)]]
# [[Березовка (Бөгелмә районы)|Берёзовка (Бөгелмә районы)]]
# [[Березовка (Лаеш районы)|Берёзовка (Лаеш районы)]]
# [[Березовка (Норлат районы)|Берёзовка (Нурлат районы)]]
# [[Березовка (Чистай районы)|Берёзовка (Чистай районы)]]
# [[Берёзовка минераль буяу рудалары чыганагы]]
# [[Берёзовка районы]]
# [[Березовски (Мамадыш районы)|Берёзовский (Мамадыш районы)]]
# [[Бертуган Агафуровлар]]
# [[Бигеш]]
# [[Бидәңге]]
# [[Биҗады]]
# [[Бизгәк үләне]]
# [[Бизнә (Идел кушылдыгы)]]
# [[Бизнә (Сыры кушылдыгы)]]
# [[Biznə krəstiənnəre quzğalışı|Бизнә крәстияннәре кузгалышы]]
# [[Бикбулат бәк]]
# [[Бикбулатовның Санкт-Петербургта касыйм татарларына ярдәм итү җәмгыяте]]
# [[Бирдебәк]]
# [[Бәрдибәк|Бирдебәк хан]]
# [[Бишбалта бистәсе]]
# [[Борис Абалонин]]
# [[Борис Аверьянов]]
# [[Борис Азизов]]
# [[Борис Аполлонов]]
# [[Борис Арбузов]]
# [[Борис Байгалиев]]
# [[Борис Барабанщиков]]
# [[Борһанетдин Ибраһим бине Йосыф әл-Болгари]] әл-Хәнәфи
# [[Бөркет]]
# [[Бруно Адлер]]
# [[Булат Алишев]]
# [[«Буржуаз милләтчеләрнең Совет хакимиятенә каршы оешмасы» эше]]
# [[Бурсык]]
# [[Бурсык (Актаныш районы)]]
# [[Бучирмә]]
== В ==
# [[Вагыйз Әбраров]] (Нургали улы, техник-технолог галим)
# [[Вадим Абызов]] Гадел улы (архитектор)
# [[Вадим Авилов]]
# [[Вадим Афанасьев (галим)]], Владимир улы
# [[Вадим Афанасьев (скрипкачы)]], Алексей улы
# [[Вадим Габдерәшитов]]
# [[Валентий Адамюк]]
# [[Валентин Андреев (1940)]]
# [[Валентин Анисимов]]
# [[Валентин Ахтонов]]
# [[Валентин Бажанов]]
# [[Валентин Беркутов]]
# [[Валерий Алатырев]]
# [[Валерий Алексеев]] ([[:ru:Алексеев, Валерий Павлович|ru]])
# [[Валерий Альбицкий]]
# [[Валерий Аляев]]
# [[Валерий Бебутов]]
# [[Валерий Белов (1947)]]
# [[Валерий Белоног]]
# [[Валерий Белопухов]]
# [[Васил Абдрахманов]]
# [[Василий Абрамов]] (Семён улы, химик)
# [[Василий Аверьянов]]
# [[Василий Аксёнов]]
# [[Василий Андреев-Бурлак]]
# [[Василий Афанасьев]]
# [[Василий Бажанов (тарихчы)]], Яков улы
# [[Василий Бартольд]]
# [[Василий Белашов]]
# [[Василий Бекасов]]
# [[Василий Белоусов]]
# [[Василий Берви]]
# [[Вәлиулла Алкаев-Чүпрәле]]
# [[Вәлиулла Бакиров йорты]]
# [[Вәли Апанаев]]
# [[Венер Азаматов]]
# [[Венера Абзалова]] (Галихан кызы)
# [[Венера Әминева]]
# [[Вениамин Әлбетков|Вениамин Альбетков]]
# [[Вениамин Бахарев]]
# [[Виктор Агафонов]]
# [[Виктор Аршинов]]
# [[Виктор Базотов]]
# [[Виктор Бальзамов]]
# [[Виктор Белоногов]]
# [[Виктор Береснев]]
# [[Вил Байбурин]]
# [[Вилора Авилова]]
# [[Вилҗан Әмербаев]] ([[:ru:Амербаев, Вильжан Мавлютинович|ru]])
# [[Вильям Барабанов]]
# [[Виталий Аверьянов]]
# [[Владимир Адоратский]]
# [[Владимир Акимов]]
# [[Владимир Альфонсов]] Алексеевич (химик)
# [[Владимир Анашкин]]
# [[Владимир Анохин]]
# [[Владимир Анфиногентов]]
# [[Владимир Апресов]]
# [[Владимир Астащенко]]
# [[Владимир Бадьянов]]
# [[Владимир Барабанов]]
# [[Владимир Баранов (1872)]]
# [[Владимир Баранов (1889)]]
# [[Владимир Батыр]]
# [[Владимир Бахметьев]]
# [[Владимир Башкиров]]
# [[Владимир Бәдретдинев|Владимир Бәдертдинов]]
# [[Владимир Белавин]]
# [[Владимир Белицкий]]
# [[Владимир Белокуров]]
# [[Владимир Беляев]]
# [[Владимир Бердников]]
# [[Владислав Ачалов]]
# [[Владимир Азин|Волдемар Азин]]
# [[Вячеслав Алемасов]]
# [[Вячеслав Андреев]]
# [[Вячеслав Аристов]]
# [[Вячеслав Аристовский]]
# [[Вячеслав Архиреев]]
# [[Вячеслав Башарин]]
== Г ==
# [[Габдерәшит Абдрахманов]]
# [[Габделәхәт Әхмәдиев]]
# [[Габделбари Баттал-Таймас|Габделбари Баттал]]
# [[Габделҗәббар бине Габдрахман әл-Орнашбаши]]
# [[Габделкәрим]] хан (Әстерхан ханлыгы идарәчесе)
# [[Габдел-Латыйф (Казан ханы)]]
# [[Габделлатыйф Алкин]]
# [[Габделлатыйф Байтирәкев|Габделлатыйф Байтирәков]]
# [[Габделмәңгыйм Әминов]]
# [[Габделрахман (Әстерхан ханы)]]
# [[Габделсаттар бине Сәгыйть әш-Шырдани]]
# [[Габделхәй Әхәтов]]
# [[Габделхак Әбдерәзәков]]
# [[Габделхак Бәдыйгов]]
# [[Габденнасыйр бине Рахманколый әл-Җәбәли]] дин эшлеклесе
# [[Габденур Габдуллин]]
# [[Габдерәшит Аитов]] ([[:ru:Аитов, Абдрашит|ru]])
# [[Габдрахман (Әлмәт районы)]]
# [[Габдрахман (Сарман районы)]]
# [[Габдрахман Әпсәләмов]]
# [[Габдрахман Баруди]]
# [[Габдулла Апанаев (1862)]]
# [[Габдулла Әсәдуллин]]
# [[Габдулла Әһлиуллин]] яки [[Габдулла Әгълиуллин]] Әһлиулла улы, хокук белгече
# [[Габдулла бине Башту]]
# [[Габдуллаһ хан]]
# [[Габор Балинт]]
# [[Гавриил Беляев]]
# [[Гаделша Абзанов]] (морза)
# [[Гаделша Агишев]] (Александр/Әгъзам улы)
# [[Гади антоновка (алма)]]
# [[Гади тиен]]
# [[Газиз Айдарский]]
# [[Газиз Әлмөхәммәтов]]
# [[Газиз Балтаев]]
# [[Газиз шәех]] хан
# [[Гайнан Әмири]]
# [[Гайнетдин Әхмәрев]]
# [[Гайфетдин Аскин]]
# [[Гакыйдә]]
# [[Гакыйль Ашмасов]]
# [[Гали Әбдерәзәков]]
# [[Гали Әкрам хан|Гали Әкрам]]
# [[Гали Байчугави]]
# [[Гали Гобәйдуллов]]
# [[Галикәй Нарыйк улы]] ([[:ru:Аликей Нарыков|ru]])
# [[Галимҗан Акчурин]]
# [[Галимҗан Ахунҗанов]]
# [[Галимҗан Баруди]]
# [[Галимҗан Баруди шәхси китапханәсе]]
# [[Галимулла Әсхәдуллин]]
# [[Галина Айдарова]]
# [[Галина Белозёрова]]
# [[Галләм Айсин]] ([[:ru:Айсин, Алям|ru]])
# [[Гамбәр чәчәге]]
# [[Гамил Афзал]]
# [[Гамил Әсхәдуллин]]
# [[Ганҗә Әхмәдиева]]
# [[Гарәп алынмалары]]
# [[Гарәп теле]]
# [[Гарәп язуы]]
# [[Гарәпшаһ хан]]
# [[Гарәп-хәзәр сугышлары]]
# [[Гариф Ахунов]]
# [[Гариф Әхмәдиев]] ([[:ru:Ахмадеев, Гариф Керимович|ru]])
# [[Гариф Бадәмшин]]
# [[Гаруз]]
# [[Гатаулла Баязитов]]
# [[Гафиятулла Арсланов]]
# [[Гашыйк Гөмәр]]
# [[Гаяз Акҗегетов]]
# [[Гаяз Баймурзин|Гаяз Байморзин]]
# [[Гаян Әмиров]]
# [[Гәрәй Баһманов]]
# [[Гәрәйша Әбүбәкеров]]
# [[Геннадий Алексеев (вет.фармаколог)]]
# [[Геннадий Аношин]]
# [[Геннадий Баранов]]
# [[Геннади Баштанюк|Геннадий Баштанюк]]
# [[Георгий Афанасьев (технолог)]], Захар улы (1906-1965)
# [[Георгий Басос]]
# [[Георгий Басыйров]]
# [[Георгий Белявский]]
# [[Герман Базаревич]]
# [[Герман Бакулин]]
# [[Герш Берим]]
# [[Гесиод Әминов]]
# [[Гинекология]] ([[:ru:Гинекология|ru]])
# [[Гобәй Баймөхәмәтов|Гобәй Баймөхәммәдев]]
# [[Гомәр Гаипов|Гомәр Аипов]]
# [[Гомәр Байчурин]]
# [[Гомәр Бәширов]]
# [[Госман Галиев|Госман Алиев]]
# [[Госман Арсланов]]
# [[Госман Әхмәтҗанов]]
# [[Госман Бакиров]]
# [[Гөлнар Балтанова]]
# [[Гөлчәчәк Әдһәмова]]
# [[Гөлшат Бардина]]
# [[Григорий Абызов]]
# [[Григорий Ардаров]]
# [[Григорий Баткис]]
# [[Груздев клиникасы]] һәм [[Груздев клиникасы бинасы (Казан)|аның бинасы]]
# [[Гурий әлифбасы]]
# [[Гүзәл Әминова]]
# [[Гыйбадулла Алпаров]]
# [[Гыйлемдар Баембәтов]]
# [[Гыйльми Баһаветдинов]]
# [[Гыйльми Үзәк]]
# [[Гыйльфан Батыршин]]
== Д ==
# [[Давид Аитов]] ([[:ru:Аитов, Давид Александрович|ru]])
# [[Дала лачыны]]
# [[Дамир Әбҗәлилов]] Фәрид улы
# [[Дамир Әхмәтов]]
# [[Дания Әхмәтова]]
# [[Дару аураны]]
# [[Даруханә]]
# [[Дәрҗия Аппакова]]
# [[Диләрә Бәширова]]
# [[Динама Акбердина]]
# [[Дмитрий Авров]]
# [[Дмитрий Автократов]]
# [[Дмитрий Айналов]] ([[:ru:Айналов, Дмитрий Власьевич|ru]])
# [[Дмитрий Артамонов]]
# [[Дмитрий Архипов]]
# [[Дмитрий Белихов]]
# [[Дмитрий Беляев (1846)]]
# [[Доржи Банзаров]]
== Е ==
# [[Евгений Аксёнов (геолог)]]
# [[Евгений Ахмадуллин]] ([[:ru:Ахмадулин, Евгений Валерьевич|ru]])
# [[Евгений Бариев]]
# [[Евгений Батенчук]]
# [[Евгений Белов (техник)]]
# [[Евгений Бердников]]
# [[Евдокия Багаева]]
# [[Елена Алексеева (киновед)]]
# [[Евмений Аристов]]
# [[Елга бассейны]]
# [[Елена Арсентьева]]
# [[Елена Бахмутова]]
# [[Елизавета Белогорская]]
# [[Емилиан Адамюк]]
== Ё ==
== Ж ==
== Җ ==
# [[Җәвад Алмаз]]
# [[Җамиг мәчете (Яр Чаллы)]]
# [[Җәлил Бәйбулатов|Җәлил Байбулатов]]
# [[Җәмилә Әсфәндиярова]]
# [[Җанбәк Әхмәрев|Җанбәк Әхмәров]]
# [[Җәүдәт Айдаров]]
# [[Җәүдәт Әхмәтҗанов]], Касыйм улы (1939-2021), предприятие җитәкчесе
# [[Җиһангир Абызгилдин]]
# [[Җиһангир Алкин]]
# [[Җиһангир Байбурин]]
== З ==
# [[Закир Әсфәндияров]]
# [[Закир Батраев]]
# [[Зариф Алимов]]
# [[Зариф Бәшири]]
# [[Заур Бәширов]]
# [[Заһирә Байчурина]]
# [[Заһретдин Бабур]]
# [[Зәйнәп Бәширова]]
# [[Зәйнетдин Әхмәтҗанов]]
# [[Зәйтүнә Әхтәмова]]
# [[Зәки Алимов]]
# [[Зәки Баязитский]]
# [[Зинаида Абрамова]] (Иван кызы, биохимик)
# [[Зинаида Афанасьева]]
# [[Зиннәтулла Билалетдинов]]
# [[Зирәк Бикмөхәммәтева|Зирәк Бикмөхәммәтова]]
# [[Зифа Басыйрова]]
# [[Зөләйха Әхмәтова]]
# [[Зөлфә Әминова]]
# [[Зөфәр Абдуллин (урманчы)]]
# [[Зөфәр Бәширов]]
# [[Зөһрә Акчурина]]
# [[Зөһрә Баембәтова]]
# [[Зөһрә Байрашева]]
# [[Зыятдин Арысланов]]
== И ==
# [[Ибнеәмин Әхтәмов]]
# [[Ибраһим Абдуллин]]
# [[Ибраһим Әмирханов]]
# [[Ибраһим Әхмәров]]
# [[Ибраһим Әхтәмов]]
# [[Ибраһим Башмаков]]
# [[Ибраһим Беркутов|Ибраһим Бөркетов]]
# [[Иван Алафузов]]
# [[Иван Александров]]
# [[Иван Бабст]]
# [[Иван Бахтин]]
# [[Иван Башилов]]
# [[Иван Башкиров (1900)]]
# [[Иван Башкиров (1926)]]
# [[Игорь Адо]]
# [[Игорь Аксёнов]]
# [[Игорь Алексеев (мәдәният эшлеклесе)]]
# [[Игорь Антипин]]
# [[Игорь Арлеевский]]
# [[Игорь Баскин]]
# [[Игорь Башмаков]]
# [[Игорь Белькович]]
# [[Идрис Абдрахманов]]
# [[Илгиз Абдуллин]]
# [[Илгизәр Әхмәтов]]
# [[Илдар Абдуллин]]
# [[Илдар Абдуллин (технолог)]] Гариф улы
# [[Илдар Абдуллин (физико-химик)]] Шәүкәт улы
# [[Илдар Аблаев]] (Мансур улы, иктисадчы)
# [[Илдар Әхмәдиев]]
# [[Илдар Әхсәнов]]
# [[Илдар Әхтәмов]]
# [[Илдар Әһлуллин]]
# [[Илдар Бәдриев]]
# [[Илдар Батыршин]]
# [[Илдус Ахунҗанов]]
# [[Илдус Әсәдуллин]]
# [[Илдус Хәниф улы Әхмәтҗанов|Илдус Әхмәтҗанов]], Хәниф улы
# [[Илида Бәширова]]
# [[Илизә Әхмәтшина]]
# [[Илмәт (Алабуга районы)]]
# [[Илнур Абдуллин]] Габдулла улы
# [[Илтазар Алиев]] ([[:ru:|ru]])
# [[Илүсә Бәдриева]]
# [[Илфак Абдуллин]]
# [[Илшат Әминов]]
# [[Илшат Бакиров]]
# [[Илья Андреев]]
# [[Илья Бердников]]
# [[Илья Березин]]
# [[Ильяс Алкин]]
# [[Ильяс Әүхәдиев]]
# [[Ильяс Әхмәтгалиев]]
# [[Илсөя Андрушко]]
# [[Индира Бакирова]]
# [[Иосафат Барбаро]]
# [[Иосиф Адамов]]
# [[Ираида Бажина]]
# [[Ираклий Боратынский]]
# [[Ирек Акишев]]
# [[Ирек Әүхәдиев]]
# [[Ирек Батыршин]]
# [[Ирек Баһманов]]
# [[Ирина Аверко-Антонович]]
# [[Ирина Алимова]] ([[:ru:Алимова, Ирина Каримовна|ru]])
# [[Ирина Әйнетдинова]]
# [[Ирина Алатырцева]]
# [[Исаак Алуф]] ([[:ru:Алуф, Исаак Самуилович|ru]])
# [[Исемсез күл (Азнакай районы)]]
# [[Исемсез күл (Спас районы)]]
# [[Искәндәр Абдуллин (1935)]]
# [[Искәндәр Байбиков]]
# [[Искәндәр Батыршин]]
# [[Ислам Әхмәтҗанов]]
# [[Ислам Беляев]]
# [[Исмәгыйль Аитов]]
# [[Исмәгыйль Александрович]]
# [[Исмәгыйль Әхмәдуллин]]
# [[Исмәгыйль Габдрәфыйков]]
# [[Исхак Әлмәшев]]
# [[Исхак Әхмәров]]
# [[Исхак Әхмәтов]]
== Й ==
# [[Йосыф Акчура]]
# [[Йосыф Әҗимов]] Исмәгыйль улы
# [[Йосыф Байгилдин]]
# [[Йосыф Баласагуни]]
== К ==
# [[Марҗа алкасы|Кабар агачы]]
# [[Кадыйр Габдрахманов]]
# [[Каен]]
# [[Каенлык (Биектау районы)]]
# [[Каенлык (санаторий)]]
# [[Казан адмираллыгы]]
# [[Казан университетының анатомия театры бинасы (Казан)]]
# [[Казанда Бельгиянең атлы тимер юллар аноним җәмгыяте]]
# [[Камил Азиев]] ([[:ru:Азиев, Камиль Галиевич|ru]])
# [[Камил Азизов]]
# [[Камил Әбләзов]]
# [[Камил Әминов]]
# [[Камил Бәхтияров]]
# [[Камил Бикәшев]]
# [[Кара миләш]]
# [[Карл Арнштейн]]
# [[Карл Вилһелм Барду|Карл Вильгелм Барду]]
# [[Касыйм Әхмиров|Касыйм Әхмәров]]
# [[Каюм Байбуров]]
# [[Кәбир Бәкер]]
# [[Кәлимулла Әхмәдишин]]
# [[Кәрам Әхмәтҗанов]]
# [[Кәрим Әмири]]
# [[Кәфил Әмиров]]
# [[Кәшфи Басыйров]]
# [[Кәшшаф Әмиров]]
# [[Кеазыйм Баязитов]]
# [[Келәр]]
# [[Киамил Аширов]]
# [[Кирилл Аристов]]
# [[Константин Архангельский]]
# [[Константин Афендулов]] ([[:ru:Афендулов, Константин Пантелеймонович|ru]])
# [[Константин Базилевич]]
# [[Константин Балакин]]
# [[Кузьма Афанасьев]]
# [[Күбәләкләр]]
# [[Кыям Абрамов]]
== Л ==
# [[Лариса Астахова]]
# [[Лариса Башкирова]]
# [[Лариса Баянова]]
# [[Ләбиб Айтуганов]]
# [[Ләйлә Габдрахманова]] (Әсхәт кызы)
# [[Ләйлә Абдрахманова]] (Габдулла кызы, химик-технолог)
# [[Ләйлә Алимова]]
# [[Ләйлә Байтирәкева|Ләйлә Байтирәкова]]
# [[Ләйсән Абдулхакова]] (Равил кызы, тел белгече)
# [[Ләкләк кошлар]]
# [[Лев Аболин]] (Михаил улы, психолог)
# [[Лев Багал]]
# [[Лев Безбородов]]
# [[Лев Берг]]
# [[Леонид Аксентьев]]
# [[Леонид Алдошин]]
# [[Леонид Аполлонов]]
# [[Леонид Арсланов]]
# [[Леонид Арсланов (тренер)]]
# [[Леонид Бабушкин]]
# [[Лидия Аверьянова]]
# [[Лидия Анчикова]]
# [[Лидия Әхмәтова]]
# [[Лилия Әмирова]]
# [[Линар Әминов]]
# [[Линар Әхмәтов]]
# [[Лия Әмирова]] Нурмөхәмәт кызы
# [[Локман Аитов]]
# [[Луиза Батыр-Болгари]]
# [[Луиза Бәйрәмова]]
# [[Любовь Агеева]] Владимир кызы
# [[Людмила Абуталипова]] Николай кызы, химик-технолог
# [[Людмила Аверко-Антонович]]
# [[Людмила Ачкасова]]
# [[Людмила Әүхәдеева]]
# [[Людмила Әхмәтова]]
# [[Люция Әхмәдуллина]]
== М ==
# [[Мансур Абдрахманов]]
# [[Мансур Абдуллин]]
# [[Мансур Аблаев]]
# [[Мансур Вахитев|Мансур Бахитов]]
# [[Марат Арсланов]]
# [[Марат Әмиров]]
# [[Марат Әмирханов]]
# [[Марат Әхмәтҗанов]]
# [[Марат Әхмәтов (1937)]], Гакыйф улы, скрипкачы, педагог
# [[Марат Әхмәтов (1954)]], Готыф улы, дәүләт-сәясәт эшлеклесе
# [[Марат Бариев]]
# [[Марат Бәшәров]]
# [[Маргарита Беляева]]
# [[Марина Абросимова]] Юрий кызы, педиатр
# [[Мария Алейникова]]
# [[Марс Алиев]]
# [[Марс Әмиров]]
# [[Марсель Әгълиуллин]] (яки Әһлиуллин) Мотыйгулла улы, генерал-майор
# [[Марсель Әхмәтҗанов]]
# [[Марсель Бакиров]]
# [[Марсил Әхмәдиев]]
# [[Мартин Бартелс|Мартин Бартельс]]
# [[Математик анализ]]
# [[Маһинур Авазбакиева]]
# [[Мәҗит Әлмөхәммәтов]]
# [[Мәкә үләне|Мәкә]] (үсемлек)
# [[Мәннаф Айтуганов]]
# [[Мәнаф Аубәкеров|Мәннаф Әбүбәкеров]]
# [[Мәрьям Арсланова]]
# [[Мәрьям Әхиярова]], Җәләл кызы, педагог
# [[Мәрьям Байгилдиева]]
# [[Мәсәбих Ахунов]]
# [[Мәхбүбә Алкаева-Чүпрәле]]
# [[Мәхбүбҗамал Акчурина]]
# [[Мәхмүт Аипов]]
# [[Мәхмүт Актуганов]]
# [[Мәхмүт Алмаев]]
# [[Мәхмүт Әхмәтҗанов]]
# [[Мәхмүт Әхмәтов]]
# [[Мәхмүт Габдрахманов]]
# [[Мәүлетҗан Абдуллин]]
# [[Дөя сеңере|Мәче борчагы]]
# [[Меланья Анисимов]]
# [[Мидхәт Габдуллин]]
# [[Милий Балакирев]]
# [[«Милләтчеләрнең Совет хакимиятенә каршы оешмасы» эше]]
# [[Миндияр Бикчурин]]
# [[Минереис Баһманов]]
# [[Минзакир Әпсәләмов]]
# [[Минзаһит Баһаветдинов]]
# [[Миннеәхмәт Әүхәдиев|Минрәхмәт Әүхәдиев]]
# [[Миннехан Әхмәтҗанов]]
# [[Миңлебай Әҗмәтов]]
# [[Миңнегәрәй Әхмәтшин|Миңлегәрәй Әхмәтшин]]
# [[Миңнулла Бәдретдинов]]
# [[Миргарифан Азизов]]
# [[Мирзаҗан Байкиев]]
# [[Мирзаян Баһавов|Мирзаян Баһауов]]
# [[Мирсалих Бикчурин]]
# [[Мирсәет Ардуанов]]
# [[Мирсәй Әмир]]
# [[Мифтах Әпсәләмов]]
# [[Мифтахетдин Акмулла]]
# [[Михаил Алаев]]
# [[Михаил Алтыкис]]
# [[Михаил Андреев (1896)]], Пётр улы
# [[Михаил Артамонов]]
# [[Михаил Арш]]
# [[Михаил Астангов]]
# [[Михаил Ахматов]]
# [[Михаил Барашов]]
# [[Михаил Батуров]]
# [[Михаил Белдер|Михаил Бельдер]]
# [[Михрали Алиев]]
# [[Моисей Аксянцев]]
# [[Мортаза Әҗимов]]
# [[Мортаза Габдуллин]]
# [[Мостафа Александрович]]
# [[Мотыйк Әхмәдуллин]]
# [[Мохтар Алиев]] ([[:ru:Алиев, Мухтар Алиевич|ru]])
# [[Мөбарәк Батталов]]
# [[Мөгалләм Бердиев]]
# [[Мөдәррис Әгъләмов]]
# [[Мөнир Агишев]]
# [[Мөнир Әһлиуллин]]
# [[Мөслим Абдуллин]]
# [[Мөхәммәд Әфган солтан тәкиясе]]
# [[Мөхәммәт Әблиев]]
# [[Мөхәммәт Арсланов]]
# [[Мөхәммәт Әхмәтгалиев]]
# [[Мөхәммәтгали Арсланов]]
# [[Мөхәммәтҗан Аитов]]
# [[Мөхәммәтзариф Әмирханов]]
# [[Мөхәммәтсафа Баязитов]]
# [[Мөхлисә Бакыева]]
# [[Мунча]]
# [[Муса Акъегетзадә]]
# [[Муса Алиев]] ({{lang-ru|Муса Улеев}}) — [[:Төркем:Пугачёв күтәрелеше|Пугачёв күтәрелеше]] катнашучысы
== Н ==
# [[Нугайбәк Әсәнов|Нагайбәк Әсәнов]]
# [[Надежда Акҗегетова]] ([[:ru:Акжигитова, Надежда Ибрагимовна|ru]]
# [[Надежда Амфитеатрова]]
# [[Надир Әлмиев]]
# [[Надия Бакыева]]
# [[Назиф Бәхтизин]]
# [[Наил Ахунов]]
# [[Наил Әбүбәкерев]] Кадыйр улы, химик
# [[Наил Әдһәмов]]
# [[Наил Әкрәмов]]
# [[Наил Әмиров]]
# [[Наил Әмиров]] Баһави улы, терапевт
# [[Наил Әхмәтов]], Сибгат улы, химик (1926-2006)
# [[Наил Әхмәтов (1954)]], Җиһангир улы, геолог
# [[Наил Әюпов]]
# [[Наил Байбурин]]
# [[Наил Бакиров]]
# [[Наил Баһаветдинев]]
# [[Наил Бәхтияров]]
# [[Наилә Әмирханова]]
# [[Наилә Бажирова]]
# [[Наилә Баһаветдинова]]
# [[Нәгыймә Балтачиева|Наймә Балтачиева]]
# [[Нариман Аитов]]
# [[Наталия Андрамонова]]
# [[Наталья Башкирцева]]
# [[Натан Басин]]
# [[Нәгыйм Әгъләмов]]
# [[Нәгыйм Әһлиуллов]] Хәлил улы, химик
# [[Нәҗип Асанбаев]]
# [[Нәкый Батыршин]]
# [[Нәүфәл Адылов]]
# [[Нәфис Афзалетдинов]], Әбелгата улы
# [[Нәфыйга Арапова]]
# [[Нигъмәтулла Габдуллин]]
# [[Николай Абрамов]] (Александр улы, терапевт)
# [[Николай Агафонов (1842)]]
# [[Николай Алешков]]
# [[Николай Алтынов]]
# [[Николай Алфёров (1777)]] Фёдор улы ([[:ru:Алфёров, Николай Фёдорович|ru]])
# [[Николай Андреев (1946)]], Кузьма улы
# [[Николай Андреевский]]
# [[Николай Антипов]]
# [[Николай Аржанов]]
# [[Николай Аристов (1834)]]
# [[Николай Артамонов]]
# [[Николай Арцыбашев]]
# [[Николай Астахов]]
# [[Николай Ашмарин]]
# [[Николай Баженов (1804)]]
# [[Николай Балакирев]]
# [[Николай Баныкин]]
# [[Николай Барышев (1898)]]
# [[Николай Барышев (физик)]], Сергей улы
# [[Николай Баскаков]]
# [[Николай Бауман]]
# [[Николай Бекетов]]
# [[Николай Белелюбский]]
# [[Николай Белоклоков]]
# [[Николай Белькович]]
# [[Николай Беляев (1842)]]
# [[Николай Беляев (1937)]]
# [[Николай Березин]]
# [[Нил Алкин]]
# [[Нилүфәр Асанова]]
# [[Нилс Әхтәмов|Нильс Әхтәмов]]
# [[Нияз Акмал]]
# [[Нияз Әхмәров]]
# [[Ниятбакый Әтнәмәтов|Ниятбакый Атнометов]]
# [[Ногман Габделкәримов]]
# [[Нур Әхмәдиев]]
# [[Нур Баян]]
# [[Нургали Бариев]]
# [[Нури Алиев]]
# [[Нури Арсланов]]
# [[Нурмөхәммәт Алимов]]
# [[Нурулла Абдулин]]
== О ==
# [[Олег Аникеенок]]
# [[Олег Антонов (1932)]], Михаил улы
# [[Олег Белькович]]
# [[Ольга Александрова-Гейнс]]
# [[Осия Берим]]
# [[Госман Әхмәтович (1899)|Осман Ахматович]]
# [[Отто Бадер]]
== Ө ==
# [[Өч төсле миләүшә]]
# [[Өммегөлсем Ардаширова]]
== П ==
# [[Павал Абрамов]]
# [[Павел Аксёнов]]
# [[Павел Аникин (1827)]]
# [[Павел Әхмәров]], Николай улы (туганда Сәхибгәрәй, 1862-1900)
# [[Павел Беньков]]
# [[Патологик анатомия]]
# [[Песи борчагы]] ([[:ru:Алтей|ru]])
## [[Шифалы мәче борчагы]]
# [[Пётр Алабин]] ([[:ru:Алабин, Пётр Владимирович|ru]])
# [[Пётр Алимов]]
# [[Пётр Алкеев]]
# [[Пётр Апраксин]]
# [[Пётр Аргутинский-Долгоруков]]
# [[Пётр Артемьев]]
# [[Пётр Архангельский]]
# [[Петр Байбарышев|Пётр Байбарышев]]
# [[Петр Баландин|Пётр Баландин]]
# [[Петр Беневоленский|Пётр Беневоленский]]
# [[Порфирий Афанасьев]]
== Р ==
# [[Рабит Батулла]]
# [[Равил Абдрахманов]]
# [[Равил Агишев]]
# [[Равил Алтынбаев]]
# [[Равил Әдһәмов]]
# [[Равил Әмирхан]]
# [[Равил Балтанов]]
# [[Равил Батыров]]
# [[Равия Абдуллина]]
# [[Радик Әфләтунов]] Әбүзәр улы
# [[Радик Бариев (1961)]]
# [[Радик Бәширов (1935)]]
# [[Разак Әбүзәров]] Абдрахман улы, педагог
# [[Раил Әбраров]] Нургали улы (генерал-майор)
# [[Раиф Бакиров]]
# [[Рамзес Габдрәшитов]] (Тәлгать улы)
# [[Рамил Абдершин]]
# [[Рамил Бәхтизин]]
# [[Расих Әхмәтвәлиев]]
# [[Рауза Аршинова]]
# [[Рауза Бакыева]]
# [[Рафаил Аширов]]
# [[Рафаил Әмиров]]
# [[Рафаил Баһаветдинов|Рафаэль Баһаветдинов]]
# [[Рафаэль Агафонов]]
# [[Рафаэль Әбүзәров]] Хаҗи улы
# [[Рафаэль Билалов|Рафаэль Белялов]]
# [[Рафил Габделмәҗитов]] (Гыйниятулла улы, нефтьче)
# [[Рашат Әмирханов]]
# [[Рәдиф Бәширов]]
# [[Рәзилә Әсрутдинова]]
# [[Рәзим Әхмәдуллин]]
# [[Рәис Әбҗәлимов]] (Шакир улы)
# [[Рәис Беляев]]
# [[Рәисә Габдрахманова]]
# [[Рәиф Әмиров]]
# [[Рәйсә Әхмәтьянова]]
# [[Рәкыйп Әбүсев]] Әхмәт улы, математик
# [[Рәмис Габдрәшитов]]
# [[Рәсим Абдрахманов]]
# [[Рәсим Акчурин]]
# [[Рәсим Әмиров]]
# [[Рәфгать Алтынбаев]]
# [[Рәхмәтулла Әмирханов]]
# [[Рәшид Әһлиуллов]]
# [[Рәшит Абашев (1951)]]
# [[Рәшит Абдуллин]]
# [[Рәшит Азизов]]
# [[Рәшит Алимов]]
# [[Рәшит Алтынбаев]]
# [[Рәшит Апаков]]
# [[Рәшит Әҗимев]]
# [[Рәшит Әхмәров]]
# [[Рәшит Әхмәров]], Хәмзә улы (1939-1996), елга флоты эшлеклесе
# [[Рәшит Әхмәров (биолог)]], Насыйп улы
# [[Рәшит Әхмәтҗанов]]
# [[Рәшит Әхмәтов]]
# [[Рәшит Бәшәр]]
# [[Рәүф Әбләзев]]
# [[Резеда Әхиярова]]
# [[Рем Абзалов]]
# [[Ринат Аюкаев|Ренат Аюкаев]]
# [[Ренат Әкбәров]]
# [[Рельефның антропоген формалары]]
# [[Риза Бариев]]
# [[Ризван Ибраһимов]]
# [[Ринат Абдрахманов]]
# [[Ринат Абзалов]] (Абзал улы)
# [[Ринат Акчурин]]
# [[Ринат Әсәдуллин]]
# [[Ринат Әхмәтҗанов]]
# [[Ренат Әюпов|Ринат Әюпов]]
# [[Ринат Бариев]]
# [[Риф Акбашев]]
# [[Рифат Әбүлханов]] Назыйм улы, балет артисты
# [[Рифгать Әбдиев]]
# [[Рифкать Әхмәдиев]]
# [[Рифгать Әхмәтьянов|Рифкать Әхмәтьянов]]
# [[Рифкать Баһаветдинев|Рифкат Баһаутдинов]]
# [[Рифхәт Арсланов]]
# [[Ришат Абдуллин]]
# [[Роберт Әбүлмәмбәтов]] Шарифҗан улы, актёр
# [[Роберт Әхмәтҗанов]]
# [[Роза Әминова]]
# [[Роза Әхмәдиева]]
# [[Роза Әхтәмова]]
# [[Роза Әюпова]]
# [[Роза Бакиева|Роза Бакыева]]
# [[Рөстәм Абдуллаев]]
# [[Рөстәм Абделхаков]]
# [[Рөстәм Абызов]]
# [[Рөстәм Абязов]]
# [[Рөстәм Акалаев]]
# [[Рөстәм Әмиров]]
# [[Рөстәм Әсфәндияров]]
# [[Рөстәм Әхмәтов]], Фәһим улы (1950), биеклеккә сикерүче
# [[Рөстәм Әхмәтов (икътисадчы)]], Рәфгать улы
# [[Рөстәм Бакиров]]
# [[Рөстәм Башкуров]]
# [[Рөстәм Бәхтиозин|Рөстәм Бахтиозин]]
# [[Рөстәм Баязитев|Рөстәм Баязитов]]
# [[Рөстәм Бәйкиев]]
# [[Рубин Абдуллин]]
# [[Рузалин Бакиев|Рузалин Бакыев]]
# [[Рус Алаты]]
== С ==
# [[Сабир Алимов]]
# [[Сабир Әхтәмов]]
# [[Сабир Бәхтияров]]
# [[Сабир Өметбаев]]
# [[Савелий Бергольц]]
# [[Садри Ахун]]
# [[Садыйк Әбелханов]]
# [[Садыйк Әхтәмов (1877)]]
# [[Садия Биглова|Садыя Беглова]]
# [[Сазанак]]
# [[Салих Баттал]]
# [[Салих Батыев]]
# [[Самат Әхтәмов]]
# [[Сания Бәхтиярова]]
# [[Саре Абдуллина]]
# [[Сафиулла Габдуллин]]
# [[Сәвия Әмирова]]
# [[Сәгыйть Агиш]]
# [[Сәетгәрәй Алкин]]
# [[Сәйяр Айдаров]]
# [[Сәлах Атнагулов]]
# [[Сәләм Алишев]]
# [[Сәлим Айткулов]]
# [[Сәлимә Абдрахманова]] (Салават кызы)
# [[Сәлимҗан Баруди]]
# [[Сәлимхан Әхмәтханов]]
# [[Сәрвәр Әдһәмова]]
# [[Сәхабә]]
# [[Светлана Батыршина]]
# [[Семён Альтшулер]]
# [[Семен Баратаев|Семён Баратаев]]
# [[Сергей Абруков]] Андрей улы, физик
# [[Сергей Абуладзе]]
# [[Сергей Аксаков]]
# [[Сергей Алексеев (хирург)]]
# [[Сергей Анаников]]
# [[Сергей Андроненко]]
# [[Сергей Афонский]]
# [[Сергей Бахрушин]]
# [[Ситдыйк Айдаров]]
# [[«Совет хакимиятенә каршы оешкан төркем» эше]]
# [[Соломон Арановский]]
# [[Солтанморат Акбиев]]
# [[София Березина]]
# [[Софья Бабкина]]
# [[Сөзәклекләр асимметриясе]]
# [[Сөләйман Бакырганый|Сөләйман Бакыргани]]
# [[Сөләйман Габдрәшитов]]
# [[Станислав Андреев]]
# [[Степан Бендиков]]
# [[Сүсәнәк]]
# [[Сыза]]
== Т ==
# [[Тавык чәчәге]]
# [[Тадеуш Банахевич]]
# [[Тамерлан Беляк]]
# [[Татар Аксуы]]
# [[Татар дәүләт җыр һәм бию ансамбле]]
# [[Татарлар апологиясе]]
# [[Татарстан архитектурасы]]
# [[Татарстан дәүләт фольклор музыкасы ансамбле]]
# [[Татарстан Республикасы Арбитраж суды]]
# [[Татарстан халыклары Ассамблеясе|Татарстан Республикасы халыклары ассамблеясе]]
# [[Татарстан Республикасының археологик картасы]]
# [[Татарстанда атом-төш корылмаларына каршылар җәмгыяте]]
# [[Татьяна Аникина]]
# [[Татьяна Багаева]]
# [[Таһир Айзатуллов]]
# [[Таһир Әхмәтов]]
# [[Таһир Балтачиев]]
# [[Тәлгать Әхмәтов]]
# [[Тәрҗемәи хәл]]
# [[Тәүфикъ Әйди]]
# [[Татарстан Республикасы Фәннәр академиясе]]
# [[Тиенсыманнар]]
# [[Тилебәрән]]
# [[Тимерхан Әхмәтов]]
# [[Тимофей Башкирев]]
# [[Тимофей Белов]]
# [[Тимур Акулов]]
# [[Топографик анатомия]]
# [[Торнабаш]] ([[:ru:Аистник|ru]])
## [[Гади көтүче энәсе|Гади торнабашы]] ([[:ru:Аистник обыкновенный|ru]])
## [[Татар торнабашы]] ([[:ru:Аистник татарский|ru]])
# [[Төмән өлкәсе татарлары ассоциациясе]]
# [[Төпсез күл]]
# [[Төрки-татар актлары]]
# [[Тешсез әкәм-төкәмнәр]]
== У ==
# [[Ульрих Авранек]]
# [[Гомәр Биләлев|Умәр Билалов]]
# [[Урта Идел һәм Урал буе татар халкы сөйләшләре атласы]]
# [[Усман Абдуллов]]
# [[Усман Әлмиев]]
== Ү ==
# [[Үзбәк Алпаров]]
# [[Үзбәк Әхмәров]]
# [[Үзбәк Байчура]]
# [[Үсемлекләрдә бактериаль авырулар]]
== Ф ==
# [[Фазыл Әмиров]]
# [[Фазылҗан Әхмәлетдинов]]
# [[Фаил Әхмәдиев]]
# [[Факил Әһлиуллин]]
# [[Фасил Әхмәтов]]
# [[Фатих Әмирхан]]
# [[Фатыйх Бәхтиев|Фатих Бәхтиев]]
# [[Фатиха Аитова]]
# [[Фатиха Аитова мәктәбе]]
# [[Фатиха Әбүзева]] Фәттах кызы, техника-технология белгече
# [[Фатыйма Әфләтунова]]
# [[Фәез Бәдриев]]
# [[Фәйзрахман Бәгишев|Фәйзерахман Бегишев]]
# [[Фәйзрахман Әминов]]
# [[Фәйзулла Әһлетдинов]]
# [[Фәнзаман Баттал]]
# [[Фәрид Бәширов]]
# [[Фәридә Алимова]]
# [[Фәридеддин Гаттар]]
# [[Фәрит Аблаев]]
# [[Фәрит Аганин]]
# [[Фәрит Айзәтов]]
# [[Фәрит Акчурин]]
# [[Фәрит Әбдерәзәков]]
# [[Фәрит Әүхәдиев]]
# [[Фәрит Әхмәтханов]]
# [[Фәрит Баһаветдинов]]
# [[Фәрит Бәдретдинев|Фәрит Бәдретдинов]]
# [[Фәрит Бәйрәмов]]
# [[Фәрит Бәхтиозин]]
# [[Фәрит Бәшир]]ов
# [[Фәрит Габдрәхим]]
# [[Фәрхи Әхмәтов]]
# [[Фәтхерахман Әхмәдиев]]
# [[Фәүзи Байбурин]]
# [[Фәүзия Бәйрәмова]]
# [[Фәхрази Әхмәтвәлиев]]
# [[Фәхрелислам Агиев]]
# [[Фәхретдин Әбләзов]]
# [[Федор Амлонг]]
# [[Федор Аристов]]
# [[Фёдор Амфитеатров]]
# [[Фёдор Баталов]]
# [[Фирдәвес Әхтәмова]]
# [[Фидүс Әсхәдуллин]]
# [[Фирая Әхмәдуллина]]
# [[Фирая Әхмәтҗанова]]
# [[Фирдәвес Әһлиуллина]]
# [[Флүр Баһаутдинов|Флер Баһаветдинов]]
# [[Флүрә Баязитова|Флёра Баязитова]]
# [[Флора Әхмәтова-Урманче|Флора Әхмәтова]]
# [[Флорид Әгъзамов]]
# [[Фоат Авзалов]]
# [[Фоат Әбүбәкеров]]
# [[Фоат Әкбәров]]
# [[Фоат Әхмәтҗанов]]
# [[Франц Баллод]]
== Х ==
# [[Хаҗиәхмәт Әбүзәров]] Кәрибулла улы
# [[Хайваннар анатомиясе]]
# [[Халид Алимәтов]]
# [[Халидә Әхтәмова]]
# [[Халидә Багданова|Халидә Богданова]]
# [[Харис Әшрәфҗанов]]
# [[Харрас Әюп|Харрас Әюпов]]
# [[Хафиз Аднаш]]
# [[Хәбиб Әсәров]]
# [[Хәбиб Баянов]]
# [[Хәбибулла Әхмәдуллин]]
# [[Хәдичә Акчурина]]
# [[Хәдичә Байчурова]]
# [[Хәйдәр Акалаев]]
# [[Хәйдәр Әгълиев]]
# [[Хәйрулла Абдуллин]]
# [[Хәйрулла Айбәтов]]
# [[Хәлил Әбҗәлилов]]
# [[Хәлил Базаревски]]й
# [[Хәлил Әбүлханов]]
# [[Хәлит Әминов]]
# [[Хәлиулла Әхмәтшин]]
# [[Хәмзә Ахунҗанов]]
# [[Хәмит Әһлиуллин]]
# [[Хәмит Әюпов (1908)]]
# [[Хәниф Габдрахманов]]
# [[Хәнисә Алишина]]
# [[Хәсән Александрович]]
# [[Хәсән Әхмәтгалиев]]
# [[Хәсән Әхмәтшин]] һәм [[Хәсән Әхмәтшин (берләштерүгә)]]
# [[Хәсән Әхтәмов]]
# [[Хәсән Кайгы]]
# [[Хикмәтулла Арсланов]]
# [[Хөсәен Абушаев]] Йосыф улы, шагыйрь
# [[Хөсәен Әмирханов]]
# [[Хөсәен Байбиков]]
# [[Хуҗа Бәдигый]] һәм [[Хуҗа Бәдигый (берләштерү)]]
== Һ ==
# [[Һава Бакыева]] [[:d:Q93584179|d]]
# [[Һади Атласи]]
== Ц ==
== Ч ==
# [[Чуаш Аксуы]]
# [[Чуллыклар]]
# [[Чулпан Бәхтиярова]]
# [[Чыңгыз Айтматов]]
# [[Чыңгыз Әхмәров]]
== Ш ==
# [[Шакир Абилов]]
# [[Шакир Әхтәмов]]
# [[Шамил Агиев]]
# [[Шамил Алиев (1946)]] Ариф улы, [[Казан авыл хуҗалыгы институты]]н тәмамлаучы, фәннәр докторы
# [[Шамил Анак]]
# [[Шамил Әхмәтҗанов]], Сабир улы, җырчы
# [[Шамил Әхмәтҗанов (инженер)]], Халикъ улы
# [[Шамил Әхмәтов]]
# [[Шамил Бариев]]
# [[Шамил Башкиров]]
# [[Шамил Габдрәшитов (1921)]]
# [[Шаһбазгәрәй Әхмәров]]
# [[Шаһвәли Башкиров]]
# [[Шәехзадә Бабич]]
# [[Шәйхулла Алкин]]
# [[Шәмсия Апакай]]
# [[Шәриф Гамиди]]
# [[Шәүкәт Әмиров]]
# [[Шәүкәт Биксәев|Шәүкәт Биксиев]]
# [[Шәхсәнәм Әсфәндиярова]]
# [[Шәһит Әхмәдиев]]
# [[Шилки]]
# [[Шиһаб Әхмәров|Шиһап Әхмәров]]
# [[Шубай Арсланов]]
== Щ ==
== Э ==
# [[Эдуард Әбелханов]] Кыям улы, радиоинженер
# [[Эдуард Бадәмшин]]
# [[Элекон]]
# [[Эльбрус Баянов]]
# [[Эльвира Батыева]]
# [[Эльза Әхмәтова]]
# [[Эльмира Альпатова]]
# [[Эмилия Балалыкина]]
# [[Эра Байбикова]]
# [[Ирныс Бәкиров|Эрнест Бакиров]]
# [[Эшсезлек]]
== Ю ==
# [[Юзеф Беляк]]
# [[Юлия Андреева]]
# [[Юлия Андрианова]]
# [[Юныс Әминов]]
# [[Юныс Әхмәтҗанов]]
# [[Юрий Аверко-Антонович]]
# [[Юрий Акимов]]
# [[Юрий Алаев]]
# [[Юрий Артюхин]]
# [[Юрий Әфләтунов]]
# [[Юрий Бабанов]]
# [[Юрий Балашов]]
# [[Юрий Белостоцкий]]
# [[Юрий Беляков]]
== Я ==
# [[Ягъфәр Әхмәтшин]]
# [[Якуб Агишев]]
# [[Якуб Айманов]]
# [[Якуб Александрович]] ([[:ru:Александрович, Якуб Мустафович|ru]])
# [[Яңа әнис]], алма сорты
# [[Яңавыл (Мамадыш районы)]]
# [[Яхъя Абдуллин]]
== I ==
# [[ICL-КПО ВС]]
[[Төркем:Исемлекләр]]
[[Төркем:Татарча энциклопедияләр]]
3mmr20f1ie02xaaykxtnsjcfdmvw411
Спиридон Тримифунтский чиркәве (Агыйдел)
0
587597
5963201
4409781
2026-06-14T14:03:43Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5963201
wikitext
text/x-wiki
{{ТөркиМарафон|ел=2022}}
{{Гыйбадәтханә
|Гыйбадәтханә төре = Чиркәү
|Татар атамасы = Спиридон Тримифунтский чиркәве
|Үз атамасы = {{lang-ru|Церковь Спиридона Тримифунтского}}
|Рәсем = Агыйдел_храмы.jpg
|Рәсем язуы =
|Рәсем зурлыгы =
|Хәзерге халәте =
|Ил = Россия
|Урнашу урыны статусы = шәһәр
|Урнашу урыны = 452920,<br/> [[Файл:Flag of Bashkortostan.svg|20px]] [[Башкортстан]],<br/> [[Файл:Flag of Agidel.svg|20px]] [[Агыйдел (шәһәр)|Агыйдел]], {{comment|Дуслык|Дружбы}} ур., 3а
|Координатлары = 55.902807, 53.940337
|Дин = [[Христианлык]]
|Мәхәллә = [[Нефтекама епархиясе]] / Николо-Березовка благочиние округы
|Кайсы дини агымга карый = [[православие]]
|Бина төре = совет заманасы бинасыннан үзгәртеп корылган
|Архитектура стиле =
|Проект авторы =
|Төзүче =
|Нигезләүче =
|Беренче телгә алу =
|Нигезләү = 1999 ел
|Төп даталар = 1999 ел – ачылу
|Юк ителгән =
|Төзелешнең башлануы =
|Төзелешнең тәмамлануы =
|Янкормалары =
|Ядкәрләре =
|Халәте = гамәлдә
|Сайт =
|Commons =
}}
'''Спиридон Тримифунтский чиркәве''' ({{lang-ru|Церковь Спиридона Тримифунтского, храм Святителя Спиридона Тримифунтского}}) – [[Башкортстан]]ның [[Агыйдел (шәһәр)|Агыйдел шәһәрендә]] урнашкан [[православие дине]] гыйбадәтханәсе (''чиркәү''). [[Рус православие чиркәве]]нең Мәскәү патриархлыгы [[Башкортстан митрополиясе]] [[Нефтекама епархиясе]] Николо-Березовка благочиниесе составындагы «Изге Спиридон исемендәге» җирле православие дини оешмасы (приход) карамагында. <ref name=":1">[http://religrb.ru/rajonyi/gorodskoj-okrug-gorod-agidel.html Городской округ город Агидель. Православные религиозные организации.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220807163521/http://religrb.ru/rajonyi/gorodskoj-okrug-gorod-agidel.html |date=2022-08-07 }} Религии Башкортостана{{ref-ru}}</ref>.
{{External media |рәсем1=[http://likirussia.ru/content/view/164 Чиркәү төзелү тарихы белән бәйле фоторәсемнәр]}}
== Тарих ==
[[Файл:Агыйдел_храмы_1.jpg|200px|thumb|right|Звонница (чаң кагу җайланмасы)]]
2010 елгы Бөтенроссия халык санын алу нәтиҗәләре буенча Агыйдел шәһәрендә яшәүче милләтләр: [[татарлар]] — 53,6 %, [[башкортлар]] ― 22,2 %, [[руслар]] ― 16,2 %, [[марилар]] ― 4,3 %, [[удмуртлар]] ― 1,5 %, башка милләт кешеләре ― 2,2% % <ref>{{cite web |url = http://www.bashstat.ru/perepis2010/pub_work/Итоги%20Всероссийской%20переписи%20населения%202010%20года%20по%20Республике%20Башкортостан.pdf |title = Итоги Всероссийской переписи населения 2010 года по Республике Башкортостан |archiveurl = https://www.webcitation.org/6EzC0FMGq?url=http://www.bashstat.ru/perepis2010/pub_work/%D0%98%D1%82%D0%BE%D0%B3%D0%B8%20%D0%92%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%81%D0%B8%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9%20%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%B8%20%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%25 |archivedate = 2013-03-09 }}</ref>.
Изге Спиридон Тримифунтский исеме белән аталган гыйбадәтханә [[Уфа авиация институты]] студенты Дмитрий Шурупов (хәзерге вакытта Белгород һәм Иске Оскол епархиясе рухание) башлангычы белән барлыкка килгән, ул Уфа һәм Стәрлетамак епискобы [[Никон (Васюков)|Никонга]] шәһәрдә православие храмын оештыру мөмкинлеге турындагы сорау белән хат яза. 1997 елның 23 сентябрендә епископтан уңай җавап хаты килә. 1997 елның декабрендә округ благочинные, [[Нефтекама]] шәһәренең Петропавел чиркәве настоятеле Алексей атакай (Алексей Николаевич Тихонов) җитәкчелегендә 43 кеше катнашында узган оештыру җыенында «Агыйдел шәһәрендә православие динендәгеләр {{comment|мәхәлләсе|приход}}» оеша. Чиркәү старостасы итеп, Агыйдел 1нче санлы мәктәбенең тарих укытучысы Юрий Александрович Шурупов сайлана (2001 елның сентябренә кадәр вазифада була) <ref name=":0">[http://likirussia.ru/content/view/164 храм Святителя Спиридона Тримифунтского.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220810172640/http://likirussia.ru/content/view/164/ |date=2022-08-10 }} likirussia.ru{{ref-ru}}</ref>.
1998 елның 24 мартында Агыйдел православие мәхәлләсе шәһәр хакимиятендә рәсми рәвештә теркәлгән һәм, епископ Никон хәер-фатихасы белән, могҗиза тудыручы, изге {{Тәрҗемә ителмәгән 3| Спиридон Тримифунтский исемендәге чиркәү| Спиридон Тримифунтский чиркәве| ru| Храм Спиридона Тримифунтского}} дип аталу хокукына ия булган <ref name=":0" />.
1999 елның 18 гыйнварында, [[Чумылдыру]] бәйрәмендә, махсус әзерләнгән эшчеләр ашханәсе (хәзер «Аэлита» кафесы) бинасында Петропавел храмы рухание Олег атакай (Олег Николаевич Зайцев) Агыйдел шәһәрендә беренче православие гыйбадәте уздыра <ref name=":0" />.
1999 елның августында шәһәр хакимияте тарафыннан, чиркәү итеп үзгәртеп төзү өчен, элеккеге медицина пункты бинасы бирелгән. Бинаны үзгәртеп корганнар, анда ремонт ясалган, түбәсендә ике [[гөмбәз]] урнаштырылган. Эчендә алтарь ясалган, диварларына иконалар беркеткәннәр.
1999 елның 22 маенда епископ Никон [[Агыйдел (шәһәр)|Агыйдел шәһәрендә]] була һәм чиркәү настоятеле итеп иерей Гавриил атакайны (Гавриил В. Подлиннов) билгели <ref name=":0" />.
2017 елда [[Россия Федерациясе юстиция министрлыгы|Россия Юстиция министрлыгының]] БР буенча идарәсендә җирле дини оешманың уставын яңадан теркәү үткәрелгән <ref name=":1" />.
== Җитәкчелек ==
;Настоятельләр
* иерей Гавриил атакай (Гавриил В. Подлиннов)
* протоиерей Олег атакай (Олег Викторович Максименко) <ref name=":0" />
* Сергей Владимирович Корягин <ref name=":1" />
== Тасвирлама ==
Агыйдел шәһәрендәге православие гыйбадәтханәсе шәһәрнең көнчыгыш өлешендә, Беренче төзүчеләр урамы артында, Дуслык урамы, 3А йортында урнашкан
Чиркәү һәм аның корылмалар комплексы ике чаң кагу җайланмасы (звонница), капка, койма белән әйләндереп алынган территориядән гыйбарәт. Чиркәү тирәсендә [[чәчәк]] клумбалары урнаштырылган, мәхәллә (приход) кешеләре өчен эскәмия урнаштырылган. Чаң кагу җайланмасының берсе гыйбадәтханәгә керү юлына якын урнашкан, 5 чаңы бар (1 эре, 2 уртача, 2 кечкенә чаң), икенчесе ― эреле-ваклы бушаган газ баллоннарын бергә тезеп, аркылы тимер торбага асып куеп ясалган <ref>[https://web.archive.org/web/20211229165525/https://nashural.ru/mesta/bashkortostan/dostoprimechatelnosti-agideli-tserkov-spiridona-trimifuntskogo/ Достопримечательности Агидели: церковь Спиридона Тримифунтского.] Наш Урал, 28.10.2021{{ref-ru}}</ref>.
Мәхәллә (приход) гыйбадәт көннәрендә эшли, расписание чиркәү ишекләрендә эленгән. Храм эчендә кечкенә генә сувенирлар кибете бар, анда балалар эшләнмәләрен сатып алырга һәм шуның белән храмны төзекләндерү эшендә матди ярдәм итәргә була.
Приход әгъзалары, шәһәрнең «Руслар соборы» иҗтимагый оешмасы белән берлектә, Агыйдел шәһәрендә узучы «[[Раштуа бәйрәме|Раштуа]] колядкалары», [[Чумылдыру]], [[Хач ману]], [[Май чабу]] кебек дини бәйрәмнәрне, «Славян халыклары көннәре»н оештыруда һәм үткәрүдә актив катнаша <ref name=":1" />.
== Искәрмәләр ==
<small>{{искәрмәләр}}</small>
== Сылтамалар ==
* [http://religrb.ru/rajonyi/gorodskoj-okrug-gorod-agidel.html Городской округ город Агидель. Православные религиозные организации.]{{Deadlink|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Религии Башкортостана{{ref-ru}}
* [https://web.archive.org/web/20211229165525/https://nashural.ru/mesta/bashkortostan/dostoprimechatelnosti-agideli-tserkov-spiridona-trimifuntskogo/ Достопримечательности Агидели: церковь Спиридона Тримифунтского.] Наш Урал, 28.10.2021{{ref-ru}}
* [https://vk.com/club116453226 Воскресная школа храма Святителя Спиридона ВКонтакте]
[[Төркем:Башкортстан чиркәүләре]]
[[Төркем:Агыйдел шәһәре гыйбадәтханәләре]]
[[Төркем:Православие чиркәүләре]]
[[Төркем:Нефтекама епархиясе чиркәүләре]]
[[Төркем:1999 елда барлыкка килгәннәр]]
ivo7iyy2rtpaaoqn7pjdgmihl9i0tie
Рәдиф Кашапов
0
615011
5963287
5838349
2026-06-15T08:27:41Z
~2026-35034-94
61307
/* Проектлары */
5963287
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес|туу датасы=09.06.1982|туу җире=Котлы Бөкәш авылы, Балык Бистәсе район, Татарстан Республикасы, Рәсәй|image=Рәдиф Кашапов.jpg| бүләк һәм премияләр = [[Дамир Сираҗиев премиясе]]}}
'''Рәдиф Кашапов,''' Рәдиф Фәрит улы Кашапов (''[[1982 ел]]ның [[9 июнь|9 июнендә]] [[ССРБ]], [[РСФСР]], [[ТАССР]], [[Балык Бистәсе районы|Балык бистәсе районы]], [[Котлы Бөкәш]]'') — журналист, музыкант, оештыручы, драматург, шагыйрь, язучы.
== Тормыш юлы ==
Балык бистәсе районының Котлы Бөкәш авылында туган.
Балачакны [[Татарстан]]да һәм [[Калининград өлкәсе]]ндә уздырган, аннары гаиләсе [[Чаллы]]га күчкән. 1999 елда ул 2 нче татар гимназиясен тәмамлаган. 2004 елда КДУның журналистика, социология һәм психология факультетында журналистика белгечлеге буенча диплом алган.
Башта төрле республика һәм һәвәскәр нәшерләрдә басылган. 2002-2005 елларда - [[«Восточный Экспресс» гәзите]] корреспонденты. 2005 елның азагында [[Санкт-Петербург|Петербургка]] күчкән. Анда [[«Балтика» заводлары]] корпоратив гәзите корреспонденты, Gaudeamus гәзите язучысы һәм мөхәррире, [[Sobaka.ru|Sobaka.ru журналы]] журналисты булып эшләгән. 2014 елның мартында [[Казан]]га кайткан. [[Бизнес Онлайн|«Бизнес Онлайн» интернет-гәзите]] журналисты, KZN.Sobaka.ru журналының веб-мөхәррире һәм баш мөхәррире булып эшләгән. Берничә ел [[«Открытая школа» проекты]]нда куратор булган.
2018 елның апреленнән - [[Yummy Music|Yummy Music лейблының]] креатив директоры. 2022 елның апреленнән - [[Realnoyevremya.ru|realnoyevremya.ru онлайн-газетасының]] баш мөхәррир урынбасары.
== Проектлары ==
2015 елдан [[«Мин татарча сөйләшәм» акциясе|«Мин Татарча сөйләшәм» акциясенең]] кураторы.
2016 елдан [[Jadidfest]] һәм [[«Печән базары» фестивале|«Печән базары»]] фестивальләре кураторы.
2018 елдан ул [[Tat Cult Fest]] ның төп оештыручыларының берсе.
2018 елдан ул [[Tat Cult Lab]] / Музыка лабораториясен оештыручыларның берсе.
[[Ильяс Гафаров]] белән берлектә татар эмигрантлары турында [[«Туңган як» (фильм)|«Туңган як»]] белән [[«Туңган як: Суоми»]] документаль фильмнары төшергән. [[«Моң. Аңлатма»]], «Сосна чабатасы», «Илһам Шакиров. Бөек халык җырчысы» фильмнары режиссеры.
[[Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры|Камал театры]] сәхнәсендә «Калеб» иҗат оешмасы куйган [[«Сәрләүхәсез» (спектакль)|«Сәрләүхәсез»]] һәм [[«Ишекләр» (спектакль)|«Ишекләр»]] спектакльләрдә уйнаган, [[«Буяулар» (спектакль)|«Буяулар»]] спектакле театр монологлар, 10 перформанс авторы.
2017-2019 елларда [[«Камал мәктәбе» проекты]]н алып барды.
[[Ачык университет (Татарстан)|«Ачык университет» проектында]] ике онлайн курс авторы (хәзерге татар мәдәнияте һәм татар дизайнерлары өчен материаллар).
[[Салават Юзеев]]ның [[«Шихаб хазрәт»]] фильмында алып баручы, [[«Ехали татары»]] веб-сериалының сценаристы.
[[«Татарча комикслар» проекты]] кураторы. «Татар хатын-кызлары», «Мәхәббәт», «Фатих Әмирхан» комикслары өчен текстлар әзерләүче.
2018 елда аңа Татарстан Республикасы Президентының рәхмәт хаты бирелде. Потанин фондының [[«Искусный глагол» конкурсы]]нда җиңүче.
Ике роман ([[«Стереолистья»]], [[«Окно в потолке»]]) һәм бер шигырь җыентыгы язган.
Берничә пьеса авторы. [[«Аһәң» проекты]]нда аның [[«Кубыз кабыз»]] мини-пьесасы дөнья күрде. 2022 елгы «Печән базарында» - «Фәтхулла хәзрәт 2022» променады. [[«Яңа татар пьесасы» лабораториясе]]ндә [[«Алия галәмнәре»]] һәм [[«Хәтәр хәтер кыйссасы»|«Хәтәр хәтер кыйсса»]] пьесалар, Тинчурин исемендәге театрда «Шәһәр ияләре» пьесасы укылган. Буа театрында «Каюм Беренче» пьесасы [https://sahne.ru/news/xeberler/kara-bette-bua-daulat-drama-teatrynda-kaium-berence-dokumental-spektakle-premerasy-uzdy?ysclid=mqey9arrbe857155594 куелган].
Рус теленә [[Мак Рэндалл]] язган [[«Radiohead: музыка побега»]] китабын тәрҗемә иткән.
== Музыка ==
Рус телендә җырлар 1996 елдан, татар телендә - 2003 елдан иҗат итә. Казанда [[«Черная весна»]], [[«Не прислоняться»]], [[rhymes]] төркемнәрендә уйнаган. Петербургта [[bye-bye violet tapes]] төркемен оештырган, соло-проект исеме – vodda.
2015 елда ул Казан, Санкт-Петербург, Хельсинки, Мельбурн, Түбән Новгород студияләренә җыелган «Тамгалалар» татар телендә альбомын яздырган. 2017 елда ул «Өмет станциясе» альбомын чыгарган, а 2020 елда - «Галиябану» альбомын.
Шулай ук шагыйрь Йолдыз Миңнуллина белән YMRK проектының электрон альбомын яздырган.
2019 елда qaynar төркеме оештырган. Ул 2022 елда meresimner альбомы чыгарган.
Ул Казан, Мәскәү, Санкт-Петербург, Рига, Берлин, Нюрнберг, Вроцлав, Таллин, Екатеринбургта чыгыш ясаган.
== Бүләкләре, мактаулы исемнәре ==
* 2026 елда [[Дамир Сираҗиев премиясе|Дамир Сираҗиев исемендәге махсус премиягә]] лаек булган<ref>[https://shahrikazan.ru/news/madaniiat/tantana-premiiasenen-laureatlary-isemnare-bilgele «Тантана» премиясенең лауреатлары исемнәре билгеле.] [[Шәһри Казан]], 27.03.2026</ref>.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
# [https://www.tatar-inform.ru/news/peterburgskiy-muzykant-radif-kashapov-vystupit-v-kazani Петербургский музыкант Радиф Кашапов выступит в Казани].
# [https://career.habr.com/radif Хабр Карьера] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221207201837/https://career.habr.com/radif |date=2022-12-07 }}.
# [https://entermedia.io/news/na-youtube-vyshel-dokumentalnyj-film-o-tatarskih-emigrantah/ На YouTube вышел документальный фильм о татарских эмигрантах.]
# [https://i-m-i.ru/profiles/radif-kashapov Институт музыкальных инициатив.]{{Deadlink|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
# [https://www.sobaka.ru/kzn/city/city/45339 Jadidfest: мир будущего.]
# [https://inde.io/news/27154-radif-kashapov-vypustil-novyy-albom-galiyabanu Радиф Кашапов выпустил новый альбом «Галиябану»].
# [https://entermedia.io/weekend/kak-gruppa-radiohead-zapisyvala-kid-a-i-amnesiac-luchshie-albomy-2000-h/ Как группа Radiohead записывала «Kid A» и «Amnesiac» — лучшие альбомы 2000-х.]
# [https://inde.io/article/6271-moi-pesni-tatarskie-dazhe-esli-v-nih-net-pentatoniki-ne-zvuchit-bayan-i-ne-upominaetsya-rodnaya-mama-premiera-alboma-radifa-kashapova-met-stantsiyase «Мои песни татарские, даже если в них нет пентатоники, не звучит баян и не упоминается родная мама». Премьера альбома Радифа Кашапова «Өмет станциясе».] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221207201832/https://inde.io/article/6271-moi-pesni-tatarskie-dazhe-esli-v-nih-net-pentatoniki-ne-zvuchit-bayan-i-ne-upominaetsya-rodnaya-mama-premiera-alboma-radifa-kashapova-met-stantsiyase |date=2022-12-07 }}
# [https://prufy.ru/news/afisha/55417-v_ufe_proydet_akusticheskiy_kontsert_radifa_kashapova/ В Уфе пройдет акустический концерт Радифа Кашапова.]
# [https://www.tatar-inform.ru/news/v-seti-poyavilsya-pervyi-tatarskii-klip-sozdannyi-s-pomoshhyu-iskusstvennogo-intellekta-5876739 В сети появился первый татарский клип, созданный с помощью искусственного интеллекта.]
[[Төркем:Татар язучылары]]
[[Төркем:Татар шагыйрьләре]]
[[Төркем:Татар музыкантлары]]
[[Төркем:Татар журналистлары]]
[[Төркем:Дамир Сираҗиев премиясе лауреатлары]]
eg9jsqko1i5qb0a3vguhqigu2xp128k
Кулланучы:Blackisnewyellow
2
661068
5963303
5761039
2026-06-15T09:35:46Z
Blackisnewyellow
44652
5963303
wikitext
text/x-wiki
{{Үрнәк:Орден йөртүче/Тырышлык йолдызы|Озак вакыт эчендә файдалы кертемегез өчен--[[Кулланучы:Ilnur efende|Ilnur efende]] ([[Кулланучы бәхәсе:Ilnur efende|бәхәс]]) 1 фев 2023, 18:02 (UTC)}}
{{МинБезТатар катнашучысы |ел=2024-2025 }}
{{Төмән катнашучысы}}
{{Үзәк һәм Көнчыгыш Европа хатын-кызлар чарасы катнашучысы}}
== Бераз гына үзем турында ==
{| class="wikitable"
|+
!{{User cyr}}
!{{User male}}
!Хәзерге вакытка татвики тирәнлеге {{Depth|tt|6}}
|-
!{{User Tatarstan cyr}}{{Казанлы кулланучы}}{{Кулланучы стажы|4|12|2022}}
!{{Babel|tt|ru|en-2}}
![[Файл:Илгиз Җиһангиров.jpg|мини|Фотопортрет|157x157пкс]]
|}
{{МинБезТатар катнашучысы | ел=2022-2023 | финалист= 14 }}
== Эш планы һәм миңа кызык булган нәрсәләр ==
{{Википедия:Проект:Калыплар/Көн тәртибендә}}
== Useful tools ==
https://topicmatcher.toolforge.org/#/random
https://wikidata-game.toolforge.org/distributed/#game=44&opt=%7B%22type%22%3A%22Q1%22%7D
https://templatecount.toolforge.org/index.php?lang=tt&namespace=10&name=%D0%94%D3%A9%D0%BD%D1%8C%D1%8F+%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B%D0%BD%D0%B0+%D0%BA%D2%AF%D0%B7%D3%99%D1%82%D2%AF#bottom
https://wikidata-todo.toolforge.org/duplicity/#/categories/ttwiki
https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Tools/Edit_items/ast
jumgzh4pxd8hzx4zprz1j232g26cf3g
Кубан дәүләт университеты
0
814540
5963202
5958202
2026-06-14T14:14:27Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963202
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''{{Label|Q4243514|lang=tt}}''' ({{lang-ru|{{Label|Q4243514|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q4243514|lang=en}}}}) — [[Краснодар]]да [[Россия]] дәүләт университеты. Бу Россиянең көньягында иң зур һәм иң борынгы университетларның берсе.
== Тасвирлама ==
Университет 1920-нче елда Краснодарда оешкан. Аның беренче сайланган ректоры — [[Россия империясе|Россия империя]] армиясенең элеккеге генералы, тарихчы һәм борыңгы Россия палеографиясе белгече [[Никандр Маркс]].
1994-енче елда университет Россиянең алдынгы югары уку йортларының берсе дип танылды.
2004 һәм 2005 елларда университет Россиянең иң яхшы 100 югары уку йорты исемлегенә керде һәм Европа сыйфаты өчен Алтын медаль белән бүләкләнде.
2008 елда Краснодар региональ мәгариф бүлегенең элеккеге җитәкчесе Михаил Астапов университет ректоры итеп билгеләнде.
Кубан дәүләт университеты [[1970 ел]]дан чит ил белгечләрен әзерли. Аны чит ил чыгаручылары 120 дән артык илдән килә. Хәзерге вакытта университет [[Азия]], [[Америка]], [[Африка]] һәм [[Европа]] студентларын укытуны дәвам итә.
== Танылган шәхесләр ==
=== Ректорлар ===
=== Укытучылар ===
{{seealso|Төркем:Кубан дәүләт университеты укытучылары}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q4243514. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p108/Q4243514/p580:башлау,p108/Q4243514/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p69,p106,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! әлма-матер
! һөнәр төре
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
|
|
| [[Эдуард Мейер]]
| data-sort-value="1859" | 1859-02-20
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-06
| [[Краснодар]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q12099721|Georgij Georgievič De-Metc]]''
| data-sort-value="1861" | 1861-05-21
| [[Одесса]]
| ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''<br/>''[[:d:Q20808141|Страсбур университеты]]''<br/>''[[:d:Q76466916|Imperial Novorossiia University]]''<br/>''[[:d:Q139580590|Николаевская Александровская гимназия]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-03-09
| [[Киев]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q42706494|Stepan Korshun]]''
| data-sort-value="1868" | 1868-09-06
| [[Һлухив]]
| ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q30889518|Imperial Univervisty of Kharkov medical faculty]]''
| ''[[:d:Q3779582|микробиолог]]''
| data-sort-value="1931" | 1931
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q634344|Vladimir Arnoldi]]''
| data-sort-value="1871" | 1871-06-13
| [[Мичуринск]]
| ''[[:d:Q4028031|1 нче Мәскәү гимназиясе]]''<br/>''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q2083925|ботаника коллекционеры]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-03-22
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4506452|Цытович, Эраст Платонович]]''
| data-sort-value="1874" | 1874-05-31
| [[Омск]]
| ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1941" | 1941
| [[Кырым]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4360825|Nikolay Petrov]]''
| data-sort-value="1876" | 1876-12-02
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q38178366|Император тыйб-хирургия академиясе]]''
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>[[хирург]]<br/>''[[:d:Q16062369|онколог]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-03-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21635580|Анфимов, Владимир Яковлевич]]''
| data-sort-value="1879" | 1879-10-29
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q30889518|Imperial Univervisty of Kharkov medical faculty]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1957" | 1957
|
|-
| 1921
| 1925
| ''[[:d:Q20511779|Գրիգոր Շահվերդով]]''
| data-sort-value="1886" | 1886-06-27
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-03-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q112989293|Малышев, Василий Прокофьевич]]''
| data-sort-value="1898" | 1898
| ''[[:d:Q497643|Байкал арты өлкәсе]]''
|
| [[галим]]
| data-sort-value="1978" | 1978
| [[Краснодар]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q120280467|Филатов, Василий Степанович]]''
| data-sort-value="1900" | 1900-10-14
| ''[[:d:Q4446635|Surskoye]]''
|
|
| data-sort-value="1974" | 1974
| [[Ярославль]]
|-
| 1971
|
| ''[[:d:Q15065144|Mina Vydrya]]''
| data-sort-value="1915" | 1915<br/>1916
|
| ''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1982" | 1982
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q112989021|Гавриил Иванов]]''
| data-sort-value="1919" | 1919
|
| [[Иркутск дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1997" | 1997
| [[Краснодар]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q112989285|Nikolai Gnusin]]''
| data-sort-value="1919" | 1919-11-19
| [[Шуя]]
| ''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="2013" | 2013
| [[Краснодар]]
|-
| 1970
| 2013
| ''[[:d:Q4151674|Georgiy Semenovitsj Goezjin]]''
| data-sort-value="1922" | 1922-02-27
| [[Кара-Балта|Карабалта]]
| ''[[:d:Q1964642|Кыргыз милли университеты]]''
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| data-sort-value="2013" | 2013-11-02
| [[Краснодар]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q102295261|Igor Mityuk]]''
| data-sort-value="1928" | 1928
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1995" | 1995
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97591771|Коротков, Константин Станиславович]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-09-14
| [[Краснодар]]
| ''[[:d:Q2324386|Көньяк федераль университетының Таганрог технология институты]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15077265|Yury Smertin]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-09-06
| [[Рига]]
| [[Россия халыклар дуслыгы университеты]]
| [[галим]]
|
|
|-
| 2003
|
| ''[[:d:Q21107332|Alexander Mikov]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-08-16
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q689800|Пермь илкүләм тикшеренү политехника университеты]]''
| ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>[[математик]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q43424095|Olga Donatovna Prjachina]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-02-06
|
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
| 2005
|
| ''[[:d:Q16721370|Larisa Shchennikova]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-07-30
| [[Пермь]]
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q13174349|цивилист]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109487945|Юрий Павлов]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-06-04
| [[Кропоткин (шәһәр)|Кропоткин]]
| Кубан дәүләт университеты
|
|
|
|-
| 2012
|
| ''[[:d:Q16692386|Aleksandr Rozhkov]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-02-14
| [[Краснодар]]
| ''[[:d:Q48945063|Riga Higher Military Political School]]''<br/>Кубан дәүләт университеты
| [[галим]]
|
|
|-
| 2021
| 2024
| ''[[:d:Q87055226|A L Eryomin]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-02-27
| [[Бакы]]
| ''[[:d:Q2082826|Мхитар Гераци исемендәге Ереван дәүләт медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q15319501|social scientist]]''<br/>''[[:d:Q846430|futurist]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15088412|Mikhail Savva]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-11-19
| [[Краснодар]]
| Кубан дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q4430312|MSU Faculty of Sociology]]''<br/>''[[:d:Q2376759|Россия дәүләт хезмәте академиясе]]''
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
|
|-
|
|
| [[Олег Матвеев]]
| data-sort-value="1965" | 1965-12-12
| [[Стәрлетамак]]
| Кубан дәүләт университеты
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30346100|Nikolay Kostenko]]''
|
|
| ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
| 2004-10-01
|
| ''[[:d:Q51545557|Mikhail Golub]]''
|
|
| Кубан дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|-
| 1983-04-01
|
| ''[[:d:Q51545565|Evgeny Glushkov]]''
|
|
| ''[[:d:Q2065921|Көньяк федераль университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q59185997|Victor V. Dotsenko]]''
|
|
| ''[[:d:Q4267928|University of Luhansk]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
|
|
|-
| 1999-09-01
|
| ''[[:d:Q61104251|Alexander A Voronov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q86830392|Stepan S Dzhimak]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2005-01-01
|
| ''[[:d:Q87999718|Anna Kovalenko]]''
|
|
| Кубан дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2017-01-01
|
| ''[[:d:Q91040410|Xenia Nebavskaya]]''
|
|
| Кубан дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2014-02-01
|
| ''[[:d:Q91309908|Azamat Temerdashev]]''
|
|
| Кубан дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2020-07-01<br/>2018-09-03
| 2024-01-31<br/>2019-12-31
| ''[[:d:Q91309911|Ekaterina Dmitrieva]]''
|
|
| Кубан дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2017-09-01
|
| ''[[:d:Q97527027|Marina A Andreeva]]''
|
|
| Кубан дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2012-09-01<br/>2007-09-01
| 2013-06-01
| ''[[:d:Q102150091|Stanislav Melnikov]]''
|
|
| Кубан дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
=== Тәмамлаучылар ===
{{seealso|Төркем:Кубан дәүләт университетын тәмамлаучылар}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q4243514. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p69/Q4243514/p580:башлау,p69/Q4243514/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
|
|
| ''[[:d:Q60830120|Чёрный, Карп Григорьевич]]''
| data-sort-value="1902" | 1902-10-26
|
|
|
| data-sort-value="1985" | 1985-09-19
| [[Ставрополь]]
|-
|
| 1931
| ''[[:d:Q114238957|Fedir Terentiovich Kovpik]]''
| data-sort-value="1903" | 1903
| ''[[:d:Q4279090|Malyi Rzhavets]]''
| [[укытучы]]
| ''[[:d:Q97165194|Pavlo Chubynsky Academy of Arts]]''<br/>''[[:d:Q4315056|Милли педагогия университеты]]''<br/>''[[:d:Q23975|Харкау дәүләт мәдәният әкәдимиясе]]''
| data-sort-value="1970" | 1970
|
|-
|
| 1930
| ''[[:d:Q4085645|Lyubomir Beskrovny]]''
| data-sort-value="1905" | 1905-09-27
| [[Харьков]]
| ''[[:d:Q1493121|хәрби тарих белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q26709887|археограф]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q14404494|М. В. Фрунзе исемендәге хәрби академия]]''<br/>''[[:d:Q4201714|РФА Россия тарихы институты]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-07-09
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4242662|Julija Semjonovna Kroesjkol]]''
| data-sort-value="1905" | 1905
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1977" | 1977-12
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q26255866|Nikolai Abramovich Telenga]]''
| data-sort-value="1905" | 1905-05-08
| ''[[:d:Q4442064|Stepnaya]]''
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
|
| data-sort-value="1966" | 1966-12-26<br/>1966-12-27
| [[Киев]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q109488230|Grigorij Grigor‘jevič Mel‘ničenko]]''
| data-sort-value="1907" | 1907-09-25
| [[Абинск]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q60098894|русист]]''<br/>''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="1994" | 1994-10-26
| [[Ярославль]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q2473065|Vasyl Barka]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-07-16
| ''[[:d:Q4428370|Solonytsia]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]]
|
| data-sort-value="2003" | 2003-04-11
| ''[[:d:Q5568049|Glen Spey]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q4528922|Vladimir Shcherbina]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-06-24
| [[Владикавказ]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4304086|Мәскәү дәүләт өлкә университеты]]''<br/>[[Максим Горький исемендәге Дөнья әдәбияты институты]]
| data-sort-value="1989" | 1989-01-24
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4067749|Nikita Anfimov]]''
| data-sort-value="1909" | 1909
| [[Харьков губернасы]]
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1998" | 1998-06-02
| [[Краснодар]]
|-
|
| 1932
| ''[[:d:Q4378321|Fyodor Priyma]]''
| data-sort-value="1909" | 1909-01-26<br/>1909-02-08
| ''[[:d:Q1973422|Akhtanizovskaya]]''
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]<br/>''[[:d:Q1024181|Пушкин йорты]]''
| data-sort-value="1993" | 1993-04-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
| 1966
| ''[[:d:Q20509034|Levon Khachatryan]]''
| data-sort-value="1912" | 1912
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| No/unknown value
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q7196934|Piotr Chvertko]]''
| data-sort-value="1915" | 1915-10-03
| ''[[:d:Q21335905|Дадоровка]]''
| ''[[:d:Q1402561|гаскәрбашы]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q5121444|intelligence officer]]''
|
| data-sort-value="2000" | 2000-11-16
| [[Сочи]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q112144387|Самохвалов Николай Иванович]]''
| data-sort-value="1915" | 1915
|
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
|
| data-sort-value="1986" | 1986
| [[Краснодар]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4148832|Michail Nikolaevitsj Gresjnov]]''
| data-sort-value="1916" | 1916-06-05
| ''[[:d:Q4172547|Дячкино]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''
|
| data-sort-value="1994" | 1994
| [[Анапа]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4072467|Malich Autlev]]''
| data-sort-value="1917" | 1917-11-08
| ''[[:d:Q4494946|Khakurinokhabl]]''
| [[галим]]
| [[Россия дәүләт гуманитар университеты]]
| data-sort-value="2001" | 2001-07-14
| [[Майкоп]]
|-
|
| 1942
| ''[[:d:Q105134942|Leonid Shcherbakov]]''
| data-sort-value="1919" | 1919
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4243515|Кубан дәүләт технология университеты]]''<br/>''[[:d:Q1097810|Молдова дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q1511650|Тула дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4453265|Тверь дәүләт университеты]]''
| data-sort-value="2002" | 2002
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16710690|Sergej Utechin]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-12-18
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2004" | 2004-07-11
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q43424686|N. I. Glushkov]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-06-15
|
| [[укытучы]]
| ''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]''
| data-sort-value="2007" | 2007
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15068451|Vasily Kasyanenko]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-01-01
| [[Шиеле (Кызылорда өлкәсе)]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q4201575|Marx-Engels-Lenin Institute]]''
| data-sort-value="1997" | 1997-01-30
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q62712694|Ткаченко, Андрей Лукич]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-04-06
|
|
|
| data-sort-value="2008" | 2008-02-02
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4506257|Boris Tskhomariya]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-12-01
| ''[[:d:Q266071|Krasnaya Polyana]]''
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>[[укытучы]]
|
| data-sort-value="2012" | 2012-11-08
| ''[[:d:Q266071|Krasnaya Polyana]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q39040235|Nuch Aslančerievič Berzegov]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-11-30<br/>1925
| ''[[:d:Q4086141|Bzhedugkhabl]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2002" | 2002-03-17
| [[Майкоп]]
|-
|
| 1955
| ''[[:d:Q101244823|Мікалай Георгіевіч Агурцоў]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-12-28
| [[Короча]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4449561|Taganrog State Pedagogical Institute]]''<br/>''[[:d:Q2501849|Alecu Russo State University of Bălți]]''<br/>''[[:d:Q2992066|Минск дәүләт лингвистика университеты]]''<br/>''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q3646646|Belarusian State University of Culture and Arts]]''
| data-sort-value="2008" | 2008
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q20821895|Ivan Muliarchuk]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-07-27
| ''[[:d:Q4339107|Ostrozhets’]]''
| ''[[:d:Q1281618|сынчы]]''
|
| data-sort-value="2020" | 2020-05-18
| [[Тернополь|Тернопил]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4057599|Boris Adleiba]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-07-15
| [[Сухум]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1990" | 1990-11-16
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4090396|Ivan Boyko]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-08-08
| ''[[:d:Q925845|Otradnensky District]]''
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="2013" | 2013-02-15
|
|-
| 1961
| 1966
| ''[[:d:Q12168081|Victor Khivrenko]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-02-06
| [[Кривой Рог]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| data-sort-value="1992" | 1992-02-01
| [[Запорожье]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4264242|Viktor Likhonosov]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-04-30
| [[Топки (Кемерово өлкәсе)|Топки]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-08-09
| [[Краснодар]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4413500|Yury Seleznyov]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-11-15
| [[Краснодар]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| ''[[:d:Q133965|Кубан дәүләт аграр университеты]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-06-16
| [[Берлин]]
|-
|
| 1967
| ''[[:d:Q121502770|Мисак Сергій Кузьмич]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-10-09
| ''[[:d:Q4107392|Verbine]]''
| ''[[:d:Q7541856|керамист]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>[[укытучы]]<br/>[[шагыйрь]]
| ''[[:d:Q12123474|Myrhorod College of Art and Industry]]''
| data-sort-value="2023" | 2023-02-24
|
|-
|
| 1968
| ''[[:d:Q126274657|Юрий Павлович Остапов]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-04-28
| [[Каспийск]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q1281618|сынчы]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-05-31
| [[Запорожье]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q26255393|Керимова-Соколова, Маргарита Васильевна]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-10-23
| [[Бакы]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q124985302|Svetlana Medvedeva]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-01-07
| [[Налчык]]
| [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]
|
|
|
|-
|
| 1962
| ''[[:d:Q105491150|Svetlana Litvinskaya]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-01-01
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18786199|Նիկոլայ Շևչենկո]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-03-12
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-12-05
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28354924|Alexey Shishkov]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-09-08
| [[Новосибирск]]
| [[офицер]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| data-sort-value="2016" | 2016-09-25
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q91164185|Valeriy Kravchenko]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-01-01
| [[Таганрог]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4070514|Վյաչեսլավ Հարությունյան]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-08-10
| ''[[:d:Q500888|Akhalkalaki]]''
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
| data-sort-value="2009" | 2009-02-27
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4148127|Leonid Hrach]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-01-01
| ''[[:d:Q2473023|Brodetske]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[хокук белгече]]
|
| data-sort-value="2025" | 2025-10-17
| [[Акмәсҗит]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4172979|Vladimir Yevlanov]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-08-03
| [[Самар]]
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16635270|Габриелян, Олег Сергеевич]]''
| data-sort-value="1948" | 1948
| ''[[:d:Q4217672|كفن]]''
| [[галим]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18279467|Ruslan Khadjibiyokov]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-03-23
| ''[[:d:Q717359|Teuchezhsky District]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q96064879|Nina Zatzepina]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-08-20
| ''[[:d:Q96095240|Pavlovka]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4079341|Viktor Batarin]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-01-28
| [[Славянск-на-Кубани]]
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q859528|футбол хөкемчесе]]''
|
| data-sort-value="2020" | 2020-10-01
| [[Краснодар]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q26255458|Трахов, Аслан Исмаилович]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-05-31
| ''[[:d:Q260333|Takhtamukaysky District]]''
| [[галим]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1498527|Valerij Šerstjanoj]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-09-03
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q11085831|сөйләм тәрҗемәчесе]]''<br/>''[[:d:Q1925963|рәссам-график]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4150198|Vladimir Gromov]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-02-21
| ''[[:d:Q918583|Primorsko-Akhtarsky District]]''
| ''[[:d:Q4991371|солдат]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15065096|Sergei Vorzhev]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-02-21
| ''[[:d:Q280458|Krymsky District]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| data-sort-value="2023" | 2023-05-19
| [[Краснодар]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q100863516|Гончаров, Николай Владимирович]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-07-01
| [[Краснодар]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q103973881|Денисов, Николай Григорьевич]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-02-10
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18278741|Adam Tleuzh]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-07-23
| ''[[:d:Q260333|Takhtamukaysky District]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
|
|
|-
|
| 1982
| ''[[:d:Q124748808|Черкесова Інна Григорівна]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-01-18
| [[Николаев (Николаев өлкәсе)|Мыколаив]]
| ''[[:d:Q21117684|tapestry weaver]]''<br/>''[[:d:Q18617002|dollmaker]]''<br/>''[[:d:Q1925963|рәссам-график]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
| ''[[:d:Q12123310|Миколаївська філія Київського національного університету культури і мистецтв]]''<br/>''[[:d:Q4320486|V.О. Sukhomlynskyi National University of Mykolaiv]]''<br/>''[[:d:Q43659|Көнчыгыш Яурупа милли үнивирситите]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4374600|Sergey Potapenko]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-09-24
| [[Крымск]]
| ''[[:d:Q16533|хөкемче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4494976|Akop Albertovitsj Halafjan]]''
| data-sort-value="1953" | 1953
| ''[[:d:Q4437911|Spitak raion]]''
| ''[[:d:Q1281618|сынчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q37483115|Aleksandr Kovalenko]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-09-13
| [[Новочеркасск]]
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''
| data-sort-value="2021" | 2021-12-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q56375866|Anatoly Avramenko]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-10-07
| [[Львов]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Юрий Барзыкин]]
| data-sort-value="1955" | 1955-12-04
| ''[[:d:Q4420188|Sinegorsky]]''
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18397822|Тхаркахов, Мухарбий Хаджиретович]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-03-14
| ''[[:d:Q717355|Koshekhablsky District]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
| 1978
| ''[[:d:Q87610828|Vladimir Gevorgyan]]''
| data-sort-value="1956" | 1956
|
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q1781394|Дәластагы Техас университеты]]''<br/>''[[:d:Q955764|Чикагодагы Иллинойс университеты]]''<br/>''[[:d:Q1062129|Тоһоку университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201643|Latvian Institute of Organic Synthesis]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109487945|Юрий Павлов]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-06-04
| [[Кропоткин (шәһәр)|Кропоткин]]
|
| ''[[:d:Q16488655|Armavir State Pedagogical University]]''<br/>Кубан дәүләт университеты
|
|
|-
|
| 1983
| ''[[:d:Q16364725|Aslan Ismailov]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-02-20
| ''[[:d:Q1010960|Gardabani]]''
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q482980|автор]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16365529|Bagir Musayev]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-09-17
|
|
|
|
|
|-
|
| 1989
| ''[[:d:Q16692386|Aleksandr Rozhkov]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-02-14
| [[Краснодар]]
| [[галим]]
| [[Краснодар дәүләт мәдәният институты]]<br/>Кубан дәүләт университеты
|
|
|-
|
| 1980
| ''[[:d:Q56969956|Sergey A. Bulat]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-04-28
| [[Тум|Томск]]
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| ''[[:d:Q51065|Petersburg Nuclear Physics Institute]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4217917|Oleg Jurevitsj Katsjanov]]''
| data-sort-value="1959" | 1959
|
| ''[[:d:Q2095549|очучы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1055894|deputy]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|
|-
|
| 1983
| ''[[:d:Q137427750|Астапов, Михаил Борисович]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-10-28
| [[Тихорецк]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4192213|Nikolay Zinovyev]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-04-10
|
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109492512|Бондар, Анатолий Владимирович]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-11-17
| ''[[:d:Q4500611|Khochino]]''
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q211437|Israel Tsvaygenbaum]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-02-01
| [[Дәрбәнт]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q18814623|автобиограф]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4464486|Igor Trunov]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-08-12
| [[Карталы|Кәртәле]]
| [[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1749879|пенсионер]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18634652|Raziet Natkho]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-01-05
| ''[[:d:Q4323245|Novobzhegokay]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15088412|Mikhail Savva]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-11-19
| [[Краснодар]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| Кубан дәүләт университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16195598|Yevgeni Viktorovich Ivanov]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-08-16
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q93400121|Vesã Gomes Naluak]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-03-08
| [[Гвинея-Бисау]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q83307|министр]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Олег Матвеев]]
| data-sort-value="1965" | 1965-12-12
| [[Стәрлетамак]]
| [[галим]]
| Кубан дәүләт университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q120263921|Тарасов, Василий Николаевич]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-03-17
| ''[[:d:Q4166142|Dondukovskaya]]''
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q61353984|Vladimir Schneider]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-04-16
| [[Армавир (Россия)|Армавир]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q16488655|Armavir State Pedagogical University]]''
|
|
|-
|
| 1995
| ''[[:d:Q130305343|Сережников, Андрей Артурович]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-12-21
| [[Черкесск]]
| [[офицер]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хокук белгече]]
| [[Федерация Советы]]
|
|
|-
|
|
| [[Сергей Галицкий]]
| data-sort-value="1967" | 1967-08-14
| [[Сочи]]
| [[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19908494|Konstantin Merzhoyev]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-02-02
| [[Ставрополь крае]]
| ''[[:d:Q1937330|world traveler]]''
|
|
|
|-
|
| 2003
| ''[[:d:Q55104693|Andrey Rudenko]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-05-13
| ''[[:d:Q5105244|Chorroha-Deyron]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q101910881|Харченко, Иван Николаевич]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-05-09
| ''[[:d:Q4221766|Kirpilskaya]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4289859|Vladimir Melnikov]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-01-18
| [[Краснодар]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4306039|Roerich family Museum and Institute]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19908443|Вениамин Кондратьев]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-09-01
| [[Прокопьевск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q50133063|Alexey Solodovnikov]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-12-16
| [[Краснодар]]
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
| ''[[:d:Q186285|Копенһаген университеты]]''<br/>''[[:d:Q978464|Natural History Museum of Denmark]]''<br/>''[[:d:Q1122595|Field Museum of Natural History]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109487240|Vadim Yakovenko]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-01-02
| [[Сочи]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4214257|Alexander Karasyov]]''
| data-sort-value="1971" | 1971
| [[Краснодар]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16690572|Marianna Abdullaieva]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-08-15
| [[Тихорецк]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q129065046|Anastasia Edel]]''
| data-sort-value="1972" | 1972
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q17504992|social historian]]''
| ''[[:d:Q168756|Берклидәге Калифорния университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4086186|Samuel Didier Biang]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-05-23
| ''[[:d:Q6434760|Koutaba]]''
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15065189|Сурен Газарян]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-07-08
| [[Краснодар]]
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q27830713|chiropterologist]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q101067779|environmental defender]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q31310050|Sevinc Äliyeva]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-05-19
| [[Армавир (Россия)|Армавир]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q61931545|Institute of History and Ethnology of Azerbaijan National Academy of Sciences]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q131356291|Жук, Максим Сергеевич]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-09-08
| [[Краснодар]]<br/>[[Россия Совет Федератив Социалистик Республикасы|РСФСР]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q7688123|Tatiana Zaitseva]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-08-27
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Дмитрий Григоренко]]
| data-sort-value="1978" | 1978-07-14
| [[Түбән Варта]]
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1232545|Dmitry Pirog]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-06-27
| [[Төмрек]]
| ''[[:d:Q11338576|боксчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| 1997
| 2002
| ''[[:d:Q4419809|Margarita Simonyan]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-04-06
| [[Краснодар]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q1685363|пропагандист]]''
| ''[[:d:Q22868|RT]]''<br/>''[[:d:Q15294742|Россия бүген]]''
|
|
|-
| 1998
| 2003
| ''[[:d:Q104840956|Alexandra Konstantinovna van Noordt]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-11-01<br/>1981
|
| ''[[:d:Q1281618|сынчы]]''<br/>''[[:d:Q15296811|рәсемче]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q120281327|Evgeny Naumov]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-05-27
| [[Краснодар]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4318519|Nigativ]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-12-04
| ''[[:d:Q9092073|Uspenskaya]]''
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q2252262|рэп җырчысы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55340966|Nataliya Meshchaninova]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-02-17
| [[Краснодар]]
| ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q1235146|documentary filmmaker]]''<br/>''[[:d:Q69423232|киносценарист]]''<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q113412348|Амосов, Николай Андреевич]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-11-27
| [[Краснодар]]
| [[эшкуар]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16162447|Rustam Assakalov]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-07-13
| [[Новороссийск]]
| ''[[:d:Q12369333|көрәшче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q125689290|Gevorg Mirzayan]]''
| data-sort-value="1984" | 1984
| [[Ташкент]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| 2002
| 2007
| ''[[:d:Q76080197|Maria Chuvochina]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-06-19
|
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| ''[[:d:Q866012|Квинсленд университеты]]''
|
|
|-
|
| 2007
| ''[[:d:Q139592700|Natalya Klark]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-02-02
| [[Якутск]]
| ''[[:d:Q11313148|sports journalist]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>[[язучы]]
|
|
|
|-
|
| 2008
| ''[[:d:Q104190341|Vasilliy Shvets]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-06-06
| [[Күкчәтау]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q44155688|Maria Minogarova]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-03-15
| [[Краснодар]]
| ''[[:d:Q4610556|модель]]''<br/>''[[:d:Q8246794|блогер]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q137799881|Горюханов, Валерий Анатольевич]]''
| data-sort-value="1990" | 1990-09-05
| [[Краснодар]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q111849364|Уваров, Роман Витальевич]]''
| data-sort-value="1997" | 1997-02-23
| [[Майкоп]]
| ''[[:d:Q3501317|fashion designer]]''
|
|
|
|-
| 1991
| 1996
| ''[[:d:Q21338200|Vladimir M. Gnezdilov]]''
|
|
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
| [[Россия фәннәр академиясе]]
|
|
|-
| 2004-10<br/>1999-08-01
| 2007-06<br/>2004-07-31
| ''[[:d:Q51545557|Mikhail Golub]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| Кубан дәүләт университеты
|
|
|-
| 2003-09-01
| 2008-07-01
| ''[[:d:Q56468564|Artur Kadurin]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 1982-09-01
| 1989-06-01
| ''[[:d:Q56483530|Andrey Alexeyenko]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q219564|Каролинска институты]]''<br/>''[[:d:Q7433682|Science for Life Laboratory]]''
|
|
|-
| 1975
| 1980
| ''[[:d:Q57157866|Alexander Poltorak]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q5532087|General Patent Corporation]]''<br/>''[[:d:Q1093910|Нью-Йорк шәһәр көллияте]]''<br/>''[[:d:Q904943|Touro University]]''
|
|
|-
| 1957-09-01
| 1963-06-23
| ''[[:d:Q57423293|Rudolf Khudoerkov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q21643413|Scientific Center of Neurology]]''
|
|
|-
| 1988
| 1993
| ''[[:d:Q73235319|Aminat Tuguz]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Адыгея дәүләт университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q81557080|Sergey Mikhaylin]]''
|
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1067935|Laval University]]''
|
|
|-
| 1999
| 2004
| ''[[:d:Q85583735|Victoria Sergunova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q85588706|Georgy Ganchenko]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q87999718|Anna Kovalenko]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Кубан дәүләт университеты
|
|
|-
| 1978-09-01
| 1983-06-30
| ''[[:d:Q89002540|Marina O Gorbunova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q7370051|Ростов дәүләт медицина университеты]]''<br/>''[[:d:Q2065921|Көньяк федераль университеты]]''
|
|
|-
| 2013-08-28<br/>2011-09-01
| 2016-08-28<br/>2013-07-04
| ''[[:d:Q91040410|Xenia Nebavskaya]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Кубан дәүләт университеты
|
|
|-
| 2012-09-01
| 2015-06-15
| ''[[:d:Q91309908|Azamat Temerdashev]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Кубан дәүләт университеты
|
|
|-
| 2017-09-01<br/>2013-09-01
| 2019-07-01<br/>2017-07-01
| ''[[:d:Q91309911|Ekaterina Dmitrieva]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Кубан дәүләт университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q91777479|Anna V Eremeeva]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4398097|Institute of Heritage]]''<br/>[[Краснодар дәүләт мәдәният институты]]
|
|
|-
| 1994-09-01
| 1999-06-11
| ''[[:d:Q96139454|Madina Azova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Россия халыклар дуслыгы университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q96604262|Ivan M Medvedev]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2012-09-01
| 2014-08-31
| ''[[:d:Q97527027|Marina A Andreeva]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Кубан дәүләт университеты
|
|
|-
| 1977
| 1982
| ''[[:d:Q98511380|Yakov Demurin]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q52845618|Federal Research Center "V.S. Pustovoit All-Russian Research Institute of Oil Crops"]]''
|
|
|-
| 2002-09-01
| 2012-05-25
| ''[[:d:Q102150091|Stanislav Melnikov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Кубан дәүләт университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102302282|Aleksei Lvovich Berezovskii]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102342019|Georgiy Nikolaevich Titov]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102342020|Nikolay Mikhaylovich Suchkov]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102400065|Vladimir Shlyk]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
| 2019
| ''[[:d:Q133488074|Yaroslav Boretsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q1734662|картограф]]''
| ''[[:d:Q61781089|Centre for East European and International Studies]]''
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
* [http://www.kubsu.ru/ КубДУ сайты] (рус.)
== Шулай ук карагыз ==
{{Портал|Мәгариф|Россия Федерациясе}}
* [[Россия югары уку йортлары исемлеге]]
[[Төркем:Россия университетлары]]
[[Төркем:1920 елда нигезләнгән уку йортлары]]
[[Төркем:Әлифба буенча университетлар]]
[[Төркем:Краснодар югары уку йортлары]]
25l3s51tj3h2kgxs19643ovkx3c7dsb
Калып:Вики-бала очраклы сүз
10
816049
5963280
5958580
2026-06-15T06:57:28Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963280
wikitext
text/x-wiki
{{Wikidata list|sparql=SELECT (uri(replace(str(?l), "L", "Q")) as ?item) (MD5(CONCAT(str(?item),str(RAND()))) as ?random) ?l ?hitza ?sense ?ahotsak ?elhuyar ?audio (SAMPLE(?picture_) AS ?picture)
WHERE
{
?l a ontolex:LexicalEntry ; dct:language ?language ;
wikibase:lemma ?hitza ;
ontolex:sense ?esanahia.
?esanahia skos:definition ?sense;
wdt:P5137 ?q_concept.
?q_concept wdt:P18 ?picture_.
?language wdt:P218 'eu'.
FILTER (LANG(?sense) = 'eu')
OPTIONAL {?l wdt:P7559 ?ahotsak.}
OPTIONAL {?l wdt:P6838 ?elhuyar.}
{?l wdt:P443 ?audio}
UNION
{?l ontolex:lexicalForm ?f .
?f ontolex:representation ?form ;
wdt:P443 ?audio .
filter (regex(str(?f), "-F1$")) .}
# Exclude out of scope concepts
MINUS {?q_concept wdt:P31 wd:Q3624078.}. # countries
MINUS {?l wdt:P31 wd:Q1499602.}. #ad hoc hitzak
# Exclude non suitable concepts
VALUES ?minus {
wd:Q47092 # rape
wd:Q198 # war
wd:Q124490 # violence
wd:Q170382 # revolver
wd:Q1576 #cigar
#... add yours here
}.
MINUS {?sense wdt:P5137 ?minus.}.
# Exclude senses not suitable for young children:
FILTER NOT EXISTS {
VALUES ?filter {
wd:Q8102
wd:Q545779
wd:Q1521634
wd:Q571571
wd:Q184439
}
?esanahia wdt:P6191 ?filter.
}
}
GROUP BY ?l ?sense ?hitza ?ahotsak ?elhuyar ?audio
ORDER BY ?random
LIMIT 1
|columns=?hitza,?sense,?picture,?ahotsak,?elhuyar,?audio
|row_template=Wikidata list/Сүз
|skip_table=1
|thumb=550
}}
{{Wikidata list/Сүз
| hitza = sator
| sense = (Zool.) zenbait ugaztun intsektibororen izen arrunta. Ile ugari eta beltza, eta industeko erabiltzen dituzten azazkal handiz hornitutako esku handiak dituzte. Lur azpian egiten dituzten zuloetan bizi dira
| picture = [[Файл:Talpa europaea MHNT.jpg|center|550px]]
| elhuyar = Heu176866_0
| audio = [[Файл:LL-Q8752 (eus)-Xabier Cañas-sator.wav|center|550px]]
}}
{{Wikidata list end}}
2cu6xhzodz6c0tzgimblqfhvdwdadwh
Төркият
0
818131
5963294
5949874
2026-06-15T09:04:24Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963294
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Төркият''' — [[Тел|телләр]], [[әдәбият]], [[Тарих|тарих,]] [[фольклор]], [[дин]], [[этнография]], рухи һәм [[Arxeologik mädäniät|археологик мәдәният]], [[Төрки халыклар|төрки]] һәм [[Төрки телләр|төрки телдә сөйләшүче]] халыкларның үткәнен һәм бүгенгесен өйрәнүче [[Гуманитар фәннәр|гуманитар]] фәннәр җыелмасы .
Элегрәк төрки телләр һәм әдәбият белән эш итүче [[Филология|филология фәне]] буларак кына карала.
== Өйрәнү предметы ==
Географик яктан төркият галимнәренең кызыксыну өлкәсе ерак төньяктагы [[Якутия|Якутиядән]] көньяк-көнбатыштагы [[Төньяк Кипрның Төрек Җөмһүрияте|Кипрга]], көнчыгыштагы [[Кытай]]дан көньяктагы [[Якын Көнчыгыш]] илләренә кадәр җәелгән.
Бүгенге көндә дөньяда төрки халыкларның саны, этник төркемнәр һәм азчылыклар белән бергә, якынча 165 миллион кешегә җитә. 20 миллионга якын кеше төрки телләрнең берсендә икенче яки өченче тел буларак сөйләшә. Ләкин мондый белем милли үзаң белән буталырга тиеш түгел. Иң борынгы төрки текстлар безнең эраның 600—800 елларына карый.<ref>{{Cite web|url=http://kronk.spb.ru/library/klashtorny-sg-1964-2.htm|title=Древнетюркские рунические памятники как источник по Средней Азии|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230423041112/http://kronk.spb.ru/library/klashtorny-sg-1964-2.htm|archivedate=2023-04-23|author=[[Кляшторный, Сергей Григорьевич|С.Г. Кляшторный]]|date=|language=|work=|publisher=|accessdate=2023-04-18}}</ref>
Борынгы төркиләрнең дине [[Тәңречелек]] булган<ref>{{Cite web|url=https://cyberleninka.ru/article/n/kult-tengri-u-drevnyh-tyurok|title=Культ Тенгри у древных тюрок|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230418205221/https://cyberleninka.ru/article/n/kult-tengri-u-drevnyh-tyurok|archivedate=2023-04-18|author=|date=|language=|work=|publisher=|accessdate=2023-04-18}}</ref> . Хәзерге вакытта төрки халыклар төрле диннәрне тоталар. Төп диннәр — [[Ислам]], [[Христианлык]], [[Буддачылык]]. Хәзерге төркиләрнең күбесе [[Сөнничелек|сөнни мөселманнар]] . Буддачылык тарафдарлары бүген [[сары уйгырлар]] һәм [[тывалар]], [[тарбагатай кыргызлары]] һәм [[Xotonnar|хотоннар]] арасында бар. [[Чуашлар|Чуаш]] һәм [[Гагаузлар|гагауз кешеләре]] күбесенчә [[Pravoslawlıq|православие христианнары]] . Караитлар һәм [[Кырымчаклар]] [[Яһүд дине|яһүд динен]] тоталар<ref>{{Cite web|url=https://eleven.co.il/judaism-trends/karaites-medieval-sects/11972/|title=Караимы|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200625223513/https://eleven.co.il/judaism-trends/karaites-medieval-sects/11972/|archivedate=2020-06-25|author=|date=|language=|work=|publisher=|accessdate=2023-04-18}}</ref>.
[[Россия|Рәсәйдә]] 25 төрки халык яши (барлыгы 12 миллион кеше): [[татарлар]] (5 миллион 554 мең), [[башкортлар]] (1 миллион 673 мең), [[чуашлар]] (1 миллион 637 мең), [[казакълар]] (653 мең), [[әзербайҗаннар]][[Комыклар|]][[Кырым татарлары|]][[Тывалар|]][[Карачайлар|]] (621 мең), [[якутлар]] (443 мең), [[кумыклар]] (422 мең), [[кырым татарлары]] (254 мең), [[тывалар]] (243 мең), [[карачайлар]] (192 мең), [[үзбәкләр]] (122 мең), [[балкарлар]] (108 мең), [[төрекләр]] (92 мең), [[Нугайлар|ногайлар]] (110 мең), [[хакаслар]] (75 мең), [[алтайлар]] (67 мең), [[төрекмәннәр]] (33 мең), [[кыргызлар]] (31 мең), [[шорлар]] (13 мең), [[гагаузлар]] (12 мең), [[долганнар]] (7261), [[Уйгырлар|уйгурлар]] (2867), [[каракалпаклар]] (1609), [[тофалар]] (837), [[караимнар]] (366)<ref>{{Cite web|url=http://www.perepis2002.ru/ct/doc/TOM_04_01.xls|title=Данные Всероссийской переписи 2002 года|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200109173322/http://www.perepis2002.ru/ct/doc/TOM_04_01.xls|archivedate=2020-01-09|accessdate=2009-09-03}}</ref> .
[[Төрки телләр|Төрки телләрнең]] саны төрлечә билгеләнә. 1966-нчы елда СССР Фәннәр академиясе тарафыннан бастырылган монографиядә 23 тере тел күрсәтелә; А. А. Реформатский дәреслегендә 25 тере һәм 7 үле тел бар; [[Николай Баскаков|Н. А. Баскаков]] монографиясендә 27 тере һәм 12 үле тел исәпләнә. 1997-нче елда Россия Фәннәр академиясенең Лингвистика институты тарафыннан бастырылган «Төрки телләр» монографиясендә 39 тере һәм 15 үле төрки тел искә алына<ref>Языки Мира. Тюркские языки. М., 1996.</ref> .
Киң таралуы, мәдәни һәм практик әһәмияте аркасында төркиятне өйрәнүче студентлар беренче өйрәнү теле буларак еш кына [[Төрек теле|төрек телен]] сайлыйлар.
Россиядә төркият белгечләрен [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты|MГИМО]], ISAA, СПБГУ, МГЛУ, [[Россия дәүләт гуманитар университеты|РГГУ]], Мәскәү өлкәсенең хәрби университеты, Россия фәннәр академиясенең Көнчыгыш тикшеренүләре институты, [[Казан (Идел буе) федераль университеты|Казан дәүләт университеты]], [[Чиләбе дәүләт университеты]], [[Себер федераль университеты|Себер Федераль Университеты]] һәм башка бик күп югары уку йортларында әзерлиләр.<ref>{{Cite web|url=http://www.vestikavkaza.ru/articles/obshestvo/molod/1113.html|title=Межвузовская Тюркология<!-- Заголовок добавлен ботом -->|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120305114714/http://www.vestikavkaza.ru/articles/obshestvo/molod/1113.html|archivedate=2012-03-05|accessdate=2009-09-03}}</ref>
Көнчыгыш һәм төркият белгечләренең белемнәре лингвистикада, мәдәнияттә, политология, журналистика, социология, статистика, антропология һ.б. юнәлешләрдә әһәмиятле.
== Тарих ==
Төркият өчен мөһим чыганаклар — VIII—X гасыр [[Orxon älifbası|борынгы төрки рун язулары]] ([[Orxon älifbası|Орхон-Енисей язулары]]) һәм VIII—XVI гасырларда [[Иске уйгыр язуы|Иске уйгыр руналарында]] язылган истәлекләр.
Төрки телләр буенча беренче җитди фәнни эш — XI гасырда [[Кашгар]] төрки галиме [[Мәхмүд Кашгарый]] тарафыннан тупланган «Төрки диалектлар җыентыгы» (''Kitâbü divân-i lûgat it-Türk'' — Төрле төрки телләр буенча сүзлек-белешмәлек китабы).
XV—XVII гасырларда төркиятнең төп юнәлеше [[Госман империясе]]н һәм [[Госманлы төрекчәсе]]н өйрәнү була.
1795 елда [[Париж]]да көнбатыш дөньясында төрки телләрне өйрәнүгә багышланган беренче югары мәктәп, «Тере көнчыгыш телләре мәктәбе» (''L'école des langues Orienteles vivantes'') ачыла.
Россиядә төркиятне өйрәнү XVIII гасырның икенче яртысында башлана. Моңа кадәр [[төрки халыклар]] һәм [[Төрекләр|төрекләрнең]] тасвирламалары рус елъязмаларында (мәсәлән, " Повесть временных лет ") һәм аерым әсәрләрдә (Нестор Искәндәрнең " Константинополь вакыйганамәсе "; Иван Пересветовның [[Иван IV|Явыз Иванга]] төрекләр турындагы трактатлары; Андрей Лызловның"Скифлар тарихы"; Дмитрий Кантимернең ике томлык Төркия тарихы, һ.б.)
[[Мишәр диалекты|Академик]] [[Симон Петер Паллас|Симон Петер Палласның]] 1787 елда [[Санкт-Петербург|Санкт-]] [[Башкорт теле|Петербургта]] басылган "Барлык телләрнең чагыштырма сүзлеге"ндә татар, мишәр, башкорт, ногай һәм башка төрки телләрдән лексик материал урнашкан.
XIX гасыр уртасына кадәр төркият [[Төрки телләр|төрки телләрне]], әдәбият һәм тарихи истәлекләр, өлешчә [[нумизматика]], [[этнография]] һәм төрки телләрдә сөйләшүче халыкларның [[Фольклор|фольклорын]] өйрәнгән катлаулы дисциплина буларак үсеш ала.
1863 елда [[Санкт-Петербург дәүләт университеты|Санкт-Петербург университетының]] көнчыгыш телләре факультетында Көнчыгыш тарихы бүлеге булдырыла, анда [[Төрки халыклар|төрки халыкларының]] тарихын өйрәнү мөстәкыйль үсеш ала башлый.
Россиядә төркият мөстәкыйль фән буларак XIX гасырның икенче яртысында барлыкка килгән. Аны төзү һәм үстерүдә төп рольне [[Александр Казем-Бек|М. А. Казембек]] (« [[Госманлы төрекчәсе|Госманлы теле]] грамматикасы», 1839), О. Н. Бетлингк («Якут теле грамматикасы», 1851), П. М. Мелиоранский («Гарәп филологиясе төрек теле турында», 1900), А. Н. Самойлович («Кыскача [[кырымтатар теле]] грамматикасы тәҗрибәсе», 1916) тикшеренүләре уйный.
Октябрьгә кадәрге чорда [[Хәсәнгата Габәши|төркият]] үсешенә зур [[Әхмәтзәки Вәлиди|өлеш]] керткән Рәсәй галимнәре: [[Вилһелм Радлов|В. В. Радлов]] [[Николай Катанов|, И.Халфин]] [[Ибраһим Хәлфин|,]] [[Чокан Вәлиханов|Чокан Вәлиханов,]] [[Хәсәнгата Габәши|Х. Габәши]], Совет чоры төркият галимнәре: [[Василий Богородицкий|В. А. Богородицкий]], [[Сергей Малов (1880)|С. Э.]] [[Сергей Малов (1880)|Малов]], [[Габделхәй Әхәтов]], [[Николай Ашмарин|Н. И. Ашмарин]], [[Николай Баскаков|Н. А. Баскаков]], [[Николай Дмитриев|Н. К. Дмитриев]], [[Андрей Кононов|А. Н. Кононов]], [[Әдһәм Тенишев|Әдһәм Тенишев,]] [[Латыйф Җәләй]], [[Җәлил Киекбаев]], А. М. Щербак, М. Ш. Ширалиев һәм башкалар. Бу чорларда төрки телләр диалектларын өйрәнү буенча зур эш алып барыла, грамматик система эшләнә, фәнни грамматикалар һәм фразеологик сүзлекләр бастырыла. Төрки лексикография зур үсеш ала: милли-рус һәм рус-милли күп томлы аңлатма сүзлекләр, шулай ук терминологик һәм диалектологик сүзлекләр тупланып бастырыла. Совет төркиятеләренең казанышлары чагыштырма [[фонетика]], [[Морфология (тел белеме)|морфология]] һәм төрки телләрнең [[Синтаксис|синтаксисын]] булдыруда да чагыла.
Төркият мәсьәләләре шулай ук [[Болгария|Болгариядә]] (Г. Галыбов, Н. Тодоров), [[Маҗарстан|Венгриядә]] (Д. Немет, Д. Хазам, [[Андраш Рона-Таш|А. Рона-Таш]]), [[Польша]]да [[Төркия|(]] А. Зайончковский, Э. Трыярский), [[Төркия|Төркиядә]] (Р. Арат, Б. Аталай, А. Дильачар, А. Валиди-Тоган), [[Германия|Алманиядә]] (А. фон Габен, Г. Дорфер), [[Швеция|Швециядә]] (Г. Ярринг, Л. Юхансон), [[АКШ]] (К. Г. Менгес, П. Б. Голден) һәм башка илләрдә өйрәнелә.
ХХ гасырның 30-40 нчы елларында [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|СССРдагы]] күп күренекле төркият галимнәре репрессияләнә<ref>{{Cite web|url=http://www.ihst.ru/projects/sohist/papers/archeology/1998/3/191-206.pdf|title=Русские археологи и политические репрессии 1920—1940-х гг.|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171010181816/http://www.ihst.ru/projects/sohist/papers/archeology/1998/3/191-206.pdf|archivedate=2017-10-10|accessdate=2011-11-05}}</ref> . Шулай итеп, ялган гаепләүләр аркасында профессор [[Бәкер Чобан-задә|Чобан-задә]] (1937)<ref>{{Cite web|url=http://memory.pvost.org/pages/choban.html|title=Биобиблиографический словарь востоковедов — жертв политического террора в советский период (1917—1991)|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120118021942/http://memory.pvost.org/pages/choban.html|archivedate=2012-01-18|accessdate=2011-11-05}}</ref> һәм профессор Э. Д. Поливанов (1938), СССР Фәннәр академиясе академиясе Самойлович (1938)<ref>{{Cite web|url=http://memory.pvost.org/pages/samojlovich.html|title=Биобиблиографический словарь востоковедов — жертв политического террора в советский период (1917—1991)|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120118035216/http://memory.pvost.org/pages/samojlovich.html|archivedate=2012-01-18|accessdate=2011-11-05}}</ref> һәм башкалар шпионлыкта гаепләнеп атыла.<ref>{{Cite web|url=http://memory.pvost.org/pages/polivanov.html|title=Биобиблиографический словарь востоковедов — жертв политического террора в советский период (1917—1991)|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120524060732/http://memory.pvost.org/pages/polivanov.html|archivedate=2012-05-24|accessdate=2011-11-05}}</ref>.
== Танылган галимнәре ==
{{seealso|Төркем:Төрки халыклар белгечләре}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P106 wd:Q13210922. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569,label:Исем,p69,p108,p570}}
{| class='wikitable sortable'
! туу датасы
! Исем
! әлма-матер
! эш урыны
! үлем датасы
|-
| data-sort-value="1455" | 1455
| ''[[:d:Q12630940|Feliks Petančić]]''
|
|
| data-sort-value="1517" | 1517
|-
| data-sort-value="1615" | 1615
| ''[[:d:Q20480593|Jakab Harsányi Nagy]]''
| ''[[:d:Q1293929|University of Franeker]]''<br/>''[[:d:Q156598|Лейден университеты]]''
| ''[[:d:Q195625|George II Rákóczi]]''<br/>''[[:d:Q2184286|Gheorghe Ştefan]]''<br/>''[[:d:Q152727|Frederick William of Brandenburg]]''
| data-sort-value="1676" | 1676
|-
| data-sort-value="1793" | 1793-05-14
| ''[[:d:Q1450898|François Bernard Charmoy]]''
|
| ''[[:d:Q57655605|Institute of Oriental Languages of the Ministry of Foreign Affairs]]''
| data-sort-value="1868" | 1868-12-09
|-
| data-sort-value="1802" | 1802<br/>1802-06-22
| [[Александр Казем-Бек (1802)|Александр Казем-Бек]]
|
| [[Казан Император университеты]]<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| data-sort-value="1870" | 1870-11-27
|-
| data-sort-value="1807" | 1807
| ''[[:d:Q4157361|Jean Jacques Pierre Desmaisons]]''
|
| ''[[:d:Q57655605|Institute of Oriental Languages of the Ministry of Foreign Affairs]]''
| data-sort-value="1873" | 1873-09-06
|-
| data-sort-value="1812" | 1812-04-12
| [[Лазарь Будагов]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value="1878" | 1878-12-30
|-
| data-sort-value="1812" | 1812
| [[Мартиниан Иванов|Иванов Мартиниан Иван улы]]
| [[Neplüev kadet korpusı|Ырынбур Неплюев кадет корпусы]]
|
| data-sort-value="1896" | 1896
|-
| data-sort-value="1818" | 1818-05-10
| ''[[:d:Q4440830|Albert Starchevsky]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
| data-sort-value="1901" | 1901-10-20
|-
| data-sort-value="1820" | 1820-09-21
| ''[[:d:Q214165|Georg Rosen]]''
|
|
| data-sort-value="1891" | 1891-10-29
|-
| data-sort-value="1822" | 1822-04-23<br/>1822-05-05
| [[Николай Ильминский]]
| [[Казан руханилар академиясе]]
| [[Казан руханилар академиясе]]
| data-sort-value="1891" | 1891-12-27
|-
| data-sort-value="1830" | 1830-11-12
| ''[[:d:Q4191602|Vladimir Zernov-Velyaminov]]''
| ''[[:d:Q4061451|Александр лицее]]''
|
| data-sort-value="1904" | 1904-01-30
|-
| data-sort-value="1831" | 1831-01-15
| ''[[:d:Q31783885|Dániel Szilágyi]]''
|
|
| data-sort-value="1885" | 1885-11-22
|-
| data-sort-value="1832" | 1832-03-19
| ''[[:d:Q557360|Ármin Vámbéry]]''
|
| ''[[:d:Q390287|Будапешт университеты]]''<br/>''[[:d:Q661916|Nyugat]]''
| data-sort-value="1913" | 1913-09-15
|-
| data-sort-value="1835" | 1835-01-23
| [[Евфимий Малов]]
| [[Казан руханилар академиясе]]
| [[Казан руханилар академиясе]]
| data-sort-value="1918" | 1918-02-25
|-
| data-sort-value="1836" | 1836-08-13
| ''[[:d:Q201763|Michael Jan de Goeje]]''
| ''[[:d:Q156598|Лейден университеты]]''
| ''[[:d:Q156598|Лейден университеты]]''
| data-sort-value="1909" | 1909-05-17<br/>1909-05-13
|-
| data-sort-value="1837" | 1837-01-05<br/>1837-01-17
| [[Вилһелм Радлов]]
| [[Берлин университеты|Берлин үнивирситите]]
| [[Кунсткамера]]
| data-sort-value="1918" | 1918-05-12
|-
| data-sort-value="1837" | 1837
| ''[[:d:Q135488405|Camilla Ružićka-Ostoić]]''
|
|
| data-sort-value="1885" | 1885
|-
| data-sort-value="1838" | 1838-02-24<br/>1840
| ''[[:d:Q16683658|Magomed-Efendi Osmanov]]''
|
| ''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''
| data-sort-value="1904" | 1904
|-
| data-sort-value="1842" | 1842-01-25
| ''[[:d:Q171485|Vilhelm Thomsen]]''
| ''[[:d:Q186285|Копенһаген университеты]]''<br/>''[[:d:Q12332836|Randers State School]]''
| ''[[:d:Q186285|Копенһаген университеты]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-05-12
|-
| data-sort-value="1846" | 1846-07-28
| ''[[:d:Q4424605|Vasily Dmitriyevich Smirnov]]''
| ''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| data-sort-value="1922" | 1922-05-25
|-
| data-sort-value="1854" | 1854-11-08
| ''[[:d:Q12278057|Diamandi Ihchiev]]''
| [[Истанбул университеты]]
|
| data-sort-value="1913" | 1913-03-26
|-
| data-sort-value="1860" | 1860-03-12
| [[Бернат Мункачи]]
| ''[[:d:Q390287|Будапешт университеты]]''
|
| data-sort-value="1937" | 1937-09-21
|-
| data-sort-value="1860" | 1860-09-22
| [[Игнац Кунош]]
| ''[[:d:Q390287|Будапешт университеты]]''
|
| data-sort-value="1945" | 1945-01-12
|-
| data-sort-value="1860" | 1860
| ''[[:d:Q112513733|Nil Sergejevič Lykošin]]''
|
|
| data-sort-value="1922" | 1922
|-
| data-sort-value="1861" | 1861-12-25
| ''[[:d:Q1320566|József Thúry]]''
|
|
| data-sort-value="1906" | 1906-05-22
|-
| data-sort-value="1861" | 1861-12-29<br/>1861
| ''[[:d:Q6583303|Necip Asım Yazıksız]]''
|
|
| data-sort-value="1935" | 1935-12-12<br/>1935
|-
| data-sort-value="1862" | 1862-05-18<br/>1862-05-06
| [[Николай Катанов]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Казан руханилар академиясе]]
| data-sort-value="1922" | 1922-03-09<br/>1922-03-10
|-
| data-sort-value="1868" | 1868-09-17
| ''[[:d:Q62907|Carl Brockelmann]]''
| ''[[:d:Q159895|Росток университеты]]''<br/>''[[:d:Q20808141|Страсбур университеты]]''<br/>''[[:d:Q315658|Вроцлав университеты]]''
| ''[[:d:Q315658|Вроцлав университеты]]''<br/>''[[:d:Q672420|Көнигсберг университеты]]''<br/>''[[:d:Q32120|Һалле-Виттенберг үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q20266330|Фридрих Вилһелм үнивирситите]]''<br/>[[Берлин университеты|Берлин үнивирситите]]
| data-sort-value="1956" | 1956-05-06
|-
| data-sort-value="1868" | 1868-11-18
| ''[[:d:Q4289495|Platon Melioransky]]''
| ''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value="1906" | 1906-05-16
|-
| data-sort-value="1868" | 1868-03
| ''[[:d:Q24642493|Seräli Lapin]]''
|
|
| data-sort-value="1919" | 1919
|-
| data-sort-value="1869" | 1869-11-03
| [[Василий Бартольд]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| data-sort-value="1930" | 1930-08-19
|-
| data-sort-value="1869" | 1869-12
| ''[[:d:Q401773|Әхмәт Агаев]]''
| ''[[:d:Q3064259|Париж университетының юридик факультеты]]''<br/>''[[:d:Q209842|Париж университеты]]''<br/>''[[:d:Q3652444|Тифлис гимназиясе]]''
| ''[[:d:Q1167080|Darülfünun]]''<br/>''[[:d:Q4765985|Әнкара үнивирсититенең юридик факультеты]]''<br/>''[[:d:Q6099542|Истанбул университетының хокук факультеты]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-05-19
|-
| data-sort-value="1869" | 1869-08-09
| ''[[:d:Q6058766|Willi Bang]]''
|
| [[Берлин университеты|Берлин үнивирситите]]<br/>''[[:d:Q50662|Франкфурт университеты]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-10-08
|-
| data-sort-value="1870" | 1870-09-22
| [[Николай Ашмарин]]
| ''[[:d:Q2029787|Лазарев көнчыгыш телләре институты]]''
| [[Казан керәшен педагогия техникумы]]<br/>[[Казан Татар укытучылар мәктәбе]]<br/>''[[:d:Q113411576|Северо-восточный археологический и этнографический институт]]''<br/>[[Бакы дәүләт университеты]]<br/>[[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
| data-sort-value="1933" | 1933-08-26
|-
| data-sort-value="1870" | 1870-12-11
| ''[[:d:Q15410478|Friedrich Giese]]''
| ''[[:d:Q165528|Грайфсвальд үнивирситите]]''
|
| data-sort-value="1944" | 1944-10-19
|-
| data-sort-value="1871" | 1871
| ''[[:d:Q12272783|Atse Dorev]]''
|
|
| data-sort-value="1941" | 1941-09-19
|-
| data-sort-value="1871" | 1871-03-12
| ''[[:d:Q25680779|İsmail Lömanov]]''
|
| ''[[:d:Q1517401|Таврия милли университеты]]''<br/>[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| data-sort-value="1942" | 1942-02-02
|-
| data-sort-value="1872" | 1872
| ''[[:d:Q97579033|Efetov Semion Borisovich]]''
| ''[[:d:Q33082587|Eastern Faculty of Imperial St. Petersburg University]]''
| ''[[:d:Q1517401|Таврия милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q4504314|Central Museum of Tavrida]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-09
|-
| data-sort-value="1873" | 1873-05-08
| ''[[:d:Q2496339|Seraya Shapshal]]''
| ''[[:d:Q33082587|Eastern Faculty of Imperial St. Petersburg University]]''
|
| data-sort-value="1961" | 1961-11-18
|-
| data-sort-value="1874" | 1874<br/>1873<br/>1876
| ''[[:d:Q61073071|Ahmet Rifat Bilge]]''
| ''[[:d:Q6099542|Истанбул университетының хокук факультеты]]''
|
| data-sort-value="1953" | 1953-02-22
|-
| data-sort-value="1874" | 1874
| ''[[:d:Q128013905|Ernst C. Marré]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1876" | 1876-03-23
| ''[[:d:Q83275|Ziya Gökalp]]''
| [[Истанбул университеты]]<br/>''[[:d:Q6049213|veterinary education]]''
| [[Истанбул университеты]]<br/>''[[:d:Q1165599|Dar ul-Funun]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-10-25
|-
| data-sort-value="1876" | 1876-09-25
| ''[[:d:Q4143882|Vladimir Gordlevsky]]''
| ''[[:d:Q2029787|Лазарев көнчыгыш телләре институты]]''<br/>''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| data-sort-value="1956" | 1956-09-10
|-
| data-sort-value="1876" | 1876
| ''[[:d:Q6061193|Yahya Naci Bayburtlu]]''
|
|
| data-sort-value="1943" | 1943
|-
| data-sort-value="1876" | 1876-08-29
| [[Һади Атласи]]
|
|
| data-sort-value="1938" | 1938-02-15
|-
| data-sort-value="1878" | 1878-12-02
| ''[[:d:Q73498901|Theodor Menzel]]''
| ''[[:d:Q55044|Мүнхен университеты]]''
| ''[[:d:Q156737|Кил үнивирситите]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-03-10
|-
| data-sort-value="1879" | 1879-07-24
| ''[[:d:Q3171671|Jean Deny]]''
| ''[[:d:Q1977696|Ришелье лицее]]''<br/>''[[:d:Q1059546|Бөек Лүдовик литсие]]''<br/>''[[:d:Q20749407|Paris Faculty of Law and Economics]]''<br/>''[[:d:Q52440672|École nationale des langues orientales vivantes]]''
| ''[[:d:Q789848|Ministry for Europe and Foreign Affairs]]''<br/>''[[:d:Q52440672|École nationale des langues orientales vivantes]]''<br/>''[[:d:Q3064325|Париж сынлы сәнгать факүлтите]]''<br/>''[[:d:Q333886|Җорҗтаун университеты]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-11-05
|-
| data-sort-value="1879" | 1879-01-03
| ''[[:d:Q4060313|Osman Nuri-Asan oğlu Aqçoqraqlı]]''
|
| ''[[:d:Q1517401|Таврия милли университеты]]''<br/>[[Кырым татар педагогика техникумы]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value="1938" | 1938-04-17
|-
| data-sort-value="1880" | 1880-01-28<br/>1880-01-04
| [[Сергей Малов (1880)|Сергей Малов]]
| [[Казан руханилар академиясе]]<br/>''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]
| data-sort-value="1957" | 1957-09-06<br/>1957-01-09<br/>1957-01-07
|-
| data-sort-value="1882" | 1882
| ''[[:d:Q3935871|Besim Atalay]]''
|
| ''[[:d:Q6088281|Әнкара университетының тел, тарих һәм география факультеты]]''<br/>''[[:d:Q7855292|Turkish National Police Academy]]''<br/>''[[:d:Q1569712|Turkish Language Association]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-11-07
|-
| data-sort-value="1883" | 1883-03-28
| ''[[:d:Q171227|Gyula Mészáros]]''
| [[Истанбул университеты]]<br/>''[[:d:Q390287|Будапешт университеты]]''
| ''[[:d:Q636088|Museum of Ethnography]]''<br/>''[[:d:Q4533056|Ethnography Museum of Ankara]]''<br/>''[[:d:Q1060621|Әнкара университеты]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-05-25
|-
| data-sort-value="1883" | 1883
| ''[[:d:Q114427016|Vladimir Khindalov]]''
|
| ''[[:d:Q631641|Кирилл һәм Мефодий изгеләре исемендә Болгария милли китапханәсе]]''<br/>''[[:d:Q4996206|Bulgarian Historical Archive]]''
| data-sort-value="1934" | 1934
|-
| data-sort-value="1887" | 1887-10-18<br/>1887-10-05
| ''[[:d:Q4218368|Isaac Kaja]]''
| ''[[:d:Q1517401|Таврия милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q4479417|Wilno Jewish Teachers Institute]]''
|
| data-sort-value="1956" | 1956-03-30
|-
| data-sort-value="1887" | 1887
| ''[[:d:Q136817354|Kōji Ōkubo]]''
| [[Токио Чит Телләр Университеты]]
| ''[[:d:Q274486|Waseda University]]''<br/>[[Токио университеты]]
| data-sort-value="1950" | 1950
|-
| data-sort-value="1888" | 1888-07-14<br/>1888-06-14
| ''[[:d:Q13052153|Aram Safrastyan]]''
| [[Истанбул университеты]]<br/>''[[:d:Q37008|Тбилиси дәүләт унивирситеты]]''
| ''[[:d:Q37008|Тбилиси дәүләт унивирситеты]]''<br/>''[[:d:Q1007545|Galatasaray High School]]''<br/>''[[:d:Q21468837|Institute of Oriental Studies of Armenia]]''<br/>''[[:d:Q1977379|Әрмән педагогика институты]]''<br/>''[[:d:Q20514825|Әрмәнстан Милли фәннәр Академиясенең Тарих институты]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-06-12<br/>1966-07-12
|-
| data-sort-value="1888" | 1888-10-08
| ''[[:d:Q13174129|Pavel Falyov]]''
| ''[[:d:Q33082587|Eastern Faculty of Imperial St. Petersburg University]]''
| ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''<br/>''[[:d:Q4258140|Ленинград көнчыгыш университеты]]''
| data-sort-value="1922" | 1922-07-03
|-
| data-sort-value="1889" | 1889-09-04
| ''[[:d:Q4199340|Ille Takhti]]''
| [[Сембер чуаш укытучылар мәктәбе]]
|
| data-sort-value="1938" | 1938-02-22
|-
| data-sort-value="1889" | 1889-12-26
| [[Нигъмәт Хәким]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1889" | 1889-10-15
| ''[[:d:Q29994586|Arthur Siefeldt-Simumägi]]''
|
| ''[[:d:Q20573822|Baku Higher Party School]]''<br/>''[[:d:Q129150499|Azerbaijan Scientific Society]]''<br/>''[[:d:Q61931545|Institute of History and Ethnology of Azerbaijan National Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q7263594|Institute of Linguistics named after Nasimi]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-12-06
|-
| data-sort-value="1890" | 1890-12-10
| [[Әхмәтзәки Вәлиди]]
| [[Вена университеты]]
| ''[[:d:Q152171|Бонн университеты]]''<br/>''[[:d:Q152838|Гөттинген университеты]]''<br/>[[Истанбул университеты]]
| data-sort-value="1970" | 1970-07-26
|-
| data-sort-value="1890" | 1890-11-02<br/>1890-11-01
| ''[[:d:Q782305|Gyula Németh]]''
| ''[[:d:Q390287|Будапешт университеты]]''
|
| data-sort-value="1976" | 1976-12-14
|-
| data-sort-value="1890" | 1890-12-13
| ''[[:d:Q4085214|Evgenii Eduardovich Bertels]]''
| ''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''
| ''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-10-07
|-
| data-sort-value="1890" | 1890-05-03
| ''[[:d:Q4533753|Konstantin Yudakhin]]''
|
|
| data-sort-value="1975" | 1975-02-22
|-
| data-sort-value="1891" | 1891-01-15
| ''[[:d:Q66650|Franz Babinger]]''
| ''[[:d:Q55044|Мүнхен университеты]]''
| ''[[:d:Q55044|Мүнхен университеты]]''<br/>[[Берлин университеты|Берлин үнивирситите]]
| data-sort-value="1967" | 1967-06-23
|-
| data-sort-value="1891" | 1891
| ''[[:d:Q4224104|Gerard Clauson]]''
| ''[[:d:Q1135137|Corpus Christi College]]''<br/>''[[:d:Q192088|Итон көллияте]]''<br/>''[[:d:Q7637318|Summer Fields School]]''
| [[Оксфорд университеты]]
| data-sort-value="1974" | 1974
|-
| data-sort-value="1891" | 1891-06-12<br/>1891-12-21
| ''[[:d:Q7778909|Lajos Fekete]]''
| ''[[:d:Q390287|Будапешт университеты]]''
| ''[[:d:Q390287|Будапешт университеты]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-05-16<br/>1969-02-21
|-
| data-sort-value="1892" | 1892-06-16
| [[Каюм Мифтахов]]
|
|
| data-sort-value="1948" | 1948-10-04
|-
| data-sort-value="1892" | 1892
| ''[[:d:Q94920489|Ahmet Muhiddin]]''
|
|
| data-sort-value="1923" | 1923
|-
| data-sort-value="1892" | 1892
| ''[[:d:Q124643415|Gălăb Gălăbov]]''
|
|
| data-sort-value="1972" | 1972
|-
| data-sort-value="1893" | 1893-05-15
| [[Бәкер Чобан-задә]]
| ''[[:d:Q390287|Будапешт университеты]]''<br/>''[[:d:Q1007545|Galatasaray High School]]''
| [[Бакы дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1517401|Таврия милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q64776872|Institute of Language and Writing of the Peoples of the USSR of the Academy of Sciences of the USSR]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-10-13
|-
| data-sort-value="1893" | 1893-06-25
| ''[[:d:Q4402791|Martti Räsänen]]''
| ''[[:d:Q28695|Хельсинки университеты]]''
| ''[[:d:Q28695|Хельсинки университеты]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-09-07
|-
| data-sort-value="1893" | 1893
| ''[[:d:Q70254548|Hikmet Cevdetzade]]''
| ''[[:d:Q6030829|Darülmuallimin]]''<br/>''[[:d:Q4258140|Ленинград көнчыгыш университеты]]''
| ''[[:d:Q4258140|Ленинград көнчыгыш университеты]]''<br/>''[[:d:Q4258142|Institute for Philosophy, Literature and History in Leningrad]]''<br/>''[[:d:Q1297796|Советлар Союзы Флоты адмиралы Николай Герасимович Кузнецов исемендәге Хәрби-диңгез академиясе]]''<br/>''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value="1945" | 1945-04-17
|-
| data-sort-value="1894" | 1894-04-08
| ''[[:d:Q215059|Gotthard Jäschke]]''
|
| ''[[:d:Q168426|Мүнстер университеты]]''<br/>[[Берлин университеты|Берлин үнивирситите]]
| data-sort-value="1983" | 1983-12-29
|-
| data-sort-value="1894" | 1894-11-17
| [[Латыйф Җәләй]]
|
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
| data-sort-value="1966" | 1966
|-
| data-sort-value="1894" | 1894-01-26
| ''[[:d:Q6957550|Agâh Sırrı Levend]]''
| ''[[:d:Q1167080|Darülfünun]]''
| ''[[:d:Q1496662|Gazi University]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-10-28
|-
| data-sort-value="1894" | 1894-05-01
| ''[[:d:Q18203733|Aleksandr Potseluevskiy]]''
| ''[[:d:Q2029787|Лазарев көнчыгыш телләре институты]]''
| ''[[:d:Q13030264|Віцебскае аддзяленне Маскоўскага археалагічнага інстытута]]''<br/>''[[:d:Q4313358|People's Commissariat for Railways of the USSR]]''<br/>''[[:d:Q2370801|ССРБ Фәннәр академиясе]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-10-06
|-
| data-sort-value="1894" | 1894-06-02
| ''[[:d:Q59531171|Willi Heffening]]''
|
| ''[[:d:Q152171|Бонн университеты]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-03-03
|-
| data-sort-value="1895" | 1895-05-22
| ''[[:d:Q395340|Agop Dilâçar]]''
| ''[[:d:Q1342484|Robert College]]''<br/>''[[:d:Q1060621|Әнкара университеты]]''
| ''[[:d:Q20508065|Luys]]''<br/>''[[:d:Q1342484|Robert College]]''<br/>''[[:d:Q1060621|Әнкара университеты]]''<br/>''[[:d:Q841581|София университеты]]''<br/>''[[:d:Q1569712|Turkish Language Association]]''<br/>''[[:d:Q20510743|Rahvira]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-09-12
|-
| data-sort-value="1897" | 1897-01-24
| ''[[:d:Q126595813|Margit Palló]]''
|
|
| data-sort-value="1984" | 1984-09-03
|-
| data-sort-value="1898" | 1898-10-20
| ''[[:d:Q4160294|Sergi Dzhikiya]]''
| ''[[:d:Q37008|Тбилиси дәүләт унивирситеты]]''
|
| data-sort-value="1993" | 1993-12-06
|-
| data-sort-value="1898" | 1898-08-16<br/>1898-08-28<br/>1898-09-09
| [[Николай Дмитриев]]
| ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4304150|Мәскәү Көнчыгышны өйрәнү институты]]''
| ''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-12-22
|-
| data-sort-value="1898" | 1898-06-25
| ''[[:d:Q15815217|Herbert Jansky]]''
| [[Вена университеты]]
| [[Вена университеты]]<br/>''[[:d:Q278044|Вена икътисад университеты]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-03-12
|-
| data-sort-value="1898" | 1898
| ''[[:d:Q20617445|Altan Saryn]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1899" | 1899-01-22
| ''[[:d:Q511129|László Rásonyi]]''
| ''[[:d:Q390287|Будапешт университеты]]''
|
| data-sort-value="1984" | 1984-05-04
|-
| data-sort-value="1899" | 1899-04-17
| ''[[:d:Q2081180|Ahmet Caferoğlu]]''
| [[Истанбул университеты]]<br/>''[[:d:Q315658|Вроцлав университеты]]''
| [[Истанбул университеты]]
| data-sort-value="1975" | 1975-01-06
|-
| data-sort-value="1899" | 1899-02-26
| [[Әмир Нәҗип]]
|
| ''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| data-sort-value="1991" | 1991-03-28
|-
| data-sort-value="1899" | 1899-01-01
| ''[[:d:Q6072261|İsmail Hami Danişmend]]''
|
|
| data-sort-value="1967" | 1967-04-12
|-
| data-sort-value="1900" | 1900-05-15
| [[Рәшит Рәхмәти Арат]]
|
|
| data-sort-value="1964" | 1964-11-29
|-
| data-sort-value="1900" | 1900-03-21
| ''[[:d:Q20561156|Mukhtar Huseynzade]]''
| [[Бакы дәүләт университеты]]
| [[Бакы дәүләт университеты]]
| data-sort-value="1985" | 1985
|-
| data-sort-value="1900" | 1900-09-11
| ''[[:d:Q100439901|Салий Сергеевич Майзель]]''
| ''[[:d:Q4304150|Мәскәү Көнчыгышны өйрәнү институты]]''
| ''[[:d:Q4304150|Мәскәү Көнчыгышны өйрәнү институты]]''<br/>''[[:d:Q1246977|Кызыл профессура институты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| data-sort-value="1952" | 1952-04-07
|-
| data-sort-value="1900" | 1900
| ''[[:d:Q136590834|Walter Livingston Wright]]''
|
|
| data-sort-value="1949" | 1949
|-
| data-sort-value="1901" | 1901-02-16
| ''[[:d:Q4293476|Anatoly Miller]]''
| ''[[:d:Q4304150|Мәскәү Көнчыгышны өйрәнү институты]]''
| ''[[:d:Q4201528|ССҖБ ФА тарих институты]]''<br/>''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''<br/>''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''<br/>''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''<br/>''[[:d:Q4304155|Мәскәү фәлсәфә, әдәбият һәм тарих институты]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-10-03
|-
| data-sort-value="1901" | 1901-10-22
| ''[[:d:Q4412681|Ervand Sevortyan]]''
| ''[[:d:Q1517401|Таврия милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201878|РФА тел белеме институты]]''
| ''[[:d:Q4201878|РФА тел белеме институты]]''<br/>''[[:d:Q4304155|Мәскәү фәлсәфә, әдәбият һәм тарих институты]]''<br/>''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-03-23
|-
| data-sort-value="1901" | 1901-11-06
| ''[[:d:Q16544300|Eugeniusz Słuszkiewicz]]''
| ''[[:d:Q80207|Львов милли университеты]]''
| ''[[:d:Q1752712|Nicolaus Copernicus University in Toruń]]''<br/>''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''<br/>''[[:d:Q80207|Львов милли университеты]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-08-28
|-
| data-sort-value="1902" | 1902-04-15<br/>1902-03-15
| ''[[:d:Q68105|Joseph Schacht]]''
| ''[[:d:Q154804|Лейпциг үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q315658|Вроцлав университеты]]''
| ''[[:d:Q153987|Фрайбург университеты]]''<br/>''[[:d:Q156598|Лейден университеты]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-08-01
|-
| data-sort-value="1902" | 1902-10-28
| ''[[:d:Q368183|Lajos Ligeti]]''
| ''[[:d:Q390287|Будапешт университеты]]''<br/>''[[:d:Q209842|Париж университеты]]''
|
| data-sort-value="1987" | 1987-05-24
|-
| data-sort-value="1902" | 1902-10-28
| ''[[:d:Q25591325|Лигети Лайош]]''
|
|
| data-sort-value="1984" | 1984
|-
| data-sort-value="1902" | 1902-08-15
| ''[[:d:Q26179731|Hüseyin Namık Orkun]]''
|
| ''[[:d:Q6097677|Gazi Eğitim Enstitüsü]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-03-23
|-
| data-sort-value="1903" | 1903
| ''[[:d:Q1507322|George Ewart Bean]]''
| ''[[:d:Q1227526|St Paul's School]]''<br/>''[[:d:Q956501|Pembroke College]]''
| [[Истанбул университеты]]
| data-sort-value="1977" | 1977-12-07
|-
| data-sort-value="1903" | 1903-12-27
| ''[[:d:Q4063933|Sarsen Amanzholov]]''
| ''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]''
| [[Абай исемендәге Казакъ милли педагогика университеты]]
| data-sort-value="1958" | 1958-01-28
|-
| data-sort-value="1905" | 1905-03-09<br/>1905-03-22
| [[Николай Баскаков]]
| ''[[:d:Q4533069|MSU Faculty of Ethnology]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[И.В. Сталин исемендәге Көнчыгыш хезмәт ияләренең коммунистик университеты]]
| data-sort-value="1996" | 1996-08-26
|-
| data-sort-value="1905" | 1905-08-21
| ''[[:d:Q110922550|Janos Eckmann]]''
|
|
| data-sort-value="1971" | 1971-11-22
|-
| data-sort-value="1905" | 1905
| ''[[:d:Q137106805|Mehmet Tuğrul]]''
|
|
| data-sort-value="1985" | 1985
|-
| data-sort-value="1906" | 1906-10-14<br/>1906-10-27
| [[Андрей Кононов]]
| ''[[:d:Q4258140|Ленинград көнчыгыш университеты]]''
| ''[[:d:Q3648060|РФА көнчыгыш кулъязмалары институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value="1986" | 1986-10-30
|-
| data-sort-value="1906" | 1906
| ''[[:d:Q4527460|Japar Shukurov]]''
| ''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]''
|
| data-sort-value="1963" | 1963
|-
| data-sort-value="1906" | 1906-10-28<br/>1906
| ''[[:d:Q20623617|Igor' Alekseevič Batmanov]]''
| ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]''
|
| data-sort-value="1969" | 1969-01-08<br/>1969
|-
| data-sort-value="1906" | 1906
| ''[[:d:Q138391271|Akhmet Rafikov]]''
|
| ''[[:d:Q3648060|РФА көнчыгыш кулъязмалары институты]]''<br/>''[[:d:Q1981482|Россия фәннәр академиясе китапханәсе]]''
| data-sort-value="1989" | 1989
|-
| data-sort-value="1907" | 1907-10-12
| [[Гуннар Ярринг]]
| [[Лунд университеты]]
| [[Лунд университеты]]
| data-sort-value="2002" | 2002-05-29
|-
| data-sort-value="1907" | 1907-09-02
| ''[[:d:Q3376159|Pertev Naili Boratav]]''
| ''[[:d:Q344292|Istanbul High School]]''<br/>''[[:d:Q21600883|Istanbul University Faculty of Letters]]''<br/>''[[:d:Q118946302|Istanbul School of Higher Education (1924-1978)]]''
| [[Истанбул университеты]]
| data-sort-value="1998" | 1998-03-16
|-
| data-sort-value="1907" | 1907-10-27
| ''[[:d:Q4468740|Elizaveta Ubryatova]]''
| [[Иркутск дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201878|РФА тел белеме институты]]''
| data-sort-value="1990" | 1990-03-04
|-
| data-sort-value="1907" | 1907-07-27
| [[Сәгадәт Исхакый-Чагатай|Сәгадәт Исхакый Чагатай]]
| [[Берлин университеты|Берлин үнивирситите]]
| ''[[:d:Q1060621|Әнкара университеты]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-06-24
|-
| data-sort-value="1907" | 1907-02-15
| [[Смет Кенесбаев]]
| ''[[:d:Q4258140|Ленинград көнчыгыш университеты]]''
| [[Абай исемендәге Казакъ милли педагогика университеты]]
| data-sort-value="1995" | 1995-01-16
|-
| data-sort-value="1907" | 1907-10-07<br/>1907-11-07
| ''[[:d:Q16432682|Maulen Balakaevich Balakaev]]''
| [[Абай исемендәге Казакъ милли педагогика университеты]]<br/>''[[:d:Q104175723|Kazakh Pedagogical Institute]]''
| ''[[:d:Q427677|Казакъстан милли университеты]]''
| data-sort-value="1995" | 1995-10-15
|-
| data-sort-value="1907" | 1907-11-26
| ''[[:d:Q130260845|Abdullah Zihni Soysal]]''
| [[Истанбул университеты]]<br/>''[[:d:Q189441|Ягелло университеты]]''
|
| data-sort-value="1983" | 1983
|-
| data-sort-value="1908" | 1908-03-27
| ''[[:d:Q4523567|Юлия Артемьевна Шибаева]]''
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
|
| No/unknown value
|-
| data-sort-value="1908" | 1908-08-15
| ''[[:d:Q11769530|Marian Lewicki]]''
| ''[[:d:Q80207|Львов милли университеты]]''
| ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-11-13
|-
| data-sort-value="1909" | 1909-10-30<br/>1909
| ''[[:d:Q63066750|Semen Lvovitsj Volin]]''
| ''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q4318766|INTERPIPE]]''<br/>''[[:d:Q4380517|Proletarsky Plant]]''<br/>''[[:d:Q3648060|РФА көнчыгыш кулъязмалары институты]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-07-17<br/>1943
|-
| data-sort-value="1910" | 1910-06-12
| ''[[:d:Q730671|József Blaskovics]]''
|
|
| data-sort-value="1990" | 1990-07-06
|-
| data-sort-value="1910" | 1910-10-10
| ''[[:d:Q1463960|Friedrich von Rummel]]''
|
|
| data-sort-value="2002" | 2002-02-13
|-
| data-sort-value="1910" | 1910-07-14
| ''[[:d:Q28055121|Anna Stepanovna Tveritinova]]''
| ''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''
| ''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-10-19
|-
| data-sort-value="1910" | 1910-06-27
| ''[[:d:Q84723033|Olga Smirnova]]''
| ''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''
| ''[[:d:Q3648060|РФА көнчыгыш кулъязмалары институты]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-01-13
|-
| data-sort-value="1911" | 1911-04-30
| ''[[:d:Q6005885|Fahir İz]]''
| ''[[:d:Q6100138|Saint-Michel Highschool]]''<br/>''[[:d:Q1007545|Galatasaray High School]]''<br/>''[[:d:Q21600883|Istanbul University Faculty of Letters]]''
| ''[[:d:Q896267|Boğaziçi University]]''<br/>''[[:d:Q131252|Чикаго университеты]]''<br/>[[Оксфорд университеты]]<br/>''[[:d:Q170027|Лондон университеты]]''<br/>[[Истанбул университеты]]
| data-sort-value="2004" | 2004-07-05
|-
| data-sort-value="1911" | 1911-10-14
| ''[[:d:Q58203030|Robert Anhegger]]''
|
| ''[[:d:Q157033|Goethe-Institut]]''
| data-sort-value="2001" | 2001-03-27
|-
| data-sort-value="1911" | 1911-11-04
| ''[[:d:Q106776487|Mihail Guboglu]]''
| ''[[:d:Q1551183|Черновцы милли университеты]]''
|
| data-sort-value="1989" | 1989-05-12
|-
| data-sort-value="1911" | 1911-08-15
| ''[[:d:Q124737321|Jevhen Zavalyns'kyj]]''
| ''[[:d:Q80207|Львов милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q52440672|École nationale des langues orientales vivantes]]''
|
| data-sort-value="1993" | 1993-07-17
|-
| data-sort-value="1912" | 1912-09-08
| ''[[:d:Q1577357|Hans Joachim Kißling]]''
|
| ''[[:d:Q55044|Мүнхен университеты]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-10-10
|-
| data-sort-value="1912" | 1912-11-14
| [[Әхмәт Тимер]]
| ''[[:d:Q20474745|Хайдарпаша лицее]]''<br/>''[[:d:Q1060621|Әнкара университеты]]''<br/>''[[:d:Q6088281|Әнкара университетының тел, тарих һәм география факультеты]]''<br/>''[[:d:Q20266894|Берлин университеты]]''
| ''[[:d:Q1060621|Әнкара университеты]]''<br/>''[[:d:Q156725|Һамбург университеты]]''<br/>[[Азатлык радиосы]]<br/>''[[:d:Q161982|Майнц университеты]]''
| data-sort-value="2003" | 2003-04-19
|-
| data-sort-value="1913" | 1913-01-13
| ''[[:d:Q216758|Johannes Benzing]]''
|
| ''[[:d:Q161982|Майнц университеты]]''
| data-sort-value="2001" | 2001-03-16
|-
| data-sort-value="1913" | 1913
| ''[[:d:Q4449330|Ahmet Ateş]]''
| ''[[:d:Q21600883|Istanbul University Faculty of Letters]]''
| [[Истанбул университеты]]
| data-sort-value="1966" | 1966-10-20
|-
| data-sort-value="1913" | 1913-12-25
| ''[[:d:Q56255898|Józef Sulimowicz]]''
| ''[[:d:Q4126434|Institute of Oriental Studies, University of Warsaw]]''
| ''[[:d:Q9185980|Central Military Library]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-03-05
|-
| data-sort-value="1914" | 1914-04-26
| ''[[:d:Q4133597|Virineâ Stefanovna Garbuzova]]''
| ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]''<br/>''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''
| data-sort-value="2002" | 2002-06-08
|-
| data-sort-value="1914" | 1914-04-26
| ''[[:d:Q4755648|Andreas Tietze]]''
| [[Вена университеты]]
| [[Истанбул университеты]]<br/>''[[:d:Q174710|Лос-Анджелестагы Калифорния университеты]]''<br/>[[Вена университеты]]
| data-sort-value="2003" | 2003-12-22
|-
| data-sort-value="1914" | 1914-07-21
| ''[[:d:Q6542341|Włodzimierz Zajączkowski]]''
| ''[[:d:Q189441|Ягелло университеты]]''
| ''[[:d:Q189441|Ягелло университеты]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-09-03
|-
| data-sort-value="1914" | 1914-01-19
| ''[[:d:Q20472681|Tibor Halasi-Kun]]''
| ''[[:d:Q390287|Будапешт университеты]]''
|
| data-sort-value="1991" | 1991-10-19
|-
| data-sort-value="1914" | 1914
| ''[[:d:Q112560198|Stanisława Płaskowicka-Rymkiewicz]]''
|
|
| data-sort-value="1989" | 1989
|-
| data-sort-value="1915" | 1915-02-12<br/>1915
| ''[[:d:Q12808860|Beşir Göğüş]]''
|
|
| data-sort-value="1999" | 1999-08-17<br/>1999
|-
| data-sort-value="1915" | 1915-02-07
| ''[[:d:Q13089760|Nedim Filipović]]''
|
|
| data-sort-value="1984" | 1984-04-21
|-
| data-sort-value="1916" | 1916-05-02
| ''[[:d:Q1521289|Richard Franz Kreutel]]''
|
|
| data-sort-value="1981" | 1981-10-29
|-
| data-sort-value="1917" | 1917-11-07
| ''[[:d:Q2062057|Irène Mélikoff]]''
| ''[[:d:Q209842|Париж университеты]]''<br/>''[[:d:Q52440672|École nationale des langues orientales vivantes]]''
| ''[[:d:Q1109084|Marc Bloch University]]''
| data-sort-value="2009" | 2009-01-08
|-
| data-sort-value="1917" | 1917-12-17
| ''[[:d:Q20624659|Yevdokiya Korkina]]''
| [[М. К. Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты|Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты]]
|
| data-sort-value="2009" | 2009-06-10
|-
| data-sort-value="1917" | 1917-05-22
| ''[[:d:Q130526889|Géza Fehér]]''
| ''[[:d:Q1187444|University of Pécs]]''
| ''[[:d:Q914141|Hungarian National Museum]]''
| data-sort-value="2005" | 2005-02-21
|-
| data-sort-value="1917" | 1917-04-01
| ''[[:d:Q137122406|Hikmet Dizdaroğlu]]''
|
|
| data-sort-value="1981" | 1981-12-22
|-
| data-sort-value="1918" | 1918-05-05
| ''[[:d:Q12842162|Mirali Seyidov]]''
| ''[[:d:Q19716417|Yerevan Azerbaijan Pedagogical Teknikum]]''<br/>''[[:d:Q1474624|Ереван дәүләт университеты]]''
|
| data-sort-value="1992" | 1992-04-26
|-
| data-sort-value="1919" | 1919-03-15
| ''[[:d:Q3501194|Hasan Eren]]''
| ''[[:d:Q390287|Будапешт университеты]]''
| ''[[:d:Q1060621|Әнкара университеты]]''
| data-sort-value="2007" | 2007-05-26
|-
| data-sort-value="1919" | 1919-07-04
| [[Касыйм Миршан]]
| ''[[:d:Q344334|Истанбул техник университеты]]''
|
| data-sort-value="2016" | 2016-07-18
|-
| data-sort-value="1919" | 1919-01-24
| ''[[:d:Q12847486|Khalyk Korogly]]''
| ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''<br/>''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4304150|Мәскәү Көнчыгышны өйрәнү институты]]''<br/>''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
| data-sort-value="2001" | 2001-10-02
|-
| data-sort-value="1919" | 1919-12-27
| ''[[:d:Q20618186|Nikolay Antonov]]''
| [[М. К. Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты|Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты]]
|
| data-sort-value="2002" | 2002-01-04
|-
| data-sort-value="1919" | 1919
| ''[[:d:Q136331656|John R. Walsh]]''
|
|
| data-sort-value="1993" | 1993-11
|-
| data-sort-value="1920" | 1920-03-08
| ''[[:d:Q120987|Gerhard Doerfer]]''
|
| ''[[:d:Q152838|Гөттинген университеты]]''
| data-sort-value="2003" | 2003-12-27
|-
| data-sort-value="1920" | 1920-12-29
| ''[[:d:Q3261196|Louis Bazin]]''
| ''[[:d:Q83259|Югары нормаль мәктәбе]]''<br/>''[[:d:Q1430113|Institut national des langues et civilisations orientales]]''<br/>''[[:d:Q546118|Paris-Sorbonne University - Paris IV]]''
| ''[[:d:Q1430113|Institut national des langues et civilisations orientales]]''<br/>''[[:d:Q209842|Париж университеты]]''
| data-sort-value="2011" | 2011-03-02
|-
| data-sort-value="1920" | 1920-06-19
| ''[[:d:Q4385819|Geoffrey Lewis]]''
| ''[[:d:Q609646|Изге Ибан көллияте]]''
| [[Оксфорд университеты]]
| data-sort-value="2008" | 2008-02-12
|-
| data-sort-value="1920" | 1920-10-12
| ''[[:d:Q6089853|Reha Oğuz Türkkan]]''
| ''[[:d:Q3191643|Kabataş Boys High School]]''<br/>''[[:d:Q1007545|Galatasaray High School]]''<br/>''[[:d:Q97489308|Gazi High School]]''<br/>''[[:d:Q4765985|Әнкара үнивирсититенең юридик факультеты]]''<br/>[[Истанбул университеты]]<br/>''[[:d:Q209842|Париж университеты]]''<br/>[[Kolumbiä universitetı|Колумбия университеты]]
|
| data-sort-value="2010" | 2010-01-18
|-
| data-sort-value="1920" | 1920
| ''[[:d:Q16378569|Efrasiyab Vekilov]]''
| ''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| data-sort-value="2004" | 2004
|-
| data-sort-value="1920" | 1920
| ''[[:d:Q17431631|Orhan Köprülü]]''
| ''[[:d:Q21600883|Istanbul University Faculty of Letters]]''
|
| data-sort-value="2006" | 2006-07-21
|-
| data-sort-value="1920" | 1920-04-15
| ''[[:d:Q31087828|Victor Louis Ménage]]''
|
|
| data-sort-value="2015" | 2015-06-11
|-
| data-sort-value="1920" | 1920-04-20
| ''[[:d:Q125202326|Munira Salakhetdinova]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]<br/>''[[:d:Q3648060|РФА көнчыгыш кулъязмалары институты]]''
| data-sort-value="1991" | 1991-01-30
|-
| data-sort-value="1921" | 1921-04-25
| [[Әдһәм Тенишев]]
| ''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''<br/>''[[:d:Q1477512|Россия транспорт университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q4201878|РФА тел белеме институты]]''
| data-sort-value="2004" | 2004-07-11
|-
| data-sort-value="1921" | 1921
| ''[[:d:Q6045356|İlhan Başgöz]]''
| ''[[:d:Q6088281|Әнкара университетының тел, тарих һәм география факультеты]]''
| ''[[:d:Q756126|Якын Көнчыгыш техник университеты]]''
| data-sort-value="2021" | 2021-04-13
|-
| data-sort-value="1921" | 1921-03-30<br/>1921
| ''[[:d:Q11632538|Mori Masao]]''
|
| [[Токио университеты]]<br/>''[[:d:Q1057199|Һоккайдо университеты]]''
| data-sort-value="1996" | 1996-12-23
|-
| data-sort-value="1921" | 1921-09-20
| ''[[:d:Q65972563|Stepan Avanesov]]''
| ''[[:d:Q1474624|Ереван дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q5154330|Communist Party of Armenian Soviet Socialist Republic]]''<br/>''[[:d:Q3110315|Golos Armenii]]''<br/>''[[:d:Q20514825|Әрмәнстан Милли фәннәр Академиясенең Тарих институты]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-10-16
|-
| data-sort-value="1923" | 1923-08-01
| ''[[:d:Q4465039|Boris Tukan]]''
| ''[[:d:Q4201878|РФА тел белеме институты]]''
|
| data-sort-value="2012" | 2012-03-01
|-
| data-sort-value="1923" | 1923-03-31
| ''[[:d:Q108494220|Edward Tryjarski]]''
| ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''
| ''[[:d:Q11822496|Polish Institute of International Affairs]]''
| data-sort-value="2021" | 2021-08-23
|-
| data-sort-value="1923" | 1923
| ''[[:d:Q139029108|Natta Avrumovna Ajzenštejn]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1924" | 1924-03-24
| ''[[:d:Q4250625|Leonid Kyzlasov]]''
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| data-sort-value="2007" | 2007-07-24
|-
| data-sort-value="1924" | 1924-12-24
| [[Сәрия Мирҗанова|Сәрия Мирҗәнева]]
| ''[[:d:Q4274100|Магнитогорск дәүләт университеты]]''<br/>[[Башкорт дәүләт университеты]]
|
| data-sort-value="2000" | 2000-11-25
|-
| data-sort-value="1924" | 1924-10-30
| ''[[:d:Q4832992|Turghun Almas]]''
| ''[[:d:Q17004219|Lu Xun Literary Institute]]''
|
| data-sort-value="2001" | 2001-09-11
|-
| data-sort-value="1924" | 1924-05-22
| ''[[:d:Q7277616|Aleksander Dubiński]]''
| ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''
| ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''
| data-sort-value="2002" | 2002-09-23
|-
| data-sort-value="1924" | 1924
| ''[[:d:Q25539981|Akper Babaev]]''
|
|
| data-sort-value="1979" | 1979-09-12
|-
| data-sort-value="1924" | 1924-05-16
| ''[[:d:Q109833083|Győző Gerő]]''
| ''[[:d:Q390287|Будапешт университеты]]''
|
| data-sort-value="2011" | 2011-10-11
|-
| data-sort-value="1924" | 1924
| ''[[:d:Q130340357|Margaret Bainbridge]]''
|
|
| data-sort-value="2016" | 2016
|-
| data-sort-value="1924" | 1924
| ''[[:d:Q134546847|Rašid Abdullovič Aganin]]''
|
|
| data-sort-value="2005" | 2005
|-
| data-sort-value="1924" | 1924
| ''[[:d:Q137116054|Äbduäli Ķajdar]]''
|
|
| data-sort-value="2019" | 2019
|-
| data-sort-value="1925" | 1925-01-05
| ''[[:d:Q2005517|Jean-Paul Roux]]''
| ''[[:d:Q209842|Париж университеты]]''<br/>''[[:d:Q1430113|Institut national des langues et civilisations orientales]]''<br/>''[[:d:Q273534|Лувр мәктәбе]]''<br/>''[[:d:Q273631|Югары тикшеренүләр гамәли мәктәбе]]''
| ''[[:d:Q280413|Милли фәнни тикшеренүләр үзәге]]''<br/>''[[:d:Q273534|Лувр мәктәбе]]''
| data-sort-value="2009" | 2009-06-29
|-
| data-sort-value="1925" | 1925-10-27
| ''[[:d:Q30124730|Abdul Huseynov]]''
|
|
| data-sort-value="2017" | 2017-05-14
|-
| data-sort-value="1925" | 1925-08-13
| [[Жужа Какук]]
| ''[[:d:Q903092|Дебрецен университеты]]''
|
| data-sort-value="2025" | 2025-04-18
|-
| data-sort-value="1925" | 1925-08-05
| [[Андраш Бодроглигети]]
|
| ''[[:d:Q174710|Лос-Анджелестагы Калифорния университеты]]''<br/>''[[:d:Q390287|Будапешт университеты]]''
| data-sort-value="2017" | 2017
|-
| data-sort-value="1925" | 1925
| ''[[:d:Q110225377|Ali Alparslan]]''
| ''[[:d:Q20474745|Хайдарпаша лицее]]''<br/>''[[:d:Q21600883|Istanbul University Faculty of Letters]]''<br/>''[[:d:Q737835|Тәһран университеты]]''
| ''[[:d:Q220144|Лондон университетының Көнчыгыш һәм Африка тикшеренүләре мәктәбе]]''<br/>''[[:d:Q21600883|Istanbul University Faculty of Letters]]''<br/>''[[:d:Q131252|Чикаго университеты]]''<br/>''[[:d:Q896267|Boğaziçi University]]''<br/>''[[:d:Q1936057|Мимар Синан исемендәге нәфис сәнгатьләр университеты]]''<br/>''[[:d:Q19612614|General Directorate of State Archives of the Prime Ministry]]''<br/>''[[:d:Q2612487|Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Turkey]]''<br/>''[[:d:Q38216496|Ankara University Faculty of Divinity]]''
| data-sort-value="2006" | 2006-01-24
|-
| data-sort-value="1926" | 1926-12-18
| ''[[:d:Q171192|Aleksandr Shcherbak]]''
| ''[[:d:Q4439029|Ставрополь дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q4201561|РФА телбелем тикшеренүләре институты]]''
| data-sort-value="2008" | 2008-01-28
|-
| data-sort-value="1926" | 1926-04-12
| ''[[:d:Q4102524|Sevyan Vaynshteyn]]''
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q4201873|РФА антропология һәм этнология институты]]''
| data-sort-value="2008" | 2008-10-16
|-
| data-sort-value="1927" | 1927-09-08
| [[Габделхәй Әхәтов]]
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| data-sort-value="1986" | 1986-11-25
|-
| data-sort-value="1927" | 1927-06-14
| ''[[:d:Q1122803|Gyula Káldy-Nagy]]''
|
|
| data-sort-value="2011" | 2011-10-14
|-
| data-sort-value="1927" | 1927-07-16
| ''[[:d:Q6048926|Talât Tekin]]''
|
|
| data-sort-value="2015" | 2015-11-28
|-
| data-sort-value="1927" | 1927-02-10
| ''[[:d:Q12838073|Jahangir Gahramanov]]''
|
|
| data-sort-value="1995" | 1995-06-26
|-
| data-sort-value="1927" | 1927-11-26
| ''[[:d:Q16369019|Hasan Mirza]]''
| ''[[:d:Q16413706|Nakhchivan Teachers Institute]]''<br/>''[[:d:Q4058260|Әзербайҗан дәүләт педагогика университеты]]''
|
| data-sort-value="2015" | 2015-02-25
|-
| data-sort-value="1927" | 1927-07-22
| ''[[:d:Q113766644|Mefkure Mollova]]''
|
| ''[[:d:Q841581|София университеты]]''
| data-sort-value="2009" | 2009-06-27
|-
| data-sort-value="1928" | 1928-02-04
| ''[[:d:Q1703999|Sergey Klyashtorny]]''
| ''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Россия фәннәр академиясе]]
| data-sort-value="2014" | 2014-09-21
|-
| data-sort-value="1929" | 1929-04-25
| ''[[:d:Q4152757|Rauf Guseĭnov]]''
| [[Бакы дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q61931545|Institute of History and Ethnology of Azerbaijan National Academy of Sciences]]''<br/>''[[:d:Q3916653|Institute of Archaeology and Anthropology of Azerbaijan]]''
|
|-
| data-sort-value="1929" | 1929-11-28
| ''[[:d:Q6044546|Geng Shimin]]''
| ''[[:d:Q190336|Минзу үнивирситите]]''
| ''[[:d:Q190336|Минзу үнивирситите]]''
| data-sort-value="2012" | 2012-12-17
|-
| data-sort-value="1929" | 1929-07-31
| ''[[:d:Q113834353|Mirsultan Osmanof]]''
|
|
| data-sort-value="2017" | 2017-12-01
|-
| data-sort-value="1930" | 1930-05-05
| ''[[:d:Q4093481|Michail Ivanovitsj Borgojakov]]''
|
|
| data-sort-value="1983" | 1983-10-15
|-
| data-sort-value="1930" | 1930-04-22
| [[Вәли Псәнчин]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| data-sort-value="2013" | 2013-05-30
|-
| data-sort-value="1930" | 1930
| ''[[:d:Q6019033|Kemal Eraslan]]''
|
|
| data-sort-value="2022" | 2022
|-
| data-sort-value="1930" | 1930-08-16
| ''[[:d:Q20029674|Tadeusz Majda]]''
| ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1930" | 1930
| ''[[:d:Q124559109|Азат Сулееў]]''
|
|
| data-sort-value="1997" | 1997
|-
| data-sort-value="1930" | 1930
| ''[[:d:Q137107816|Abžan Ķūryšžanūly Ķūryšžanov]]''
|
|
| data-sort-value="2007" | 2007
|-
| data-sort-value="1931" | 1931-03-24
| [[Кенесбай Мусаев]]
| ''[[:d:Q427677|Казакъстан милли университеты]]''
| ''[[:d:Q4201878|РФА тел белеме институты]]''
| data-sort-value="2020" | 2020-05-26
|-
| data-sort-value="1931" | 1931
| ''[[:d:Q17028547|Elisavet Zachariadou]]''
| ''[[:d:Q220144|Лондон университетының Көнчыгыш һәм Африка тикшеренүләре мәктәбе]]''
| ''[[:d:Q2302473|University of Crete]]''
| data-sort-value="2018" | 2018-12-26
|-
| data-sort-value="1931" | 1931
| ''[[:d:Q38673237|Emin Özdemir]]''
| ''[[:d:Q1496662|Gazi University]]''
| ''[[:d:Q1060621|Әнкара университеты]]''
| data-sort-value="2017" | 2017-09-01
|-
| data-sort-value="1931" | 1931-05-19
| ''[[:d:Q39039896|Gustav Bayerle]]''
| ''[[:d:Q149990|Рочестер университеты]]''
|
| data-sort-value="2016" | 2016-10-12
|-
| data-sort-value="1931" | 1931
| ''[[:d:Q82071708|Vasilis Dimitriadis]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1931" | 1931-11-02
| ''[[:d:Q109488349|Babaš Ä. Äbílķasymov]]''
|
|
| data-sort-value="2022" | 2022-07-30
|-
| data-sort-value="1932" | 1932-04-30
| ''[[:d:Q1034575|György Hazai]]''
| ''[[:d:Q390287|Будапешт университеты]]''
|
| data-sort-value="2016" | 2016-01-07
|-
| data-sort-value="1932" | 1932-01-09
| [[Voroşil Gukasän]]
| [[Бакы дәүләт университеты]]
|
| data-sort-value="1986" | 1986-10-11
|-
| data-sort-value="1932" | 1932-12-08
| ''[[:d:Q4194591|Yury Zuev]]''
| ''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''
|
| data-sort-value="2006" | 2006-12-05
|-
| data-sort-value="1932" | 1932-01-10
| ''[[:d:Q16708235|Liliya Tugusheva]]''
| ''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''
| ''[[:d:Q3648060|РФА көнчыгыш кулъязмалары институты]]''<br/>''[[:d:Q4201561|РФА телбелем тикшеренүләре институты]]''
| data-sort-value="2020" | 2020-06-05
|-
| data-sort-value="1932" | 1932-07-07
| ''[[:d:Q19766286|Emil Boev]]''
| ''[[:d:Q841581|София университеты]]''
|
| data-sort-value="2013" | 2013-01-13
|-
| data-sort-value="1932" | 1932<br/>1931
| ''[[:d:Q20640215|Maria Składanek]]''
| ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''
| ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''
| data-sort-value="2017" | 2017
|-
| data-sort-value="1932" | 1932-01-10
| ''[[:d:Q112227822|Nodar Shengelia]]''
| ''[[:d:Q37008|Тбилиси дәүләт унивирситеты]]''
|
| data-sort-value="2024" | 2024
|-
| data-sort-value="1932" | 1932
| ''[[:d:Q124680378|Aleksandr Nikolaevich Baskakov]]''
|
|
| data-sort-value="2003" | 2003
|-
| data-sort-value="1932" | 1932-11-04
| ''[[:d:Q140050819|Ralph Jaeckel]]''
| ''[[:d:Q579611|Һаверфорд көллияте]]''<br/>''[[:d:Q1357891|Middlebury College]]''
| ''[[:d:Q174710|Лос-Анджелестагы Калифорния университеты]]''<br/>''[[:d:Q1342484|Robert College]]''
| data-sort-value="2024" | 2024-10-21
|-
| data-sort-value="1933" | 1933-07-10
| [[Рифгать Әхмәтьянов]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты|Татарстан Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты]]<br/>[[Уфа фән һәм технологияләр университетының Стәрлетамак филиалы]]<br/>[[Уфа фән һәм технологияләр университетының Бөре филиалы]]<br/>''[[:d:Q133272772|Мирасханә]]''
| data-sort-value="2018" | 2018-10-11
|-
| data-sort-value="1933" | 1933-12-10
| [[Марсель Бакиров]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1933" | 1933
| ''[[:d:Q137160164|Būķatūly Bazylhan]]''
|
|
| data-sort-value="2012" | 2012
|-
| data-sort-value="1934" | 1934-06-09
| ''[[:d:Q1875479|Luděk Hřebíček]]''
| ''[[:d:Q31519|Карл университеты]]''
|
| data-sort-value="2015" | 2015-12-29
|-
| data-sort-value="1934" | 1934-06-02<br/>1934-02-06
| ''[[:d:Q4063931|Altay Sarsenuly Amanzholov]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''
| ''[[:d:Q427677|Казакъстан милли университеты]]''
| data-sort-value="2012" | 2012-10-08<br/>2012-10-09<br/>2012-08-10
|-
| data-sort-value="1934" | 1934-04-28
| ''[[:d:Q4410085|Tadeusz Swietochowski]]''
| ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''<br/>''[[:d:Q469482|American University of Beirut]]''<br/>[[Kolumbiä universitetı|Колумбия университеты]]
| ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''<br/>''[[:d:Q922647|Monmouth University]]''<br/>[[Kolumbiä universitetı|Колумбия университеты]]
| data-sort-value="2017" | 2017-02-15
|-
| data-sort-value="1934" | 1934
| ''[[:d:Q112370078|Anna Masala]]''
|
| ''[[:d:Q209344|Сапиенца Рим үнивирситите]]''
| data-sort-value="2015" | 2015
|-
| data-sort-value="1935" | 1935-06-23
| ''[[:d:Q1104386|György Kara]]''
| ''[[:d:Q390287|Будапешт университеты]]''
|
| data-sort-value="2022" | 2022-04-16
|-
| data-sort-value="1936" | 1936-03-08
| ''[[:d:Q17045893|Lars Johanson]]''
| [[Уппсала университеты]]
| ''[[:d:Q161982|Майнц университеты]]''
| data-sort-value="2025" | 2025-11-24
|-
| data-sort-value="1936" | 1936-05-06
| ''[[:d:Q18428031|Abulfaz Rajabli]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1936" | 1936-08-17
| ''[[:d:Q136218716|Джангиши Хангишиев]]''
| [[Дагстан дәүләт университеты]]<br/>[[Бакы дәүләт университеты]]
| [[Дагстан дәүләт университеты]]
| data-sort-value="2001" | 2001-11-26
|-
| data-sort-value="1937" | 1937-04-04
| ''[[:d:Q12556127|Nemat Kelimbetov]]''
| ''[[:d:Q2428356|Ташкент дәүләт икътисад университеты]]''<br/>''[[:d:Q427677|Казакъстан милли университеты]]''
|
| data-sort-value="2010" | 2010-12-15
|-
| data-sort-value="1937" | 1937
| ''[[:d:Q62560164|Hans Georg Majer]]''
|
| ''[[:d:Q55044|Мүнхен университеты]]''
|
|-
| data-sort-value="1937" | 1937-03-06
| ''[[:d:Q113802141|István Kecskeméti]]''
|
|
| data-sort-value="1975" | 1975-05-31
|-
| data-sort-value="1937" | 1937-03-11
| ''[[:d:Q136221124|Нураммат Ольмесов]]''
| [[Дагстан дәүләт университеты]]
| [[Дагстан дәүләт университеты]]
| data-sort-value="2014" | 2014-08-28
|-
| data-sort-value="1938" | 1938-01-10
| ''[[:d:Q15445294|Klaus Röhrborn]]''
|
| ''[[:d:Q152838|Гөттинген университеты]]''
|
|-
| data-sort-value="1938" | 1938-04-23
| ''[[:d:Q16056135|Ajdar Ismayilov]]''
| [[Бакы дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q4520475|Şərq Qapısı]]''<br/>''[[:d:Q4314700|Nakhchivan State University]]''
| data-sort-value="2022" | 2022-03-13
|-
| data-sort-value="1938" | 1938
| ''[[:d:Q31190937|Gönül Tekin]]''
| [[Истанбул университеты]]<br/>''[[:d:Q174710|Лос-Анджелестагы Калифорния университеты]]''
| [[Harvard universitetı|Гарвард университеты]]<br/>''[[:d:Q1567050|Хаҗетеппе университеты]]''<br/>''[[:d:Q753778|Atatürk University]]''
|
|-
| data-sort-value="1938" | 1938-03-14
| ''[[:d:Q31296339|Samat Alizade]]''
| [[Бакы дәүләт университеты]]
| [[Бакы дәүләт университеты]]
| data-sort-value="2002" | 2002-05-31
|-
| data-sort-value="1938" | 1938-12-15
| ''[[:d:Q109495299|Elizbar Javelidze]]''
| ''[[:d:Q37008|Тбилиси дәүләт унивирситеты]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1938" | 1938
| ''[[:d:Q112537291|Stefan Andreev]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1938" | 1938
| ''[[:d:Q112560092|Jan Ciopiński]]''
|
|
| data-sort-value="2012" | 2012
|-
| data-sort-value="1938" | 1938-02-20
| ''[[:d:Q132180205|Jafar Jafarov]]''
| [[Бакы дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1351705|Төрекмән дәүләт университеты]]''<br/>[[Бакы дәүләт университеты]]
| data-sort-value="1996" | 1996-12-20
|-
| data-sort-value="1938" | 1938
| ''[[:d:Q135892210|Yunis Mammadov]]''
|
| ''[[:d:Q4058260|Әзербайҗан дәүләт педагогика университеты]]''
| data-sort-value="2018" | 2018
|-
| data-sort-value="1939" | 1939-12-20
| ''[[:d:Q541337|Halina Kobeckaitė]]''
| ''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]''
| ''[[:d:Q389852|Vilnius Gediminas Technical University]]''
|
|-
| data-sort-value="1939" | 1939
| ''[[:d:Q2501887|Ursula Spuler-Stegemann]]''
|
| ''[[:d:Q155354|Марбург университеты]]''
| data-sort-value="2025" | 2025-11-22
|-
| data-sort-value="1939" | 1939-11-12
| ''[[:d:Q4390299|Valentin Rassadin]]''
| ''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''
| ''[[:d:Q786280|Басан Бадьминович Городовиков исемендәге Калмык дәүләт университеты]]''
| data-sort-value="2017" | 2017-08-15
|-
| data-sort-value="1939" | 1939-03-24
| ''[[:d:Q12371658|Ott Kurs]]''
| ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1939" | 1939-02-07
| ''[[:d:Q17209897|Eiji Mano]]''
| ''[[:d:Q336264|Киото университеты]]''
| ''[[:d:Q1071862|Ryukoku University]]''
|
|-
| data-sort-value="1939" | 1939-01-05
| ''[[:d:Q17385366|Anna Parzymies]]''
| ''[[:d:Q841581|София университеты]]''<br/>''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''
| ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''
|
|-
| data-sort-value="1939" | 1939
| ''[[:d:Q112481219|Radmila Tričković]]''
|
|
| data-sort-value="2011" | 2011
|-
| data-sort-value="1939" | 1939
| ''[[:d:Q113821099|Milan Adamović]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1939" | 1939-01-30
| ''[[:d:Q126691175|Tuncer Gülensoy]]''
| ''[[:d:Q1060621|Әнкара университеты]]''
|
| data-sort-value="2022" | 2022-06-11
|-
| data-sort-value="1939" | 1939
| ''[[:d:Q139352100|Klaus Liebe-Harkort]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1940" | 1940-05-01
| ''[[:d:Q95444901|Vojtech Kopčan]]''
|
|
| data-sort-value="2000" | 2000
|-
| data-sort-value="1940" | 1940
| ''[[:d:Q113777615|Michel Bozdémir]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1940" | 1940-02-19
| ''[[:d:Q115967562|Mertol Tulum]]''
| ''[[:d:Q31187688|boy's high school Anadolu]]''<br/>''[[:d:Q21600883|Istanbul University Faculty of Letters]]''
| [[Истанбул университеты]]
|
|-
| data-sort-value="1940" | 1940-12-27
| ''[[:d:Q126164237|Klára Hegyi]]''
| ''[[:d:Q390287|Будапешт университеты]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1941" | 1941-06-12
| ''[[:d:Q6018256|Jean-Louis Bacqué-Grammont]]''
| ''[[:d:Q52440672|École nationale des langues orientales vivantes]]''<br/>''[[:d:Q999763|Париж 1 университеты]]''<br/>''[[:d:Q273631|Югары тикшеренүләр гамәли мәктәбе]]''
|
| data-sort-value="2024" | 2024-05-08
|-
| data-sort-value="1941" | 1941
| ''[[:d:Q7645318|Suraiya Faroqhi]]''
| ''[[:d:Q156725|Һамбург университеты]]''<br/>[[Истанбул университеты]]<br/>''[[:d:Q1079140|Блумиңтондагы Индиана үнивирситите]]''
| ''[[:d:Q55044|Мүнхен университеты]]''<br/>''[[:d:Q40025|Эрланген — Нүрнберг университеты]]''<br/>''[[:d:Q756126|Якын Көнчыгыш техник университеты]]''<br/>''[[:d:Q309948|Бохумдагы Рур университеты]]''<br/>''[[:d:Q344262|Istanbul Bilgi University]]''<br/>''[[:d:Q25477770|İbn Haldun University]]''
|
|-
| data-sort-value="1941" | 1941-05-05
| ''[[:d:Q12166817|Халимоненко Григорій Іванович]]''
| ''[[:d:Q56716516|Faculty of Philology of the State University of Kyiv]]''<br/>''[[:d:Q37008|Тбилиси дәүләт унивирситеты]]''
| ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q1144798|Open International University of Human Development “Ukraine”]]''
| data-sort-value="2023" | 2023-11-07
|-
| data-sort-value="1941" | 1941-12-26
| ''[[:d:Q12279676|Elena Grozdanova]]''
| ''[[:d:Q841581|София университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1003730|Bulgarian Academy of Sciences]]''
| data-sort-value="2011" | 2011
|-
| data-sort-value="1941" | 1941-06-04
| ''[[:d:Q109924059|Syed Tanvir Wasti]]''
| ''[[:d:Q756126|Якын Көнчыгыш техник университеты]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1941" | 1941-10-20<br/>1941
| ''[[:d:Q111493755|Bronislava Borisovna Ovchinnikova]]''
| ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[Урал федераль университеты|Беренче Россия президенты Борис Николаевич Ельцин исемендәге Урал федераль университеты]]
|
|-
| data-sort-value="1941" | 1941-02-22
| ''[[:d:Q136215856|Калсын Кадыраджиев]]''
| [[Дагстан дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q21639922|Institute of History, Archaeology and Ethnography]]''<br/>''[[:d:Q4153934|Дагъстан дәүләт педагогика университеты]]''
|
|-
| data-sort-value="1942" | 1942-12-03<br/>1932-05-03
| ''[[:d:Q1472700|Semih Salih Tezcan]]''
| ''[[:d:Q344334|Истанбул техник университеты]]''<br/>''[[:d:Q1342484|Robert College]]''
| ''[[:d:Q391028|Британ Колумбиясе университеты]]''<br/>''[[:d:Q896267|Boğaziçi University]]''
| data-sort-value="2017" | 2017-09-14
|-
| data-sort-value="1942" | 1942-12-23
| ''[[:d:Q5693570|Heath W. Lowry]]''
| ''[[:d:Q1771717|Portland State University]]''<br/>''[[:d:Q174710|Лос-Анджелестагы Калифорния университеты]]''
| [[Prinston universitetı|Принстон университеты]]<br/>[[Harvard universitetı|Гарвард университеты]]<br/>''[[:d:Q333886|Җорҗтаун университеты]]''<br/>''[[:d:Q896267|Boğaziçi University]]''<br/>''[[:d:Q3409570|Bahçeşehir University]]''
|
|-
| data-sort-value="1942" | 1942
| ''[[:d:Q12950889|Altan Gökalp]]''
|
|
| data-sort-value="2010" | 2010
|-
| data-sort-value="1942" | 1942
| [[Франсуа Жоржон]]
|
| ''[[:d:Q273518|Югары иҗтимагый фәннәр мәктәбе]]''<br/>''[[:d:Q280413|Милли фәнни тикшеренүләр үзәге]]''
|
|-
| data-sort-value="1942" | 1942-04-19
| ''[[:d:Q19612268|Peter Zieme]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1942" | 1942-11-26
| ''[[:d:Q32668821|Edit Tasnádi]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1942" | 1942-08-31
| ''[[:d:Q70177320|Tofig Melikli]]''
| ''[[:d:Q65279049|Faculty of Oriental Studies, Baku State University]]''<br/>''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''
| ''[[:d:Q616799|AzTV]]''<br/>''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''<br/>[[Истанбул университеты]]<br/>''[[:d:Q1054816|Мәскәү дәүләт лингвистика университеты]]''
|
|-
| data-sort-value="1942" | 1942-11-20
| ''[[:d:Q70927153|Katerina Venedikova]]''
| ''[[:d:Q841581|София университеты]]''
| ''[[:d:Q841581|София университеты]]''<br/>''[[:d:Q12281769|Institute for Historical Studies]]''
|
|-
| data-sort-value="1943" | 1943-09-24
| ''[[:d:Q6073419|Robert Dankoff]]''
|
| ''[[:d:Q131252|Чикаго университеты]]''
|
|-
| data-sort-value="1943" | 1943-10-24
| ''[[:d:Q66084458|Wojciech Hensel]]''
| ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''
| ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''
| data-sort-value="1997" | 1997-07-10
|-
| data-sort-value="1943" | 1943-04-03
| ''[[:d:Q125300692|A.H. de Groot]]''
|
|
| data-sort-value="2024" | 2024-04-01
|-
| data-sort-value="1944" | 1944-12-09
| [[Морат Аджи]]
| ''[[:d:Q1965825|МДУның география факультеты]]''
|
| data-sort-value="2018" | 2018-03-07
|-
| data-sort-value="1944" | 1944-02-10
| [[Мандоки Иштван Конгур]]
| ''[[:d:Q390287|Будапешт университеты]]''
|
| data-sort-value="1992" | 1992-08-22
|-
| data-sort-value="1944" | 1944-04-18
| ''[[:d:Q12779239|Xénia Celnarová]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1944" | 1944-12-29
| ''[[:d:Q16875615|Tomáš Laně]]''
| ''[[:d:Q31519|Карл университеты]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1944" | 1944-07-15
| [[Надир Дәүләт]]
| [[Истанбул университеты]]
| ''[[:d:Q1424081|Мәрмәрә университеты]]''
| data-sort-value="2021" | 2021-04-30
|-
| data-sort-value="1945" | 1945-10-23
| ''[[:d:Q967263|Christopher I. Beckwith]]''
| ''[[:d:Q309331|Оһайо штаты университеты]]''<br/>''[[:d:Q6608367|Indiana University]]''
| ''[[:d:Q6608367|Indiana University]]''
|
|-
| data-sort-value="1945" | 1945-03-06
| ''[[:d:Q1745357|Klaus Kreiser]]''
|
|
| data-sort-value="2024" | 2024-09-07
|-
| data-sort-value="1945" | 1945-05-01
| ''[[:d:Q3371128|Paul Dumont]]''
|
| ''[[:d:Q273518|Югары иҗтимагый фәннәр мәктәбе]]''
|
|-
| data-sort-value="1945" | 1945-01-01
| ''[[:d:Q4414994|Iraida Yakovlevna Selyutina]]''
| ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q4201797|Institute of Philology of the Siberian Branch of the RAS]]''<br/>''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''
|
|-
| data-sort-value="1945" | 1945<br/>1947
| ''[[:d:Q6093930|Ahmet Yaşar Ocak]]''
| [[Истанбул университеты]]<br/>''[[:d:Q20808141|Страсбур университеты]]''
| [[Истанбул университеты]]<br/>''[[:d:Q20808141|Страсбур университеты]]''<br/>''[[:d:Q1567050|Хаҗетеппе университеты]]''
|
|-
| data-sort-value="1945" | 1945-12-03
| ''[[:d:Q6101652|Fikret Türkmen]]''
| ''[[:d:Q753778|Atatürk University]]''
| ''[[:d:Q1297001|Ege University]]''
|
|-
| data-sort-value="1945" | 1945
| ''[[:d:Q6756093|Marcel Erdal]]''
| ''[[:d:Q1342484|Robert College]]''
| ''[[:d:Q50662|Франкфурт университеты]]''
|
|-
| data-sort-value="1945" | 1945-05-04
| ''[[:d:Q27994233|István Vásáry]]''
| ''[[:d:Q390287|Будапешт университеты]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1945" | 1945
| ''[[:d:Q137969460|Özer Ergenç]]''
| ''[[:d:Q6088281|Әнкара университетының тел, тарих һәм география факультеты]]''
| ''[[:d:Q6088281|Әнкара университетының тел, тарих һәм география факультеты]]''<br/>''[[:d:Q756126|Якын Көнчыгыш техник университеты]]''<br/>''[[:d:Q861904|Билкәнт университеты]]''
|
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-03-12
| ''[[:d:Q4100162|Viktor Butanayev]]''
| ''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]''
| ''[[:d:Q1059283|Николай Фёдорович Катанов исемендәге Хакасия дәүләт университеты]]''
| data-sort-value="2023" | 2023-06-05
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-10-11
| ''[[:d:Q4104601|Dmitry Vasilyev]]''
| ''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''
| ''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''
| data-sort-value="2021" | 2021-01-18
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-08-18
| ''[[:d:Q16369230|Kamil Veli Nerimanoğlu]]''
| ''[[:d:Q20574967|Faculty of Philology of the Baku State University]]''
| [[Бакы дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1297001|Ege University]]''<br/>''[[:d:Q2035790|Eastern Mediterranean University]]''<br/>''[[:d:Q116418769|Yeditepe Üniversitesi]]''
| data-sort-value="2023" | 2023-12-16
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-04-15
| ''[[:d:Q19285844|Hugo Strötbaum]]''
|
| ''[[:d:Q632004|Неймеген университеты]]''
|
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-10-28
| ''[[:d:Q31301674|Azade Musabeyli]]''
| [[Бакы дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q4201721|Әзербайҗан милли фәннәр академиясенең кулъязмалар институты]]''
|
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-04-01
| ''[[:d:Q61122293|Mária Kenessey]]''
| [[Бакы дәүләт университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1946" | 1946
| ''[[:d:Q95305057|Osman Fikri Sertkaya]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1946" | 1946
| ''[[:d:Q122789366|Celia Kerslake]]''
| ''[[:d:Q797846|Girton College]]''<br/>''[[:d:Q1819342|St Anne's College]]''<br/>''[[:d:Q4638918|St Paul's Girls' School]]''
| [[Оксфорд университеты]]<br/>''[[:d:Q2035359|St Antony's College]]''<br/>[[Edinburg universitetı|Эдинбург университеты]]
| data-sort-value="2023" | 2023-02
|-
| data-sort-value="1946" | 1946
| ''[[:d:Q136975714|Ryō Miyashita]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1946" | 1946
| ''[[:d:Q137112293|Sevim Piličkova]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1947" | 1947
| ''[[:d:Q75190|Wolfgang-Ekkehard Scharlipp]]''
|
| ''[[:d:Q186285|Копенһаген университеты]]''
|
|-
| data-sort-value="1947" | 1947-07-28
| ''[[:d:Q30605062|Adil Baghirov]]''
| ''[[:d:Q20574967|Faculty of Philology of the Baku State University]]''
| ''[[:d:Q6002003|Nakhchivan University]]''
| data-sort-value="2016" | 2016-04-21
|-
| data-sort-value="1947" | 1947
| ''[[:d:Q113400470|Fuat Bozkurt]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1947" | 1947
| ''[[:d:Q125167333|Valeriu Veliman]]''
| ''[[:d:Q608338|Бухарест университеты]]''
|
| data-sort-value="1999" | 1999
|-
| data-sort-value="1947" | 1947
| ''[[:d:Q137108149|Gasan Magomed-Rasulovič Orazaev]]''
|
|
| data-sort-value="2023" | 2023
|-
| data-sort-value="1947" | 1947-12-03
| ''[[:d:Q137972421|Wu Zhanzhu]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1947" | 1947
| ''[[:d:Q139029743|Katalin Czeglédi]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1948" | 1948-02-14
| [[Алмас Гарәфиев]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1948" | 1948
| ''[[:d:Q18645079|Mehmet Bayrak]]''
| ''[[:d:Q6088281|Әнкара университетының тел, тарих һәм география факультеты]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1948" | 1948
| ''[[:d:Q93232386|Ugo Marazzi]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1949" | 1949-01-10
| ''[[:d:Q11960809|Bernt Brendemoen]]''
|
| ''[[:d:Q486156|Осло университеты]]''
| data-sort-value="2024" | 2024-03-09
|-
| data-sort-value="1949" | 1949
| ''[[:d:Q12403473|Ehud R. Toledano]]''
| [[Мичиган университеты]]<br/>''[[:d:Q174158|Иерусалимдагы Яһүд үниверситеты]]''<br/>[[Prinston universitetı|Принстон университеты]]
| ''[[:d:Q319239|Тел-Әвив университеты]]''
|
|-
| data-sort-value="1949" | 1949-04-01
| ''[[:d:Q12843354|Nizami Xudiyev]]''
| ''[[:d:Q4058260|Әзербайҗан дәүләт педагогика университеты]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-05-25
|-
| data-sort-value="1949" | 1949
| ''[[:d:Q112545576|Zoja Todorova Barbolova]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1949" | 1949
| ''[[:d:Q112548688|Rhoads Murphey]]''
| [[Kolumbiä universitetı|Колумбия университеты]]<br/>''[[:d:Q131252|Чикаго университеты]]''
| [[Kolumbiä universitetı|Колумбия университеты]]<br/>''[[:d:Q223429|Бирмингем университеты]]''
|
|-
| data-sort-value="1949" | 1949-08-22
| ''[[:d:Q114830859|Géza Dávid]]''
| ''[[:d:Q1421021|Pálné Veres High School]]''<br/>''[[:d:Q390287|Будапешт университеты]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-12-04
| ''[[:d:Q11733924|Kamal Abdullayev]]''
| [[Бакы дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2121637|Бакы славян университеты]]''
| [[Азәрбайҗан Милли Фәннәр академиясе|Азәрбайҗан милли фәннәр академиясе]]<br/>''[[:d:Q3701492|Azerbaijan University of Languages]]''
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-08-14
| ''[[:d:Q55199749|Mehman Musaoğlu]]''
|
|
| data-sort-value="2019" | 2019-09-05
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-09-07
| ''[[:d:Q63141834|Birgit Schlyter]]''
|
| ''[[:d:Q221645|Стокгольм университеты]]''
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-09-16
| ''[[:d:Q92878075|Michael Ursinus]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-09-15
| ''[[:d:Q94237101|Hendrik Boeschoten]]''
|
|
| data-sort-value="2024" | 2024-02-18
|-
| data-sort-value="1950" | 1950
| ''[[:d:Q112478361|Martin Strohmeier]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950
| ''[[:d:Q112512698|Maria Kozłowska]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-08-31
| ''[[:d:Q112514205|Mária Ivanics]]''
| ''[[:d:Q390287|Будапешт университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q265058|Маҗарстан фәннәр академиясе]]''
| ''[[:d:Q369839|Сегед университеты]]''
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950
| ''[[:d:Q113091291|Grace Martin Smith]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1950" | 20th century
| ''[[:d:Q113775962|Ildikó Bellér-Hann]]''
| ''[[:d:Q390287|Будапешт университеты]]''<br/>''[[:d:Q1247589|Ньюнһәм көллияте]]''
| ''[[:d:Q186285|Копенһаген университеты]]''
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950
| ''[[:d:Q116163532|Ingeborg Hauenschild]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950
| ''[[:d:Q133667163|Osman Nuri Ekiz]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950
| ''[[:d:Q136407638|İlhami Yusif oğlu Cəfərsoy]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950
| ''[[:d:Q139517604|İlhan Çeneli]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1951" | 1951
| ''[[:d:Q4538134|Henryk Jankowski]]''
| ''[[:d:Q52110191|ELTE Faculty of Science]]''
| ''[[:d:Q348402|Adam Mickiewicz University in Poznań]]''
|
|-
| data-sort-value="1951" | 1951-03-21
| ''[[:d:Q9151447|Andrzej Ananicz]]''
| ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''
| ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''<br/>''[[:d:Q601940|Agencja Wywiadu]]''<br/>''[[:d:Q11822496|Polish Institute of International Affairs]]''<br/>''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''<br/>''[[:d:Q178909|Chancellery of the President of the Republic of Poland]]''<br/>''[[:d:Q11713097|Lech Wałęsa Institute]]''<br/>''[[:d:Q11795494|Obóz]]''<br/>''[[:d:Q6608367|Indiana University]]''<br/>[[Оксфорд университеты]]<br/>''[[:d:Q2955976|Chancellery of the Prime Minister of Poland]]''
| data-sort-value="2017" | 2017-09-19
|-
| data-sort-value="1951" | 1951
| ''[[:d:Q30605244|Árpád Berta]]''
| ''[[:d:Q369839|Сегед университеты]]''
|
| data-sort-value="2008" | 2008-03-09
|-
| data-sort-value="1951" | 1951-10-01
| ''[[:d:Q133735105|Imre Baski]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1951" | 1951
| ''[[:d:Q139033999|Mübeccel Kızıltan]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-11-05
| ''[[:d:Q7930115|Vilayat Guliyev]]''
| [[Бакы дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q4201567|Institute of Literature named after Nizami Ganjavi]]''
|
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-03-02
| ''[[:d:Q15401844|Klára Agyagási]]''
| ''[[:d:Q369839|Сегед университеты]]''
| ''[[:d:Q903092|Дебрецен университеты]]''
|
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-10-19
| ''[[:d:Q61481166|Maria Pia Pedani]]''
|
|
| data-sort-value="2019" | 2019-03-01
|-
| data-sort-value="1953" | 1953-03-15
| ''[[:d:Q2674418|Erik-Jan Zürcher]]''
| ''[[:d:Q156598|Лейден университеты]]''<br/>''[[:d:Q2629078|Het Rijnlands Lyceum Oegstgeest]]''
| ''[[:d:Q156598|Лейден университеты]]''
|
|-
| data-sort-value="1953" | 1953-11-27
| ''[[:d:Q85851663|Mehdi Polisi]]''
| ''[[:d:Q29659|Приштина үнивирситите]]''
|
| data-sort-value="2014" | 2014-05-21
|-
| data-sort-value="1953" | 1953-06-04
| ''[[:d:Q112548829|János Sipos]]''
| ''[[:d:Q369839|Сегед университеты]]''<br/>''[[:d:Q20974138|Móricz Zsigmond Gimnázium]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1953" | 1953
| ''[[:d:Q133577804|Mehmet Arslan]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1953" | 1953
| ''[[:d:Q133751100|Mahmut Kaplan]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1954" | 1954-01-06
| ''[[:d:Q1637387|Jens Peter Laut]]''
|
| ''[[:d:Q152838|Гөттинген университеты]]''
|
|-
| data-sort-value="1954" | 1954
| ''[[:d:Q108782922|Ayşe Saraçgil]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1954" | 1954
| ''[[:d:Q112432132|Jordanka Zlateva Bibina]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1954" | 1954
| ''[[:d:Q112534529|Ewa Siemieniec-Gołaś]]''
| ''[[:d:Q189441|Ягелло университеты]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1954" | 1954
| ''[[:d:Q125967044|Muhammad Noureddine]]''
|
| ''[[:d:Q975461|Lebanese University]]''
|
|-
| data-sort-value="1954" | 1954
| ''[[:d:Q137156130|Nemat Rahmati]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1954" | 1954
| ''[[:d:Q139097232|Mahmud Kamaloğlu]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1955" | 1955-10-05
| ''[[:d:Q16398489|Ruben Safrastyan]]''
| ''[[:d:Q21697128|ԵՊՀ արևելագիտության ֆակուլտետ]]''<br/>''[[:d:Q21468837|Institute of Oriental Studies of Armenia]]''
| ''[[:d:Q2379496|Әрмәнстан Җөмһүрияте милли фәннәр академиясе]]''<br/>''[[:d:Q21468837|Institute of Oriental Studies of Armenia]]''<br/>''[[:d:Q1474624|Ереван дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q1977379|Әрмән педагогика институты]]''<br/>''[[:d:Q6378860|Ереван дәүләт сәнгать-театр институты]]''<br/>''[[:d:Q28666167|Supreme Council of Armenia]]''<br/>''[[:d:Q16387481|Office of the President of Armenia]]''<br/>''[[:d:Q191559|Ministry of Foreign Affairs of Armenia]]''
|
|-
| data-sort-value="1955" | 1955-02-03
| ''[[:d:Q20437023|Pál Fodor]]''
|
| ''[[:d:Q101579933|The Hungarian Historical Review]]''
|
|-
| data-sort-value="1955" | 1955-10-23
| ''[[:d:Q62560432|Claus Schönig]]''
|
|
| data-sort-value="2019" | 2019-06-23
|-
| data-sort-value="1955" | 1955
| ''[[:d:Q112481791|Emilija Emilova Siljanova]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1955" | 1955-06-10
| ''[[:d:Q116917440|Özgür Savasci]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1955" | 1955-02-13
| ''[[:d:Q124596412|Júlia Bartha]]''
| ''[[:d:Q1125173|Ferenc Kölcsey Teacher Training College of the Reformed Church]]''<br/>''[[:d:Q903092|Дебрецен университеты]]''
| ''[[:d:Q901420|János Damjanich Museum]]''
|
|-
| data-sort-value="1955" | 1955-04-11
| ''[[:d:Q137115633|Sadık Erdem]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1956" | 1956
| ''[[:d:Q21261751|Ingeborg Baldauf]]''
|
| [[Берлин университеты|Берлин үнивирситите]]
|
|-
| data-sort-value="1956" | 1956
| ''[[:d:Q118833463|Faruk Tuncay]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1956" | 1956
| ''[[:d:Q139031225|Zühal Yüksel]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1957" | 1957
| ''[[:d:Q6758896|Marek Stachowski]]''
| ''[[:d:Q189441|Ягелло университеты]]''
| ''[[:d:Q189441|Ягелло университеты]]''
|
|-
| data-sort-value="1958" | 1958-10-10
| ''[[:d:Q16370946|Maharram Mammadov]]''
| ''[[:d:Q20574967|Faculty of Philology of the Baku State University]]''
| [[Бакы дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q7263594|Institute of Linguistics named after Nasimi]]''
|
|-
| data-sort-value="1958" | 1958
| ''[[:d:Q123704189|Barbara Podolak]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1958" | 1958
| ''[[:d:Q133376995|Irina Nevskaya]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1959" | 1959-06-04
| [[Анна Дыбо]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q4201878|РФА тел белеме институты]]''<br/>[[Россия дәүләт гуманитар университеты]]<br/>''[[:d:Q47086838|Centre for Comparative Linguistics]]''
|
|-
| data-sort-value="1959" | 1959-12-31
| ''[[:d:Q61122279|Mirza Ansarli]]''
| [[Бакы дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q25536572|Institute of Oriental Studies of Academy of Sciences of Azerbaijan]]''
|
|-
| data-sort-value="1959" | 1959
| ''[[:d:Q112480160|Kerima Filan]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1959" | 1959
| ''[[:d:Q133741063|Timur Muhidine]]''
|
| ''[[:d:Q1430113|Institut national des langues et civilisations orientales]]''
|
|-
| data-sort-value="1960" | 1960-12-10
| ''[[:d:Q4462420|Вадим Трепавлов]]''
| ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q4201714|РФА Россия тарихы институты]]''
| data-sort-value="2023" | 2023-03-31
|-
| data-sort-value="1960" | 1960-02-02
| ''[[:d:Q13389647|Mark Kirchner]]''
|
| ''[[:d:Q317053|Гисен университеты]]''
|
|-
| data-sort-value="1960" | 1960-12-23
| ''[[:d:Q65276872|Akira Matsunaga]]''
| ''[[:d:Q815432|Кэйо университеты]]''
| ''[[:d:Q815432|Кэйо университеты]]''<br/>''[[:d:Q11558996|The Sasakawa Peace Foundation]]''<br/>[[Токио университеты]]
|
|-
| data-sort-value="1960" | 1960-11-07
| ''[[:d:Q109289037|Gábor Ágoston]]''
| ''[[:d:Q390287|Будапешт университеты]]''
| ''[[:d:Q333886|Җорҗтаун университеты]]''<br/>''[[:d:Q1187444|University of Pécs]]''
|
|-
| data-sort-value="1960" | 1960
| ''[[:d:Q133754847|Hans Theunissen]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961
| ''[[:d:Q20180565|Raoul Motika]]''
|
| ''[[:d:Q156725|Һамбург университеты]]''
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961
| ''[[:d:Q107125588|Christoph Herzog]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961
| ''[[:d:Q112418205|Gisela Procházka-Eisl]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961
| ''[[:d:Q113773990|Ahmet Kanlıdere]]''
| ''[[:d:Q21600883|Istanbul University Faculty of Letters]]''<br/>''[[:d:Q1424081|Мәрмәрә университеты]]''<br/>[[Kolumbiä universitetı|Колумбия университеты]]
| ''[[:d:Q1424081|Мәрмәрә университеты]]''<br/>''[[:d:Q401546|Ahmet Yesevi University]]''
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961
| ''[[:d:Q122840189|Sultan Tulu]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961
| ''[[:d:Q123379192|Hendrik Fenz]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961
| ''[[:d:Q135973072|Quralbay Paxratdinov]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961
| ''[[:d:Q137113230|İbrahim Dizman]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961
| ''[[:d:Q139030755|Zühal Ölmez]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1962" | 1962-06-30
| ''[[:d:Q20742723|Maurus Reinkowski]]''
|
| ''[[:d:Q372608|Базел университеты]]''<br/>''[[:d:Q153987|Фрайбург университеты]]''<br/>''[[:d:Q55044|Мүнхен университеты]]''
|
|-
| data-sort-value="1962" | 1962
| ''[[:d:Q59610218|Matthias Käppler]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1962" | 1962
| ''[[:d:Q95327202|Christopher Kubaseck]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1962" | 1962
| ''[[:d:Q130815823|Astrid Menz]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1962" | 1962
| ''[[:d:Q137110536|Işıq Sönmäz]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1963" | 1963-08-23
| ''[[:d:Q20627014|Oljobay Karatayev]]''
| ''[[:d:Q1964642|Кыргыз милли университеты]]''
| ''[[:d:Q13173540|Тил жана адабият институту]]''<br/>''[[:d:Q1964642|Кыргыз милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q4250914|Manas University]]''<br/>''[[:d:Q595840|Kastamonu University]]''<br/>''[[:d:Q427677|Казакъстан милли университеты]]''
|
|-
| data-sort-value="1963" | 1963-03-31
| [[Мәхмәт Өлмәз]]
| ''[[:d:Q1567050|Хаҗетеппе университеты]]''<br/>''[[:d:Q152838|Гөттинген университеты]]''
| ''[[:d:Q1569712|Turkish Language Association]]''<br/>''[[:d:Q1567050|Хаҗетеппе университеты]]''<br/>[[Истанбул университеты]]
|
|-
| data-sort-value="1963" | 1963
| ''[[:d:Q112354746|Gottfried Hagen]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1963" | 1963
| ''[[:d:Q112453187|Tatjana Paić-Vukić]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1963" | 1963
| ''[[:d:Q113773474|Ekkehard Ellinger]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1963" | 1963
| ''[[:d:Q133633890|Ali Fuat Bilkan]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1963" | 1963
| ''[[:d:Q139049574|Metin Ekici]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1963" | 1963
| ''[[:d:Q139093660|Nazlı Rânâ Gürel]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1964" | 1964-04-20<br/>1964
| ''[[:d:Q6104811|Necati Demir]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1964" | 1964
| ''[[:d:Q69524805|Karin Schweißgut]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1964" | 1964
| ''[[:d:Q113749138|Isabel Niemöller]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1964" | 1964
| ''[[:d:Q113796183|Béatrice Hendrich]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1964" | 1964
| ''[[:d:Q113839369|Abdurishid Yakup]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1964" | 1964-12-17
| ''[[:d:Q127699958|Naryman Seytyagyayev]]''
| ''[[:d:Q1517401|Таврия милли университеты]]''
| ''[[:d:Q4242943|Crimean State Engineering Pedagogical University]]''<br/>''[[:d:Q1517401|Таврия милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q80207|Львов милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q12074682|A. Krymsky Institute of Oriental Studies]]''
|
|-
| data-sort-value="1964" | 1964
| ''[[:d:Q132918084|Nurettin Demir]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1964" | 1964
| ''[[:d:Q138957864|Filiz Kıral]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1964" | 1964
| ''[[:d:Q139520677|İbrahim Ahmet Aydemir]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1965" | 1965-01-27
| ''[[:d:Q1314680|Klára Sándor]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1965" | 1965
| ''[[:d:Q107098624|Alexandre Toumarkine]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1965" | 1965
| ''[[:d:Q112399049|Gabriel Pirický]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1965" | 1965
| ''[[:d:Q136964927|Theocharēs Stauridēs]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966
| ''[[:d:Q13170425|Кылычев, Акылбек Мукаевич]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-04-29
| [[Галина Мишкинене]]
| ''[[:d:Q14634723|Vilnius University Faculty of Philology]]''
| ''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]''<br/>''[[:d:Q13638216|Institute of the Lithuanian Language]]''
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966
| ''[[:d:Q136960008|Hüseyin Özcan]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966
| ''[[:d:Q139517237|Nedim Zahirović]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1967" | 1967-12-28<br/>1967
| ''[[:d:Q15450041|Michael Reinhard Heß]]''
|
| [[Берлинның Ирекле университеты|Берлинның Ирекле үнивирситите]]
|
|-
| data-sort-value="1967" | 1967
| ''[[:d:Q112476111|Tatjana Katić]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1967" | 1967-10-18
| ''[[:d:Q113792658|Mieste Hotopp-Riecke]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1967" | 1967
| ''[[:d:Q139101698|Näpil Bazylhan]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1968" | 1968-06-19
| ''[[:d:Q55753818|Sándor F. Kovács]]''
| ''[[:d:Q427677|Казакъстан милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q903092|Дебрецен университеты]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1968" | 1968
| ''[[:d:Q112409969|Petr Štěpánek]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1968" | 1968
| ''[[:d:Q136992251|Emel Turker]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1969" | 1969
| ''[[:d:Q24817250|Oh Eun-kyung]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1969" | 1969
| ''[[:d:Q59524653|Vangelis Kechriotis]]''
| [[Афина университеты|Афин университеты]]<br/>''[[:d:Q1075104|Эссекс университеты]]''<br/>''[[:d:Q156598|Лейден университеты]]''
| ''[[:d:Q896267|Boğaziçi University]]''
| data-sort-value="2015" | 2015-08-27
|-
| data-sort-value="1969" | 1969
| ''[[:d:Q139363561|Hüseyin Demir]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1970" | 1970-02-09
| ''[[:d:Q54934554|Gegham Manukyan]]''
| ''[[:d:Q1474624|Ереван дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q21697128|ԵՊՀ արևելագիտության ֆակուլտետ]]''
| ''[[:d:Q1337463|Әрмәнстан парламенты]]''
|
|-
| data-sort-value="1970" | 1970
| ''[[:d:Q95273041|Patrick Bartsch]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1970" | 1970
| ''[[:d:Q113719627|Hatice Bayraktar]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1970" | 1970
| ''[[:d:Q139099894|Ömür Ceylan]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1971" | 1971-05-27
| ''[[:d:Q95329577|Yavuz Köse]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1971" | 1971-01-03
| ''[[:d:Q117087348|Agnieszka Ayşen Kaim]]''
| ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1971" | 1971-05-05
| ''[[:d:Q130323173|İhsan Safi]]''
| ''[[:d:Q21600883|Istanbul University Faculty of Letters]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1971" | 1971
| ''[[:d:Q133279484|Joo-Yup Lee]]''
|
| ''[[:d:Q101009715|Department of Near and Middle Eastern Civilizations, University of Toronto]]''
|
|-
| data-sort-value="1971" | 1971
| ''[[:d:Q133753047|Joo-Yup Lee]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1971" | 1971
| ''[[:d:Q134394609|Shinji Ido]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1971" | 1971
| ''[[:d:Q139483517|Miklós Fóti]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1972" | 1972-05-28<br/>1972-05-18
| ''[[:d:Q16522831|Balázs Sudár]]''
| ''[[:d:Q52109860|ELTE Faculty of Humanities]]''<br/>''[[:d:Q371115|Teleki Blanka Gymnasium]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1972" | 1972
| ''[[:d:Q131180393|Stanisław Guliński]]''
| ''[[:d:Q189441|Ягелло университеты]]''
| ''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
|
|-
| data-sort-value="1972" | 1972
| ''[[:d:Q131416060|Qudratulla Omonov]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1972" | 1972-09-01
| ''[[:d:Q134484465|Մհեր Քումունց]]''
| ''[[:d:Q57769589|high school #4 of Goris]]''<br/>''[[:d:Q1474624|Ереван дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q21697736|Հայկական վիրտուալ համալսարան]]''
| ''[[:d:Q19705472|Goris State University]]''
|
|-
| data-sort-value="1972" | 1972
| ''[[:d:Q137111137|Erhan Aydın]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1973" | 1973
| ''[[:d:Q113734321|Marinos Sarēgiannēs]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1973" | 1973
| ''[[:d:Q116586711|Ömer Zülfe]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1973" | 1973
| ''[[:d:Q132983104|Max Scherberger]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1974" | 1974
| ''[[:d:Q112473855|Marc Aymes]]''
| ''[[:d:Q1430113|Institut national des langues et civilisations orientales]]''<br/>''[[:d:Q2302586|Экс-Марсел университеты]]''<br/>''[[:d:Q273518|Югары иҗтимагый фәннәр мәктәбе]]''
| ''[[:d:Q273518|Югары иҗтимагый фәннәр мәктәбе]]''<br/>''[[:d:Q280413|Милли фәнни тикшеренүләр үзәге]]''
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975-08-12
| ''[[:d:Q65175193|Tomasz Majtczak]]''
| ''[[:d:Q9379410|Faculty of Philology of the Jagiellonian University]]''<br/>''[[:d:Q189441|Ягелло университеты]]''
| ''[[:d:Q189441|Ягелло университеты]]''
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975-08-01
| ''[[:d:Q78633431|Julian Rentzsch]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975
| ''[[:d:Q112392102|Katy Abraham]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975
| ''[[:d:Q112413226|Petra Prahlová]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975
| ''[[:d:Q112551391|Tülay Çulha]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975
| ''[[:d:Q133648989|Vjeran Kursar]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1976" | 1976
| ''[[:d:Q28787992|Élise Massicard]]''
| [[Säyäsi tikşerenülär institutı (Parij)|Сәяси тикшеренүләр институты]]<br/>[[Берлинның Ирекле университеты|Берлинның Ирекле үнивирситите]]<br/>''[[:d:Q1430113|Institut national des langues et civilisations orientales]]''
| ''[[:d:Q280413|Милли фәнни тикшеренүләр үзәге]]''
|
|-
| data-sort-value="1976" | 1976-01-15
| ''[[:d:Q130384418|Béla Kempf]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1976" | 1976
| ''[[:d:Q139369122|Cumhur Teke]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1977" | 1977-03-22<br/>1977
| ''[[:d:Q107548311|Meline Anumyan]]''
| ''[[:d:Q21697128|ԵՊՀ արևելագիտության ֆակուլտետ]]''
| ''[[:d:Q20514546|The Armenian Genocide Museum-Institute]]''<br/>''[[:d:Q1474624|Ереван дәүләт университеты]]''
|
|-
| data-sort-value="1977" | 1977
| ''[[:d:Q113807733|Aleksandr Anatolʹevič Sotničenko]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1977" | 1977-03-01
| ''[[:d:Q116959769|Сергей Владимирович Сорокин]]''
| ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]''
| ''[[:d:Q2426655|Kyiv National Linguistic University]]''
|
|-
| data-sort-value="1977" | 1977-04-12
| ''[[:d:Q123594256|Faig Alakbarli]]''
| [[Бакы дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q12839677|ANAS Philosophy and Sociology Institute]]''<br/>[[Бакы дәүләт университеты]]
|
|-
| data-sort-value="1978" | 1978
| ''[[:d:Q12044939|Petr Kučera]]''
| ''[[:d:Q3563550|Faculty of Arts, Charles University in Prague]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1978" | 1978
| ''[[:d:Q130789613|David Selim Sayers]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1978" | 1978
| ''[[:d:Q133509649|Christian Gabriel-Junk]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1979" | 1979-10-24
| ''[[:d:Q64619107|Erika Hancz]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1979" | 1979-02-24
| ''[[:d:Q126003771|Gergely Csiky]]''
| ''[[:d:Q390287|Будапешт университеты]]''
| ''[[:d:Q30273441|Institute for Musicology]]''
|
|-
| data-sort-value="1980" | 1980-07-24
| ''[[:d:Q16704070|Кульчинський Олесь Богданович]]''
| ''[[:d:Q12074699|Institute of Philology Taras Shevchenko National University of Kyiv]]''<br/>[[Истанбул университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1980" | 1980
| ''[[:d:Q65727924|Michał Németh]]''
| ''[[:d:Q189441|Ягелло университеты]]''
| ''[[:d:Q189441|Ягелло университеты]]''
|
|-
| data-sort-value="1980" | 1980
| ''[[:d:Q106697061|Aşkın Hayat Doğan]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1980" | 1980
| ''[[:d:Q113738052|Emmanuel Szurek]]''
| ''[[:d:Q1430113|Institut national des langues et civilisations orientales]]''<br/>''[[:d:Q83259|Югары нормаль мәктәбе]]''<br/>''[[:d:Q273518|Югары иҗтимагый фәннәр мәктәбе]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1980" | 1980
| ''[[:d:Q139028638|Maria Siakallē]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1981" | 1981
| ''[[:d:Q90388099|Adrian Gheorghe]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1981" | 1981
| ''[[:d:Q98543931|Amela Jordamović]]''
| ''[[:d:Q572286|University of Sarajevo]]''
| ''[[:d:Q24914044|Radio BIR]]''
|
|-
| data-sort-value="1981" | 1981
| ''[[:d:Q122100383|Irena Kolaj Ristanović]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1981" | 1981
| ''[[:d:Q133325640|Mehmet Akif Duman]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1981" | 1981
| ''[[:d:Q139278447|Zeynep Tüfekçioğlu]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1982" | 1982
| ''[[:d:Q112440855|Karol Bieniek]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1982" | 1982
| ''[[:d:Q125803065|Alp Yenen]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1982" | 1982
| ''[[:d:Q133394799|Ellinor Morack]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1982" | 1982
| ''[[:d:Q133656123|Nurdin Useev]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1983" | 1983
| ''[[:d:Q112418169|Rita Akritidisová]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1983" | 1983
| ''[[:d:Q112523205|Darima Dambinimajevna Doržijeva]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1983" | 1983
| ''[[:d:Q112562185|Oksana Oleksandrìvna Tyščenko-Monastyrs‘ka]]''
| ''[[:d:Q1517401|Таврия милли университеты]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1984" | 1984-11-27
| ''[[:d:Q98918561|Marie Bossaert]]''
| ''[[:d:Q83259|Югары нормаль мәктәбе]]''<br/>''[[:d:Q273631|Югары тикшеренүләр гамәли мәктәбе]]''
| ''[[:d:Q273542|French School of Rome]]''
|
|-
| data-sort-value="1984" | 1984
| ''[[:d:Q107395493|Hülya Çelik]]''
|
| [[Вена университеты]]
|
|-
| data-sort-value="1984" | 1984-03-09
| ''[[:d:Q111180225|Andrei Kubatin]]''
|
|
| data-sort-value="2020" | 2020-10-29
|-
| data-sort-value="1984" | 1984
| ''[[:d:Q112546105|Michail Michajlovič Jakušev]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1984" | 1984
| ''[[:d:Q133630491|Emre Erol]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1984" | 1984-12-01
| ''[[:d:Q135965153|Márton Vér]]''
| ''[[:d:Q369839|Сегед университеты]]''<br/>''[[:d:Q152838|Гөттинген университеты]]''
| ''[[:d:Q156725|Һамбург университеты]]''<br/>''[[:d:Q152838|Гөттинген университеты]]''<br/>''[[:d:Q219989|Берлин-Бранденбург табигый һәм һуманитар фәннәр академиясе]]''<br/>''[[:d:Q369839|Сегед университеты]]''<br/>''[[:d:Q265058|Маҗарстан фәннәр академиясе]]''
|
|-
| data-sort-value="1985" | 1985-04-09
| ''[[:d:Q122361704|Maxime Gauin]]''
| ''[[:d:Q17355366|Lycée Bernard Palissy (Agen)]]''<br/>''[[:d:Q3268605|lycée Camille-Jullian]]''<br/>''[[:d:Q10159|École Normale Supérieure de Lyon]]''<br/>''[[:d:Q999763|Париж 1 университеты]]''<br/>''[[:d:Q13342|Bordeaux Montaigne University]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-10-31
| ''[[:d:Q133146859|Gökhan Yağcı]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1989" | 1989
| ''[[:d:Q120972506|Արփի Աթաբեկյան]]''
| ''[[:d:Q21697128|ԵՊՀ արևելագիտության ֆակուլտետ]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1990" | 1990-05-15
| ''[[:d:Q53146934|Mkhitar Hayrapetyan]]''
| ''[[:d:Q21697530|high school #127 named after Levon Arisyan]]''<br/>''[[:d:Q1474624|Ереван дәүләт университеты]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1990" | 1990-05-07
| ''[[:d:Q134394598|Semih İpek]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1991" | 1991-01-01
| ''[[:d:Q63892216|Vagharshak Hakobyan]]''
| ''[[:d:Q21697128|ԵՊՀ արևելագիտության ֆակուլտետ]]''<br/>''[[:d:Q21468837|Institute of Oriental Studies of Armenia]]''
|
|
|-
| data-sort-value="2000" | 20th century
| ''[[:d:Q11713856|Irena Tatarzyńska]]''
| ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''
| ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''<br/>''[[:d:Q651690|Польша фәннәр академиясе]]''<br/>''[[:d:Q213624|Ministry of Foreign Affairs of Poland]]''
|
|-
| data-sort-value="2000" | 20th century
| ''[[:d:Q102876263|Emma Sinclair-Webb]]''
| [[Kembric universitetı|Кембриҗ университеты]]<br/>''[[:d:Q375606|Биркбек]]''
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q1032223|Jamal al-Din al-Turki]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q5385259|Erdağ Göknar]]''
|
| [[Дьюк университеты|Дьюк үнивирситите]]
|
|-
|
| ''[[:d:Q6094674|Minakhanim Taklali]]''
|
| ''[[:d:Q31293632|Baku Engineering University]]''<br/>''[[:d:Q4058260|Әзербайҗан дәүләт педагогика университеты]]''<br/>''[[:d:Q616799|AzTV]]''
|
|-
|
| ''[[:d:Q12538462|Annemarie Gaben]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q12546724|Ибн Мұқанна]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q13166838|Бектемирова, Айнагүл Кашкарбаевна]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q20621829|Асанов, Темиркул Ишекеевич]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q20628305|Мамбаева, Салтанат]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q25584170|Гаврилов Михаил Филипович]]''
|
|
|
|-
| No/unknown value<br/>1945
| ''[[:d:Q28720611|Colin Imber]]''
| [[Kembric universitetı|Кембриҗ университеты]]
| ''[[:d:Q230899|Манчестер университеты]]''
|
|-
|
| ''[[:d:Q49853258|Tiran Lokmagyozyan]]''
|
| ''[[:d:Q395477|Agos]]''
|
|-
|
| ''[[:d:Q54221400|Vahram Ter-Matevosyan]]''
| ''[[:d:Q204457|Берген университеты]]''<br/>''[[:d:Q2379496|Әрмәнстан Җөмһүрияте милли фәннәр академиясе]]''<br/>[[Лунд университеты]]<br/>''[[:d:Q1474624|Ереван дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q467164|American University of Armenia]]''<br/>''[[:d:Q2379496|Әрмәнстан Җөмһүрияте милли фәннәр академиясе]]''<br/>''[[:d:Q1474624|Ереван дәүләт университеты]]''
|
|-
|
| ''[[:d:Q106256571|Christoph Herzog]]''
| ''[[:d:Q153987|Фрайбург университеты]]''
| ''[[:d:Q707272|University of Bamberg]]''
|
|-
|
| ''[[:d:Q112613197|Erich Prokosch]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q113736409|Gökhan Şilfeler]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q113737710|Hakan T. Karateke]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q113741644|Dilek Sarmis]]''
| ''[[:d:Q273518|Югары иҗтимагый фәннәр мәктәбе]]''<br/>''[[:d:Q1246531|Institut français d'études anatoliennes]]''
| ''[[:d:Q157575|Страсбур үнивирситите]]''
|
|-
|
| ''[[:d:Q113779275|Rufat Sattarov]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q113791224|Ablet Semet]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q113797812|Sebastian Cwiklinski]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q113797820|Catharina Dufft]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q113802201|Hakan Aydemir]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q113833859|Cevat Kara]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q113843596|Aysima Mirsultan]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q114241179|Luca Berardi]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q124641015|Zsombor Rajkai]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q125673672|Nicholas L. Danforth]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q130149915|Allahshukur Gurbanov]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q130363015|Aslı Göksel]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q130769991|Jens Wilkens]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q130770139|Michael Friederich]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q130799351|Christiane Czygan]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q131828369|Клавдія Ремер]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q132920516|Fikret Turan]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q133403541|Barbara Henning]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q133428324|Elke Hartmann]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q133871462|Ceren Selvi]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q136767831|Dilara Aydın]]''
| [[Истанбул университеты]]
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q137000794|Balázs Danka]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q137002827|Gerhard Grüßhaber]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q137006957|Helga Anetshofer]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q137062891|Kağan Arık]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q137179645|Johann Strauss]]''
| ''[[:d:Q55044|Мүнхен университеты]]''
| ''[[:d:Q55044|Мүнхен университеты]]''<br/>''[[:d:Q223429|Бирмингем университеты]]''<br/>''[[:d:Q153987|Фрайбург университеты]]''<br/>''[[:d:Q15837722|Orient-Institut Istanbul]]''<br/>''[[:d:Q20808141|Страсбур университеты]]''
|
|-
|
| ''[[:d:Q139171775|Charlotte Joppien]]''
|
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
== Әдәбият ==
* ''[[Андрей Кононов|Кононов А. Н.]]'' Россиядә төрки телләрне өйрәнү тарихы: октябрьгә кадәрге чор. — 2 нче басма. — Л.: Наука, 1982.
* ''[[Андрей Кононов|Кононов А. Н.]]'' Россия төркиятчеләренең биобиблиографик сүзлеге: октябрьгә кадәрге чор. — 2 нче басма. , эшкәртелгән — М., 1989.
* {{книга|автор=[[Ашнин, Фёдор Дмитриевич|Ашнин Ф. Д.]], [[Алпатов, Владимир Михайлович|Алпатов В. М.]], [[Насилов, Владимир Михайлович|Насилов Д. М.]]|часть=|ссылка часть=|заглавие=Репрессированная тюркология|ссылка=|ответственный=|издание=|место=М.|издательство=«Восточная литература» РАН|год=2002|страницы=|страниц=296, [8]|серия=|isbn=5-02-018338-5|тираж=}}
* Милибанд С. Д. Востоковеды России: XX — начало XXI века: биобиблиографический словарь: в 2 книгах / отв. ред. В. М. Алпатов. — ИВ РАН; ИНИОН РАН. — М.: Восточная литература, 2008. — 968 + 1005 с. — <nowiki>ISBN 978-5-02-036364-9</nowiki>.
* Милибанд С. Д. Востоковеды России: XX — начало XXI века: дополнения и указатель / отв. ред. В. М. Алпатов. — ИВ РАН; ИНИОН РАН. — М.: Восточная литература, 2009. — Т. 3. — 71 с. — <nowiki>ISBN 978-5-02-036395-3</nowiki>.
== Сылтамалар ==
{{тышкы сылтамалар}}
* [http://garshin.ru/linguistics/languages/nostratic/altaic/turkic/turkology.html Библиография һәм төркият буенча сылтамалар]
* [https://web.archive.org/web/20101004112845/http://altaica.narod.ru/links_t.htm Төркият турындагы сайтларга сылтамалар]
* [http://kitap.net.ru/turkolog.php Татар электрон китапханәсе сайтында төркият]
* ''[[Андрей Кононов|Кононов А. Н.]]'' [http://tapemark.narod.ru/les/525b.html Төркология // Лингвистик энциклопедик сүзлек, М., 1990]
== Моны да карагыз ==
* [[шәрекъ белеме|Көнчыгышны өйрәнү]]
* [[Госманлы укулары|Госманчылык]]
* [[Төрки халыклар]]
* [[Төрки телләр]]
* [[пантөркичелек|Пантөркизм]]
* [[Алтай телләре]]
[[Төркем:Төрки телләр]]
[[Төркем:Төркият]]
dl1pmz5gp21lh1i0zsv2axnewk1dyn5
Фән һәм техника өлкәсендә Россия Федерациясе Хөкүмәте премиясе
0
819535
5963268
5958556
2026-06-15T04:38:56Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963268
wikitext
text/x-wiki
{{seealso|Россия Федерациясе дәүләт премиясе|Татарстанның фән һәм техника өлкәсендәге Дәүләт бүләге}}
{{УК}}
'''Фән һәм техника өлкәсендә Россия Федерациясе Хөкүмәте премиясе''' ({{lang-ru|{{Label|Q4377076|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q4377076|lang=en}}}}) — {{RUS}} дәүләт бүләге. [[1994 ел]]ның [[26 июль|26 июлендә]] булдырылган. [[Россия Федерациясе Хөкүмәте]] исеменнән гамәлдәге [[Россия Федерациясе хөкүмәте рәисләре|рәисе]] тарафыннан раслана һәм тапшырыла. Бүләкләнүчеләр саны — ??? кеше.
== Бүләкләнү нигезе ==
== Ияләре ==
{{seealso|Төркем:Фән һәм техника өлкәсендә РФ Хөкүмәте премиясе лауреатлары}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P166 wd:Q4377076}
|section=
|sort=p166/Q4377076/p585
|columns=p166/Q4377076/p585:Ел,label:Исем,p21,p569,p570}}
{| class='wikitable sortable'
! Ел
! Исем
! җенес
! туу датасы
! үлем датасы
|-
|
| ''[[:d:Q46471|Vladimir Peshekhonov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-06-14
|
|-
| 2003
| [[Александр Прохоров]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1916" | 1916-07-11
| data-sort-value="2002" | 2002-01-08
|-
| 2010
| [[Валентина Матвиенко]]
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-04-07
|
|-
| 2008
| ''[[:d:Q313594|Kirsan Ilyumzhinov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-04-05
|
|-
| 2009<br/>2010
| [[Вячеслав Зайцев]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-03-02
| data-sort-value="2023" | 2023-04-30
|-
|
| ''[[:d:Q362998|Gennady Padalka]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-06-21
|
|-
|
| ''[[:d:Q431006|Виктор Савиных]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-03-07
|
|-
|
| ''[[:d:Q446865|Nikolai Patrushev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-07-11
|
|-
|
| ''[[:d:Q447311|Anatoly Yakovlevich Solovyev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-01-16
|
|-
| 1998-04-06<br/>2007-02-22
| ''[[:d:Q451455|Вахит Галиәкбәров]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-09-01
|
|-
| 2003
| ''[[:d:Q466610|Elena Baturina]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-03-08
|
|-
|
| [[Алексей Миллер]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-01-31
|
|-
|
| ''[[:d:Q699696|Vladimir Yakunin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-06-30
|
|-
|
| ''[[:d:Q708484|Oleg Atkov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-05-09
|
|-
|
| ''[[:d:Q734909|Leonid Reiman]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-07-12
|
|-
|
| ''[[:d:Q740269|Игорь Сергеев]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-04-20
| data-sort-value="2006" | 2006-11-10
|-
| 2001
| ''[[:d:Q845401|David Yang]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-06-03
|
|-
| 1996
| ''[[:d:Q905015|Yuri Ovchinnikov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-08-02
| data-sort-value="1988" | 1988-02-17
|-
| 2008
| [[Рөстәм Миңнеханов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-03-01
|
|-
|
| ''[[:d:Q983514|Георги Полтавченко]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-02-24
|
|-
| 2005
| ''[[:d:Q1192630|Vyacheslav Shtyrov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-05-23
|
|-
|
| ''[[:d:Q1395387|Alexei Mordashov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-09-26
|
|-
|
| ''[[:d:Q1397809|Svyatoslav Fyodorov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-08-08
| data-sort-value="2000" | 2000-06-02
|-
|
| ''[[:d:Q1399423|Oleg Lobov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-09-07
| data-sort-value="2018" | 2018-09-06
|-
|
| ''[[:d:Q1445225|Lev Altshuler]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1913" | 1913-11-09
| data-sort-value="2003" | 2003-12-23
|-
|
| ''[[:d:Q1668314|Aleksandr Granberg]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-06-25
| data-sort-value="2010" | 2010-08-22
|-
| 1995
| ''[[:d:Q1716592|Victor Danilov-Danilyan]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-05-09
|
|-
| 2001<br/>2002
| ''[[:d:Q1894128|Виктор Рашников]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-10-13
|
|-
|
| ''[[:d:Q1904859|Leonid Konopelko]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-09-05
|
|-
|
| ''[[:d:Q1981824|Sergey Bogdanchikov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-08-10
|
|-
| 2005
| ''[[:d:Q2121574|Vladimir Popovkin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-09-25
| data-sort-value="2014" | 2014-06-18
|-
| 2010
| [[Денис Мантуров]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-02-23
|
|-
| 2005<br/>2006-02-20
| ''[[:d:Q2384738|Gennady Onishchenko]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-11-20
|
|-
|
| ''[[:d:Q2587259|Vladimir Fortov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-01-23
| data-sort-value="2020" | 2020-11-29
|-
| 2011
| ''[[:d:Q2622956|Victor Sadovnichy]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-04-03
|
|-
|
| [[Олег Газенко]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1918" | 1918-12-12
| data-sort-value="2007" | 2007-11-17
|-
|
| [[Роберт Нигъмәтуллин]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-06-17
|
|-
| 2003-02-18
| [[Валентин Юдашкин]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-10-14
| data-sort-value="2023" | 2023-05-02
|-
|
| ''[[:d:Q4054946|Sergey Abramov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-03-25
|
|-
| 2003
| ''[[:d:Q4055253|Mikhail Abyzov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-06-03
|
|-
| 1999
| ''[[:d:Q4057375|Arnold Adamyan]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-09-06
| data-sort-value="2012" | 2012-09-11
|-
| 2002
| ''[[:d:Q4057379|Leyla Adamyan]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-01-20
|
|-
|
| ''[[:d:Q4058008|Vitaly Adushkin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-09-10
| data-sort-value="2025" | 2025-11-25
|-
| 2011
| ''[[:d:Q4058816|Rafik Sabirovitsj Ayzatoelov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-05-27
|
|-
|
| ''[[:d:Q4059480|Efraim Akim]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-03-14
| data-sort-value="2010" | 2010-09-13
|-
|
| [[Ренат Акчурин]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-04-02
| data-sort-value="2024" | 2024-10-06
|-
|
| ''[[:d:Q4060747|Sergey Aldoshin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-03-02
|
|-
| 2001<br/>2011
| ''[[:d:Q4061076|Anatoly Alexandrov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-04-07
|
|-
| 2024
| ''[[:d:Q4062294|Mammad Bagir Javad oglu Aliyev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-04-08
|
|-
|
| [[Николай Алёшин]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-08-10
| data-sort-value="2023" | 2023-02-11
|-
|
| ''[[:d:Q4064775|Alexander Ananenkov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-05-13
|
|-
| 1998
| ''[[:d:Q4067748|Nikolay Anfimov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-03-29
| data-sort-value="2019" | 2019-10-29
|-
| 1995<br/>2001<br/>2007
| ''[[:d:Q4067791|Vladimir Antsiferov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-11-26
| data-sort-value="2016" | 2016-03-06
|-
|
| ''[[:d:Q4070396|Vladimir Artyakov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-07-30
|
|-
|
| ''[[:d:Q4073114|Arslan Akhmetov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-12-11
|
|-
|
| ''[[:d:Q4073575|Igor Ashurbeyli]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-09-09
|
|-
|
| ''[[:d:Q4074803|Sergey Bagnenko]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-09-22
|
|-
| 2000<br/>2007
| ''[[:d:Q4077459|Oleg Bannykh]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-09-27
|
|-
|
| ''[[:d:Q4078549|Mikhail Barskov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-08-05
| data-sort-value="2013" | 2013-01-07
|-
| 2015
| ''[[:d:Q4079713|Vladimir Bautin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-05-27
|
|-
| 2000-02-29
| ''[[:d:Q4080673|Alexander Bedritsky]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-07-10
|
|-
|
| ''[[:d:Q4080802|Alexey Bezborodov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-02-01
| data-sort-value="2018" | 2018-05-05
|-
|
| ''[[:d:Q4082973|Felix Beloyartsev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-07-06
| data-sort-value="1985" | 1985-12-17
|-
|
| [[Александр Берлин]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-09-27
|
|-
|
| ''[[:d:Q4087124|Igor Biryukov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-03-20
| data-sort-value="2017" | 2017-12-29
|-
|
| ''[[:d:Q4089230|Vitaly Bogdanov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-10-06
|
|-
| 2003
| [[Лео Бокерия]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-12-22
|
|-
| 1995
| ''[[:d:Q4090882|Vladimir Bolotin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-03-29
| data-sort-value="2008" | 2008-05-28
|-
|
| ''[[:d:Q4091126|Vladimir Bolshakov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-09-21
|
|-
|
| ''[[:d:Q4093300|Валерий Бондур]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-10-28
|
|-
|
| ''[[:d:Q4094750|Ivan Bortnik]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-05-09
|
|-
|
| ''[[:d:Q4097760|Aleksandr Bugayov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-08-25
| data-sort-value="2024" | 2024-10-03
|-
|
| ''[[:d:Q4098360|Stanislav Buzinov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-03-05
| data-sort-value="2012" | 2012-12-31
|-
| 1998
| ''[[:d:Q4098829|Vladimir Bulgak]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-05-09
|
|-
|
| ''[[:d:Q4099684|Yelena Burlakova]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-10-12
| data-sort-value="2016" | 2016-09-25
|-
| 2017
| ''[[:d:Q4104718|Юрий Васильев (1929-2023)]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-04-10
| data-sort-value="2023" | 2023-12-29
|-
| 1999
| ''[[:d:Q4104963|Konstantin Vasilchenko]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-01-10
| data-sort-value="2010" | 2010-07-15
|-
|
| ''[[:d:Q4105290|Nikolai Vatolin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-11-13
| data-sort-value="2018" | 2018-08-11
|-
|
| ''[[:d:Q4105987|Aleksandr Veyn]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-02-06
| data-sort-value="2003" | 2003-06-17
|-
|
| ''[[:d:Q4107911|Vitaly Werner]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-01-06
| data-sort-value="2016" | 2016-01-24
|-
|
| ''[[:d:Q4110582|Viktor Videneyev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-12-15
|
|-
|
| ''[[:d:Q4111104|Vladimir Vikulin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-12-06
|
|-
|
| ''[[:d:Q4123358|Eduard Volkov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-07-18
| data-sort-value="2025" | 2025-06-04
|-
|
| ''[[:d:Q4125213|Yury Vorobyov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-02-02
|
|-
|
| ''[[:d:Q4132888|Eduard Galperin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-08-10
|
|-
| 2012
| ''[[:d:Q4133544|Sergey Garanin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-02-11
|
|-
|
| ''[[:d:Q4136099|Anatoly Gerashchenko]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-12-02
| data-sort-value="2022" | 2022-09-21
|-
|
| [[Рәгыйб Гыймаев]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-01-01
| data-sort-value="2016" | 2016-01-29
|-
| 2002
| ''[[:d:Q4139600|Igor Glebov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1914" | 1914-01-21
| data-sort-value="2002" | 2002-01-11
|-
|
| ''[[:d:Q4140258|Vasily Glukhikh]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-02-10
| data-sort-value="2021" | 2021-07-19
|-
|
| ''[[:d:Q4145769|Viktor Gorokhov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-11-05
|
|-
|
| [[Ирина Горячева]]
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-05-30
|
|-
|
| ''[[:d:Q4147631|Igor Sergeyevich Gramberg]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1922" | 1922-06-15
| data-sort-value="2002" | 2002-10-19
|-
|
| ''[[:d:Q4148174|Vladimir Grachev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-03-02
| data-sort-value="2026" | 2026-04-26
|-
| 2006
| ''[[:d:Q4148690|Igor Grekhov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-09-10
|
|-
|
| ''[[:d:Q4149244|Anatoly Grigoryev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-03-23
| data-sort-value="2023" | 2023-02-11
|-
|
| ''[[:d:Q4151115|Vladimir Gryaznov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1922" | 1922-07-17
| data-sort-value="2001" | 2001-05-19
|-
|
| ''[[:d:Q4152077|Asgat Gumerov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-08-15
| data-sort-value="2025" | 2025-12-23
|-
|
| ''[[:d:Q4152208|Гуняев, Георгий Михайлович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-08-29
| data-sort-value="2013" | 2013-07-31
|-
|
| ''[[:d:Q4154565|Yanush Danilevich]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-12-06
| data-sort-value="2011" | 2011-05-15
|-
|
| ''[[:d:Q4154852|Сергей Данкверт]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-08-22
|
|-
|
| ''[[:d:Q4155484|Veniamin Dashevsky]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-10-13
| data-sort-value="2021" | 2021-09-29
|-
|
| ''[[:d:Q4156262|Vladimir Debabov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-10-17
|
|-
|
| ''[[:d:Q4156522|Nikolay Devyatkov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1907" | 1907-03-29
| data-sort-value="2001" | 2001-02-01
|-
| 2013
| ''[[:d:Q4156727|Ivan Dedov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-02-12
|
|-
| 2003
| ''[[:d:Q4157585|Kamo Seropovič Demirčjan]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-10-25
|
|-
|
| ''[[:d:Q4157988|Igor Denisov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-09-03
| data-sort-value="2021" | 2021-11-17
|-
|
| ''[[:d:Q4163623|Gleb Dobrovolsky]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1915" | 1915-09-09
| data-sort-value="2013" | 2013-04-08
|-
|
| ''[[:d:Q4170212|Vyacheslav Dudka]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-04-23
|
|-
|
| ''[[:d:Q4171801|Anatoly Dyakov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-11-10
| data-sort-value="2015" | 2015-08-12
|-
|
| ''[[:d:Q4175422|Stanislav Emelyanov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-05-18
| data-sort-value="2018" | 2018-11-15
|-
|
| ''[[:d:Q4176032|Anatoly Yeperin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-10-15
| data-sort-value="2015" | 2015-08-25
|-
| 2008
| ''[[:d:Q4185435|Mikhail Zalikhanov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-06-22
|
|-
| 2004<br/>2005
| ''[[:d:Q4188527|Vladislav Georgievitsj Zacharevitsj]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-10-12
| data-sort-value="2013" | 2013-11-16
|-
|
| [[Николай Зефиров]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-09-13
| data-sort-value="2017" | 2017-04-28
|-
|
| ''[[:d:Q4194121|Vladimir Zotov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-10-26
|
|-
|
| [[Хәсән Зәбиров]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-03-15
|
|-
|
| ''[[:d:Q4195759|Genrikh Ivanitsky]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-11-08
|
|-
|
| ''[[:d:Q4196013|Vadim Ivanov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-09-18
| data-sort-value="2022" | 2022-04-08
|-
|
| ''[[:d:Q4196341|Timur Ivanov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-08-15
|
|-
|
| ''[[:d:Q4197039|Vladimir Ivashkin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-03-24
|
|-
|
| ''[[:d:Q4199841|Vjatsjeslav Aleksandrovitsj Ilitsjjov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-07-18
|
|-
|
| ''[[:d:Q4200573|Sergey Inge-Vechtomov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-04-04
|
|-
|
| ''[[:d:Q4202975|Pavel Ipatov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-04-12
|
|-
| 2003
| ''[[:d:Q4203527|Aleksandr Isayev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-10-26
| data-sort-value="2018" | 2018-08-30
|-
| 2010
| ''[[:d:Q4206703|Evgeny Kablov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-02-14
|
|-
|
| ''[[:d:Q4209709|Vladimir Kalinnikov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-11-27
| data-sort-value="2015" | 2015-01-11
|-
|
| ''[[:d:Q4209957|Nikolay Kalistratov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-01-02
| data-sort-value="2023" | 2023-01-26
|-
|
| ''[[:d:Q4214181|Александр Карасевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-08-24
|
|-
|
| ''[[:d:Q4214390|Alexander Karaulov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-05-11
|
|-
|
| ''[[:d:Q4215684|Mikhail Karpenko]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-10-15
|
|-
|
| ''[[:d:Q4216560|Nikolay Kasimov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-05-16
|
|-
|
| ''[[:d:Q4218103|Vladimir Kashin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-08-10
|
|-
|
| ''[[:d:Q4218617|Nikolay Kvasha]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-12-08
| data-sort-value="2007" | 2007-11-04
|-
|
| [[Дмытро Кива|Дмитрий Кива]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-10-08
| data-sort-value="2024" | 2024-07-24
|-
|
| ''[[:d:Q4221307|Aleksandr Kirilin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-07-13
|
|-
|
| ''[[:d:Q4221782|Mikhail Kirpichnikov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-11-09
|
|-
|
| ''[[:d:Q4225541|Mikhail Kovalchuk]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-09-21
|
|-
|
| ''[[:d:Q4225969|Aleksandr Kogan]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-03-12
|
|-
|
| ''[[:d:Q4225970|Aleksandr Kogan]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-09-25
| data-sort-value="2007" | 2007-03-08
|-
|
| ''[[:d:Q4226298|Sergey Kozhevnikov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-08-15
|
|-
|
| ''[[:d:Q4227221|Oskar Iosifovitsj Koyfman]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-06-21
| data-sort-value="2023" | 2023-12-31
|-
|
| ''[[:d:Q4227795|Sergey Kolesnikov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-06-01
|
|-
|
| ''[[:d:Q4228698|Alexander Kolsanov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-11-05
|
|-
| 2002
| ''[[:d:Q4230650|Eduard Kondrashov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-04-02
|
|-
|
| ''[[:d:Q4230961|Dmitry Konov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-09-02
|
|-
|
| ''[[:d:Q4230977|Aleksandr Konovalov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-12-12
|
|-
|
| ''[[:d:Q4230988|Gennady Konovalov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-03-14
|
|-
|
| ''[[:d:Q4231338|Aleksey Konstantinov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1919" | 1919-11-07
| data-sort-value="2008" | 2008-04-27
|-
|
| ''[[:d:Q4231343|Boris Konstantinov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-08-27
| data-sort-value="2012" | 2012-07-30
|-
|
| ''[[:d:Q4231672|Alexey Kontorovich]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-01-28
| data-sort-value="2023" | 2023-10-24
|-
|
| ''[[:d:Q4232064|Staņislavs Koņuhovs]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-04-12
| data-sort-value="2011" | 2011-04-03
|-
|
| ''[[:d:Q4233603|Georgy Korovin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-06-16
| data-sort-value="2012" | 2012-07-21
|-
|
| ''[[:d:Q4233612|Sergey Korovin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-05-24
| data-sort-value="2011" | 2011-12-07
|-
|
| ''[[:d:Q4234048|Anatoliy Koroteyev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-07-22
|
|-
|
| ''[[:d:Q4235655|Valery Kostyuk]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-08-26
|
|-
|
| ''[[:d:Q4235951|Геннадий Котельников]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-01-11
|
|-
|
| ''[[:d:Q4238198|Gennady Krasnikov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-04-30
|
|-
|
| ''[[:d:Q4240778|Dmitry А. Krivolutsky]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-10-04
| data-sort-value="2004" | 2004-10-30
|-
| 2000
| ''[[:d:Q4244603|Nikolay Kudryavtsev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-05-08
|
|-
|
| ''[[:d:Q4244957|Vladimir Kuznetsov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-09-23
|
|-
|
| ''[[:d:Q4245002|Леонид Кузнецов (инженер)]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-07-19
|
|-
|
| [[Николай Кузнецов (1931)]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-09-25
|
|-
|
| ''[[:d:Q4245325|Aleksandr Kuzmin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-07-12
| data-sort-value="2019" | 2019-09-26
|-
|
| ''[[:d:Q4245979|Vladimir Kulakov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-04-12
| data-sort-value="2007" | 2007-02-10
|-
|
| ''[[:d:Q4246103|Valery Kuleshov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-11-06
|
|-
|
| ''[[:d:Q4246322|Gennadiy Nikolaevitsj Koelipanov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-01-25
|
|-
|
| ''[[:d:Q4249002|Mark Kurtser]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-06-30
|
|-
|
| ''[[:d:Q4249483|Aleksey Kutepov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-09-10
| data-sort-value="2004" | 2004-02-28
|-
|
| ''[[:d:Q4249723|Nikolay Georgievitsj Koetin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-07-24
|
|-
|
| ''[[:d:Q4252323|Nikolai P. Lavyorov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-01-12
| data-sort-value="2016" | 2016-11-27
|-
|
| ''[[:d:Q4254177|Boris Lapin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-08-10
| data-sort-value="2020" | 2020-04-30
|-
|
| ''[[:d:Q4255695|Valery Lebedev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-11-14
| data-sort-value="2021" | 2021-07-05
|-
|
| ''[[:d:Q4257001|Viktor Legostayev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-06-06
| data-sort-value="2015" | 2015-01-08
|-
|
| ''[[:d:Q4258994|Aleksandr Leontyev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-05-24
| data-sort-value="2022" | 2022-11-30
|-
| 2000
| ''[[:d:Q4261708|Georgy Limansky]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-05-27
|
|-
| 1998
| ''[[:d:Q4262412|Aleksey Lipanov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-03-03
|
|-
|
| ''[[:d:Q4262428|Yury Lipatov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-06-14
|
|-
| 2011
| ''[[:d:Q4263554|Alexander Litvak]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-11-17
|
|-
| 2008
| [[Владимир Литвиненко]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-08-14
|
|-
|
| ''[[:d:Q4266159|Boris Lomberg]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-02-20
| data-sort-value="2022" | 2022
|-
|
| ''[[:d:Q4266793|Vitaly Lopota]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-09-28
|
|-
|
| ''[[:d:Q4266850|Yury Lopukhin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-10-28
| data-sort-value="2016" | 2016-10-03
|-
|
| ''[[:d:Q4269458|Valery Lunin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-01-31
| data-sort-value="2020" | 2020-03-09
|-
|
| ''[[:d:Q4272572|Nikolai Ljakishev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-10-05
| data-sort-value="2006" | 2006-11-18
|-
|
| ''[[:d:Q4272898|Boris Lyovin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-08-11
| data-sort-value="2023" | 2023-06-30
|-
|
| [[Мидхәт Мәүлетев]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-02-16
| data-sort-value="2000" | 2000-12-08
|-
|
| ''[[:d:Q4274780|Майер, Александр Александрович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-03-07
|
|-
|
| ''[[:d:Q4275190|Arthur Mac]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-05-15
| data-sort-value="2016" | 2016-02-21
|-
|
| ''[[:d:Q4275420|Nikolai Makarovets]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-03-21
| data-sort-value="2019" | 2019-03-31
|-
|
| ''[[:d:Q4276165|Aleksandr Maksimov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-07-24
| data-sort-value="2012" | 2012-09-19
|-
|
| ''[[:d:Q4277830|Vasiliy Aleksandrovitsj Malinnikov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-08-14
|
|-
|
| ''[[:d:Q4279315|Yury Malyshev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-09-01
| data-sort-value="2022" | 2022-09-05
|-
|
| ''[[:d:Q4280017|Yury Mamontov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-05-11
|
|-
|
| ''[[:d:Q4284839|Gennady Matishov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-01-01
|
|-
|
| ''[[:d:Q4284972|Victor Matrosov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-10-07
| data-sort-value="2015" | 2015-01-19
|-
|
| ''[[:d:Q4285671|Gadzji Noechievitsj Machatsjev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-03-19
| data-sort-value="2013" | 2013-12-19
|-
|
| ''[[:d:Q4285723|Махлай, Александр Александрович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-09-17
|
|-
|
| ''[[:d:Q4286010|Мачехин, Георгий Николаевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-09-04
|
|-
|
| ''[[:d:Q4291469|Gennady Mesyats]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-02-29
|
|-
|
| ''[[:d:Q4293804|Oleg Milman]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-12-14
|
|-
| 2004
| [[Карл Минскер]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-06-14
| data-sort-value="2003" | 2003-05-25
|-
|
| ''[[:d:Q4296056|German Mironov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-10-09
| data-sort-value="2008" | 2008-08-03
|-
|
| ''[[:d:Q4296088|Sergey Mironov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-08-06
| data-sort-value="2023" | 2023-08-14
|-
|
| ''[[:d:Q4296620|Boris Sergeevitsj Mitin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-05-27
| data-sort-value="2000" | 2000-11-03
|-
|
| ''[[:d:Q4296640|Sergey Gerasimovich Mitin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-06-14
|
|-
|
| ''[[:d:Q4297324|Viktor Mikhailov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1901" | 1901-03-13
| data-sort-value="1990" | 1990-06-15
|-
| 2011
| [[Илья Моисеев]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-03-15
| data-sort-value="2020" | 2020-10-11
|-
|
| [[Юрий Монаков|Юри Монаков]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-08-07
| data-sort-value="2011" | 2011-01-03
|-
|
| ''[[:d:Q4303532|Valentina Moryakina]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-09-24
| data-sort-value="2015" | 2015-07-22
|-
|
| ''[[:d:Q4303993|Aleksey Mikhailovich Moskovsky]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-03-10
|
|-
| 2010
| ''[[:d:Q4310329|Vyacheslav Myasnikov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-06-12
| data-sort-value="2010" | 2010-07-21
|-
|
| ''[[:d:Q4312383|Valentin Vasilevitsj Naydenko]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-12-07
| data-sort-value="2005" | 2005-10-20
|-
|
| ''[[:d:Q4312565|Vladimir Nakoryakov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-07-26
| data-sort-value="2018" | 2018-04-01
|-
|
| ''[[:d:Q4317779|Vladimir Nesterov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-07-01
| data-sort-value="2022" | 2022-12-28
|-
|
| ''[[:d:Q4317783|Ivan Nesterov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-01-01
| data-sort-value="2019" | 2019-02-01
|-
|
| ''[[:d:Q4317976|Sergey Netesov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-04-19
|
|-
|
| ''[[:d:Q4319735|Vladimir Nikitin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-09-13
|
|-
|
| ''[[:d:Q4321864|Ivan A. Novakov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-07-02
|
|-
|
| ''[[:d:Q4322720|Juriy Vasilevitsj Novikov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-02-25
| data-sort-value="2024" | 2024-03-11
|-
| 2005
| ''[[:d:Q4323971|Genrikh Novozhilov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-10-27
| data-sort-value="2019" | 2019-04-28
|-
|
| ''[[:d:Q4323973|Kapiton Vasilevitsj Novozjilov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-08-18
| data-sort-value="2013" | 2013-08-24
|-
|
| ''[[:d:Q4327599|Сергей Носов]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-02-17
|
|-
|
| ''[[:d:Q4328055|Boris Nuraliyev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-07-18
|
|-
|
| ''[[:d:Q4329781|Ivan Obraztsov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1920" | 1920-07-28
| data-sort-value="2005" | 2005-02-28
|-
|
| ''[[:d:Q4331304|Огурцов, Анатолий Петрович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-07-24
|
|-
|
| ''[[:d:Q4332697|Vladimir Okrepilov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-02-23
|
|-
|
| ''[[:d:Q4335049|Boris Onyky]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-02-20
| data-sort-value="2020" | 2020-12-11
|-
|
| ''[[:d:Q4336552|Aleksandr Orlikovskiy]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-06-12
| data-sort-value="2016" | 2016-05-01
|-
|
| [[Виктор Осипов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-04-15
|
|-
|
| ''[[:d:Q4341504|D.S. Pavlov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-07-26
|
|-
|
| ''[[:d:Q4342875|Mikhail Paltsev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-11-09
| data-sort-value="2025" | 2025-04-17
|-
| 2004
| ''[[:d:Q4344466|Vladislav Panchenko]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-09-15
|
|-
|
| ''[[:d:Q4360738|Vladimir Petrov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-06-30
|
|-
|
| ''[[:d:Q4360852|Rem Petrov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-03-22
|
|-
| 1998
| ''[[:d:Q4362907|Yevgeny Vasilyevich Pimenov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-07-05
| data-sort-value="2021" | 2021-01-26
|-
|
| ''[[:d:Q4363243|Michael A. Piradov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-02-09
|
|-
| 2004
| ''[[:d:Q4364718|Nikolay Platė]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-11-04
| data-sort-value="2007" | 2007-03-16
|-
|
| ''[[:d:Q4369291|Valentin Pokrovsky]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-04-01
| data-sort-value="2020" | 2020-10-29
|-
|
| ''[[:d:Q4374625|A. I. Potapov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-08-22
| data-sort-value="2013" | 2013-09-26
|-
|
| ''[[:d:Q4375009|Eduard Potyomkin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-07-17
| data-sort-value="2020" | 2020-05-14
|-
|
| ''[[:d:Q4379307|Vyacheslav Prikhodko]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-01-20
|
|-
|
| ''[[:d:Q4382568|Mikhail Prusak]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-02-23
| data-sort-value="2025" | 2025-08-26
|-
|
| ''[[:d:Q4383713|Dmitry Pumpyansky]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-03-22
|
|-
|
| ''[[:d:Q4384593|Lev Puchkov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-06-05
| data-sort-value="2021" | 2021-01-07<br/>2021-01-04
|-
|
| ''[[:d:Q4388977|Gennadiy Gennadevitsj Raykoenov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-12-03
|
|-
|
| ''[[:d:Q4390065|Andrey Rappoport]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-06-22
|
|-
|
| ''[[:d:Q4390593|Valery Rastorguyev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-09-08
| data-sort-value="2021" | 2021-07-06
|-
|
| ''[[:d:Q4393757|Aleksandr Pavlovitsj Reoetov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-08-05
| data-sort-value="2012" | 2012-05-07
|-
| 2010
| [[Геннадий Розенберг|Геннади Розенберг]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-05-30
|
|-
|
| [[Александр Рочегов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1917" | 1917-01-24
| data-sort-value="1998" | 1998-12-02
|-
|
| ''[[:d:Q4399758|Андрей Рудской]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-02-19
|
|-
|
| ''[[:d:Q4400114|Dmitry Rundkvist]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-08-10
| data-sort-value="2022" | 2022-01-15
|-
|
| ''[[:d:Q4401174|Олег Рутковский]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-06-13
| data-sort-value="2008" | 2008-03-10
|-
|
| ''[[:d:Q4404784|Mikhail Sadovsky]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1904" | 1904-10-24
| data-sort-value="1994" | 1994-10-12
|-
| 2000
| ''[[:d:Q4407500|Lev Sandakchiev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-01-11
| data-sort-value="2006" | 2006-06-29
|-
|
| ''[[:d:Q4408074|Mikhail Sapin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-10-19
| data-sort-value="2015" | 2015-03-20
|-
| 2013
| ''[[:d:Q4408631|Ashot Sarkisov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-01-30
| data-sort-value="2022" | 2022-10-17
|-
|
| ''[[:d:Q4409150|Aleksandr Saurov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-01-03
|
|-
|
| ''[[:d:Q4410353|Vladimir Svetlov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-04-16
| data-sort-value="2021" | 2021-10-18
|-
|
| ''[[:d:Q4413490|Igor Seleznyov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-09-23
| data-sort-value="2017" | 2017-02-20
|-
|
| ''[[:d:Q4417874|Roman Serykh]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-07-03
| data-sort-value="2008" | 2008-09-15
|-
| 2011
| ''[[:d:Q4418657|Aleksandr Sergeyevich Sigov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-05-31
|
|-
|
| ''[[:d:Q4418859|Pavel Ivanovitsj (vratsj) Sidorov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-03-13
|
|-
|
| ''[[:d:Q4422094|Iouri Skoloubovitch]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-05-17
|
|-
|
| ''[[:d:Q4423465|Mikhail Slipenchuk]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-01-20
|
|-
|
| ''[[:d:Q4423990|Слугин, Владимир Степанович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1933" | 1933
| data-sort-value="2007" | 2007
|-
|
| ''[[:d:Q4424655|Gennadiy Smirnov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-07-17
| data-sort-value="2020" | 2020-07-19
|-
|
| ''[[:d:Q4426883|Viktor Soyfer]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-06-18
|
|-
|
| ''[[:d:Q4427257|Eduard Sokolow]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-09-08
| data-sort-value="2016" | 2016-09-05
|-
| 2003
| [[Юрий Соломенцев]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-06-25
| data-sort-value="2018" | 2018-09-15
|-
| 2015
| ''[[:d:Q4441615|Aleksandr Stempkovsky]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-02-03
|
|-
|
| ''[[:d:Q4444034|Mikhail Nikolaevich Strikhanov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-07-18
|
|-
|
| ''[[:d:Q4448168|Anatoly Sysoyev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-01-09
| data-sort-value="2021" | 2021-02-16
|-
|
| ''[[:d:Q4449511|Albert Tavkhelidze]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-12-16
| data-sort-value="2010" | 2010-02-27
|-
|
| ''[[:d:Q4451714|Natalia Tarasova]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-06-02
|
|-
|
| ''[[:d:Q4452435|Aleksandr Tatarkin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-03-11
| data-sort-value="2016" | 2016-08-05
|-
|
| [[Шәфәгать Тәхәветдинов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-04-23
|
|-
| 2005
| ''[[:d:Q4452874|Hristo Periklovitsj Tachtsjidi]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-01-13
|
|-
|
| ''[[:d:Q4454218|Valery Telichenko]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-07-24
|
|-
|
| ''[[:d:Q4455797|G. F. Tereshchenko]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-12-28
| data-sort-value="2010" | 2010-04-16
|-
|
| ''[[:d:Q4459782|Viktor Grigorevitsj Tolmatsjjov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-07-08<br/>1951-06-08
|
|-
|
| ''[[:d:Q4464552|Yuri Trutnev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-11-02
| data-sort-value="2021" | 2021-08-06
|-
|
| ''[[:d:Q4477528|Stanislav Us]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-10-23
| data-sort-value="2026" | 2026-05-05
|-
|
| ''[[:d:Q4479270|Учайкин, Василий Фёдорович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-12-07
|
|-
|
| ''[[:d:Q4479525|Igor B. Ushakov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-10-28
|
|-
|
| ''[[:d:Q4482144|Evgeny Fedosov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-05-14
| data-sort-value="2025" | 2025-09-08
|-
|
| ''[[:d:Q4484086|Georgy Filippov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-03-10
| data-sort-value="2026" | 2026-01-30
|-
| 2004
| ''[[:d:Q4484852|Andrey Finkelshteyn]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-08-07
| data-sort-value="2011" | 2011-09-18
|-
|
| ''[[:d:Q4492350|Georgiy Avraamovitsj Frank]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-03-26
|
|-
|
| ''[[:d:Q4492929|Konstantin Vasilyevich Frolov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-07-22
| data-sort-value="2007" | 2007-11-18
|-
|
| ''[[:d:Q4493948|Vladimir Fiodorov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-03-21
| data-sort-value="2010" | 2010-09-17
|-
|
| ''[[:d:Q4493976|Igor Fedorov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-04-15
| data-sort-value="2023" | 2023-08-27
|-
| 2008
| [[Сәламбәк Хаҗиев]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-01-07
| data-sort-value="2018" | 2018-03-02
|-
|
| ''[[:d:Q4494688|Rakhim Khaitov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-01-06
| data-sort-value="2022" | 2022-03-11
|-
|
| ''[[:d:Q4496603|Igor Khatkov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-04-06
|
|-
| 2005
| ''[[:d:Q4498491|Vladimir Khmelyov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-05-09
|
|-
|
| ''[[:d:Q4502045|Mogeli Khubutiya]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-06-17
|
|-
|
| ''[[:d:Q4503054|Руслан Цаликов]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-07-31
|
|-
|
| ''[[:d:Q4506942|Roman Chalov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-04-07
|
|-
|
| ''[[:d:Q4507289|Yury Chaplygin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-07-12
|
|-
|
| ''[[:d:Q4508615|Jivan Cheloyants]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-07-25
|
|-
|
| ''[[:d:Q4508645|ボリス・ツェリツォフ]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-04-23
| data-sort-value="2014" | 2014-05-25
|-
|
| ''[[:d:Q4512985|Valery Chereshnev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-10-24
|
|-
|
| ''[[:d:Q4514347|Vladimir K. Chernyshev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-06-05
| data-sort-value="2005" | 2005-04-30
|-
|
| ''[[:d:Q4515588|Владимир Чибиркин]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-11-21
|
|-
|
| ''[[:d:Q4516359|Valeriy Ivanovitsj Tsjissov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-08-28
|
|-
|
| ''[[:d:Q4518375|Aleksandr Chuchalin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-01-05
|
|-
|
| ''[[:d:Q4519169|Aleksandr Shabrov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-05-09
|
|-
|
| ''[[:d:Q4519179|Sergey Viktorovitsj Sjaboenin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-10-02
|
|-
|
| ''[[:d:Q4519441|Vladimir Shaydurov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-06-19
|
|-
|
| ''[[:d:Q4520574|Boris Sharkov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-02-11
|
|-
|
| ''[[:d:Q4521175|Vagan Shakhgildyan]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-02-28
| data-sort-value="2012" | 2012-04-03
|-
|
| ''[[:d:Q4521361|Mikhail Shakhramanyan]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-07-04
|
|-
|
| ''[[:d:Q4522439|Aleksandr Sheyndlin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1916" | 1916-08-22
| data-sort-value="2017" | 2017-01-13
|-
|
| ''[[:d:Q4522717|Aleksandr Aleksandrovitsj Sjeloepanov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-10-16
|
|-
|
| ''[[:d:Q4524194|Arkady Shipunov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-11-07
| data-sort-value="2013" | 2013-04-25
|-
|
| ''[[:d:Q4525600|Gennady Shmal]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-08-20
|
|-
|
| ''[[:d:Q4525775|Vladimir Shmyryov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-09-10
|
|-
|
| ''[[:d:Q4525950|Yury Shokin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-07-09
| data-sort-value="2024" | 2024-11-02
|-
|
| ''[[:d:Q4526169|Vladimir Shorin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-07-27
| data-sort-value="2023" | 2023-12-09
|-
| 2003
| ''[[:d:Q4526361|Vladimir Shpak]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1909" | 1909-02-07
| data-sort-value="2009" | 2009-02-23
|-
| 1997<br/>2007
| ''[[:d:Q4527675|Valery Shumakov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-11-09
| data-sort-value="2008" | 2008-01-27
|-
|
| ''[[:d:Q4528398|Mikhail Shchadov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-11-14
| data-sort-value="2011" | 2011-11-13
|-
|
| ''[[:d:Q4528657|Sergey Shchelkunov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-03-07
|
|-
|
| ''[[:d:Q4533752|Feliks Yudakhin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-09-15
| data-sort-value="2011" | 2011-08-30
|-
|
| ''[[:d:Q4536413|Valery Yazev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-10-29
|
|-
|
| ''[[:d:Q4536882|Vladimir Yakovlev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-01-26
|
|-
|
| ''[[:d:Q4536978|Tatiana Yakovleva]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-07-07
|
|-
|
| ''[[:d:Q4538312|Oleg Yanushevich]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-04-09
|
|-
|
| ''[[:d:Q4539101|Vladimir Yarygin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-01-10
| data-sort-value="2013" | 2013-06-10
|-
|
| ''[[:d:Q4719997|Alexander Ryazanov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-10-13
|
|-
| 2003
| [[Амиран Ревишвили]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-02-11
|
|-
| 2004
| ''[[:d:Q4752210|Anatoly Pokrovsky]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-11-21
| data-sort-value="2022" | 2022-06-02
|-
|
| ''[[:d:Q4832278|Azary Abramovich Lapidus]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-05-23<br/>1958-05-25
|
|-
|
| ''[[:d:Q5548496|Georgy Korniyenko]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-02-13
| data-sort-value="2006" | 2006-05-10
|-
|
| ''[[:d:Q6526419|Leonid Shkadov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-07-30
| data-sort-value="2003" | 2003-01-25
|-
|
| ''[[:d:Q6849732|Mikhail Trinoga]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-04-10
|
|-
|
| ''[[:d:Q7453960|Kasimirovich Borislav]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-08-20
|
|-
|
| ''[[:d:Q7498958|Joseph G. Hakobyan]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-08-28
|
|-
|
| ''[[:d:Q7939652|Aleksandr Peyve]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1909" | 1909-01-27
| data-sort-value="1985" | 1985-12-21
|-
|
| ''[[:d:Q8061599|Yuri Shafranik]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-02-27
|
|-
|
| ''[[:d:Q13503320|Gennady Fadeev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-04-10
|
|-
|
| ''[[:d:Q15042089|Vladimir Larionov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-02-10
| data-sort-value="2004" | 2004-03-04
|-
|
| ''[[:d:Q15060711|Ярилин, Александр Александрович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-08-21
| data-sort-value="2013" | 2013-08-27
|-
|
| ''[[:d:Q15060923|Viktor Shurygin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-12-23
|
|-
|
| ''[[:d:Q15061265|Шабалов, Иван Павлович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-01-16
|
|-
|
| ''[[:d:Q15061316|Lidija Tsjubrajeva]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-02-03
|
|-
|
| ''[[:d:Q15063191|Vitalij Fortygin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-12-22
|
|-
|
| ''[[:d:Q15064273|Igor Alekseevich Bakulov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-08-13
| data-sort-value="2010" | 2010-05-20
|-
|
| ''[[:d:Q15064354|Tatyana Batygina]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-10-24
| data-sort-value="2015" | 2015-09-16
|-
|
| ''[[:d:Q15064452|Νικολάι Μπελιάνιν]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-03-14
| data-sort-value="2008" | 2008-01-15
|-
|
| ''[[:d:Q15065073|Nikolay Volodin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-09-02
|
|-
|
| ''[[:d:Q15065554|Anatóli Gránov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-04-21
| data-sort-value="2017" | 2017-05-12
|-
| 2008
| ''[[:d:Q15065591|Yury Grigoryev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-05-29
| data-sort-value="2019" | 2019-03-21
|-
|
| ''[[:d:Q15065676|Boris Gusev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-05-13
|
|-
|
| ''[[:d:Q15065685|Vladimir Gutenev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-03-27
|
|-
|
| ''[[:d:Q15065745|Yury Dgebuadze]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-08-06
|
|-
|
| ''[[:d:Q15065899|Анатолий Дмитриевский]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-05-06
|
|-
|
| ''[[:d:Q15066357|Aleksandr Jeljutin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-05-16
| data-sort-value="2012" | 2012-12-29
|-
|
| ''[[:d:Q15066396|Oleg N. Favorsky]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-01-27
| data-sort-value="2022" | 2022-06-24
|-
|
| ''[[:d:Q15066471|Feliks Yershov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-12-10
|
|-
|
| ''[[:d:Q15066595|Alexey Zhizhchenko]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-07-19
| data-sort-value="2019" | 2019-06-22
|-
|
| ''[[:d:Q15067277|Mikhail Ivanov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-12-06
| data-sort-value="2018" | 2018-07-03
|-
|
| ''[[:d:Q15067407|Leonid Ilyin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-03-15
| data-sort-value="2023" | 2023-10-07
|-
|
| ''[[:d:Q15067623|Yury Isakov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-06-28
| data-sort-value="2016" | 2016-08-03
|-
|
| ''[[:d:Q15067976|Viktor Danilovich Kabanov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-10-17
| data-sort-value="2024" | 2024-10-29
|-
|
| ''[[:d:Q15068104|Vladimir Kazarinov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-12-05
| data-sort-value="1999" | 1999-02-12
|-
|
| ''[[:d:Q15068221|Igor Anatolievich Kalyaev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-11-08
|
|-
|
| ''[[:d:Q15068467|Boris Katorgin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-10-13
|
|-
|
| ''[[:d:Q15069410|Vladimir Kopelev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-05-23
|
|-
|
| ''[[:d:Q15070149|Бронников, Дмитрий Михайлович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1913" | 1913-01-05
| data-sort-value="1998" | 1998-09-07
|-
|
| ''[[:d:Q15070428|Mikhail Krasnov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-05-31
| data-sort-value="2006" | 2006-06-24
|-
|
| ''[[:d:Q15071226|Aleksandr Lisitsyn]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-07-03
| data-sort-value="2020" | 2020-02-11
|-
| 2000
| ''[[:d:Q15072125|Victor A. Matveev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-12-11
|
|-
|
| ''[[:d:Q15072240|Yefim Mezhiritsky]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-09-17
|
|-
|
| ''[[:d:Q15073574|Vasiliy Andreevitsj Moroz]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-10-12
| data-sort-value="2019" | 2019-01-10
|-
|
| ''[[:d:Q15074620|Nikolay Fjodorovitsj Mjasoedov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-10-31
|
|-
| 1999
| ''[[:d:Q15074914|Dmitriy Archipovitsj Tarakov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-04-17
| data-sort-value="2013" | 2013-05-22
|-
|
| ''[[:d:Q15074971|Yury Natochin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-12-06
|
|-
|
| ''[[:d:Q15076753|Aleksandr Spasov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-09-23
|
|-
|
| [[Юрий Симонов|Юри Симонов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-03-17
| data-sort-value="2019" | 2019-08-14
|-
| 2000
| ''[[:d:Q15079366|Vladimir Serov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-11-24
|
|-
|
| ''[[:d:Q15088821|Aleksandr Rumyantsev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-02-12
|
|-
|
| ''[[:d:Q15089124|Anatoly Ruban]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-10-15
| data-sort-value="2011" | 2011-11-26
|-
|
| ''[[:d:Q15109126|Ivan Gorlov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-01-15
|
|-
|
| ''[[:d:Q15205990|Александр Василенко]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-10-21
|
|-
|
| ''[[:d:Q15496668|Igor Kvetnoy]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-12-31
|
|-
|
| ''[[:d:Q15640176|Vladimir Klyuyev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-01-02
|
|-
|
| ''[[:d:Q15845883|Nikolay Olegovich Milanov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-03-04
| data-sort-value="2014" | 2014-02-17
|-
|
| ''[[:d:Q15995510|Michail L. Surguchev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-11-16
| data-sort-value="1991" | 1991-04-01
|-
|
| ''[[:d:Q16165697|Igor Abylgaziyev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-02-12
|
|-
| 2000
| ''[[:d:Q16323958|Temirbolat Berezov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-10-19
| data-sort-value="2014" | 2014-03-10
|-
| 2013
| ''[[:d:Q16323964|Jakov Sjkolnik]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-12-05
| data-sort-value="2014" | 2014-03-11
|-
|
| ''[[:d:Q16335536|Anatolij Tsyb]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-01-21
| data-sort-value="2013" | 2013-11-08
|-
|
| ''[[:d:Q16335571|Горбанев, Ростислав Васильевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-03-28
| data-sort-value="2012" | 2012-09-19
|-
|
| ''[[:d:Q16335619|Aleksey Ugarov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-03-30
| data-sort-value="2011" | 2011-03-01
|-
| 2003
| ''[[:d:Q16628620|Viktor Bykov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-09-19
|
|-
|
| ''[[:d:Q16652665|Yury Zavalishin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-10-03
| data-sort-value="2019" | 2019-08-19
|-
|
| ''[[:d:Q16656045|David Ioseliani]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-06-03
|
|-
|
| ''[[:d:Q16656897|Геннадий Казанин]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-07-02
| data-sort-value="2020" | 2020-03-30
|-
| 2008
| ''[[:d:Q16665423|Vladimir Kononov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-03-13
|
|-
|
| ''[[:d:Q16668127|Valery Kubyshkin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-05-25
|
|-
|
| ''[[:d:Q16668212|Nikolay Kudryashov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-09-19
|
|-
|
| ''[[:d:Q16699846|Aleksandr Genrikhovich Sofronov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-08-16
|
|-
|
| ''[[:d:Q16704686|Yury Tarbeyev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-08-08
| data-sort-value="2020" | 2020-06-05
|-
|
| ''[[:d:Q16716045|Цыб, Сергей Анатольевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-04-29
|
|-
|
| ''[[:d:Q16718214|Vladimir Chekhonin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-09-05
|
|-
|
| ''[[:d:Q16718298|Ivan Mikhailovich Chizh]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-01-07
|
|-
|
| ''[[:d:Q16913009|Rady Shmakov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-01-17
| data-sort-value="2021" | 2021-09-23
|-
|
| ''[[:d:Q17275670|Aleksandr Romashin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-06-20
| data-sort-value="2014" | 2014-06-19
|-
|
| ''[[:d:Q17306064|Zinaida Suslina]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-07-03
| data-sort-value="2014" | 2014-06-22
|-
|
| ''[[:d:Q17617334|Nikolai Izmerov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-12-19
| data-sort-value="2016" | 2016-12-23
|-
|
| ''[[:d:Q17617371|Igor Mayev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-03-27
|
|-
|
| ''[[:d:Q17617393|Nikolay Dmitriyevich Yushuk]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-12-22
| data-sort-value="2023" | 2023-10-17
|-
|
| ''[[:d:Q17617443|Jakov Besel]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-06-30
| data-sort-value="2025" | 2025-06-20
|-
|
| ''[[:d:Q17617459|Leonid S. Barbarash]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-06-22
| data-sort-value="2023" | 2023-11-14
|-
|
| ''[[:d:Q17619546|Vladimir Lysak]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-05-17
|
|-
|
| ''[[:d:Q17675304|Mikhail Ostrovsky]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-02-22
|
|-
|
| ''[[:d:Q17675341|Oleg A. Bogatikov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-12-15
| data-sort-value="2022" | 2022-03-01
|-
|
| ''[[:d:Q17675584|Boris Myasoyedov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-09-02
|
|-
|
| ''[[:d:Q18043515|Evgeny Mikrin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-10-15
| data-sort-value="2020" | 2020-05-05
|-
|
| [[Илдар Габдуллин]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-03-03
|
|-
|
| ''[[:d:Q18044189|David Zaridze]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-12-09
|
|-
|
| ''[[:d:Q18084479|Leonid Smirnov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-08-12
|
|-
| 2009-03-10
| ''[[:d:Q18176103|Igor Mishin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-04-30
|
|-
| 2012
| [[Александр Сергеев (1955)]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-08-02
|
|-
| 2003
| ''[[:d:Q18327448|Tamerlan Bekirbaev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-10-19
| data-sort-value="2023" | 2023-11-13
|-
|
| ''[[:d:Q18397663|Лейковский, Юрий Александрович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-07-25
|
|-
|
| ''[[:d:Q18400821|Boris Bobrov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-09-02
|
|-
|
| ''[[:d:Q18409625|Kliment Trubetskoy]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-07-03
|
|-
|
| ''[[:d:Q18543383|Sergey Goncharov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-10-19
|
|-
|
| ''[[:d:Q18603017|Mikhail Kurlenya]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-10-03
|
|-
|
| ''[[:d:Q18634132|Oleg Bukharin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-09-16
|
|-
| 1997
| ''[[:d:Q18634212|Виктор Глущенко]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-05-14
| data-sort-value="2015" | 2015-02-06
|-
|
| ''[[:d:Q18634604|Anatoly Miroshnikov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-05-05
|
|-
|
| ''[[:d:Q18634690|Boris Obnosov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-01-26
|
|-
|
| ''[[:d:Q18634812|Evgeny Pokushalov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-11-07
|
|-
|
| ''[[:d:Q18634844|Vasily Popov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-08-26
| data-sort-value="2023" | 2023-04-13
|-
|
| ''[[:d:Q18635016|Vladimir Selin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-01-01
|
|-
|
| ''[[:d:Q18741309|Пеньков, Максим Михайлович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-05-24
|
|-
|
| ''[[:d:Q18786174|Anatoly Kholkin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-03-08
|
|-
|
| ''[[:d:Q18786179|Цугленок, Николай Васильевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-12-17
|
|-
|
| ''[[:d:Q18786181|V. A. Chanturii︠a︡]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-10-15
|
|-
|
| ''[[:d:Q18920633|Igor Yeryukhin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-12-28
| data-sort-value="2014" | 2014-10-08
|-
|
| [[Валерий Грайфер]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-11-20
| data-sort-value="2020" | 2020-04-24
|-
|
| ''[[:d:Q18936339|Ерохин Владислав Всеволодович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-11-01
| data-sort-value="2014" | 2014-11-22
|-
|
| ''[[:d:Q19366054|Aleksandr Aronov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-11-10
|
|-
|
| ''[[:d:Q19613131|Bagrat Alekyan]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-04-15
|
|-
|
| ''[[:d:Q19614413|Dmitry Garkunov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1919" | 1919-11-24
| data-sort-value="2021" | 2021-05-28
|-
| 2008
| ''[[:d:Q19616055|Irina Ivshina]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-06-12
|
|-
|
| ''[[:d:Q19618863|Leopold Leontyev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-12-01
|
|-
|
| ''[[:d:Q19618878|Feliks Letnikov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-10-03
|
|-
|
| ''[[:d:Q19619078|Aleksey Makarov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-07-01
|
|-
|
| ''[[:d:Q19754433|Boris Lobanov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-07-31
| data-sort-value="2015" | 2015-03-13
|-
|
| ''[[:d:Q19754435|Anatoly Ovtchinnikov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-01-24
| data-sort-value="2015" | 2015-03-16
|-
|
| ''[[:d:Q19817442|Sergey Alekseyev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-08-20
| data-sort-value="2015" | 2015-04-08
|-
|
| ''[[:d:Q19843999|Aleksandr Verkhovsky]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-08-23
|
|-
| 2012
| ''[[:d:Q19884893|Sergey Chernyshev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-05-15
|
|-
|
| ''[[:d:Q19907253|Valentina Grigoryevna Babel]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-01-23
|
|-
|
| ''[[:d:Q19907511|Nikolay Bochkov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-10-19
| data-sort-value="2011" | 2011-09-28
|-
|
| ''[[:d:Q19909257|Иноземцев, Александр Николаевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-05-07
| data-sort-value="2014" | 2014-03-12
|-
|
| ''[[:d:Q19909309|Igor Sokolov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-03-27
|
|-
|
| ''[[:d:Q19909560|Филиппов, Геннадий Алексеевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-01-06
| data-sort-value="2023" | 2023-03-03
|-
| 2001
| ''[[:d:Q19910504|Dmitry Vasilyevich Orlov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-04-21
| data-sort-value="2002" | 2002-10-10
|-
|
| ''[[:d:Q19918442|Шелыгин, Юрий Анатольевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-04-29
|
|-
|
| ''[[:d:Q19965869|Vitaliy Ievlev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-05-15
| data-sort-value="1990" | 1990-01-01
|-
|
| ''[[:d:Q20035908|Nikolay Melnikov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-07-25
| data-sort-value="2018" | 2018-06-02
|-
|
| ''[[:d:Q20051207|Anatoli Jurjewitsch Baryschnikow]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-09-21
| data-sort-value="2015" | 2015-05-31
|-
|
| ''[[:d:Q20051210|Alexandre Oucherovitch Dorf]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-08-02
| data-sort-value="2015" | 2015-05-30
|-
|
| ''[[:d:Q20065950|Ilya Blekhman]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-11-29
| data-sort-value="2021" | 2021-02-03
|-
|
| ''[[:d:Q20068783|Aleksandr Alekseevitsj Negoda]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-02-28
| data-sort-value="2016" | 2016-08-20
|-
|
| ''[[:d:Q20156310|Aleksandr Perelman]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1916" | 1916-05-18
| data-sort-value="1998" | 1998-03-07
|-
|
| [[Әхмәт Мазһаров]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-01-01
|
|-
|
| [[Ильяс Абдрахманов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-10-21
|
|-
| 2012
| ''[[:d:Q20742154|Guerman Smirnov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-12-18
| data-sort-value="2015" | 2015-07-14
|-
|
| ''[[:d:Q20918786|Artour Oussenkov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-10-14
| data-sort-value="2015" | 2015-08-27
|-
|
| ''[[:d:Q21065096|Yulian Yusfin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-07-24
| data-sort-value="2015" | 2015-05-18
|-
|
| ''[[:d:Q21088519|Артамонов, Владимир Сергеевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-08-26
|
|-
|
| ''[[:d:Q21088684|Балега, Юрий Юрьевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-01-08
|
|-
|
| ''[[:d:Q21092005|Vladimir Verba]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-05-16
|
|-
|
| ''[[:d:Q21098901|Vladimir Zdornov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-02-09
|
|-
|
| ''[[:d:Q21100391|Anatoly Kiselyov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-04-29
| data-sort-value="2017" | 2017-06-09
|-
|
| ''[[:d:Q21101902|Sergey Korotkov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-07-18
|
|-
|
| ''[[:d:Q21104417|Михаил Романович Личиницер]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-09-03
| data-sort-value="2019" | 2019-02-25
|-
|
| ''[[:d:Q21104563|Vyacheslav Andreevich Lyubimenko]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-12-27
| data-sort-value="2017" | 2017-12-23
|-
| 1997<br/>2003
| ''[[:d:Q21106395|Aleksandr Matveenko]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-08-20
| data-sort-value="2021" | 2021-01-12
|-
| 2004
| ''[[:d:Q21106854|Vladimir Pavlovitsj Melnikov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-07-05
|
|-
|
| ''[[:d:Q21109215|Semjon Lvovitsj Moesjer]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-09-18
|
|-
|
| ''[[:d:Q21133967|Nicolay Shabalov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-03-21
| data-sort-value="2023" | 2023-02-27
|-
|
| ''[[:d:Q21140565|Aslan Jusoepovitsj Tsivadze]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-01-20
|
|-
|
| [[Натан Сельский|Натан Селски]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-09-25
|
|-
|
| ''[[:d:Q21152728|Nikolay Alekseevitsj Severtsev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-02-10
|
|-
|
| ''[[:d:Q21154130|Vladimir Ponomarenko]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-01-03
| data-sort-value="2025" | 2025-06-03
|-
|
| ''[[:d:Q21154257|Плавских, Владимир Дмитриевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939
| data-sort-value="2003" | 2003
|-
|
| ''[[:d:Q21181307|Шахматов, Евгений Владимирович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-01-15
|
|-
|
| ''[[:d:Q21639147|Aleksandr Michaylovitsj Digay]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-04-01
|
|-
|
| ''[[:d:Q21639514|Λέονιντ Ζαμπέλιν]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-01-30
| data-sort-value="2015" | 2015-09-24
|-
|
| ''[[:d:Q21640252|Oleg Kiselyov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-09-05
| data-sort-value="2015" | 2015-11-24
|-
| 1998
| [[Юрий Клячкин]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-12-31
| data-sort-value="2000" | 2000-03-31
|-
|
| ''[[:d:Q21641390|Viktor Maleyev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-07-22
|
|-
| 2004
| ''[[:d:Q21641396|Aleksey Malinin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-06-04
|
|-
|
| ''[[:d:Q21641713|Юрий Михайлов]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-09-15
|
|-
|
| ''[[:d:Q21643991|Поздышев, Эрик Николаевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-09-01
| data-sort-value="2025" | 2025-03-23
|-
|
| ''[[:d:Q21662853|Pyotr Kononkov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-09-10
| data-sort-value="2021" | 2021-03-25
|-
|
| ''[[:d:Q21857075|Виктор Мартынов]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-09-25
|
|-
|
| ''[[:d:Q22045959|Ignatiy Makarovitsj Petoechov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-02-15
| data-sort-value="2010" | 2010-08-13
|-
|
| ''[[:d:Q22046421|Victor Tutelyan]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-02-08
|
|-
|
| ''[[:d:Q22138084|Liudmyla Novytska-Usenko]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-07-10
|
|-
|
| ''[[:d:Q22246795|Дворянинов Владислав Николаевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-07-11
|
|-
|
| ''[[:d:Q22283625|Arsen Hayruni]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-09-05
| data-sort-value="2006" | 2006-12-05
|-
| 2012
| ''[[:d:Q22688797|Efim A. Khazanov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-11-12
|
|-
|
| ''[[:d:Q22919266|Gennady Storozhakov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-03-25
| data-sort-value="2016" | 2016-02-18
|-
|
| ''[[:d:Q22919507|Sergey Severin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-11-21
| data-sort-value="2016" | 2016-02-13
|-
|
| ''[[:d:Q22919623|Александр Просеков]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-05-01
|
|-
| 2007
| ''[[:d:Q22919647|Gennadiy Sklyar]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-05-17
|
|-
|
| ''[[:d:Q23655422|Васильчук, Марат Петрович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-06-27
| data-sort-value="2019" | 2019-10-07
|-
|
| ''[[:d:Q23656161|Sergey Leonov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-10-01
| data-sort-value="1999" | 1999-04-27
|-
|
| ''[[:d:Q23656676|Чернышов, Евгений Михайлович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-07-17
| data-sort-value="2021" | 2021-10-03
|-
| 1998
| ''[[:d:Q24009799|Radii Shalin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-01-06
| data-sort-value="2006" | 2006-07-11
|-
|
| ''[[:d:Q24010053|Щербак, Анатолий Фёдорович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-11-14
|
|-
|
| ''[[:d:Q24010828|Valentin Vasilevitsj Oetkin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-04-09
| data-sort-value="2008" | 2008-12-14
|-
|
| ''[[:d:Q24351339|Ivan Michaylovitsj Doenin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-01-07
|
|-
|
| ''[[:d:Q24351425|Ilya Levin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-10-22
|
|-
|
| ''[[:d:Q24351477|Мальцев, Пётр Павлович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q24351566|Драгунов, Юрий Григорьевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-11-18
|
|-
|
| ''[[:d:Q24352392|Каплунов, Давид Родионович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-07-22
| data-sort-value="2026" | 2026-06-06
|-
|
| ''[[:d:Q24352617|N. I. Voropaĭ]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-11-01
| data-sort-value="2022" | 2022-02-28
|-
|
| ''[[:d:Q24352740|Филиппов, Сергей Петрович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-11-15
|
|-
| 1996
| ''[[:d:Q24642283|Gennady Panatov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-03-20
|
|-
|
| ''[[:d:Q24642696|Nikolay Ivanov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-05-12
| data-sort-value="2020" | 2020-10-01
|-
|
| ''[[:d:Q24844885|Поплавский, Владимир Михайлович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-03-20
| data-sort-value="2016" | 2016-06-18
|-
|
| ''[[:d:Q24932435|Vladimir Sergeevitsj Tikoenov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-01-30
|
|-
|
| ''[[:d:Q24935678|Глеб Ильенко]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-09-27
| data-sort-value="2007" | 2007-03-23
|-
|
| ''[[:d:Q24938310|Պավել Բուտիրին]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-08-15
|
|-
|
| ''[[:d:Q24938556|Яландин, Михаил Иванович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-11-29
|
|-
|
| ''[[:d:Q24938574|Мешалкин Валерий Павлович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-08-31
|
|-
|
| ''[[:d:Q24939002|Valentin Nikolaevitsj Moiseev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-08-21
|
|-
|
| ''[[:d:Q24939319|Arkady Tikhonov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-01-13
|
|-
|
| ''[[:d:Q25343598|Pavel Storozhenko]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-11-12
|
|-
| 2011
| ''[[:d:Q25391134|Grigory Denisov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-04-30
|
|-
|
| ''[[:d:Q25396477|Valery Filatov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-10-20
|
|-
|
| ''[[:d:Q26244406|Vladimir Ivanovitsj Levachin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-03-14
| data-sort-value="2016" | 2016-08-02
|-
|
| ''[[:d:Q26255416|Victor Sokolovsky]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-04-11
|
|-
|
| ''[[:d:Q26255467|Galina Savelyeva]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-02-23
| data-sort-value="2022" | 2022-11-29
|-
|
| ''[[:d:Q26255532|Juriy Michaylovitsj Miljochin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-05-27
|
|-
|
| ''[[:d:Q26255630|Valeriy Grigorevitsj Koelitsjichin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-10-01
|
|-
|
| ''[[:d:Q26255699|Inesa Kozlovskaya]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-06-02
| data-sort-value="2020" | 2020-02-19
|-
|
| [[Юрий Чуйков]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-03-30
|
|-
|
| ''[[:d:Q26776840|Aleksandr Vladimirovitsj Kazakevitsj]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-10-01
| data-sort-value="2016" | 2016-08-21
|-
|
| ''[[:d:Q26776867|Стеклов, Олег Иванович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-06-23
| data-sort-value="2016" | 2016-04-08
|-
|
| ''[[:d:Q27467980|Viatcheslav Solodov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-10-16
| data-sort-value="2014" | 2014-09-07
|-
| 2012
| ''[[:d:Q27918378|Oleg Aksyutin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-05-05
|
|-
|
| ''[[:d:Q28125689|Nikolay Agadzhanyan]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-01-28
| data-sort-value="2014" | 2014-12-27
|-
|
| ''[[:d:Q28132083|Alexander Raikov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-02-10
|
|-
|
| ''[[:d:Q28354959|Шомин, Игорь Николаевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-07-14
| data-sort-value="2012" | 2012-02-15
|-
|
| ''[[:d:Q28495398|Vadim Andreyev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-01-28
| data-sort-value="2020" | 2020-08-01
|-
|
| ''[[:d:Q28495500|Aleksandr Viktorovitsj Andrijasj]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-08-28
|
|-
|
| ''[[:d:Q28495565|Andrey Anosovich]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-06-19
| data-sort-value="2022" | 2022-06-01
|-
| 2003
| ''[[:d:Q28495810|Alexander Archakov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-01-10
|
|-
|
| ''[[:d:Q28496535|Бобровницкий Игорь Петрович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-07-23
|
|-
|
| ''[[:d:Q28497367|Иван Фёдорович Глумов]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-09-11
| data-sort-value="2023" | 2023-12-20
|-
| 2002
| ''[[:d:Q28497436|Александр Гусев]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-07-27
|
|-
|
| ''[[:d:Q28497895|Boris Dolgushin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-02-15
|
|-
|
| ''[[:d:Q28498152|Валерий Петрович Капашин]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-09-26
|
|-
|
| ''[[:d:Q28498452|Oleg Kuznetsov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-08-29
|
|-
|
| ''[[:d:Q28500331|Vladislav Polonsky]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-11-24
|
|-
|
| ''[[:d:Q28500696|Grigory Trubnikov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-04-17
|
|-
|
| ''[[:d:Q28500787|Александр Сергеевич Хапов]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-10-02
|
|-
|
| ''[[:d:Q28501043|Сергей Петрович Яковлев]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-03-03
| data-sort-value="2010" | 2010-05-16
|-
|
| ''[[:d:Q28501044|Сергей Сергеевич Яковлев]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-12-08
| data-sort-value="2015" | 2015-12-05
|-
|
| ''[[:d:Q28664856|Vasily Poltev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1900" | 1900
| data-sort-value="1984" | 1984
|-
| 2002
| ''[[:d:Q28665413|Yulia Gorbunova]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-07-03
|
|-
|
| ''[[:d:Q28665430|Viktor Karlovitsj Paoeli]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-08-23
| data-sort-value="2016" | 2016-07-12
|-
|
| ''[[:d:Q28665520|Неусыпин, Константин Авенирович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-02-14
|
|-
| 1998
| ''[[:d:Q28792298|Viktor Bespalov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-11-13
| data-sort-value="2011" | 2011-09-28
|-
|
| ''[[:d:Q29023815|Anatoly Mikhailovich Smirnov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-09-05
|
|-
|
| ''[[:d:Q29048422|Larisa Aksyonova]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-10-31
|
|-
|
| ''[[:d:Q29358717|Aleksey Viktorov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-02-01
|
|-
|
| ''[[:d:Q29358766|David Gelashvili]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-06-05
|
|-
| 2012-02-06
| ''[[:d:Q29358879|Irina Donnik]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-06-02
|
|-
|
| ''[[:d:Q29359357|Valentina Aleksandrovna Peterkova]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-12-01
|
|-
|
| ''[[:d:Q29359721|Marina V. Shestakova]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-04-21
|
|-
|
| ''[[:d:Q29864832|Sergeï Vladimirovitch Alexandrovski]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1919" | 1919-04-12
| data-sort-value="2005" | 2005-09-10
|-
|
| ''[[:d:Q29865030|Oleg Grobov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-09-28
| data-sort-value="2017" | 2017-04-01
|-
|
| [[Нина Нисевич]]
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1911" | 1911-12-16
| data-sort-value="2008" | 2008-10-30
|-
|
| ''[[:d:Q30155093|Leonid Alexandrovich Gridin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-04-14
|
|-
|
| ''[[:d:Q30198321|Yuri Nikitich Belenkov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-02-09
|
|-
|
| ''[[:d:Q30345129|Иван Евгеньевич Фролов]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-02-04
| data-sort-value="2020" | 2020-12-17
|-
|
| ''[[:d:Q30345751|Vladimir Porhanov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-04-25
|
|-
|
| ''[[:d:Q30345921|Valery Mironenko]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-03-01
| data-sort-value="2000" | 2000-01-26
|-
|
| ''[[:d:Q30879627|Панин, Александр Николаевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-01-24
|
|-
| 2014
| ''[[:d:Q30879975|Leonid Bol'shov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-07-23
|
|-
|
| ''[[:d:Q30880028|לאוניד וייסברג]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-06-20
| data-sort-value="2020" | 2020-12-29
|-
| 2000
| ''[[:d:Q30880154|Yury Karpov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-03-01
| data-sort-value="2021" | 2021-07-14
|-
|
| ''[[:d:Q30880400|Anatoly Yakovlevich Samuilenko]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-11-06
| data-sort-value="2020" | 2020-01-28
|-
|
| ''[[:d:Q30887907|Aleksandr Klimenko]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-10-19
|
|-
| 2002
| ''[[:d:Q32361974|Кирилл Дюмаев]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-05-13
| data-sort-value="2018" | 2018-11-21
|-
|
| ''[[:d:Q32362398|Aleksey Vsevolodovitsj Nikolaev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-10-29
| data-sort-value="2019" | 2019-11-20
|-
|
| ''[[:d:Q32668651|Gourgen Olkhovski]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-02-01
| data-sort-value="2026" | 2026-05-05
|-
|
| [[Равил Ибәтуллин]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-08-30
|
|-
|
| ''[[:d:Q39040113|Ольбинская, Любовь Ильинична]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-02-01
| data-sort-value="2007" | 2007-05-26
|-
|
| ''[[:d:Q39308601|Ivan Egorov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-12-09
|
|-
|
| ''[[:d:Q39385969|Николай Васильевич Гнучев]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-06-14
| data-sort-value="2025" | 2025-06-04
|-
| 2003
| ''[[:d:Q39386718|Михаил Иванович Соколовский]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-03-29
|
|-
|
| ''[[:d:Q39388828|Евгений Васильевич Юртов]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-07-15
| data-sort-value="2021" | 2021-03-25
|-
|
| [[Дмитрий Красильников]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-07-30
|
|-
| 2008
| ''[[:d:Q39389251|Guénnadi Pachkov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-08-22
| data-sort-value="2017" | 2017-09-22
|-
|
| [[Владимир Крылов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-03-11
|
|-
|
| ''[[:d:Q39391330|Борис Фёдорович Борин]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-06-26
| data-sort-value="2021" | 2021-03-22
|-
|
| ''[[:d:Q39391607|Андрей Евгеньевич Семечкин]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-08-21
|
|-
|
| ''[[:d:Q39391678|Андрей Александрович Каменский]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-10-24
| data-sort-value="2023" | 2023-04-01
|-
|
| ''[[:d:Q39391943|Aleksey Shabunin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-03-13
|
|-
|
| ''[[:d:Q39487068|Никитин, Владимир Алексеевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-04-22
| data-sort-value="2020" | 2020-11-06
|-
|
| ''[[:d:Q40011222|Алымов, Михаил Иванович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-11-08
|
|-
|
| ''[[:d:Q40012366|Морозов, Юрий Дмитриевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-11-07
|
|-
|
| ''[[:d:Q40025402|Vladimir Kostyukov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-04-06
| data-sort-value="2017" | 2017-07-18
|-
|
| ''[[:d:Q40027732|Сироткин, Олег Сергеевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-06-20
|
|-
|
| ''[[:d:Q40029614|Родионова, Ирина Гавриловна]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-08-11
|
|-
|
| ''[[:d:Q40035277|Синельников, Вячеслав Алексеевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-06-11
| data-sort-value="2016" | 2016-10-27
|-
|
| ''[[:d:Q40039636|Пасечник, Николай Васильевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-02-16
|
|-
|
| ''[[:d:Q40665575|Е. И. Пупырев]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-10-01
| data-sort-value="2022" | 2022-01-24
|-
|
| ''[[:d:Q41174760|Dmitry Markovich]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-05-27
|
|-
|
| ''[[:d:Q41187494|Борис Григорьев]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-06-24
|
|-
|
| ''[[:d:Q41199748|Романцев, Борис Алексеевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-10-16
|
|-
|
| ''[[:d:Q41230866|Yury Borodin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-03-22
| data-sort-value="2018" | 2018-11-09
|-
|
| ''[[:d:Q41240808|Yulian Evgen'evich Pogrebitskij]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-10-14
| data-sort-value="2006" | 2006-04-08
|-
|
| ''[[:d:Q41572232|Levan Mindeli]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-10-03
| data-sort-value="2019" | 2019-11-04
|-
|
| ''[[:d:Q41573769|Петреня, Юрий Кириллович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q41573994|Aleksandr Chernyshev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-10-23
|
|-
|
| ''[[:d:Q42185121|Evgeny Maslin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-05-20
| data-sort-value="2022" | 2022-02-26
|-
|
| ''[[:d:Q42295373|Vladimir Popov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-05-01
|
|-
|
| ''[[:d:Q42295421|Leonid V. Kravchuk]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-09-24
|
|-
|
| ''[[:d:Q42295459|Silnikov Mikhail]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-04-03
|
|-
| 2001<br/>2013<br/>2020
| ''[[:d:Q42295482|Тестоедов, Николай Алексеевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-11-29
|
|-
|
| ''[[:d:Q42295602|Мышляев, Леонид Павлович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-01-05
|
|-
|
| ''[[:d:Q42308844|A. A. Kremenet︠s︡kiĭ]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-11-16
|
|-
|
| ''[[:d:Q43424120|Sergey Ivanovitsj Zjoelev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-10-10
| data-sort-value="2008" | 2008-03-19
|-
|
| ''[[:d:Q43424692|Гувернюк, Сергей Владимирович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-05-24
| data-sort-value="2023" | 2023-02-15
|-
| 1998
| ''[[:d:Q43425066|Sergey Vorobyov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-03-06
|
|-
|
| ''[[:d:Q43425529|Дуб, Алексей Владимирович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1960" | 1960
|
|-
|
| ''[[:d:Q43427950|Гнеденков, Сергей Васильевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q43428294|Уладзіслаў Суднік]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-04-27
| data-sort-value="2019" | 2019-10-31
|-
|
| [[Рамил Хәбриев]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-05-18
|
|-
|
| ''[[:d:Q43429236|Aleksandr Dvorkovich]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-02-19
|
|-
|
| ''[[:d:Q43430496|Братская, Светлана Юрьевна]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-08-14
|
|-
|
| ''[[:d:Q43476462|Nikolay Alekseyev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q44972118|Alexander Karaskov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-12-02
|
|-
|
| ''[[:d:Q45299112|Valery Kaminsky]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-09-10
|
|-
|
| ''[[:d:Q47088162|Vyacheslav Samoylov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-04-11
|
|-
|
| ''[[:d:Q47452959|Vladimir Ivanov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-08-09
|
|-
|
| ''[[:d:Q47453069|Сергей Готье]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-09-23
|
|-
|
| ''[[:d:Q47453276|Aleksandr Inozemtsev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-04-09
|
|-
|
| ''[[:d:Q47453743|Акимкин Василий Геннадьевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-07-03
|
|-
|
| ''[[:d:Q47453782|Геннадий Константинович Коротаев]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-07-03
|
|-
|
| ''[[:d:Q47454022|Сергей Владимирович Клинков]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-03-03
|
|-
|
| ''[[:d:Q47457669|Романов, Александр Иванович (медик)]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-11-19
|
|-
|
| ''[[:d:Q47486719|Разумов, Владимир Владимирович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-01-25
| data-sort-value="2021" | 2021-05-27
|-
|
| ''[[:d:Q48879238|Aleksey Arkharov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-01-28
|
|-
|
| [[Семён Петров]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-02-09
|
|-
| 2012
| [[Владимир Матюшин]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-06-09
|
|-
|
| ''[[:d:Q48953336|Valeriy Michaylovitsj Kasjin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-09-14
|
|-
|
| ''[[:d:Q48954924|Simon Matskeplishvili]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-12-15
|
|-
| 2000
| ''[[:d:Q48956049|Aleksandr Rulev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-10-14
| data-sort-value="2023" | 2023-08-18
|-
|
| ''[[:d:Q48956311|Valery Maslennikov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-05-14
|
|-
|
| ''[[:d:Q48956457|Егоров, Евгений Алексеевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-02-05
|
|-
|
| ''[[:d:Q48956462|Кочиш, Иван Иванович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-02-02
|
|-
|
| ''[[:d:Q50176921|Viktor Nikolaevitsj Voronov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-10-30
|
|-
|
| ''[[:d:Q50327222|Anatoli Chabaïev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-12-20
| data-sort-value="2017" | 2017-03-05
|-
| 2004
| ''[[:d:Q51021512|Alexander I. Kirienko]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-10-19
| data-sort-value="2023" | 2023-07-21
|-
| 2005
| ''[[:d:Q51464220|Вадим Захаров]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-04-19
|
|-
|
| ''[[:d:Q51668373|Vladimir Trukhachyov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-07-16
|
|-
|
| ''[[:d:Q51668561|Vladimir Lebedev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-06-29
| data-sort-value="2007" | 2007-10-04
|-
|
| ''[[:d:Q51668905|Мөлөков Радик Рафиҡ улы]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-05-02
|
|-
|
| ''[[:d:Q51669251|Юрий Константинович Розанов]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-03-31
| data-sort-value="2021" | 2021-01
|-
|
| ''[[:d:Q51670304|Альберт Рифгатович Алишкин]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-05-12
|
|-
|
| ''[[:d:Q51670462|Igor A Tikhonovich]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-01-01
|
|-
|
| ''[[:d:Q52106576|Щербаков, Сергей Георгиевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-07-20
|
|-
|
| ''[[:d:Q52737881|Igor Anatolyevich Sheremet]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-03-23
|
|-
|
| ''[[:d:Q54058601|Alexey Aleksandrovich Alexandrov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-12-01
|
|-
|
| ''[[:d:Q54401332|Andrey Lutsenko]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-04-30
|
|-
|
| ''[[:d:Q54776977|Pjotr Vasilevitsj Zaroebin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-10-20
| data-sort-value="2017" | 2017-03-19
|-
|
| ''[[:d:Q55101963|Юрий Альтудов]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-09-11
|
|-
|
| ''[[:d:Q55102062|Строев, Владимир Андреевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-08-22
|
|-
|
| ''[[:d:Q55102107|Игнатко, Ирина Владимировна]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-10-28
|
|-
|
| ''[[:d:Q55102317|Амерханов, Харон Адиевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-08-04
|
|-
|
| ''[[:d:Q55102625|Гинс, Мурат Сабирович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-06-26
|
|-
|
| ''[[:d:Q55102706|Evgeny Shlyakhto]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-06-29
|
|-
|
| ''[[:d:Q55103241|Куликов, Иван Михайлович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-09-05
|
|-
|
| ''[[:d:Q55103370|Грачёв, Сергей Витальевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-03-08
|
|-
|
| ''[[:d:Q55103497|Седлов, Анатолий Степанович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-04-18
|
|-
|
| ''[[:d:Q55103723|Никольцев, Владимир Александрович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-11-23
| data-sort-value="2022" | 2022-04-28
|-
|
| ''[[:d:Q55103785|Дронов, Евгений Анатольевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-10-20
|
|-
|
| ''[[:d:Q55103890|A. Razumov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-08-24
|
|-
|
| ''[[:d:Q55104000|Селемир, Виктор Дмитриевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-10-29
|
|-
|
| ''[[:d:Q55104097|Grigory Balykhin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-11-19
|
|-
|
| ''[[:d:Q55104184|Оводенко, Анатолий Аркадьевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-12-04
| data-sort-value="2025" | 2025-12-06
|-
|
| ''[[:d:Q55104266|Oleg Ilitsj Epsjteyn]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-01-18
|
|-
|
| ''[[:d:Q55104273|Rostislav Karpov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-09-08
|
|-
|
| ''[[:d:Q55104754|Крутиков, Владимир Николаевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-08-15
|
|-
|
| ''[[:d:Q55105059|V. M. Baranov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-09-30
|
|-
|
| ''[[:d:Q55105968|Гуз, Сергей Анатольевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-10-29
|
|-
|
| [[Алевтина Бровкина]]
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-06-30
|
|-
|
| ''[[:d:Q55107134|Абакаров, СаӀдулла ИбрахӀимович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-12-02
|
|-
|
| ''[[:d:Q55593509|Еремеев, Валерий Николаевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-01-12
| data-sort-value="2020" | 2020-10-31
|-
| 2003
| ''[[:d:Q55650238|Eduard Ailamazyan]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-01-02
|
|-
|
| ''[[:d:Q55650984|Боровиков, Юрий Сергеевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-07-29
|
|-
|
| ''[[:d:Q55650989|Бородин, Иван Фёдорович (учёный)]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-09-27
| data-sort-value="2010" | 2010-05-22
|-
|
| ''[[:d:Q55655671|Розенберг, Игорь Наумович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-08-12
|
|-
|
| ''[[:d:Q55655805|Valeriy Sergienko]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-01-04
| data-sort-value="2024" | 2024-08-19
|-
|
| ''[[:d:Q55655808|Nikolai Serdtsev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-04-21
| data-sort-value="2021" | 2021-06-04
|-
|
| ''[[:d:Q55656237|Leonid Sergeevitsj Timofeevskiy]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-06-20
| data-sort-value="2018" | 2018-03-05
|-
|
| ''[[:d:Q56064639|Калашников, Валерий Васильевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-11-05
| data-sort-value="2025" | 2025-04-15
|-
| 2000-02-28
| ''[[:d:Q56247256|Galina Kudryavtseva]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-03-08
| data-sort-value="2006" | 2006-02-26
|-
|
| ''[[:d:Q56307421|Ерохин, Михаил Никитьевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-11-16
|
|-
|
| ''[[:d:Q56308410|Владимир Уйба]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-10-04
|
|-
|
| ''[[:d:Q56309066|Бузиашвили, Юрий Иосифович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-05-05
|
|-
|
| ''[[:d:Q56311321|Владимир Николаевич Аликин]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-08-12
| data-sort-value="2018" | 2018-08-07
|-
| 2001<br/>2011
| ''[[:d:Q56740337|Vladimir Rachuk]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-07-11
|
|-
| 2003
| [[Александр Гинцбург]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-11-10
|
|-
|
| ''[[:d:Q57077201|Vladimir Kolesov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-11-02
|
|-
|
| ''[[:d:Q57413972|Andrey Kaprin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-08-02
|
|-
|
| ''[[:d:Q57768037|Георгий Сидоров]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-01-21
|
|-
|
| [[Валерий Сандриков]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-10-24
|
|-
|
| ''[[:d:Q59451708|Sergey Alekseyenko]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-05-30
|
|-
| 2002
| ''[[:d:Q60694743|Boris Gelfand (reanimatolog)]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-05-11
| data-sort-value="2017" | 2017-04-18
|-
|
| ''[[:d:Q60694920|Vitaly Bondarenko]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-06-22
| data-sort-value="2018" | 2018-02-22
|-
|
| ''[[:d:Q60825266|Прохоренко, Пётр Никифорович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-04-25
| data-sort-value="2025" | 2025-06-21
|-
|
| ''[[:d:Q60826224|Михаил Андреевич Медведев]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-11-14
| data-sort-value="2025" | 2025-04-03
|-
|
| ''[[:d:Q60830141|Александр Яковлевич Гриненко]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-06-10
| data-sort-value="2019" | 2019-02-23
|-
| 1997
| ''[[:d:Q60830348|Александр Дроздов]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-09-22
|
|-
|
| ''[[:d:Q60830570|Затевахин, Игорь Иванович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-02-20
|
|-
|
| ''[[:d:Q60830634|Vitaly Zverev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-06-03
|
|-
|
| ''[[:d:Q60831013|Васин, Виктор Васильевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-06-16
| data-sort-value="2016" | 2016-02-10
|-
|
| ''[[:d:Q60831016|Vladislav Krasnopolskiy]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-07-01
| data-sort-value="2022" | 2022-06-01
|-
|
| ''[[:d:Q60831139|Штарк, Маркс Борисович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-10-21
|
|-
|
| ''[[:d:Q60831300|Valery Trufakin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-09-07
| data-sort-value="2022" | 2022-10-04
|-
|
| ''[[:d:Q60831858|Картозия, Борис Арнольдович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-11-23
|
|-
|
| ''[[:d:Q60832164|Геннадий Алексеевич Рябов]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-06-29
| data-sort-value="2022" | 2022-07-22
|-
|
| ''[[:d:Q60836133|Rafael Oganov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-12-09
| data-sort-value="2020" | 2020-09-24
|-
|
| ''[[:d:Q60836185|Larisa Moshetova]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-08-19
|
|-
|
| ''[[:d:Q61550404|Alexander Sidorov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-03-15
|
|-
| 1997
| ''[[:d:Q61703422|Филатов Николай Николаевич (медик)]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-05-28
| data-sort-value="2021" | 2021-02-04
|-
|
| ''[[:d:Q61725846|Vitaliy Ivanovitsj Komasjtsjenko]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-09-05
|
|-
|
| ''[[:d:Q61736749|Dmitry Yakovlev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-04-10
|
|-
|
| ''[[:d:Q62268658|Michail Topalov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-09-13
|
|-
|
| ''[[:d:Q62274387|Решетов, Игорь Владимирович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-05-29
|
|-
|
| ''[[:d:Q62714490|Fedor Losev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-07-10
|
|-
|
| ''[[:d:Q63346609|Мухин, Николай Николаевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-11-30
|
|-
|
| ''[[:d:Q63564973|Петров, Олег Владимирович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-08-20
|
|-
|
| ''[[:d:Q65032242|Oleg Terentyev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-09-28
| data-sort-value="2019" | 2019-06-24
|-
|
| ''[[:d:Q65143299|Сергей Мирошников]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-10-10
|
|-
|
| ''[[:d:Q65150298|Сорокин, Владимир Алексеевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-03-31
|
|-
|
| ''[[:d:Q65151684|Alexey G. Baindurashvili]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-08-26
|
|-
|
| [[Альберт Шиһабетдинов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-11-12
|
|-
|
| ''[[:d:Q65153320|Макаров, Николай Николаевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-12-05
|
|-
|
| ''[[:d:Q65154027|S D Arutyunov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-05-29
|
|-
| 2022
| ''[[:d:Q65175291|Andrei Petrov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-04-29
|
|-
|
| [[Александр Баранов (педиатр)]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-07-15
|
|-
|
| ''[[:d:Q65559501|Игорь Александрович Арбузов]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-08-26
|
|-
|
| ''[[:d:Q66932805|Zaira Kadagidze]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-04-09
|
|-
|
| ''[[:d:Q68939905|Vladimir Trezubov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-06-18
|
|-
|
| ''[[:d:Q69470085|Сөләймәнов Рим Солтан улы]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-01-03
|
|-
|
| ''[[:d:Q70251233|Федин, Анатолий Иванович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-10-06
|
|-
|
| [[Борис Ткаченко]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-01-27
| data-sort-value="2009" | 2009-09-03
|-
|
| [[Алексей Пахомов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-01-15
|
|-
| 2009
| ''[[:d:Q70254741|Энглен Азизов]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-11-18
| data-sort-value="2015" | 2015-12-17
|-
| 2002<br/>2010
| ''[[:d:Q70254770|Авдеев, Сергей Николаевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-02-27
|
|-
|
| [[Валерий Кухарчук|Кухарчук Валерий Владимирович]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-10-30
|
|-
|
| [[Геннадий Оноприенко]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-05-22
| data-sort-value="2025" | 2025-11-26
|-
|
| ''[[:d:Q77839047|Кетлинский Сергей Александрович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-07-21
| data-sort-value="2019" | 2019-06-12
|-
|
| [[Фәридә Вәлиева]]
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-07-05
|
|-
| 2004<br/>2014
| ''[[:d:Q83373455|Артёмов, Михаил Леонидович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-12-30
|
|-
|
| ''[[:d:Q84073303|Щербина, Александр Николаевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1936" | 1936
| data-sort-value="2023" | 2023-11-21
|-
|
| ''[[:d:Q84314148|Сяргей Львовіч Кандыбовіч]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-06-21
|
|-
|
| ''[[:d:Q84720083|Ефименко, Николай Алексеевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-04-26
|
|-
|
| ''[[:d:Q84720289|Коков, Леонид Сергеевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-11-25
|
|-
|
| ''[[:d:Q84720439|Медик, Валерий Алексеевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-08-04
|
|-
|
| ''[[:d:Q84721693|Сабитов, Рифат Абдулвагапович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-04-30
|
|-
|
| ''[[:d:Q84722175|Ramaz Gvetadze]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-04-30
|
|-
|
| ''[[:d:Q84723928|Разумовский, Александр Юрьевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-07-12
|
|-
|
| ''[[:d:Q84725381|Sychev Dmitry]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-02-22
|
|-
|
| ''[[:d:Q84725442|Шопен, Виктор Пантелеймонович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-02-09
| data-sort-value="2019" | 2019-09-22
|-
|
| ''[[:d:Q84725623|رافائل هاروتیونیان (فیزیکدان)]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-08-02
| data-sort-value="2019" | 2019-12-09
|-
|
| [[Рөстәм Хәсәнов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-03-08
|
|-
|
| ''[[:d:Q84816363|Vladimir Tauson]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-01-19
|
|-
|
| ''[[:d:Q85137066|Усачёв, Дмитрий Юрьевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-08-23
|
|-
|
| ''[[:d:Q85325987|Андрей Покровский]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-09-05
|
|-
|
| ''[[:d:Q85852941|Хохлов, Александр Фёдорович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-11-26
| data-sort-value="2003" | 2003-05-08
|-
|
| ''[[:d:Q85853619|Фукин, Виталий Александрович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-03-26
| data-sort-value="2013" | 2013-01-29
|-
|
| ''[[:d:Q85868528|Vladimir İvanoviç Şevtsov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-12-30
|
|-
|
| [[Равил Мәганов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-09-25
| data-sort-value="2022" | 2022-09-01
|-
|
| ''[[:d:Q86724028|Котенко, Константин Валентинович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-01-22
|
|-
|
| ''[[:d:Q87340629|Vladimir Rashevsky]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-09-29
|
|-
|
| ''[[:d:Q87585906|Andrey Grechko]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-01-09
|
|-
|
| ''[[:d:Q89189667|Серпуховитина Ксения Алексеевна]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-11-11
| data-sort-value="2014" | 2014-05-29
|-
|
| ''[[:d:Q90919418|Федосов, Сергей Викторович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-03-03
|
|-
|
| ''[[:d:Q95361020|Орыщенко, Алексей Сергеевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946
|
|-
|
| ''[[:d:Q97188739|Аляксандр Георгіевіч Лявонаў]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-02-26
| data-sort-value="2026" | 2026-04-05
|-
|
| ''[[:d:Q97212527|Гребёнкин, Константин Фридэнович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-07-22
|
|-
|
| ''[[:d:Q97276951|Луканин, Валентин Николаевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-03-13
| data-sort-value="2002" | 2002-06-13
|-
|
| ''[[:d:Q97316188|Восканян, Сергей Эдуардович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-12-19
|
|-
|
| ''[[:d:Q97659062|Атаянц, Сергей Аванесович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-06-15
| data-sort-value="2012" | 2012-09-28
|-
|
| ''[[:d:Q97664251|Тутельян, Алексей Викторович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-08-03
|
|-
|
| [[Аркадий Нестеров]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-06-20
| data-sort-value="2009" | 2009-12-07
|-
|
| [[Герман Дьяконов (1964)|Герман Дьяконов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-11-11
|
|-
|
| ''[[:d:Q100741770|Ivan Kamenskikh]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-02-03
|
|-
|
| ''[[:d:Q101843614|Белаковский, Марк Самуилович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-01-30
|
|-
|
| ''[[:d:Q102425940|Gleb Turichin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-09-02
|
|-
|
| ''[[:d:Q104245291|Шиляев, Павел Владимирович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-07-03
|
|-
|
| ''[[:d:Q104708875|Alexander Shamilyevich Achkinadze]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-12-09
| data-sort-value="2022" | 2022-11-28
|-
|
| [[Ринат Мурзин]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-04-01
|
|-
|
| ''[[:d:Q107722232|Nikolai Pozhitkov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-09-30
|
|-
|
| ''[[:d:Q108894961|Павлинич Сергей Петрович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-06-23
|
|-
|
| [[Борис Семёнов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-06-02
| data-sort-value="2010" | 2010-12-15
|-
|
| ''[[:d:Q109484975|Курташин Владимир Егорович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-09-02
| data-sort-value="2008" | 2008-09-16
|-
| 1999
| ''[[:d:Q109485374|Lev Klyachko]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-07-17
|
|-
|
| ''[[:d:Q109485668|Калинин, Юрий Тихонович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-09-17
|
|-
|
| ''[[:d:Q109487340|Городничев, Юрий Петрович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-12-31
| data-sort-value="2014" | 2014-10-06
|-
|
| ''[[:d:Q109487957|Аптекарь, Рафаил Львович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1936" | 1936
| data-sort-value="2020" | 2020-12-29
|-
|
| [[Олег Мартьянов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-12-28
|
|-
|
| ''[[:d:Q109490172|Бушуев, Виталий Васильевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-11-22
|
|-
|
| ''[[:d:Q109490940|Valentin Lukin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-09-01
| data-sort-value="2008" | 2008-04-13
|-
|
| ''[[:d:Q109491221|Лукьященко, Василий Иванович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-11-18
| data-sort-value="2022" | 2022-01-20
|-
| 2003
| ''[[:d:Q109491581|Viktor Kudryavtsev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-10-19
| data-sort-value="2021" | 2021-04-29
|-
|
| ''[[:d:Q109492522|Васин, Александр Александрович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-08-19
| data-sort-value="2008" | 2008-08-19
|-
|
| ''[[:d:Q109493283|Вавилов, Николай Иванович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-05-24
| data-sort-value="2008" | 2008-04-11
|-
| 2003
| ''[[:d:Q109493621|Pavel Afanas'ev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-08-27
| data-sort-value="2024" | 2024-11-23
|-
|
| ''[[:d:Q109493868|Бакшеев, Дмитрий Семёнович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-11-03
|
|-
| 2011
| ''[[:d:Q109495487|Larisa Belotserkovtseva]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-05-21
|
|-
|
| ''[[:d:Q109495927|Кухаркин, Николай Евгеньевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-03-09
| data-sort-value="2021" | 2021-05-23
|-
|
| ''[[:d:Q109612111|Бутылкин Альвиан Фёдорович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q110066874|Василенко, Владимир Васильевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-12-14
|
|-
|
| ''[[:d:Q110763571|Alexander Oborin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-09-17
| data-sort-value="2008" | 2008-07-01
|-
|
| ''[[:d:Q111695286|Vasily Shapkin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-06-27
|
|-
|
| ''[[:d:Q112042854|Светухин, Алексей Михайлович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-12-24
| data-sort-value="2008" | 2008-05-07
|-
|
| ''[[:d:Q112439790|Рөстәм Дебердеев]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-10-27
|
|-
|
| ''[[:d:Q112989363|Созинов, Павел Алексеевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-10-26
|
|-
|
| ''[[:d:Q112992458|Баранов, Леонид Тимофеевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-06-07
|
|-
|
| ''[[:d:Q112993060|Колесников, Николай Павлович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-03-23
|
|-
|
| ''[[:d:Q112993176|Гоев, Александр Иванович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-03-28
| data-sort-value="2014" | 2014-11-08
|-
|
| ''[[:d:Q112993390|Ковалёв, Александр Павлович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-06-07
|
|-
|
| ''[[:d:Q112993535|Полищук, Георгий Максимович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-08-30
|
|-
|
| ''[[:d:Q112993581|Соколов, Борис Александрович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-05-14
| data-sort-value="2025" | 2025-06-22
|-
|
| ''[[:d:Q112994905|Шилов, Константин Юрьевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-05-12
|
|-
|
| ''[[:d:Q112996377|Никитин, Анатолий Илларионович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-04-29
|
|-
|
| ''[[:d:Q113412539|Смирнов, Анатолий Николаевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-03-21
|
|-
|
| ''[[:d:Q114315304|Alexander Shenderyuk-Zhidkov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-11-25
|
|-
| 2018
| ''[[:d:Q114787773|Сямён Антонавіч Навумовіч]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-08-12
|
|-
|
| ''[[:d:Q115674745|Վալերի Գրիգորյան (գիտնական)]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-10-13
|
|-
|
| ''[[:d:Q115755040|Hamlet Khodzhibagiyan]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-08-16
| data-sort-value="2025" | 2025-06-06
|-
|
| ''[[:d:Q117192986|Виктор Федорович Харитонов]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939
| data-sort-value="2023" | 2023-03-12
|-
| 2018
| [[Данис Нургалиев]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-09-01
|
|-
|
| ''[[:d:Q120263505|Лепин, Владимир Николаевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-07-28
|
|-
|
| ''[[:d:Q120263926|Ачкасов, Сергей Иванович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-07-12
|
|-
|
| ''[[:d:Q120264566|Дюкарев, Владимир Петрович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-07-21
| data-sort-value="2021" | 2021-09-16
|-
|
| ''[[:d:Q120266406|Худин, Юрий Людвигович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-07-01
| data-sort-value="2016" | 2016-06-08
|-
| 2000-02-28
| ''[[:d:Q120266960|Victor Garanin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-03-28
|
|-
|
| ''[[:d:Q120267034|Моисеенко, Владимир Михайлович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-09-15
|
|-
|
| ''[[:d:Q120267673|Новосёлов, Фёдор Иванович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-12-03
| data-sort-value="2022" | 2022-10-21
|-
|
| ''[[:d:Q120268145|Трофимов, Дмитрий Юрьевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-04-28
|
|-
|
| ''[[:d:Q120268302|Голубчиков, Олег Александрович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-02-13
| data-sort-value="2022" | 2022-03-29
|-
|
| ''[[:d:Q120268672|Чернявский, Александр Михайлович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-11-21
|
|-
|
| ''[[:d:Q120279805|Назаров, Виктор Борисович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-09-22
|
|-
|
| ''[[:d:Q120281085|Maria Volokh]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-11-19
|
|-
|
| ''[[:d:Q124035147|Yury Klishin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-05-25
|
|-
| 2015
| ''[[:d:Q124295714|Igor Zyryanov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-04-23
|
|-
|
| ''[[:d:Q124753994|Коваленко, Виктор Андреевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-06-29
| data-sort-value="2000" | 2000-12-24
|-
|
| ''[[:d:Q124768860|Иванов, Сергей Анатольевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-07-03
|
|-
|
| ''[[:d:Q124768894|Кузьмин, Сергей Викторович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-10-31
|
|-
| 2014
| ''[[:d:Q126540418|Marina Minina]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-05-22
|
|-
|
| ''[[:d:Q126970067|Шмид, Александр Викторович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-04-19
|
|-
|
| ''[[:d:Q126970830|Будниченко, Михаил Анатольевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-11-18
|
|-
|
| ''[[:d:Q126970833|Мезенцев, Александр Фёдорович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-09-15
| data-sort-value="2013" | 2013-09-10
|-
|
| ''[[:d:Q133288156|Владимир Вячеславович Стейскал]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-12-01
|
|-
|
| ''[[:d:Q134382338|Диков, Юрий Николаевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-07-23
|
|-
|
| ''[[:d:Q136398827|Виктор Викторович Ханджи]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-11-07
| data-sort-value="1996" | 1996-09-11
|-
|
| [[Азат Алимов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-08-10
|
|-
|
| ''[[:d:Q136816474|Мухин, Виктор Михайлович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-08-26
|
|-
|
| ''[[:d:Q138505070|Соловьёв, Вячеслав Петрович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-11-24
|
|-
|
| ''[[:d:Q139596373|Леонид Николаевич Москвин]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-12-12
| data-sort-value="2026" | 2026-02-20
|-
| 2000-02-28
| ''[[:d:Q139815815|Vladimir Verzhak]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-05-27
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
== Моны да карагыз ==
* [[Татарстанның фән һәм техника өлкәсендәге Дәүләт бүләге]]
[[Төркем:Россия Федерациясенең дәүләт бүләкләре]]
arpmko9okyunriru6ksmun5pind0e7z
Илнат Фәрхуллин
0
862067
5963175
5553676
2026-06-14T12:00:33Z
Әмир
15082
/* Шәхси тормышы */ өстәмә
5963175
wikitext
text/x-wiki
{{Музыкант
|Исем = Илнат Фәрхуллин
|Имза =
|Фото = И.Р.Фәрхуллин.jpg
|Рәсем асты язуы =
|Фон = solo_singer
|Тугандагы исеме =
|Тулы исеме = Илнат Ринат улы Фәрхуллин
|Туу көне = 10.09.1991
|Туу урыны = [[СССР]], [[РСФСР]], [[Татарстан |Татарстан ССР]], {{туу урыны|Саба районы|Саба районында}}, [[Мамалай (Татарстан)| Мамалай]]
|Үлү көне =
|Үлү урыны =
|Еллар = 2009 ― {{х.в.}}
|Дәүләт = {{байрак|СССР}} [[СССР]]<br/>{{байрак|Россия}} [[РФ]]
|Һөнәрләр = [[җырчы]]
|Моң =
|Кораллар =
|Жанрлар = эстрада, поп
|Псевдонимнар =
|Коллективлар = [[Татарстан дәүләт фольклор музыкасы ансамбле]]<br/>[[Казан егетләре (төркем)| «Казан егетләре»]]
|Хезмәттәшлек =
|Лейбллар =
|Бүләкләр = [[Файл:Заслуженный работник РТ.jpg|20px|ТР атказанган артисты (2025)]]
|Сайт = [https://vk.com/ilnatfarkhullin ilnatfarkhullin]
}}
{{Фш| Фәрхуллин}}
'''Илнат Фәрхуллин''', Илнат Ринат улы Фәрхуллин (''Ильнат Ринатович Фархуллин; [[1991 ел]]ның [[10 сентябрь|10 сентябре]], [[СССР]], [[РСФСР]], [[Татарстан|Татарстан ССР]], [[Саба районы]], [[Мамалай (Татарстан)| Мамалай]]'') ― җырчы, автор-башкаручы, [[Татарстан Республикасының атказанган артисты]] (2025). [[Татарстан дәүләт фольклор музыкасы ансамбле]]нең (2009 елдан) элекке солист-вокалисты, [[Казан егетләре (төркем)| «Казан егетләре»]] төркеменең элекке солисты, музыкаль конкурслар лауреаты, татар эстрадасы хитлары авторы. «[[Татар җыры]]» фестивале лауреаты (2025).
== Тәрҗемәи хәле ==
1991 елның 10 сентябрендә Татарстанның [[Саба районы]] [[Мамалай (Татарстан)| Мамалай]] авылында биш балалы гаиләдә (барысы да малайлар) дүртенче бала булып туган. Илнатка 5 яшь вакытта әти-әнисе аерылышкан, 1999 елда әнисе икенче тапкыр кияүгә чыккан һәм тагын бер ул тапкан. Илнат үги әтисен әти дип атаган, һәм алар бер-берсе белән бик яхшы мөнәсәбәттә булган. Үз әтисе дә (''Илнат 7нче сыйныфта укыганда авариягә очрап һәлак булган''), үги әтисе дә вафатлар<ref>''Гөлия Мөгаллимова.'' [https://kiziltan.ru/articles/kultura/2022-07-12/ti-k-rshe-yortta-ikenche-hatyn-bel-n-yash-de-2870594 Әти күрше йортта икенче хатын белән яшәде.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250312074236/https://kiziltan.ru/articles/kultura/2022-07-12/ti-k-rshe-yortta-ikenche-hatyn-bel-n-yash-de-2870594 |date=2025-03-12 }} [[«Кызыл таң» газетасы|«Кызыл Таң»]], 12.07.2022</ref>.
Туган авылында мәктәп булмау сәбәпле, [[Теләче районы]] [[Иске Җөри]] авылында интернатта яшәп укыган, өенә ял көннәрендә генә кайткан. Уку вакытында мәктәп концертларында җырлаган, төрле конкурсларда катнашкан. Җырлаудан тыш, көрәш секциясенә йөреп алган<ref>''Гөлия Ибәтуллина''. [https://shahrichalli.ru/news/ni-khllrd/ilnat-farxullin-kazanga-kilgac-muncada-iasadem Илнат Фәрхуллин: «Балык башыннан чери»... Бүтән сүз сөйлисем килми!».] [[«Шәһри Чаллы» газетасы|«Шәһри Чаллы»]], 9.01.2024</ref>.
2007 елда мәктәпне тәмамлап, [[Казан мәдәният һәм сәнгать университеты]]ның фольклор бүлегенә укырга кергән (беренче ел уку түләүле булган, аннары бюджетка күчә алган).
2009 елда [[Айдар Фәйзрахманов]] җитәкчелегендәге [[Татарстан дәүләт фольклор музыкасы ансамбле|дәүләт фольклор ансамбленә]] кабул ителгән. Укыганда ук ансамбльдә эшләргә хыялланган була, әмма ансамбльдә буш урыннар булмый. Көн саен [[Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе|филармониягә]] ансамбль репетицияләрен карарга килеп йөри. Ай ярымнан соң көтмәгәндә коллективтан бер артист китә, А. Фәйзрахманов, бөтен программаны өйрәнсен өчен, егеткә әзерләнергә ун көн вакыт биргән. Илнат Фәрхуллин ансамбльнең юбилей концерты алдыннан коллективка кабул ителгән. Биш елга якын ансамбльдә җырлый гына түгел, биегән дә.
Айдар Фәйзрахманов коллективында эшләгәндә, аны [[Казан егетләре (төркем)|«Казан егетләре» төркеменә]] чакыралар. Фольклор ансамбленнән эстрадага киткән. Коллективтан китсә дә, аның иҗатында халыкчанлык сакланып калган, ул аның фишкасына әверелгән. Җиде ел «Казан егетләре» төркемендә чыгыш ясаган. «Казан егетләре»нең яңа дәвере Айдар Әгъләмов, Илнат Фәрхуллин һәм Фәнил Фәйзуллин белән башлана. Соңрак аларга Айнур Латыйпов та (баянчы) кушыла. Ләкин әлеге состав 2020 елда [[COVID-19 коронавирус авыруы|коронавирус пандемиясе]] аркасында таркала. Пандемия чорында И. Фәрхуллин бөтен вакытын студиядә үткәрә. Ул 18 җыр язган һәм 6 клип төшергән. Җырчы алга таба үсәргә карар кылган һәм коллективтан киткән. Артистның үз төркеме барлыкка килгән<ref>''Лилия Локманова''. [https://arskmedia.ru/news/rayon-yaalyklary/utyzga-kadr-ylnmgez «Утызга кадәр өйләнмәгез!»] «Арча хәбәрләре», 1.05.2020</ref>.
[[2025 ел]]ның октябрендә [[Казан]] һәм [[Чаллы]] шәһәрләрендә икешәр көн тулы залларга 35 яшьлек юбилей концертлары биргән (концерт программасының режиссеры ― Марсель Мәхмүтов)<ref>''Зөлфия Шәвәлиева, Алинә Айдарова.'' [https://intertat.tatar/news/tormysny-uzgartkan-picat-art-belan-keru-turynda-oilangan-ilnatnyn-yubilei-koncerty-5876116 Илнатның юбилей концерты: ак күлмәкнең сафлыгы, тормышны үзгәрткән «пичәт» турында.] [[Интертат]], 23.10.2025</ref>.
== Популяр альбомнары ==
{{col-begin}}
{{col-2}}
* Яшьлек язым
* Ак сириннәр
* Бер очкын
* Күбәләк
* Исемдә
* Әнкәемне үбәр идем
* Әни кирәк
* Яшә
* Ак чәчәкләр
* Яшә күңелемдә
* Ландышлар
{{col-2}}
* Кызлар көлә
* Җиде адым
* Үтмә, гомер
* Соңлама
* Яратам
* Сары розалар
* Бир кулыңны
* Кәләшемнең ак күлмәге
* Миңа син кирәк
* Кабатлыйм<ref>[https://music.mts.ru/artist/8452381/albums Ильнат Фархуллин – все альбомы (28).]{{Deadlink|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} МТС Музыка</ref>
{{col-end}}
== Бүләкләре, мактаулы исемнәре ==
* [[2025 ел|2025]] ― [[Татарстан Республикасының атказанган артисты]]<ref name=":intertat">''Алинә Айдарова''. [https://intertat.tatar/news/ilnat-farxullinga-tatarstannyn-atkazangan-artisty-iseme-birelde-5871570 Илнат Фәрхуллинга «Татарстанның атказанган артисты» исеме бирелде.] [[Интертат]], 8.03.2025</ref>
* [[2025 ел|2025]] ― «[[Татар җыры]]» фестивале лауреаты («Алтын Барс» премиясе)<ref>[https://tatar-inform.tatar/news/kazanda-tatar-yry-2026-festivalenen-berence-altyn-bars-premiyalaren-tapsyrdylar-5916120 Казанда «Татар җыры 2026» фестиваленең беренче «Алтын барс» премияләрен тапшырдылар.] [[Татар-информ]], 20.12.2025</ref>
== Шәхси тормышы ==
Беренче тапкыр 21 яшендә өйләнгән. Беренче [[никах]]ыннан ике баласы бар ― кызы Диана һәм улы Тамерлан. Кызы нәфис гимнастика белән шөгыльләнә, улы музыка һәм барабаннарда уйнарга ярата<ref>''Лилия Гыймазова''. [https://tatar-today.ru/2020/07/62212/ Җырчы Илнат Фәрхуллин: «Начар әтидер дә мин».] Tatar Today, 22.07.2020</ref>.
2025 елның 3 гыйнварында биюче (''хәзер И. Фәрхуллин төркемендә эшли''), [[Башкортстан Республикасының атказанган артисты|БР атказанган артисты]] Регина (Гәрәева) белән никахлашкан, туйлары җәй көне көтелә<ref name=":intertat" />. Регинаның бу икенче никахы, беренче иреннән Самир исемле улы бар. 2026 елда уртак кызлары туган<ref>[https://intertat.tatar/news/ilnat-farxullin-babi-tudyru-iortynnan-xatynyn-ham-kyzyn-karsylagan-5879707 Илнат Фәрхуллин бәби тудыру йортыннан хатынын һәм кызын каршылаган.] [[Интертат]], 12.06.2026</ref>.
Дуслары белән бергә И. Фәрхуллин Казанда банкет залы, шулай ук [[Яшел Үзән районы|Яшел Үзәннең]] [[Әйшә]] {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Әйшә авыл җирлеге|авыл җирлегендә|d|Q21635340}} шәхси комлык (пляж) ачкан<ref>''[[Зилә Мөбәрәкшина]]''. [https://intertat.tatar/news/yrcy-ilnat-farxullin-gailamne-kursatmim-kuz-tiya-torgandyr-5853703 Җырчы Илнат Фәрхуллин «Рәхәт» дигән комлык ача, бөтен кешене коймак белән сыйлый.] Интертат, 25.07.2022</ref>. Ике проект та, бигрәк тә пляж, уңышлы булып чыккан. Киләчәктә дуслары белән пляж бизнесын киңәйтергә планлаштыра.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://www.ilnat.ru/ ILNAT – Ильнат Фархуллин]
* [https://t.me/s/ilnatfarhullin Ильнат Фархуллин – Telegram]
* [https://stories-of-success.ru/iskusstvo/ilnata-farhullina Биография Ильната Фархуллина.] Истории успешных людей{{ref-ru}}
{{Тышкы сылтамалар}}
{{DEFAULTSORT:Фәрхуллин, Илнат}}
[[Төркем:Татар җырчылары]]
[[Төркем:Татарстан җырчылары]]
[[Төркем:Татарстанның атказанган артистлары]]
[[Төркем:Казан дәүләт мәдәният институтын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Шәхесләр:Татар дәүләт филармониясе]]
[[Төркем:«Алтын Барс» премиясе лауреатлары]]
7tcu9bq0xwy4t7aeoleopcz8ibze3e9
Медицина терминологиясе
0
863088
5963281
5914350
2026-06-15T07:31:21Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963281
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''[[Медицина]] терминологиясе''' ({{lang-ar|{{Label|Q1192539|lang=ar}}}}, {{lang-en|{{Label|Q1192539|lang=en}}}}, {{lang-zh|{{Label|Q1192539|lang=zh}}}}, {{lang-ru|{{Label|Q1192539|lang=ru}}}}) — [[кеше]] тәненең бар компонентларны, эчендә урын алган бар процессларны, үзләренә тәэсир итүче бар хәлләрне һәм үткәрелгән бар процедураларны төгәл тасвирлау өчен кулланылган [[тел]].
== Медицина терминнары ==
{{seealso|Төркем:Медицина терминологиясе|en:Category:Medical terminology|ru:Категория:Медицинская терминология}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q52193405}
|section=
|sort=label
|columns=label:исем,description:тасвир,p279}}
{| class='wikitable sortable'
! исем
! тасвир
! нәрсәнең ассыйныфы
|-
| ''[[:d:Q8187550|Acholia]]''
|
| ''[[:d:Q18558210|biliary tract disease]]''
|-
| ''[[:d:L1498571|adat]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q547283|Animal Efficacy Rule]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q11734922|candidiasis]]''
|
| [[Синдром|синдрум]]
|-
| ''[[:d:Q5065344|Cervical mucus plug]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1101523|Clinical Reasoning]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q120926260|clinical validity]]''
|
| ''[[:d:Q18757|validity]]''
|-
| ''[[:d:Q11697112|Erythrogram]]''
|
| [[Канның биохимия анализы|канның биохимик анализы]]
|-
| ''[[:d:Q1378628|euthyroidism]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q137661076|extra-articular]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q5470064|Forme fruste]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q117210144|ghost surgery]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q10535275|Induction]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q137661078|intra-articular]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q10536422|Invasive]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q119567785|nipple-areola complex]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q7247864|products of conception]]''
|
| ''[[:d:Q104477362|кеше организмы тукымасы]]''
|-
| ''[[:d:Q42417392|relapsing–remitting]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q138505085|Relaxed skin tension lines]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q117663505|sexual impotence]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q56325563|soffusione]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q18644|диссоциация]]''
| нейропсихология термины
|
|-
| ''[[:d:Q130535651|дозировка]]''
| үз эченә билгеләнгән күләмен, ешлыгын һәм дәвамын алган даруның тиешлечә кабул итү режимы
|
|-
| [[иммунитет]]
|
| ''[[:d:Q30892994|physiological process]]''
|-
| ''[[:d:Q49254143|карындагы бала чоры]]''
|
| ''[[:d:Q48834911|үсеш стадиясе]]''
|-
| ''[[:d:Q120926223|клиник файдалыгы]]''
|
| ''[[:d:Q21263262|файдалылык]]''
|-
| ''[[:d:Q49256547|неонаталь чор]]''
|
| ''[[:d:Q48834911|үсеш стадиясе]]''
|-
| ''[[:d:Q2072214|персональләштерелгән медицина]]''
|
| [[медицина]]<br/>''[[:d:Q17075943|прецизион медицина]]''
|-
| ''[[:d:Q48835578|яралгы чоры]]''
|
| ''[[:d:Q48834911|үсеш стадиясе]]''
|}
{{Wikidata list end}}
== Медицина төшенчәләре ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q111796709}
|section=
|sort=label
|columns=label:исем,description:тасвир,p279}}
{| class='wikitable sortable'
! исем
! тасвир
! нәрсәнең ассыйныфы
|-
| ''[[:d:Q115800476|Acorea pupilar]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q9581265|acoria]]''
|
| ''[[:d:Q165947|ач булу]]''
|-
| ''[[:d:Q112335957|allergenicity]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q4801054|artificial airway]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q888393|Bobath concept]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q4941583|bone seeker]]''
|
| ''[[:d:Q192900|радиоактив изотоплар]]''
|-
| ''[[:d:Q5120998|cingulum]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q124662925|circumferential resection margin]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q111329765|Compartment pressure measurement]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1848900|contraindication]]''
|
| ''[[:d:Q3695082|билге]]''
|-
| ''[[:d:Q5178170|course]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q5259429|dental pellicle]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q5281230|disaffectation]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1269290|dysmorphism]]''
|
| ''[[:d:Q1182746|деформация]]''
|-
| ''[[:d:Q1383410|exacerbation]]''
|
| ''[[:d:Q4056799|аггравация]]''
|-
| ''[[:d:Q5462117|flow waveform]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q97369988|Flutter]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q34683744|haemocontact transmission of pathogen]]''
|
| ''[[:d:Q15304504|ташучыдан йоктыру]]''
|-
| ''[[:d:Q17030626|homicidal ideation]]''
|
| ''[[:d:Q30897648|психопатологик симптом]]''
|-
| ''[[:d:Q496997|indication]]''
|
| ''[[:d:Q3695082|билге]]''
|-
| ''[[:d:Q111796698|invasive disease potential]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q16429295|Jafnvægi]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q111329099|Lumbar Discectomy]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q73498663|medical equipment failure]]''
|
| ''[[:d:Q1121708|failure]]''<br/>''[[:d:Q171558|accident]]''
|-
| ''[[:d:Q140194577|Medical gynopia]]''
|
| ''[[:d:Q1127759|cognitive bias]]''
|-
| ''[[:d:Q114267651|men who have sex with women]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q135719430|metastyle]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q16511190|Morbus]]''
|
| [[авыру]]
|-
| ''[[:d:Q112498967|neoplastic invasiveness]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q111328922|ossiculoplasty]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q111328990|Pars Plana Vitrectomy]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2068795|penetration]]''
|
| [[авыру]]<br/>[[Җәрәхәт|яра]]
|-
| ''[[:d:Q2069532|penumbra]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q111329000|perineal reconstruction]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q1384745|prophylaxis of exposition]]''
|
| ''[[:d:Q12830395|профилактика]]''
|-
| ''[[:d:Q111329312|Radical cystectomy]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q111329306|Radical neck dissection]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q111329301|Radical nephrectomy]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q111329320|Rectocele Repair]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2146001|restitutio ad integrum]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q113370890|restoration success]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q111329326|Retinal photocoagulation]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q81642662|saltatory pattern of fetal heart rate]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q22965572|Schranke]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2141450|seroconversion]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q111329394|Shoulder hemiarthroplasty]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2361788|subcortical]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q111329181|Temporal artery biopsy]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q97359602|Tolerated Illness]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q112093101|traumatic birth]]''
|
| [[туу]]
|-
| ''[[:d:Q111329237|Vaginal vault suspension]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q7915347|Vapours]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q123853553|алтын сәгать (акушерлык)]]''
|
| ''[[:d:Q23900955|мөмкинлек тәрәзәсе]]''
|-
| ''[[:d:Q2708761|алтын сәгать (ашыгыч медицина)]]''
| травматик вакыйгадан соң пациентның тормышта кала алуы өчен ашыгыч ярдәм һәм хирургия процедурасы иң югары нәтиҗә китерәчәк вакыт өзеге
| ''[[:d:Q23900955|мөмкинлек тәрәзәсе]]''
|-
| ''[[:d:Q111329736|аналык муентыгы ламинэктомиясе]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q396833|аналыкта]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q15467261|дегенерация]]''
| медицина термины
|
|-
| ''[[:d:Q579471|когнитив резерв]]''
|
| ''[[:d:Q7189713|физиологик халәт]]''
|-
| ''[[:d:Q15138772|лохияләр]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q2103168|политравма]]''
|
| [[Җәрәхәт|яра]]
|-
| ''[[:d:Q2333530|стаз]]''
|
|
|-
| ''[[:d:Q17141320|эчәкләр үткәрүчәнлеге]]''
|
| ''[[:d:Q256699|үткәрүчәнлек]]''
|-
| ''[[:d:L406795|ሃይፖታይሮይዲዝም]]''
|
|
|-
| ''[[:d:L406837|ለምፅ]]''
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Медицина сленгы ==
{{seealso|Төркем:Медицина сленгы|en:Category:Medical slang}}
'''Медицина сленгы''' — пациентларны, башка мед.персоналны һәм медицина төшенчәләрен тасвирлау өчен кулланылган кыскартмалар һәм рәсми булмаган терминология.
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q1185176}
|section=
|sort=label
|columns=label:исем,description:тасвир,p279}}
{| class='wikitable sortable'
! исем
! тасвир
! нәрсәнең ассыйныфы
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
== Моны да карагыз ==
[[Төркем:Медицина]]
[[Төркем:Исемлекләр:Фән]]
[[Төркем:Фәнни терминология]]
nwn73beq4mqwj91kts3c94ekyr3aezr
Ирандагы ЮНЕСКО Бөтендөнья матди мәдәни мирас объектлары
0
864565
5963234
5963133
2026-06-14T21:42:14Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963234
wikitext
text/x-wiki
{{Мәгълүмати исемлек}}
{{УК}}
Бу исемлектә '''{{IRN}} территориясендәге''' [[File:World_Heritage_Logo_global.svg|20px]] '''[[Бөтендөнья мирасы|Бөтендөнья мәдәни мирас]]ның ''[[матди мирас|матди объектлары]]''''' күрсәтелә.
== Сайлау ==
Болар Иран дәүләтенең җирле комитеты тәкъдиме буенча {{UNESCO}}нең махсуслаштырылган халыкара {{тәрҗемә ителмәгән 5|ICOMOS||ru|Международный совет по сохранению памятников и достопримечательных мест}}, {{тәрҗемә ителмәгән 5|ICCROM||ru|Международный исследовательский центр по сохранению и реставрации культурных ценностей}} һәм {{тәрҗемә ителмәгән 5|IUCN||ru|Международный союз охраны природы}} эксперт оешмалары экспертлары тарафыннан кабул ителгән һәм халыкара {{тәрҗемә ителмәгән 5|Бөтөндөнья мирас комитеты|Бөтөндөнья мирас комитетының|ru|Комитет всемирного наследия}} утырышларында хупланган.
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле зат-шәхес-феномен турында белем блокларны тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
== Рәсми исемлектә ==
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P17 wd:Q794. ?item wdt:P1435 wd:Q9259 }
|section=
|sort=label
|columns=number:#,P571:нигезләнү,label:Исем,p18,p131:урнашу,p373:Викиҗыентык,p757:ЮНЕСКО}}
{| class='wikitable sortable'
! #
! нигезләнү
! Исем
! рәсем
! урнашу
! Викиҗыентык
! ЮНЕСКО
|-
| style='text-align:right'| 1
| data-sort-value="601" | 7th century
| ''[[:d:Q841896|Armenian Monastic Ensembles of Iran]]''
| [[Файл:Qareh kelissa.jpg|center|128px]]
|
| [[:commons:Category:Armenian monastic ensembles of Iran|Armenian monastic ensembles of Iran]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/1262 1262]
|-
| style='text-align:right'| 2
| data-sort-value="-500" | 5th century BCE
| ''[[:d:Q43277|Bam Citadel]]''
| [[Файл:Arge Bam Arad edit.jpg|center|128px]]
| [[Кирман (устан)]]
| [[:commons:Category:Bam Citadel|Bam Citadel]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/1208bis 1208bis]
|-
| style='text-align:right'| 3
|
| ''[[:d:Q6547997|Behistun]]''
| [[Файл:Behistun.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1286867|Harsin County]]''
| [[:commons:Category:Behistun|Behistun]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/1222 1222]
|-
| style='text-align:right'| 4
|
| ''[[:d:Q4523|Chogha Zanbil]]''
| [[Файл:Choghazanbil2.jpg|center|128px]]
| [[Хузистан]]
| [[:commons:Category:Chogha Zanbil|Chogha Zanbil]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/113 113]
|-
| style='text-align:right'| 5
|
| ''[[:d:Q7899619|Cultural Landscape of Hawraman/Uramanat]]''
| [[Файл:Uraman Takht.jpg|center|128px]]
| [[Кирманшаһ (устан)]]<br/>[[Көрдстан (устан)]]
|
| [https://whc.unesco.org/en/list/1647 1647]
|-
| style='text-align:right'| 6
|
| ''[[:d:Q767128|Dasht-e Lut]]''
| [[Файл:Sand castles - Dasht-e Lut desert - Kerman.JPG|center|128px]]
| [[Кирман (устан)]]<br/>[[Систан һәм Бәлуҗстан]]<br/>[[Көньяк Хөрәсән]]
| [[:commons:Category:Dasht-e Lut|Dasht-e Lut]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/1505 1505]
|-
| style='text-align:right'| 7
|
| ''[[:d:Q696193|Ecbatana]]''
| [[Файл:Excavations in Ecbatana.jpg|center|128px]]
| [[Һәмәдан]]
| [[:commons:Category:Ecbatana|Ecbatana]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/1716 1716]
|-
| style='text-align:right'| 8
|
| ''[[:d:Q606763|Gonbad-e Qabus]]''
| [[Файл:Gonbad-e Qabus Tower by Hadi Karimi.jpg|center|128px]]
| [[Гөлстан (устан)|Гөлстан]]
| [[:commons:Category:Gonbad-e Qabus|Gonbad-e Qabus]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/1398 1398]
|-
| style='text-align:right'| 9
|
| ''[[:d:Q32979655|Heritage district of Yazd]]''
| [[Файл:Yazd Historic City.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1292178|Yazd County]]''
| [[:commons:Category:Heritage district of Yazd|Heritage district of Yazd]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/1544 1544]
|-
| style='text-align:right'| 10
| data-sort-value="266" | 266
| ''[[:d:Q5680019|Iwan-e Mosaic]]''
| [[Файл:IranBishapur7.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1270579|Казирун шәһрестаны]]''
| [[:commons:Category:Iwan-e Mosaic|Iwan-e Mosaic]]
|
|-
| style='text-align:right'| 11
|
| ''[[:d:Q1013465|Maymand]]''
| [[Файл:Maymand village.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16050707|Meymand Rural District]]''
| [[:commons:Category:Maymand|Maymand]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/1423rev 1423rev]
|-
| style='text-align:right'| 12
|
| ''[[:d:Q105886178|New southern gate of Takht-e Soleyman]]''
| [[Файл:New southern gate of Takht-e Soleyman.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15095040|Chaman Rural District]]''
| [[:commons:Category:New southern gate of Takht-e Soleyman|New southern gate of Takht-e Soleyman]]
|
|-
| style='text-align:right'| 13
|
| ''[[:d:Q105885292|Old southern gate of Takht-e Soleyman]]''
| [[Файл:Azar Goshnasp entrance.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15095040|Chaman Rural District]]''
| [[:commons:Category:Old southern gate of Takht-e Soleyman|Old southern gate of Takht-e Soleyman]]
|
|-
| style='text-align:right'| 14
|
| ''[[:d:Q66030932|Persian Caravanserai]]''
| [[Файл:کاروانسرای دیر گچین، میراث ملی ایران 26.jpg|center|128px]]
|
| [[:commons:Category:Persian Caravanserai|Persian Caravanserai]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/1668 1668]
|-
| style='text-align:right'| 15
|
| ''[[:d:Q25998008|Persian Qanat]]''
|
| [[Исфәһан (устан)]]<br/>[[Кирман (устан)]]<br/>[[Рәзави-Хөрәсән]]
| [[:commons:Category:Persian Qanat|Persian Qanat]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/1506 1506]
|-
| style='text-align:right'| 16
|
| ''[[:d:Q55379486|Sassanid Archaeological Landscape of Fars Region]]''
| [[Файл:Both domes of Sarvestan Palace.JPG|center|128px]]
|
| [[:commons:Category:Sassanid Archaeological Landscape of Fars Region|Sassanid Archaeological Landscape of Fars Region]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/1568 1568]
|-
| style='text-align:right'| 17
|
| ''[[:d:Q105906612|Second temple of Takht-e Soleyman]]''
| [[Файл:تخت سلیمان ضلع شمالی تالار ستوندار.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15095040|Chaman Rural District]]''
| [[:commons:Category:Second temple of Takht-e Soleyman|Second temple of Takht-e Soleyman]]
|
|-
| style='text-align:right'| 18
|
| ''[[:d:Q1025825|Shahr-e Sukhteh]]''
| [[Файл:کاخ سوخته شهر سوحته.jpg|center|128px]]
| [[Систан һәм Бәлуҗстан]]
| [[:commons:Category:Shahr-e Sukhteh|Shahr-e Sukhteh]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/1456 1456]
|-
| style='text-align:right'| 19
|
| ''[[:d:Q4243|Sheikh Safi al-Din Khānegāh and Shrine Ensemble]]''
| [[Файл:Sheikh Safi Al Din Ardabili Tomb.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1277868|Ardabil County]]''
| [[:commons:Category:Sheikh Safi al-Din Khānegāh and Shrine Ensemble|Sheikh Safi al-Din Khānegāh and Shrine Ensemble]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/1345 1345]
|-
| style='text-align:right'| 20
|
| ''[[:d:Q2274974|Shushtar Historical Hydraulic System]]''
| [[Файл:Band Mizan.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1279468|Shushtar County]]''
| [[:commons:Category:Shushtar Historical Hydraulic System|Shushtar Historical Hydraulic System]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/1315 1315]
|-
| style='text-align:right'| 21
|
| ''[[:d:Q4531|Soltaniyeh]]''
| [[Файл:مقبره سلطان محمد خدابنده - گنبد سلطانیه.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q31066447|Central District]]''
| [[:commons:Category:Soltaniyeh|Soltaniyeh]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/1188 1188]
|-
| style='text-align:right'| 22
| data-sort-value="-4000" | -4000<br/>-4395
| ''[[:d:Q180773|Susa]]''
| [[Файл:The Apadana, a large hypostyle room of 36 columns in the Palace of Darius, Susa, capital of Elam and of the Achaemenid Empire, Iran (46950284624).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4168823|Shush]]''
| [[:commons:Category:Susa|Susa]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/1455 1455]
|-
| style='text-align:right'| 23
|
| ''[[:d:Q29295758|Susa acropolis]]''
| [[Файл:Royal City and Acropolis Tepes.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4168823|Shush]]''
| [[:commons:Category:Susa|Susa]]
|
|-
| style='text-align:right'| 24
|
| ''[[:d:Q29296107|Susa apadana]]''
| [[Файл:Royal City and Acropolis Tepes.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4168823|Shush]]''
| [[:commons:Category:Susa|Susa]]
|
|-
| style='text-align:right'| 25
|
| ''[[:d:Q29295943|Susa I]]''
| [[Файл:Royal City and Acropolis Tepes.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4168823|Shush]]''
| [[:commons:Category:Susa|Susa]]
|
|-
| style='text-align:right'| 26
|
| ''[[:d:Q29296213|Susa II]]''
| [[Файл:Royal City and Acropolis Tepes.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4168823|Shush]]''
| [[:commons:Category:Susa|Susa]]
|
|-
| style='text-align:right'| 27
|
| ''[[:d:Q29296295|Susa III]]''
| [[Файл:Royal City and Acropolis Tepes.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4168823|Shush]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 28
|
| ''[[:d:Q4399|Tabriz Bazaar]]''
| [[Файл:GRAND BAZAR OF TABRIZ.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1286247|Tabriz County]]''<br/>[[Тәбриз]]
| [[:commons:Category:Tabriz Bazaar|Tabriz Bazaar]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/1346 1346]
|-
| style='text-align:right'| 29
|
| ''[[:d:Q26913155|Takht-e Soleyman Lake]]''
| [[Файл:غروب دریاچه.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15095040|Chaman Rural District]]''
| [[:commons:Category:Takht-e Soleyman Lake|Takht-e Soleyman Lake]]
|
|-
| style='text-align:right'| 30
| data-sort-value="266" | 266
| ''[[:d:Q5866947|Temple of Anahita at Bishapur]]''
| [[Файл:Anahita Temple of Bishapur (Kazerun) 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1270579|Казирун шәһрестаны]]''
| [[:commons:Category:Temple of Anahita, Bishapur|Temple of Anahita, Bishapur]]
|
|-
| style='text-align:right'| 31
|
| ''[[:d:Q162835|Trans-Iranian Railway]]''
| [[Файл:VERESK Bridge - panoramio.jpg|center|128px]]
| [[Гөлстан (устан)|Гөлстан]]<br/>[[Хузистан]]<br/>[[Лурстан]]<br/>[[Мәркәзи]]<br/>[[Мазәндәран|Мазандаран]]<br/>[[Ком (устан)]]<br/>[[Симнан (устан)]]<br/>[[Тәһран (устан)]]
| [[:commons:Category:Trans-Iranian Railway|Trans-Iranian Railway]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/1585 1585]
|-
| style='text-align:right'| 32
| data-sort-value="266" | 266
| ''[[:d:Q5686125|Valerian Palace]]''
| [[Файл:Ruins at Bishapur (6223104537).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1270579|Казирун шәһрестаны]]''
| [[:commons:Category:Valerian Palace|Valerian Palace]]
|
|-
| style='text-align:right'| 33
|
| ''[[:d:Q5901248|Zendan-e Soleyman]]''
| [[Файл:Zendan soleiman.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15095040|Chaman Rural District]]''
| [[:commons:Category:Zendan-e Soleyman|Zendan-e Soleyman]]
|
|-
| style='text-align:right'| 34
|
| ''[[:d:Q105855964|Zendan-e Soleyman Lake]]''
| [[Файл:ZendanSoleyman.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15095040|Chaman Rural District]]''
| [[:commons:Category:Zendan-e Soleyman Lake|Zendan-e Soleyman Lake]]
|
|-
| style='text-align:right'| 35
|
| [[Адур Гушнасп]]
| [[Файл:تخت سلیمان ضلع شمالی آتشکده گرشانسب.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15095040|Chaman Rural District]]''
| [[:commons:Category:Adur Gushnasp|Adur Gushnasp]]
|
|-
| style='text-align:right'| 36
|
| [[Бәм]]
| [[Файл:بم - panoramio (1).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q497664|Central District]]''
| [[:commons:Category:Bam, Iran|Bam, Iran]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/1208 1208]<br/>[https://whc.unesco.org/en/list/1208bis 1208bis]
|-
| style='text-align:right'| 37
|
| ''[[:d:Q210610|Гөлестан сарае]]''
| [[Файл:Milad-poorali.jpg|center|128px]]
| [[Тәһран]]
| [[:commons:Category:Golestan Palace|Golestan Palace]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/1422 1422]
|-
| style='text-align:right'| 38
| data-sort-value="1598" | 1598
| [[Имам мәйданы]]
| [[Файл:Naghsh-e Jahan Square.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106287073|District 3]]''
| [[:commons:Category:Naqsh-i Jahan Square|Naqsh-i Jahan Square]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/115 115]
|-
| style='text-align:right'| 39
|
| [[Исфаһан Җәмигъ мәчете]]
| [[Файл:20180301124354 IMG 4179And6more Interior 3.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106287073|District 3]]''
| [[:commons:Category:Jameh Mosque of Isfahan|Jameh Mosque of Isfahan]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/1397 1397]
|-
| style='text-align:right'| 40
|
| [[Пасаргад]]
| [[Файл:Pasargadae, Marv Dasht, near Shiraz - 4-8-2013.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2422327|Pasargad County]]''
| [[:commons:Category:Pasargadae|Pasargadae]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/1106 1106]
|-
| style='text-align:right'| 41
| data-sort-value="-510" | 510s BCE
| [[Персеполис]]
| [[Файл:Apadana palace persepolis.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q15715927|Kenareh Rural District]]''
| [[:commons:Category:Persepolis|Persepolis]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/114 114]
|-
| style='text-align:right'| 42
|
| [[Тәхте-Сөләйман]]
| [[Файл:Takhte Soleyman (5).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15095040|Chaman Rural District]]''
| [[:commons:Category:Takht-e Soleyman|Takht-e Soleyman]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/1077 1077]
|-
| style='text-align:right'| 43
|
| ''[[:d:Q10624489|Фарсы бакчалары]]''
|
|
| [[:commons:Category:Persian garden World Heritage Site|Persian garden World Heritage Site]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/1372 1372]
|-
| style='text-align:right'| 44
|
| ''[[:d:Q135274656|Хөррәмабад үзәне тарихкача чор объектлары]]''
|
| ''[[:d:Q1279146|Хөррәмабад шәһрестаны]]''
|
| [https://whc.unesco.org/en/list/1744 1744]
|-
| style='text-align:right'| 45
|
| ''[[:d:Q66057913|Һыркан урманнары]]''
| [[Файл:Caspian Hyrcanian Mixed Forests in Northern Iran 10.jpg|center|128px]]
|
| [[:commons:Category:Caspian Hyrcanian mixed forests|Caspian Hyrcanian mixed forests]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/1584 1584]
|}
{{Wikidata list end}}
== Намзәтләр ==
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P17 wd:Q794. ?item wdt:P1435 wd:Q1459900 }
|section=
|sort=label
|columns=number:#,P571:нигезләнү,label:Исем,p18,p131:урнашу,p373:Викиҗыентык,p4171:ЮНЕСКО}}
{| class='wikitable sortable'
! #
! нигезләнү
! Исем
! рәсем
! урнашу
! Викиҗыентык
! ЮНЕСКО
|-
| style='text-align:right'| 1
|
| ''[[:d:Q336409|Abyaneh]]''
| [[Файл:Abyaneh, Irán, 2016-09-19, DD 13-15 PAN.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15631487|Barzrud Rural District]]''
| [[:commons:Category:Abyaneh|Abyaneh]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5197/ 5197]
|-
| style='text-align:right'| 2
|
| ''[[:d:Q4706020|Alamut Castle]]''
| [[Файл:2008iran. Iran, Alamut Castle (2573255326).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4706021|Alamut-e Bala Rural District]]''
| [[:commons:Category:Alamut Castle|Alamut Castle]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5206/ 5206]
|-
| style='text-align:right'| 3
|
| ''[[:d:Q4724513|Ali-Sadr Cave]]''
| [[Файл:Alisadr-cave-90.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1286111|Kabudarahang County]]''<br/>[[Һәмәдан (устан)]]
| [[:commons:Category:Ali Sadr Cave|Ali Sadr Cave]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5220/ 5220]
|-
| style='text-align:right'| 4
|
| ''[[:d:Q278021|Arasbaran]]''
| [[Файл:Chaparli July 2013.jpg|center|128px]]
| [[Көнчыгыш Азәрбайҗан]]
| [[:commons:Category:Arasbaran|Arasbaran]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5217/ 5217]
|-
| style='text-align:right'| 5
|
| ''[[:d:Q720677|Bastam]]''
| [[Файл:IMG08552751-bastam- 05.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4868220|Bastam District]]''
| [[:commons:Category:Bastam|Bastam]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5198/ 5198]
|-
| style='text-align:right'| 6
|
| ''[[:d:Q40758|Damavand]]''
| [[Файл:981012-Damavand-South-IMG 9861-2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1282247|Amol County]]''<br/>''[[:d:Q5686841|Northern Iran]]''<br/>[[Симнан (устан)]]<br/>[[Мазәндәран|Мазандаран]]
| [[:commons:Category:Mount Damavand|Mount Damavand]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5278/ 5278]
|-
| style='text-align:right'| 7
|
| ''[[:d:Q720053|Damghan]]''
| [[Файл:عکس هوایی مناره مسجد جامع دامغان.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5060776|Central District]]''
| [[:commons:Category:Damghan|Damghan]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5200/ 5200]
|-
| style='text-align:right'| 8
|
| ''[[:d:Q696193|Ecbatana]]''
| [[Файл:Excavations in Ecbatana.jpg|center|128px]]
| [[Һәмәдан]]
| [[:commons:Category:Ecbatana|Ecbatana]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5272/ 5272]
|-
| style='text-align:right'| 9
|
| ''[[:d:Q66030643|Ghaznavi-Seljukian Axis in Khorasan]]''
|
|
|
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5211/ 5211]
|-
| style='text-align:right'| 10
|
| ''[[:d:Q1791841|Imam Reza Shrine]]''
| [[Файл:RezaShrine.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1270617|Mashhad County]]''<br/>[[Мәшһәд]]
| [[:commons:Category:Imam Reza Shrine|Imam Reza Shrine]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6194/ 6194]
|-
| style='text-align:right'| 11
|
| ''[[:d:Q66030930|Industrial Heritage of textile in the central Plateau of Iran]]''
|
|
|
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6196/ 6196]
|-
| style='text-align:right'| 12
|
| ''[[:d:Q720662|Izadkhast]]''
| [[Файл:Izadkhast Old town Fars Province Iran.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4814439|Central District]]''
| [[:commons:Category:Izadkhast|Izadkhast]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5205/ 5205]
|-
| style='text-align:right'| 13
|
| ''[[:d:Q1149433|Jiroft culture]]''
| [[Файл:شهر قدیم جیرفت 2.jpg|center|128px]]
| [[Кирман (устан)]]
| [[:commons:Category:Jiroft culture|Jiroft culture]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5210/ 5210]
|-
| style='text-align:right'| 14
|
| ''[[:d:Q3699231|Karaftu]]''
| [[Файл:Karaftoo.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1282087|Divandarreh County]]''
| [[:commons:Category:Karaftu Caves|Karaftu Caves]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6193/ 6193]
|-
| style='text-align:right'| 15
|
| ''[[:d:Q206220|Karim Khan Citadel]]''
| [[Файл:Arg of Karim Khan - outside view.jpg|center|128px]]
| [[Фарс (устан)]]
| [[:commons:Category:Karim Khan Citadel|Karim Khan Citadel]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5270/ 5270]
|-
| style='text-align:right'| 16
| data-sort-value="1999" | 1999-08-25
| ''[[:d:Q4494429|Khabr National Park and Ruchun Wildlife Refuge]]''
| [[Файл:Khabr national park.jpg|center|128px]]
| [[Кирман (устан)]]
| [[:commons:Category:Khabr National Park|Khabr National Park]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5219/ 5219]
|-
| style='text-align:right'| 17
|
| ''[[:d:Q134089133|Kong Port]]''
| [[Файл:Bandar-e Kong 20190322 08.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2986542|Bandar Kong]]''
| [[:commons:Category:Kong Port|Kong Port]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6551/ 6551]
|-
| style='text-align:right'| 18
|
| ''[[:d:Q913037|Mangrove forests of Qeshm]]''
| [[Файл:Mangrove forests of Qeshm 13961110 07.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1270862|Qeshm County]]''<br/>[[Һөрмезган]]
| [[:commons:Category:Hara forests of Qeshm|Hara forests of Qeshm]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5277/ 5277]
|-
| style='text-align:right'| 19
|
| ''[[:d:Q862310|Masuleh]]''
| [[Файл:MasulehView.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q4813441|Sardar-e Jangal District]]''<br/>[[Гилан]]
| [[:commons:Category:Masuleh|Masuleh]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5204/ 5204]
|-
| style='text-align:right'| 20
|
| ''[[:d:Q664115|Meybod]]''
| [[Файл:قلعه نارین یا نارنج قلعه.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5060897|Central District]]''
| [[:commons:Category:Meybod|Meybod]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5193/ 5193]
|-
| style='text-align:right'| 21
|
| ''[[:d:Q1179434|Mount Khajeh]]''
| [[Файл:Mount Khajeh.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16048611|Hamun County]]''
| [[:commons:Category:Mount Khajeh|Mount Khajeh]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5184/ 5184]
|-
| style='text-align:right'| 22
|
| ''[[:d:Q66023703|Nasqsh-e Rostam and Naqsh-e Rajab]]''
|
|
|
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/898/ 898]
|-
| style='text-align:right'| 23
|
| ''[[:d:Q1790789|Old Siraf Port]]''
| [[Файл:Taheri port.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1272916|Kangan County]]''
| [[:commons:Category:Old Siraf Port|Old Siraf Port]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5195/ 5195]
|-
| style='text-align:right'| 24
|
| ''[[:d:Q66030932|Persian Caravanserai]]''
| [[Файл:کاروانسرای دیر گچین، میراث ملی ایران 26.jpg|center|128px]]
|
| [[:commons:Category:Persian Caravanserai|Persian Caravanserai]]
|
|-
| style='text-align:right'| 25
|
| ''[[:d:Q1969109|Persian windmill]]''
| [[Файл:Persische Windmühle Model - Deutsches Museum München.jpg|center|128px]]
|
| [[:commons:Category:Persian windmills (type)|Persian windmills (type)]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6192/ 6192]
|-
| style='text-align:right'| 26
|
| ''[[:d:Q8139321|Qasr-e Shirin]]''
| [[Файл:همایش هیئت های فعال در عرصه خدمت رسانی در قصر شیرین که به همت جامعه ایمانی مشعر برگزار گشت Iran-Qasr-e Shirin 01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5060922|Central District]]''
| [[:commons:Category:Qasr-e Shirin|Qasr-e Shirin]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5188/ 5188]<br/>[https://whc.unesco.org/en/tentativelists/889/ 889]
|-
| style='text-align:right'| 27
|
| ''[[:d:Q240719|Qeshm Island]]''
| [[Файл:QeshmIsland NASA.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1270862|Qeshm County]]''
| [[:commons:Category:Qeshm Island|Qeshm Island]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5215/ 5215]
|-
| style='text-align:right'| 28
|
| ''[[:d:Q5961570|Qeysariyeh Bazaar (Lar)]]''
| [[Файл:گنبد اصلی چهارسوق بازار لار.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1264566|Larestan County]]''
| [[:commons:Category:Qeysariyeh Bazaar (Lar)|Qeysariyeh Bazaar (Lar)]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5196/ 5196]
|-
| style='text-align:right'| 29
|
| ''[[:d:Q1364168|Sabalan]]''
| [[Файл:Sab dalj1.JPG|center|128px]]
| [[Әрдәбил (устан)]]
| [[:commons:Category:Sabalan|Sabalan]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5218/ 5218]
|-
| style='text-align:right'| 30
|
| ''[[:d:Q66030933|Salt Domes of Iran]]''
|
|
|
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6198/ 6198]
|-
| style='text-align:right'| 31
|
| ''[[:d:Q66030776|Silk Route (Also as Silk Road)]]''
|
|
|
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5268/ 5268]
|-
| style='text-align:right'| 32
|
| ''[[:d:Q3515037|Tang-i Var Inscription]]''
|
|
| [[:commons:Category:Tang-i Var Inscription|Tang-i Var Inscription]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5212/ 5212]
|-
| style='text-align:right'| 33
|
| ''[[:d:Q940045|Taq-e Bostan]]''
| [[Файл:تاقبستان.jpg|center|128px]]
| [[Кирманшаһ (устан)]]
| [[:commons:Category:Taq-e Bostan|Taq-e Bostan]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5182/ 5182]
|-
| style='text-align:right'| 34
|
| ''[[:d:Q1077215|Temple of Anahita at Kangavar]]''
| [[Файл:Anahita temple Iran.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1289742|Kangavar County]]''
| [[:commons:Category:Temple of Anahita, Kangavar|Temple of Anahita, Kangavar]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5189/ 5189]
|-
| style='text-align:right'| 35
| data-sort-value="-7000" | 7th millennium BCE
| ''[[:d:Q1581555|Tepe Sialk]]''
| [[Файл:Sialk slide.jpg|center|128px]]
| [[Исфәһан (устан)]]
| [[:commons:Category:Tepe Sialk|Tepe Sialk]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/900/ 900]
|-
| style='text-align:right'| 36
|
| ''[[:d:Q66030854|The Collection of Historical Bridges]]''
|
|
|
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5273/ 5273]
|-
| style='text-align:right'| 37
|
| ''[[:d:Q66023739|The Historical–Cultural Axis of Fin, Sialk, Kashan]]''
|
|
|
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5187/ 5187]
|-
| style='text-align:right'| 38
|
| ''[[:d:Q66030950|The Persian House in Central plateau of Iran]]''
|
|
|
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6200/ 6200]
|-
| style='text-align:right'| 39
|
| ''[[:d:Q162835|Trans-Iranian Railway]]''
| [[Файл:VERESK Bridge - panoramio.jpg|center|128px]]
| [[Гөлстан (устан)|Гөлстан]]<br/>[[Хузистан]]<br/>[[Лурстан]]<br/>[[Мәркәзи]]<br/>[[Мазәндәран|Мазандаран]]<br/>[[Ком (устан)]]<br/>[[Симнан (устан)]]<br/>[[Тәһран (устан)]]
| [[:commons:Category:Trans-Iranian Railway|Trans-Iranian Railway]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6195/ 6195]
|-
| style='text-align:right'| 40
|
| ''[[:d:Q681427|Tus]]''
| [[Файл:Irnh157-Przy Mausoleum Ferdousiego.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1270617|Mashhad County]]''
| [[:commons:Category:Tus, Iran|Tus, Iran]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5203/ 5203]
|-
| style='text-align:right'| 41
| data-sort-value="1900" | 19th century
| ''[[:d:Q1815227|Valiasr Street]]''
| [[Файл:خیابان ولیعصر-view of Valiasr St Near Monirieh - panoramio.jpg|center|128px]]
| [[Тәһран]]
| [[:commons:Category:Valiasr Street|Valiasr Street]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6387/ 6387]
|-
| style='text-align:right'| 42
| data-sort-value="1606" | 1606<br/>1655
| ''[[:d:Q1398856|Vank Cathedral]]''
| [[Файл:کلیسای وانک. عکس Rasool AB.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q106285683|District 5]]''
| [[:commons:Category:Vank Cathedral|Vank Cathedral]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6385/ 6385]
|-
| style='text-align:right'| 43
|
| ''[[:d:Q1771337|Zozan]]''
| [[Файл:ZuzanHistoricalVillage2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8074709|Zozan Rural District]]''
| [[:commons:Category:Zozan|Zozan]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5208/ 5208]
|-
| style='text-align:right'| 44
| data-sort-value="420" | 420
| ''[[:d:Q739507|Гөрганның Бөек дивары]]''
| [[Файл:Great Wall of Gorgan 20160522 01.jpg|center|128px]]
| [[Гөлстан (устан)|Гөлстан]]
| [[:commons:Category:Great Wall of Gorgan|Great Wall of Gorgan]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6199/ 6199]
|-
| style='text-align:right'| 45
|
| [[Изә]]
| [[Файл:اشکفت سلمان - بهار 90 - panoramio.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5060829|Central District]]''
| [[:commons:Category:Izeh|Izeh]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5269/ 5269]
|-
| style='text-align:right'| 46
|
| [[Кирман]]
| [[Файл:Kerman panorama.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5060847|Central District]]''
| [[:commons:Category:Kerman|Kerman]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5271/ 5271]
|-
| style='text-align:right'| 47
| data-sort-value="1465" | 1465
| ''[[:d:Q1519733|Күк мәчет]]''
| [[Файл:Blue Mosque (Tabriz) General view.jpg|center|128px]]
| [[Тәбриз]]
| [[:commons:Category:Blue Mosque (Tabriz)|Blue Mosque (Tabriz)]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5202/ 5202]
|-
| style='text-align:right'| 48
| data-sort-value="1943" | 1943
| ''[[:d:Q951051|Рамсар]]''
| [[Файл:Ramsar skyline 2019.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5060931|Central District]]''
| [[:commons:Category:Ramsar|Ramsar]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5201/ 5201]
|-
| style='text-align:right'| 49
| data-sort-value="1934" | 1934
| ''[[:d:Q737835|Тәһран университеты]]''
| [[Файл:University of Tehran 1704.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5722492|District 6]]''
| [[:commons:Category:University of Tehran|University of Tehran]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6201/ 6201]
|-
| style='text-align:right'| 50
| data-sort-value="1972" | 1972<br/>1976<br/>2002
| ''[[:d:Q559054|Хар Туран биосфера тыюлыгы]]''
| [[Файл:پارک ملی توران.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6400780|Kharturan Rural District]]''<br/>[[Симнан (устан)]]
| [[:commons:Category:Khar Turan National Park|Khar Turan National Park]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5275/ 5275]
|-
| style='text-align:right'| 51
|
| ''[[:d:Q2993838|Ходафәрин күперләре]]''
| [[Файл:Khoda Afarin bridges.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q457491|Җәбрәил районы]]''<br/>''[[:d:Q4808745|Ходаафәрин шәһрестаны]]''
| [[:commons:Category:Khudafarin Bridges|Khudafarin Bridges]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6621/ 6621]
|-
| style='text-align:right'| 52
|
| [[Хөррәмабад]]
| [[Файл:Khorramabad2014.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5060857|Central District]]''
| [[:commons:Category:Khorramabad|Khorramabad]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5209/ 5209]
|-
| style='text-align:right'| 53
|
| ''[[:d:Q611729|Һамун күле]]''
| [[Файл:Hamoun wetland 2020-05-09 05.jpg|center|128px]]
| [[Систан һәм Бәлуҗстан]]<br/>''[[:d:Q183021|Нимруз вилаяте]]''
| [[:commons:Category:Lake Hāmūn|Lake Hāmūn]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5276/ 5276]
|}
{{Wikidata list end}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
== Моны да карагыз ==
{{Портал|Мәдәният}}
* [[ЮНЕСКО Бөтендөнья мәдәни мирас объектлары исемлекләре]]
[[Төркем:Илләр буенча Бөтендөнья мирасы]][[Төркем:Иран мәдәнияте]][[Төркем:Иран истәлекле урыннары]]
33srlcf3r22ahx256er6fk7uwi60sun
Төркиядәге ЮНЕСКО Бөтендөнья матди мәдәни мирас объектлары
0
864567
5963239
5958429
2026-06-14T22:49:12Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963239
wikitext
text/x-wiki
{{Мәгълүмати исемлек}}
{{УК}}
Бу исемлектә '''{{TUR}} территориясендәге''' [[File:World_Heritage_Logo_global.svg|20px]] '''[[Бөтендөнья мирасы|Бөтендөнья мәдәни мирас]]ның ''[[матди мирас|матди объектлары]]''''' күрсәтелә.
== Сайлау ==
Болар Төркия дәүләтенең җирле комитеты тәкъдиме буенча {{UNESCO}}нең махсуслаштырылган халыкара {{тәрҗемә ителмәгән 5|ICOMOS||ru|Международный совет по сохранению памятников и достопримечательных мест}}, {{тәрҗемә ителмәгән 5|ICCROM||ru|Международный исследовательский центр по сохранению и реставрации культурных ценностей}} һәм {{тәрҗемә ителмәгән 5|IUCN||ru|Международный союз охраны природы}} эксперт оешмалары экспертлары тарафыннан кабул ителгән һәм халыкара {{тәрҗемә ителмәгән 5|Бөтөндөнья мирас комитеты|Бөтөндөнья мирас комитетының|ru|Комитет всемирного наследия}} утырышларында хупланган.
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле зат-шәхес-феномен турында белем блокларны тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
== Рәсми исемлектә ==
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P17 wd:Q43. ?item wdt:P1435 wd:Q9259 }
|section=
|sort=label
|columns=number:#,P571:нигезләнү,label:Исем,p18,p131:урнашу,p373:Викиҗыентык,p757:ЮНЕСКО}}
{| class='wikitable sortable'
! #
! нигезләнү
! Исем
! рәсем
! урнашу
! Викиҗыентык
! ЮНЕСКО
|-
| style='text-align:right'| 1
|
| ''[[:d:Q64699201|Aphrodisias]]''
| [[Файл:Tetrapilón - Afrodisias - 02.jpg|center|128px]]
| [[Караҗасу (Караҗасу)]]
|
| [https://whc.unesco.org/en/list/1519 1519]
|-
| style='text-align:right'| 2
|
| ''[[:d:Q705132|Arslantepe]]''
| [[Файл:Arslantepe5.jpg|center|128px]]
| [[Батталгази]]
| [[:commons:Category:Arslantepe|Arslantepe]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/1622 1622]
|-
| style='text-align:right'| 3
|
| ''[[:d:Q60846866|Bursa and Cumalıkızık: the Birth of the Ottoman Empire]]''
| [[Файл:Bursa Orhan Gazi Mosque.jpg|center|128px]]
| [[Bursa]]<br/>[[Елдырым (Бурса)|Елдырым]]
| [[:commons:Category:Bursa and Cumalıkızık: the Birth of the Ottoman Empire|Bursa and Cumalıkızık: the Birth of the Ottoman Empire]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/1452 1452]
|-
| style='text-align:right'| 4
|
| ''[[:d:Q64705254|City of Safranbolu]]''
| [[Файл:Safranbolu 06609 20070130130656.jpg|center|128px]]
| [[Сафранболу]]
|
| [https://whc.unesco.org/en/list/614 614]
|-
| style='text-align:right'| 5
|
| ''[[:d:Q20963673|Diyarbakır Fortress and Hevsel Gardens Cultural Landscape]]''
| [[Файл:Diyarbakir walls.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q83081|Диярбакыр иле]]''
| [[:commons:Category:Diyarbakır Fortress and Hevsel Gardens Cultural Landscape|Diyarbakır Fortress and Hevsel Gardens Cultural Landscape]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/1488 1488]
|-
| style='text-align:right'| 6
|
| ''[[:d:Q542854|Gordion]]''
| [[Файл:Ruins of Gordion 3.JPG|center|128px]]
| [[Полатлы]]
| [[:commons:Category:Gordion|Gordion]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/1669 1669]
|-
| style='text-align:right'| 7
|
| ''[[:d:Q64705367|Göreme National Park and the Rock Sites of Cappadocia]]''
| [[Файл:Vallegoreme2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q430693|Нәвшәһәр иле]]''<br/>''[[:d:Q2401967|Derinkuyu]]''
| [[:commons:Category:Göreme National Park and the Rock Sites of Cappadocia|Göreme National Park and the Rock Sites of Cappadocia]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/357 357]
|-
| style='text-align:right'| 8
|
| ''[[:d:Q64705007|Pergamon and its Multi-Layered Cultural Landscape]]''
| [[Файл:Sanctuary of Asclepius, Pergamon.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q344490|Измир иле]]''
|
| [https://whc.unesco.org/en/list/1457 1457]
|-
| style='text-align:right'| 9
|
| ''[[:d:Q64735723|Sardis and the Lydian Tumuli of Bin Tepe]]''
| [[Файл:The Bath-Gymnasium complex at Sardis, late 2nd - early 3rd century AD, Sardis, Turkey (17098680002).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2187863|Salihli district]]''<br/>''[[:d:Q130553|Маниса иле]]''
| [[:commons:Category:Sardis and the Lydian Tumuli of Bin Tepe|Sardis and the Lydian Tumuli of Bin Tepe]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/1731 1731]
|-
| style='text-align:right'| 10
|
| ''[[:d:Q64735123|Wooden Hypostyle Mosques of Medieval Anatolia]]''
| [[Файл:Ankara Aslanhane Camii Columns in 2014 15.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q81551|Конья иле]]''<br/>''[[:d:Q483191|Кастамону иле]]''<br/>''[[:d:Q483053|Искешәһәр иле]]''<br/>''[[:d:Q45220|Афьйонкарахисар иле]]''<br/>''[[:d:Q2297724|Әнкара иле]]''
| [[:commons:Category:Wooden Hypostyle Mosques of Medieval Anatolia|Wooden Hypostyle Mosques of Medieval Anatolia]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/1694 1694]
|-
| style='text-align:right'| 11
|
| ''[[:d:Q16912661|Xanthos-Letoon]]''
| [[Файл:Letoon stoa axb01.jpg|center|128px]]
| [[Кынык (Каш)|Кынык]]<br/>[[Кумлуова (Сейдикемер)|Кумлуова]]
|
| [https://whc.unesco.org/en/list/484 484]
|-
| style='text-align:right'| 12
|
| [[Ани (шәһәр)]]
| [[Файл:Ani Archeological Site, March 2020 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q83077|Карс иле]]''
| [[:commons:Category:Ani|Ani]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/1518 1518]
|-
| style='text-align:right'| 13
| data-sort-value="-9999" | 10th millennium BCE
| ''[[:d:Q214944|Гёбекли-Тәпә неолит гыйбадәтханәләре]]''
| [[Файл:Göbekli Tepe, Urfa.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q388469|Шанлыурфа иле]]''<br/>[[Халилие|Халилие (Һалылые)]]
| [[:commons:Category:Göbekli Tepe|Göbekli Tepe]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/1572 1572]
|-
| style='text-align:right'| 14
|
| ''[[:d:Q581641|Дивриги бөек мәчете һәм хастаханәсе]]''
| [[Файл:Divrigi complex DSCF3028.jpg|center|128px]]
| [[Дивриги]]<br/>''[[:d:Q2755924|Дивриги районы]]''
| [[:commons:Category:Divriği Great Mosque and Hospital|Divriği Great Mosque and Hospital]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/358 358]
|-
| style='text-align:right'| 15
|
| ''[[:d:Q15924669|Иераполис-Памуккале]]''
| [[Файл:TR Pamukkale Hierapolis asv2020-02 img07.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q82096|Дәнизли иле]]''
| [[:commons:Category:Hierapolis-Pamukkale|Hierapolis-Pamukkale]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/485 485]
|-
| style='text-align:right'| 16
|
| ''[[:d:Q5773394|Истанбулның тарихи аланнары]]''
| [[Файл:Istanbul2010.jpg|center|128px]]
| [[Истанбул]]
| [[:commons:Category:Historic Areas of Istanbul|Historic Areas of Istanbul]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/356 356]<br/>[https://whc.unesco.org/en/list/356bis 356bis]
|-
| style='text-align:right'| 17
|
| ''[[:d:Q207917|Нәмрут тавы]]''
| [[Файл:Nemrut Mountain Peak.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q43924|Адыяман иле]]''
| [[:commons:Category:Mount Nemrut|Mount Nemrut]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/448 448]
|-
| style='text-align:right'| 18
| data-sort-value="1575" | 1575
| [[Сәлимия мәчете (Әдирнә)|Сәлимия мәчете]]
| [[Файл:Edirne 7333 Nevit.JPG|center|128px]]
| [[Әдирнә]]
| [[:commons:Category:Selimiye Mosque|Selimiye Mosque]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/1366 1366]
|-
| style='text-align:right'| 19
| data-sort-value="-3000" | -3000
| ''[[:d:Q22647|Троя борынгы каласы]]''
| [[Файл:Walls of Troy (2).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q47813|Чанаккалә иле]]''
| [[:commons:Category:Troy|Troy]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/849 849]
|-
| style='text-align:right'| 20
|
| ''[[:d:Q64699502|Хаттуша: хиттитлар башкаласы]]''
| [[Файл:Lion Gate, Hattusa 01.jpg|center|128px]]
| [[Богазкале]]
|
| [https://whc.unesco.org/en/list/377 377]
|-
| style='text-align:right'| 21
| data-sort-value="-7500" | -7500
| ''[[:d:Q192522|Чатал-хөйюк археологик аланы]]''
| [[Файл:CatalHoyukSouthArea.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q81551|Конья иле]]''<br/>[[Мерам (Мерам)|Мерам]]
| [[:commons:Category:Çatalhöyük|Çatalhöyük]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/1405 1405]
|-
| style='text-align:right'| 22
|
| ''[[:d:Q64699469|Эфес]]''
| [[Файл:Ephesus - Celsus Library.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q344490|Измир иле]]''<br/>[[Селчук]]
| [[:commons:Category:Ephesus (World Heritage Site)|Ephesus (World Heritage Site)]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/1018rev 1018rev]
|}
{{Wikidata list end}}
== Намзәтләр ==
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P17 wd:Q43. ?item wdt:P1435 wd:Q1459900 }
|section=
|sort=label
|columns=number:#,P571:нигезләнү,label:Исем,p18,p131:урнашу,p373:Викиҗыентык,p4171:ЮНЕСКО}}
{| class='wikitable sortable'
! #
! нигезләнү
! Исем
! рәсем
! урнашу
! Викиҗыентык
! ЮНЕСКО
|-
| style='text-align:right'| 1
|
| ''[[:d:Q411571|Aizanoi]]''
| [[Файл:Aizanoi Zeus temple 2120.jpg|center|128px]]
| [[Чавдархисар]]<br/>[[Кютахья]]
| [[:commons:Category:Aizanoi|Aizanoi]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5724/ 5724]
|-
| style='text-align:right'| 2
|
| ''[[:d:Q94668|Alahan Monastery]]''
| [[Файл:Alahan Monastery, Mersin Province.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q132637|Мәрсин иле]]''<br/>[[Мут (Мерсин)|Мут]]<br/>[[Силифке]]
| [[:commons:Category:Alahan Monastery|Alahan Monastery]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1398/ 1398]
|-
| style='text-align:right'| 3
|
| ''[[:d:Q131836062|Ali Bey Fountain (Yıldız)]]''
| [[Файл:Ali Bey Çeşmesi, Yıldız IMG 8237.jpg|center|128px]]
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
| [[:commons:Category:Ali Bey Fountain (Yıldız)|Ali Bey Fountain (Yıldız)]]
|
|-
| style='text-align:right'| 4
|
| ''[[:d:Q64735290|Anatolian Seljuks Madrasahs]]''
|
| ''[[:d:Q81551|Конья иле]]''<br/>''[[:d:Q376797|Эрзурум иле]]''<br/>''[[:d:Q483100|Сивас иле]]''<br/>''[[:d:Q483472|Кайсәри иле]]''<br/>''[[:d:Q134187|Кыршәһәр иле]]''
| [[:commons:Category:Anatolian Seljuks Madrasahs|Anatolian Seljuks Madrasahs]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5907/ 5907]
|-
| style='text-align:right'| 5
|
| ''[[:d:Q219525|Anazarbus]]''
| [[Файл:Anazarbus klikya city south gate.jpg|center|128px]]
| [[Адана иле]]<br/>[[Козан]]
| [[:commons:Category:Anazarbus|Anazarbus]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5910/ 5910]
|-
| style='text-align:right'| 6
|
| ''[[:d:Q64735800|Ancient Cities of Lycian Civilization]]''
|
|
|
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5408/ 5408]
|-
| style='text-align:right'| 7
|
| ''[[:d:Q134292345|Ankara: The Planning and Building of a Republican Modern Capital City]]''
| [[Файл:Banks Street (Atatürk Boulevard) the Building of Ziraat Bankası (Agricultural Bank), 1930s (16851406391) (Colourised).jpg|center|128px]]
| [[Әнкара]]
| [[:commons:Category:Ankara: The Planning and Building of a Republican Modern Capital City|Ankara: The Planning and Building of a Republican Modern Capital City]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6823/ 6823]
|-
| style='text-align:right'| 8
| data-sort-value="1230" | 1230
| ''[[:d:Q1753844|Antalya Mosque]]''
| [[Файл:Yivli Minare Mosque 04.jpg|center|128px]]
| [[Antalya|Анталия]]<br/>[[Анталья иле]]<br/>[[Муратпаша]]
| [[:commons:Category:Yivli Minare Mosque|Yivli Minare Mosque]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6119/ 6119]
|-
| style='text-align:right'| 9
| data-sort-value="915" | 915
| ''[[:d:Q1281985|Armenian Cathedral of the Holy Cross]]''
| [[Файл:00 0390 Lake Van, church on Akdamar Island.jpg|center|128px]]
| [[Геваш]]
| [[:commons:Category:Akdamar Church|Akdamar Church]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6035/ 6035]
|-
| style='text-align:right'| 10
|
| ''[[:d:Q705132|Arslantepe]]''
| [[Файл:Arslantepe5.jpg|center|128px]]
| [[Батталгази]]
| [[:commons:Category:Arslantepe|Arslantepe]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5908/ 5908]
|-
| style='text-align:right'| 11
|
| ''[[:d:Q633757|Aspendos]]''
| [[Файл:Aspendos Amphitheatre.jpg|center|128px]]
| [[Серик]]
| [[:commons:Category:Aspendos|Aspendos]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6036/ 6036]
|-
| style='text-align:right'| 12
|
| ''[[:d:Q744631|Assos]]''
| [[Файл:Assos.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q47813|Чанаккалә иле]]''<br/>[[Айваҗык (Чанаккале)|Айваҗык]]
| [[:commons:Category:Assos|Assos]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6242/ 6242]
|-
| style='text-align:right'| 13
| data-sort-value="1998" | 1998
| ''[[:d:Q6005979|Kızılırmak Delta]]''
| [[Файл:Kumul.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q483040|Самсун иле]]''<br/>[[Бафра]]
| [[:commons:Category:Kızılırmak Delta|Kızılırmak Delta]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6125/ 6125]
|-
| style='text-align:right'| 14
|
| ''[[:d:Q4852313|Ballıca Cave]]''
| [[Файл:Ballica-magarasi 109064.jpg|center|128px]]
| [[Пазар (Токат)|Пазар]]
| [[:commons:Category:Ballıca Cave|Ballıca Cave]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6403/ 6403]
|-
| style='text-align:right'| 15
|
| ''[[:d:Q54811523|Basilica Therma]]''
| [[Файл:Sarıkaya Roma Hamamı 4.jpg|center|128px]]
| [[Сарыкая (Йозгат)|Сарыкая]]<br/>''[[:d:Q75445|Йозгат иле]]''<br/>[[Йозгат]]
| [[:commons:Category:Basilica Therma|Basilica Therma]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6350/ 6350]
|-
| style='text-align:right'| 16
|
| ''[[:d:Q2220449|Birgi]]''
| [[Файл:Birgi ve tarihi taş evler 9.jpg|center|128px]]
| [[Өдемиш]]
| [[:commons:Category:Birgi|Birgi]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5728/ 5728]
|-
| style='text-align:right'| 17
|
| ''[[:d:Q133684788|Cariyeler ve Kadın Kalfalar Dairesi, Yıldız]]''
|
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 18
|
| ''[[:d:Q2167586|Corycus]]''
| [[Файл:Fortressarmenians5.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q132637|Мәрсин иле]]''
| [[:commons:Category:Korykos|Korykos]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5909/ 5909]
|-
| style='text-align:right'| 19
|
| ''[[:d:Q64735072|Early Period of Anatolian Turkish Heritage: Niksar, The Capital of Danishmend Dynasty]]''
|
| [[Никсар]]
|
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6344/ 6344]
|-
| style='text-align:right'| 20
|
| ''[[:d:Q844601|Eflatunpınar]]''
| [[Файл:Eflatunpınar Hittite Water Monument 5.jpg|center|128px]]
| [[Бейшеһир]]<br/>''[[:d:Q81551|Конья иле]]''
| [[:commons:Category:Eflatunpınar|Eflatunpınar]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5912/ 5912]
|-
| style='text-align:right'| 21
|
| ''[[:d:Q27058189|Eshab-ı Kehf Kulliye]]''
| [[Файл:Eshab-ı Kehf - panoramio.jpg|center|128px]]
| [[Афшин]]
| [[:commons:Category:Eshab-ı Kehf Külliyesi|Eshab-ı Kehf Külliyesi]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6037/ 6037]
|-
| style='text-align:right'| 22
|
| ''[[:d:Q54860600|Gaziantep kastels and livas']]''
|
| ''[[:d:Q483154|Газиантәп иле]]''
|
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6345/ 6345]
|-
| style='text-align:right'| 23
|
| ''[[:d:Q31191094|Great Mabeyn Pavilion]]''
| [[Файл:İstanbul 5717.jpg|center|128px]]
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
| [[:commons:Category:Great Mabeyn Pavilion|Great Mabeyn Pavilion]]
|
|-
| style='text-align:right'| 24
| data-sort-value="1428" | 1428
| ''[[:d:Q769575|Hacı Bayram Mosque]]''
| [[Файл:Haci Bayram Mosque 02.jpg|center|128px]]
| [[Әнкара]]
| [[:commons:Category:Hacı Bayram Mosque|Hacı Bayram Mosque]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6124/ 6124]
|-
| style='text-align:right'| 25
| data-sort-value="1964" | 1964
| ''[[:d:Q20474091|Haji Bektash Veli complex]]''
| [[Файл:Hacibektas-01-mihalorel.jpg|center|128px]]
| [[Хаҗыбекташ]]<br/>''[[:d:Q430693|Нәвшәһәр иле]]''
| [[:commons:Category:Hacıbektaş Museum|Hacıbektaş Museum]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5735/ 5735]
|-
| style='text-align:right'| 26
|
| ''[[:d:Q131836087|Hamidiye Fountain, Yıldız]]''
| [[Файл:Hamidiye Fountain, Yıldız, Beşiktaş, 2023.jpg|center|128px]]
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
| [[:commons:Category:Hamidiye Fountain (Yıldız)|Hamidiye Fountain (Yıldız)]]
|
|-
| style='text-align:right'| 27
|
| ''[[:d:Q64735024|Harran and Şanlıurfa]]''
|
| [[Харран (Һарран)]]<br/>''[[:d:Q388469|Шанлыурфа иле]]''
|
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1400/ 1400]
|-
| style='text-align:right'| 28
|
| ''[[:d:Q64711397|Historical Monuments of Niğde]]''
|
| ''[[:d:Q155219|Нигъдә иле]]''
|
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5731/ 5731]
|-
| style='text-align:right'| 29
|
| ''[[:d:Q131836258|III. Selim Han Çeşmesi, Yıldız]]''
|
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 30
| data-sort-value="1784" | 1784
| ''[[:d:Q1501534|Ishak Pasha Palace]]''
| [[Файл:00 3411 İshak Paşa Sarayı - Turkey.jpg|center|128px]]
| [[Юкарытавла (Догубаязыт)|Юкарытавла]]<br/>[[Догубаязыт]]<br/>''[[:d:Q80051|Агры иле]]''
| [[:commons:Category:Ishak Pasha Palace|Ishak Pasha Palace]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1410/ 1410]
|-
| style='text-align:right'| 31
|
| ''[[:d:Q122973615|Iznik: Traces of the Transition Between Civilizations]]''
|
| [[Изник]]
| [[:commons:Category:Iznik: Traces of the Transition Between Civilizations|Iznik: Traces of the Transition Between Civilizations]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5900/ 5900]
|-
| style='text-align:right'| 32
|
| ''[[:d:Q64735200|İvriz Cultural Landscape]]''
|
| ''[[:d:Q3067447|Halkapınar district]]''
|
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6244/ 6244]
|-
| style='text-align:right'| 33
|
| ''[[:d:Q1062421|Karain Cave]]''
| [[Файл:Karain - Cave Chamber.jpg|center|128px]]
| [[Antalya|Анталия]]<br/>[[Дөшемеалты (Дөшемеалты)]]
| [[:commons:Category:Karain Cave|Karain Cave]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/666/ 666]
|-
| style='text-align:right'| 34
|
| ''[[:d:Q61077683|Karanlık Canyon]]''
| [[Файл:Canyone 2 (32828345).jpeg|center|128px]]
| [[Кемалие]]
|
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6535/ 6535]
|-
| style='text-align:right'| 35
|
| ''[[:d:Q1729026|Karatepe]]''
| [[Файл:Karatepe Stadtmauer.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q281206|Госмание иле]]''<br/>[[Османие]]<br/>[[Кадирли]]
| [[:commons:Category:Karatepe|Karatepe]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6470/ 6470]
|-
| style='text-align:right'| 36
|
| ''[[:d:Q608095|Kaunos]]''
| [[Файл:DALYAN-KAUNOS - panoramio.jpg|center|128px]]
| [[Дальян (Ортаҗа)|Дальян]]<br/>''[[:d:Q123934|Мугла иле]]''<br/>[[Фетһие (Фетһие)]]
| [[:commons:Category:Kaunos|Kaunos]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5906/ 5906]
|-
| style='text-align:right'| 37
|
| ''[[:d:Q2666727|Kekova]]''
| [[Файл:Kekova island and Kalekoey village.jpg|center|128px]]
| [[Анталья иле]]<br/>[[Демре]]
| [[:commons:Category:Kekova|Kekova]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1411/ 1411]
|-
| style='text-align:right'| 38
|
| ''[[:d:Q8195601|Kharpoot]]''
| [[Файл:Harput kalesi-Harput-Elazığ - panoramio.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q483091|Эләзыгъ иле]]''
| [[:commons:Category:Harput|Harput]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6349/ 6349]
|-
| style='text-align:right'| 39
|
| ''[[:d:Q1643467|Kibyra]]''
| [[Файл:Kibyra Theatre 9919.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q80088|Бурдур иле]]''<br/>[[Гөлхисар]]
| [[:commons:Category:Kibyra|Kibyra]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6123/ 6123]
|-
| style='text-align:right'| 40
|
| ''[[:d:Q6005258|Koramaz Valley]]''
|
| [[Меликгази (Меликгази)|Меликгази]]
|
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6473/ 6473]
|-
| style='text-align:right'| 41
|
| ''[[:d:Q132082211|Kuşluk Villa]]''
|
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 42
|
| ''[[:d:Q538605|Kültepe]]''
| [[Файл:KültepeOberstadtPalast.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q483472|Кайсәри иле]]''<br/>[[Меликгази (Меликгази)|Меликгази]]
| [[:commons:Category:Kültepe|Kültepe]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5905/ 5905]
|-
| style='text-align:right'| 43
|
| ''[[:d:Q211823|Lake Tuz]]''
| [[Файл:Lake Tuz.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q81551|Конья иле]]''<br/>''[[:d:Q2297724|Әнкара иле]]''<br/>''[[:d:Q83073|Аксарай иле]]''
| [[:commons:Category:Lake Tuz|Lake Tuz]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5824/ 5824]
|-
| style='text-align:right'| 44
|
| ''[[:d:Q849709|Laodicea on the Lycus]]''
| [[Файл:Sütun.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q82096|Дәнизли иле]]''<br/>''[[:d:Q3892919|Pamukkale]]''
| [[:commons:Category:Laodicea on the Lycus|Laodicea on the Lycus]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5823/ 5823]
|-
| style='text-align:right'| 45
|
| ''[[:d:Q106654225|Late Antique and Medieval Churches and Monasteries of Midyat and Surrounding Area (Tur 'Abdin)]]''
|
| [[Мардин]]
| [[:commons:Category:Late Antique and Medieval Churches and Monasteries of Midyat and Surrounding Area (Tur 'Abdin)|Late Antique and Medieval Churches and Monasteries of Midyat and Surrounding Area (Tur 'Abdin)]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6534/ 6534]
|-
| style='text-align:right'| 46
|
| ''[[:d:Q21526534|Mahmut Bey Mosque]]''
| [[Файл:Mahmut Bey Mosque 1642.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q483191|Кастамону иле]]''<br/>[[Кастамону]]
| [[:commons:Category:Kastamonu Çivisiz Camii|Kastamonu Çivisiz Camii]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5904/ 5904]
|-
| style='text-align:right'| 47
| data-sort-value="1147" | 1147
| ''[[:d:Q3397053|Malabadi Bridge]]''
| [[Файл:Malabadibridge.jpg|center|128px]]
| [[Силван]]
| [[:commons:Category:Malabadi Bridge|Malabadi Bridge]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6113/ 6113]
|-
| style='text-align:right'| 48
| data-sort-value="1982" | 1982
| ''[[:d:Q6744675|Malta Kiosk]]''
| [[Файл:Malta Pavilion 01.jpg|center|128px]]
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
| [[:commons:Category:Malta Kiosk|Malta Kiosk]]
|
|-
| style='text-align:right'| 49
|
| ''[[:d:Q1524213|Mamure Castle]]''
| [[Файл:Castle in Mamure, Anamur, Turkey from the Sea.jpg|center|128px]]
| [[Анамур]]
| [[:commons:Category:Mamure Castle|Mamure Castle]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5734/ 5734]
|-
| style='text-align:right'| 50
|
| ''[[:d:Q188022|Mardin]]''
| [[Файл:Mardin, Mardin Merkez-Mardin, Turkey - panoramio (1).jpg|center|128px]]
| [[Мардин]]
| [[:commons:Category:Mardin|Mardin]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1406/ 1406]
|-
| style='text-align:right'| 51
| data-sort-value="-4" | -4
| ''[[:d:Q21526234|Mausoleum of Hecatomnus]]''
|
| [[Милас]]
| [[:commons:Category:Hecatomnus' Tomb|Hecatomnus' Tomb]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5729/ 5729]
|-
| style='text-align:right'| 52
| data-sort-value="1963" | 1963
| ''[[:d:Q140159880|Middle East Technical University Campus]]''
| [[Файл:MiddleEastTechnicalUniversityCampus800x470.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2455942|Çankaya]]''
| [[:commons:Category:Middle East Technical University Campus|Middle East Technical University Campus]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/7019/ 7019]
|-
| style='text-align:right'| 53
|
| ''[[:d:Q131836386|Mihrişah Valide Sultan Fountain (Yıldız)]]''
| [[Файл:Mihrişah Valide Sultan Çeşmesi, Yıldız IMG 9514.jpg|center|128px]]
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
| [[:commons:Category:Mihrişah Valide Sultan Fountain (Yıldız)|Mihrişah Valide Sultan Fountain (Yıldız)]]
|
|-
| style='text-align:right'| 54
|
| ''[[:d:Q86093389|Mithraeum of Zerzevan Castle]]''
| [[Файл:Mithraeum of Zerzevan Castle.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3423261|Çınar district]]''
|
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6472/ 6472]
|-
| style='text-align:right'| 55
| data-sort-value="1970" | 1970
| ''[[:d:Q18844210|Mount Güllük-Termessos National Park]]''
| [[Файл:Amphitheatre Termessos.jpg|center|128px]]
| [[Анталья иле]]
| [[:commons:Category:Güllük Mountain National Park|Güllük Mountain National Park]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1412/ 1412]
|-
| style='text-align:right'| 56
|
| ''[[:d:Q64735225|Mount Harşena and the Rock-tombs of the Pontic Kings]]''
|
| ''[[:d:Q80036|Амасья иле]]''
|
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6039/ 6039]
|-
| style='text-align:right'| 57
|
| ''[[:d:Q64734991|Mountainous Phrygia]]''
|
| ''[[:d:Q45220|Афьйонкарахисар иле]]''<br/>''[[:d:Q483053|Искешәһәр иле]]''<br/>''[[:d:Q126874|Күтәһья иле]]''
|
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6040/ 6040]
|-
| style='text-align:right'| 58
|
| ''[[:d:Q108564974|Museum Directorate of Yıldız Palace]]''
|
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 59
| data-sort-value="1755" | 1755
| ''[[:d:Q1430090|Nuruosmaniye Mosque]]''
| [[Файл:Nuruosmaniye Camii.jpg|center|128px]]
| [[Фатих]]
| [[:commons:Category:Nuruosmaniye Mosque|Nuruosmaniye Mosque]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6122/ 6122]
|-
| style='text-align:right'| 60
|
| ''[[:d:Q6040231|Orhaniye Barracks]]''
|
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]<br/>[[Елдыз (Бешикташ )]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 61
| data-sort-value="-1000" | -1000
| ''[[:d:Q719815|Perge]]''
| [[Файл:Perge city overview.jpg|center|128px]]
| [[Аксу (Анталья)|Аксу]]<br/>[[Анталья иле]]
| [[:commons:Category:Perge|Perge]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5411/ 5411]
|-
| style='text-align:right'| 62
| data-sort-value="-1000" | -1000
| ''[[:d:Q142819|Priene]]''
| [[Файл:Temple of Athena at Priene.jpg|center|128px]]
| [[Айдын]]<br/>[[Сөке]]
| [[:commons:Category:Priene|Priene]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6348/ 6348]
|-
| style='text-align:right'| 63
|
| ''[[:d:Q279191|Sagalassos]]''
| [[Файл:Sagalassos Overview.jpg|center|128px]]
| [[Агласун]]
| [[:commons:Category:Sagalassos|Sagalassos]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5409/ 5409]
|-
| style='text-align:right'| 64
|
| ''[[:d:Q2064336|Saint Paul's Church, Tarsus]]''
| [[Файл:Tarsus Ecclesia Sancti Pauli Apostoli.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2800095|Tarsus district]]''<br/>[[Тарсус]]
| [[:commons:Category:Saint Paul's Church (Tarsus)|Saint Paul's Church (Tarsus)]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1409/ 1409]
|-
| style='text-align:right'| 65
| data-sort-value="562" | 562
| ''[[:d:Q144629|Sangarius Bridge]]''
| [[Файл:Sangarius Bridge, Justinyen Köprüsü-2.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q83069|Сакарья иле]]''<br/>[[Сердиван]]
| [[:commons:Category:Sangarius Bridge|Sangarius Bridge]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6347/ 6347]
|-
| style='text-align:right'| 66
|
| ''[[:d:Q64735723|Sardis and the Lydian Tumuli of Bin Tepe]]''
| [[Файл:The Bath-Gymnasium complex at Sardis, late 2nd - early 3rd century AD, Sardis, Turkey (17098680002).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2187863|Salihli district]]''<br/>''[[:d:Q130553|Маниса иле]]''
| [[:commons:Category:Sardis and the Lydian Tumuli of Bin Tepe|Sardis and the Lydian Tumuli of Bin Tepe]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5829/ 5829]
|-
| style='text-align:right'| 67
|
| ''[[:d:Q64735892|Seljuk Caravanserais on the route from Denizli to Doğubayazıt]]''
|
|
|
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1403/ 1403]
|-
| style='text-align:right'| 68
| data-sort-value="301" | 4th century
| ''[[:d:Q3671440|St. Nicholas Church, Demre]]''
| [[Файл:Myra St.Nikolas-Church 20240930 123237.jpg|center|128px]]
| [[Анталья иле]]<br/>[[Демре]]
| [[:commons:Category:Church of Saint Nicholas, Myra|Church of Saint Nicholas, Myra]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1399/ 1399]
|-
| style='text-align:right'| 69
|
| ''[[:d:Q1361187|Stratonicea]]''
| [[Файл:Stratonicee Sebasteion.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q123934|Мугла иле]]''
| [[:commons:Category:Stratonicea (Caria)|Stratonicea (Caria)]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6041/ 6041]
|-
| style='text-align:right'| 70
|
| ''[[:d:Q6055477|Sultan Bayezid II Complex]]''
| [[Файл:20120913 Bayezid II Kulliye Edirne Turkey.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q83102|Әдирнә иле]]''
| [[:commons:Category:Complex of Sultan Bayezid II|Complex of Sultan Bayezid II]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6117/ 6117]
|-
| style='text-align:right'| 71
| data-sort-value="386" | 386
| ''[[:d:Q1419157|Sümela Monastery]]''
| [[Файл:Sumela Monastery (2674159860).jpg|center|128px]]
| [[Мачка]]
| [[:commons:Category:Sumela Monastery|Sumela Monastery]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1397/ 1397]
|-
| style='text-align:right'| 72
|
| ''[[:d:Q90824159|The Historical Port City of Izmir]]''
|
| [[Измир]]
| [[:commons:Category:The Historical Port City of İzmir|The Historical Port City of İzmir]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6471/ 6471]
|-
| style='text-align:right'| 73
|
| ''[[:d:Q19610409|The Tombstones of Ahlat the Urartian and Ottoman citadel]]''
| [[Файл:Ancient tombstones in the historical cemetery of Selcuk Turks from 12th century, in the town of Ahlat, Turkey.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q83239|Битлис иле]]''<br/>[[Ахлат (Битлис)|Ахлат]]
| [[:commons:Category:Medieval Muslim cemetery of Ahlat|Medieval Muslim cemetery of Ahlat]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1401/ 1401]
|-
| style='text-align:right'| 74
| data-sort-value="1482" | 1482
| ''[[:d:Q6065216|Tomb of Ahi Evren]]''
| [[Файл:Kirahievran.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134187|Кыршәһәр иле]]''
| [[:commons:Category:Tomb of Ahi Evran|Tomb of Ahi Evran]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5902/ 5902]
|-
| style='text-align:right'| 75
|
| ''[[:d:Q21528395|Tomb of İsmail Fakirullah]]''
| [[Файл:Ibrahim hakkı shrine in siirt tillo.jpg|center|128px]]
| [[Тилло]]
| [[:commons:Category:İsmail Fakirullah Türbesi|İsmail Fakirullah Türbesi]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6043/ 6043]
|-
| style='text-align:right'| 76
|
| ''[[:d:Q64735573|Trading Posts and Fortifications on Genoese Trade Routes from the Mediterranean to the Black Sea]]''
|
| ''[[:d:Q534799|Истанбул]]''<br/>''[[:d:Q344490|Измир иле]]''<br/>''[[:d:Q83342|Бартын иле]]''<br/>''[[:d:Q432391|Дүзҗә иле]]''<br/>''[[:d:Q134413|Синоп иле]]''<br/>[[Айдын]]
| [[:commons:Category:Trading Posts and Fortifications on Genoese Trade Routes from the Mediterranean to the Black Sea|Trading Posts and Fortifications on Genoese Trade Routes from the Mediterranean to the Black Sea]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6468/ 6468]
|-
| style='text-align:right'| 77
|
| ''[[:d:Q64706843|Tushpa/Van Fortress, the Mound and the Old City of Van]]''
|
|
|
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6114/ 6114]
|-
| style='text-align:right'| 78
|
| ''[[:d:Q6053470|Uzunköprü Bridge]]''
| [[Файл:Uzun köprü (6).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q83102|Әдирнә иле]]''
| [[:commons:Category:Uzunköprü Bridge|Uzunköprü Bridge]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6042/ 6042]
|-
| style='text-align:right'| 79
|
| ''[[:d:Q18926963|Vespasian Titus Tunnel]]''
| [[Файл:Samandag4.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q83274|Хатай иле]]''
| [[:commons:Category:Vespasian Titus Tunnel|Vespasian Titus Tunnel]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5903/ 5903]
|-
| style='text-align:right'| 80
|
| ''[[:d:Q26959195|Yesemek Quarry and Sculpture Workshop]]''
| [[Файл:YesemekStreitwagen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q483154|Газиантәп иле]]''<br/>[[Ислаһие (Ислаһие)]]
| [[:commons:Category:Yesemek|Yesemek]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5732/ 5732]
|-
| style='text-align:right'| 81
|
| ''[[:d:Q131368773|YTU Faculty of Architecture Fountain]]''
| [[Файл:Yıldız Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Çeşmesi, Yıldız, Beşiktaş 2023.jpg|center|128px]]
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
| [[:commons:Category:Yıldız Technical University Fountain|Yıldız Technical University Fountain]]
|
|-
| style='text-align:right'| 82
| data-sort-value="1886" | 1886
| ''[[:d:Q1573438|Yıldız Hamidi Mosque]]''
| [[Файл:Istanbul asv2021-10 img15 Yıldız Hamidiye Mosque.jpg|center|128px]]
| [[Истанбул]]<br/>[[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
| [[:commons:Category:Yıldız Hamidiye Mosque|Yıldız Hamidiye Mosque]]
|
|-
| style='text-align:right'| 83
|
| ''[[:d:Q111633241|Yıldız City Museum]]''
|
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 84
| data-sort-value="1890" | 1890
| ''[[:d:Q3394745|Yıldız Clock Tower]]''
| [[Файл:Istanbul asv2021-10 img13 Yıldız Clock Tower.jpg|center|128px]]
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
| [[:commons:Category:Yıldız Clock Tower|Yıldız Clock Tower]]
|
|-
| style='text-align:right'| 85
|
| ''[[:d:Q133683982|Yıldız Palace Administrative Building]]''
|
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 86
|
| ''[[:d:Q133684793|Yıldız Palace Apartments of the Queen Mother]]''
|
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 87
|
| ''[[:d:Q133475499|Yıldız Palace Arsenal]]''
|
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 88
|
| ''[[:d:Q132681990|Yıldız Palace Belvedere Pavillion]]''
|
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 89
|
| ''[[:d:Q133684813|Yıldız Palace Building Offices of the Imperial Pantry and Kitchen]]''
|
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 90
|
| ''[[:d:Q133683984|Yıldız Palace Island Kiosk]]''
|
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 91
|
| ''[[:d:Q133683985|Yıldız Palace Orangerie]]''
|
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 92
|
| ''[[:d:Q133245741|Yıldız Palace Sultan's Bath]]''
|
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 93
|
| ''[[:d:Q133683979|Yıldız Palace Sultan's Private Apartments]]''
|
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 94
|
| ''[[:d:Q1818005|Yıldız Park]]''
| [[Файл:Yildiz Park 02.jpg|center|128px]]
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
| [[:commons:Category:Yıldız Park|Yıldız Park]]
|
|-
| style='text-align:right'| 95
|
| ''[[:d:Q131368894|Yıldız Park Fountain]]''
|
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 96
| data-sort-value="1895" | 1895
| ''[[:d:Q6082521|Yıldız Porcelain Factory]]''
| [[Файл:Yildiz Porcelain Factory 01.jpg|center|128px]]
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
| [[:commons:Category:Yıldız Porcelain Factory|Yıldız Porcelain Factory]]
|
|-
| style='text-align:right'| 97
| data-sort-value="1790" | 1790
| ''[[:d:Q911734|Yıldız Palace]]''
| [[Файл:İstanbul 5716.jpg|center|128px]]
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
| [[:commons:Category:Yıldız Palace|Yıldız Palace]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6044/ 6044]
|-
| style='text-align:right'| 98
|
| ''[[:d:Q133684794|Yıldız Sarayı Hanım Sultanlar Dairesi]]''
|
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 99
|
| ''[[:d:Q133684810|Yıldız Sarayı Harem Ağaları Dairesi]]''
|
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 100
|
| ''[[:d:Q133685512|Yıldız Sarayı Kameriye Köşkü]]''
|
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 101
|
| ''[[:d:Q6055563|Yıldız Sarayı Kütüphanesi Fotoğraf Koleksiyonu]]''
|
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 102
|
| ''[[:d:Q133684790|Yıldız Sarayı Yaveran Dairesi]]''
|
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 103
|
| ''[[:d:Q133683556|Yıldız Sarayı Şehzade ve Valide Sultan Daireleri Binası]]''
|
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 104
| data-sort-value="400" | 4th century
| ''[[:d:Q28806346|Zerzevan Castle]]''
| [[Файл:Zerzevan Kalesi Kilise.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3423261|Çınar district]]''
| [[:commons:Category:Zerzevan Castle|Zerzevan Castle]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6472/ 6472]
|-
| style='text-align:right'| 105
| data-sort-value="-300" | 3rd century BCE
| ''[[:d:Q196987|Zeugma]]''
| [[Файл:Zeugma.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q483154|Газиантәп иле]]''<br/>[[Низип]]
| [[:commons:Category:Zeugma|Zeugma]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5726/ 5726]
|-
| style='text-align:right'| 106
|
| ''[[:d:Q64735229|Zeynel Abidin Mosque Complex and Mor Yakup (Saint Jacob) Church]]''
|
| [[Мардин]]
|
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5901/ 5901]
|-
| style='text-align:right'| 107
|
| ''[[:d:Q6100184|Çadır Villa]]''
| [[Файл:Cadir Kiosk garden March 2008b.JPG|center|128px]]
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
| [[:commons:Category:Çadır Kiosk|Çadır Kiosk]]
|
|-
| style='text-align:right'| 108
|
| ''[[:d:Q64735564|Çanakkale (Dardanelles) and Gelibolu (Gallipoli) Battles Zones in the First World War]]''
|
|
|
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5911/ 5911]
|-
| style='text-align:right'| 109
|
| ''[[:d:Q31191088|Çit Pavilion]]''
| [[Файл:İstanbul 5722.jpg|center|128px]]
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
| [[:commons:Category:Çit Pavilion|Çit Pavilion]]
|
|-
| style='text-align:right'| 110
|
| ''[[:d:Q133683835|Şale Pavilion]]''
|
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 111
|
| [[Айвалык]]
| [[Файл:Ayvalik seafront.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q47117|Балыкәсир иле]]''
| [[:commons:Category:Ayvalık|Ayvalık]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6243/ 6243]
|-
| style='text-align:right'| 112
| data-sort-value="1872" | 1872
| [[Аланья|Алания]]
| [[Файл:Alanyafromcastle.JPG|center|128px]]
| [[Анталья иле]]
| [[:commons:Category:Alanya|Alanya]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1405/ 1405]
|-
| style='text-align:right'| 113
| data-sort-value="200" | 2nd century
| ''[[:d:Q115462642|Аспендос римлылар чоры су күпере]]''
| [[Файл:Aqueduct of Aspendos 01.jpg|center|128px]]
| [[Серик]]
| [[:commons:Category:Aspendos Roman aqueduct|Aspendos Roman aqueduct]]
|
|-
| style='text-align:right'| 114
|
| [[Бейпазары]]
| [[Файл:Beypazari Tasmektep 06065.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q2297724|Әнкара иле]]''
| [[:commons:Category:Beypazarı|Beypazarı]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6469/ 6469]
|-
| style='text-align:right'| 115
|
| [[Бечин (Милас)|Бечин]]
| [[Файл:Becin 5246.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1966485|Milas district]]''
| [[:commons:Category:Beçin|Beçin]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5730/ 5730]
|-
| style='text-align:right'| 116
| data-sort-value="1522" | 1522
| ''[[:d:Q1113602|Изге Питер кирмәне]]''
| [[Файл:Bodrum Castle (2017).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q172267|Бодрум шәһәре]]''
| [[:commons:Category:Bodrum Castle|Bodrum Castle]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6121/ 6121]
|-
| style='text-align:right'| 117
|
| ''[[:d:Q516472|Изге Питер чиркәве]]''
| [[Файл:Antioch Saint Pierre Church Front.JPG|center|128px]]
| [[Антакья]]<br/>[[Күчүкдальян (Антакья)|Күчүкдальян]]
| [[:commons:Category:Church of Saint Peter|Church of Saint Peter]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5613/ 5613]
|-
| style='text-align:right'| 118
|
| [[Кемалие]]
| [[Файл:Kemaliye - Eğin.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q483173|Әрзинҗан иле]]''<br/>''[[:d:Q1356647|Mamuret-ul-Aziz vilayet]]''
| [[:commons:Category:Kemaliye|Kemaliye]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6535/ 6535]
|-
| style='text-align:right'| 119
| data-sort-value="-700" | -700
| [[Конья]]
| [[Файл:City of Konya.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q81551|Конья иле]]''<br/>''[[:d:Q1410367|Konya vilayet]]''
| [[:commons:Category:Konya|Konya]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1404/ 1404]
|-
| style='text-align:right'| 120
|
| [[Мудурну]]
| [[Файл:Mudurnu june 2019 2825 panorama.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q82089|Болу иле]]''
| [[:commons:Category:Mudurnu|Mudurnu]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6038/ 6038]
|-
| style='text-align:right'| 121
|
| [[Одунпазары (Одунпазары)|Одунпазары]]
| [[Файл:Eskişehir odunpazarı evleri.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q483053|Искешәһәр иле]]''
| [[:commons:Category:Odunpazarı|Odunpazarı]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5733/ 5733]
|-
| style='text-align:right'| 122
|
| ''[[:d:Q64699469|Эфес]]''
| [[Файл:Ephesus - Celsus Library.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q344490|Измир иле]]''<br/>[[Селчук]]
| [[:commons:Category:Ephesus (World Heritage Site)|Ephesus (World Heritage Site)]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/665/ 665]
|}
{{Wikidata list end}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
== Моны да карагыз ==
{{Портал|Мәдәният}}
* [[ЮНЕСКО Бөтендөнья мәдәни мирас объектлары исемлекләре]]
[[Төркем:Илләр буенча Бөтендөнья мирасы]][[Төркем:Төркия мәдәнияте]][[Төркем:Төркия истәлекле урыннары]]
3c46jihpxi81at98tuk2kd9jz5bmeqp
Таиландтагы ЮНЕСКО Бөтендөнья матди мәдәни мирас объектлары
0
864573
5963233
5946469
2026-06-14T21:02:35Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963233
wikitext
text/x-wiki
{{Мәгълүмати исемлек}}
{{УК}}
Бу исемлектә '''{{THA}} территориясендәге''' [[File:World_Heritage_Logo_global.svg|20px]] '''[[Бөтендөнья мирасы|Бөтендөнья мәдәни мирас]]ның ''[[матди мирас|матди объектлары]]''''' күрсәтелә.
== Сайлау ==
Болар Таиланд дәүләтенең җирле комитеты тәкъдиме буенча {{UNESCO}}нең махсуслаштырылган халыкара {{тәрҗемә ителмәгән 5|ICOMOS||ru|Международный совет по сохранению памятников и достопримечательных мест}}, {{тәрҗемә ителмәгән 5|ICCROM||ru|Международный исследовательский центр по сохранению и реставрации культурных ценностей}} һәм {{тәрҗемә ителмәгән 5|IUCN||ru|Международный союз охраны природы}} эксперт оешмалары экспертлары тарафыннан кабул ителгән һәм халыкара {{тәрҗемә ителмәгән 5|Бөтөндөнья мирас комитеты|Бөтөндөнья мирас комитетының|ru|Комитет всемирного наследия}} утырышларында хупланган.
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле зат-шәхес-феномен турында белем блокларны тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
== Рәсми исемлектә ==
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P17 wd:Q869. ?item wdt:P1435 wd:Q9259 }
|section=
|sort=P571
|columns=number:#,P571:нигезләнү,label:Исем,p18,p131:урнашу,p373:Викиҗыентык,p527,p2614:критерий}}
{| class='wikitable sortable'
! #
! нигезләнү
! Исем
! рәсем
! урнашу
! Викиҗыентык
! нәрсәдән тора
! критерий
|-
| style='text-align:right'| 1
| data-sort-value="1350" | 1350
| ''[[:d:Q111905239|Тарихи Аюттхая каласы]]''
| [[Файл:Historic City of Ayutthaya-111221.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q203370|Аюттхая]]''
|
|
| ''[[:d:Q23038977|(iii)]]''
|-
| style='text-align:right'| 2
| data-sort-value="1351" | 1351
| ''[[:d:Q542923|Phra Ratchawang Boran]]''
| [[Файл:Phra Thinang Sanphet Maha Prasat Royal Palace 20231230.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16089833|Tha Wasukri]]''
| [[:commons:Category:Phra Ratchawang Boran|Phra Ratchawang Boran]]
| ''[[:d:Q781931|Wat Phra Sri Sanphet]]''<br/>''[[:d:Q13017371|Phra Thi Nang Chakkrawat Phaichayon]]''<br/>''[[:d:Q13017377|Vihara Somdej Hall]]''<br/>''[[:d:Q16141385|Phra Thinang Sanphet Maha Prasat Royal Palace]]''<br/>''[[:d:Q13017391|Phra Thi Nang Suriyat Amarin]]''<br/>''[[:d:Q16141317|Phra Thi Nang Banyong Rattanat]]''
| ''[[:d:Q23038977|(iii)]]''
|-
| style='text-align:right'| 3
| data-sort-value="1974" | 1974
| ''[[:d:Q422995|Thungyai Naresuan Wildlife Sanctuary]]''
| [[Файл:Thung Yai Ramit-River.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q275758|Tak]]''
|
|
| ''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038985|(ix)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]''
|-
| style='text-align:right'| 4
| data-sort-value="1991" | 1991
| ''[[:d:Q15725130|Thungyai-Huai Kha Khaeng Wildlife Sanctuaries]]''
| [[Файл:Thung Yai Ramit-River.JPG|center|128px]]
|
|
| ''[[:d:Q422995|Thungyai Naresuan Wildlife Sanctuary]]''<br/>''[[:d:Q621134|Huai Kha Khaeng Wildlife Sanctuary]]''
| ''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038985|(ix)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]''
|-
| style='text-align:right'| 5
|
| ''[[:d:Q584125|Ban Chiang]]''
| [[Файл:Wat Pho Si Nai - UNESCO World Heritage Site plaque.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q17115113|Ban Chiang]]''
| [[:commons:Category:Ban Chiang culture|Ban Chiang culture]]
|
| ''[[:d:Q23038977|(iii)]]''
|-
| style='text-align:right'| 6
|
| ''[[:d:Q865097|Historic Town of Sukhothai and Associated Historic Towns]]''
| [[Файл:Sukhothai historical park1.jpg|center|128px]]
|
| [[:commons:Category:Historic Town of Sukhothai and Associated Historic Towns|Historic Town of Sukhothai and Associated Historic Towns]]
| ''[[:d:Q423654|Sukhothai Historical Park]]''<br/>''[[:d:Q1395364|Si Satchanalai Historical Park]]''<br/>''[[:d:Q680065|Kamphaeng Phet Historical Park]]''
| ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]''
|-
| style='text-align:right'| 7
|
| ''[[:d:Q1025100|Ayutthaya Historical Park]]''
| [[Файл:Ayuthistparkmap.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q203370|Аюттхая]]''
| [[:commons:Category:Ayutthaya Historical Park|Ayutthaya Historical Park]]
| ''[[:d:Q2552379|Wat Ratchaburana]]''<br/>''[[:d:Q660585|Wat Mahathat]]''<br/>''[[:d:Q2552349|Wat Phra Ram]]''<br/>''[[:d:Q781931|Wat Phra Sri Sanphet]]''
| ''[[:d:Q23038977|(iii)]]''
|-
| style='text-align:right'| 8
|
| ''[[:d:Q1517758|Si Thep historical park]]''
| [[Файл:Khao Khlang Nak-1-HDR-pano.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18611323|Si Thep]]''
| [[:commons:Category:Si Thep Historical Park|Si Thep Historical Park]]
|
| ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]''
|-
| style='text-align:right'| 9
|
| ''[[:d:Q16963852|Dong Phayayen-Khao Yai Forest Complex]]''
| [[Файл:KHAOYAI.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q337627|Saraburi]]''<br/>''[[:d:Q327510|Buriram]]''<br/>''[[:d:Q381889|Sa Kaeo]]''<br/>''[[:d:Q321324|Prachin Buri]]''<br/>''[[:d:Q271737|Nakhon Ratchasima]]''<br/>''[[:d:Q466212|Nakhon Nayok]]''
|
| ''[[:d:Q386420|Khao Yai National Park]]''<br/>''[[:d:Q4919631|Thap Lan National Park]]''<br/>''[[:d:Q4925892|Pang Sida National Park]]''<br/>''[[:d:Q1322853|Ta Phraya National Park]]''<br/>''[[:d:Q2570888|Dong Yai wildlife sanctuary]]''
| ''[[:d:Q23038986|(x)]]''
|-
| style='text-align:right'| 10
|
| ''[[:d:Q37636297|Kaeng Krachan Forest Complex]]''
| [[Файл:Kaeng Krachan (3).jpg|center|128px]]
|
|
| ''[[:d:Q1819232|Kaeng Krachan National Park]]''<br/>''[[:d:Q4925853|Kui Buri National Park]]''<br/>''[[:d:Q15707819|Chaloem Phra Kiat Thai Prachan National Park]]''<br/>''[[:d:Q23669996|Maenam Phachi wildlife sanctuary]]''
| ''[[:d:Q23038986|(x)]]''
|-
| style='text-align:right'| 11
|
| ''[[:d:Q127935365|Phu Phrabat, a testimony to the Sīma stone tradition of the Dvaravati period]]''
|
| ''[[:d:Q380752|Udon Thani]]''
|
| ''[[:d:Q12065790|Phu Phra Bat Historical Park]]''<br/>''[[:d:Q116768606|Wat Phra Phutthabat Bua Ban]]''
| ''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038979|(v)]]''
|}
{{Wikidata list end}}
== Намзәтләр ==
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P17 wd:Q869. ?item wdt:P1435 wd:Q1459900 }
|section=
|sort=P571
|columns=number:#,P571:нигезләнү,label:Исем,p18,p131:урнашу,p373:Викиҗыентык,p527,p2614:критерий}}
{| class='wikitable sortable'
! #
! нигезләнү
! Исем
! рәсем
! урнашу
! Викиҗыентык
! нәрсәдән тора
! критерий
|-
| style='text-align:right'| 1
| data-sort-value="1201" | 13rd century
| [[Чиаңмай]]
| [[Файл:Panoramic view of Chiang Mai City.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q476008|Mueang Chiang Mai]]''
| [[:commons:Category:Chiang Mai|Chiang Mai]]
|
| ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038980|(vi)]]''
|-
| style='text-align:right'| 2
| data-sort-value="1400" | 14th century
| ''[[:d:Q1725518|Wat Phra That Phanom]]''
| [[Файл:Phra That Phanom 01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16119137|That Phanom]]''
| [[:commons:Category:Wat Phra That Phanom|Wat Phra That Phanom]]
|
| ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038980|(vi)]]''
|-
| style='text-align:right'| 3
| data-sort-value="1989" | 1989
| ''[[:d:Q12065790|Phu Phra Bat Historical Park]]''
| [[Файл:Rock formation in Phu Phra Bat.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16975996|Mueang Phan]]''
| [[:commons:Category:Phu Phra Bat|Phu Phra Bat]]
|
| ''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038979|(v)]]''
|-
| style='text-align:right'| 4
|
| ''[[:d:Q1413851|Phimai historical park]]''
| [[Файл:Phimai Prang.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17301099|Nai Mueang]]''<br/>''[[:d:Q3381309|Phimai]]''
| [[:commons:Category:Phimai historical park|Phimai historical park]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 5
|
| ''[[:d:Q2552354|Wat Phra Mahathat]]''
| [[Файл:วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16089831|Nai Mueang]]''
| [[:commons:Category:Wat Phra Mahathat|Wat Phra Mahathat]]
|
| ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038980|(vi)]]''
|-
| style='text-align:right'| 6
|
| ''[[:d:Q37636297|Kaeng Krachan Forest Complex]]''
| [[Файл:Kaeng Krachan (3).jpg|center|128px]]
|
|
| ''[[:d:Q1819232|Kaeng Krachan National Park]]''<br/>''[[:d:Q4925853|Kui Buri National Park]]''<br/>''[[:d:Q15707819|Chaloem Phra Kiat Thai Prachan National Park]]''<br/>''[[:d:Q23669996|Maenam Phachi wildlife sanctuary]]''
| ''[[:d:Q23038986|(x)]]''
|-
| style='text-align:right'| 7
|
| ''[[:d:Q66205651|Ensemble of Phanom Rung, Muang Tam and Plai Bat Sanctuaries]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q2084809|Phanom Rung historical park]]''<br/>[[Прасат Муанг Там]]<br/>''[[:d:Q31379552|Khao Plai Bat]]''
| ''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''<br/>''[[:d:Q23038979|(v)]]''
|-
| style='text-align:right'| 8
|
| ''[[:d:Q127457992|Songkhla and its Associated Lagoon Settlements]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q56476754|Phang Yang]]''<br/>''[[:d:Q218967|Sathing Phra]]''<br/>[[Соңкла]]
| ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''<br/>''[[:d:Q23038979|(v)]]''
|-
| style='text-align:right'| 9
|
| ''[[:d:Q127935365|Phu Phrabat, a testimony to the Sīma stone tradition of the Dvaravati period]]''
|
| ''[[:d:Q380752|Udon Thani]]''
|
| ''[[:d:Q12065790|Phu Phra Bat Historical Park]]''<br/>''[[:d:Q116768606|Wat Phra Phutthabat Bua Ban]]''
| ''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038979|(v)]]''
|}
{{Wikidata list end}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
== Моны да карагыз ==
{{Портал|Мәдәният}}
* [[ЮНЕСКО Бөтендөнья мәдәни мирас объектлары исемлекләре]]
[[Төркем:Илләр буенча Бөтендөнья мирасы]][[Төркем:Таиланд мәдәнияте]][[Төркем:Таиланд истәлекле урыннары]]
61tkvp4g70y8q03wagyr8g4h36zl6lc
АКШтагы Бөтендөнья матди мәдәни мирас объектлары
0
864602
5963203
5958207
2026-06-14T14:23:27Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963203
wikitext
text/x-wiki
{{Мәгълүмати исемлек}}
{{УК}}
Бу исемлектә '''{{USA}} территориясендәге''' [[File:World_Heritage_Logo_global.svg|20px]] '''[[Бөтендөнья мирасы|Бөтендөнья мәдәни мирас]]ның ''[[матди мирас|матди объектлары]]''''' күрсәтелә.
== Объектларны сайлау ==
Керүче объектлар {{UNESCO}}ның ({{lang-en|UNESCO / United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization}}, {{lang-ru|ЮНЕСКО / Организация Объединённых Наций по вопросам образования, науки и культуры}}) халыкара {{тәрҗемә ителмәгән 5|Бөтөндөнья мирас комитеты||ru|Комитет всемирного наследия}} утырышларында хупланган.
Халыкара исемлеккә рәсми кабул итү адымына кадәр, намзәт объектлар җирле дәүләтнең ЮНЕСКО эшләре комиссиясе тәкъдиме буенча ЮНЕСКОның махсуслаштырылган халыкара {{тәрҗемә ителмәгән 5|ICOMOS||ru|Международный совет по сохранению памятников и достопримечательных мест}}, {{тәрҗемә ителмәгән 5|ICCROM||ru|Международный исследовательский центр по сохранению и реставрации культурных ценностей}} һәм {{тәрҗемә ителмәгән 5|IUCN||ru|Международный союз охраны природы}} эксперт оешмалары хезмәткәрләре тарафыннан тирән өйрәнелә, боларның бәяләмәләр һәм киңәшләр белән баетылган досьесы һәр әгъза-ил делегациясенә тапшырыла.
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле зат-шәхес-феномен турында белем блокларны тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
== Рәсми статус алганнары ==
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P17 wd:Q30. ?item wdt:P1435 wd:Q9259 }
|section=
|sort=P571
|columns=number:#,P571:нигезләнү,label:Исем,p18,p131:урнашу,p373:Викиҗыентык,p527,p2614:критерий}}
{| class='wikitable sortable'
! #
! нигезләнү
! Исем
! рәсем
! урнашу
! Викиҗыентык
! нәрсәдән тора
! критерий
|-
| style='text-align:right'| 1
| data-sort-value="1050" | 1050
| ''[[:d:Q333661|Cahokia]]''
| [[Файл:Cahokia Mounds -- UNESCO reconstruction.jpg|center|128px]]
| [[Коллинсвилл (Иллинойс)|Коллинсвилл]]
| [[:commons:Category:Cahokia|Cahokia]]
| ''[[:d:Q280444|Monks Mound]]''
| ''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''
|-
| style='text-align:right'| 2
| data-sort-value="1500" | 1500
| ''[[:d:Q911953|Камино-Реаль-де-Тьерра-Адентро]]''
| [[Файл:El Camino Real de Tierra Adentro NHT (9445536658).jpg|center|128px]]
|
| [[:commons:Category:El Camino Real de Tierra Adentro|El Camino Real de Tierra Adentro]]
| ''[[:d:Q2146288|Historic downtown of Mexico City]]''<br/>''[[:d:Q16638480|Church of San Francisco Javier, Tepotzotlán]]''<br/>[[Акулко муниципалитеты (Мехико)]]<br/>''[[:d:Q65465058|Bridge of Atongo]]''<br/>''[[:d:Q65465076|Stretch of the Camino Real between Aculco and San Juan del Río]]''<br/>''[[:d:Q65465081|former convent of San Francisco in Tepeji del Río]]''<br/>''[[:d:Q65465088|stretch of the Camino Real between the bridge of La Colmena and the former hacienda of La Cañada]]''<br/>''[[:d:Q65492907|historic centre of San Juan del Río]]''<br/>[[Ранчо Эс-Асьенда де Чичимекильяс (Эль Маркес)]]<br/>''[[:d:Q65493544|chapel of the former hacienda of Buenavista]]''<br/>''[[:d:Q3848141|Керетаро тарихи үзәге]]''<br/>''[[:d:Q65494311|bridge of El Fraile]]''<br/>''[[:d:Q5697252|former royal hospital of San Juan de Dios]]''<br/>''[[:d:Q65494372|bridge of San Rafael]]''<br/>''[[:d:Q65494394|bridge La Quemada]]''<br/>''[[:d:Q15613314|Protective town of San Miguel and the Sanctuary of Jesús Nazareno de Atotonilco]]''<br/>''[[:d:Q61306|Гванхвато]]''<br/>''[[:d:Q65494476|historic centre of Lagos de Moreno]]''<br/>''[[:d:Q65494516|historic centre of Ojuelos]]''<br/>''[[:d:Q65494543|bridge of Ojuelos]]''<br/>''[[:d:Q65494575|former hacienda of Ciénega de Mata]]''<br/>''[[:d:Q65494609|municipal cemetery of Encarnación de Díaz]]''<br/>''[[:d:Q65494658|former hacienda of Peñuelas]]''<br/>''[[:d:Q65494659|former hacienda of Cieneguilla]]''<br/>''[[:d:Q38298558|historic centre of Aguascalientes]]''<br/>''[[:d:Q24503389|museo de la Insurgencia]]''<br/>''[[:d:Q65494791|chapel of San Nicolás Tolentino of the former hacienda of San Nicolás de Quijas]]''<br/>[[Пинос (Пинос, Сакатекас)]]<br/>''[[:d:Q65494839|church of Nuestra Señora de los Ángeles, Noria de Ángeles]]''<br/>''[[:d:Q65496835|church of Nuestra Señora de los Dolores, Villa González Ortega]]''<br/>''[[:d:Q25414759|Guadalupe regional museum]]''<br/>''[[:d:Q65497402|historic centre of Sombrerete]]''<br/>''[[:d:Q65497485|church of San Pantaleón Mártir, Noria de San Pantaleón]]''<br/>''[[:d:Q2884459|Sierra de Órganos National Park]]''<br/>''[[:d:Q65497561|architectonic ensemble of Chalchihuites]]''<br/>''[[:d:Q65497597|stretch of the Camino Real between Ojocaliente and Zacatecas]]''<br/>''[[:d:Q65497620|cave of Ávalos]]''<br/>''[[:d:Q3848116|Сакатекас тарихи үзәге]]''<br/>''[[:d:Q6121546|sanctuary of Plateros]]''<br/>''[[:d:Q24199776|Historical centre of San Luis Potosí City]]''<br/>''[[:d:Q65497959|Chapel of San Antonio of the former hacienda of Juana Guerra]]''<br/>''[[:d:Q65498055|churches of Nombre de Dios]]''<br/>''[[:d:Q65498089|former hacienda of San Diego de Navacoyán]]''<br/>''[[:d:Q65498175|historic centre of Durango]]''<br/>''[[:d:Q65498229|churches of Cuencamé and Cristo de Mapimí]]''<br/>''[[:d:Q65498283|chapel of the Refugio of the former hacienda of Cuatillos]]''<br/>''[[:d:Q65498308|church of San José de Avino]]''<br/>''[[:d:Q65498521|chapel of the former hacienda of La Limpia Concepción de Palmitos de Abajo]]''<br/>''[[:d:Q65498535|chapel of the former hacienda of La Inmaculada Concepción de Palmitos de Arriba]]''<br/>''[[:d:Q65498846|architectonic ensemble of Nazas]]''<br/>[[Сан Педро дел Гальо (Сан Педро дел Гальо, Дуранго)]]<br/>''[[:d:Q65498879|architectonic ensemble of Mapimí]]''<br/>[[Инде муниципалитеты (Дуранго)]]<br/>''[[:d:Q65498914|chapel of San Mateo of the former hacienda of La Zarca]]''<br/>''[[:d:Q65498958|former hacienda of Limpia Concepción of El Canutillo]]''<br/>''[[:d:Q65498982|church of San Miguel, Villa Ocampo]]''<br/>''[[:d:Q65498998|stretch of the Camino Real between Nazas and San Pedro del Gallo]]''<br/>''[[:d:Q26477027|Ojuela mine]]''<br/>''[[:d:Q65499203|cave of Las Mulas de Molino]]''<br/>[[Валье де Игнасио Альенде (Альенде)]]<br/>''[[:d:Q85750262|Camino Real in New Mexico]]''
| ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''
|-
| style='text-align:right'| 3
| data-sort-value="1533" | 1533
| ''[[:d:Q15813904|La Fortaleza and San Juan National Historic Site]]''
| [[Файл:La Fortaleza Street.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q41211|San Juan]]''<br/>''[[:d:Q2238070|Toa Baja]]''<br/>[[Пуэрто-Рико]]
| [[:commons:Category:La Fortaleza and San Juan National Historic Site in Puerto Rico|La Fortaleza and San Juan National Historic Site in Puerto Rico]]
| ''[[:d:Q65517383|La Fortaleza and San Juan]]''<br/>''[[:d:Q5350970|El Cañuelo]]''<br/>''[[:d:Q65517711|bastion de las Palmas]]''
| ''[[:d:Q23038980|(vi)]]''
|-
| style='text-align:right'| 4
| data-sort-value="1753" | 1753
| ''[[:d:Q390028|Independence Hall]]''
| [[Файл:Exterior of the Independence Hall, Aug 2019.jpg|center|128px]]
| [[Филадельфия|Филаделфия]]
| [[:commons:Category:Independence Hall, Philadelphia|Independence Hall, Philadelphia]]
|
| ''[[:d:Q23038980|(vi)]]''
|-
| style='text-align:right'| 5
| data-sort-value="1872" | 1872-03-01
| [[Йеллоустоун милли паркы]]
| [[Файл:Grand Prismatic Spring 2013.jpg|center|128px]]
| [[Вайоминг]]<br/>[[Айдахо|Айдаһо]]<br/>[[Монтана]]
| [[:commons:Category:Yellowstone National Park|Yellowstone National Park]]
| ''[[:d:Q923693|Yellowstone Lake]]''<br/>''[[:d:Q650836|Yellowstone volcano]]''
| ''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038983|(viii)]]''<br/>''[[:d:Q23038985|(ix)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]''
|-
| style='text-align:right'| 6
| data-sort-value="1886" | 1886
| [[Азатлык сыны]]
| [[Файл:Statue of Liberty 7.jpg|center|128px]]
| [[Нью-Йорк]]
| [[:commons:Category:Statue of Liberty|Statue of Liberty]]
| ''[[:d:Q126912547|Liberty Statue renovation]]''
|
|-
| style='text-align:right'| 7
| data-sort-value="1890" | 1890-10-01
| ''[[:d:Q180402|Yosemite National Park]]''
| [[Файл:Half Dome with Eastern Yosemite Valley (50MP).jpg|center|128px]]
| [[Туалэми (округ, Калифорния)]]<br/>[[Марипоса (округ, Калифорния)]]<br/>[[Мадера (округ, Калифорния)]]<br/>[[Калифорния (штат)|Калифорния]]
| [[:commons:Category:Yosemite National Park|Yosemite National Park]]
| ''[[:d:Q49467971|Cathedral Rocks]]''<br/>''[[:d:Q925252|Half Dome]]''<br/>''[[:d:Q7088437|Olmsted Point]]''<br/>''[[:d:Q391351|Clouds Rest]]''<br/>''[[:d:Q2433474|Tunnel View]]''
| ''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038983|(viii)]]''
|-
| style='text-align:right'| 8
| data-sort-value="1906" | 1906
| ''[[:d:Q237128|Mesa Verde National Park]]''
| [[Файл:Mesa Verde.jpg|center|128px]]
| [[Монтесума (округ, Колорадо)]]
| [[:commons:Category:Mesa Verde National Park|Mesa Verde National Park]]
|
| ''[[:d:Q23038977|(iii)]]''
|-
| style='text-align:right'| 9
| data-sort-value="1916" | 1916
| ''[[:d:Q205952|Hawaiʻi Volcanoes National Park]]''
| [[Файл:Lava-streaming-into-ocean.jpg|center|128px]]
| [[Гавай (округ, Гавай)]]
| [[:commons:Category:Hawaii Volcanoes National Park|Hawaii Volcanoes National Park]]
| ''[[:d:Q65519440|Mauna Loa and Kilauea Volcanoes]]''<br/>''[[:d:Q65519524|ʻŌlaʻa Forest Tract]]''<br/>''[[:d:Q122370139|Kahuku Unit]]''
| ''[[:d:Q23038983|(viii)]]''
|-
| style='text-align:right'| 10
| data-sort-value="1919" | 1919
| ''[[:d:Q220289|Grand Canyon National Park]]''
| [[Файл:10 Grand Canyon Navajo Point viewpoint terrace, Grand Canyon National Park, USA - American nature.jpg|center|128px]]
| [[Коконино (округ, Аризона)]]<br/>[[Мохаве (округ, Аризона)]]
| [[:commons:Category:Grand Canyon National Park|Grand Canyon National Park]]
| ''[[:d:Q118841|Grand Canyon]]''
| ''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038983|(viii)]]''<br/>''[[:d:Q23038985|(ix)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]''
|-
| style='text-align:right'| 11
| data-sort-value="1930" | 1930-05-14
| ''[[:d:Q273195|Carlsbad Caverns National Park]]''
| [[Файл:Carlsbad Interior Formations.jpg|center|128px]]
| [[Эдди (округ, Нью-Мексико)]]
| [[:commons:Category:Carlsbad Caverns National Park|Carlsbad Caverns National Park]]
|
| ''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038983|(viii)]]''
|-
| style='text-align:right'| 12
| data-sort-value="1932" | 1932
| ''[[:d:Q828212|Waterton-Glacier International Peace Park]]''
| [[Файл:GlacierNP L7 20010701.jpg|center|128px]]
| [[Альберта]]<br/>''[[:d:Q496607|Плоскоголовый (округ, Монтана)]]''<br/>''[[:d:Q31091|Глейшер (округ, Монтана)]]''
| [[:commons:Category:Waterton Glacier International Peace Park|Waterton Glacier International Peace Park]]
| ''[[:d:Q902778|Waterton Lakes National Park]]''<br/>''[[:d:Q373567|Glacier National Park]]''
| ''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038985|(ix)]]''
|-
| style='text-align:right'| 13
| data-sort-value="1934" | 1934-06-15
| ''[[:d:Q464004|Great Smoky Mountains National Park]]''
| [[Файл:Great Smoky Mountains Cades Cove View.jpg|center|128px]]
| [[Теннесси]]<br/>[[Суэйн (округ, Төньяк Каролина)]]
| [[:commons:Category:Great Smoky Mountains National Park|Great Smoky Mountains National Park]]
|
| ''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038983|(viii)]]''<br/>''[[:d:Q23038985|(ix)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]''
|-
| style='text-align:right'| 14
| data-sort-value="1938" | 1938-06-29
| ''[[:d:Q372093|Olympic National Park]]''
| [[Файл:HurricaneRidge 7392t.jpg|center|128px]]
| [[Клаллам (округ, Вашингтон)]]<br/>[[Джефферсон (округ, Вашингтон)]]<br/>[[Грейс-Харбор (округ, Вашингтон)]]<br/>[[Мейсон (округ, Вашингтон)]]
| [[:commons:Category:Olympic National Park|Olympic National Park]]
| ''[[:d:Q65516504|Pacific coastal area of Olympic National Park]]''<br/>''[[:d:Q255079|Olympic Mountains]]''
| ''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038985|(ix)]]''
|-
| style='text-align:right'| 15
| data-sort-value="1941" | 1941-07-01
| ''[[:d:Q242681|Mammoth Cave National Park]]''
| [[Файл:Mammoth Cave Rotunda (USGS Lwt02830).jpg|center|128px]]
| [[Эдмондсон (округ, Кентукки)|Эдмондсон (округ, Кентуки)]]<br/>[[Харт (округ, Кентукки)|Харт (округ, Кентуки)]]<br/>[[Баррен (округ, Кентукки)|Баррен (округ, Кентуки)]]
| [[:commons:Category:Mammoth Cave National Park|Mammoth Cave National Park]]
|
| ''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038983|(viii)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]''
|-
| style='text-align:right'| 16
| data-sort-value="1947" | 1947-12-06
| ''[[:d:Q274131|Everglades National Park]]''
| [[Файл:Sunset over the River of Grass, NPSphoto, G.Gardner (9255157507).jpg|center|128px]]
| [[Монро (округ, Флорида)]]<br/>[[Майами-Дейд (округ, Флорида)]]
| [[:commons:Category:Everglades National Park|Everglades National Park]]
|
| ''[[:d:Q23038983|(viii)]]''<br/>''[[:d:Q23038985|(ix)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]''
|-
| style='text-align:right'| 17
| data-sort-value="1968" | 1968-10-02
| ''[[:d:Q63863168|Redwood National and State Parks]]''
| [[Файл:Redwood National Park, fog in the forest.jpg|center|128px]]
| [[Дель-Норте (округ, Калифорния)]]<br/>[[Гумбольдт (округ, Калифорния)]]
| [[:commons:Category:Redwood National and State Parks|Redwood National and State Parks]]
| ''[[:d:Q191824|Redwood National and State Parks]]''<br/>''[[:d:Q2660872|Jedediah Smith Redwoods State Park]]''<br/>''[[:d:Q5252948|Del Norte Coast Redwoods State Park]]''<br/>''[[:d:Q11826608|Prairie Creek Redwoods State Park]]''
| ''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038985|(ix)]]''
|-
| style='text-align:right'| 18
| data-sort-value="2006" | 2006-06-15
| ''[[:d:Q787425|Papahānaumokuākea Marine National Monument]]''
| [[Файл:Sanc1404 - Flickr - NOAA Photo Library.jpg|center|128px]]
| [[Гонолулу (округ, Гавай)|Һонолулу бүлгесе]]<br/>''[[:d:Q57366673|territorial waters of the United States]]''<br/>''[[:d:Q28808077|Exclusive economic zone of the United States]]''<br/>''[[:d:Q16645|United States Minor Outlying Islands]]''
| [[:commons:Category:Papahānaumokuākea Marine National Monument|Papahānaumokuākea Marine National Monument]]
|
| ''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038980|(vi)]]''<br/>''[[:d:Q23038983|(viii)]]''<br/>''[[:d:Q23038985|(ix)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]''
|-
| style='text-align:right'| 19
|
| ''[[:d:Q252814|Taos Pueblo]]''
| [[Файл:Detail, Taos Pueblo NM.jpg|center|128px]]
| [[Таос (округ, Нью-Мексико)]]
| [[:commons:Category:Taos Pueblo|Taos Pueblo]]
|
| ''[[:d:Q23038978|(iv)]]''
|-
| style='text-align:right'| 20
|
| ''[[:d:Q319821|Азатлык утравы]]''
| [[Файл:Liberty Island photo Don Ramey Logan.jpg|center|128px]]
| [[Манхэттэн]]
| [[:commons:Category:Liberty Island|Liberty Island]]
|
| ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038980|(vi)]]''
|-
| style='text-align:right'| 21
|
| ''[[:d:Q604604|Kluane / Wrangell – St. Elias / Glacier Bay / Tatshenshini-Alsek]]''
| [[Файл:Kathleen Lake Yukon.jpg|center|128px]]
| [[Аляска]]<br/>[[Юкон (территория)]]<br/>[[Британия Колумбиясе]]
| [[:commons:Category:Kluane / Wrangell – St. Elias / Glacier Bay / Tatshenshini–Alsek|Kluane / Wrangell – St. Elias / Glacier Bay / Tatshenshini–Alsek]]
| ''[[:d:Q738582|Kluane National Park and Reserve]]''<br/>''[[:d:Q935426|Tatshenshini-Alsek Provincial Park]]''<br/>''[[:d:Q261577|Glacier Bay National Park and Preserve]]''<br/>''[[:d:Q748597|Wrangell–St. Elias National Park and Preserve]]''
| ''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038983|(viii)]]''<br/>''[[:d:Q23038985|(ix)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]''
|-
| style='text-align:right'| 22
|
| ''[[:d:Q964745|Poverty Point]]''
| [[Файл:Mound A at Poverty Point.jpg|center|128px]]
| [[Уэст-Карролл (приход, Луизиана)]]
| [[:commons:Category:Poverty Point|Poverty Point]]
|
| ''[[:d:Q23038977|(iii)]]''
|-
| style='text-align:right'| 23
|
| ''[[:d:Q10498483|San Antonio Missions]]''
| [[Файл:Mission Concepcion San Antonio.JPG|center|128px]]
| [[Техас (штат)|Техас]]
| [[:commons:Category:San Antonio Missions National Historical Park|San Antonio Missions National Historical Park]]
| ''[[:d:Q2393728|Mission San Francisco de la Espada]]''<br/>''[[:d:Q3295780|Mission San Juan Capistrano]]''<br/>''[[:d:Q6878730|Mission San José]]''<br/>''[[:d:Q2312403|Mission Concepcion]]''<br/>''[[:d:Q2636724|Alamo Mission]]''<br/>''[[:d:Q65520095|Rancho de las Cabras]]''
| ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''
|-
| style='text-align:right'| 24
|
| ''[[:d:Q10498496|The 20th-Century Architecture of Frank Lloyd Wright]]''
| [[Файл:Fallingwater - by Frank Lloyd Wright.jpg|center|128px]]
|
|
| ''[[:d:Q2144588|Hollyhock House]]''<br/>''[[:d:Q1680814|Unity Temple]]''<br/>''[[:d:Q929965|Robie House]]''<br/>''[[:d:Q734970|Taliesin]]''<br/>''[[:d:Q463179|Fallingwater]]''<br/>''[[:d:Q11680575|Herbert and Katherine Jacobs First House]]''<br/>''[[:d:Q1208310|Taliesin West]]''<br/>''[[:d:Q201469|Solomon R. Guggenheim Museum]]''
| ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''
|-
| style='text-align:right'| 25
|
| ''[[:d:Q10525989|Hopewell Ceremonial Earthworks]]''
| [[Файл:Hopewell Culture National Historical Park.jpg|center|128px]]
| [[Оһайо (штат)|Оһайо]]
| [[:commons:Category:Hopewell Ceremonial Earthworks|Hopewell Ceremonial Earthworks]]
| ''[[:d:Q5470727|Fort Ancient]]''<br/>''[[:d:Q4315010|Хоупвелл милли тарихи мәдәният паркы]]''<br/>''[[:d:Q7016678|Newark Earthworks]]''<br/>''[[:d:Q5899962|Hopeton Earthworks]]''<br/>''[[:d:Q123916810|Seip Earthworks]]''
| ''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038980|(vi)]]''
|-
| style='text-align:right'| 26
|
| ''[[:d:Q15830656|Monticello and the University of Virginia in Charlottesville]]''
| [[Файл:University of Virginia Rotunda 2006.jpg|center|128px]]
| [[Виргиния]]
|
| ''[[:d:Q213439|Вирҗиния университеты]]''<br/>''[[:d:Q199618|Monticello]]''
| ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''<br/>''[[:d:Q23038980|(vi)]]''
|-
| style='text-align:right'| 27
|
| ''[[:d:Q65648486|Chaco Culture World Heritage Site]]''
| [[Файл:Chaco Canyon Chetro Ketl great kiva plaza NPS.jpg|center|128px]]
| [[Нью-Мексико]]
|
| ''[[:d:Q732463|Chaco Culture National Historical Park]]''<br/>''[[:d:Q65517962|Chaco Culture National Historical Park - Contiguous unit]]''<br/>''[[:d:Q20714332|Kin Bineola]]''<br/>''[[:d:Q19864478|Kin Ya'a]]''<br/>[[Пуебло-Пинтадо (Нью-Мексико)|Пуебло-Пинтадо]]<br/>''[[:d:Q786814|Aztec Ruins National Monument]]''<br/>''[[:d:Q17986288|Casamero Pueblo]]''<br/>''[[:d:Q65519027|Kin Nizhoni]]''<br/>''[[:d:Q65519107|Pierre's site]]''<br/>''[[:d:Q65519172|Twin Angels]]''<br/>''[[:d:Q65519274|Halfway House]]''
| ''[[:d:Q23038977|(iii)]]''
|-
| style='text-align:right'| 28
|
| ''[[:d:Q128009257|Moravian Church Settlements]]''
| [[Файл:Christiansfeld brødremenighedskirken 31 maj 2015 crop.jpg|center|128px]]
|
|
| [[Хернхут]]<br/>[[Бетлегем]]<br/>''[[:d:Q5591449|Gracehill]]''<br/>''[[:d:Q3197288|Christiansfeld]]''
| ''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''
|}
{{Wikidata list end}}
== Кертелүгә әзер намзәтләр ==
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P17 wd:Q30. ?item wdt:P1435 wd:Q1459900 }
|section=
|sort=P571
|columns=number:#,P571:нигезләнү,label:Исем,p18,p131:урнашу,p373:Викиҗыентык,p527,p2614:критерий}}
{| class='wikitable sortable'
! #
! нигезләнү
! Исем
! рәсем
! урнашу
! Викиҗыентык
! нәрсәдән тора
! критерий
|-
| style='text-align:right'| 1
| data-sort-value="1754" | 1754
| ''[[:d:Q731635|Mount Vernon]]''
| [[Файл:West Face of Mansion, Mount Vernon, Near Alexandria, Virginia (2731038734).jpg|center|128px]]
| [[Фэрфакс (округ, Виргиния)|Калпепер (округ, Виргиния)]]
| [[:commons:Category:Mount Vernon|Mount Vernon]]
|
| ''[[:d:Q23038978|(iv)]]''
|-
| style='text-align:right'| 2
| data-sort-value="1856" | 1856
| ''[[:d:Q160409|Central Park]]''
| [[Файл:Southwest corner of Central Park, looking east, NYC.jpg|center|128px]]
| [[Манхэттэн]]
| [[:commons:Category:Central Park|Central Park]]
| ''[[:d:Q5061610|Central Park Mall]]''<br/>''[[:d:Q1156980|Strawberry Fields]]''<br/>''[[:d:Q63337240|North Woods and North Meadow]]''<br/>''[[:d:Q23889503|Cleopatra's Needle]]''<br/>''[[:d:Q3522417|The Ramble and Lake]]''<br/>''[[:d:Q1190219|Jacqueline Kennedy Onassis Reservoir]]''<br/>''[[:d:Q902461|Sheep Meadow]]''<br/>''[[:d:Q4053219|Wollman Rink]]''<br/>''[[:d:Q5061605|Central Park Carousel]]''<br/>''[[:d:Q954207|Central Park Zoo]]''<br/>''[[:d:Q532029|Bethesda Terrace and Fountain]]''<br/>''[[:d:Q1060845|Delacorte Theater]]''<br/>''[[:d:Q7757717|The Pond and Hallett Nature Sanctuary]]''<br/>''[[:d:Q3508849|Harlem Meer]]''
| ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''
|-
| style='text-align:right'| 3
| data-sort-value="1933" | 1933-01-18<br/>2019-12-20
| ''[[:d:Q1200164|White Sands National Park]]''
| [[Файл:Aerial view of dunefield, White Sands National Park, New Mexico, United States.png|center|128px]]
| [[Отеро (округ, Нью-Мексико)]]<br/>[[Донья-Ана (округ, Нью-Мексико)]]
| [[:commons:Category:White Sands National Park|White Sands National Park]]
|
| ''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038983|(viii)]]''<br/>''[[:d:Q23038985|(ix)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]''
|-
| style='text-align:right'| 4
| data-sort-value="1936" | 1936
| ''[[:d:Q463179|Fallingwater]]''
| [[Файл:Fallingwater 2007.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1896250|Stewart Township]]''
| [[:commons:Category:Fallingwater|Fallingwater]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 5
| data-sort-value="1937" | 1937
| ''[[:d:Q201469|Solomon R. Guggenheim Museum]]''
| [[Файл:NYC - Guggenheim Museum.jpg|center|128px]]
| [[Манхэттэн]]
| [[:commons:Category:Solomon R. Guggenheim Museum|Solomon R. Guggenheim Museum]]
|
| ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''
|-
| style='text-align:right'| 6
| data-sort-value="1937" | 1937
| ''[[:d:Q7081911|Okefenokee National Wildlife Refuge]]''
| [[Файл:OkefenokeeNWR1.jpg|center|128px]]
| [[Чарлтон (округ, Джорджия)]]<br/>[[Клинч (округ, Джорджия)]]<br/>[[Бэйкер (округ, Флорида)]]
| [[:commons:Category:Okefenokee National Wildlife Refuge|Okefenokee National Wildlife Refuge]]
|
| ''[[:d:Q23038983|(viii)]]''<br/>''[[:d:Q23038985|(ix)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]''
|-
| style='text-align:right'| 7
| data-sort-value="1942" | 1942-06-12<br/>1976
| ''[[:d:Q1427197|Big Bend National Park]]''
| [[Файл:Santa Elena Canyon.jpg|center|128px]]
| [[Брустер (округ, Техас)]]
| [[:commons:Category:Big Bend National Park|Big Bend National Park]]
| ''[[:d:Q855658|Chihuahuan Desert]]''
| ''[[:d:Q23038983|(viii)]]''<br/>''[[:d:Q23038985|(ix)]]''
|-
| style='text-align:right'| 8
| data-sort-value="1956" | 1956
| ''[[:d:Q4260261|Price Tower]]''
| [[Файл:Price Tower (5630175602).jpg|center|128px]]
| [[Бартелсвилл (Оклахома)|Бартелсвилл]]
| [[:commons:Category:Price Tower|Price Tower]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 9
| data-sort-value="1960" | 1960
| ''[[:d:Q1150950|Marin County Civic Center]]''
| [[Файл:Marin Civic Center.jpg|center|128px]]
| [[Сан-Рафаель (Калифорния)|Сан-Рафаель]]
| [[:commons:Category:Marin County Civic Center|Marin County Civic Center]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 10
| data-sort-value="1962" | 1962-01-01
| ''[[:d:Q305949|Petrified Forest National Park]]''
| [[Файл:The PEFO Tepees.jpg|center|128px]]
| [[Апачи (округ, Аризона)]]<br/>[[Навахо (округ, Аризона)]]
| [[:commons:Category:Petrified Forest National Park|Petrified Forest National Park]]
| ''[[:d:Q27974566|Petrified Forest National Wilderness Area]]''
| ''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038983|(viii)]]''
|-
| style='text-align:right'| 11
| data-sort-value="2009" | 2009
| ''[[:d:Q2403172|Pacific Islands Heritage Marine National Monument]]''
| [[Файл:Green turtle Palmyra Atoll National Wildlife Refuge.jpg|center|128px]]
|
| [[:commons:Category:United States Pacific Island Wildlife Refuges|United States Pacific Island Wildlife Refuges]]
| ''[[:d:Q15465436|Baker Island National Wildlife Refuge]]''<br/>''[[:d:Q15475383|Howland Island National Wildlife Refuge]]''
| ''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038983|(viii)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]''
|-
| style='text-align:right'| 12
| data-sort-value="2009" | 2009
| ''[[:d:Q6612760|Marianas Trench Marine National Monument]]''
| [[Файл:President Bush creates Three Pacific Marine Monuments.jpg|center|128px]]
| [[Төньяк Мариан утраулары]]<br/>[[Гуам]]
| [[:commons:Category:Marianas Trench Marine National Monument|Marianas Trench Marine National Monument]]
|
| ''[[:d:Q23038983|(viii)]]''<br/>''[[:d:Q23038985|(ix)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]''
|-
| style='text-align:right'| 13
|
| ''[[:d:Q125006|Brooklyn Bridge]]''
| [[Файл:Brooklyn Bridge and the Lower Manhattan skyline from Pebble Beach, New York.jpg|center|128px]]
| [[Манхэттэн]]<br/>[[Бруклин]]
| [[:commons:Category:Brooklyn Bridge|Brooklyn Bridge]]
|
| ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''
|-
| style='text-align:right'| 14
|
| ''[[:d:Q202175|Ellis Island]]''
| [[Файл:Ellis island air photo.jpg|center|128px]]
| [[Нью-Джерси]]<br/>[[Манхэттэн]]<br/>[[Хадсон (округ, Нью-Джерси)]]
| [[:commons:Category:Ellis Island|Ellis Island]]
|
| ''[[:d:Q23038978|(iv)]]''
|-
| style='text-align:right'| 15
|
| ''[[:d:Q929965|Robie House]]''
| [[Файл:La prairie house de -franklloydwright -chicago -robiehouse (33934116221).jpg|center|128px]]
| [[Чикаго]]
| [[:commons:Category:Robie House|Robie House]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 16
|
| ''[[:d:Q968802|Serpent Mound]]''
| [[Файл:26 of 'A School History of the United States ...Serpent Mound in Ohio"' no cap (11303842305) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q109969|Adams County]]''
| [[:commons:Category:Serpent Mound|Serpent Mound]]
|
| ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''
|-
| style='text-align:right'| 17
|
| ''[[:d:Q1680814|Unity Temple]]''
| [[Файл:Oak Park Il Unity Temple9.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q331397|Oak Park]]''
| [[:commons:Category:Unity Temple|Unity Temple]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 18
|
| ''[[:d:Q1702484|Johnson Wax Headquarters]]''
| [[Файл:Administration Building and Research Tower; Johnson Wax Headquarters; Racine, Wisconsin; June 9, 2012.JPG|center|128px]]
| [[Расин (Висконсин)]]
| [[:commons:Category:Johnson Wax Headquarters|Johnson Wax Headquarters]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 19
|
| ''[[:d:Q10497065|Dayton Aviation Sites]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q11326651|Huffman Prairie]]''<br/>''[[:d:Q8038202|Wright Cycle Company]]''<br/>''[[:d:Q1973387|Wright Flyer III]]''<br/>''[[:d:Q5685496|Hawthorn Hill]]''
| ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''
|-
| style='text-align:right'| 20
|
| ''[[:d:Q10498496|The 20th-Century Architecture of Frank Lloyd Wright]]''
| [[Файл:Fallingwater - by Frank Lloyd Wright.jpg|center|128px]]
|
|
| ''[[:d:Q2144588|Hollyhock House]]''<br/>''[[:d:Q1680814|Unity Temple]]''<br/>''[[:d:Q929965|Robie House]]''<br/>''[[:d:Q734970|Taliesin]]''<br/>''[[:d:Q463179|Fallingwater]]''<br/>''[[:d:Q11680575|Herbert and Katherine Jacobs First House]]''<br/>''[[:d:Q1208310|Taliesin West]]''<br/>''[[:d:Q201469|Solomon R. Guggenheim Museum]]''
| ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''
|-
| style='text-align:right'| 21
|
| ''[[:d:Q10525989|Hopewell Ceremonial Earthworks]]''
| [[Файл:Hopewell Culture National Historical Park.jpg|center|128px]]
| [[Оһайо (штат)|Оһайо]]
| [[:commons:Category:Hopewell Ceremonial Earthworks|Hopewell Ceremonial Earthworks]]
| ''[[:d:Q5470727|Fort Ancient]]''<br/>''[[:d:Q4315010|Хоупвелл милли тарихи мәдәният паркы]]''<br/>''[[:d:Q7016678|Newark Earthworks]]''<br/>''[[:d:Q5899962|Hopeton Earthworks]]''<br/>''[[:d:Q123916810|Seip Earthworks]]''
| ''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038980|(vi)]]''
|-
| style='text-align:right'| 22
|
| ''[[:d:Q10696914|Thomas Jefferson Buildings]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3306253|Poplar Forest]]''<br/>''[[:d:Q2537798|Virginia State Capitol]]''
| ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''<br/>''[[:d:Q23038980|(vi)]]''
|-
| style='text-align:right'| 23
|
| ''[[:d:Q11680575|Herbert and Katherine Jacobs First House]]''
| [[Файл:Jacobs First House - back 01.jpg|center|128px]]
| [[Мәдисон|Мәдисен]]
| [[:commons:Category:Herbert and Katherine Jacobs First House|Herbert and Katherine Jacobs First House]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 24
|
| ''[[:d:Q22072987|Historic Moravian Bethlehem Historic District]]''
| [[Файл:The Tannery Oct 11.JPG|center|128px]]
| [[Бетлегем]]
| [[:commons:Category:Historic Moravian Bethlehem District|Historic Moravian Bethlehem District]]
|
| ''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''
|-
| style='text-align:right'| 25
|
| ''[[:d:Q36721643|California Current Conservation Complex]]''
|
| [[Калифорния (штат)|Калифорния]]
|
| ''[[:d:Q2100791|Point Reyes National Seashore]]''<br/>''[[:d:Q1456206|Golden Gate National Recreation Area]]''<br/>''[[:d:Q5617591|Greater Farallones National Marine Sanctuary]]''<br/>''[[:d:Q1132160|Cordell Bank National Marine Sanctuary]]''<br/>''[[:d:Q16830139|Farallon Islands National Wildlife Refuge]]''<br/>''[[:d:Q177587|California Coastal National Monument]]''
| ''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038983|(viii)]]''<br/>''[[:d:Q23038985|(ix)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]''
|-
| style='text-align:right'| 26
|
| ''[[:d:Q36721759|Civil Rights Movement Sites]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q5268379|Dexter Avenue Baptist Church]]''<br/>''[[:d:Q4897865|Bethel Baptist Church]]''<br/>''[[:d:Q197238|16th Street Baptist Church]]''
| ''[[:d:Q23038980|(vi)]]''
|-
| style='text-align:right'| 27
|
| ''[[:d:Q65521214|Early Chicago Skyscrapers]]''
|
| [[Чикаго]]
|
| ''[[:d:Q546009|Auditorium Building]]''<br/>''[[:d:Q3477008|Second Leiter Building]]''<br/>''[[:d:Q6772574|Marquette Building]]''<br/>''[[:d:Q3441853|Rookery Building]]''<br/>''[[:d:Q1199833|Monadnock Building]]''<br/>''[[:d:Q14687991|Old Colony Building]]''<br/>''[[:d:Q5454770|Fisher Building]]''<br/>''[[:d:Q1324863|Sullivan Center]]''<br/>''[[:d:Q3266057|Ludington Building]]''
| ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''
|-
| style='text-align:right'| 28
|
| ''[[:d:Q65521551|Marine Protected Areas of American Samoa]]''
|
| [[Америка Самоасы]]
|
| ''[[:d:Q31857500|National Marine Sanctuary of American Samoa]]''<br/>''[[:d:Q7367638|Rose Atoll Marine National Monument]]''<br/>''[[:d:Q21847567|Rose Atoll National Wildlife Refuge]]''
| ''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038985|(ix)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]''
|}
{{Wikidata list end}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
== Моны да карагыз ==
{{Портал|География|Мәдәният|Тарих}}
* [[ЮНЕСКО Бөтендөнья мәдәни мирас объектлары исемлекләре]]
[[Төркем:Илләр буенча Бөтендөнья мирасы]][[Төркем:АКШ мәдәнияте]][[Төркем:АКШ истәлекле урыннары]]
91xs0se63nh9qoh6d9bu5im0cdlg0q5
Кулланучы:T1nn27
2
927443
5963212
5839993
2026-06-14T15:43:44Z
T1nn27
56384
5963212
wikitext
text/x-wiki
{{Babel|tt|ru-4|en-2|tr-2}} {{User Tatarstan cyr}}
{{User male}}{{Äğzä Мөселман}}
{{User cyr}}
== Булдырылган мәкаләләр һәм кертемнәр исемлеге ==
* '''Тарих''': [[Реформация]] • [[Малакка солтанлыгы]] • [[Мексика бәйсезлеге өчен сугыш]] • [[Угра буендагы капма-каршы тору]] • [[Монголларның Япониягә һөҗүмнәре]] • [[БМОның Фәләстинне бүлү планы (1947)]] • [[Монгол империясенең таркалуы]] • [[Исламның алтын дәвере]] • [[Чалым]] • [[Башкортлаштыру]] • [[Юань империясе]] • [[Тарихнамә]] • [[Асаба америкалылар резервациясе]] • [[Деколонизация]] • [[Төркия бәйсезлеге өчен сугыш]] • [[Галәм ярышы]] • [[Марина Мнишек]] • [[Константинопольнең яулап алынуы]] • [[Парагвай сугышы]];
* '''Җәмгыять, идеология ''': [[Социал-демократия]] • [[Пацифизм]] • [[Тәнкыйди фикерләү]] • [[Кешелек]] • [[Һуманизм]];
* '''Халыклар''': [[Маорилар]] • [[Коттлар]] • [[Тывалар]] • [[Бошняклар]] • [[Каталаннар]] • [[Латгаллар]];
* '''Шәһәрләр''': [[Җиддә]] • [[Әр-Рияд]];
* '''Дәүләтләр''': [[Төньяк Кыпрыс Төрек Җөмһүрияте]] • [[Серб Җөмһүрияте]] • [[Гыйрак Көрдстаны]];
* '''Башка нәмәстәкәйләр''': [[Шәһит]];
''(эшләп бетерелмәгән, камилләштерүне таләп иткән мәкаләләр: [[Татар вакытлы матбугаты тарихы]] • [[Татарчылык]])''
{{Азия ае катнашучысы | ел=2025 }}
{{Төмән катнашучысы}}
{{Татар дөньясы вики-марафоны катнашучысы|чыгарылыш=I|финалист=?}}
pm5t9f0oxvasho4h45fqsuuide7n72b
Кулланучы:Ochpochmack/комлык2
2
927446
5963176
5963155
2026-06-14T12:03:04Z
Ochpochmack
52350
/* Хөкүмәт тарафыннан эзәрләнү һәм басым */
5963176
wikitext
text/x-wiki
{{шәхес}}
Наилә Муллаева — [[Россия]] журналисты<ref>{{Cite web|url=https://echofm.online/author/nailya-mullaeva|title=Наиля Муллаева|language=ru}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://mediaconflicts.org/conflict/5482|title=Наиля Муллаева {{!}} Россия – конфликты в СМИ}}</ref> һәм [[Казан]] гражданлык активисты, бәйсез ММЧ-ларында эшчәнлеге һәм Украинадагы сугышка каршы кампанияләрдә катнашуы белән билгеле. Үзенең профессиональ эшчәнлеге һәм ачык карашлары өчен ул Россия хөкүмәте тарафыннан төрле яклап басымга күп тапкыр дучар ителгән.
== Журналистлык эшчәнлеге ==
Наилә Россиядәге сәясәт һәм җәмгыять тормышындагы вакыйгаларны яктыртучы Sota.Vision басмасында журналист булып эшләгән. Хокук саклаучы оешмаларда ул, шул исәптән, мобилизациягә каршы митингларын һәм башка протест акцияләрен яктыртучы корреспондент итеп тасвирлана.<ref>{{Cite web|url=https://mediaconflicts.org/conflict/5482|title=Наиля Муллаева {{!}} Россия – конфликты в СМИ}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://theins.ru/news/257457|title=В Казани задержали журналистку Наилю Муллаеву. Утром у нее прошел обыск по делу об «оправдании терроризма»|last=Insider|first=The|date=2022-12-01|language=ru}}</ref>
Sota.Vision басмасыннан кала, ул бәйсез медиапроектлар һәм рус телендәге ММЧ-лары белән дә эшләгән, шул исәптән, «Эхо» басмасының бер эфир чыгарылышында журналист итеп катнашкан<ref>{{Cite web|url=https://echofm.online/programs/breakfast-show/breakfast-show-98|title=Breakfast show с Филиппенко и Поляковым|language=ru}}</ref>
== Хөкүмәт тарафыннан җәберләү һәм басым ==
Россиядәге һәм милләтара хөкүмәт саклау оешмалары көч структуралары тарафыннан Наилә Муллаеваның басымга дучар ителү очракларын билгеләгән.
2021 елда Казанда мэрия янында узган QR-кодларга каршы акциядә<ref>{{Cite web|url=https://www.business-gazeta.ru/news/530747|title=Противники QR-кодов собрались у мэрии Казани|language=ru|accessdate=2026-06-14}}</ref> чараны яктырткан вакытта полиция тарафыннан тоткарланган<ref>{{Cite web|url=https://theins.ru/news/246648|title=В Казани на акции против введения QR-кодов начались задержания. Полиция выхватывает людей из толпы, в автозак увели и журналистов|last=Insider|first=The|date=2021-11-25|language=ru}}</ref>. Соңрак полиция аны, китерү турындагы протокол гына төзеп, иреккә җибәргән. Акциядә, тулаем алганда, 40 якын кеше тоткарланган.<ref>{{Cite web|url=https://www.currenttime.tv/a/kazan-qr-cody/31579086.html|title=В Казани на акции против введения QR-кодов задержали около 40 человек|last=Время|first=Настоящее|date=2021-11-25|language=ru}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.svoboda.org/a/v-kazani-na-aktsii-protiv-vvedeniya-qr-kodov-nachalisj-zaderzhaniya/31578982.html|title=В Казани на акции против введения QR-кодов задержали около 40 человек|language=ru|accessdate={{subst:бүген}}}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://zona.media/news/2021/11/25/kazan-qr|title=В Казани во время акции против QR‑кодов задержали несколько десятков человек|language=ru}}</ref>
2022 елда Наилә кичергән тентүләре турында «Дождь» каналында эфирда сөйләгән. Шунанн соң аны силовиклар кулга алганнар. Муллаева Twitter челтәрендә тентү терроризмны аклау буенча дело кысаларында узган дип хәбәр иткән.<ref>{{Cite web|url=https://mmdc.ru/blog/2022/12/01/v-kazani-siloviki-zaderzhali-zhurnalistku-nailyu-mullaevu/|title=В Казани силовики задержали журналистку Наилю Муллаеву|last=Надежда|date=2022-12-01|language=ru-RU}}</ref> Шуннан соң Наиләне РФ Хәрби Көчләрен «дискредитацияләү» статьясы буенча 30 мең сумга штрафлаганнар һәм митинглау кануннарын кабат бозган өчен 6 тәүлеккә арестлаганнар. «Радио Свобода» бу вакыйганы РФ буенча узган тентүләр дулкынының бер өлеше дип таныган. Җурналистның адвокаты Руслан Игнатьев арестлауны һәм штрафны 24 сентябрьдәге акция турындагы хәбәрне репостлау белән бәйләгән.<ref>{{Cite web|url=https://www.svoboda.org/a/32158998.html|title=Казанскую журналистку Наилю Муллаеву арестовали на шесть суток и оштрафовали|language=ru|accessdate={{subst:бүген}}}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://zona.media/news/2022/12/01/kazan|title=Казанская журналистка, выступавшая против насилия над женщинами, рассказал об обыске в ее квартире|language=ru}}</ref>
2023 елның 2 мартында Наилә «Путин — это война, нищета, разруха. Нет войне. Остановитесь!» плакаты белән пикетка чыккан булган. Аңа акцияне үткәрү кагыйдәләрен күп тапкыр бозу турындагы статья буенча протокол төзегәннәр. Аннары канун бозуның булмаганлыктан аны җибәргәннәр.<ref>{{Cite web|url=https://novayagazeta.eu/articles/2023/05/16/v-kazani-k-zhurnalistke-naile-mullaevoi-prishli-s-obyskom-news|title=В Казани к журналистке Наиле Муллаевой пришли с обыском|date=2023-05-16|language=ru}}</ref>
Тагын бер тенту 2023 елның 6 мартында узган. Бу юлы ул миналау турында ялган хәбәр белән бәйле булган.<ref>{{Cite web|url=https://novayagazeta.eu/articles/2023/05/16/v-kazani-k-zhurnalistke-naile-mullaevoi-prishli-s-obyskom-news|title=В Казани к журналистке Наиле Муллаевой пришли с обыском|date=2023-05-16|language=ru}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://ovd.info/express-news/2023/05/16/v-kazani-policeyskie-proveli-neskolko-obyskov-po-delu-o-diskreditacii-armii|title=В Казани полицейские провели несколько обысков по делу о дискредитации армии|language=ru}}</ref>
2023 елның маенда Наилә кабат тентүгә дучар ителгән булган. Чара 280.3 ст.-ның 1 бүлеге буенча шаһит булу кысаларында үткәрелгән. Карарда билгеләнгәнчә, Чумаков П. дигән кеше Вконтакте челтәрендә РФ Хәрби Көчләрен дискредитацияләүче шәрех калдырган. Наилә, үз чиратында, Чумаков белән таныш булмаган.<ref>{{Cite web|url=https://novayagazeta.eu/articles/2023/05/16/v-kazani-k-zhurnalistke-naile-mullaevoi-prishli-s-obyskom-news|title=В Казани к журналистке Наиле Муллаевой пришли с обыском|date=2023-05-16|language=ru}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://ovd.info/express-news/2023/05/16/v-kazani-policeyskie-proveli-neskolko-obyskov-po-delu-o-diskreditacii-armii|title=В Казани полицейские провели несколько обысков по делу о дискредитации армии|language=ru}}</ref>
{{Язам|[[Махсус:Кертемнәр/Ochpochmack|Ochpochmack]]|14 июнь 2026}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
{{Youtube сылтамасы|url сылтамасы=https://www.youtube.com/watch?v=qW1hnTI_CzY|тасвирлама=Полиция разогнала митинг против QR-кодов <nowiki>|</nowiki> Казань|озынлык=55:20}}
prve4xlbzv2uyz4s75q9c93kf1bm8di
5963177
5963176
2026-06-14T12:03:47Z
Ochpochmack
52350
/* Хөкүмәт тарафыннан җәберләү һәм басым */
5963177
wikitext
text/x-wiki
{{шәхес}}
Наилә Муллаева — [[Россия]] журналисты<ref>{{Cite web|url=https://echofm.online/author/nailya-mullaeva|title=Наиля Муллаева|language=ru}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://mediaconflicts.org/conflict/5482|title=Наиля Муллаева {{!}} Россия – конфликты в СМИ}}</ref> һәм [[Казан]] гражданлык активисты, бәйсез ММЧ-ларында эшчәнлеге һәм Украинадагы сугышка каршы кампанияләрдә катнашуы белән билгеле. Үзенең профессиональ эшчәнлеге һәм ачык карашлары өчен ул Россия хөкүмәте тарафыннан төрле яклап басымга күп тапкыр дучар ителгән.
== Журналистлык эшчәнлеге ==
Наилә Россиядәге сәясәт һәм җәмгыять тормышындагы вакыйгаларны яктыртучы Sota.Vision басмасында журналист булып эшләгән. Хокук саклаучы оешмаларда ул, шул исәптән, мобилизациягә каршы митингларын һәм башка протест акцияләрен яктыртучы корреспондент итеп тасвирлана.<ref>{{Cite web|url=https://mediaconflicts.org/conflict/5482|title=Наиля Муллаева {{!}} Россия – конфликты в СМИ}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://theins.ru/news/257457|title=В Казани задержали журналистку Наилю Муллаеву. Утром у нее прошел обыск по делу об «оправдании терроризма»|last=Insider|first=The|date=2022-12-01|language=ru}}</ref>
Sota.Vision басмасыннан кала, ул бәйсез медиапроектлар һәм рус телендәге ММЧ-лары белән дә эшләгән, шул исәптән, «Эхо» басмасының бер эфир чыгарылышында журналист итеп катнашкан<ref>{{Cite web|url=https://echofm.online/programs/breakfast-show/breakfast-show-98|title=Breakfast show с Филиппенко и Поляковым|language=ru}}</ref>
== Хөкүмәтнең җәберләве һәм басымы ==
Россиядәге һәм милләтара хөкүмәт саклау оешмалары көч структуралары тарафыннан Наилә Муллаеваның басымга дучар ителү очракларын билгеләгән.
2021 елда Казанда мэрия янында узган QR-кодларга каршы акциядә<ref>{{Cite web|url=https://www.business-gazeta.ru/news/530747|title=Противники QR-кодов собрались у мэрии Казани|language=ru|accessdate=2026-06-14}}</ref> чараны яктырткан вакытта полиция тарафыннан тоткарланган<ref>{{Cite web|url=https://theins.ru/news/246648|title=В Казани на акции против введения QR-кодов начались задержания. Полиция выхватывает людей из толпы, в автозак увели и журналистов|last=Insider|first=The|date=2021-11-25|language=ru}}</ref>. Соңрак полиция аны, китерү турындагы протокол гына төзеп, иреккә җибәргән. Акциядә, тулаем алганда, 40 якын кеше тоткарланган.<ref>{{Cite web|url=https://www.currenttime.tv/a/kazan-qr-cody/31579086.html|title=В Казани на акции против введения QR-кодов задержали около 40 человек|last=Время|first=Настоящее|date=2021-11-25|language=ru}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.svoboda.org/a/v-kazani-na-aktsii-protiv-vvedeniya-qr-kodov-nachalisj-zaderzhaniya/31578982.html|title=В Казани на акции против введения QR-кодов задержали около 40 человек|language=ru|accessdate={{subst:бүген}}}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://zona.media/news/2021/11/25/kazan-qr|title=В Казани во время акции против QR‑кодов задержали несколько десятков человек|language=ru}}</ref>
2022 елда Наилә кичергән тентүләре турында «Дождь» каналында эфирда сөйләгән. Шунанн соң аны силовиклар кулга алганнар. Муллаева Twitter челтәрендә тентү терроризмны аклау буенча дело кысаларында узган дип хәбәр иткән.<ref>{{Cite web|url=https://mmdc.ru/blog/2022/12/01/v-kazani-siloviki-zaderzhali-zhurnalistku-nailyu-mullaevu/|title=В Казани силовики задержали журналистку Наилю Муллаеву|last=Надежда|date=2022-12-01|language=ru-RU}}</ref> Шуннан соң Наиләне РФ Хәрби Көчләрен «дискредитацияләү» статьясы буенча 30 мең сумга штрафлаганнар һәм митинглау кануннарын кабат бозган өчен 6 тәүлеккә арестлаганнар. «Радио Свобода» бу вакыйганы РФ буенча узган тентүләр дулкынының бер өлеше дип таныган. Җурналистның адвокаты Руслан Игнатьев арестлауны һәм штрафны 24 сентябрьдәге акция турындагы хәбәрне репостлау белән бәйләгән.<ref>{{Cite web|url=https://www.svoboda.org/a/32158998.html|title=Казанскую журналистку Наилю Муллаеву арестовали на шесть суток и оштрафовали|language=ru|accessdate={{subst:бүген}}}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://zona.media/news/2022/12/01/kazan|title=Казанская журналистка, выступавшая против насилия над женщинами, рассказал об обыске в ее квартире|language=ru}}</ref>
2023 елның 2 мартында Наилә «Путин — это война, нищета, разруха. Нет войне. Остановитесь!» плакаты белән пикетка чыккан булган. Аңа акцияне үткәрү кагыйдәләрен күп тапкыр бозу турындагы статья буенча протокол төзегәннәр. Аннары канун бозуның булмаганлыктан аны җибәргәннәр.<ref>{{Cite web|url=https://novayagazeta.eu/articles/2023/05/16/v-kazani-k-zhurnalistke-naile-mullaevoi-prishli-s-obyskom-news|title=В Казани к журналистке Наиле Муллаевой пришли с обыском|date=2023-05-16|language=ru}}</ref>
Тагын бер тенту 2023 елның 6 мартында узган. Бу юлы ул миналау турында ялган хәбәр белән бәйле булган.<ref>{{Cite web|url=https://novayagazeta.eu/articles/2023/05/16/v-kazani-k-zhurnalistke-naile-mullaevoi-prishli-s-obyskom-news|title=В Казани к журналистке Наиле Муллаевой пришли с обыском|date=2023-05-16|language=ru}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://ovd.info/express-news/2023/05/16/v-kazani-policeyskie-proveli-neskolko-obyskov-po-delu-o-diskreditacii-armii|title=В Казани полицейские провели несколько обысков по делу о дискредитации армии|language=ru}}</ref>
2023 елның маенда Наилә кабат тентүгә дучар ителгән булган. Чара 280.3 ст.-ның 1 бүлеге буенча шаһит булу кысаларында үткәрелгән. Карарда билгеләнгәнчә, Чумаков П. дигән кеше Вконтакте челтәрендә РФ Хәрби Көчләрен дискредитацияләүче шәрех калдырган. Наилә, үз чиратында, Чумаков белән таныш булмаган.<ref>{{Cite web|url=https://novayagazeta.eu/articles/2023/05/16/v-kazani-k-zhurnalistke-naile-mullaevoi-prishli-s-obyskom-news|title=В Казани к журналистке Наиле Муллаевой пришли с обыском|date=2023-05-16|language=ru}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://ovd.info/express-news/2023/05/16/v-kazani-policeyskie-proveli-neskolko-obyskov-po-delu-o-diskreditacii-armii|title=В Казани полицейские провели несколько обысков по делу о дискредитации армии|language=ru}}</ref>
{{Язам|[[Махсус:Кертемнәр/Ochpochmack|Ochpochmack]]|14 июнь 2026}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
{{Youtube сылтамасы|url сылтамасы=https://www.youtube.com/watch?v=qW1hnTI_CzY|тасвирлама=Полиция разогнала митинг против QR-кодов <nowiki>|</nowiki> Казань|озынлык=55:20}}
tn4vfx3qafkf347it4q49iq1nlj0s07
Санкт-Петербург политехник университеты укытучылары һәм хезмәткәрләре исемлеге
0
927504
5963249
5958510
2026-06-15T00:44:51Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5963249
wikitext
text/x-wiki
{{Мәгълүмати исемлек}}
{{seealso|ru:К:Преподаватели Санкт-Петербургского политехнического университета|}}
'''{{Label|Q136698887|lang=tt}}''' ({{lang-ru|{{Label|Q136698887|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q136698887|lang=en}}}}) — төрле елларда [[Санкт-Петербург политехник университеты]]нда (1899-бүгенгәчә) эшләгән шәхесләр исемлеге.
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасына волонтёрлар керткән мәгълүматка нигезләнә, '''тулы түгел''' һәм хаталы була ала. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру/тулыландыру/төзәтү һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
Тамгалары татарчалаштырылмаган чакта, башка телдәгесен бирә. ''Авышлы язу'' әлегә [[Татарча Википедия]]дә үзләре турында мәкалә булмаганнарны билгели.
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q1379834. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=
|columns=number:#,label:исем,p108/Q1379834/p580:башлау,p108/Q1379834/p582:тәмамлау,p69,p106,p569,p19,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! #
! исем
! башлау
! тәмамлау
! әлма-матер
! һөнәр төре
! туу датасы
! туу урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
| style='text-align:right'| 1
| ''[[:d:Q99570569|Ekaterina Babich]]''
| 2017-01-01
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2
| [[Борис Залесский]]
|
|
|
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q19356817|петролог]]''
| data-sort-value="1887" | 1887-07-14
| [[Казан]]
| data-sort-value="1966" | 1966-07-07
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
| style='text-align:right'| 3
| ''[[:d:Q100313238|Vladimir Badenko]]''
| 1996-02-01
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 4
| ''[[:d:Q100394458|Андрей Павлович Фалалеев]]''
| 2016
| 2017
| ''[[:d:Q1987511|Акъяр дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-02-09
| [[Kireç|Киреч]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 5
| ''[[:d:Q100704926|Lyudmila Kogan]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]<br/>''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]''
| [[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q811122|төзүче]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-08-14
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 6
| ''[[:d:Q101048238|Daria Chernyuk]]''
| 2014-07-15
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 7
| ''[[:d:Q101165702|Kseniia Usanova]]''
| 2012-09-01
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 8
| ''[[:d:Q101235490|Andrei Medvedev]]''
| 1986-03-01
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 9
| ''[[:d:Q101235494|Alexey Mayzel]]''
| 2010-09-01
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 10
| ''[[:d:Q101472321|Aleksandr Markvart]]''
| 2019-04-01
|
| ''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 11
| ''[[:d:Q102425940|Gleb Turichin]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
|
| data-sort-value="1963" | 1963-09-02
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 12
| ''[[:d:Q103029536|Anna Maikova]]''
| 2014-08
| 2022-12
| ''[[:d:Q4422083|Сколково фән һәм технологияләр институты]]''<br/>''[[:d:Q1155944|Paris Descartes University]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| data-sort-value="1991" | 1991
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 13
| ''[[:d:Q105570766|Палеев, Илья Исаакович]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q107290369|физик-җылылыкчы]]''
| data-sort-value="1901" | 1901
| [[Глуск]]
| data-sort-value="1970" | 1970
|
|-
| style='text-align:right'| 14
| ''[[:d:Q106559735|Anatolij Nikolaevič Kaševarov]]''
| 1999
|
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-04-19
| [[Биләү]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 15
| ''[[:d:Q108040998|Andrey Artyukhov]]''
| 1981-10
| 1985-11
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-04-18
| [[Дим (станция)]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 16
| ''[[:d:Q108528739|Файнштейн, Эммануил Григорьевич]]''
| 1944
| 1945
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1919" | 1919-11-07
| [[Кривой Рог]]
| data-sort-value="1991" | 1991-11-19
| [[Кривой Рог]]
|-
| style='text-align:right'| 17
| ''[[:d:Q109425619|Леонид Павлович Юшков]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1890" | 1890
|
| data-sort-value="1970" | 1970
|
|-
| style='text-align:right'| 18
| ''[[:d:Q109489586|Светуньков, Сергей Геннадьевич]]''
|
|
| ''[[:d:Q3162985|Ислам Кәримов исемендәге Ташкент дәүләт техника университеты]]''
|
| data-sort-value="1960" | 1960-08-31
| [[Ташкент]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 19
| ''[[:d:Q109490053|Шур, Соломон Саулович]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
|
| data-sort-value="1920" | 1920-01-09
| [[Орша]]
| data-sort-value="2009" | 2009-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 20
| ''[[:d:Q109493483|Vladimir Ivanovič Ivanov-Omskij]]''
|
|
| ''[[:d:Q4497732|Санкт-Петербург дәүләт университетының химия факультеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1932" | 1932-12-19
| [[Волгоград]]
| data-sort-value="2022" | 2022-04-15
| ''[[:d:Q51004|Siversky]]''
|-
| style='text-align:right'| 21
| ''[[:d:Q110152852|Ivan Goncharov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 22
| ''[[:d:Q112470706|Volf Motylev]]''
| 1925
|
| ''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]''<br/>''[[:d:Q1246977|Кызыл профессура институты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1899" | 1899-01-01
| [[Витебск губернасы|Витебск гөбернәсе]]
| data-sort-value="1967" | 1967-01-01
|
|-
| style='text-align:right'| 23
| ''[[:d:Q112819239|Oleg L. Fedin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 24
| ''[[:d:Q113414680|Alexey Orlov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''
|
| data-sort-value="1917" | 1917-04-06
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1988" | 1988-08-16
| ''[[:d:Q98166011|Berezayka]]''
|-
| style='text-align:right'| 25
| ''[[:d:Q116997200|Воробьёв, Леонид Евгеньевич]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
|
| data-sort-value="1939" | 1939-06-08
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2023" | 2023-03-03
|
|-
| style='text-align:right'| 26
| ''[[:d:Q119685097|Vadim K. Ivanov]]''
| 1978-11<br/>2020-01<br/>2012<br/>1999-12
| 2018<br/>2017-08
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-04-05
| ''[[:d:Q245747|Budogoshch]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 27
| ''[[:d:Q120265980|Кендысь, Павел Николаевич]]''
| 1961
| 1980
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
|
| data-sort-value="1908" | 1908-08-16
| [[Орёл]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 28
| ''[[:d:Q120267413|Глухов, Владимир Викторович]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
|
| data-sort-value="1947" | 1947-05-16
| [[Мәскәү]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 29
| ''[[:d:Q123510463|Лбова Людмила Валентиновна]]''
|
|
| [[Иркутск дәүләт университеты]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-08-30
| ''[[:d:Q4250916|Kyren]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 30
| ''[[:d:Q124771752|Ломакин, Александр Александрович]]''
|
|
| ''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]''
|
| data-sort-value="1903" | 1903-04-16
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1962" | 1962-06-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 31
| ''[[:d:Q125201733|Vsevolod Dyakonov]]''
| 1929
| 1931
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q15814223|Михаил артиллерия укуханәсе]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| data-sort-value="1898" | 1898-05-23
|
| data-sort-value="1942" | 1942-04-28
| [[Екатеринбург]]
|-
| style='text-align:right'| 32
| ''[[:d:Q131726276|Aram Sveshnikov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483622|Питырбур дәүләт университетының физика факультеты]]''
| [[математик]]
| data-sort-value="1911" | 1911-11-18
| [[Санкт-Петербург]]<br/>[[Россия империясе]]
| data-sort-value="1979" | 1979-03-24
|
|-
| style='text-align:right'| 33
| ''[[:d:Q131931420|Александр Фёдорович Шингарев]]''
| 1930
| 1934
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
|
| data-sort-value="1901" | 1901-03-18
| [[Таганрог]]
| data-sort-value="1991" | 1991
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 34
| ''[[:d:Q136698462|Доманский Борис Иосифович]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 35
| ''[[:d:Q136699754|Evgeny Yurevich]]''
| 1953<br/>1966<br/>1971
| 1966<br/>1973
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1926" | 1926-11-25
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2020" | 2020-06-03
|
|-
| style='text-align:right'| 36
| ''[[:d:Q136702777|Сабинин Юрий Алексеевич]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 37
| ''[[:d:Q136709471|Кнорринг Вадим Глебович]]''
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 38
| ''[[:d:Q136709687|Дранников Василий Гаврилович]]''
| 1958
| 1974
|
| [[галим]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 39
| ''[[:d:Q136758678|Nikolai Shaplygin]]''
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 40
| ''[[:d:Q136758849|Никольский Георгий Николаевич]]''
|
|
|
| [[галим]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 41
| ''[[:d:Q136769047|Попов Владимир Константинович]]''
|
|
|
| [[галим]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 42
| ''[[:d:Q136769119|Васильев Дмитрий Васильевич]]''
|
|
|
| [[галим]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 43
| ''[[:d:Q4492668|Mark Isaakovitsj Frenkel]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1909" | 1909-08-14
| ''[[:d:Q737925|Бар]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-06-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 44
| ''[[:d:Q4492752|Mikhail Isidorovich Fridman]]''
|
|
| ''[[:d:Q50281959|Moscow Imperial University, Faculty of Law]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1875" | 1875-08-10
| [[Тум|Томск]]
| data-sort-value="1921" | 1921-07-21
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 45
| ''[[:d:Q4493996|Михаил Фёдоров]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1945" | 1945-05-11
| [[Таллинн]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 46
| ''[[:d:Q4520853|Mikhail Shatalen]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q3652444|Тифлис гимназиясе]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1866" | 1866-01-01
| [[Анапа]]
| data-sort-value="1957" | 1957-01-31
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 47
| ''[[:d:Q4524762|Marina Chichkina]]''
|
|
| ''[[:d:Q4129748|School of Journalism & Mass Communication]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-04-14
| [[Чудово]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 48
| ''[[:d:Q4527494|Mikhail Vasilyevich Shuleikin]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>[[инженер]]
| data-sort-value="1884" | 1884-10-21
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value="1939" | 1939-07-17
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 49
| ''[[:d:Q4529173|Aleksandr Shchukin]]''
| 1945
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1900" | 1900-07-09
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1990" | 1990-06-11
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 50
| [[Рафаил Йосыпов]]
|
|
| ''[[:d:Q3025301|Александр Фёдорович Можайский исемендәге Хәрби-космик академиясе]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1934" | 1934-07-17
| [[Казан]]
| data-sort-value="2024" | 2024-11-07
|
|-
| style='text-align:right'| 51
| ''[[:d:Q12111911|Anton Komar]]''
|
|
| ''[[:d:Q85449|Киев политехника институты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1904" | 1904-01-30
| ''[[:d:Q4084464|Berezna]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-03-14
|
|-
| style='text-align:right'| 52
| ''[[:d:Q12554242|Moisey Korsunsky]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-04-19
| [[Ростов-на-Дону]]
| data-sort-value="1976" | 1976-10-06
| [[Алматы]]
|-
| style='text-align:right'| 53
| ''[[:d:Q12747564|Հակոբ Խլիտչիև]]''
| 1913
|
| ''[[:d:Q57998699|Санкт-Петербург политехник институты]]''
| [[инженер]]<br/>[[галим]]
| data-sort-value="1886" | 1886-12-01
| [[Ростов-на-Дону]]
| data-sort-value="1963" | 1963-04-14<br/>1963-04-16
| [[Белград]]
|-
| style='text-align:right'| 54
| [[Илья Прокопьев]]
|
|
| ''[[:d:Q31458|Тын океан дәүләт университетының Педагогика институты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-07-29
| [[Урнар районы]]
| data-sort-value="2017" | 2017-02-20
| [[Чабаксар]]
|-
| style='text-align:right'| 55
| ''[[:d:Q14190619|Alexey Stepanovich Lomshakov]]''
|
|
| ''[[:d:Q51882723|St. Petersburg Practical Institute of Technology]]''
| ''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1879" | 1879-03-09
| [[Барнавыл]]
| data-sort-value="1960" | 1960-05-10
| [[Прага]]
|-
| style='text-align:right'| 56
| ''[[:d:Q15065051|Aleksey Volkov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1863" | 1863-01-15
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1903" | 1903-11-29
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 57
| ''[[:d:Q15066914|Semjon Nikolaevitsj Oesatiy]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1875" | 1875
| [[Чернигов|Черниһив]]
| data-sort-value="1944" | 1944
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 58
| ''[[:d:Q15068660|Mikhail Kirpichev]]''
|
|
| ''[[:d:Q51882723|St. Petersburg Practical Institute of Technology]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1879" | 1879-08-23
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1955" | 1955-01-10
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 59
| ''[[:d:Q15074470|Vadim Musayev]]''
|
|
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1962" | 1962-03-19
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 60
| ''[[:d:Q15081027|Ratmir Poluektov]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-04-14
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2012" | 2012-03-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 61
| ''[[:d:Q15720341|Boris Nikolaevich Menshutkin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1874" | 1874-04-17
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1938" | 1938-09-15
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 62
| ''[[:d:Q15845911|Konstantin Strakhovich]]''
|
|
|
| [[галим]]<br/>[[инженер]]
| data-sort-value="1904" | 1904-10-01
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1968" | 1968-11-21<br/>1969-11-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 63
| ''[[:d:Q16437759|Ibrahim Tazhiyev]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1904" | 1904-01-20
| [[Сырдәрья өлкәсе (Россия империясе)|Сырдәрья өлкәсе]]
| data-sort-value="1960" | 1960-09-28
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 64
| ''[[:d:Q16628659|Vadim Bystryansky]]''
|
|
| ''[[:d:Q28667071|Saint Petersburg 6th gymnasium]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1886" | 1886-05-01
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1940" | 1940-12-13
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 65
| ''[[:d:Q16665573|Tatiana Abramovna Kontorova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1911" | 1911-12-16
|
| data-sort-value="1977" | 1977
|
|-
| style='text-align:right'| 66
| ''[[:d:Q16674689|Мастеров, Вадим Фёдорович]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-12-17
| [[Архангельск]]
| data-sort-value="1999" | 1999-01-28
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 67
| [[Георгий Остроумов]]
|
|
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1898" | 1898-12-27
| [[Пенза]]
| data-sort-value="1985" | 1985-05-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 68
| ''[[:d:Q17617255|Anatoly Pervozvansky]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1932" | 1932-04-23
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1999" | 1999-09-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 69
| ''[[:d:Q18009827|Aleksey Bocharov]]''
|
|
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1964" | 1964-12-15
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 70
| ''[[:d:Q18015262|Pavel Kobeko]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1897" | 1897-06-11
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| data-sort-value="1954" | 1954-01-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 71
| ''[[:d:Q18044663|Georgy Lokhmatikov]]''
|
|
| ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]''
|
| data-sort-value="1929" | 1929-05-20
| [[Воронеж]]
| data-sort-value="2002" | 2002
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 72
| ''[[:d:Q18115577|Solomon Abramovitsj Kantor]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1908" | 1908
| [[Браслав|Браслау]]
| data-sort-value="1971" | 1971-05-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 73
| ''[[:d:Q18401248|Boroech Voelfovitsj Braoede]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1910" | 1910-08-08
| [[Даугавпилс]]
| data-sort-value="1999" | 1999-02-15
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 74
| ''[[:d:Q18543553|Vasiliy Savvitsj Ljasjenko]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-02-06
| [[Екатеринослав губернасы]]
| data-sort-value="1961" | 1961-08-09
|
|-
| style='text-align:right'| 75
| ''[[:d:Q18634912|Simon Zalmanovich Roginskiĭ]]''
|
|
| ''[[:d:Q1989628|Олесь Һончар исемендәге Днепропетровск милли университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1900" | 1900-03-12
| [[Парычы]]
| data-sort-value="1970" | 1970-02-05
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 76
| ''[[:d:Q19614031|Dmitriy Emeljanovitsj Brill]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1901" | 1901-05-16
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1981" | 1981-02-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 77
| ''[[:d:Q19661483|Boris Konstantinov]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1910" | 1910-06-23
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1969" | 1969-07-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 78
| ''[[:d:Q19721812|Timofey Lebedev]]''
| 1947
| 1978
|
| [[галим]]
| data-sort-value="1901" | 1901
|
| data-sort-value="1991" | 1991
|
|-
| style='text-align:right'| 79
| ''[[:d:Q19742072|Michail Nikolaevitsj Boesjoeev]]''
|
|
|
| [[галим]]
| data-sort-value="1899" | 1899-07-26
|
| data-sort-value="1976" | 1976-04-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 80
| ''[[:d:Q19907625|Ivan Voznesenskiy]]''
|
|
|
| [[галим]]
| data-sort-value="1887" | 1887-01-05
| [[Кронштадт]]
| data-sort-value="1946" | 1946-06-28
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 81
| ''[[:d:Q19908823|Nikolay Pavlovskiy]]''
|
|
| ''[[:d:Q2378801|Петербург дәүләт тимер юллар университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1884" | 1884-12-06
| [[Орёл]]
| data-sort-value="1937" | 1937-05-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 82
| ''[[:d:Q21092691|Zelman Markovic Gamze]]''
|
|
| ''[[:d:Q1164068|Харьков политехника институты]]''
| [[галим]]<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q5352191|техник]]''
| data-sort-value="1907" | 1907-04-30
| [[Сморгонь|Смарһонь]]
| data-sort-value="1965" | 1965-10-23
|
|-
| style='text-align:right'| 83
| ''[[:d:Q21094022|Гомоюнов, Константин Константинович]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1923" | 1923-11-19
| [[Владивосток]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 84
| ''[[:d:Q21094136|Aleksandr Gorev]]''
|
|
| ''[[:d:Q57998699|Санкт-Петербург политехник институты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1884" | 1884-05-16
|
| data-sort-value="1953" | 1953-04-15
|
|-
| style='text-align:right'| 85
| ''[[:d:Q21097096|Aleksandr Michaylovitsj Zalesskiy]]''
| 1920
| 1972
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1892" | 1892-11-27
| [[Урюпинск]]
| data-sort-value="1976" | 1976-02-16
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 86
| ''[[:d:Q21101804|Корнилов, Юрий Георгиевич]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| data-sort-value="1907" | 1907
| ''[[:d:Q2980442|Myropil]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-07-30
|
|-
| style='text-align:right'| 87
| ''[[:d:Q21109798|Γκριγκόρι Νεκλιούντοφ]]''
|
|
| ''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''
|
| data-sort-value="1898" | 1898
|
| data-sort-value="1980" | 1980
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 88
| ''[[:d:Q21133334|Nikolai Shashmurin]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1910" | 1910-10-26
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1996" | 1996
| ''[[:d:Q1116052|Bologovsky District]]''
|-
| style='text-align:right'| 89
| ''[[:d:Q21141794|Νικολάι Φραντσούζοφ]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]<br/>[[инженер]]
| data-sort-value="1920" | 1920
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1969" | 1969-07-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 90
| ''[[:d:Q21145407|Vatslav Alexandrovich Tolvinsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q57998699|Санкт-Петербург политехник институты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1887" | 1887-01-29
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| data-sort-value="1952" | 1952
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
| style='text-align:right'| 91
| ''[[:d:Q21154136|Померанцев, Виктор Владимирович]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q2878105|инженер-энергетик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1906" | 1906-10
| [[Россия империясе]]
| data-sort-value="1984" | 1984
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 92
| ''[[:d:Q21406185|Юноша, Алексей Петрович]]''
|
|
| ''[[:d:Q4419525|Сембер кәдит курпысы]]''
| [[офицер]]
| data-sort-value="1876" | 1876-02-01
| [[Ырынбур]]
| data-sort-value="1938" | 1938-01-25
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 93
| ''[[:d:Q21641049|Oleg Lebedev]]''
|
|
| ''[[:d:Q4407705|Профессор М. А. Бонч-Бруевич исемендәге Санкт-Петербург дәүләт телекоммуникацияләр университеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-12-30
| [[Сясьстрой]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 94
| ''[[:d:Q22246862|Aleksandr Leontyev]]''
|
|
| ''[[:d:Q2624043|Пажлар корпусы]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
| data-sort-value="1859" | 1859
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1923" | 1923-10-27
| ''[[:d:Q753219|New Town]]''
|-
| style='text-align:right'| 95
| ''[[:d:Q23655271|Tatjana Fjodorovna Borovik-Romanova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]''
| data-sort-value="1896" | 1896-01-10
| [[Тум|Томск]]
| data-sort-value="1981" | 1981
|
|-
| style='text-align:right'| 96
| ''[[:d:Q23655405|Vsevolod Vansheyd]]''
|
|
| ''[[:d:Q51882723|St. Petersburg Practical Institute of Technology]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q2106711|кораб төзүчесе]]''
| data-sort-value="1890" | 1890-08-07
|
| data-sort-value="1982" | 1982-09-27
|
|-
| style='text-align:right'| 97
| ''[[:d:Q23656204|Juri Petrowitsch Maslakowez]]''
| 1953
| 1967
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1899" | 1899-08-08
| [[Өрҗем]]
| data-sort-value="1967" | 1967
|
|-
| style='text-align:right'| 98
| ''[[:d:Q23656695|Konstantin Shahno]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''
| [[математик]]
| data-sort-value="1909" | 1909-01-01
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1995" | 1995
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 99
| ''[[:d:Q23769755|Yulian Nekhendzi]]''
|
|
| ''[[:d:Q4314987|Милли тау эше университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1901" | 1901-06-19
| ''[[:d:Q70598|Сквыра]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-02-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 100
| ''[[:d:Q24352430|Глинтерник, Савелий Романович]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1920" | 1920-05-23
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 101
| ''[[:d:Q24352565|Ivan Ivanovič Kirillov]]''
|
|
| ''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1902" | 1902-03-30
|
| data-sort-value="1993" | 1993-07-11
|
|-
| style='text-align:right'| 102
| ''[[:d:Q24643253|Andrey Anselm]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483622|Питырбур дәүләт университетының физика факультеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1905" | 1905-05-18
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1988" | 1988-08-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 103
| ''[[:d:Q25390637|Valeriy Vasilevitsj Ribin]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1941" | 1941-05-04
| [[Бялысток|Белосток]]
| data-sort-value="2025" | 2025-01-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 104
| ''[[:d:Q25999578|Anatoly Olesievich Slisenko]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-08-15
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 105
| ''[[:d:Q26776711|Yury Kukushkin]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-07-08
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1998" | 1998-11-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 106
| ''[[:d:Q27016802|Stanisław Kunicki]]''
|
|
| ''[[:d:Q48940342|Элемтә юллары мөһәндисләре институты]]''
|
| data-sort-value="1859" | 1859-05-03
| [[Брест]]
| data-sort-value="1942" | 1942-12-08
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 107
| ''[[:d:Q28542643|Vladimir Mostepanenko]]''
| 2013-10-01
|
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-03-11
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 108
| ''[[:d:Q28665076|Михайлуца, Николай Николаевич]]''
|
|
| ''[[:d:Q1934904|Хәрби-һава мөһәндисләре академиясе]]''
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-07-10
|
| data-sort-value="2003" | 2003
|
|-
| style='text-align:right'| 109
| ''[[:d:Q29359697|Чернявская, Валерия Евгеньевна]]''
|
|
| [[И. Н. Ульянов исемендәге Сембер дәүләт педагогия университеты|Илья Николаевич Ульянов исемендәге Сембер дәүләт педагогия университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1968" | 1968-08-14
| [[Вольск]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 110
| ''[[:d:Q30346392|A. V. (Andreĭ Valʹterovich) Grinëv]]''
|
|
| ''[[:d:Q4062936|Алтай дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-07-04
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 111
| ''[[:d:Q30502479|Alexey Tomilin]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q15839136|цитолог]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-03-25
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 112
| ''[[:d:Q32362419|Vasily Stepanovich Starovoitov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1777988|Көньяк Урал дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1919" | 1919-01-21
| [[Марозавичы (Буда-Кашалёвский районы)|Марозавичы]]
| data-sort-value="2002" | 2002-03-29
| [[Лондон]]
|-
| style='text-align:right'| 113
| ''[[:d:Q37391394|Alexander Kanapin]]''
| 2021-01-01
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 114
| ''[[:d:Q41049340|Konstantin Kozlov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 115
| ''[[:d:Q41199565|Eoegenijus Levovitsj Ivtsjenko]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-02-02
| [[Литва Совет Социалистик Республикасы|Литва Сәвит Кораучыл Илкенеше]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 116
| ''[[:d:Q41201508|Хесин, Борис Зямович]]''
|
|
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| ''[[:d:Q41583|тренер]]''<br/>''[[:d:Q11338576|боксчы]]''<br/>''[[:d:Q22122536|boxing trainer]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-02-24
| [[Гомель]]
| data-sort-value="2008" | 2008
|
|-
| style='text-align:right'| 117
| ''[[:d:Q41636094|Andrey V. Vasin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 118
| ''[[:d:Q42295505|Шнеерсон, Герман Абрамович]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-06-13
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 119
| ''[[:d:Q42295518|Dmitry Yakovlev]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-09-05
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 120
| ''[[:d:Q42295678|Sergei Nazarov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1953" | 1953-05-29
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 121
| ''[[:d:Q42296068|Vladimir Samsonov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483622|Питырбур дәүләт университетының физика факультеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-02-15
| [[Кольчугино]]
| data-sort-value="2020" | 2020-11-13
|
|-
| style='text-align:right'| 122
| ''[[:d:Q42566895|Georgy Rychkov]]''
| 2009-09-01
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 123
| ''[[:d:Q42566903|Alexander Yakimov]]''
| 2010
| 2024-06
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 124
| ''[[:d:Q42585960|Andrey Lipovskii]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 125
| ''[[:d:Q43424215|David Kaminker]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1912" | 1912-05-24
| [[Житомир]]
| data-sort-value="1976" | 1976-11-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 126
| ''[[:d:Q43429154|Флорин, Виктор Анатольевич]]''
|
|
| ''[[:d:Q2378801|Петербург дәүләт тимер юллар университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1899" | 1899-11-24
| [[Лиепая]]
| data-sort-value="1960" | 1960-05-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 127
| [[Валерий Фёдоров]]
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-10-03
| [[Арыслан (Татарстан)|Арыслан (Кайбыч районы)]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 128
| ''[[:d:Q47435878|Pjotr Dmitrievitsj Zegzjda]]''
|
|
|
| [[профессор]]
| data-sort-value="1940" | 1940-08-04
| [[Саликам]]
| data-sort-value="2022" | 2022-02-12
|
|-
| style='text-align:right'| 129
| ''[[:d:Q47453989|Алексей Иванович Боровков]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1955" | 1955-06-07
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 130
| ''[[:d:Q48953548|Кривцов, Антон Мирославович]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1967" | 1967-02-20
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 131
| ''[[:d:Q48954191|Konstantin Seleznev]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1920" | 1920-11-22
|
| data-sort-value="1998" | 1998-07-14
|
|-
| style='text-align:right'| 132
| ''[[:d:Q50289101|Semion Kazarov]]''
|
|
| ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1927" | 1927-08-20
| [[Әстерхан]]
| data-sort-value="2000" | 2000-10-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 133
| [[Гөргери Мельников|Гөргери Мелников]]
|
|
| [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
|
| data-sort-value="1903" | 1903-01-07
| [[Керәшен Казысы]]
| No/unknown value
| No/unknown value
|-
| style='text-align:right'| 134
| ''[[:d:Q51446365|Vladimir Katkovnik]]''
| 1976-09-01<br/>1966-09-01
| 1991-10-30<br/>1976-08-30
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 135
| ''[[:d:Q51667532|Мария Алексеевна Акопова]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1958" | 1958-06-06
|
| data-sort-value="2015" | 2015-04-14
|
|-
| style='text-align:right'| 136
| ''[[:d:Q51668845|Владимир Сергеевич Дехтярёв]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1914" | 1914-03-21
|
| data-sort-value="1980" | 1980-12-21
|
|-
| style='text-align:right'| 137
| ''[[:d:Q51669768|Михаил Алексеевич Василик]]''
|
|
| ''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1935" | 1935-01-20
| ''[[:d:Q4391212|Rakhny]]''
| data-sort-value="2005" | 2005-02-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 138
| ''[[:d:Q51670094|Николай Степанович Верещагин]]''
|
|
|
| [[галим]]
| data-sort-value="1866" | 1866
|
| data-sort-value="1923" | 1923
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 139
| ''[[:d:Q51918369|Ruzsky Dmitry Pavlovich]]''
|
|
| ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''
| ''[[:d:Q6804564|механика белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1869" | 1869-01-18
| [[Ветлуга (шәһәр)|Ветлуга]]
| data-sort-value="1937" | 1937
| [[Загреб]]
|-
| style='text-align:right'| 140
| ''[[:d:Q52134396|Aleksandr Finkelshteyn]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[фәлсәфәче]]
| data-sort-value="1904" | 1904-10-31
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1941" | 1941-09-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 141
| ''[[:d:Q52600495|Georgiy Nikolayevich Aleksandrov]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1930" | 1930-01-07
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2008" | 2008-05-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 142
| ''[[:d:Q52699702|Ilya Bizin]]''
| 2015-01-14
| 2018-03-31
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 143
| ''[[:d:Q53855494|Sergei Tretyakov]]''
| 1980
| 2000-01
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1956" | 1956
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 144
| ''[[:d:Q55103790|Сергеев, Виталий Владимирович]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1971" | 1971-11-18
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 145
| ''[[:d:Q55106524|Блюмберг, Виталий Альбертович]]''
|
|
|
| [[галим]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 146
| ''[[:d:Q56779051|Diego Germini]]''
| 2016-01-01
| 2016-12-31
| ''[[:d:Q1758474|University of Parma]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 147
| ''[[:d:Q56870619|Ivan Ivanovich Wiebe]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1902" | 1902-12-27
|
| data-sort-value="1969" | 1969-12-27
| [[Чиләбе]]
|-
| style='text-align:right'| 148
| ''[[:d:Q56884653|Otto Germanovich Ditz]]''
|
|
| ''[[:d:Q2996600|Генераль штаб академиясе]]''
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q2443377|топограф]]''<br/>''[[:d:Q294126|surveyor]]''
| data-sort-value="1876" | 1876-11-04
| [[Вышний Волочёк|Вышний Волочёк шәһәре]]
| data-sort-value="1957" | 1957-12-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 149
| ''[[:d:Q57017544|Michael V Dubina]]''
| 2008
| 2017-06
| ''[[:d:Q1056886|Питырбур дәүләт медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 150
| ''[[:d:Q57021529|Dmitry Kotov]]''
| 2007
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 151
| ''[[:d:Q57031913|Alexander B Freidin]]''
| 2002
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 152
| ''[[:d:Q57059299|Simone Taioli]]''
| 2020-09-01
| 2022-02-25
| ''[[:d:Q930528|Тренто университеты]]''<br/>''[[:d:Q131262|Болонья университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 153
| ''[[:d:Q57060849|Vitaly A Kuzkin]]''
| 2009
|
| ''[[:d:Q4201676|Institute of Problems of Mechanical Engineering]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 154
| ''[[:d:Q57169122|Yury Barmenkov]]''
| 1991-07-01
| 1996-07-31
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-04-05
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 155
| ''[[:d:Q57391599|Oleg Tolochko]]''
| 1991-10-29
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 156
| ''[[:d:Q57445306|Vladimir Itsykson]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 157
| ''[[:d:Q57476149|Konstantin Shevchenko]]''
| 2020-09
| 2022-09
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 158
| ''[[:d:Q57902936|Alexander Lavrov]]''
| 1979-05
| 2017
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 159
| ''[[:d:Q57939641|Alexey Filimonov]]''
| 2005-03-01
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 160
| ''[[:d:Q57954931|Rodionov Dmitrii]]''
| 2016
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 161
| ''[[:d:Q58189471|Alexei Vassiliev]]''
| 1996-04-01
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 162
| ''[[:d:Q58202165|Vladimir Glukhov]]''
| 1970
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 163
| ''[[:d:Q58327750|Olga Sokolova]]''
| 2014-06-01
| 2017-06-15
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 164
| ''[[:d:Q58833224|Andrey Nikiforov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 165
| ''[[:d:Q58839040|Olga Vavelyuk]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 166
| ''[[:d:Q59661756|Sergey Vakhrushev]]''
| 2005-09-01
|
| ''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 167
| ''[[:d:Q59681631|Andrey Pichugin]]''
|
|
| ''[[:d:Q1665106|National Institute for Agricultural Research]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| data-sort-value="1979" | 1979
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 168
| ''[[:d:Q59681814|Svetlana Surkova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 169
| ''[[:d:Q59684355|Victor Karpov]]''
| 1973-09-01
| 1992-09-01
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 170
| ''[[:d:Q60524919|Mikhail Ulanov]]''
| 2011-01-01
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 171
| ''[[:d:Q60668915|Nina Goryunova]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1916" | 1916-11-12
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value="1971" | 1971-01-31
|
|-
| style='text-align:right'| 172
| ''[[:d:Q60695076|Биржаков, Михаил Борисович]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1940" | 1940-09-22
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2017" | 2017-12-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 173
| ''[[:d:Q60761223|Alexander Lukin]]''
| 1984
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 174
| ''[[:d:Q60826475|Шрейбер, Георгий Яковлевич]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1896" | 1896-11-09
|
| data-sort-value="1944" | 1944-10-03
|
|-
| style='text-align:right'| 175
| ''[[:d:Q60829409|Vladimir Palmov]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1934" | 1934-07-07
| [[Батум]]
| data-sort-value="2018" | 2018-10-15
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 176
| ''[[:d:Q60831368|Рис, Владимир Фёдорович]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1907" | 1907-09-28
|
| data-sort-value="1991" | 1991-05-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 177
| ''[[:d:Q61627867|Andrey Ponomarev]]''
| 2009-10-12
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 178
| ''[[:d:Q61750034|Yana Zabrodskaya]]''
| 2019-09-03
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 179
| ''[[:d:Q62050965|Sergey Musikhin]]''
| 1976-06-01
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 180
| ''[[:d:Q62225568|Galina L. Klimchitskaya]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 181
| ''[[:d:Q62748177|Georgy Kazakov]]''
| 2007-11-01<br/>2002-07-01
| 2011-03-31<br/>2007-10-31
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 182
| ''[[:d:Q64495599|Miladin Stefanovic]]''
| 2022-06-09
| 2024-08-31
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 183
| ''[[:d:Q65125634|Корольков, Владимир Ильич]]''
|
|
|
| [[галим]]
| data-sort-value="1938" | 1938-04-19
|
| data-sort-value="2015" | 2015-08-03
|
|-
| style='text-align:right'| 184
| ''[[:d:Q65153461|Boris Sotskov]]''
| 1938
| 1942
| ''[[:d:Q4114348|Бөек Пётр исемендәге Стратегик максатлардагы ракета гаскәрләренең хәрби академиясе]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-05-21
| [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]]
| data-sort-value="1972" | 1972-11-04
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 185
| ''[[:d:Q67377768|Victor Kim]]''
| 2008-09-01
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-08-09
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 186
| ''[[:d:Q68589265|Michael Firsov]]''
| 2010
| 2014
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 187
| ''[[:d:Q70252057|Тиходеев, Павел Михайлович]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1893" | 1893-12-17
|
| data-sort-value="1978" | 1978-08-03
|
|-
| style='text-align:right'| 188
| ''[[:d:Q73200596|Vladimir A. Yerokhin]]''
| 2001-05-01
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 189
| ''[[:d:Q73880105|Mikhail Boyarshinov]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q18576582|металлург]]''
| data-sort-value="1904" | 1904-11-20
| [[Сыростан (авыл)]]
| data-sort-value="1988" | 1988-09-01
| [[Магнитогорск]]
|-
| style='text-align:right'| 190
| ''[[:d:Q76903023|Nikolai N. Lebedev]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[профессор]]<br/>[[математик]]
| data-sort-value="1911" | 1911-05-01
| [[Украина]]
| data-sort-value="1994" | 1994
|
|-
| style='text-align:right'| 191
| ''[[:d:Q76903326|Mikhail Kontorovich]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1906" | 1906
| [[Сычёвка]]
| data-sort-value="1987" | 1987
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 192
| ''[[:d:Q79776640|Alexey E Madison]]''
| 2007-10
| 2008-12
| ''[[:d:Q51985|Берлин техника университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 193
| ''[[:d:Q80066259|Irina V. Chernyshova]]''
| 1995
| 2010
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 194
| ''[[:d:Q81068836|Alexey Melnikov]]''
| 2017-02
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 195
| ''[[:d:Q82044539|Innokentii Vishnyakov]]''
| 2019-11-25
|
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 196
| ''[[:d:Q82578723|Marina Baryshnikova]]''
| 2010-04-01
| 2014-10-01
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 197
| ''[[:d:Q82778734|Pavel R Goncharov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 198
| ''[[:d:Q83183446|Elena A. Lebedeva]]''
| 2010-09-01
|
| ''[[:d:Q4248858|Курск дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 199
| ''[[:d:Q84413421|Valentina Zhurikhina]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 200
| ''[[:d:Q84720651|Vasilij Vladimirovič Afanas‘jev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1327627|электротехник]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1912" | 1912-01-30
|
| data-sort-value="1989" | 1989
|
|-
| style='text-align:right'| 201
| ''[[:d:Q84723599|Гринберг, Анатолий Павлович]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1910" | 1910
| [[Кременец|Кременетс]]
| data-sort-value="1985" | 1985
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 202
| ''[[:d:Q84724454|Александр Александрович Вульф]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[профессор]]
| data-sort-value="1895" | 1895
| ''[[:d:Q4335416|Опочка өязе]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-04-01
|
|-
| style='text-align:right'| 203
| ''[[:d:Q85554919|Alexandra S Sheremet]]''
| 2014-02-06
| 2015-12-31
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 204
| ''[[:d:Q85632987|Nikolai Ushakov]]''
| 2012-09
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 205
| ''[[:d:Q85632988|Leonid Liokumovich]]''
| 1993-01-01
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 206
| ''[[:d:Q85906717|Pavel A Orlov]]''
| 2011<br/>2007
| 2017
| [[Санкт-Петербург дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q2378801|Петербург дәүләт тимер юллар университеты]]''<br/>''[[:d:Q2093139|University of Eastern Finland]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 207
| ''[[:d:Q85997404|Alexander Schmidt]]''
| 1992
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 208
| ''[[:d:Q86658074|Daisuke Hirata]]''
| 2022-08<br/>2020-06
| 2021-12
| ''[[:d:Q1057199|Һоккайдо университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 209
| ''[[:d:Q87468330|Vitaliy Gasumyants]]''
| 1987
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 210
| ''[[:d:Q88082043|Anton M Krivtsov]]''
| 2005-12-05
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 211
| ''[[:d:Q89431985|Viktoria M Kapralova]]''
| 2002-04-22
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 212
| ''[[:d:Q89441509|Aleksandra Petrova]]''
| 2017-08
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 213
| ''[[:d:Q89527142|Iulian Ihnatov]]''
|
| 2012
| ''[[:d:Q1523902|Яссы университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 214
| ''[[:d:Q90417283|Serge Gavrilov]]''
| 2016
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 215
| ''[[:d:Q90472623|Iurii Mitrankov]]''
| 2017-08-01
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 216
| ''[[:d:Q90639996|Iana Fedorova]]''
| 2021-03-01
| 2022-07-08
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 217
| ''[[:d:Q90888916|Anton N Sofronov]]''
| 2010-09-01
| 2019-04-01
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 218
| ''[[:d:Q90888919|Roman M Balagula]]''
| 2012-03-01
| 2019-06-22
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 219
| ''[[:d:Q90951577|Elena Plekhanova]]''
| 2017-02-25
| 2017-12-31
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 220
| ''[[:d:Q91174615|Evgenii Oborin]]''
| 2014-09-01
| 2015-08-31
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 221
| ''[[:d:Q91861339|Alexey B Terentjev]]''
| 2015<br/>2014
| 2015
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 222
| ''[[:d:Q91861344|Pavel O Smirnov]]''
| 2008-10<br/>2006-09
| 2008-10
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 223
| ''[[:d:Q91869670|Igor Polozov]]''
| 2014
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 224
| ''[[:d:Q92051759|Anton Naumov]]''
| 2014-05-01<br/>2010-09-01<br/>2007-11-01
| 2010-09-01
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 225
| ''[[:d:Q92124723|Maria Yakunina]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 226
| ''[[:d:Q92529879|Михаил Георгиевич Евангулов]]''
|
|
| ''[[:d:Q51882723|St. Petersburg Practical Institute of Technology]]''
| ''[[:d:Q688603|инженер-технолог]]''
| data-sort-value="1870" | 1870
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1942" | 1942
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 227
| ''[[:d:Q92752499|Maxim Baranov]]''
| 2018-12-28
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 228
| ''[[:d:Q92874277|Dmitry A Pshenay-Severin]]''
| 2003
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 229
| ''[[:d:Q95975026|Vladislav Bakayev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 230
| ''[[:d:Q95995365|Denis V Nazarov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 231
| ''[[:d:Q96205468|Constantine Korikov]]''
| 2014-09-01<br/>2019-01-01
| 2019-01-01<br/>2023-03-01
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 232
| ''[[:d:Q96371054|Леанід Сяргеевіч Пузырэўскі]]''
|
|
| ''[[:d:Q2378801|Петербург дәүләт тимер юллар университеты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-01-07
| [[Гарадок|Һарадок]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 233
| ''[[:d:Q96428879|Elena Velichko]]''
| 2011-01
|
| ''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 234
| ''[[:d:Q96428880|Sergey Makarov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 235
| ''[[:d:Q96428882|Elina Nepomnyashchaya]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 236
| ''[[:d:Q96683893|Anton Sabantsev]]''
| 2009-10-01
| 2016-05-31
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 237
| ''[[:d:Q97278680|Скобелев, Виктор Ефимович]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
|
| data-sort-value="1907" | 1907-09-27
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2001" | 2001-01-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 238
| ''[[:d:Q97315408|Vladimir Kind]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1883" | 1883-07-20
| [[Россия империясе]]
| data-sort-value="1938" | 1938
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
| style='text-align:right'| 239
| ''[[:d:Q97382610|Aleksandr Belyaev]]''
| 1979
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-08-13
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 240
| ''[[:d:Q98228349|L N Vinogradova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 241
| ''[[:d:Q98618250|Ekaterina Savchenko]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 242
| ''[[:d:Q98904577|Nikolai Vatin]]''
| 1977-07-01
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 243
| [[Николай Семенов (1896)]]
| 1928
|
| ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''<br/>''[[:d:Q4406448|Samara Real School]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>[[профессор]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1896" | 1896-04-03
| [[Сарытау]]
| data-sort-value="1986" | 1986-09-25
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 244
| ''[[:d:Q51145|Andrij Bilohrud]]''
|
|
| ''[[:d:Q59421313|Югары сынлы сәнгать академиясе]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| data-sort-value="1875" | 1875
| [[Житомир]]
| data-sort-value="1933" | 1933-07-19
| [[Гатчина]]
|-
| style='text-align:right'| 245
| [[Петр Капица]]
|
|
| ''[[:d:Q332342|Тринити көллияте]]''<br/>''[[:d:Q57998699|Санкт-Петербург политехник институты]]''<br/>[[Kembric universitetı|Кембриҗ университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>[[профессор]]
| data-sort-value="1894" | 1894-06-26
| [[Кронштадт]]
| data-sort-value="1984" | 1984-04-08
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 246
| ''[[:d:Q185110|Igor Kurchatov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1517401|Таврия милли университеты]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q12098980|Simferopol gymnasium №1]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q16742096|төшче галим]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-01-08<br/>1902-12-30
| [[Сем (Чиләбе өлкәсе)|Сем]]
| data-sort-value="1960" | 1960-02-07
| ''[[:d:Q2042212|Barvikha]]''
|-
| style='text-align:right'| 247
| [[Евгений Замятин (1884)]]
|
|
| ''[[:d:Q57998699|Санкт-Петербург политехник институты]]''
| ''[[:d:Q18844224|язучы-фантаст]]''<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q9334029|сатирик]]''<br/>''[[:d:Q8178443|либреттист]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q6625963|язучы-романист]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| data-sort-value="1884" | 1884-01-20
| [[Лебедянь]]
| data-sort-value="1937" | 1937-03-10
| ''[[:d:Q194420|16th arrondissement of Paris]]''
|-
| style='text-align:right'| 248
| ''[[:d:Q205981|Alexander Friedmann]]''
|
|
| ''[[:d:Q4127845|The Second Saint Petersburg Gymnasium]]''<br/>''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q2310145|метеоролог]]''<br/>[[галим]]
| data-sort-value="1888" | 1888-06-16
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1925" | 1925-09-16
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 249
| ''[[:d:Q216713|Boris Gidaspov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4406402|Самар дәүләт техника университеты]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-04-16
| [[Самар]]
| data-sort-value="2007" | 2007-08-15
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 250
| ''[[:d:Q331067|Абрам Йоффе]]''
|
|
| ''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]''<br/>''[[:d:Q55044|Мүнхен университеты]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''
| data-sort-value="1880" | 1880-10-17
| [[Ромны]]
| data-sort-value="1960" | 1960-10-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 251
| ''[[:d:Q372097|Jacob Tamarkin]]''
| 1922
| 1925
| ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1888" | 1888-07-11
| [[Чернигов|Черниһив]]
| data-sort-value="1945" | 1945-11-18
| [[Бетесда (Мэриленд)]]
|-
| style='text-align:right'| 252
| ''[[:d:Q377725|Peter Struve]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Карл һәм Франц исемендәге Грац университеты|Грац университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>[[фәлсәфәче]]
| data-sort-value="1870" | 1870-01-26
| [[Пермь]]
| data-sort-value="1944" | 1944-02-26<br/>1944-02-22
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 253
| ''[[:d:Q443708|Nikolay Dollezhal]]''
|
|
| ''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q16742096|төшче галим]]''<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''<br/>''[[:d:Q88104022|Energietechniker]]''
| data-sort-value="1899" | 1899-10-15
| ''[[:d:Q4334592|Omelnyk]]''
| data-sort-value="2000" | 2000-11-20
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 254
| ''[[:d:Q450840|J. V. Uspensky]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1883" | 1883-05-11
| [[Ulaanbaatar|Улан-Батор]]
| data-sort-value="1947" | 1947-01-27
| [[Сан-Франциско]]
|-
| style='text-align:right'| 255
| [[Иван Виноградов]]
| 1920
| 1934
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1891" | 1891-09-02
| ''[[:d:Q4293660|Милолүб]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-03-20
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 256
| ''[[:d:Q487983|Anatoly Petrovich Alexandrov]]''
| 1931
| 1941
| ''[[:d:Q56709733|Faculty of Physics and Mathematics of Kyiv University]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q56627895|Kiev Real School]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-01-31
| ''[[:d:Q65380|Тарачча]]''
| data-sort-value="1994" | 1994-02-03
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 257
| ''[[:d:Q502391|Andrey Gagarin]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483622|Питырбур дәүләт университетының физика факультеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-07-09
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2011" | 2011-01-30
| [[Мэриленд|Мериленд]]
|-
| style='text-align:right'| 258
| ''[[:d:Q551204|Stephen Timoshenko]]''
|
|
| ''[[:d:Q56757915|école secondaire de Romny]]''<br/>''[[:d:Q2378801|Петербург дәүләт тимер юллар университеты]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q85449|Киев политехника институты]]''
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q18814623|автобиограф]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1878" | 1878-12-10
| ''[[:d:Q4526531|Shpotivka]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-05-29
| [[Вупперталь]]
|-
| style='text-align:right'| 259
| ''[[:d:Q716067|Semyon Aranovich Gershgorin]]''
| 1923
| 1930
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[математик]]
| data-sort-value="1901" | 1901-08-24
| [[Пружаны]]
| data-sort-value="1933" | 1933-05-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 260
| ''[[:d:Q951957|Yakov Frenkel]]''
| 1921
| 1952
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4360202|Karl May School]]''
| ''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q16742096|төшче галим]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1894" | 1894-02-10
| [[Ростов-на-Дону]]
| data-sort-value="1952" | 1952-01-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 261
| ''[[:d:Q959719|Rodion Kuzmin]]''
| 1922
|
| ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1891" | 1891-11-21
| [[Витебск]]
| data-sort-value="1949" | 1949-03-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 262
| ''[[:d:Q982620|Vladimir Anatolyevich Yakovlev]]''
|
|
| ''[[:d:Q4412476|Төньяк-Көнбатыш дәүләт читтән торып укулы техника университеты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-11-25
| [[Олёкминск]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 263
| ''[[:d:Q1849913|Vladimir Shchuko]]''
|
|
| ''[[:d:Q59421313|Югары сынлы сәнгать академиясе]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q627325|график дизайнер]]''<br/>''[[:d:Q2707485|сәхнә бизәүче]]''<br/>''[[:d:Q11613590|театраль сәхнә мохите дизайнеры]]''
| data-sort-value="1878" | 1878-07-05<br/>1878-07-17
| [[Берлин]]
| data-sort-value="1939" | 1939-01-17<br/>1939-01-18
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 264
| ''[[:d:Q2309330|Alexander Alexandrovich Chuprov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q20808141|Страсбур университеты]]''
| ''[[:d:Q2732142|статистик]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[математик]]
| data-sort-value="1874" | 1874-02-06
| [[Мосальск]]
| data-sort-value="1926" | 1926-04-19
| [[Женева]]
|-
| style='text-align:right'| 265
| ''[[:d:Q2392382|George de Bothezat]]''
|
|
| ''[[:d:Q1334582|Льеж университеты]]''<br/>''[[:d:Q58072309|Kharkiv Practical Technological Institute]]''<br/>''[[:d:Q1164068|Харьков политехника институты]]''
| ''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q10497074|хәрби бортинженер]]''<br/>[[инженер]]
| data-sort-value="1882" | 1882-06-07
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1940" | 1940-02-01
| [[Бостон]]
|-
| style='text-align:right'| 266
| ''[[:d:Q2486734|Vladimir Grum-Grzhimailo]]''
|
|
| ''[[:d:Q58346416|Тау институты]]''
| ''[[:d:Q18576582|металлург]]''<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| data-sort-value="1864" | 1864-02-24
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1928" | 1928-10-30
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 267
| ''[[:d:Q2587153|Vladimir Lebedev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q2095549|очучы]]''<br/>''[[:d:Q6606110|сәнәгатьче]]''
| data-sort-value="1879" | 1879
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1947" | 1947-02-22
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 268
| ''[[:d:Q2621353|Aleksandr Kornilov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]
| data-sort-value="1862" | 1862-11-18<br/>1862-11-30
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1925" | 1925-04-26
|
|-
| style='text-align:right'| 269
| ''[[:d:Q2627249|Ivan Bubnov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4129767|Ф. Э. Дзержинский исемендәге югары хәрби-диңгез инженерлар укуханәсе]]''<br/>''[[:d:Q1297796|Советлар Союзы Флоты адмиралы Николай Герасимович Кузнецов исемендәге Хәрби-диңгез академиясе]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1644847|диңгезчелек инженеры]]''<br/>''[[:d:Q3492027|су асты диңгезчесе]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>[[инженер]]
| data-sort-value="1872" | 1872-01-18
| [[Түбән Новгород]]
| data-sort-value="1919" | 1919-03-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 270
| ''[[:d:Q2634986|Yakov Davydov]]''
|
|
| ''[[:d:Q3652444|Тифлис гимназиясе]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q5121444|intelligence officer]]''
| data-sort-value="1888" | 1888-10-10
| [[Юхары Әйлис]]
| data-sort-value="1938" | 1938-07-28
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 271
| ''[[:d:Q2748220|Pyotr Kobozev]]''
|
|
| ''[[:d:Q16351408|Polytechnical Institute Riga]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q21281706|академик оешмасы администраторы]]''
| data-sort-value="1878" | 1878-08-25<br/>1878-08-13
| ''[[:d:Q4430932|Спасск өязе]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-01-04
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 272
| ''[[:d:Q3615114|Anatoly Lurie]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q327029|механик]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1901" | 1901-07-06
| [[Могилёв]]
| data-sort-value="1980" | 1980-02-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 273
| ''[[:d:Q4056833|N. V. Ageev]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q18576582|металлург]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-06-17<br/>1903-07-13
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| data-sort-value="1983" | 1983-09-10
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 274
| ''[[:d:Q4060401|Aleksandr Alabyshev]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1905" | 1905-01-10
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1983" | 1983-05-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 275
| ''[[:d:Q4062732|Nadezhda Almazova]]''
|
|
| [[Иваново дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1952" | 1952-11-11
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 276
| ''[[:d:Q4065508|Nikolaĭ Nikolaevich Andreev]]''
| 1926
| 1938
| ''[[:d:Q4304001|3 нче Мәскәү кәдит курпысы]]''<br/>''[[:d:Q58039437|Imperial Moscow Technical School]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q152838|Гөттинген университеты]]''<br/>''[[:d:Q372608|Базел университеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1880" | 1880-07-16
| ''[[:d:Q4248586|Kurmani]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-12-31
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 277
| ''[[:d:Q4067062|Pyotr Antipin]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1890" | 1890-12-13
| [[Кашин]]
| data-sort-value="1960" | 1960-10-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 278
| ''[[:d:Q4070488|Valentin Osipovitsj Aroetjunov]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1908" | 1908-03-23
| [[Ашкабад]]
| data-sort-value="1976" | 1976-02-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 279
| ''[[:d:Q4071540|Leonid Assur]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''
| [[инженер]]
| data-sort-value="1878" | 1878-03-31
| [[Рыбинск]]
| data-sort-value="1920" | 1920-05-19
| [[Воронеж]]
|-
| style='text-align:right'| 280
| ''[[:d:Q4074229|Georgy Babat]]''
|
|
| ''[[:d:Q85449|Киев политехника институты]]''
| [[язучы]]<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''
| data-sort-value="1911" | 1911-01-13
| [[Житомир]]
| data-sort-value="1960" | 1960-10-15
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 281
| [[Александр Байков]]
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| ''[[:d:Q18576582|металлург]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>[[галим]]
| data-sort-value="1870" | 1870-07-25
| [[Фатеж]]
| data-sort-value="1946" | 1946-04-06
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 282
| ''[[:d:Q4077948|Semion Barats]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| data-sort-value="1850" | 1850-10-03
| [[Одесса]]
| data-sort-value="1913" | 1913
|
|-
| style='text-align:right'| 283
| ''[[:d:Q4078221|Vladimir Barilovich]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1931" | 1931-08-05
| [[Тула]]
| data-sort-value="2022" | 2022-10-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 284
| ''[[:d:Q4083465|Sergey Belyayev]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-04-06
| [[Гатчина]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 285
| ''[[:d:Q4090566|Konstantin Boklevskiy]]''
|
|
| ''[[:d:Q4129767|Ф. Э. Дзержинский исемендәге югары хәрби-диңгез инженерлар укуханәсе]]''
| ''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''
| data-sort-value="1862" | 1862-04-24
| No/unknown value
| data-sort-value="1928" | 1928-06-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 286
| ''[[:d:Q4096328|S. E. Bresler]]''
|
|
| ''[[:d:Q2388897|Saint Peter's School]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1911" | 1911-07-28<br/>1909
| [[Бяроза|Бәроза]]
| data-sort-value="1983" | 1983-05-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 287
| ''[[:d:Q4098671|Яков Букшпан]]''
|
|
| ''[[:d:Q57998699|Санкт-Петербург политехник институты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| data-sort-value="1887" | 1887-04-16
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1939" | 1939-04-14
| ''[[:d:Q2068654|«Коммунарка» ату полигоны]]''
|-
| style='text-align:right'| 288
| ''[[:d:Q4122758|Βίτολντ Βοϊτέτσκι]]''
|
|
| ''[[:d:Q4407693|Санкт-Петербург дәүләт диңгез техник университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1931" | 1931-12-23
| [[Сестрорецк]]
| data-sort-value="2010" | 2010
|
|-
| style='text-align:right'| 289
| ''[[:d:Q4125613|Avenir Voronov]]''
| 1955
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q5197818|кибернетик]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''
| data-sort-value="1910" | 1910-11-15
| [[Ломоносов (шәһәр)|Ломоносов]]
| data-sort-value="1992" | 1992-10-17
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 290
| ''[[:d:Q4126208|Ivan Voskresensky]]''
|
|
| ''[[:d:Q4129767|Ф. Э. Дзержинский исемендәге югары хәрби-диңгез инженерлар укуханәсе]]''
| ''[[:d:Q18576582|металлург]]''
| data-sort-value="1862" | 1862-08-21
|
| data-sort-value="1943" | 1943
|
|-
| style='text-align:right'| 291
| ''[[:d:Q4137671|Vladimir Gessen]]''
|
|
| ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''<br/>''[[:d:Q76466916|Imperial Novorossiia University]]''<br/>''[[:d:Q139580590|Николаевская Александровская гимназия]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1868" | 1868-04-11
| [[Одесса]]
| data-sort-value="1920" | 1920-01-14
| [[Иваново]]
|-
| style='text-align:right'| 292
| ''[[:d:Q4140258|Vasily Glukhikh]]''
|
|
| ''[[:d:Q1466666|Томск политехника университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1929" | 1929-02-10
| [[Урал өлкәсе]]
| data-sort-value="2021" | 2021-07-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 293
| ''[[:d:Q4149575|Georgiy Grinberg]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1900" | 1900-06-03
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1991" | 1991-08-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 294
| ''[[:d:Q4153596|N. N. Davidenkov]]''
|
|
| ''[[:d:Q2378801|Петербург дәүләт тимер юллар университеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1879" | 1879-03-14
| [[Рига]]
| data-sort-value="1962" | 1962-09-29
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 295
| ''[[:d:Q4154565|Yanush Danilevich]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1931" | 1931-12-06
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| data-sort-value="2011" | 2011-05-15
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 296
| ''[[:d:Q4154571|Viktor Danilevsky]]''
| 1936
|
| ''[[:d:Q1164068|Харьков политехника институты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="1898" | 1898-09-04
| ''[[:d:Q4538563|Yareski]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-08-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 297
| ''[[:d:Q4157585|Kamo Seropovič Demirčjan]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1327627|электротехник]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-10-25
| [[Ростов-на-Дону]]<br/>[[Ереван]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 298
| ''[[:d:Q4157842|Vladimir Den]]''
|
|
| ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''<br/>''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q2732142|статистик]]''
| data-sort-value="1867" | 1867-12-15
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1933" | 1933-12-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 299
| ''[[:d:Q4157953|Aleksey Denisov]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-06-11
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2010" | 2010-04-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 300
| ''[[:d:Q4162438|Adam Ditrich]]''
|
|
| ''[[:d:Q11699840|Gymnasium in Warsaw]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| data-sort-value="1866" | 1866
| [[Варшава]]
| data-sort-value="1933" | 1933
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 301
| ''[[:d:Q4171866|Mikhail Dyakonov]]''
| 1905
| 1919-08-10
| ''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1856" | 1856-01-12
| [[Екатеринбург]]
| data-sort-value="1919" | 1919-08-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 302
| ''[[:d:Q4196152|Ivan Ivanov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''
| [[математик]]
| data-sort-value="1862" | 1862-08-11
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1939" | 1939-12-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 303
| ''[[:d:Q4196943|Ivan Ivanyukov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>[[офицер]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1844" | 1844-10-19
| [[Старокостянтынив|Старокостәнтынив]]
| data-sort-value="1912" | 1912-03-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 304
| ''[[:d:Q4197522|Vladimir Ignatyev]]''
|
|
|
|
| data-sort-value="1920" | 1920-06-28
| ''[[:d:Q4382552|Pruzhinki]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-11-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 305
| ''[[:d:Q4200687|Dmitry Indeytsev]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-12-02
| [[Түбән Новгород]]
| data-sort-value="2022" | 2022-12-28
|
|-
| style='text-align:right'| 306
| ''[[:d:Q4215842|Yury Karpov]]''
|
|
| ''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''
| ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 307
| ''[[:d:Q4217804|Arnold Katz]]''
|
|
| ''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1909" | 1909-05-20
| [[Луганск]]
| data-sort-value="1953" | 1953-12-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 308
| ''[[:d:Q4219756|Fəqam Kəsəmənli]]''
|
|
| [[Бакы дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-04-19
| [[Гәнҗә]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 309
| ''[[:d:Q4222334|Vladimir Kistyakovsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value="1865" | 1865-10-12<br/>1866
| [[Киев]]
| data-sort-value="1952" | 1952-10-19
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 310
| ''[[:d:Q4224747|Georgij Knorre]]''
|
|
| ''[[:d:Q57998699|Санкт-Петербург политехник институты]]''
| [[инженер]]
| data-sort-value="1891" | 1891
|
| data-sort-value="1962" | 1962
|
|-
| style='text-align:right'| 311
| ''[[:d:Q4225361|Vladimir Kovalevsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q58878019|Урман институты]]''<br/>''[[:d:Q3577761|Константин артиллерия укуханәсе]]''
| ''[[:d:Q806798|банкир]]''<br/>''[[:d:Q15839134|эколог]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>[[галим]]<br/>[[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| data-sort-value="1848" | 1848-11-10
| [[Балаклия]]
| data-sort-value="1934" | 1934-11-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 312
| ''[[:d:Q4225609|Nikolay Kovalyov]]''
|
|
| ''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1908" | 1908-02-09
| [[Полтава]]
| data-sort-value="2003" | 2003-03-23
|
|-
| style='text-align:right'| 313
| ''[[:d:Q4228638|Aleksandr Kolpakidi]]''
|
|
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1493121|хәрби тарих белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-01-02
| [[Стәрлетамак]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 314
| ''[[:d:Q4230920|Конников, Самуил Григорьевич]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-07-06
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 315
| ''[[:d:Q4235321|Mikhail Kostenko]]''
| 1936
| 1961
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1326886|инженер-электрик]]''
| data-sort-value="1889" | 1889-12-16
| ''[[:d:Q1967547|Veydelevka]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-12-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 316
| ''[[:d:Q4253470|Vladimir Lamanskiy]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1874" | 1874-07-14
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1943" | 1943
| [[Şanxay|Шаңхай]]
|-
| style='text-align:right'| 317
| ''[[:d:Q4255939|Vladimir Lebedinsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q60319113|radio technician]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1868" | 1868-07-08
| [[Петрозаводск]]
| data-sort-value="1937" | 1937-07-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 318
| ''[[:d:Q4265727|Lev Loytsyansky]]''
|
|
| ''[[:d:Q1517401|Таврия милли университеты]]''
| [[математик]]
| data-sort-value="1900" | 1900-12-26
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1991" | 1991-11-03
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 319
| ''[[:d:Q4266793|Vitaly Lopota]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1950" | 1950-09-28
| [[Грозный]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 320
| ''[[:d:Q4277730|Малешевский, Болеслав Фомич]]''
|
|
|
| [[математик]]
| data-sort-value="1844" | 1844-12-06
| [[Гродно губернасы]]
| data-sort-value="1912" | 1912-04-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 321
| ''[[:d:Q4296693|Vladimir Mitkevich]]''
|
|
| ''[[:d:Q4295195|Минск ирләр гимназиясе]]''<br/>''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q58683208|Saint-Petersburg Electrotechnical Institute]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1872" | 1872-07-22
| [[Минск]]
| data-sort-value="1951" | 1951-06-01
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 322
| ''[[:d:Q4313571|Natalya Naryshkina]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q4164507|сәнгать тәнкыйтьчесе]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-05-31
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2022" | 2022-05-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 323
| ''[[:d:Q4315797|Невинский, Виктор Васильевич]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[язучы]]
| data-sort-value="1929" | 1929
|
| data-sort-value="1995" | 1995
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 324
| ''[[:d:Q4316410|Leonid Neyman]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1902" | 1902-04-06
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1975" | 1975-02-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 325
| ''[[:d:Q4330969|Leonard Oganesyan]]''
|
|
| [[Иркутск дәүләт университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]
| data-sort-value="1925" | 1925-10-15
| [[Гөмре]]
| data-sort-value="2013" | 2013-09-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 326
| ''[[:d:Q4359314|Nikolay Aleksandrovitsj Perfilov]]''
|
|
| ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1909" | 1909-12-29
| ''[[:d:Q18399637|Artemyevskoye]]''
| data-sort-value="1989" | 1989
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 327
| [[Дмитрий Петрушевский]]
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q28664814|Изге Владимир император университеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3332711|медиевист]]''
| data-sort-value="1863" | 1863-09-01
| ''[[:d:Q4225200|Кобрынове]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-12-12
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 328
| ''[[:d:Q4373936|Aleksandr Posnikov]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value="1846" | 1846-12-26
| ''[[:d:Q4130227|Vyazemsky Uyezd]]''
| data-sort-value="1922" | 1922-08-22
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 329
| ''[[:d:Q4374251|Ivan Matveevitsj Postnikov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1906" | 1906-09-10
| [[Кострома өлкәсе]]
| data-sort-value="1990" | 1990-08-08
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 330
| ''[[:d:Q4379692|Pjotr Nikolaevitsj Provorov]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1900" | 1900-07-22
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1962" | 1962
|
|-
| style='text-align:right'| 331
| ''[[:d:Q4388152|Aleksandr Rayevsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q58072309|Kharkiv Practical Technological Institute]]''
| ''[[:d:Q1779650|инженер-конструктор]]''
| data-sort-value="1872" | 1872-01-23
| [[Харьков]]
| data-sort-value="1924" | 1924-06-23
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 332
| ''[[:d:Q4394263|Alfons Rzeszotarski]]''
|
|
| ''[[:d:Q51882723|St. Petersburg Practical Institute of Technology]]''
| ''[[:d:Q18576582|металлург]]''
| data-sort-value="1847" | 1847-10-22
| [[Кльватка-Шляхецка]]
| data-sort-value="1904" | 1904-01-16
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 333
| ''[[:d:Q4401153|Filipp Rutberg]]''
|
|
| ''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-09-22
| [[Винница]]
| data-sort-value="2015" | 2015-04-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 334
| ''[[:d:Q4406695|Vladimir Samoylov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''
| ''[[:d:Q2055046|физиолог]]''<br/>''[[:d:Q14906342|биофизик]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-05-07
| [[Түбән Новгород]]
| data-sort-value="2023" | 2023-11-08
|
|-
| style='text-align:right'| 335
| ''[[:d:Q4408629|Aleksandr Sarkisov]]''
|
|
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1936" | 1936-05-19
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value="2019" | 2019-01-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 336
| ''[[:d:Q4416076|Lev Sena]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1907" | 1907-12-28
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| data-sort-value="1996" | 1996-12-15
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 337
| ''[[:d:Q4423388|Wassili Andrianowitsch Slessarjew]]''
|
|
| ''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''
| ''[[:d:Q10497074|хәрби бортинженер]]''
| data-sort-value="1884" | 1884-08-05
| ''[[:d:Q4175215|Ельня өязе]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-07-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 338
| ''[[:d:Q4427252|Taras Nikolajewitsch Sokolow]]''
| 1939-09<br/>1941-05<br/>1946-05-22<br/>1952
| 1941-05<br/>1972-06
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1911" | 1911-04-17
| ''[[:d:Q4244303|Kugulta]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-08-15
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 339
| ''[[:d:Q4444761|Mikhail Adol'fovich Styrikovich]]''
| 1930
| 1941
| ''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]''
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1902" | 1902-11-03
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1995" | 1995-10-27
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 340
| ''[[:d:Q4468883|Alexander Ivanovich Ugarov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1246977|Кызыл профессура институты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1900" | 1900-08-31
| [[Ногинск]]
| data-sort-value="1939" | 1939-02-25
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 341
| ''[[:d:Q4481260|Vladimir Farmakovsky]]''
| 1914
|
| ''[[:d:Q51882723|St. Petersburg Practical Institute of Technology]]''
| [[инженер]]
| data-sort-value="1880" | 1880-10-21
| [[Сембер]]
| data-sort-value="1954" | 1954-06-05
|
|-
| style='text-align:right'| 342
| ''[[:d:Q4492662|Viktor Frenkel]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-02-23
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1997" | 1997-02-07
| [[Санкт-Петербург]]
|}
{{Wikidata list end}}
== Моны да карагыз ==
{{Портал|Шәхесләр|Мәгариф|Россия}}
* [[Санкт-Петербург политехник университетын тәмамлаучылар исемлеге]]
* [[Казан университеты укытучылары һәм хезмәткәрләре исемлеге]]
[[Төркем:Санкт-Петербург университетлары|*]]
[[Төркем:Санкт-Петербург вузлары укытучылары]]
[[Төркем:Исемлекләр:Югары уку йортлары буенча шәхесләр]]
kow87aonsw0ye4r7mgni7j59ym2sf5i
Реформация
0
931162
5963228
4874838
2026-06-14T20:07:22Z
T1nn27
56384
/* Сәбәпләр */
5963228
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Реформация''' ({{lang-la|reformātio}} — «үзгәртү; үзгәртеп кору; реформалау») — [[XVI гасыр]]да [[Европа|Ауропа]]ның шактый зур өлешен колачлаган һәм [[Рим католик чиркәве]]нең абруен шик астына куйган массакүләм дини-идеологик вә иҗтимагый-сәяси хәрәкәт. Чиркәү практикасын һәм [[дин]]и [[тәгълимат]] нигезләрен тәнкыйтьләүдән башланган бу процесс тиз арада бары тик дини бәхәсләр кысаларыннан чыга. Ул хакимият, [[милек|мөлкәт]], [[Җәмгыять|иҗтимагый]] тәртип һәм мәдәни үзенчәлек мәсьәләләренә кагылды, яңа конфессияләр ([[протестантлык]]) барлыкка килүгә һәм Ауропаның [[сәясәт|сәяси]] ландшафтын үзгәртүгә ярдәм итте.
== Сәбәпләр ==
Реформаторлык идеяләренең килеп чыгышы һәм сәбәпләре озак вакытлы һәм турыдан-туры булган факторлар белән аңлатыла.
* Рухи канәгатьсезлек чиркәү иерархиясе тарафыннан кылынган [[җинаять]]ләр, симония (дини дәрәҗәләрне сатып алу), индульгенцияләр (гөнаһларны кичерү кәгазьләре) сату һәм кайбер руханиларның мәхәллә халкыннан аерылып, дини тормышка битараф булуы аркасында арта барды.
* [[Акыл]]га бәйле алшартлар {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Яңарыш чоры||ru|Возрождение}} [[һуманизм]]ы һәм [[тәнкыйди фикерләү]] традициясенең барлыкка килүенә этәргеч бирде. Алар [[христианлык]]ның башлангыч чыганакларына — беренче чиратта, [[Библия|Изге Язма]]ның (Библиянең) оригиналларына кайтуны күздә тотты.
* [[Технология|Технологик]] фактор — басма станогының таралуы — реформаторларга һәм аларның идеяләренә моңарчы күрелмәгән дәрәҗәдә тиз таралу мөмкинлеген бирде, шулай ук киң аудитория арасында реформатор фикеренең әйләнешен тәэмин итте.
* Ниһаять, [[дөньявилек|дөньяви]] [[монарх]]ларның һәм шәһәр элиталарының сәяси һәм [[икътисад]]и мәнфәгатьләре дә зур роль уйнады. Реформага өндәүләр еш кына [[Рим папасы]] хакимиятен зәгыйфьләндерү һәм [[Xristian Çirkäwe|чиркәү]] биләмәләрен үзләштерү өчен кулланылды. Шуңа күрә әлеге хәрәкәт бары тик дини карашлар өчен генә түгел, башка максатлар аркасында да зур кызыксыну уятты.
[[Файл:Der Papst auf der Sau.jpg|thumb|right|мини|Рим папасына карикатура]]
== Төп шәхесләр һәм юнәлешләр ==
Реформация тарихының чираттагы мөһим катламы — төп шәхесләр һәм [[Дин белеме|дини-теологик]] юнәлешләр.
Индульгенцияләрне тәнкыйтьләгән, иман белән аклану доктринасын алга сөргән һәм 1517 елда үзенең ''95 тезисын'' бастырып чыгарган алман рухание [[Мартин Лютер]] [[Алмания|алман]] Реформациясенең символына әверелә. Аның тәгълиматы Изге Язманың өстенлеген (sola scriptura) һәм иман белән аклануны (sola fide) ассызыклады, котылу өчен руханиларның арадашчылык итү кирәклеген кире какты.
[[Файл:Diet of Worms.jpg|right|thumb|300px|Мартин Лютер {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Вормс рейхстагында||ru|Вормсский рейхстаг}}]]
[[Файл:95 Thesen Erste Seite.jpg|мини|справа|Лютерның "95 тезисы"ның беренче бите]]
{{Тәрҗемә ителмәгән 5|Жан Кальвин||ru|Кальвин, Жан}} исә [[Женева]]да [[ходай|Алланың]] хакимлеген һәм {{Тәрҗемә ителмәгән 5|тәкъдир доктринасын||ru|Предопределение}} ассызыклый торган төз теократик системаны үстерә; аның институциясе һәм дисциплинар практикасы [[Нидерланд]]та, [[Швейцария]]дә һәм [[Шотландия]]дә реформалаштырылган чиркәү традициясенә зур йогынты ясады. {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Ульрих Цвингли||ru|Цвингли, Ульрих}} һәм башка Швейцария реформаторлары Лютер тәгълиматыннан бәйсез дини фикер юнәлешләрен үстерделәр һәм, кайбер очракларда, {{Тәрҗемә ителмәгән 5|серле йолаларны||ru|Таинство}} (таинстволарны) аңлау мәсьәләсендә аның белән каршылыкка кергәннәр.
[[Англия]] Реформациясе үз эченә дәүләт реформациясе үзенчәлекләрен алды: патша хакимияте, бигрәк тә {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Генрих VIII||ru|Генрих VIII}} чорында, [[Рим]] белән араны өзүне династик һәм финанс мәсьәләләрен хәл итү өчен кулланды, һәм бу {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Англикан чиркәвенең||ru|Англиканство}} барлыкка килүенә китерде. Яңа чиркәүдә кайбер католик йолалары сакланды, ләкин шул ук вакытта чиркәү өстеннән монархның югары хакимияте урнашты.
Шулай итеп, Реформация [[дин белеме]], чиркәү төзелеше һәм дөньяви хакимияткә мөнәсәбәте белән аерылып торган христиан тормышының күп төрле формаларын тудырды.
== Сәяси һәм иҗтимагый нәтиҗәләр ==
Реформациянең сәяси һәм иҗтимагый нәтиҗәләре бик радикаль һәм күпкырлы булып чыкты. [[Алмания]] җирләрендә һәм [[Европа|Ауропа]]ның башка өлешләрендә дини каршылыклар сәяси бәрелешләргә әверелә: крестьян күтәрелешләре, династик берлекләр һәм дини сугышлар чоры башлана. Шуларның иң зурысы — [[XVII гасыр]]ның беренче яртысындагы [[Утыз еллык сугыш]] — дини бүленешнең фаҗигале нәтиҗәләрен күрсәтте. Дәүләтләр һәм шәһәр республикалары дини конфессияне сәяси берлекләрне һәм эчке сәясәтне үзгәртү өчен нигез итеп кулландылар; кайбер очракларда реформа нәтиҗәсендә барлыкка килгән чиркәүләр хакимиятне үзәкләштерү һәм милли дәүләт төзү коралына әверелде.
[[Икътисад]]и үзгәрешләр дини үзгәрешләр белән янәшә барды: чиркәү җирләрен секуляризацияләү (дөньяви милеккә әйләндерү) һәм керемнәрне яңадан бүлү дөньяви хакимнәрнең һәм яңа социаль төркемнәрнең позицияләрен көчәйтте.
[[Мәдәният]] өлкәсендә Реформация халыкның укый-яза белүенә һәм [[мәгариф]]нең таралуына ярдәм итте. Библияне халык телләренә тәрҗемә итү һәм Изге Язманы укуга басым ясау мәктәпләрнең һәм китап бастыру эшенең үсешенә этәргеч бирде. Бу исә, озак вакытлы перспективада, Ауропа җәмгыятьләрен модернизацияләү процессларына таяныч булды.
== Контрреформация ==
[[Протестантлык]]ның таралуына җавап буларак, [[Рим католик чиркәве]] ''Контрреформация'' дип аталган чиркәү, тәртип һәм миссионерлык чаралары комплексын башлап җибәрде. {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Тридент соборы||ru|Триденсткий собор}} (1545–1563) католик тәгълиматын системалаштыруда, руханилык тәртибен үзгәртеп коруда һәм чиркәү иерархиясен ныгытуда төп роль уйнады.
[[Файл:Reformation.gif|thumb|Ауропада Реформациянең һәм Контрреформациянең таралуын күрсәткән харита (Испания һәм Италия күрсәтелмәгән)]]
Орденнар булдыру (аларның иң мәшһүре — Гайсә җәмгыяте, яисә {{Тәрҗемә ителмәгән 5|иезуитлар||ru|Иезуиты}}) Ауропада һәм аннан читтә [[католицизм]] позицияләрен торгызуга юнәлдерелгән киң миссионерлык һәм мәгариф челтәрен тәэмин итте. Контрреформация [[протестантлык]] идеяләренең таралуын көч куллану һәм хокукый чаралар белән генә бастырмады, ә яңартылган рухи тәҗрибәне, пастырьлык эшчәнлеген көчәйтүне һәм руханиларны әзерләү сыйфатын арттыруны да тәкъдим итте. Бу исә кайбер төбәкләрдә протестантлык хәрәкәтенең җәлеп итүчәнлеген киметүгә китерде.
== Озак вакытлы нәтиҗәләр ==
Реформациянең озак вакытлы нәтиҗәләре Ауропаның дини [[харита]]сының формалашуында һәм [[җәмәгать]]челек фикеренең үзгәрүендә чагылды. Христиан Көнбатышының [[католик]] һәм төрле [[протестантлык|протестант]] җәмгыятьләренә бүленүе дини {{Тәрҗемә ителмәгән 5|плюрализм||ru|политический плюрализм}} идеясен ныгытты һәм, ахыр чиктә, дин иреге вә [[дөньявилек|дөньяви]] дәүләт концепцияләренең үсешенә этәргеч бирде, гәрчә бу күчеш озакка сузылган һәм еш кына авыр барган булса да.
Реформация [[хокук]], [[мәгариф]], [[икътисад]] һәм социаль [[әхлак]] үсешенә зур йогынты ясады: шәхси [[вөҗдан]]га һәм [[Ходай|Алла]]га карата шәхси мөнәсәбәткә аерым игътибар бирү яңа әхлакый карашлар барлыкка килүгә булышлык итте. Протестантлыкның хезмәт этикасы модернизация турындагы тарихи бәхәсләрнең мөһим өлешенә әверелде. [[Сәнгать]] һәм [[әдәбият]] та Реформация тәэсирендә зур үзгәрешләр кичерә: культ практикасындагы протестант аскетизмыннан алып, дини ышану һәм бөеклек чарасы буларак барлыкка килгән католик бароккосына кадәр.
== Тарихи әһәмият ==
[[Тарих]] фәнендә Реформация [[Иртә яңа заман|иртә Яңа заман]]ның төп вакыйгаларының берсе буларак карала. Ул Яңарыш чоры гуманизмы, дәүләт төзелеше һәм миссионерлык экспансиясенең глобаль процесслары белән тыгыз бәйләнгән.
Бу күренешнең катлаулылыгы һәм күптөрлелеге шунда ки, ''«Реформация»'' исеме астында бердәм хәрәкәт түгел, ә дини яңалыкларны, сәяси проектларны һәм иҗтимагый үзгәрешләрне үз эченә алган, үзара бәйләнешле, ләкин максатлары һәм көрәш ысуллары буенча аерылып торган башлангычлар җыелмасы ята. Аны аңлау — [[Европа|Ауропа]]ның дини модернизациясенең бер үк вакытта рухи уяну, сәяси түнтәрелеш һәм мәдәни үзгәртеп кору булганлыгын тану дигән сүз. Аның нәтиҗәләре хәзерге Ауропа цивилизациясенә йогынты ясавын дәвам итә.
== Әдәбият ==
* Культура эпохи Возрождения и Реформации. — Л., 1981.
* Лемэтр Н. Католики и протестанты: религиозный раскол XVI века в новом освещении. // ВИ. — 1995. — № 10.
* Очерки истории западного протестантизма. — М., 1995.
* Смирнов М. Ю. Реформация и протестантизм : Словарь. — СПб.: Издательство СПбГУ, 2005. — 196 с. — ISBN 5-288-03727-2.
{{искәрмәләр}}
[[Төркем:Христианлык]]
[[Төркем:Протестантлык]]
[[Төркем:Тарих]]
[[Төркем:Аурупа тарихы]]
[[Төркем:Дин]]
5wyga6jiqmxeltu02jcjxgyn0qc2jue
5963229
5963228
2026-06-14T20:07:45Z
T1nn27
56384
/* Тарихи әһәмият */
5963229
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Реформация''' ({{lang-la|reformātio}} — «үзгәртү; үзгәртеп кору; реформалау») — [[XVI гасыр]]да [[Европа|Ауропа]]ның шактый зур өлешен колачлаган һәм [[Рим католик чиркәве]]нең абруен шик астына куйган массакүләм дини-идеологик вә иҗтимагый-сәяси хәрәкәт. Чиркәү практикасын һәм [[дин]]и [[тәгълимат]] нигезләрен тәнкыйтьләүдән башланган бу процесс тиз арада бары тик дини бәхәсләр кысаларыннан чыга. Ул хакимият, [[милек|мөлкәт]], [[Җәмгыять|иҗтимагый]] тәртип һәм мәдәни үзенчәлек мәсьәләләренә кагылды, яңа конфессияләр ([[протестантлык]]) барлыкка килүгә һәм Ауропаның [[сәясәт|сәяси]] ландшафтын үзгәртүгә ярдәм итте.
== Сәбәпләр ==
Реформаторлык идеяләренең килеп чыгышы һәм сәбәпләре озак вакытлы һәм турыдан-туры булган факторлар белән аңлатыла.
* Рухи канәгатьсезлек чиркәү иерархиясе тарафыннан кылынган [[җинаять]]ләр, симония (дини дәрәҗәләрне сатып алу), индульгенцияләр (гөнаһларны кичерү кәгазьләре) сату һәм кайбер руханиларның мәхәллә халкыннан аерылып, дини тормышка битараф булуы аркасында арта барды.
* [[Акыл]]га бәйле алшартлар {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Яңарыш чоры||ru|Возрождение}} [[һуманизм]]ы һәм [[тәнкыйди фикерләү]] традициясенең барлыкка килүенә этәргеч бирде. Алар [[христианлык]]ның башлангыч чыганакларына — беренче чиратта, [[Библия|Изге Язма]]ның (Библиянең) оригиналларына кайтуны күздә тотты.
* [[Технология|Технологик]] фактор — басма станогының таралуы — реформаторларга һәм аларның идеяләренә моңарчы күрелмәгән дәрәҗәдә тиз таралу мөмкинлеген бирде, шулай ук киң аудитория арасында реформатор фикеренең әйләнешен тәэмин итте.
* Ниһаять, [[дөньявилек|дөньяви]] [[монарх]]ларның һәм шәһәр элиталарының сәяси һәм [[икътисад]]и мәнфәгатьләре дә зур роль уйнады. Реформага өндәүләр еш кына [[Рим папасы]] хакимиятен зәгыйфьләндерү һәм [[Xristian Çirkäwe|чиркәү]] биләмәләрен үзләштерү өчен кулланылды. Шуңа күрә әлеге хәрәкәт бары тик дини карашлар өчен генә түгел, башка максатлар аркасында да зур кызыксыну уятты.
[[Файл:Der Papst auf der Sau.jpg|thumb|right|мини|Рим папасына карикатура]]
== Төп шәхесләр һәм юнәлешләр ==
Реформация тарихының чираттагы мөһим катламы — төп шәхесләр һәм [[Дин белеме|дини-теологик]] юнәлешләр.
Индульгенцияләрне тәнкыйтьләгән, иман белән аклану доктринасын алга сөргән һәм 1517 елда үзенең ''95 тезисын'' бастырып чыгарган алман рухание [[Мартин Лютер]] [[Алмания|алман]] Реформациясенең символына әверелә. Аның тәгълиматы Изге Язманың өстенлеген (sola scriptura) һәм иман белән аклануны (sola fide) ассызыклады, котылу өчен руханиларның арадашчылык итү кирәклеген кире какты.
[[Файл:Diet of Worms.jpg|right|thumb|300px|Мартин Лютер {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Вормс рейхстагында||ru|Вормсский рейхстаг}}]]
[[Файл:95 Thesen Erste Seite.jpg|мини|справа|Лютерның "95 тезисы"ның беренче бите]]
{{Тәрҗемә ителмәгән 5|Жан Кальвин||ru|Кальвин, Жан}} исә [[Женева]]да [[ходай|Алланың]] хакимлеген һәм {{Тәрҗемә ителмәгән 5|тәкъдир доктринасын||ru|Предопределение}} ассызыклый торган төз теократик системаны үстерә; аның институциясе һәм дисциплинар практикасы [[Нидерланд]]та, [[Швейцария]]дә һәм [[Шотландия]]дә реформалаштырылган чиркәү традициясенә зур йогынты ясады. {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Ульрих Цвингли||ru|Цвингли, Ульрих}} һәм башка Швейцария реформаторлары Лютер тәгълиматыннан бәйсез дини фикер юнәлешләрен үстерделәр һәм, кайбер очракларда, {{Тәрҗемә ителмәгән 5|серле йолаларны||ru|Таинство}} (таинстволарны) аңлау мәсьәләсендә аның белән каршылыкка кергәннәр.
[[Англия]] Реформациясе үз эченә дәүләт реформациясе үзенчәлекләрен алды: патша хакимияте, бигрәк тә {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Генрих VIII||ru|Генрих VIII}} чорында, [[Рим]] белән араны өзүне династик һәм финанс мәсьәләләрен хәл итү өчен кулланды, һәм бу {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Англикан чиркәвенең||ru|Англиканство}} барлыкка килүенә китерде. Яңа чиркәүдә кайбер католик йолалары сакланды, ләкин шул ук вакытта чиркәү өстеннән монархның югары хакимияте урнашты.
Шулай итеп, Реформация [[дин белеме]], чиркәү төзелеше һәм дөньяви хакимияткә мөнәсәбәте белән аерылып торган христиан тормышының күп төрле формаларын тудырды.
== Сәяси һәм иҗтимагый нәтиҗәләр ==
Реформациянең сәяси һәм иҗтимагый нәтиҗәләре бик радикаль һәм күпкырлы булып чыкты. [[Алмания]] җирләрендә һәм [[Европа|Ауропа]]ның башка өлешләрендә дини каршылыклар сәяси бәрелешләргә әверелә: крестьян күтәрелешләре, династик берлекләр һәм дини сугышлар чоры башлана. Шуларның иң зурысы — [[XVII гасыр]]ның беренче яртысындагы [[Утыз еллык сугыш]] — дини бүленешнең фаҗигале нәтиҗәләрен күрсәтте. Дәүләтләр һәм шәһәр республикалары дини конфессияне сәяси берлекләрне һәм эчке сәясәтне үзгәртү өчен нигез итеп кулландылар; кайбер очракларда реформа нәтиҗәсендә барлыкка килгән чиркәүләр хакимиятне үзәкләштерү һәм милли дәүләт төзү коралына әверелде.
[[Икътисад]]и үзгәрешләр дини үзгәрешләр белән янәшә барды: чиркәү җирләрен секуляризацияләү (дөньяви милеккә әйләндерү) һәм керемнәрне яңадан бүлү дөньяви хакимнәрнең һәм яңа социаль төркемнәрнең позицияләрен көчәйтте.
[[Мәдәният]] өлкәсендә Реформация халыкның укый-яза белүенә һәм [[мәгариф]]нең таралуына ярдәм итте. Библияне халык телләренә тәрҗемә итү һәм Изге Язманы укуга басым ясау мәктәпләрнең һәм китап бастыру эшенең үсешенә этәргеч бирде. Бу исә, озак вакытлы перспективада, Ауропа җәмгыятьләрен модернизацияләү процессларына таяныч булды.
== Контрреформация ==
[[Протестантлык]]ның таралуына җавап буларак, [[Рим католик чиркәве]] ''Контрреформация'' дип аталган чиркәү, тәртип һәм миссионерлык чаралары комплексын башлап җибәрде. {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Тридент соборы||ru|Триденсткий собор}} (1545–1563) католик тәгълиматын системалаштыруда, руханилык тәртибен үзгәртеп коруда һәм чиркәү иерархиясен ныгытуда төп роль уйнады.
[[Файл:Reformation.gif|thumb|Ауропада Реформациянең һәм Контрреформациянең таралуын күрсәткән харита (Испания һәм Италия күрсәтелмәгән)]]
Орденнар булдыру (аларның иң мәшһүре — Гайсә җәмгыяте, яисә {{Тәрҗемә ителмәгән 5|иезуитлар||ru|Иезуиты}}) Ауропада һәм аннан читтә [[католицизм]] позицияләрен торгызуга юнәлдерелгән киң миссионерлык һәм мәгариф челтәрен тәэмин итте. Контрреформация [[протестантлык]] идеяләренең таралуын көч куллану һәм хокукый чаралар белән генә бастырмады, ә яңартылган рухи тәҗрибәне, пастырьлык эшчәнлеген көчәйтүне һәм руханиларны әзерләү сыйфатын арттыруны да тәкъдим итте. Бу исә кайбер төбәкләрдә протестантлык хәрәкәтенең җәлеп итүчәнлеген киметүгә китерде.
== Озак вакытлы нәтиҗәләр ==
Реформациянең озак вакытлы нәтиҗәләре Ауропаның дини [[харита]]сының формалашуында һәм [[җәмәгать]]челек фикеренең үзгәрүендә чагылды. Христиан Көнбатышының [[католик]] һәм төрле [[протестантлык|протестант]] җәмгыятьләренә бүленүе дини {{Тәрҗемә ителмәгән 5|плюрализм||ru|политический плюрализм}} идеясен ныгытты һәм, ахыр чиктә, дин иреге вә [[дөньявилек|дөньяви]] дәүләт концепцияләренең үсешенә этәргеч бирде, гәрчә бу күчеш озакка сузылган һәм еш кына авыр барган булса да.
Реформация [[хокук]], [[мәгариф]], [[икътисад]] һәм социаль [[әхлак]] үсешенә зур йогынты ясады: шәхси [[вөҗдан]]га һәм [[Ходай|Алла]]га карата шәхси мөнәсәбәткә аерым игътибар бирү яңа әхлакый карашлар барлыкка килүгә булышлык итте. Протестантлыкның хезмәт этикасы модернизация турындагы тарихи бәхәсләрнең мөһим өлешенә әверелде. [[Сәнгать]] һәм [[әдәбият]] та Реформация тәэсирендә зур үзгәрешләр кичерә: культ практикасындагы протестант аскетизмыннан алып, дини ышану һәм бөеклек чарасы буларак барлыкка килгән католик бароккосына кадәр.
== Тарихи әһәмият ==
[[Тарих]] фәнендә Реформация [[Иртә яңа заман|иртә Яңа заман]]ның төп вакыйгаларының берсе буларак карала. Ул Яңарыш чоры һуманизмы, дәүләт төзелеше һәм миссионерлык экспансиясенең глобаль процесслары белән тыгыз бәйләнгән.
Бу күренешнең катлаулылыгы һәм күптөрлелеге шунда ки, ''«Реформация»'' исеме астында бердәм хәрәкәт түгел, ә дини яңалыкларны, сәяси проектларны һәм иҗтимагый үзгәрешләрне үз эченә алган, үзара бәйләнешле, ләкин максатлары һәм көрәш ысуллары буенча аерылып торган башлангычлар җыелмасы ята. Аны аңлау — [[Европа|Ауропа]]ның дини модернизациясенең бер үк вакытта рухи уяну, сәяси түнтәрелеш һәм мәдәни үзгәртеп кору булганлыгын тану дигән сүз. Аның нәтиҗәләре хәзерге Ауропа цивилизациясенә йогынты ясавын дәвам итә.
== Әдәбият ==
* Культура эпохи Возрождения и Реформации. — Л., 1981.
* Лемэтр Н. Католики и протестанты: религиозный раскол XVI века в новом освещении. // ВИ. — 1995. — № 10.
* Очерки истории западного протестантизма. — М., 1995.
* Смирнов М. Ю. Реформация и протестантизм : Словарь. — СПб.: Издательство СПбГУ, 2005. — 196 с. — ISBN 5-288-03727-2.
{{искәрмәләр}}
[[Төркем:Христианлык]]
[[Төркем:Протестантлык]]
[[Төркем:Тарих]]
[[Төркем:Аурупа тарихы]]
[[Төркем:Дин]]
0mw0vmjy6o2brse456r654sxdu8l54h
София Шишкина
0
1488092
5963199
5916045
2026-06-14T13:43:15Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5963199
wikitext
text/x-wiki
{{УК}} {{Фш|Шишкин}}
'''София Дмитриевна Шишкина''' (1998 елның 30 сентябрендә туган, [[Суна (Суна районы)|Суна]], [[Суна районы]], [[Киров өлкәсе]]) ― Россия [[футбол]]чысы, Россиянең спорт мастеры һәм «Крылья Советов» клубы [[Ярымсакчы (футбол)|ярымсакчысы]]. Ул Россия җыелма командасында уйнаган.
== Биография ==
Балачакта, футболдан тыш, ул [[җиңел атлетика]] (спринт) һәм тау чаңгысы белән шөгыльләнә иде, төбәк чемпионатларында җиңү яулый иде. Ул Суна авылында малайлар командасында, аннары [[Нема]] авылында кызлар командасында һәм Кировтагы «Динамо» яшүсмерләр спорт мәктәбендә футбол уйнады. Аның беренче тренеры Алексей Шихалеев булган. Ул Киров өлкәсе җыелма командасында уйнады һәм 2016 елгы Россия кызлар чемпионатында бронза медаль яулады.
София шулай ук мини-футбол белән дә шөгыльләнде. 2016/17 елгы Пермь өлкәсендәге чемпионатында «Учитель» командасы өчен уйнап, 13 матчта 55 туп кертте.
Ул Россиянең яшүсмерләр һәм яшьләр җыелма командаларында уйнаган. Россия студентлар командасы составында ул 2019 елгы Универсиадада бронза призеры булган, турнирда биш матчта катнашкан һәм бер туп керткән.
Ул Россия җыелма командасы өчен дебютын 2018 елның 19 гыйнварында Словакиягә каршы дусларча матчта ясады, матчның беренче 69 минутында уйнады. Ул милли команда өчен беренче голын 2018 елның 7 мартында Кытайга каршы кертте.
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://www.rfs.ru/team/520/players/166890 RFU сайтындагы профиль]
* [https://wfl.rfs.ru/player/1252834 WFL сайтындагы профиль]{{Deadlink|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* «[http://zvezda2005.ru/komanda/202/ Йолдыз-2005» хатын-кызлар футбол клубы сайтындагы профиль (иске сайт)]{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://wfccska.ru/komanda/igroki/shishkina-sofiya-dmitrievna/ ЦСКА хатын-кызлар футбол клубы сайтындагы профиль]
[[Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе]]
[[Төркем:Википедия:Викимәгълүматтан чыганак булган мәкаләләр]]
[[Төркем:1998 елда туганнар]]
[[Төркем:30 сентябрь көнне туганнар]]
efp5z20ed8edvgbe0ge7vz93pssk1uv
Гимннар тәрҗемәләре
0
1488961
5963207
5963114
2026-06-14T15:12:01Z
LiebSinger
60321
/* ҮРДҮН */
5963207
wikitext
text/x-wiki
== '''Дөнья белән бергә җырлыйбыз!''' ==
'''Татар телендә дә җырланырлык дәүләт, милләт, төбәк һәм оешмалар гимннары, алфавит тәртибендә. Википедиядәге аудио-видео сылтамаларын АЕРЫМ БЕР БИТТӘ ачып уйнатырга кирәк, югыйсә, алар югалырга мөмкин. Сылтамалар татар теленә тәрҗемә алдыннан бирелә.'''<br>
Мәгънәсез антиреклама https://rutube.ru/ сайтында бетерелгән.<br>
=== '''АБХАЗИЯ''' ===
Шәнеибац, шәнеибац,<br>
Аԥсуаа рыҷкәынцәа!<br>
Аԥсны азыҳәан ашьа казҭәаз,<br>
Аԥсуаа рыҷкәынцәа!<br>
Ахақәиҭраз ашьа казҭәаз,<br>
Аԥсуаа рыҷкәынцәа!<br>
О-ҳо-ҳо-о-ҳо-о-Рада<br>
О-ҳо-ҳо-о-ҳо-Раида-ра!<br>
Ажәҩан мрадоуп, еҵәадоуп<br>
Уара уда, Аԥсынра!<br>
Еҵәа-бырлаш Аԥсынтәыла,<br>
Улԥха згәаҵақәа ирҭыԥхо,<br>
Геи-шьхеи рыԥшӡара зыԥшнылаз<br>
Жәлар ламысла иҳаракхоит.<br>
Рада, Раида, Рарира!<br>
Рада, Рерама, Рерашьа!<br>
Нарҭаа риира-зиироу<br>
Афырхацәа Ран-Гәашьа<br>
Аԥсынтәыла-иԥшьоу атәыла,<br>
Ихы здиныҳәалаз Анцәа!<br>
Зқьышықәсала имҩасхьо гылан,<br>
Рыжәҩа еибырҭоиҭ уԥацәа!<br>
Шәнеибац, Аԥсныжәлар!<br>
Аишьцәа, шәнеибац!<br>
Нхыҵ-аахыҵ ҳаицуп!<br>
Ҳазшаз илаԥш<br>
Ҳхыуп иаҳхымшәо<br>
Ԥеиԥш лаша ҳзыԥшуп!<br>
Шәнеибац, Аԥсныжәлар,<br>
Игылеит ҳамра,<br>
Иақәым ҭашәара!<br>
Урылагәырӷьа,<br>
Анра-ахшара,<br>
Шьардаамҭа, Аԥсынра!<br>
https://rutube.ru/video/514d0fd95123fab433f1a6dc653aeeb9/
https://ru.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Abkhazia_–_Aiaaira_(Аиааира)_(orchestral_instrumental_version).ogg
https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_Abkhazia_–_Aiaaira_(Аиааира)_(orchestral_vocal_version)_(short_version).ogg
=== '''АВСТРАЛИЯ БЕРЛЕГЕ''' ===
(дәүләт гимнының рәсми өлеше)<br>
'''''English'''''<br>
Australians all let us rejoice<br>
For we are one and free;<br>
We’ve golden soil and wealth for toil,<br>
Our home is girt by sea;<br>
Our land abounds in nature’s gifts,<br>
Of beauty rich and rare;<br>
In history’s page let every stage,<br>
Advance Australia Fair!<br>
In joyful strains then let us sing:<br>
“Advance Australia Fair!”<br>
Beneath our radiant southern Cross,<br>
We’ll toil with hearts and hands;<br>
To make this Commonwealth of ours<br>
Renowned of all the lands;<br>
For those who’ve come across the seas<br>
We’ve boundless plains to share;<br>
With courage let us all combine<br>
To advance Australia fair.<br>
In joyful strains then let us sing<br>
«Advance Australia fair!»<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:U.S._Navy_Band,_Advance_Australia_Fair_(instrumental).ogg
https://rutube.ru/video/e293433ffd307b26e83149f735b479d3/
https://wikiway.com/australia/gimn/
'''''Татарча'''''<br>
Австралиялеләр бәхетле,<br>
Без яшь һәм ирекле,<br>
Хезмәт куеп, алтын җирне<br>
Иттек без күрекле.<br>
Җир-суларың – затлы бүләк,<br>
Табигатең – шифа,<br>
Атла, тарихыңны әйдәп,<br>
Австралия, алга!<br>
Бездән сиңа изге теләк:<br>
“Австралия, алга!”<br>
Көньяк Хач балкышы астында<br>
Берләште күп милләт.<br>
Уңган Берлекне дөньяда<br>
Таныды бар дәүләт.<br>
Йөрәк дәртен һәм кул көчен<br>
Хасладык Ватанга,<br>
Австралия ирешсен, дип,<br>
Яңа уңышларга.<br>
Бездән илгә изге теләк:<br>
“Австралия, алга!”<br>
=== '''АВСТРИЯ''' ===
'''''Deutsch'''''<br>
'''Land der Berge, Land am Strome'''<br>
Land der Berge, Land am Strome,<br>
Land der Äcker, Land der Dome,<br>
Land der Hämmer, zukunftreich:<br>
Heimat grosser Töchter und Söhne,<br>
Volk, begnadet für das Schöne,<br>
Vielgerühmtes Österreich,<br>
Vielgerühmtes Österreich.<br>
Heiss umfehdet, wild umstritten,<br>
Liegst dem Erdteil du inmitten,<br>
Einem starken Herzen gleich.<br>
Hast seit frühen Ahnentagen<br>
Hoher Sendung Last getragen,<br>
Vielgeprüftes Österreich,<br>
Vielgeprüftes Österreich.<br>
Mutig in die neuen Zeiten,<br>
Frei und gläubig sieh uns schreiten,<br>
Arbeitsfroh und hoffnungsreich!<br>
Einig laß in Jubelchören,<br>
Vaterland, dir Treue schwören,<br>
Vielgeliebtes Österreich,<br>
Vielgeliebtes Österreich!<br>
https://rutube.ru/video/1d4441afe16017ebf12b785f777569ed/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Land_der_Berge_Land_am_Strome_instrumental.ogg
https://wikiway.com/austria/gimn/
'''''Татарча'''''<br>
'''Таулар һәм дәрьялар иле'''<br>
Таулар һәм дәрьялар иле,<br>
Чиркәү, чүкеч, кырлар иле,<br>
Килер көнгә мәдхия;<br>
Олы шәхесләр Ватаны,<br>
Гүзәлгә гашыйк гавамы,<br>
Дан-шөһрәтле Австрия,<br>
Дан-шөһрәтле Австрия.<br>
Дәгъва-яуларны күп күргән,<br>
Урыны кыйтга түреннән –<br>
Куәтле йөрәк гүя;<br>
Ул борынгы заманнардан<br>
Бөек максатка юлланган –<br>
Күп сыналган Австрия,<br>
Күп сыналган Австрия.<br>
Яңа чорга кыю атлый,<br>
Иреккә инабәт саклый<br>
Һәм хезмәткә баш ия!<br>
Туганнар бердәмлегендә,<br>
Безнең тугрылык гаһдендә –<br>
Сөекле ил Австрия,<br>
Сөекле ил Австрия!<br>
=== '''АЗӘРБАЙҖАН''' ===
'''''Azərbaycan dilində'''''<br>
Azәrbaycan! Azәrbaycan! <br>
Äy, qaharman ullarıña şanlı Watan! <br>
Səndən ötrü can verməyə cümlə äzerbez! <br>
Səndən ötrü qan tökməyə cümlə qadirbez! <br>
Üç rəngli bayrağınla məsud yaşa! <br>
Üç rəngli bayrağınla məsud yaşa! <br>
Minlərlə can qurban oldu, <br>
Sinən hərbə meydan oldu! <br>
Hüququndan keçən əsgər! <br>
Hərə bir qəhrəman oldu! <br>
Sən olasan gülüstan, <br>
Sənə hər an can qurban! <br>
Sənə min bir məhəbbət <br>
Sinəmdə tutmuş məkan!<br>
Namusunu hifz etməyə, <br>
Bayrağını yüksəltməyə, <br>
Namusunu hifz etməyə, <br>
Cümlə gənclər müştaqdır! <br>
Şanlı Vətən! Şanlı Vətən! <br>
Azərbaycan! Azərbaycan!<br>
Azərbaycan! Azərbaycan!<br>
https://rutube.ru/video/384c5483e25b917683bb51cf308cbb02/
https://wikiway.com/azerbaijan/gimn/
https://rutube.ru/video/037912880030760df1cd3b321641ab74/
'''''Татар телендә'''''<br>
Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!<br>
Әй, батыр улларыңа данлы Ватан!<br>
Синең өчен җан бирергә җөмлә әзер без!<br>
Синең өчен кан түгәргә җөмлә кадир без!<br>
Өч төс байрак астында бәхетле яшә!<br>
Өч төс байрак астында бәхетле яшә!<br>
Җирең хәрби мәйдан булды,<br>
Меңләгәннәр корбан булды!<br>
Синең хаклыгыңны яклап,<br>
Барчасы каһарман булды!<br>
Син булсын дип гөлстан,<br>
Сиңа һәрбер җан корбан!<br>
Мең бер мәхәббәт, Ватан,<br>
Йөрәктә тотам мәкян!<br>
Намусыңны керләмәскә,<br>
Байрагыңны кимсетмәскә,<br>
Намусыңны керләмәскә<br>
Барча яшьләр җан аткан!<br>
Шанлы Ватан! Шанлы Ватан!<br>
Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!<br>
Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!<br>
=== '''АЛБАНИЯ''' ===
(рәсми өлеше)<br>
'''''Në shqip'''''<br>
'''Himni i Flamurit'''<br>
Rreth flamurit të përbashkuar<br>
Me një dëshir’ e një qëllim,<br>
Të gjith’ atje duke u betuar<br>
Të lidhim besën për shpëtim.<br>
Chorus (2):<br>
Prej lufte veç ai largohet<br>
Që është lindur tradhëtor,<br>
Kush është burrë nuk frikësohet,<br>
Po vdes, po vdes si një dëshmor!<br>
https://rutube.ru/video/c9ce55b7b978d77a3f618dea331847ac/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymni_i_Flamurit_instrumental.ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Байрак гимны'''<br>
Байрак астында без берләштек<br>
Уртак теләкләр-максатларда,<br>
Ант иттек без, көрәшергә дип<br>
Азатлыгыбызны якларга.<br>
Кушымта (2):<br>
Читләшер бу изге көрәштән<br>
Сатлык булып туган гына,<br>
Ир-егет бирешмәс ул куркуга,<br>
Шәһит булыр ил хакына.<br>
=== '''АЛМАНИЯ ДЕМОКРАТИК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Deutsch'''''<br>
'''Auferstanden aus Ruinen...'''<br>
Auferstanden aus Ruinen<br>
und der Zukunft zugewandt,<br>
laßt uns Dir zum Guten dienen,<br>
Deutschland, einig Vaterland.<br>
Alte Not gilt es zu zwingen,<br>
und wir zwingen sie vereint,<br>
denn es muß uns doch gelingen,<br>
daß die Sonne schön wie nie<br>
über Deutschland scheint,<br>
über Deutschland scheint.<br>
Glück und Friede sei beschieden<br>
Deutschland, unserm Vaterland,<br>
alle Welt sehnt sich nach Frieden,<br>
reicht den Völkern eure Hand.<br>
Wenn wir brüderlich uns einen,<br>
schlagen wir des Volkes Feind,<br>
laßt das Licht des Friedens scheinen,<br>
daß nie eine Mutter mehr<br>
ihren Sohn beweint,<br>
ihren Sohn beweint.<br>
Laßt uns pflügen, laßt uns bauen,<br>
lernt und schafft wie nie zuvor,<br>
und der eig’nen Kraft vertrauend<br>
steigt ein frei Geschlecht empor.<br>
Deutsche Jugend, bestes Streben<br>
unsres Volks in dir vereint,<br>
wirst du Deutschlands neues Leben.<br>
Und die Sonne schön wie nie<br>
über Deutschland scheint,<br>
über Deutschland scheint.<br>
https://rutube.ru/video/954d694e9372f0bb9d20f431a7cfffda/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Auferstanden_Aus_Ruinen_(Instrumental).ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Хәрабәдән күтәрелгән...'''<br>
Хәрабәдән күтәрелеп,<br>
киләчәккә юл тоткан,<br>
без Сиңа итик игелек,<br>
Алмания, бердәм Ватан.<br>
Бердәм булгач, барча киртә<br>
юкка чыга бүген дә, –<br>
һәм безнең кулдан бу килә;<br>
кояш мулдан нур сибә<br>
алман күгендә,<br>
алман күгендә.<br>
Ураз-бәхет насыйп булсын<br>
алманнар Ватанына,<br>
дуслык кулларын ул сузсын<br>
дөнья халыкларына.<br>
Туганнарча бердәмлектә<br>
җиңеп халык дошманын,<br>
яшик хөрлек-иминлектә, –<br>
ана, улын югалтып,<br>
һич еламасын,<br>
һич еламасын.<br>
Иҗат итеп, белем алып,<br>
йортлар салыйк, җир сөрик,<br>
үз көчебезгә таянып,<br>
яңа буын үстерик.<br>
Алман яшьләре, гавамның<br>
омтылышлары – сездә,<br>
сез – киләчәге Ватанның.<br>
Кояш мулдан нур сибә<br>
алман күгендә,<br>
алман күгендә.<br>
=== '''АЛМАНИЯ ФЕДЕРАТИВ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Deutsch'''''<br>
'''Einigkeit und Recht und Freiheit'''<br>
Einigkeit und Recht und Freiheit<br>
Für das deutsche Vaterland.<br>
Danach laßt uns alle streben<br>
Brüderlich mit Herz und Hand.<br>
Einigkeit und Recht und Freiheit<br>
Sind des Glückes Unterpfand.<br>
Blüh‘ im Glanze dieses Glückes,<br>
Blühe, deutsches Vaterland!<br>
Blüh’ im Glanze dieses Glückes,<br>
Blühe, deutsches Vaterland!<br>
https://rutube.ru/video/4e7ff3d5cd368e8f2855dc1268262d80/
https://rutube.ru/video/ebe574a376ae9359bf09803dc92df718/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:German_national_anthem_performed_by_the_US_Navy_Band.ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Бердәмлек, хокук, хөррият'''<br>
Бердәмлек, Хокук, Хөррият –<br>
Алман җирендә хаким.<br>
Изге туганлык хисләрен<br>
Йөртсен күңeлендә һәркем.<br>
Бердәмлек, Хокук, Хөррият –<br>
Безнең бәхет солтаны.<br>
Шул бәхеттә чәчәк ат син<br>
Мәңге, Алман Ватаны!<br>
Шул бәхеттә чәчәк ат син<br>
Мәңге, Алман Ватаны!<br>
=== '''АЛТАЙ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Алтай тилиде'''''<br>
Кӧк теҥери јылдыстар,<br>
Улу, јайым Кан-Алтай.<br>
Ӱч-сӱмер, ыйык тайгалар –<br>
Агару, јебрен Алтай.<br>
Ӱч толыкту Кан-Алтай,<br>
Јыҥкыс эдер јаҥы јок.<br>
Ӱргӱлји кӱйген одыбыс<br>
Ӧчӱп калар учуры јок.<br>
Алтай – ӧскӧн кабайыс,<br>
Алтай – мӧҥкӱ кудайыс.<br>
Элен чактарга корула,<br>
Россияла бис јажына.<br>
Алтай!<br>
https://rutube.ru/video/339cb8c2835c89052f0ba8743b3706d9/
https://my.mail.ru/music/search/Гимн%20Республики%20Алтай
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Гимн_Республики_Алтай_(2001).ogg
Аудиода ике куплеты гына уйнатылган.<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
Күк йөзендә йолдызлар,<br>
Олы, бәйсез Хан-Алтай.<br>
Өчтүбә, урманлы таулар –<br>
Борынгы, изге Алтай.<br>
Өч түбәле Хан-Алтай,<br>
Юк янтык булган чагы.<br>
Мәңгелек ут янган җирнең<br>
Юк сүрелер учагы.<br>
Алтай – без үскән төбәк,<br>
Алтай – мәңгелек терәк.<br>
Гомерлек бу язмышыбыз,<br>
Русиядә тормышыбыз.<br>
........................
Хан-Алтай!<br>
=== '''АМЕРИКА КУШМА ШТАТЛАРЫ''' ===
'''''English'''''<br>
'''The Star-Spangled Banner'''<br>
Oh, say, can you see, the dawn’s early light<br>
What so proudly we hailed at the twilight’s last gleaming?<br>
Whose broad stripes and bright stars, thro’ the perilous fight,<br>
O’er the ramparts we watched were so gallantly streaming. <br>
And the rocket’s red glare, the bomb’s bursting in air, <br>
Gave proof through the night that our flag was still there. <br>
Oh, say, does that Star-spangled Banner yet wave <br>
O’er the land of the free and the home of the brave? <br>
On the shore dimly seen, thro’ the mists of the deep, <br>
Where the foe’s haughty host in dread silence reposes, <br>
What is that which the breeze, o’er the towering steep, <br>
As it fitfully blows, half conceals, half discloses? <br>
Now it catches the gleam of the morning’s first beam, <br>
In fully glory reflected, now shines on the stream: <br>
‘This the star-spangled banner: oh, long may it wave <br>
O’er the land of the free and the home of the brave. <br>
And where is that band who so vauntingly swore <br>
That the havoc of war and the battle’s confusion <br>
A home and a country should leave us no more! <br>
Their blood has vanished out their foul footsteps’ pollution. <br>
No refuge could save the hireling and slave <br>
From the terror of flight, or the gloom of the grave: <br>
And the Star-Spangled Banner in triumph doth wave <br>
O’er the land of the free and the home of the brave!<br>
Oh, thus be it ever when freemen shall stand. <br>
Between their loved home and the war’s desolation: <br>
Blest with vict’ry and peace, may the heav’n-rescued land <br>
Praise the Power that has made and preserved us a nation. <br>
Then conquer we must, when our cause it is just. <br>
And this be our motto: “In God is our trust”. <br>
And the Star - Spangled Banner in triumph shall wave <br>
O’er the land of the free and the home of the brave.<br>
https://rutube.ru/video/27c1ab2898f2ac17900e3861b85b62fb/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Star_Spangled_Banner_instrumental.ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Йолдызлы буй-буй байрак'''<br>
Әйт әле, күрәмсең алсу таң атканда, –<br>
Без аны данладык кич кояш батканда?<br>
Зәңгәр күк, йолдызлар – ак-кызыл иңендә, –<br>
Җилфердиме ул байрак кирмәннәр түрендә?<br>
Ракеталар янды, бомбалар шартлады, –<br>
Ә байрак төн буе безнең сафта калды.<br>
Әйт әле, балкыймы ул байрак бүген дә –<br>
Кыюлар җирендә, азатлар илендә?<br>
Тәкәбберләр, посып куе томаннарга,<br>
Дөм караңгылыкта яткан текә ярда –<br>
Капыл җил байрактан куркуны басармы,<br>
Әллә бер яшереп, яңадан ачармы?<br>
Горур балкый анда, шәфәкъ нурларында,<br>
Сурәте чагыла агымсу-алкында, –<br>
Йолдызлы байрак ул, җилфердәсен көн дә <br>
Кыюлар җирендә, азатлар илендә.<br>
Кайда соң киберле ант эчкән өерләр? –<br>
Юкка чыкты алар, тар-мар ителделәр,<br>
Канлы эзләрен дә каплый кара туфрак...<br>
Һәм Ил-Ватан безгә гомерлеккә уртак!<br>
Урын юк сыенырга ялчыга һәм колга –<br>
Куркып качса качсын кабер шомлыгына.<br>
Йолдызлы байрак ул – дан-шөһрәт иңендә,<br>
Кыюлар җирендә, азатлар илендә!<br>
Азатлар барында мәңге шулай булсын.<br>
Сөекле йортыбыз сугыштан арынсын:<br>
Мәдхия – юнәлтеп җиңүле солыхка,<br>
Милләт итеп безне, ярлыкаучы Хакка.<br>
Уңышка омтылыш, гамәлдә ышаныч,<br>
Безнең шигаребез: “Аллага таяныч”.<br>
Буй-буй байрак балкыр – дан-шөһрәт иңендә,<br>
Кыюлар җирендә, азатлар илендә!<br>
=== '''АНГОЛА''' ===
=== '''АНДОРРА КЕНӘЗЛЕГЕ''' ===
'''''En català'''''<br>
'''El Gran Carlemany'''<br>
El gran Carlemany, mon pare,<br>
dels alarbs em deslliurà,<br>
I del cel vida em donà,<br>
de Meritxell, la gran Mare.<br>
Princesa nasquí i Pubilla<br>
entre dues nacions, neutral;<br>
sols resto l'única filla,<br>
de l'imperi Carlemany.<br>
Creient i lliure onze segles,<br>
creient i lliure vull ser.<br>
Siguin els furs mos tutors<br>
i mos Prínceps defensors!<br>
I mos Prínceps defensors!<br>
https://rutube.ru/video/2bf7a136d89852ff06af65a8c860b9a4/
https://wikiway.com/andorra/gimn/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:El_Gran_Carlemany.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Бөек Карл'''<br>
Гарәпләрдән азат иткән<br>
Бөек Карл, газиз атам,<br>
Һәм күктән бүләк иңдергән<br>
Меричель, изге анам.<br>
Кыйрал кызы булып тудым –<br>
Ике халыкка бердән;<br>
Ялгыз варис булып калдым<br>
Бөек Карл дәүләтеннән.<br>
Азат, диндар унбер гасыр,<br>
Шул халәттә калсамчы.<br>
Кануннар булсын яклаучым,<br>
Һәм Кенәзләр – саклаучым!<br>
Һәм Кенәзләр – саклаучым!<br>
=== '''АНТИГУА-БАРБУДА''' ===
'''Fair Antigua and Barbuda!'''<br>
We thy sons and daughters stand<br>
Strong and firm in<br>
Peace or danger<br>
To safe-guard our Native Land<br>
We commit ourselves to building<br>
A true nation brave and free;<br>
Ever striving, ever seeking,<br>
Dwell in love and unity<br>
Raise the standard! Raise it boldly!<br>
Answer now to duty’s call<br>
To the service of thy country,<br>
Sparing nothing, giving all;<br>
Gird your loins and join the battle<br>
‘Gainst fear, hate and poverty,<br>
Each endeavouring, all achieving,<br>
Live in peace where man is free.<br>
God of nations, let Thy blessings<br>
Fall upon this land of ours;<br>
Rain and sunshine ever sending,<br>
Fill her fields with crops and flowers;<br>
We her children do implore Thee,<br>
Give us strength, faith, loyalty,<br>
Never failing, all enduring<br>
To defend her liberty.<br>
https://rutube.ru/video/dc46677134a3a1c85ae3a68c0ebb41d2/
=== '''АРГЕНТИНА''' ===
'''''En español'''''<br>
'''¡Oid mortales!'''<br>
¡Oid mortales! el grito sagrado:<br>
¡Libertad, Libertad, Libertad!<br>
Oid el ruido de rotas cadenas:<br>
Ved en trono a la noble Igualdad.<br>
¡Ya su trono dignísimo abrieron<br>
Las provincias unidas del Sud!<br>
Y los libres del mundo responden:<br>
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br>
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br>
Y los libres del mundo responden:<br>
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br>
Y los libres del mundo responden:<br>
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br>
'''''Refren''''':<br>
Sean eternos los laureles<br>
Que supimos conseguir,<br>
Que supimos conseguir.<br>
Coronados de gloria vivamos<br>
O juremos con gloria morir,<br>
O juremos con gloria morir,<br>
O juremos con gloria morir!<br>
https://rutube.ru/video/0016b272cf56bccdf72421061a969577/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_Argentino_instrumental.ogg
'''''Татар телендә (рәсми җыелма куплет, башта 40 секундка якын оркестр гимнның увертюрасын уйный)'''''<br>
'''Әй, фани бәндәләр, тыңлагыз!'''<br>
Әй, фани бәндәләр, тыңлагыз оранны:<br>
“Азатлык! Азатлык! Һәм Ирек!”<br>
Тыңлагыз богаулар гөрселдәп сынганны!<br>
Күрегез: тәхеттә — Тигезлек,<br>
Көньякта тәхеткә ирештерде аны<br>
Берләшкән Төбәкләр, биреп ямь!<br>
Һәм безне котлады ирекле Җир шары:<br>
“Аргентина халкына сәлам!”<br>
“Аргентина халкына сәлам!”<br>
Һәм безне котлады ирекле Җир шары:<br>
“Аргентина халкына сәлам!”<br>
Һәм безне котлады ирекле Җир шары:<br>
“Аргентина халкына сәлам!”<br>
'''''Кушымтасы''''':<br>
Уңышларга ирешәбез,<br>
Булсын ил мәңгелектә,<br>
Булсын ил мәңгелектә.<br>
Дан-шөһрәткә тәкъдир ителгәнбез,<br>
Әҗәлебез булыр шөһрәттә,<br>
Әҗәлебез булыр шөһрәттә,<br>
Әҗәлебез булыр шөһрәттә!<br>
=== '''ӘЛ-ҖӘЗАИР''' ===
'''QASAMAN'''<br>
(гарәп тексты транскрипциясе)<br>
I. Qasaman bi-n-nāzilāti l-māḥiqāt<br>
Wa-d-dimāʾi z-zākiyāti ṭ-ṭāhirāt<br>
Wa-l-bunūdi l-lāmiʿāti l-khāfiqāt<br>
Fi-l-jibāli sh-shāmikhāti sh-shāhiqāt<br>
Naḥnu thurnā fa-ḥayātun ʾaw mamāt<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
II. Naḥnu jundun fi sabīli l-ḥaqqi thurnā<br>
Wa ʾila stiqlālinā bi-l-ḥarbi qumnā<br>
Lam yakun yuṣğā lanā lamā naṭaqnā<br>
Fa-ttakhadhnā rannata l-bārūdi waznā.<br>
Wa-ʿazafnā nağmata r-rashshāshi laḥnā<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
III. Yā Firansā, qad maḍā waqtu l-ʿitāb<br>
Wa-ṭawaynāhu kamā yuṭwā l-kitāb<br>
Yā Firansā ʾinna dhā yawmu l-ḥisāb<br>
Fa-staʿiddī wa-khudhī minnā l-jawāb<br>
ʾInna fī thawratinā faṣlu l-khiṭāb<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
IV. Naḥnu min ʾabṭālinā nadfaʿu jundā<br>
Wa-ʿala ʾashlaʾinā naṣnaʿu majdā.<br>
Wa-ʿala ʾarwāḥinā naṣʿadu khuldā.<br>
Wa-ʿala hāmātinā narfaʿu bandā.<br>
Jabhatu t-Taḥrīri ʾaʿṭaynāki ʿahdā.<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
V. Ṣarkhatu l-ʾawṭāni min sāḥi l-fidā<br>
Ismaʿūhā wa-stajībū li-n-nidā<br>
Wa-ktubūhā bi-dimāʾi sh-shuhadāʾ<br>
Wa-qraʾūhā li-banī l-jayli ğadā.<br>
Qad madadnā laka yā majdu yadā<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
https://rutube.ru/video/07971eb6358051f8de3bc6f501281297/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kassaman_instrumental.ogg
https://wikiway.com/algeria/gimn/
'''АНТ ИТӘБЕЗ!'''<br>
Барысын да юк итүче яшен белән,<br>
Без түккән кан һәм керсез күз яше белән,<br>
Таулар өстендәге байрак төсе белән –<br>
Ант итәбез, Әлҗәзаир яшәр, дип,<br>
Һәркем, кабат яшәү яки үлү өчен,<br>
Каберләрдән торып, сафка басар, дип.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
Үз хокукларыбыз өчен көрәшәбез,<br>
Бәйсезлек өчен сугышка керешәбез.<br>
Таләпләребезне һич ишетмәсәгез,<br>
Алар туплар телендә әйтеләчәк,<br>
Һәм пулемётлар аңлатып бирәчәк,<br>
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
Әй Франция! Сафсата сатулар үтте,<br>
Коллык китабын яптык – укылып бетте.<br>
Әй Франция! Хисап тотар вакыт җитте!<br>
Инкыйлаб хөкем карарын әйтәчәк,<br>
Әзер бул! – Менә безнең җавабыбыз!<br>
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
Батырларыбыз төзер батальоннар,<br>
Җәсәдебез киләчәк данын хаклар,<br>
Шәһит киткәннәр үлемсезлеккә атлар,<br>
Исәннәр горур байрак күтәрәчәк,<br>
“Азатлык фронты”на турылыклы<br>
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
Яу кырлары Ватан өчен күтәрелә,<br>
Тыңлагыз һәм буйсыныгыз өннәренә!<br>
Язып куегыз шәһитләр каны белән!<br>
Яңа буыннар да үзләштерәчәк!<br>
Сиңа, дан, кулларыбызны сузабыз,<br>
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
'''Гадәттә беренче куплеты гына башкарыла һәм аның беренче ике юлы кабатлана. Оркестр гына уйнаганда ике юллык кереш өлеше була.'''<br>
=== '''ӘРДЕЙ''' ===
'''ERDELY HIMNUSZ'''<br>
1. Ki tudja merre, merre visz a végzet:<br>
Göröngyös úton, sötét éjjelen.<br>
Vezesd még egyszer, győzelemre néped,<br>
Csaba királyfi, csillagösvényen!<br>
'''''Refrén (2):'''''<br>
Maroknyi székely porlik, mint a szikla,<br>
Népek harcának zajló tengerén.<br>
Fejünk az ár jaj, százszor elborítja,<br>
Ne hagyd elveszni Erdélyt, Istenünk!<br>
2. Ameddig élünk, magyar ajkú népek,<br>
Megtörni lelkünk nem lehet soha!<br>
Szülessünk bárhol, földünk bármely pontján,<br>
Lenne a sorsunk jó vagy mostoha.<br>
'''''Refrén:'''''<br>
Maroknyi székely porlik, mint a szikla,<br>
Népek harcának zajló tengerén.<br>
Fejünk az ár jaj, százszor elborítja,<br>
Ne hagyd elveszni Erdélyt, Istenünk!<br>
https://archive.org/details/youtube-TUAimioBMoQ
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Székely_himnusz_Vocal.ogg
'''ӘРДЕЙ ГИМНЫ'''<br>
Язмышлар безне йөртми кайда гына<br>
Караңгы төндә, сикәлтә-урда.<br>
Чаба шаһзадә, кайт кабат халкыңа,<br>
Алып чык аны йолдызлы юлга.<br>
'''''Кушымтасы (2):'''''<br>
Ялгыз кыя күк, сикәй басып тора<br>
Халыклар явы барган диңгездә,<br>
Йөз кат калды ул дулкыннар астында;<br>
Яшәү насыйп ит, Ходай, Әрдейгә.<br>
Маҗар телле кавемнәр арасында<br>
Мәңге сынмас безнең көч-рухыбыз,<br>
Тусак та дөньяның кайсы урынында,<br>
Нинди булса да юл-язмышыбыз.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Ялгыз кыя күк, сикәй басып тора<br>
Халыклар явы барган диңгездә,<br>
Кат-кат калды ул дулкыннар астында;<br>
Яшәү насыйп ит, Ходай, Әрдейгә.<br>
'''Әрдей – бүгенге Румыйниянең уртасында калган маҗар телле Трансильвания төбәгенең маҗарча исеме. Гимнның рәсми статуста булмаган тагын өч куплеты бар.'''<br>
=== '''ӘРМӘНСТАН''' ===
'''''Հայերենով'''''<br>
'''Մեր Հայրենիք'''<br>
Մեր Հայրենիք, ազատ անկախ,<br>
Որ ապրել է դարեդար<br>
Յուր որդիքը արդ կանչում են<br>
Ազատ, անկախ Հայաստան։<br>
Ահա եղբայր քեզ մի դրոշ,<br>
Որ իմ ձեռքով գործեցի<br>
Գիշերները ես քուն չեղայ,<br>
Արտասուքով լվացի։<br>
Նայիր նրան՝ երեք գոյնով,<br>
Նուիրական մեր նշան<br>
Թող փողփողի թշնամու դեմ<br>
Թող միշտ պանծայ Հայաստան։<br>
Ամենայն տեղ մահը մի է<br>
Մարդ մի անգամ պիտ մեռնի,<br>
Բայց երանի՝ որ յուրր ազգի<br>
Ազատության կը զոհվի։<br>
https://rutube.ru/video/969d684fdc0f224fb32e80120e0bde6e/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mer_Hayrenik_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Безнең Ватаныбыз'''<br>
Безнең азат Ватаныбыз –<br>
Яшьтәш ул гасырларга,<br>
Балаларын чакыра бүген<br>
Ирекле Әрмәнстанга.<br>
Менә сиңа байрак, абый,<br>
Үз кулым белән тектем,<br>
Төннәр буена йокламый,<br>
Күз яшьләремне түктем.<br>
Кара әле өч төс туга –<br>
Безнең изге тамгабыз,<br>
Балкып торсын бар дошманга<br>
Мәңге Әрмәнстаныбыз!<br>
Юктыр узмыш язмышлардан,<br>
Кеше үлә бер генә,<br>
Халкына җан фида булган –<br>
Изгелектә мәңгегә.<br>
=== '''ӘФГАНСТАН (2006-2021)''' ===
'''ملی سرود'''<br>
دا وطن افغانستان دى<br>
دا عزت د هر افغان دى<br>
كور د سولې، كور د تورې<br>
هر بچى يې قهرمان دى<br>
دا وطن د ټولو كور دى<br>
د بلوڅو، د ازبكو<br>
د پښتون او هزارهوو<br>
د تركمنو، د تاجكو<br>
ور سره عرب، ګوجر دي<br>
پاميريان، نورستانيان<br>
براهوي دي، قزلباش دي<br>
هم ايماق، هم پشايان<br>
دا هيواد به تل ځلېږي<br>
لكه لمر پر شنه آسمان<br>
په سينې كې د آسيا به<br>
لكه زړه وي جاويدان<br>
نوم د حق مو دى رهبر<br>
وايو الله اكبر<br>
وايو الله اكبر<br>
وايو الله اكبر<br>
Укылышы:<br>
'''Milli surud'''<br>
Dā watan Afgānistān dai,<br>
dā izat də har Afgān dai<br>
Kor də sor, kor də ture,<br>
har bačai ye qahramān dai<br>
Dā watan də ttolo kor dai,<br>
də Baločo, də Uzbəko<br>
də Pax̌tun aw Hazārawo,<br>
də Turkməno, də Tāǰəko<br>
Wər sara Arəb, Guǰər di,<br>
Pāmiryān, Nuristānyān<br>
Brāhuwi di, Qizilbāsh di,<br>
ham Aymāq, ham Pašāyān<br>
Dā hiwād ba təl dzaleγ̌i,<br>
ləka lmar pər šnə āsmān<br>
Pə sine ke də Āsyā ba,<br>
ləka zrrə wi ǰāwidān<br>
Num də haq mo dai rahbar,<br>
Wāyu Allāhu Akbar,<br>
Wāyu Allāhu Akbar,<br>
Wāyu Allāhu Akbar<br>
https://wikiway.com/afganistan/gimn/
https://rutube.ru/video/f188db3867fbaf68e2d404a43f7ceb97/
'''Милли суруд'''<br>
Бу ил — безнең Әфганстан,<br>
Һәр илдәшкә гыйззәт вә шан;<br>
Солых җире, кылыч җире,<br>
Һәр улы аның каһарман.<br>
Күп кавем илгә ватандар:<br>
Һәм бәлүҗләр, һәм үзбәкләр,<br>
Һәм пуштуннар, һазаралар,<br>
Һәм таҗиклар, һәм төркмәннәр.<br>
Бердәй гарәпләр, гүҗҗарлар,<br>
Памирлылар, нурстанлылар,<br>
Кызылбашлар, браһүиләр,<br>
Дүрт аймак һәм пәшәиләр.<br>
Балкыр ил дөнья күгендә<br>
Галәмдәге Кояш кебек,<br>
Азиянең иң түрендә<br>
Ватаныбыз — ул мәңгелек!<br>
Әйт: “Илаһым — Хак вә Рәһбәр;<br>
Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!<br>
Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!<br>
Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!”<br>
=== '''ӘФГАНСТАН (2021-...)''' ===
'''دا د باتورانو کور'''<br>
ساتو يې پۀ سرو وينو، دا د شهيدانو کور<br>
𝄇 دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
کورس:<br>
ساتو يې پۀ سرو وينو، دا د شهيدانو کور<br>
𝄇 دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
۱<br>
ستا کاڼي او بوټي ټول، مونږه ته لعلونه دي<br>
𝄇 ستا کاڼي او بوټي ټول، مونږه ته لعلونه دي 𝄆<br>
وينه پرې توی شوې ده، سرۀ لکه گلونه دي<br>
𝄇 وينه پرې توی شوې ده، سرۀ لکه گلونه دي 𝄆<br>
𝄇 کله يې څوک نيولای شي؟ دا دی د زمريانو کور<br>
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
کورس<br>
۲<br>
تا به تل آزاد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ<br>
𝄇 تا به تل آزاد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ 𝄆<br>
ستا تاريخ به ياد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ<br>
𝄇 ستا تاريخ به ياد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ 𝄆<br>
𝄇 دې کښې به بازان اوسي، دا دی د بازانو کور<br>
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
کورس<br>
۳<br>
ای گرانه وطن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ<br>
𝄇 ای گرانه وطن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ 𝄆<br>
ای ښايسته چمن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ<br>
𝄇 ای ښايسته چمن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ 𝄆<br>
𝄇 خلاص که لۀ انگرېز نه وو، شو د اورسانو گور<br>
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
کورس<br>
۴<br>
ډېرۍ ککرۍ گوره، پاتي د روسانو شوې<br>
𝄇 ډېرۍ ککرۍ گوره، پاتي د روسانو شوې 𝄆<br>
شنډېدۀ هر يو دښمن، واړۀ ارزوگانې شوې<br>
𝄇 شنډېدۀ هر يو دښمن، واړۀ ارزوگانې شوې 𝄆<br>
𝄇 هرچا ته معلوم شولو، دا د افغانانو کور<br>
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
𝄇 کورس 𝄆<br>
𝄇 دا د باتورانو کور... 𝄆<br>
https://yandex.ru/video/preview/16943774437745064169
'''БУ — КЫЮЛАР ВАТАНЫ'''<br>
Кушымтасы:<br>
Кан коеп саклыйк аны, бу — шәһитләр Ватаны!<br>
Бу — кыюлар Ватаны, бу — батырлар Ватаны!<br>
I<br>
Гүя кызыл якутлар — тау-ташлар һәм куаклар.<br>
Гүя кызыл якутлар — тау-ташлар һәм куаклар.<br>
Чәчәкләргә тамган ул — Ватан уллары каны.<br>
Чәчәкләргә тамган ул — Ватан уллары каны.<br>
Арысланнар Ватаны — аны җиңеп буламы?<br>
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br>
Кушымтасы.<br>
II<br>
Гомеребез барында — без азатлык сагында!<br>
Гомеребез барында — без азатлык сагында!<br>
Гомеребез барында — ил-тарих кочагында!<br>
Гомеребез барында — ил-тарих кочагында!<br>
Бөркетләр тота аны, бу — бөркетләр Ватаны!<br>
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br>
Кушымтасы.<br>
III<br>
Минем газиз Ватаным, аңарга фида җаным!<br>
Минем газиз Ватаным, аңарга фида җаным!<br>
Гүзәл болын-кырларым, барысына фида җаным!<br>
Гүзәл болын-кырларым, барысына фида җаным!<br>
Инглиздән иттек азат, урыска кордык зират!<br>
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br>
Кушымтасы.<br>
IV<br>
Урыс калдырган, күрче, — баш сөякләре күче!<br>
Урыс калдырган, күрче, — баш сөякләре күче!<br>
Барча дошман җиңелгән, өметләре өзелгән!<br>
Барча дошман җиңелгән, өметләре өзелгән!<br>
Барысының хәтер-аңы: бу — әфганнар Ватаны!<br>
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br>
Кушымтасы:<br>
Кан коеп саклыйк аны, бу — шәһитләр Ватаны!<br>
Бу — кыюлар Ватаны, бу — батырлар Ватаны!<br>
Бу — кыюлар Ватаны...<br>
=== '''БАЙАР ИЛЕ (БАВАРИЯ)''' ===
'''''Deutsch'''''<br>
1. Gott mit dir, du Land der Bayern,<br>
deutsche Erde, Vaterland!<br>
Über deinen weiten Gauen<br>
ruhe Seine Segenshand!<br>
||:Er behüte deine Fluren,<br>
schirme deiner Städte Bau<br>
Und erhalte dir die Farben<br>
Seines Himmels, weiß und blau!:||<br>
2. Gott mit dir, dem Bayernvolke,<br>
dass wir, uns’rer Väter wert,<br>
fest in Eintracht und in Frieden<br>
bauen uns’res Glückes Herd!<br>
||:Dass mit Deutschlands Bruderstämmen<br>
einig uns ein jeder schau<br>
und den alten Ruhm bewähre<br>
unser Banner, weiß und blau!:||<br>
https://rutube.ru/video/3e4c1ca4a98b3e9517d2c396603775df/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Für_Bayern_(Bayernhymne).ogg
'''''Татарча (дүрт куплетның гадәттә башкарыла торганнары)'''''<br>
Ходай Байар илен яклый,<br>
Алман нәселе Ватанын,<br>
Киң җирләребез сагында –<br>
Аның кодрәт калканы!<br>
||:Иминлектә ил-көнебез,<br>
Шәһәрләр төзелеше,<br>
Безнең ак-зәңгәр байракта –<br>
Изге күкләрнең төсе.:||<br>
Ходай Байар халкын саклый,<br>
Без – бабалар мирасын,<br>
Бердәмлектә, татулыкта<br>
Корып бәхет оясын.<br>
||:Байар халкы, алман нәселе!<br>
Ходай биргән байлыгың:<br>
Борынгы даның сурәте – <br>
Ак-зәңгәр төс байрагың!:||<br>
=== '''БАНГЛАДЕШ''' ===
=== '''БАСКЛАР ИЛЕ''' (рәсми) ===
'''''Euskeraz'''''<br>
'''Euzko Abendaren Ereserikia'''<br>
Gora ta Gora Euzkadi,<br>
aintza ta aintza<br>
bere goiko Jaun Onari.<br>
Areitz bat Bizkaian da<br>
Zar sendo sindo<br>
bera ta bere lagia lakua.<br>
Areitz gainean dogu<br>
gurutza deuna<br>
beti geure goi buru.<br>
Abestu gora Euzkadi<br>
aintza ta aintza<br>
bere goiko Jaun Onari!<br>
https://rutube.ru/video/bee4f9a485fffea6791fdd48ae94955c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Basque_Country_Vocal.ogg<br>
(икесендә дә вокал, башта гимнның увертюрасы уйнала)<br>
'''''Баск телендә'''''<br>
'''Баск халкы гимны'''<br>
Күтәрел, әй, Басклар Иле,<br>
мактау-дан бөек<br>
Кодрәт иясе Аллага!<br>
Бискайяда, яр буенда,<br>
изге Синдо күле янында<br>
имән — борынгы, нык.<br>
Бу имәндә нурлар сибеп<br>
изге хач балкый —<br>
өметебез символы.<br>
Җырлыйк: “Күтәрел, Басклар Иле,<br>
мактау һәм дан<br>
кодрәт иясе Аллага!”<br>
=== '''БАСКЛАР ИЛЕ (милли)''' ===
'''''Euskeraz'''''<br>
'''Gernikako Arbola'''<br>
1. Gernikako arbola da bedeinkatua,<br>
Euskaldunen artean guztiz maitatua.<br>
Eman ta zabal zazu munduan frutua<br>
adoratzen zaitugu arbola santua.<br>
Mila urte inguru da esaten dutela<br>
Jainkoak jarri zuela Gernikako arbola.<br>
Zaude bada zutikan orain da denbora<br>
eroritzen bazera arras galdu gera.<br>
2. Ez zera eroriko arbola maitea<br>
baldin portatzen bada Bizkaiko Juntia.<br>
Laurok hartuko degu zurekin partea<br>
pakian bizi dedin euskaldun jendia.<br>
Betiko bizi dedin Jaunari eskatzeko<br>
jarri gaitezen danok laister belauniko.<br>
Eta bihotzetikan eskatu ezkero<br>
arbola biziko da orain eta gero.<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Gernikako_Arbola._Iparragirre,_1853.ogg<br>
Гимн текстының һәр ике юлы башкарганда икешәр тапкыр кабатлана)<br>
'''''Баск телендә'''''<br>
'''Герника Агачы'''<br>
''(гомуммилли баск гимнның гадәттә башкарыла торган куплетлары)''<br>
1. Әй, бәхет китерүче Герника агачы,<br>
Баск Иле кешеләре сине бик ярата.<br>
Җимешләреңне бөтен дөньяга таратчы,<br>
халык сине кадерли, изге дип җан ата.<br>
Хак Тәгалә сине, диләр, мең еллар элек<br>
Герника туфрагында үсмәккә бар кылган.<br>
Төз басып тор бүген дә, имән, үс кинәнеп,<br>
син авып китсәң, халкың килер пыран-заран.<br>
2. Син аумассың, кадерле милләт имәнебез,<br>
Бискайя хакимнәре үзен дөрес тотса.<br>
Дүрт провинция – бер ил булып берләшербез,<br>
басклар кавеме яшәр имин тынычлыкта.<br>
Әйдәгез, барыбыз да сорыйк Тәңребездән:<br>
Герника агачыбыз – ул яшәсен мәңге.<br>
Сорыйк ихлас күңелдән, баш иеп йөзтүбән,<br>
итәр Алла мәңгелек милләтне, имәнне.<br>
=== '''БАҺАМА УТРАУЛАРЫ''' ===
Lift up your head to the rising sun, Bahamaland;<br>
March on to glory, your bright banners waving high.<br>
See how the world marks the manner of your bearing!<br>
Pledge to excel through love and unity.<br>
Pressing onward, march together<br>
to a common loftier goal;<br>
Steady sunward, tho’ the weather<br>
hide the wide and treachrous shoal.<br>
Lift up your head to the rising sun, Bahamaland,<br>
‘Til the road you’ve trod lead unto your God,<br>
March on, Bahamaland.<br>
https://flag-gimn.ru/hymns/bahamas/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_the_Bahamas.oga
=== '''БАШКОРТСТАН''' ===
'''''башкорт телендә'''<br>
Башҡортостан, hин hөйөклө ғәзиз йер,<br>
Халҡыбыҙҙың изге Ватаны,<br>
Сал Уралдан ҡалҡа бар тарафҡа<br>
Тыуған илдең тыныс ал таңы.<br>
Дан hиңә, Башҡортостан!<br>
Илен hөйгән азат халҡыңа дан!<br>
Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә<br>
Сәскә ат, Башҡортостан!<br>
Башҡортостан, hин хөрмәтле, данлы ил,<br>
Еңеү яулап алға бараhың.<br>
Киләсәккә яҡты нур-моң сәсә<br>
Һинең ғорур рухлы байрағың.<br>
Дан hиңә, Башҡортостан!<br>
Илен hөйгән азат халҡыңа дан!<br>
Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә<br>
Сәскә ат, Башҡортостан!<br>
Республикам, йондоҙ булып балҡы hин,<br>
Күҡрәп йәшә, гүзәл илебеҙ.<br>
Тыуған йерҙә hүнмәҫ усағыбыҙ,<br>
Туған телдә тынмаҫ йырыбыҙ.<br>
Дан hиңә, Башҡортостан!<br>
Илен hөйгән азат халҡыңа дан!<br>
Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә<br>
Сәскә ат, Башҡортостан!<br>
https://rutube.ru/video/0f47f1cd4753aac6200911208bada1b8/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Bashkortostan.ogg
'''''татар телендә'''''<br>
Башкортстан, син сөекле газиз җир,<br>
Халкыбызның изге Ватаны,<br>
Чал Уралдан калка бар тарафка<br>
Туган илнең тыныч ал таңы.<br>
Дан сиңа, Башкортстан!<br>
Илен сөйгән азат халкыңа дан<br>!
Рәсәй белән бөек бердәмлектә<br>
Чәчәк ат, Башкортстан!<br>
Башкортстан, син хөрмәтле, данлы ил,<br>
Җиңү яулап алга барасың. <br>
Киләчәккә якты нур-моң чәчә<br>
Синең горур рухлы байрагың.<br>
Дан сиңа, Башкортстан!<br>
Илен сөйгән азат халкыңа дан!<br>
Рәсәй белән бөек бердәмлектә<br>
Чәчәк ат, Башкортстан!<br>
Республикам, йолдыз булып балкы син,<br>
Күкрәп яшә, гүзәл илебез.<br>
Туган җирдә сүнмәс учагыбыз,<br>
Туган телдә тынмас җырыбыз.<br>
Дан сиңа, Башкортстан!<br>
Илен сөйгән азат халкыңа дан!<br>
Рәсәй белән бөек бердәмлектә<br>
Чәчәк ат, Башкортстан!<br>
=== '''БӘРӘҢГЕ (район гимны)''' ===
'''''Татар телендә'''''<br>
<u>'''Тәбрис Фәйзрахманов көе һәм шигыре'''</u><br>
Илләтсу башланган урманнар,<br>
Ир, Нәлә буйлары, тугайлар,<br>
Сабан-туй гөрләгән мәйданнар —<br>
Зур бүләк якташлар, туганнар!<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Бердәмлек, тигезлек төбәге,<br>
Халыклар дуслыгы терәге,<br>
Чәчәк ат, ирекле бул мәңге<br>
Кадерле, гүзәл җир — Бәрәңге!<br>
Иделгә ашкына суларың.<br>
Дөньяга танылган улларың.<br>
Киң юллар, мул уңыш — байлыгың,<br>
Иң тәмле икмәкле районым.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
Таң ата, уяна туган як.<br>
Яңгырый иртәнге моң-азан.<br>
Бу җирне яраткан изге зат.<br>
Мең шөкер сиңа! Дан сиңа! Дан!<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''''Олыкмарий йылмеште'''''<br>
<u>'''Татьяна Очееван кусарымыже'''</u><br>
Чодыра дене ялым эртен,<br>
Ший Элнет шыргыкта йывертен.<br>
Сабантуй ден Пеледыш пайрем<br>
Шергылтеш, калыкнам чумырен.<br>
'''''Припев:'''''<br>
Ик еш семын келшен илена.<br>
Ойго ден куаннам пайлена.<br>
Куш, чаплане, шумбел мландына,<br>
Чон шепка — Параньга кундымна!<br>
Шочмо Эл чын шочшетым пала,<br>
Рвезе тукым шарналын ила.<br>
Перкем налше киндетым акла,<br>
Родо-влакшем эн порын сийла.<br>
'''''Припев.'''''<br>
Эр кынелын, пашаш каена,<br>
Торшымаш ден лумет нолтена.<br>
Ко вер-шӧржым сакла, йората —<br>
Шочмо мланде тудлан таушта.<br>
'''''Припев.'''''<br>
'''''На русском языке'''''<br>
<u>'''перевод Татьяны Очеевой'''</u><br>
Обнимая деревни, поля<br>
Протекает Илеть и Ноля.<br>
Край родной, в этих дивных местах<br>
Развернул Сабантуй торжества.<br>
'''''Припев:'''''<br>
Братской дружбой единой сильна<br>
Ты для славы великой дана.<br>
Будь всех краше, богаче, мила,<br>
Параньгинская наша земля!<br>
Сыновей, дочерей имена<br>
Помнит с гордостью, знает страна<br>
С чудным вкусом ржаные хлеба -<br>
Угощаешь соседей любя.<br>
'''''Припев.'''''<br>
Над землей встала зорька светла,<br>
Ждут нас свершенья, дела.<br>
Всем, кому мать-земля так мила,<br>
Благодарность, почет и хвала.<br>
'''''Припев.'''''<br>
=== '''БӘХРӘЙН''' ===
https://wikiway.com/bahrain/gimn/
=== '''БЕЛАРУСЬ (дәүләт гимны)''' ===
'''''На беларускай мове'''''<br>
'''Мы, беларусы'''<br>
Мы, беларусы – мірныя людзі,<br>
Сэрцам адданыя роднай зямлі,<br>
Шчыра сябруем, сілы гартуем<br>
Мы ў працавітай, вольнай сям’і.<br>
Прыпеў:<br>
Слаўся, зямлі нашай светлае імя,<br>
Слаўся, народаў братэрскі саюз!<br>
Наша любімая маці-Радзіма,<br>
Вечна жыві і квітней, Беларус!<br>
Наша любімая маці-Радзіма,<br>
Вечна жыві і квітней, Беларус!<br>
Разам з братамі мужна вякамі<br>
Мы баранілі родны парог,<br>
У бітвах за волю, бітвах за долю<br>
Свой здабывалі сцяг перамог!<br>
Прыпеў.<br>
Дружба народаў — сіла народаў,<br>
Наш запаветны, сонечны шлях.<br>
Горда ж узвіся ў ясныя высі,<br>
Сцяг пераможны — радасці сцяг!<br>
Прыпеў.<br>
https://rutube.ru/video/60e9e151b19f50b4a12e6c221b9eb3b4/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:My_Belarusy.ogg<br>
(оркестр беренче ике куплетын кушымталары белән бергә башкара)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Без, белоруслар'''<br>
Без, белоруслар, тыныч халыкбыз,<br>
Туган җиргә күңелләр бирелгән,<br>
Дустанә яшибез һәм көч туплыйбыз<br>
Хезмәт сөючән, ирекле илдә.<br>
Кушымтасы:<br>
Саф-пакь җирне данлап танытабыз,<br>
Халыклар бердәмлеген хаклыйбыз!<br>
Безнең сөекле Ватан-Анабыз,<br>
Мәңге яшә, чәчәк ат, Беларусь!<br>
Безнең сөекле Ватан-Анабыз,<br>
Мәңге яшә, чәчәк ат, Беларусь!<br>
Туганнар белән гасырлар буе<br>
Ватаныбызны бергә сакладык,<br>
Азатлык, бәхет хакына кан коеп,<br>
Уртак Җиңү байрагын яуладык!<br>
Кушымтасы.<br>
Халыклар дуслыгы — көч-куәт ил-көнгә,<br>
Безнең кояшлы, изге юлыбыз.<br>
Горур җилфердә илебез күгендә,<br>
Җиңүләргә илткән байрагыбыз!<br>
Кушымтасы.<br>
=== '''БЕЛАРУСЬ (халык гимны)''' ===
'''''На беларускай мове'''''<br>
'''Магутны Божа'''<br>
Магутны Божа! Ўладар сусветаў,<br>
Вялiкiх сонцаў i сэрц малых,<br>
Над Беларусяй, цiхай i ветлай,<br>
Рассып праменьнi свае хвалы.<br>
Дай спор у працы, будзённай, шэрай,<br>
На хлеб штодзённы, на родны край.<br>
Павагу, сiлу i велiч веры<br>
Ў нашу праўду, у прышласць дай.<br>
Дай урадлiвасць жытнёвым нiвам,<br>
Учынкам нашым пашлi ўмалот.<br>
Зрабi свабоднай, зрабi шчасьлiвай<br>
Краiну нашу i наш народ!<br>
https://rutube.ru/video/216fd7e02c17758b2d0b3875fb40e99c/
https://yandex.ru/video/preview/15966320363866296026
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Кодрәтле Алла'''<br>
Кодрәтле Алла! Бар дөньябызның,<br>
Күкләр, йөрәкләрнең Хакиме,<br>
Тыныч һәм якты Беларусебызны —<br>
Ярлыкагыл, Ходай, безнең илне.<br>
Биргел хезмәттә көндәлек уңыш,<br>
Икмәк насыйп ит һәр төбәккә,<br>
Хөрмәт, кодрәт һәм бөек ышаныч<br>
Безнең хаклыкка, киләчәккә.<br>
Уңдырышлы кыл кырларыбызны,<br>
Булсын балалар игелекле.<br>
Әйлә Ватаныбызны, халкыбызны<br>
Ирекле, куәтле һәм бәхетле!<br>
=== '''БЕЛЬГИЯ''' ===
https://wikiway.com/belgium/gimn/
=== '''БЕЛИЗ''' ===
=== '''БЕНИН''' ===
=== '''БОЛГАРИЯ''' ===
'''''на български'''''<br>
'''Мила Родино'''<br>
Горда Стара Планина,<br>
до ней Дунава синей,<br>
сълнце Тракия огрява,<br>
над Пирина пламеней.<br>
Припев (2):<br>
О мило!<br>
Мила Родино,<br>
ти си земен рай,<br>
твойта хубост, твойта прелест,<br>
ах, те нямат край.<br>
https://rutube.ru/video/7016f65a3b7d3cc4203d783a2f3357aa/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mila_Rodino_instrumental.ogg<br>
(биредә – элеккеге язмалар, икенче куплетлары гамәлдән чыгарылды инде)<br>
'''''татар телендә'''''<br>
'''Сөекле Ватаным'''<br>
Горур Иске Планина,<br>
Ага зәңгәрсу Дунай,<br>
Кояш Фракияне нурлый,<br>
Пирин өстендә балкый.<br>
Кушымтасы (2):<br>
Сөеклем!<br>
Сөекле Ватан,<br>
Син – җир җәннәте,<br>
Күркәмлегең, гүзәллегең –<br>
Бакый халәтең.<br>
=== '''БОЛИВИЯ''' ===
'''''Espaňol'''''<br>
'''Himno Nacional de Bolivia'''<br>
1. Bolivianos: el hado propicio<br>
coronó nuestros votos y anhelos.<br>
Es ya libre, ya libre este suelo,<br>
ya cesó su servil condición.<br>
Al estruendo marcial que ayer fuera<br>
y al clamor de la guerra horroroso,<br>
siguen hoy, en contraste armonioso,<br>
dulces himnos de paz y de unión.<br>
Siguen hoy, en contraste armonioso,<br>
dulces himnos de paz y de unión.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
De la Patria, el alto nombre,<br>
en glorioso esplendor conservemos.<br>
Y en sus aras de nuevo juremos:<br>
¡Morir antes que esclavos vivir!<br>
¡Morir antes que esclavos vivir!<br>
¡Morir antes que esclavos vivir!<br>
2. Loor eterno a los bravos guerreros,<br>
cuyo heroico valor y firmeza,<br>
conquistaron las glorias que empieza<br>
hoy Bolivia feliz a gozar.<br>
Que sus nombres, en mármol y en bronce,<br>
a remotas edades transmitan,<br>
y en sonoros cantares repitan:<br>
¡Libertad, Libertad, Libertad!<br>
Y en sonoros cantares repitan:<br>
¡Libertad, Libertad, Libertad!<br>
'''''Chorus.'''''<br>
3. Aquí alzó la justicia su trono<br>
que la vil opresión desconoce,<br>
y en su timbre glorioso legose<br>
Libertad, Libertad, Libertad.<br>
Esta tierra inocente y hermosa<br>
que ha debido a Bolívar su nombre<br>
es la patria feliz donde el hombre<br>
goza el bien de la dicha y la paz.<br>
Es la patria feliz donde el hombre<br>
goza el bien de la dicha y la paz.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
4. Si extranjero poder alqún día<br>
sojuzgar a Bolivia intentare,<br>
al destino fatal se prepare<br>
que amenaza a soberbio invasor.<br>
Que los hijos del grande Bolívar<br>
hayan mil y mil veces jurado:<br>
morir antes que ver humillado<br>
de la Patria el augusto pendón.<br>
Morir antes que ver humillado<br>
de la Patria el augusto pendón.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/12b662fa6800ab2e85504c86fe874d06/
https://wikiway.com/bolivia/gimn/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_de_Bolivia_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Боливия милли гимны'''<br>
Боливарлар, хәерхаһлы тәкъдир<br>
Безнең өмет-догаларга таҗ кылды:<br>
Азат Ватаныбыз, ирекле җир,<br>
Көрәшеп коллыктан котылды.<br>
Үткән көннәр быргы тавышын,<br>
Сугышның коточкыч даулашын<br>
Алмаштырсын көннең татлы моңнары —<br>
Тынычлык, бердәмлек гимннары,<br>
Алмаштырсын көннең татлы моңнары —<br>
Тынычлык, бердәмлек гимннары.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Без исемен бөек тотканда,<br>
Дан һаләсендә хозурланыр Ватан.<br>
Ант итәбез Аллаһ каршында:<br>
Үлем хәерлерәк коллыктан!<br>
Үлем хәерлерәк коллыктан!<br>
Үлем хәерлерәк коллыктан!<br>
Мәңгелек дан батырларыбызга,<br>
Каһарманнар кыюлыгы-дәһшәте<br>
Ирек яулады Ватаныбызга,<br>
Боливиягә — бәхет ләззәте.<br>
Исемнәрен мәрмәр-бронзаларга<br>
Уеп гасырларга озатыйк,<br>
Һәм куәтле җырларда без кабатлыйк:<br>
“Азатлык! Азатлык! Азатлык!”<br>
Һәм куәтле җырларда без кабатлыйк:<br>
“Азатлык! Азатлык! Азатлык!”<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
Гадәләтлек илдә тәхет корды,<br>
Явыз җәберләүне санга сукмады,<br>
Аның данлы мөһерендә — шатлык:<br>
“Азатлык! Азатлык! Азатлык!”<br>
Бу керсез һәм гүзәл илебезгә<br>
Боливарның исеме куелган.<br>
Мәңгегә син бәхетле бул, әй Ватан,<br>
Лаеклы язмышта хозурлан,<br>
Мәңгегә син бәхетле бул, әй Ватан,<br>
Лаеклы язмышта хозурлан.<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
Чит-ят беркөн әгәр дә талпынса<br>
Боливияне буйсындырырга,<br>
Туры килер тәкәббер баскынга<br>
Хурлыклы язмышын татырга:<br>
Бөек Боливарның торыннары<br>
Шәһит китүдән һич тайчынмас,<br>
Ләкин Ватанының затлы байрагы<br>
Кимсетелүенә юл куймас,<br>
Ләкин Ватанының затлы байрагы<br>
Кимсетелүенә юл куймас.<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
=== '''БОСНИЯ-ҺЕРЦЕГОВИНА''' ===
https://rutube.ru/video/d810ba34c9dca389c278389c216d2381/
https://wikiway.com/bosniya-i-gertsegovina/gimn/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bosnia_and_Herzegovina%27s_national_anthem.ogg
'''Intermezzo''' ('''Intermeco''') — Босния-Һерцеговинаның милли гимны. 1999 елның 25 июнендә, элеккеге "Jedna si jedina" исемлесе гамәлдән чыгарылгач, кабул ителде. Соңгысының текстын илнең серб һәм һорват җәмгыятьләре үткәрмәде. Шул сәбәпле "Интермеццо" да бүгенгә кадәр тексттан мәхрүм.<br>
=== '''БОТСВАНА''' ===
Сетсвана телендә<br>
'''Fatshe leno la rona'''<br>
'''I.''' Fatshe leno la rona<br>
Ke mpho ya Modimo,<br>
Ke boswa jwa borraetsho;<br>
a le nne ka kagiso.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Tsogang, tsogang! Banna, tsogang!<br>
Emang, basadi, emang, tlhagafalang!<br>
Re kopanele go direla<br>
Lefatshe la rona.<br>
'''II.''' 'Ina lentle la tumo<br>
la tšhaba ya Botswana,<br>
Ka kutlwano le kagisano,<br>
e bopagantswe mmogo.<br>
𝄆 '''''Chorus.''''' 𝄇<br>
Инглиз телендә<br>
'''This Land of Ours'''<br>
'''I.''' Blessed be this noble land,<br>
Gift to us from God's strong hand,<br>
Heritage our fathers left to us.<br>
May it always be at peace.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Awake, awake, O men, awake!<br>
And women close beside them stand,<br>
Together we'll work and serve<br>
This land, this happy land!<br>
'''II.''' Word of beauty and of fame,<br>
The name Botswana to us came.<br>
Through our unity and harmony,<br>
We'll remain at peace as one.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/3a6ae0dd6eef98449ffe73a1fdd4980b/
https://wikiway.com/botsvana/gimn/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Fatshe_leno_la_rona.ogg
'''БУ – БЕЗНЕҢ ИЛЕБЕЗ'''<br>
...........................
=== '''БӨЕКБРИТАНИЯ''' ===
'''''English'''''<br>
'''God save the King''' *<br>
God save our gracious King!<br>
Long live our noble King!<br>
God save the King!<br>
Send him victorious,<br>
Happy and glorious,<br>
Long to reign over us:<br>
God save the King!<br>
https://rutube.ru/video/40ec7e8ded886c6056411cc591f3e590/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_God_Save_the_Queen.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Алла, сакла патшаны'''<br>
Алла, сакла аны,<br>
Күрекле патшаны,<br>
Алла, сакла!<br>
Җиңүләр бүләк ит,<br>
Данлы, бәхетле ит,<br>
Хакимебез дип хакла,<br>
Алла, сакла!<br>
* Дәүләт башлыгы хатын-кыз булган очракта, '''King''' (кыйрал) урынына '''Queen''' (Кыйралбикә) дип җырлана. Рәсми чараларда гадәттә шушы беренче куплеты гына башкарыла. Тагын ике куплеты бар.<br>
=== '''БРАЗИЛИЯ''' ===
'''''Em português'''''<br>
Ouviram do Ipiranga as margens plácidas,<br>
de um povo heroico o brado retumbante.<br>
E o sol da Liberdade em raios fúlgidos,<br>
brilhou no céu da Pátria nesse instante.<br>
Se o penhor dessa igualdade,<br>
conseguimos conquistar com braço forte!<br>
Em teu seio, ó Liberdade,<br>
desafia o nosso peito a própria morte!<br>
Ó Pátria amada,<br>
idolatrada,<br>
salve, salve!<br>
Brasil, um sonho intenso, um raio vívido,<br>
de amor e de esperança à terra desce.<br>
Se em teu formoso céu, risonho e límpido,<br>
a imagem do Cruzeiro resplandece.<br>
Gigante pela própria natureza<br>
És belo, és forte, impávido colosso<br>
E o teu futuro espelha essa grandeza<br>
Coro:<br>
Terra adorada<br>
Entre outras mil<br>
és tu, Brasil,<br>
ó Pátria amada<br>
Dos filhos deste solo és mãe gentil<br>
Pátria amada,<br>
Brasil! Brasil! Brasil!<br>
https://rutube.ru/video/ee7431706dc7629ac0421187af03b030/
Ике куплеты бергә. Һәр куплет алдыннан ярты минутлык увертюра уйнала.<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hino_Nacional_Brasileiro_instrumental.ogg<br>
'''''Рәсми беренче куплеты. Башта ярты минутлык увертюра уйнала.'''''
'''''Татар телендә'''''<br>
Ишеттеләр Ипиранга-елга ярлары<br>
Батырларның күк күкрәүдәй өннәрен,<br>
Һәм азатлык кояшы мул сипте нурларын,<br>
Яктыртты ул Ватаныбыз күкләрен.<br>
Без тигезлек дәлил-сәбәбен<br>
Бу куәтле куллар белән казандык,<br>
Каршы алырбыз үлем сәгатен<br>
Синең кочагыңда, изге Азатлык!<br>
Сөекле Ватан,<br>
Кодрәт ал Хактан,<br>
Имин бул син!<br>
Бразил — бөек хыялыбыз, сибә нурлар<br>
Күк такымы — Көньяк Хач җиребезгә,<br>
Сөю, өмет таратып балкый йолдызлар<br>
Гүзәл, аяз, шатлык тулы күгебездә.<br>
Табигать үзе тудырган гигантсың;<br>
Мәһабәт, көчле, кыю син, беләгеңдә<br>
Алдагы бөеклегеңне туплагансың!<br>
Кушымтасы:<br>
Меңнәр арасыннан<br>
Өзелеп яраткан ил,<br>
Әй сөекле Ватан,<br>
Син ул, Бразил!<br>
Ул-кызыңа изге ана күк ил,<br>
Әй сөекле Бразил!<br>
Бразил! Бразил!<br>
=== '''БРУНЕЙ''' ===
=== '''БУРКИНА ФАСО''' ===
=== '''БУРУНДИ''' ===
=== '''БУРЯТИЯ''' ===
Үнгын дайдаар, хангай тайгаар нэмжыгшэ<br>
Үлзы Буряад — манай нангин үлгы.<br>
Сэлмэг сарюун, сэнхир номин шарайшни<br>
Сэдьхэлдэмнай хэзээдэшье зулгы.<br>
Эрхим хангал санзай шэнги агаарташ<br>
Эршэ хүсөөр элсүүлэнгүй яалайб!<br>
Эмтэй домтой мүнхын уһан аршаандаш<br>
Эльгэ зүрхөө хүртүүлэнгүй яалайб!<br>
Холын замда эхын ёһоор юрөөжэ,<br>
Хүмүүн зондо хэтын жаргал хүсөөш.<br>
Саяан хадын сэлгеэн амяар арюудхан,<br>
Байгал далайн гэгээн долгёор сүршөөш.<br>
Шэрүүн сагай ерээшье һаа дэлхэйдэ,<br>
Шинии заяан замһаа хадуурхагүйл.<br>
Эбтэй дорюун бүлын ёһоор жаргыш даа,<br>
Энхэ Буряад — манай нангин үлгы.<br>
Эхэ нютаг!<br>
https://rutube.ru/video/28ab9b9219843a27baf44e5222ea81d6/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Буряад_Уласай_түрын_дуулал.ogg
Тайгалы, күлләр белән, далалы,<br>
Изге кояш нуры белән син тулы.<br>
Чиктән чиге кадәр гөрләп торган,<br>
Бәхетле бул, туган ягым!<br>
...............................
=== '''БУТАН''' ===
=== '''ВЬЕТНАМ''' ===
'''''Bằng tiếng Việt'''''<br>
'''Tiến quân ca'''<br>
Đoàn quân Việt Nam đi chung lòng cứu quốc<br>
Bước chân dồn vang trên đường gập ghềnh xa<br>
Cờ in máu chiến thắng vang hồn nước,<br>
Súng ngoài xa chen khúc quân hành ca.<br>
Đường vinh quang xây xác quân thù,<br>
Thắng gian lao cùng nhau lập chiến khu.<br>
Vì nhân dân chiến đấu không ngừng,<br>
Tiến mau ra sa trường,<br>
Tiến lên, cùng tiến lên.<br>
Nước non Việt Nam ta vững bền.<br>
Đoàn quân Việt Nam đi sao vàng phấp phới<br>
Dắt giống nòi quê hương qua nơi lầm than<br>
Cùng chung sức phấn đấu xây đời mới,<br>
Đứng đều lên gông xích ta đập tan.<br>
Từ bao lâu ta nuốt căm hờn,<br>
Quyết hy sinh đời ta tươi thắm hơn.<br>
Vì nhân dân chiến đấu không ngừng,<br>
Tiến mau ra sa trường,<br>
Tiến lên, cùng tiến lên.<br>
Nước non Việt Nam ta vững bền.<br>
https://rutube.ru/video/5e84a5392251a0bded2e865d403204ae/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Vietnam.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Алга баручы гаскәр җыры'''<br>
Вьет гаскәре алга, илне сакларга,<br>
Бара озын, тар сукмакларда.<br>
Ил рухы – канлы байракта,<br>
Туп гөрселдәве – җырларда.<br>
Юл буйлап – дошман сөяге,<br>
Күңелдә – җиңү теләге.<br>
Халкыбыз дип сафка бастык.<br>
Алга, яуларга,<br>
Бергә – гел алга!<br>
Вьетнам мәңгелек һәм нык.<br>
Вьет гаскәре, алга, алтын йолдызга<br>
Карап ил чыга олы юлга,<br>
Күмәкләшеп – яңа тормышка,<br>
Богауларны өзеп – уңышка.<br>
Озак булдык михнәт-кайгыда,<br>
Ватан өчен җаннар фида,<br>
Халкыбыз дип сафка бастык.<br>
Алга, яуларга,<br>
Бергә – гел алга!<br>
Вьетнам мәңгелек һәм нык.<br>
=== '''ГАГАУЗИЯ''' ===
'''Tarafım'''<br>
Tarafım, san tarafım,<br>
Ne gözelsin, korafım:<br>
Çok comerţin sän, topraam,<br>
Gagauz Yerim, Bucaam!<br>
Refren:<br>
Gagauziya – hoşluum,<br>
Çok sevin, koru dostluu,<br>
Bayraanı üüsek kaldır,<br>
Sän benim paalı halkım!<br>
İIk adım sendi yaptık,<br>
Hem ana da biz dedik,<br>
Kaușu sevdik dinmäz,<br>
«Oglanı» çaldık bitmäz.<br>
Refren.<br>
Gagauziya, mutlu yerim,<br>
Vatanımsın sän benim,<br>
Pek işçidir insanın,<br>
Yelleri keser altın.<br>
Refren.<br>
Ne zorluk seni kırdı,<br>
Ne zaman dolaştırdı.<br>
Allahım, koru topraa:<br>
Gagauz Yeri, Bucaa!<br>
Refren.<br>
https://rutube.ru/video/56e9481f5a49d01e2753681fd49d4c75/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Gagauz_Yerin_Gimnı.ogg
'''Тарафым'''<br>
=== '''ГАУДЕАМУС (Шәкертләр гимны)''' ===
'''''Латинча'''''<br>
'''Gaudeamus igitur!'''<br>
I. Gaudeamus igitur<br>
Juvenes dum sumus,<br>
Gaudeamus igitur<br>
Juvenes dum sumus!<br>
Post jucundam juventutem<br>
Post molestam senectutem<br>
Nos habebit humus,<br>
Nos habebit humus.<br>
II. Ubi sunt qui ante nos<br>
In mundo fuere?<br>
Ubi sunt qui ante nos<br>
In mundo fuere?<br>
Ade as a inferos<br>
Transe as a superos<br>
Hos si vis videre,<br>
Hos si vis videre.<br>
III. Vita nostra brevis est<br>
Brevi finietur,<br>
Vita nostra brevis est<br>
Brevi finietur.<br>
Venit mors velociter<br>
Rapit nos atrociter<br>
Nemini parcetur,<br>
Nemini parcetur.<br>
IV. Vivat academia,<br>
Vivant professores,<br>
Vivat academia,<br>
Vivant professores!<br>
Vivat membrum quodlibet,<br>
Vivat membra quaelibet,<br>
Semper sint in flore,<br>
Semper sint in flore.<br>
V. Vivant omnes virgines,<br>
Faciles, formosae,<br>
Vivant omnes virgines,<br>
Faciles, formosae.<br>
Vivant et mulieres,<br>
Tenerae amabiles,<br>
Bonae laboriosae,<br>
Bonae laboriosae.<br>
VI. Vivant et republica<br>
et qui illam regit,<br>
Vivant et republica<br>
et qui illam regit.<br>
Vivat nostra civitas,<br>
Maecenatum caritas,<br>
Quae nos hic protegit,<br>
Quae nos hic protegit.<br>
VII. Pereat tristitia,<br>
Pereant osores,<br>
Pereat tristitia,<br>
Pereant osores.<br>
Pereat diabolus,<br>
Qui vis antiburschius,<br>
Atque irrisores,<br>
Atque irrisores.<br>
https://upload.wikimedia.org/score/0/m/0moe4h1ey0lo6b55p8ouwddb1e30elb/0moe4h1e.mp3
https://rutube.ru/video/cbf30cb993a91b0983f493a99577a999/
'''Әйдәгез, күңелләник!'''<br>
I. Әйдәгез, күңелләник –<br>
Яшьлек шуңа форсат,<br>
Әйдәгез, күңелләник –<br>
Яшьлек шуңа форсат!<br>
Яшь гомерләр үтеп китәр,<br>
Тынгысыз картлык та җитәр –<br>
Алыр безне туфрак,<br>
Алыр безне туфрак.<br>
II. Безнең гомер бик кыска<br>
Фанилык иңендә,<br>
Безнең гомер бик кыска<br>
Фанилык иңендә.<br>
Әҗәл тиз килеп җитә,<br>
Дөньядан алып китә,<br>
Аяу юк һичкемгә,<br>
Аяу юк һичкемгә.<br>
III. Моңарчы яшәгәннәр –<br>
Кайда алар бүген?<br>
Моңарчы яшәгәннәр –<br>
Кайда алар бүген?<br>
Күкләргә менеп эзлә,<br>
Ахирәттә дә күзлә –<br>
Очратырлык түгел,<br>
Очратырлык түгел.<br>
IV. Яшә, академия,<br>
Яшәсен остазлар,<br>
Яшә, академия,<br>
Яшәсен остазлар!<br>
Яшәсен һәркайсысы,<br>
Яшәсен һәрбарчасы<br>
Һәм чәчәк атсыннар,<br>
Һәм чәчәк атсыннар!<br>
V. Яшәсен безнең кызлар –<br>
Сөйкемле, гүзәлләр,<br>
Яшәсен безнең кызлар –<br>
Сөйкемле, гүзәлләр!<br>
Яшәсеннәр ханымнар –<br>
Ягымлылар, назлылар,<br>
Хезмәт сөючәннәр,<br>
Хезмәт сөючәннәр!<br>
VI. Яшәсен дәүләтебез,<br>
Яшәсен хакимнәр,<br>
Яшәсен дәүләтебез,<br>
Яшәсен хакимнәр!<br>
Яшәсен шәһәребез,<br>
Иганәчеләребез –<br>
Химая иткәннәр,<br>
Химая иткәннәр.<br>
VII. Булмасын кайгы-хәсрәт,<br>
Бетсен көнләшкәннәр,<br>
Булмасын кайгы-хәсрәт,<br>
Бетсен көнләшкәннәр!<br>
Олаксын шайтаны да,<br>
Шәкертләр дошманы да –<br>
Гыйлемнән көлгәннәр,<br>
Гыйлемнән көлгәннәр!<br>
=== '''ГВАТЕМАЛА''' ===
'''''Español'''''<br>
'''¡Guatemala feliz...!'''<br>
¡Guatemala feliz...! que tus aras<br>
no profane jamás el verdugo;<br>
ni haya esclavos que laman el yugo<br>
ni tiranos que escupan tu faz.<br>
Si mañana tu suelo sagrado<br>
lo amenaza invasión extranjera,<br>
libre al viento tu hermosa bandera<br>
a vencer o a morir llamará.<br>
'''''Coro I'''''<br>
Libre al viento tu hermosa bandera<br>
a vencer o a morir llamará;<br>
que tu pueblo con ánima fiera<br>
antes muerto que esclavo será.<br>
De tus viejas y duras cadenas<br>
tú forjaste con mano iracunda,<br>
el arado que el suelo fecunda<br>
y la espada que salva el honor.<br>
Nuestros padres lucharon un día<br>
encendidos en patrio ardimiento,<br>
y lograron sin choque sangriento<br>
colocarte en un trono de amor.<br>
'''''Coro II'''''<br>
Y lograron sin choque sangriento<br>
colocarte en un trono de amor,<br>
que de patria en enérgico acento<br>
dieron vida al ideal redentor. <br>
https://rutube.ru/video/d6dc9d8a9ac02cce08f980af4ea733df/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Guatemala,_by_the_U.S._Navy_Band.oga
'''''Испан телендә'''''<br>
'''Гватемала – бәхетле!..'''*<br>
Гватемала – бәхетле!... Михрабың <br>
Һичкайчан мәсхәрә ителмәс;<br>
Юк коллар, ялаучы богавын,<br>
Һәм залим йөзеңә төкермәс.<br>
Һәм әгәр бу изге туфрагың<br>
Нәҗесләп тапталса иртәгә,<br>
Чакырыр азатлык байрагың –<br>
Җиңәргә йә шәһит китәргә.<br>
'''''Беренче кушымта:'''''<br>
Чакырыр азатлык байрагың<br>
Җиңүгә йә шәһит китәргә.<br>
Кол булмас һич горур улларың,<br>
Ителсә дә дучар үләргә.<br>
Күптәнге һәм авыр богауны<br>
Онытып, алырсың кулларга<br>
Бәрәкәт бирүче суканы<br>
Һәм кылыч – намусың сакларга.<br>
Милли хис ялкынында янган<br>
Бабалар тапкан үз бәхетен:<br>
Кан коймый, азатлык яулаган<br>
Һәм корган мәхәббәт тәхетен.<br>
'''''Икенче кушымта:'''''<br>
Кан коймый азатлык яулаган<br>
Һәм корган мәхәббәт тәхетен,<br>
Куәтле булсын дип Ил-Ватан,<br>
Тергезгән идеал-өметен.<br>
* Гимнның өченче-дүртенче куплетлары илнең җирле үзенчәлекләренә багышланган, рәсми чараларда алар гадәттә башкарылмый. Беренче рәсми куплеты гына башкарылганда, кушымтасы кабатлана.<br>
=== '''ГОМАН''' ===
'''''Гарәп телендә'''''<br>
يا ربنا احفظ لنا جلالة السلطان<br>
والشعب بالأوطان<br>
بالعز والإيمان<br>
وليدم مؤيدا<br>
عاهلا ممجدا<br>
بالنفوس يفتدى<br>
وليدم مؤيدا<br>
عاهلا ممجدا<br>
بالنفوس يفتدى<br>
يا عمان نحن من عهد النبي<br>
أوفياء من كرام العرب<br>
أبشري قابوس جاء<br>
فلتباركه السماء<br>
واسعدي والتقيه بالدعاء<br>
https://rutube.ru/video/3b3791ac515cb88a7140c6765148ac1c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Peace_to_the_Sultan_(نشيد_السلام_السلطاني).ogg
Йа Илаһ, солтан галиҗәнапне данла һәм ярлыка,<br>
халкын, Ватанын сакла,<br>
гыйззәт-иманын хакла!<br>
Яшә, солтаныбыз,<br>
данлы юлбашчыбыз,<br>
синең өчен җан фида.<br>
Яшә, солтаныбыз,<br>
данлы юлбашчыбыз,<br>
синең өчен җан фида.<br>
Гоман, нәби гаһеденнән тәкъва,<br>
без — тугры, кәрамәтле гарәп.<br>
Кабуска догаң хаслап,<br>
хатиб рухына баглап,<br>
шатландыр аны, мөбарәкләп.<br>
=== '''ГӨРҖИСТАН''' ===
ქართულად<br>
'''თავისუფლება'''<br>
ჩემი ხატია სამშობლო,<br>
სახატე მთელი ქვეყანა,<br>
განათებული მთა-ბარი,<br>
წილნაყარია ღმერთთანა.<br>
თავისუფლება დღეს ჩვენი<br>
მომავალს უმღერს დიდებას,<br>
ცისკრის ვარსკვლავი ამოდის<br>
და ორ ზღვას შუა ბრწყინდება,<br>
და დიდება თავისუფლებას,<br>
თავისუფლებას დიდება.<br>
https://rutube.ru/video/3b6b3ac76bfb78a37b9a485da54c07e2/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tavisupleba_instrumental.ogg
'''''Гөрҗи телендә'''''<br>
'''Азатлык'''<br>
Ватаным – изге иконам,<br>
Дөнья җирләре түрендә,<br>
Тау-үзәннәре Алладан<br>
Без туганнарга бирелгән.<br>
Киләчәгебезне данлап<br>
Азатлык-ирек яулыйбыз,<br>
Ике диңгез арасында<br>
Балкыр таңда Чулпан йолдызыбыз,<br>
Җырлыйбыз ирекне без мактап,<br>
Азатлыкка дан җырлыйбыз!<br>
=== '''ГРЕНЛАНДИЯ''' ===
'''''Kalaallisut'''''<br>
1. Nunarput, utoqqarsuanngoravit<br>
niaqqut ulissimavoq qiinik.<br>
Qitornatit kissumiaannarpatit<br>
tunillugit sineriavit piinik.<br>
5. Taqilluni naami atunngiveqaaq,<br>
kalaallit siumut makigitsi.<br>
Inuttut inuuneq pigiuminaqaaq,<br>
saperasi isumaqaleritsi.<br>
https://rutube.ru/video/87d8e32fb75ee1335087ccdd3ba8ac91/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Nunarput.ogg
'''''Гренланд телендә'''''<br>
1. Син, борынгы Ватаныбыз, тау-бозлы,<br>
Күкрәгеңдә назлана ул-кызларың.<br>
Чал чәчләрдәй кар каплаган башыңны,<br>
Байлык-муллыкта океан ярларың.<br>
5. Кол басынкылыгы — түгел һич язмыш,<br>
Алга, Калааллит, без синең сагыңда.<br>
Уалучан булса да безнең тормыш,<br>
Инаныгыз, булдырырбыз барын да!<br>
'''Гимн текстындагы биш куплетның беренчесе һәм соңгысы гына рәсми рәвештә башкарыла.'''<br>
=== '''ГРЕЦИЯ (ЮНАНСТАН)''' ===
'''''Στα ελληνικά'''''<br>
'''Ἐλευθεριά'''<br>
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν κόψι<br>
Τοῦ σπαθιοῦ τὴν τρομερή,<br>
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν ὄψι,<br>
Ποὺ μὲ βία μετράει τὴν γῆ.<br>
Ἀπ’ τὰ κόκκαλα βγαλμένη<br>
τῶν Ἑλλήνων τὰ ἱερά,<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
https://rutube.ru/video/8ad80831c39f5c43a56280dadc8ae903/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymn_to_liberty_instrumental.oga
'''''Грек (юнан) телендә'''''<br>
'''Азатлык'''<br>
Таныш миңа, газиз илем,<br>
Иң үткен кылычларың,<br>
Таныш үткен күз карашың —<br>
Колачлый ул Җир шарын.<br>
Затлы Юнан тамырыннан<br>
Үсеп чыккан бер аклык, —<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык,<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык,<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык!<br>
'''Барлыгы 254 куплеты булган текстның бердәнбер рәсми башкарыла торганы.'''<br>
=== '''ГЫЙРАК''' ===
'''باللغة العربية'''<br>
'''مَوْطِنِيْ'''<br>
مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br>
اَلْجَلَالُ وَالْجَمَالُ وَالسَّنَاءُ وَالْبَهَاءُ<br>
فِيْ رُبَاكْ فِيْ رُبَاكْ<br>
وَالْحَيَاةُ وَالنَّجَاةُ وَالْهَنَاءُ وَالرَّجَاءُ<br>
فِيْ هَوَاكْ فِيْ هَوَاكْ<br>
هَلْ أَرَاكْ هَلْ أَرَاكْ<br>
سَالِماً مُنَعَّماً وَ غَانِماً مُكَرَّماً<br>
سَالِماً مُنَعَّماً وَ غَانِماً مُكَرَّماً<br>
هَلْ أَرَاكْ فِيْ عُلَاكْ<br>
تَبْلُغُ السِّمَاكْ تَبْلُغُ السِّمَاكْ<br>
مَوْطِنِي مَوْطِنِيْ<br>
مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br>
اَلشَّبَابُ لَنْ يَّكِلَّ هَمُّهُ أنْ يَّسْتَقِلَّ<br>
أَوْ يَبِيْد أَوْ يَبِيْد<br>
نَسْتَقِيْ مِنَ الرَّدَى وَلَنْ نَّكُوْنَ لِلْعِدَى<br>
كَالْعَبِيْد كَالْعَبِيْد<br>
لَا نُرِيْد لَا نُرِيْد<br>
ذُلَّنَا الْمُؤَبَّدَا وَعَيْشَنَا الْمُنَكَّدَا<br>
لَا نُرِيْد بَلْ نُعِيْد<br>
مَجْدَنَا التَّلِيْد مَجْدَنَا التَّلِيْد<br>
مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br>
مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br>
اَلْحُسَامُ وَ الْيَرَاعُ لَا الْكَلَامُ وَالنِّزَاعُ<br>
رَمْزُنَا رَمْزُنَا<br>
مَجْدُنَا وَ عَهْدُنَا وَوَاجِبٌ مِّنَ الْوَفَاء<br>
يَهُزُّنَا يَهُزُّنَا<br>
عِزُّنَا عِزُّنَا<br>
غَايَةٌ تُشَرِّفُ وَ رَايَةٌ تُرَفْرِفُ<br>
يَا هَنَاكْ فِيْ عُلَاكْ<br>
قَاهِراً عِدَاكْ قَاهِراً عِدَاكْ<br>
مَوْطِنِيْ مَوطِنِيْ<br>
https://rutube.ru/video/36bfaa3e552fb97403063f05b18e40c1/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Mawtini.ogg
'''''татарча'''''<br>
'''Ватаным'''<br>
Ватаным, Ватаным,<br>
Гүзәллегең, бөеклегең, дан-шөһрәтең һәм зиннәтең —<br>
Тауларда, тауларда,<br>
Тормыш-хәят һәм ирегең, куанычың һәм өметең<br>
Һаваңда, һаваңда —<br>
Насыйпмы бу миңа?<br>
Хозурың хәвефсезлектә, хөрмәтең иминлектә,<br>
Хозурың хәвефсезлектә, хөрмәтең иминлектә —<br>
Насыйпмы? Бу намың<br>
Тәблигъ булсын күктә,<br>
Тәблигъ булсын күктә,<br>
Ватаным, Ватаным!<br>
Ватаным, Ватаным,<br>
Армый-талмый әзер яшьләр азатлык дип җан атарга<br>
Йә шәһит булмакка,<br>
Үлем суын эчсәләр дә, буйсынмаслар дошманнарга,<br>
Түнмәсләр коллыкка —<br>
Мәңгелек хурлыкка.<br>
Рухсызланмам, риза булмам аяныч яшәмәккә,<br>
Рухсызланмам, риза булмам аяныч яшәмәккә.<br>
Иҗтиһад кылганым —<br>
Даның тергезмәккә, даның тергезмәккә,<br>
Ватаным, Ватаным.<br>
Ватаным, Ватаным,<br>
Үткен кылыч, очлы каләм, сафсата һәм бәхәс түгел, —<br>
Байрагым һәм туграм.<br>
Намусым дип, иманым дип, бурыч дип атлыга күңел —<br>
Гомерлек вазифам.<br>
Безнең дан, безнең дан —<br>
Без кадерләгән максатта, күк бизәгән байракта,<br>
Без кадерләгән максатта, күк бизәгән байракта.<br>
Куәтле рух-җаның,<br>
Дошманны җиңеп атла, дошманны җиңеп атла,<br>
Ватаным, Ватаным.<br>
'''Гыйракның "Маутыйни" (Ватаным) исемле дәүләт гимны гарәпләрнең гомуми максатларын һәм омтылышларын да чагылдыра. Шул сәбәпле ул берничә гарәп илендә халык гимны булып киткән.'''
=== '''ДАНИЯ''' ===
'''''På dansk'''''<br>
'''''Дания телендә'''''<br>
Der er et yndigt land<br>
Der er et yndigt land,<br>
det står med brede bøge<br>
nær salten østerstrand,<br>
nær salten østerstrand.<br>
Det bugter sig i bakke dal,<br>
det hedder gamle Danmark,<br>
og det er Frejas sal,<br>
og det er Frejas sal!<br>
Vort gamle Danmark skal bestå<br>
så længe bøgen spejler,<br>
sin top i bølgen blå,<br>
sin top i bølgen blå.<br>
https://rutube.ru/video/a378796d75472ac903f75f9e630368b6/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Der_er_et_yndigt_land.ogg
'''Әй, сөекле Ватан!'''<br>
Әй, сөекле Ватан!<br>
Тозлы диңгез ярында<br>
бүкләрең тезелеп баскан,<br>
тезелеп баскан.<br>
Борынгы Данмарк илен,<br>
диңгездән искән җилен<br>
Фрайя яраткан,<br>
Фрайя яраткан!<br>
Мәңге яшә, урманнар күк,<br>
кодрәт алып, даннар иле,<br>
зәңгәр дулкыннардан,<br>
зәңгәр дулкыннардан.<br>
'''Гимнның җыелма рәсми куплеты.'''<br>
=== '''ДОМИНИКАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Español'''''<br>
'''Quisqueyanos valientes'''<br>
I. Quisqueyanos valientes, alcemos<br>
Nuestro canto con viva emoción,<br>
Y del mundo a la faz ostentemos<br>
Nuestro invicto glorioso pendón. <br>
¡Salve el pueblo que intrépido y fuerte, <br>
A la guerra a morir se lanzó <br>
Cuando en bélico reto de muerte<br>
Sus cadenas de esclavo rompió. <br>
'''''(+acompañamiento)'''''<br>
Ningun pueblo ser libre merece <br>
Si es esclavo indolente y servil; <br>
Si en su pecho la llama no crece<br>
Que templó el heroismo viril.<br>
Mas Quisqueya la indómita y brava <br>
Siempre altiva la frente alzará: <br>
Que si fuere mil veces esclava<br>
Otras tantas ser libre sabrá.<br>
https://rutube.ru/video/a5fcaf7da09058288d46838b627c352c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Dominican_Republic_National_Anthem.ogg<br>
(башта ике юллык кереш уйнала)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Кискейя кыюлары'''<br>
1. Җырлыйбыз, Кискейя кыюлары,<br>
Дәртләнеп хисле җырыбызны,<br>
Соклансын күреп бар Җир шары<br>
Җиңелмәс данлыклы туыбызны.<br>
Дан батыр йөрәкле халыкка —<br>
Аяусыз көрәшкә атлады,<br>
Җан фида кылып һәр сугышта,<br>
Богауларны ватып ташлады!<br>
'''''(+аккомпанемент)'''''<br>
Һичкайчан булалмас хөр-азат<br>
Ихтыярсыз бер кол, ярамсак,<br>
Күкрәгендә ялкынланмаса<br>
Гайрәте кабызган бер учак.<br>
Ә Кискейя кыю, бирешмәс, —<br>
Коллыкка төшсә дә мең кабат,<br>
Горур тотар үзен, килешмәс,<br>
Булыр ул яңадан хөр-азат.<br>
=== '''ЕВРОПА БЕРЛЕГЕ''' ===
'''ODE AN DIE FREUDE'''<br>
Freude, schöner Götterfunken,<br>
Tochter aus Elysium,<br>
Wir betreten feuertrunken,<br>
Himmlische, dein Heiligtum!<br>
Deine Zauber binden wieder<br>
Was die Mode streng geteilt;<br>
Alle Menschen werden Brüder,<br>
Wo dein sanfter Flügel weilt.<br>
Seid umschlungen, Millionen!<br>
Diesen Kuß der ganzen Welt!<br>
Brüder, über‘m Sternenzelt<br>
Muß ein lieber Vater wohnen.<br>
Wem der große Wurf gelungen,<br>
eines Freundes Freund zu sein;<br>
wer ein holdes Weib errungen,<br>
mische seinen Jubel ein!<br>
Ja, wer auch nur eine Seele<br>
Sein nennt auf dem Erdenrund!<br>
Und wer’s nie gekonnt, der stehle<br>
Weinend sich aus diesem Bund!<br>
https://rutube.ru/video/287ed23850bb5fc1bd7c399bbb1fd99e/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Anthem_of_Europe_(US_Navy_instrumental_long_version).ogg
'''ШАТЛЫККА МӘДХИЯ'''<br>
Күңелләргә иңә шатлык<br>
Илаһият нурында,<br>
Низагтан туеп сыендык<br>
Тәңребез хозурына!<br>
Берләшә рухи нигездә<br>
Элек аерылганнар,<br>
Ходай канат җәйгән җирдә<br>
Без бәндәләр – туганнар.<br>
Миллионнар, иң куеп иңгә,<br>
Шатлыкка җирне күмсен!<br>
Туганнар Галәм түрендә<br>
Әл-Вәдүд барын белсен!<br>
Тормышта туры юл тоткан,<br>
Иңдәшен дус дип тойган,<br>
Гомер юлдашын яраткан –<br>
Булсын ул безнең туган!<br>
Тәкәбберлеккә бирелгән,<br>
Башканы күреп түбән,<br>
Дуслык кадерен белмәгән –<br>
Китсен безнең берлектән!<br>
'''Гимн Европа Берлегенә кергән дәүләтләр телләренә тәрҗемә ителгән. Аерым илләрдәге чараларда ул җирле дәүләт телләрендә башкарылырга мөмкин. Гомумевропа күләмендә аны оркестр гына башкара, шул рәвешчә кыйтгадагы бер генә телгә дә өстенлек бирелми. Гимнга нигез итеп Фридрих Шиллерның 1785 елда язылган шигыре алынган. Соңрак аңа Лүдвиг ван Бетһовен көй иҗат иткән. Бу музыка көйязарның Тугызынчы симфониясенә кертелгән.'''<br>
'''Биредә гимнның иң популяр варианты тәрҗемә ителгән. Соңгы дүрт юлы сирәк уйнала. Беренче куплеты гына даими башкарыла, кайвакыт аны азакта кабатлыйлар да.'''<br>
=== '''ҖИБУТИ''' ===
'''''Сомали телендә'''''<br>
Hinjinne u sara kaca,<br>
Calankaan harraad iyo<br>
Haydaar u mudateen!<br>
Haydaar u mudateen!<br>
Hir cagaarku qariyayiyo.<br>
Habkay samadu tahayoo;<br>
Xiddig dhi igleh hoorshoo,<br>
Caddaan lagu hadheeyaay.<br>
||: Maxaa haybad kugu yaal!<br>
Maxaa haybad kugu yaal! :||<br>
https://rutube.ru/video/c790a5f891ae816940c1c0a5d68eaae9/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:The_Djiboutian_anthem.ogg
'''''Афар телендә'''''<br>
Doogehiik inkih solaa,<br>
Simbiliiy kah ningicle<br>
Bakaarat kah sugunne!<br>
Bakaarat kah sugunne!<br>
Bulci kaak qaran sido,<br>
Gubi kak way anxar lusa;<br>
Cutukti caxte caydu,<br>
Qidi wagri silaalo.<br>
||: Maysooy heebati kumuu!<br>
Maysooy heebati kumuu! :||<br>
https://rutube.ru/video/666957111ce1ef02b75475d6715b72ba/
https://wikiway.com/djibouti/gimn/
Күтәрел, байрагыбыз,<br>
Дәррәү торып басыгыз!<br>
Алдык аны яу итеп,<br>
Әрнүләр, сусау үтеп.<br>
Безнең мәңгелек төсләр:<br>
Җирләр — яшел, күкләр — зәңгәр;<br>
Ак төс — иминлек хасы,<br>
Канлы йолдыз — уртасы.<br>
||: Байрак — безнең горурлык!<br>
Байрак — безнең хозурлык! :||<br>
=== '''ИРАН ИСЛАМ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''به فارسی'''<br>
سر زد از افق مهر خاوران<br>
فروغ دیدهی حقباوران<br>
بهمن فر ایمان ماست<br>
پیامت ای امام، استقلال<br>
آزادی، نقش جان ماست<br>
شهیدان، پیچیده در گوش زمان فریادتان<br>
پاینده مانی و جاودان<br>
جمهوری اسلامی ایران<br>
https://rutube.ru/video/df5a1726583c76eec62736f2b1cebf71/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sorud-e_Mellí-e_Yomhurí-e_Eslamí-e_Irán_(instrumental).oga<br>
(башта кыска гына кереш уйнала)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
Офыкта Шәрекъ Кояшы балкый,<br>
Хак мөселман күңелен ул назлый,<br>
Баһман – иман йөзек кашы.<br>
Синең вәгазьләрең, әй, Имам,<br>
Азатлык, ирек тоткасы.<br>
Шәһитләр!<br>
Сезнең ялвару – заман колагында чаң:<br>
“Ул яши һәм мәңге булачак –<br>
Ислам Җөмһүрияте Иран!”<br>
=== '''ИРЛАНДИЯ (дәүләт гимны)''' ===
'''''I nGaeilge'''''<br>
'''Amhrán na bhFiann'''<br>
Seo dhibh a chairde duan Óglaigh,<br>
Cathréimeach briomhar ceolmhar,<br>
Ár dtinte cnámh go buacach táid,<br>
‘S an spéir go min réaltogach<br>
Is fonnmhar faobhrach sinn chun gleo<br>
‘S go tiúnmhar glé roimh thíocht don ló<br>
Fé chiúnas chaomh na hoiche ar seol:<br>
Seo libh canaídh Amhrán na bhFiann.<br>
'''''Refrain:'''''<br>
Sinne Fianna Fáil<br>
Atá faoi gheall ag Éirinn,<br>
Buíon dár slua<br>
Thar toinn do ráinig chugainn,<br>
Faoi mhóid bheith saor.<br>
Seantír ár sinsir feasta<br>
Ní fhagfar faoin tíorán ná faoin tráil<br>
Anocht a théam sa bhearna bhaoil,<br>
Le gean ar Ghaeil chun báis nó saoil<br>
Le gunna scréach faoi lámhach na bpiléar<br>
Seo libh canaídh Amhrán na bhFiann.<br>
'''''English'''''<br>
'''The soldier’s song'''<br>
We’ll sing a song, a soldier’s song,<br>
With cheering rousing chorus,<br>
As round our blazing fires we throng,<br>
The starry heavens o’er us;<br>
Impatient for the coming fight,<br>
And as we wait the morning’s light,<br>
Here in the silence of the night,<br>
We’ll chant a soldier’s song.<br>
Chorus:<br>
Soldiers are we<br>
whose lives are pledged to Ireland;<br>
Some have come from a land beyond the wave.<br>
Sworn to be free,<br>
No more our ancient sire land<br>
Shall shelter the despot or the slave.<br>
Tonight we man the gap of danger<br>
In Erin’s cause, come woe or weal<br>
‘Mid cannons’ roar and rifles peal,<br>
We’ll chant a soldier’s song.<br>
https://rutube.ru/video/90b1d912555afa0dfb85c4f6b882017f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Amhrán_na_bhFiann.ogg<br>
(бу аудиода гимнның "компакт варианты" – кушымтасы гына уйнала)<br>
https://zvyki.com/song/78387993/Gimn_Irlandii_-_Amhr_n_na_bhFiann/{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<br>
(вокал, биредә гимн тулысынча һәм ирланд телендә генә җырланган)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Яугирләр җыры'''<br>
Җырлыйк әле яугир җырын,<br>
Басып байраклар астына.<br>
Йолдызлар һәм учак уты<br>
Төнлә күздә чагыла;<br>
Безнең күңел ярсыр яуга,<br>
Иртән кояш сипсә нурын,<br>
Ә хәзер бу төнге тынлыкта<br>
Җырлыйк яугир җырын.<br>
Кушымтасы:<br>
Без яугирләр,<br>
Ирландия рухы йөрәктә,<br>
Без ант иттек,<br>
кайда туып үссәк тә:<br>
Булмас һич безнең изге утарлар<br>
Залим белән кол сыеныр урын.<br>
Чәлпәрәмә килер зынҗырлар,<br>
Сибәр кояш илгә нурын,<br>
Үкерсә дә үлем чәчеп туплар,<br>
Җырларбыз яугир җырын.<br>
'''Гимн текстының рәсми башкарыла торган беренче куплетлары.'''<br>
=== '''ИСЛАНДИЯ''' ===
'''''Á íslensku'''''<br>
Ó, guð vors lands! Ó, land vors guðs,<br>
vér lofum þitt heilaga, heilaga nafn,<br>
úr sólkerfum himnanna hnýta þér krans<br>
þínir herskarar, tímanna safn.<br>
Fyrir þér er einn dagur sem þúsund ár<br>
og þúsund ár dagur, ei meir:<br>
eitt eilífðar smáblóm með titrandi tár,<br>
sem tilbiður guð sinn og deyr.<br>
Íslands þúsund ár,<br>
Íslands þúsund ár,<br>
eitt eilífðar smáblóm með titrandi tár,<br>
sem tilbiður guð sinn og deyr.<br>
https://rutube.ru/video/0a1dc4ee853df3662c56563317923367/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lofsöngur.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Ил Алласы! Аллалы ил!<br>
Мактаулар Синең мөкатдәс намыңа.<br>
Кояш, Галәм – Синең чәчәк бәйләме<br>
Бакый гаскәрең тарафына.<br>
Хозурыңда бер көн — мең еллар тиңдәше,<br>
Мең еллар бер көндәй уза:<br>
Мәңгелек – чәчәктән тамган күз яше,<br>
Гыйбадәт кыла һәм сула.<br>
Исландиягә мең ел,<br>
Исландиягә мең ел,<br>
Мәңгелек – чәчәктән тамган күз яше,<br>
Гыйбадәт кыла һәм сула.<br>
=== '''ИСРАИЛ ДӘҮЛӘТЕ''' ===
'''בעברית'''<br>
'''הַתִּקְוָה'''<br>
כֹּל עוֹד בַּלֵּבָב פְּנִימָה<br>
נֶפֶשׁ יְהוּדִי הוֹמִיָּה,<br>
וּלְפַאֲתֵי מִזְרָח קָדִימָה,<br>
עַיִן לְצִיּוֹן צוֹפִיָּה;<br>
עוֹד לֹא אָבְדָה תִקְוָתֵנוּ,<br>
הַתִּקְוָה בַּת שְׁנוֹת אַלְפַּיִם,<br>
לִהְיוֹת עַם חָפְשִׁי בְּאַרְצֵנוּ, 𝄇<br>
𝄆 אֶרֶץ צִיּוֹן וִירוּשָׁלַיִם.<br>
'''''Укылышы''''':<br>
Kol ‘od balevav p’nimah –<br>
Nefesh Yehudi homiyah<br>
Ulfa’ati mizrakh kadimah<br>
‘ayin LeTsion tsofiyah –<br>
‘od lo avdah tikvatenu<br>
Hatikvah bat sh’not alpayim:<br>
Lihyot ‘am khofshi be’artzenu –<br>
Erets Tsiyon vi’rushalayim.<br>
Lihyot ‘am khofshi be’artzenu –<br>
Erets Tsiyon vi’rushalayim.<br>
https://rutube.ru/video/d5dc0d3980deb51088393013ef5c6bb6/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hatikvah_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Тынгысыз җаныбыз кушканга,<br>
Хыял яши, йөрәктә ут яна,<br>
Төбәп күзләрне гел Сионга,<br>
Атларбыз алга, шәрыккә таба.<br>
Сүнмәс өмет безнең күңелдә,<br>
Ике мең ел аны сакладык,<br>
Сион, Иерусалим илендә<br>
Азатлыгыбызны хакладык,<br>
Сион, Иерусалим илендә<br>
Азатлыгыбызны хакладык.<br>
=== '''ИТАЛИЯ''' ===
'''''In italiano'''''<br>
'''Fratelli d’Italia'''<br>
Fratelli d’Italia,<br>
L’Italia s’è desta,<br>
Dell’elmo di Scipio<br>
S’è cinta la testa.<br>
Dove’è la Vittoria?<br>
Le porga la chioma;<br>
Chè schiava di Roma<br>
Iddio la creò.<br>
Fratelli d’Italia,<br>
L’Italia s’è desta,<br>
Dell’elmo di Scipio<br>
S’è cinta la testa.<br>
Dove’è la Vittoria?<br>
Le porga la chioma;<br>
Chè schiava di Roma<br>
Iddio la creò.<br>
'''''Coro''''':<br>
Stringiamoci a coorte,<br>
Siam pronti alla morte<br>
Siam pronti alla morte:<br>
Italia chiamò! Italia chiamò!<br>
Si!!!<br>
https://rutube.ru/video/068f53c26d70ee28ae1d6c1e3e82be76/
https://rutube.ru/video/95cb7a96b0e44bf7be5a182ff2fcccb4/
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Италия туганнары'''<br>
Әй, туганнар, итальяннар,<br>
Италия уянды,<br>
Шипионың данлы очламын<br>
Таҗ итеп ул киеп алды.<br>
Олы җиңү – кайда соң ул?<br>
Ул бит безгә баш иде:<br>
Рум коллары торыннары<br>
Ил хуҗасы булсын, диде.<br>
Әй, итальяннар,<br>
Италия уянды,<br>
Шипио очламын<br>
Таҗ итеп ул алды.<br>
Олы җиңү – кайда?<br>
Ул безгә баш иде:<br>
Рум оныклары<br>
Хуҗа булсын, дип.<br>
'''''Кушымтасы''''':<br>
“Бер тарафка, – дип, – әйдә, берләшик,<br>
Җан фида кылып, бергә без көрәшик,<br>
Җан фида кылып, бергә без көрәшик”, –<br>
Италия дәшә! Италия дәшә!<br>
Һәй!!!<br>
'''Гимн текстының рәсми башкарыла торган беренче куплеты. Тагын ике "азатлык куплеты" һәм ике "тарихи куплеты" бар.'''<br>
=== '''ИЧКЕРИЯ ЧЕЧЕН ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Нохчийн маттахь'''''<br>
'''Ӏожалла я маршо'''<br>
Буьйсанна борз ехкаш дуьненчу девлла тхо,<br>
‘уьйранна лом уг’уш тхан ц’ераш техкина.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Аьрзонийн баннашкахь наноша дакхийна,<br>
Тархаш т’ехь дой хьийзо дайша ‘амийна.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Халкъана, махкана наноша кхоьллина,<br>
Цаьршинна эшначохь, майра д’ах’иттина.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Ламанан лечарчий маршонехь кхиийна,<br>
Халонех, бохамех курра чекхдийлина.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Мокхаза ламанаш даш хилла лаларах,<br>
Дахарехь, къийсамехь яхь оха д’алур яц.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Бос ‘аьржа ва латта молханах лелхарах,<br>
Тхешан сий доьхкина, тхо лаьтта доьрзур дац.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Тхо цкъа а цхьанненна къарделла совцур дац,<br>
‘ожалла, я маршо — шиннех цхьаъ йоккхур ю?<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Йижараша тхан чевнаш эшаршца ерзайо,<br>
Хьомсарчу б’аьргаша хьнаршна г’иттадо.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Мацалло хьовзадахь, орамаш дуур ду,<br>
Хьогалло тхаш б’арздахь, бецан тхин мийра ду.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Буьйсанна борз ехкаш дуьненчу девлла ду,<br>
Халкъана, махкана, Далла а муьт’ахь ду.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Гимн_Чеченской_Республики_Ичкерия.ogg<br>
(берничә куплеты яңадан кабатлана)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Йә үлем, йә азатлык'''<br>
Ана бүре баласын тапкан төндә туганбыз,<br>
Арыслан үкергәндә без исемнәр алганбыз.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Бөркет ояларында үстергәндер анабыз,<br>
Ат йөгәнләтеп безне өйрәткәндер атабыз.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Халык һәм Ватан өчен үстергәндер анабыз,<br>
Әнкәйләр чакырганда, кабат сафка басабыз.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Тау бөркетләре белән без бергә очып үстек,<br>
Киртәләр-михнәтләрне горур атлап без кичтек.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Мәрмәр кыялар тизрәк, эрерләр гүя кургаш, —<br>
Ләкин дошманнар безне һич тезләндерә алмас.'''<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Җир-туфрак әйләнсә дә ут кабып күмерләргә,<br>
Намусыбыз югалтып, кермәбез каберләргә.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Безне буйсындыралмас һичберкайчан һәм һичкем,<br>
Икесенең берседер — йә азатлык, йә үлем.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Дәваларлар сеңелләр җырлашып тән ярасын,<br>
Өндәр каһарманлыкка сөйгән ярның карашы.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Тамырлар кимерербез, битәрли калса ачлык,<br>
Сусавыбызны басар үләннәрдән тамган чык.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Ана бүре баласын тапкан төндә туганбыз,<br>
Алла, Халык һәм Ватан — мөкатдәстер кыйблабыз.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
=== '''ЙӘМӘН''' ===
'''باللغة العربية'''<br>
رَدِّدِيْ أَيَّتُهَا الدُّنْيَا نَشِيْدِيْ<br>
رَدِّدِيْهِ وَأَعِيْدِيْ وَأَعِيْدِيْ<br>
وَاذْكُرِيْ فِيْ فَرْحَتِيْ كُلَّ شَهِيْدِ<br>
وَامْنَحِيْهِ حُلَلاً مِّنْ ضَوْءِ عِيْدِيْ:|<br>
|: رَدِّدِيْ أَيَتُهَا الدُّنْيَا نَشِيْدِيْ <br>
وَحْدَتِيْ، وَحْدَتِيْ<br>
يَا نَشِيْداً رَائِعاً يَمْلَاُ نَفْسِيْ<br>
أَنْتِ عَهْدٌ عَالِقٌ فِيْ كُلِّ ذِمَّة<br>
رَايَتِيْ، رَايَتِيْ<br>
يَا نَسِيْجاً حِكْتُهُ مِنْ كُلِّ شَمْسِ<br>
أُخْلُدِيْ خَافِقَةً فِيْ كُلِّ قِمَّة<br>
أُمَّتِيْ، أُمَّتِيْ<br>
اِمْنَحِيْنِي الْبَأسَ يَامَصْدَرَ بَأسِيْ<br>
وَاذْخُرِيْنِيْ لَكِ يَا أَكْرَمَ أُمَّة<br>
عِشْتُ إِيْمَانِيْ وَحُبِّيْ سَرْمَدِيَّا<br>
وَمَسِيْرِيْ فَوْقَ دَرْبِيْ عَرَبِيَّا<br>
وَسَيَبْقٰى نَبْضُ قَلْبِيْ يَمَنِيَّا<br>
لَنْ تَرَى الدُّنْيَا عَلٰى أَرْضِيْ وَصِيَّا<br>
https://rutube.ru/video/18fc6c8a7dc61cd3475944def2171c3b/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_United_Republic.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Кабатла, дөнья, кабатла бу көемне,<br>
Кабатла син нәшидемне, гаһедемне.<br>
Искә төшер исемнәрен шәһидләрнең.<br>
Ки син затлы киемнәрен бәйрәмнәрнең.<br>
|: Кабатла, дөнья, кабатла нәшидемне. :|<br>
Берлегем, Берлегем,<br>
Рухлана бу ягымлы җырдан күңелем,<br>
Һәр халәткә бәйләнешле ул гаһедем.<br>
Байрагым, байрагым,<br>
Кояшның син үзеннән иңгән комачым,<br>
Мәңге балкы һәм бизәп тор һәр тау башын.<br>
Өммәтем, өммәтем,<br>
Вакыйг ит син үз көчеңне, куәтеңне,<br>
Затлылардан итәр өчен дәүләтеңне.<br>
Иманлы һәм сөюле мин җир йөзендә,<br>
Һәм гомерем үтәр гарәп кавемендә.<br>
Йәмәнемне йөртермен йөрәк түрендә,<br>
Һичбер чит-ят хаким булмас дәүләтемдә.<br>
=== '''КАБО ВЕРДЕ''' ===
https://rutube.ru/video/c717f83a9e25b73b5b4d1a885116d12d/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Cântico_da_Liberdade_(instrumental).ogg
=== '''КАЗАКЪСТАН''' ===
'''''Қазақ тілінде'''''<br>
'''Менің Қазақстаным'''<br>
Алтын күн аспаны,<br>
Алтын дән даласы,<br>
Ерліктің дастаны —<br>
Еліме қарашы!<br>
Ежелден ер деген,<br>
Даңқымыз шықты ғой,<br>
Намысын бермеген,<br>
Қазағым мықты ғой!<br>
'''''Қайырмасы:'''''<br>
Менің елім, менің елім,<br>
Гүлің болып егілемін,<br>
Жырың болып төгілемін, елім!<br>
Туған жерім менің —<br>
Қазақстаным!<br>
Ұрпаққа жол ашқан,<br>
Кең байтақ жерім бар.<br>
Бірлігі жарасқан,<br>
Тәуелсіз елім бар.<br>
Қарсы алған уақытты,<br>
Мәңгілік досындай.<br>
Біздің ел бақытты,<br>
Біздің ел осындай!<br>
'''''Қайырмасы.'''''<br>
https://rutube.ru/video/d80fefc5ce5b1cda2113bdb39dcd92c1/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kazakhstan_National_Anthem_2012.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Минем Казакъстаным'''<br>
Алтын көн асманы,<br>
Мул ашлык даласы,<br>
Батырлык дастаны —<br>
Илемә карачы!<br>
Күптәннән ир дигән<br>
Даныбыз кодрәте,<br>
Намусын бирмәгән<br>
Казагым куәте!<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Минем илем, минем илем,<br>
Гөлең булып сибеләмен,<br>
Җырың булып түгеләмен, илем!<br>
Туган җирем минем —<br>
Казакъстаным!<br>
Килергә юл ачкан<br>
Чиксез киң җирем бар,<br>
Берлеге ярашкан<br>
Ирекле илем бар.<br>
Каршылый вакытны<br>
Мәңгелек дустыдай,<br>
Безнең ил — бәхетле,<br>
Безнең ил — шушындый!<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
=== '''КАЛМЫКСТАН''' ===
'''''Хальмг келн'''''<br>
'''Хальмг Таңһчин Частр'''<br>
Сарул сәәхн Хальмг Таңһч<br>
Сансн тоотан күцәнә,<br>
Авта җирһлин бат җолаг<br>
Алдр һартан атхна.<br>
'''''Давтвр:'''''<br>
Улан залата хальмг улс,<br>
Улата теегән кеерүлий!<br>
Төрскн нутгтан күчән нерәдәд,<br>
Толһа менд җирһий!<br>
Олн келн-әмтнлә хамдан<br>
Уралан Таңһчин зүткнә<br>
Иньгллтин залин өндр герлд<br>
Иргч мана батрна.<br>
'''''Давтвр.'''''<br>
Баатр-чиирг үрдәр туурад,<br>
Буурл теемг өснә.<br>
Сурһуль-номдан килмҗән өдәг,<br>
Сул нерән дуудулна.<br>
'''''Давтвр.'''''
https://rutube.ru/video/4a0fb2e5bbd2bed3ad8dd41a232c2e4d/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kalmykia_anthem_(short_instrumental).ogg<br>
Оркестр башкаруында гимнның компакт варианты. Бер куплеты; кушымтасының соңгы ике юлы кабатлана.<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Калмыкстан җыры'''<br>
Гүзәл туган Калмык Иле<br>
Бар даланы яктырта,<br>
Төзек тормыш дилбегәсен<br>
Көчле кулында тота.<br>
'''''Кушымта''''':<br>
Калмык халкы, алсу төскә<br>
Иркен даланы бизә!<br>
Туган йортка куәт өстәп,<br>
Имин бул син мәңгегә!<br>
Төрле телле кешеләре<br>
Алга әйди Ватанны.<br>
Дуслык нурында киләчәк<br>
Ышанычлы һәм данлы.<br>
'''''Кушымта'''''.<br>
Батыр-чыдам балаларың<br>
Чал даланы үстерә,<br>
Тырышлыкта гыйлем эстәп,<br>
Азат исемен күтәрә.<br>
'''''Кушымта'''''.<br>
=== '''КАМБОДЖА''' ===
'''ជាភាសាខ្មែរ'''<br>
'''បទនគររាជ'''<br>
សូមពួកទេវត្តា រក្សាមហាក្សត្រយើង<br>
អោយបានរុងរឿង ដោយជ័យមង្គល សិរីសួស្តី<br>
យើងខ្ញុំព្រះអង្គ សូមជ្រកក្រោមម្លប់ ព្រះបារមី<br>
នៃព្រះនរបតី វង្សក្សត្រាដែលសាងប្រាសាទថ្ម<br>
គ្រប់គ្រងដែនខ្មែរ បុរាណថ្កើងថ្កាន ។<br>
ប្រាសាទសីលា កំបាំងកណ្តាលព្រៃ<br>
គួរអោយស្រមៃ នឹកដល់យសស័ក្តិ មហានគរ<br>
ជាតិខ្មែរដូចថ្ម គង់វង្សនៅល្អ រឹងប៉ឹងជំហរ<br>
យើងសង្ឃឹមពរ ភ័ព្វព្រេងសំណាងរបស់កម្ពុជា<br>
មហារដ្ឋកើតមាន យូរអង្វែងហើយ ។<br>
គ្រប់វត្តអារាម ឮតែសូរស័ព្ទធម៌<br>
សូត្រដោយអំណរ រំឮកគុណពុទ្ធសាសនា<br>
ចូរយើងជាអ្នក ជឿជាក់ស្មោះស្ម័គ្រតាមបែបដូនតា<br>
គង់តែទេវត្តានឹង ជួយជ្រោមជ្រែង ផ្គត់ផ្គង់ប្រយោជន៍ឱយ<br>
ដល់ប្រទេសខ្មែរ ជាមហានគរ ។<br>
'''''Françaıse'''''<br>
'''Le Chant Royal'''<br>
1. Que le ciel protège notre Roi<br>
Et lui dispense le bonheur et la gloire.<br>
Qu'il règne sur nos coeurs et sur nos destinées,<br>
Celui qui, héritier des Souverains bâtisseurs,<br>
Gouverne le fier et vieux Royaume.<br>
2. Les temples dorment dans la forêt,<br>
Rappelant la grandeur du Moha Nokor.<br>
Comme le roc, la race khmère est éternelle,<br>
Ayons cofiance dans le sort du Campuchéa,<br>
L'Empire qui défie les années.<br>
3. Les chants montent dans les pagodes<br>
A la gloire de la Sainte foi Bouddhique.<br>
Soyons fidèles aux croyances de nos pères.<br>
Ainsi le ciel prodiguera-t-il tous ses bienfaits<br>
Au vieux pays khmer, le Moha Nokor.<br>
https://rutube.ru/video/4921e0ef4a1133b7c72e77aad1974a23/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Nokoreach.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Мәһабәт Кыйраллык'''<br>
1. Күкләр булсын Патшабыз сакчысы,<br>
Насыйп булсын аңарга сәгадәт һәм дан.<br>
Хаким ул халык йөрәгеннән, язмыштан, —<br>
Борынгыдан горур мәмләкәтләр тоткан<br>
Шәрәфле нәсел варисы.<br>
2. Пагодалар сыенган урманга,<br>
Шаһит алар Моһа Ноко кодрәтенә.<br>
Кһмер милләте яратылган ул мәңгегә,<br>
Тормышыбыз хасланган Кампучиягә,<br>
Тиңдәш булсын ил заманга.<br>
3. Багышлаек догалар-җыруны,<br>
Мәдхия укып, изге Будда исеменә.<br>
Тугры булсак бабалар әманәтенә,<br>
Күкләр ирештерерләр бәрәкәтенә<br>
Кһмер иле Моһа Ноконы.<br>
=== '''КАМӘР УТРАУЛАРЫ''' ===
'''''Shikomori'''''<br>
1. Beramu isi pepeza,<br>
I nadi ukombozi piya;<br>
Ye daula ivenuha,<br>
Tasibabu yahe dini voya<br>
tsangaya hunu Komoriya.<br>
Narikeni yamahaba ya<br>
huvendza ya masiwa.<br>
Yatru...<br>
2. Wasiwa Komori damu ndzima,<br>
Wasiwa Komori dini ndzima.<br>
Ya masiwa razaliwa,<br>
Ya masiwa yarileya,<br>
Mola nde yari sayidiya;<br>
Narike niya ndzima,<br>
Rivendze uwatwaniya,<br>
Mahaba ya dini na duniya.<br>
3. Beramu isi pepeza,<br>
Rangu mwezi sita wa Zuiye,<br>
Ye daula ivenuha,<br>
Zisiwa zatru zi katruha:<br>
Maoré na Ndzuani, Mwali na Ngazidja.<br>
4. Tasibabu yahe dini voya<br>
Tsangaya hunu Komoriya.<br>
Narikeni yamahaba ya,<br>
Ya huvendza, ya masiwa.<br>
https://rutube.ru/video/5c8b8c4b8562edb753664e292f5c6c35/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Comoros_by_US_Navy_Band.ogg<br>
(дүртенче куплеты уйналмаган)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
1. Җилферди ил байрагыбыз,<br>
Тулы бәйсезлек белгертеп;<br>
Күтәрелә Ватаныбыз,<br>
Динебезне терәк, көч-куәт итеп,<br>
Камәр илен бердәм дәүләт итеп.<br>
Яшик шушы ямьле урында<br>
Туганлык, сөю хозурында.<br>
Яшик...<br>
2. Камәрлеләр, уртактыр каныбыз,<br>
Камәрлеләр, камил иманыбыз.<br>
Бу утрауларда туганбыз,<br>
Монда тәрбия алганбыз,<br>
Ярдәм насыйп итә, Аллабыз;<br>
Кыю, тәвәккәл булыйк,<br>
Ватан диеп җан атыйк,<br>
Динне, дөньяны без яратыйк!<br>
3. Җилферди ил байрагыбыз<br>
Алтынчы Июльдән башлап,<br>
Күтәрелә Ватаныбыз,<br>
Утраулары баскан тигез сафка:<br>
Маоре һәм Ндзуани, Мвали һәм Ңазидҗа.<br>
4. Динебезне терәк, көч-куәт итеп,<br>
Камәр илен бердәм дәүләт итеп, –<br>
Яшик шушы ямьле урында,<br>
Сөю, туганлык хозурында.<br>
'''Гимн тексты, камәри теленнән тыш, Камәр утрауларындагы ике рәсми телгә – гарәп һәм француз телләренә дә тәрҗемә ителгән.'''
=== '''КАМЕРУН''' ===
'''CHANT DE RALLIEMENT'''<br>
I. Ô Cameroun berceau de nos ancêtres,<br>
Va debout et jaloux de ta liberté.<br>
Comme un soleil ton drapeau fier doit être<br>
Un symbole ardent de foi et d'unité.<br>
Que tous tes enfants du nord au sud,<br>
de l'est à l'ouest soient tout amour,<br>
Te servir que ce soit leur seul but,<br>
Pour remplir leur devoir toujours.<br>
'''''Refrain:'''''<br>
Chère patrie, terre chérie,<br>
Tu es notre seul et vrai bonheur,<br>
notre joie et notre vie,<br>
À toi l'amour et le grand honneur<br>
II. Tu es la tombe où dorment nos pères,<br>
Le jardin que nos aïeux ont cultivé.<br>
Nous travaillons pour te rendre prospère,<br>
Un beau jour enfin nous serons arrivés.<br>
De l'Afrique sois fidèle enfant<br>
Et progresse toujours en paix,<br>
Espérant que tes jeunes enfants<br>
T'aimeront sans bornes à jamais.<br>
'''''Refrain.'''''<br>
'''RALLYING SONG'''<br>
I. O Cameroon, Thou Cradle of our Fathers,<br>
Holy Shrine where in our midst they now repose,<br>
Their tears and blood and sweat thy soil did water,<br>
On thy hills and valleys once their tillage rose.<br>
Dear Fatherland, thy worth no tongue can tell!<br>
How can we ever pay thy due?<br>
Thy welfare we will win in toil and love and peace,<br>
Will be to thy name ever true!<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Land of Promise, land of Glory!<br>
Thou, of life and joy, our only store!<br>
Thine be honour, thine devotion,<br>
And deep endearment, for evermore.<br>
II. From Shari, from where the Mungo meanders<br>
From along the banks of lowly Boumba Stream,<br>
Muster thy sons in union close around thee,<br>
Mighty as the Buea Mountain be their team;<br>
Instil in them the love of gentle ways,<br>
Regret for errors of the past;<br>
Foster, for Mother Africa, a loyalty<br>
That true shall remain to the last.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/e795d0512496afa843219c7466762df4/
https://wikiway.com/cameroon/gimn/
'''КҮМӘКЛЕК ҖЫРЫ'''<br>
=== '''КАНАДА''' ===
'''''Françaıse'''''<br>
'''Ô Canada!'''<br>
Ô Canada! Terre de nos aïeux,<br>
Ton front est ceint de fleurons glorieux!<br>
Car ton bras sait porter l’epée,<br>
Il sait porter la croix!<br>
Ton histoire est une epopée<br>
Des plus brillants exploits,<br>
Et ta valeur, de foi trempée,<br>
Protégera nos foyers et nos droits,<br>
Protégera nos foyers et nos droits.<br>
https://wikiway.com/canada/gimn/
https://yandex.ru/video/preview/15109167227211971633
'''Татар телендә'''<br>
'''Әй, Канада!'''<br>
Әй, Канада! Ата-баба җире,<br>
Дан чәчәкләре бизиләр сине!<br>
Кулларың кылыч тотарга оста,<br>
Тота белер хачны!<br>
Синең тарихың – үзе бер дастан, –<br>
Җиңүләреңне колачлый.<br>
Кыю холкың, ныклы рухың, –<br>
Саклар йортыбызны, хокукларны,<br>
Саклар йортыбызны, хокукларны.<br>
'''''English'''''<br>
'''O Canada!'''<br>
O Canada! Our home and native land!<br>
True patriot-love in all thy sons command.<br>
With glowing hearts we see thee rise,<br>
The True North, strong and free,<br>
And stand on guard, O Canada,<br>
We stand on guard for thee.<br>
O Canada, glorious and free!<br>
We stand on guard, we stand on guard for thee.<br>
O Canada, we stand on guard for thee!<br>
https://rutube.ru/video/c27340fb75a88ef7ae7aaf59918a5126/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_O_Canada.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Әй, Канада!'''<br>
Әй, Канада! Туган ил-йортыбыз!<br>
Сине сөя бар ватандашыбыз.<br>
Безнең бәхет – уңышларыңда,<br>
Тугры Төньяк – нык, азат!<br>
Без синең сагыңда, Канада,<br>
Торырбыз сине хаклап.<br>
Әй Канада, азат бул һәм данла!<br>
Әй Канада! Без синең сагыңда!<br>
Әй Канада! Без синең сагыңда!<br>
'''Гимн тексты башта француз телендә язылган булган. Инглиз теленә ул бераз үзгәртелеп тәрҗемә ителгән.'''<br>
=== '''КАРАКАЛПАКСТАН''' ===
'''''Қарақалпақ тилинде'''''<br>
Жайхун жағасында өскен байтерек,<br>
Түби бир шақасы мың болар демек,<br>
Сен сондай саялы қуяшлы елсең,<br>
Тынышлық ҳәм ығбал сендеги тилек.<br>
'''''Нақораты:'''''<br>
Дийхан баба нәпеси бар жеринде,<br>
Жуўсан аңқып, кийик қашар шөлинде,<br>
Қарақалпақстан,<br>
“Қарақалпақстан” деген атыңды,<br>
Әўладлар әдиўлер жүрек төринде.<br>
Айдын келешекке шақырар заман,<br>
Мәртлик мийнет, билим жетизер оған,<br>
Халқың бар азамат, дос ҳәм мийирбан,<br>
Еркин жайнап-жаснап, мәңги бол аман.<br>
'''''Нақораты:'''''<br>
Дийхан баба нәпеси бар жеринде,<br>
Жуўсан аңқып, кийик қашар шөлинде,<br>
Қарақалпақстан,<br>
“Қарақалпақстан” деген атыңды,<br>
Әўладлар әдиўлер жүрек төринде.<br>
https://rutube.ru/video/a0b3cf0ae90052456ad9cb805887d924/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Karakalpakstan.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
1. Җәйхун ярларында үскән байтирәк,<br>
Тамырларыңа меңләп еллар, димәк, –<br>
Син күләгәле, кояшлы төбәк,<br>
Тынычлык һәм бәхет – синең ул теләк.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Диһкян баба тыны сеңгән җиреңә,<br>
Сайгак йөгерә әрем исле чүлеңдә,<br>
Каракалпакстан,<br>
“Каракалпакстан” дигән атыңны<br>
Яшь буын кадерли йөрәк түрендә.<br>
2. Якты киләчәккә чакыра заман,<br>
Батырлык, зирәклек ирешкән таман,<br>
Дустанә халкыңа хастыр миһербан,<br>
Иректә чәчәк ат, мәңге бул аман.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Диһкян баба тыны сеңгән җиреңә,<br>
Сайгак йөгерә әрем исле чүлеңдә,<br>
Каракалпакстан,<br>
“Каракалпакстан” дигән атыңны<br>
Яшь буын кадерли йөрәк түрендә.<br>
=== '''КАРАТАУ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''На црногорском (вуковица)'''''<br>
'''Ој свијетла мајска зоро'''<br>
1. Ој свијетла мајска зоро,<br>
Ој свијетла мајска зоро,<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Синови смо твог стијења,<br>
Синови смо твог стијења,<br>
И чувари твог поштења,<br>
И чувари твог поштења,<br>
Волимо вас, брда тврда,<br>
И стравичне ваше кланце<br>
Који никад не познаше<br>
Срамотнога ропства ланце.<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Мајко наша Црна Горо.<br>
2. Ој свијетла мајска зоро,<br>
Ој свијетла мајска зоро,<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Док ловћенској нашој мисли<br>
Наша слога даје крила,<br>
Биће горда, биће славна<br>
Домовина наша мила.<br>
Ријека ће наших вала<br>
Ускачући у два мора,<br>
Глас носити океану:<br>
Да је вјечна Црна Гора.<br>
Глас носити океану:<br>
Да је вјечна Црна Гора,<br>
Да је вјечна Црна Гора.<br>
https://rutube.ru/video/d224c8acdb22066ea75f87f58dbf739f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Montenegro.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Әй, якты май ае таңы'''<br>
1. Әй, якты май ае таңы,<br>
Әй, якты май ае таңы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы!<br>
Без тау-кыялар уллары,<br>
Без тау-кыялар уллары,<br>
Синең намусыңның сагы,<br>
Синең намусыңның сагы.<br>
Дәһшәтле тау-кыяларың<br>
Халкым сөйгән, кадерләгән,<br>
Хурлыклы коллык богавын<br>
Илем һичкайчан кимәгән.<br>
Ил-Анам Каратау ягы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы!<br>
2. Әй, якты май ае таңы,<br>
Әй, якты май ае таңы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы!<br>
Ловчен фикерләрен, эшен,<br>
Дәвамлап канатланырбыз,<br>
Горур, данлы булсын өчен,<br>
Син сөекле Ватаныбыз.<br>
Илнең дулкынлы елгасы —<br>
Ике диңгезгә ул коя,<br>
Шавын океан тыңласын:<br>
“Каратау — мәңгелек кыя!”<br>
Шавын океан тыңласын:<br>
“Каратау — мәңгелек кыя!<br>
Каратау — мәңгелек кыя!”<br>
'''''Na crnogorskom (gajevica)'''''<br>
'''Oj svijetla majska zoro'''<br>
1. Oj svijetla majska zoro,<br>
Oj svijetla majska zoro,<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Sinovi smo tvog stijenja,<br>
Sinovi smo tvog stijenja,<br>
I čuvari tvog poštenja,<br>
I čuvari tvog poštenja.<br>
Volimo vas, brda tvrda,<br>
I stravične vaše klance<br>
Koji nikad ne poznaše<br>
Sramotnoga ropstva lance.<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Majko naša Crna Goro.<br>
2. Oj svijetla majska zoro,<br>
Oj svijetla majska zoro,<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Dok lovćenskoj našoj misli<br>
Naša sloga daje krila,<br>
Bit će gorda, bit će slavna<br>
Domovina naša mila.<br>
Rijeka će naših vala<br>
Uskačući u dva mora<br>
Glas nositi okeanu:<br>
Da je vječna Crna Gora.<br>
Glas nositi okeanu:<br>
Da je vječna Crna Gora,<br>
Da je vječna Crna Gora.<br>
=== '''КАРЕЛИЯ''' ===
'''''Karjalaksi'''''<br>
'''Kodirandu – Karjalu!'''<br>
Kodirandu – Karjalu!<br>
Igäine kaunis meijän mua.<br>
Heimokanzat yhteh suat,<br>
Karjalu!<br>
Tuo kuunnelkua järvet dai mečät, suot<br>
Kui sydämeh oma mua pajuo tuou.<br>
Se mäin piälpäi selvembi nähtä voi –<br>
Vie parembi kaikkii mua meijän roih.<br>
Kodirandu – Karjalu!<br>
Ozan kel elä igä kai.<br>
||: Ryndähis meijän yksi vai –<br>
Karjalu! :||<br>
Tiä runoloin rohkiembat poijat vie<br>
Kai eletäh salolois, järvien ies.<br>
Pajo lennä, kandeleh helkieh lyö,<br>
Kiitä Karjalua kaikkie muadu myö.<br>
Kodirandu – Karjalu!<br>
Runot dai pajot elos piet.<br>
Nägyy tiä päivännouzu vies,<br>
Karjalu!<br>
Päiväzen nouzu nägyy vies,<br>
Karjalu!<br>
Kotimaamme Karjala!<br>
Ikivanha kaunis maa.<br>
Veljeskansat yhteen saa<br>
Karjala!<br>
'''''Suomeksi'''''<br>
'''Kotimaamme Karjala!'''<br>
Kotimaamme Karjala!<br>
Ikivanha laulumaa.<br>
Työllään etsii kunniaa<br>
Karjala!<br>
Nuo järvet ja vaarat ja hongikot –<br>
ne huomisen kutsua kuunnelkoot!<br>
Seisoin vaaran harjalla paljain päin<br>
ja suljin syliini mitä näin.<br>
Kotimaamme Karjala!<br>
Ikivanha laulumaa.<br>
||: Työllään etsii kunniaa<br>
Karjala! :||<br>
Ne urhot ja sankarit laulujen –<br>
ne asuvat täällä entiselleen.<br>
Soita, soma kantele, jatku, työ!<br>
Soi, laulu, sydämen liekki, lyö.<br>
Kotimaamme Karjala!<br>
Rahvas rehti, ahkera<br>
töin ja lauluin ikuistaa<br>
Karjala!<br>
Töin ja lauluin ylistää<br>
Karjala!<br>
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Гимн_Республики_Карелия.ogg
https://rutube.ru/video/b71a6f0ee1404c05b6c8bd83df06f3b3/
'''''Tatar telendä'''''<br>
'''Tuğan yağım – Karyala!'''<br>
Tuğan yağım – Karyala!<br>
Ğömerlek yazmış miña.<br>
Yäşä, il, ğasırlarda,<br>
Karyala!<br>
Cırlasın tayğa, yañğırasın küllär!<br>
Qäderle miña bu güzäl cirlär. <br>
Menäm biekkä, taw-qıyalarğa –<br>
Sine, tuğan yaq, cırda danlarğa.<br>
Tuğan yağım – Karyala!<br>
Ğömerlek yazmış miña.<br>
||: Yäşä, il, ğasırlarda,<br>
Karyala! :||<br>
Borınğılıqtan küçep zamanğa,<br>
Yäşi batırlar taw-urmannarda.<br>
Kantele qılı ğorur çıñlasın,<br>
Möqätdäs karel ciren xaqlasın!<br>
Karyala – tuğan yağım!<br>
Run-riwayät moñnarım.<br>
Cır häm xezmät uçağım,<br>
Karyala!<br>
Küräm nurlı tañnarıñ,<br>
Karyala!<br>
=== '''КАТАЛОНИЯ''' ===
'''''Català'''''<br>
'''Catalunya triomfant'''<br>
1. Catalunya triomfant,<br>
tornarà a ser rica i plena.<br>
Endarrera aquesta gent<br>
tan ufana i tan superba.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Bon colp de falç,<br>
Bon colp de falç,<br>
Defensors de la terra!<br>
Bon colp de falç!<br>
2. Ara és hora, segadors.<br>
Ara és hora d'estar alerta.<br>
Per quan vingui un altre juny<br>
esmolem ben bé les eines.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Bon colp de falç,<br>
Bon colp de falç,<br>
Defensors de la terra,<br>
Bon colp de falç!<br>
3. Que tremoli l'enemic<br>
en veient la nostra ensenya.<br>
Com fem caure espigues d'or,<br>
quan convé seguem cadenes.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Bon colp de falç,<br>
Bon colp de falç,<br>
Defensors de la terra!<br>
Bon colp de falç!<br>
https://rutube.ru/video/594f1d3d8cb9aabccc417afac54a1288/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Els_Segadors.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Җиңүчән Каталония'''<br>
1. Каталония, җиңүчән,<br>
Кайтырсың мул тормышыңа.<br>
Таян батыр улларыңа,<br>
Алар горур, тәвәккәл.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ипләп кенә<br>
Урак белән ипләп,<br>
Җир сакчылары!<br>
Ипләп кенә!<br>
2. Сәгать сукты, уракчы,<br>
Килде урыр, орыр көннәр,<br>
Киләсе июньгә кадәр<br>
Янә кайрап куйсаңчы.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ипләп кенә<br>
Урак белән ипләп,<br>
Җир сакчылары!<br>
Ипләп кенә!<br>
3. Калтырансын дошманнар —<br>
Горур җилфердәсен байрак.<br>
Урылган күк алтын башак,<br>
Коелып төшәр богаулар.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ипләп кенә<br>
Урак белән ипләп,<br>
Җир сакчылары!<br>
Ипләп кенә!<br>
=== '''КВЕБЕК''' ===
'''''Françaıse'''''<br>
'''Gens du pays'''<br>
Le temps qu’ on a pris pour dire: je t’aime,<br>
C’est le seul qui reste au bout de nos jours.<br>
Les vœux que l’on fait, les fleurs que l’on sème<br>
Chacun les récolte en soi-même<br>
Aux beaux jardin du temps qui court.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Gens du pays, c’est votre tour<br>
De vous laisser parler d’amour,<br>
Gens du pays, c’est votre tour<br>
De vous laisser parler d’amour.<br>
Le temps de s’aimer, le jour de le dire<br>
Fond comme la neige aux doigts du printemps.<br>
Fêtons de nos joies, fêtons de nos rires<br>
Ces yeux où nos regards se mirent,<br>
C’est demain que j’avais vingt ans.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
Le ruisseau des jours aujourd’hui s’arrête<br>
Et forme un étang ou chacun peut voir<br>
Comme en un miroir l’amour qu’il reflète.<br>
Pour ces coeurs à qui je souhaite<br>
Le temps de vivre nos espoirs.<br>
'''''Chorus (2).'''''<br>
https://rutube.ru/video/bd5d0b06443f94eb0907368e2c77ee6c/
Жиль Виньо башкаруында
https://my.mail.ru/music/songs/gilles-vigneault-gens-du-pays-27c4fb588ac2bf849573ef1c0dfc4d7d
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Әй, ватандаш!'''<br>
“Яратам!” — диеп, назла күңелемне,<br>
Үтә дә китә бит безнең тормыш.<br>
Үтәлгән вәгъдә, үстергән гөлләр<br>
Китерер лаеклы уңыш —<br>
Гадел хөкемдар бу язмыш.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Әй, ватандаш, күңел назлап,<br>
“Яратам!” — дип, әйтче кабат.<br>
Әй, ватандаш, күңел назлап,<br>
“Яратам!” — дип, әйтче кабат.<br>
Яратыр көннәр, ялкынлы хисләр,<br>
Язгы кар сыман, югала эреп;<br>
Тәүге сагышның, назлы карашның<br>
Яшик, дуслар, кадерен белеп — <br>
Унсигез яшьтәге кебек.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
Гомер кизләве, юлын эзләр ул,<br>
Туктап калыр да, җәелеп, күл булыр.<br>
Күреп кал берүк: көзгедәге күк, <br>
Саф мәхәббәтең чагылыр —<br>
Кадер-хөрмәтең шул булыр.<br>
'''''Кушымта (2)'''''.<br>
=== '''КИПР (грек өлеше)''' ===
'''''Στα ελληνικά'''''<br>
'''Ἐλευθεριά'''<br>
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν κόψι<br>
Τοῦ σπαθιοῦ τὴν τρομερή,<br>
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν ὄψι,<br>
Ποὺ μὲ βία μετράει τὴν γῆ.<br>
Ἀπ’ τὰ κόκκαλα βγαλμένη<br>
τῶν Ἑλλήνων τὰ ἱερά,<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
https://rutube.ru/video/8ad80831c39f5c43a56280dadc8ae903/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymn_to_liberty_instrumental.oga
'''''Грек (юнан) телендә'''''<br>
'''Азатлык'''<br>
Таныш миңа, газиз илем,<br>
Иң үткен кылычларың,<br>
Таныш үткен күз карашың —<br>
Колачлый ул Җир шарын.<br>
Затлы Юнан тамырыннан<br>
Үсеп чыккан бер аклык, —<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык,<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык,<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык!<br>
'''Кипрның греклар яшәгән өлеше, мөстәкыйль дәүләт булса да, Греция (Юнанстан) гимнын куллана.'''<br>
=== '''КИРИБАТИ''' ===
'''''In Kiribati language'''''<br>
'''Kunan Kiribati – Teirake Kaini Kiribati'''<br>
Teirake kaaini Kiribati,<br>
Anene ma te kakatonga,<br>
Tauraoi nakon te mwioko,<br>
Ma ni buokia aomata.<br>
||: Tauaninne nte raoiroi,<br>
Tangiria aomata nako. :||<br>
Reken te kabaia ma te rau,<br>
Ibuakoia kaain abara,<br>
Bon reken te nano ae banin,<br>
Ma te i-tangitangiri naba.<br>
||: Ma ni wakina te kabaia,<br>
Ma n neboa i eta abara. :||<br>
Ti butiko ngkoe Atuara,<br>
Kawakinira ao kairira,<br>
Nakon taai aika i maira,<br>
Buokira ni baim ae akoi.<br>
||: Kakabaia ara Tautaeka,<br>
Ma ake a makuri iai. :||<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kiribati_Anthem_Performed_by_US_Navy_Band.oga
https://wikiway.com/kiribati/gimn/
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Кирибати җыры – Бас, Кирибати, аягүрә!'''<br>
Бас, Кирибати, аягүрә!<br>
Кушыл рухланып безнең җырга,<br>
Җаваплы бул, бурычың үтә<br>
Һәм әзер тор ярдәм кылырга!<br>
||: Хаклыкта нык, бул игелекле,<br>
Сөй милләтеңне, кешелекне! :||<br>
Яшәү өчен канәгатьлектә,<br>
Тынычлыкка өмет-ниятләр, —<br>
Чынга ашыр барча теләк тә,<br>
Бергә типсә безнең йөрәкләр.<br>
||: Хөрмәт итик бер-беребезне,<br>
Бердәм үстерик бәх(е)тебезне! :||<br>
Ялварабыз Сиңа, Тәңребез,<br>
Туры юлга юнәлт халкыңны,<br>
Имин булсын киләчәгебез,<br>
Суз сөюле ярдәм кулыңны.<br>
||: Ярлыкагыл хакимиятне,<br>
Бөтен кешене һәм милләтне! :||<br>
'''Сүзлекләр һәм белешмәләр булмау сәбәпле, инглиз телендәге текст тәрҗемә ителде.'''<br>
=== '''КОМИ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Комиӧн'''''<br>
'''Варыш поз'''<br>
Ылын-ылын Войвылын<br>
Джуджыд парма сулалö.<br>
Парма шöрын варыш поз<br>
Кыпыд горöн шыалö.<br>
Лэбзьöй, повтöм варышъяс,<br>
Вына бордъяс шеныштлöй,<br>
Веськыд туйöд нуöдöй,<br>
Коми мусö югдöдöй!<br>
Веськыд туйöд нуöдöй,<br>
Коми мусö югдöдöй!<br>
https://rutube.ru/video/e59083eaad39efe6a1544a017b1fade4/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Regional_anthem_of_Komi_vocal.oga
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Лачын оясы'''<br>
Бик еракта Төньякта,<br>
Тауда чыршылык тора,<br>
Кыю лачын ояда<br>
Яңгыратып кычкыра.<br>
Как канатың, гаярем,<br>
Көчле урман лачыны,<br>
Нурландыр Коми җирен,<br>
Сайла син туры юлны,<br>
Нурландыр Коми җирен,<br>
Сайла син туры юлны!<br>
'''''Удмурт кылын'''''<br>
'''Тылобурдо кар'''<br>
Кыдёкын-кыдёкын уйпалан<br>
Жужыд парма сылэ.<br>
Парма шорын тылобурдо кар,<br>
Шулдыр гур силё.<br>
Лобе, кышкасьтэм бурдоос,<br>
Кужмо бурдъёсыныды шоналэ,<br>
Выль сюресъёсти нуэ,<br>
Коми муэз югдытэ!<br>
Выль сюресъёсти нуэ,<br>
Коми муэз югдытэ!<br>
=== '''КОРЕЯ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''한국어로''' (Hangug-eolo)<br>
'''애국가''' (Aegukga)<br>
1. 동해 물과 백두산이 마르고 닳도록 –<br>
하느님이 보우하사 우리 나라 만세 – !<br>
무궁화 삼천리 화려 강산 –<br>
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br>
2. 남산 위에 저 소나무 철갑을 두른 듯 –<br>
바람 서리 불변함은 우리 기상일세 – !<br>
무궁화 삼천리 화려 강산 –<br>
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br>
3. 가을 하늘 공활한데 높고 구름 없이 –<br>
밝은 달은 우리 가슴, 일편 단심일세 – !<br>
무궁화 삼천리 화려 강산 –<br>
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br>
4. 이 기상과 이 맘으로 충성을 다하여 –<br>
괴로우나 즐거우나 나라 사랑하세 – !<br>
무궁화 삼천리 화려 강산 –<br>
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br>
https://rutube.ru/video/0f336ec3e6762918174dba90c5b86d42/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:South_Korean_national_anthem.wav
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Ватанпәрвәрлек җыры'''<br>
1. Шәрык диңгезе кибегеп, Пәктусан уалып<br>
Беткәнче хакла, Тәңребез, безнең милләтне.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br>
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br>
Йөзләп еллар Намсан-тауда җилләр-давылларга<br>
Бирешмәгән наратлар күк, без дә куәтле.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br>
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br>
Биек аяз көзге күкләр һәм ай сипкән нурлар<br>
Һидаятькә өнди безнең чыдам йөрәкне.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br>
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br>
Рәхәттә дә, михнәттә дә тугрыбыз Ватанга,<br>
Безнең халык көчле рухлы, батыр йөрәкле.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br>
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br>
=== '''КОРЕЯ ХАЛЫК-ДЕМОКРАТИК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''애국가''' (Aegukka)<br>
1. 아침은 빛나라 이 강산<br>
은금에 자원도 가득한<br>
이 세상 아름다운 내 조국<br>
반만년 오랜 력사에<br>
||: 찬란한 문화로 자라난<br>
슬기론 인민의 이 영광<br>
몸과 맘 다 바쳐 이 조선<br>
길이 받드세 :||<br>
2. 백두산 기상을 다 안고<br>
근로의 정신은 깃들어<br>
진리로 뭉쳐진 억센 뜻<br>
온 세계 앞서 나가리<br>
||: 솟는 힘 노도도 내밀어<br>
인민의 뜻으로 선 나라<br>
한없이 부강하는 이 조선<br>
길이 빛내세 :||<br>
https://rutube.ru/video/b5bedababbdb4f0cf7fa8facfd62b414/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Aegukka_-_National_Anthem_of_North_Korea.wav
'''Ватанпәрвәрлек җыры'''<br>
1. Өч мең ли җир табигый байлык,<br>
Алтын-көмеш таң нурларында,<br>
Гүзәл Ватаныбыз, зирәк халык,<br>
Биш мең ел данлы тарихында<br>
||: Саф күңелен биреп һәрбер эшкә,<br>
Бөек мәдәнияткә ирешкән.<br>
Әйдәгез, җан-тән фида кылып,<br>
Саклыйк шул изге Чосонны. :||<br>
2. Ихтыяр көчебез – хаклыкта,<br>
Ватан – тырыш хезмәт учагы,<br>
Пәкту тавы рухын колачлап,<br>
Дөньялыкта алгарган чагы –<br>
||: Халык үзе тудырган илдә,<br>
Шашкын давылларны йөгәнләп.<br>
Әйдәгез, данлыйк илебезне,<br>
Чиксез бай, куәтле җирне. :||<br>
=== '''КОСТА-РИКА''' ===
'''''Español'''''<br>
'''Noble Patria'''<br>
Noble Patria, tu hermosa bandera, <br>
Expresión de tu vida nos da: <br>
Bajo el límpido azul de tu cielo <br>
Blanca y pura descansa la paz.<br>
En la lucha tenaz de fecunda labor<br>
Que enrojece del hombre la faz,<br>
Conquistaron tus hijos, labriegos sencillos,<br>
Eterno prestigio, estima y honor, <br>
Eterno prestigio, estima y honor. <br>
¡Salve oh tierra gentil! <br>
¡Salve oh madre de amor!<br>
Cuando alguno pretenda tu gloria manchar, <br>
Verás a tu pueblo, valiente y viril, <br>
La tosca herramienta en arma trocar.<br>
¡Salve Patria! tu pródigo suelo<br>
Dulce abrigo y sustento nos da.<br>
Bajo el límpido azul de tu cielo<br>
¡Vivan siempre el trabajo y la paz!<br>
https://wikiway.com/kosta-rika/gimn/
https://de.wikipedia.org/wiki/Datei:Costa_Rica_National_Anthem.ogg<br>
(башта дүрт юллык кереш өлеше уйнала)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Затлы Ватан'''<br>
Затлы Ватан, гүзәл байрагыңда —<br>
Тиңдәшсез сурәтең хаклыгы:<br>
Аяз, зәңгәр асманың астында —<br>
Тыныч тормыш аклык-сафлыгы.<br>
Иҗтиһат һәм ныклык, көндәлек тырышлык —<br>
Йөзләргә ямь бирә алсулык,<br>
Игенче улларың, хезмәтчән кызларың —<br>
Илебез абруе һәм даны,<br>
Илебез абруе, хөрмәте һәм даны.<br>
Имин бул, затлы җир,<br>
Мәхәббәт мәкяны!<br>
Кемнәрдер ымсынса даныңны тапларга,<br>
Күрерсең гайрәтле халкыңны —<br>
Алмашыр китмәнен ул хәрби коралга.<br>
Сәлам, Ватан! Мул җир-туфрагыңда —<br>
Нигъмәткә җитешлек, иркенлек.<br>
Аяз, зәңгәр асманың астында<br>
Мәңге булсын хезмәт, иминлек!<br>
=== '''КОТ Д’ИВУАР''' ===
'''''Françaıse'''''<br>
'''L'Abidjanaise'''<br>
'''''Premier couplet:'''''<br>
1. Salut ô terre d’espérance,<br>
Pays de l’hospitalité!<br>
Tes légions remplies de vaillance,<br>
Ont relevé ta dignité.<br>
Tes fils, chère Côte d’Ivoire, <br>
Fiers artisans de ta grandeur,<br>
Tous rassemblés et pour ta gloire,<br>
Te bâtiront dans le bonheur.<br>
'''''Premier refrain:'''''<br>
Fiers ivoiriens, le pays nous appelle.<br>
Si nous avons, dans la paix, ramené la liberté,<br>
Notre devoir sera d’être un modèle<br>
De l’espérance promise à l’humanité<br>
En forgeant, unis dans la foi nouvelle,<br>
La patrie de la vraie fraternité.<br>
'''''Deuxième couplet:'''''<br>
2. À toi noble Côte d'Ivoire,<br>
Ô grand pays des bonnes gens !<br>
Nous apportons dans la victoire,<br>
L’hommage de nos cœurs ardents.<br>
Dans l’amitié des peuples frères,<br>
Dieu guide nous vers l’idéal,<br>
Soumise à la devise chère :<br>
Union, discipline, travail.<br>
'''''Deuxième Refrain:'''''<br>
Pour ta grandeur, riche et noble patrie,<br>
Nous marcherons de l’avant, pleins d’amour et pleins de foi.<br>
De cœurs unis, au cours de notre vie,<br>
Nous œuvrerons dans l’honneur pour le juste droit,<br>
De cœurs unis au cours de notre vie,<br>
À tes appels nous serons tous présents.<br>
https://rutube.ru/video/228bcbb1b10e9daf1450ad66164c0dfd/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Côte_D%27Ivoire_%22L%27Abidjanaise%22.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Абидҗан җыры'''<br>
'''''Беренче куплет:'''''<br>
Сәлам, өмет-ышаныч яры,<br>
Әй олы җанлы, кунакчыл ил!<br>
Синең гайрәтле легионнарың<br>
Мәртәбәңне иттеләр дәлил.<br>
Синең, Кот д’Ивуар, улларың<br>
Горур бөеклегең сагында,<br>
Үстерә үз Ватаны данын<br>
Җиң сызганып алар тагын да.<br>
'''''Беренче кушымта:'''''<br>
Кыю ивуарлылар, ил чакыра.<br>
Бәйсезлекне тыныч юлда кабат кайтардык,<br>
Һиммәтебез үрнәк булып тора —<br>
Бар кешелек аңа өмет багларлык.<br>
Без берләштек яңа инануда<br>
Һәм чын кардәшлеккә нигез салдык.<br>
'''''Икенче куплет:'''''<br>
Сиңа, намуслы Кот д’Ивуар,<br>
Игелекле кешеләр иле!<br>
Бер гаилә, барыбыз туганнар,<br>
Кайнар йөрәк кадерли сине.<br>
Бер нәселдән тудык, дуслыкка,<br>
Идеалга Алла бара әйдәп,<br>
Юнәлгәнбез бер үк максатка:<br>
Берлек, аңлы тәртип һәм хезмәт.<br>
'''''Икенче кушымта:'''''<br>
Бөек, бай, затлы Ватан хакына<br>
Ярат һәм инан, атла гел алга.<br>
Йөрәкләр бердәм тормыш уңында,<br>
Таян намуска һәм кануннарга,<br>
Йөрәкләр бердәм тормыш уңында,<br>
Без әзер иңне иңгә куярга.<br>
=== '''КӨНЧЫГЫШ ТИМОР''' ===
Pátria, Pátria, Timor-Leste, nossa Nação.<br>
Glória ao povo e aos heróis da nossa libertação.<br>
Pátria, Pátria, Timor-Leste, nossa Nação.<br>
Glória ao povo e aos heróis da nossa libertação.<br>
Vencemos o colonialismo, gritamos:<br>
abaixo o imperialismo.<br>
Terra livre, povo livre,<br>
não, não, não à exploração.<br>
Avante unidos firmes e decididos.<br>
Na luta contra o imperialismo<br>
o inimigo dos povos, até à vitória final.<br>
Pelo caminho da revolução.<br>
=== '''КӨНЧЫГЫШ ТӨРКИСТАН''' ===
Қуртулуш йолида судәк<br>
ақти бизниң қанимиз,<br>
Сән үчүн, әй юртимиз,<br>
болсун пида бу җанимиз.<br>
Қан кичип, һәм җан бирип,<br>
ахир қутулдурдуқ сини,<br>
Қәлбимиздә қутқулушқа<br>
бар иди иманимиз.<br>
Юртумиз биз йүз-көзүңни<br>
қан билән пакизлидуқ<br>
Өрлиген ялқун билән<br>
пакланди белки намимиз.<br>
Яр-и һәмдәм болди бизниң<br>
һиммәтимиз сән үчүн.<br>
Шавну шөһрәтлик иди<br>
һиммәт билән әҗдадимиз.<br>
Атиларниң җәңләри<br>
өчмәйду тарих бетидин.<br>
Нәсли қалди җәңгивар<br>
биз униң әвлади биз.<br>
Ақти қан һәм чиқти җан<br>
дүшмәндин болсун әл аман.<br>
Яшисун, миң яшисун,<br>
парлансун истиқбалимиз!<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Qurtulush_Yolida.webm
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Котылу юлында'''<br>
Азатлык юлында су күк<br>
акты безнең каныбыз,<br>
Синең өчен, ил-йортыбыз,<br>
булсын фида җаныбыз.<br>
Без кан түгеп һәм җан биреп,<br>
коткарып калдык сине,<br>
Кальбебездә котылуга<br>
иманыбыз бар иде.<br>
Кан белән йөзең-күзеңне<br>
сафландырдык, йортыбыз,<br>
Үрләгән ут-ялкын белән<br>
пакьләнгәндер намыбыз.<br>
Һиммәтебез — синең өчен<br>
сөю-кайгыртуыбыз.<br>
Шанлы һәм шөһрәтле булды<br>
һиммәт белән элгәрләр,<br>
Тарихтан һич җуелмады<br>
ирешелгән җинүләр.<br>
Җиңүчән бер нәсел калды,<br>
без – дәвам итүчеләр.<br>
Акты кан һәм чыкты җан,<br>
дошманнарга әл-әман.<br>
Яшә син, мең яшә син,<br>
Киләчәгебез, нурлан!<br>
=== '''КӨНЬЯК АФРИКА ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''КАҖ телләрендә:'''''<br>
('''''коса һәм зулу''''')<br>
Nkosi sikelel’ iAfrika<br>
Maluphakanyisw’ uphondo lwayo,<br>
Yizwa imithandazo yethu,<br>
Nkosi sikelela, thina lusapho lwayo.<br>
('''''сото-суто''''')<br>
Morena Boloka setjhaba sa heso,<br>
O fedise dintwa la matshwenyeho,<br>
O se Boloke,<br>
O se Boloke setjhaba sa heso,<br>
Setjhaba sa South Afrika.<br>
South Afrika!<br>
('''''африкаанс''''')<br>
Uit die blou van onse hemel,<br>
Uit die diepte van ons see,<br>
Oor ons ewige gebergtes<br>
Waar die kranse antwoord gee,<br>
('''''инглиз''''')<br>
Sounds the call to come together,<br>
And united we shall stand,<br>
Let us live and strive for freedom,<br>
In South Africa our land!<br>
https://rutube.ru/video/0154b968926bbd8a6189bc081e143677/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:South_Africa_National_Anthem.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Йа Илаһ, ярлыка Африканы,<br>
Арттыр аның данын, арттыр данын,<br>
Кабул ит безнең догаларны,<br>
Ярлыкагыл, Илаһ, балаларыңны.<br>
Тәңребез, саклагыл безнең халыкларны,<br>
Юкка чыгар Син барча низагларны.<br>
Йа Илаһыбыз,<br>
Йа Илаһыбыз, ярлыкагыл безне,<br>
Ярлыка Көньяк Африканы.<br>
Көньяк Африка!<br>
Күкләрнең зәңгәрлегеннән,<br>
Диңгез тирәнлегеннән,<br>
Кыя-тау мәңгелегеннән<br>
Илгә бер өндәү иңә:<br>
“Бүген без иңгә-иң бастык,<br>
Уртак җырларыбыз да,<br>
Тату-тыныч тормыш корыйк<br>
Көньяк Африкабызда!”<br>
=== '''КӨНЬЯК ОСЕТИЯ''' ===
https://rutube.ru/video/60dc9fd8c46b6002629d1cb93b5e3c7b/
=== '''КӨНЬЯК СУДАН''' ===
https://rutube.ru/video/0fe430768e17dd0304c30e7a803f0090/
https://wikiway.com/yuzhnyy-sudan/gimn/
=== '''КУБА''' ===
'''''Español'''''<br>
'''La Bayamesa'''<br>
Al combate corred bayameses<br>
que la Patria os contempla orgullosa,<br>
no temáis una muerte gloriosa<br>
que morir por la Patria es vivir.<br>
'''''Coro (2)''''':<br>
En cadenas vivir es morir,<br>
en afrenta y oprobio sumidos,<br>
del clarín escuchad el sonido<br>
a las armas valientes corred.<br>
https://rutube.ru/video/80c33f661761d9496ec4c17cbfc60d9c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Cuban_national_anthem_(abridged_version),_performed_by_the_U.S._Navy_Band.oga<br>
(ике тапкыр кабатлана торган кыска гына увертюрадан башлана)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Байамо җыры'''<br>
Байамолылар, алга, көрәшкә –<br>
Горур Ватаннан сезгә гозер.<br>
Данлы үлем – юл үлемсезлеккә,<br>
Шәһит китү – тагын бер гомер.<br>
'''''Кушымтасы (2)''''':<br>
Богауда яшәү – үлемнән хәтәр,<br>
Хурлыклы бер җан асрау бары.<br>
Быргы авазы сугышка әйдәр,<br>
Алга, Ватан каһарманнары!<br>
=== '''КҮВӘЙТ''' ===
'''وَطَنِي الْكُوَيْتَ'''<br>
وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ<br>
وَعَلٰى جَبِيْنِكَ طَالِعُ السَّعْدِ<br>
جوقة:<br>
وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ<br>
وَعَلٰى جَبِيْنِكَ طَالِعُ السَّعْدِ<br>
وَطَنِي الْكُوَيْتَ وَطَنِي الْكُوَيْتَ<br>
وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ<br>
١<br>
يَا مَهْدَ آبَاءِ الْأُوْلٰى كَتَبُوْا<br>
سِفْرَ الْخُلُوْدِ فَنَادَتِ الشُّهُبُ<br>
اَللّٰهُ أَكْبَرُ إِنَّهُمْ عَرَبُ<br>
طَلَعَتْ كَوَاكِبُ جَنَّةِ الْخُلْدِ<br>
جوقة<br>
۲<br>
بُوْرِكْتَ يَا وَطَنِي الْكُوَيْتَ لَنَا<br>
سَكَنًا وَعِشْتَ عَلِى الْمَدٰى وَطَنَا<br>
يَفْدِيْكَ حُرٌّ فِيْ حِمَاكَ بَنٰى<br>
صَرْحَ الْحَيَاةِ بِأَكْرَمِ الْأَيْدِيْ<br>
جوقة<br>
٣<br>
نَحْمِيْكَ يَا وَطَنِيْ وَشَاهِدُنَا<br>
شَرْعُ الْهُدٰى وَالْحَقُّ رَائِدُنَا<br>
وَأَمِيْرُنَا لِلْعِزِّ قَائِدُنَا<br>
رَبُّ الْحَمِيَّةِ صَادِقُ الْوَعْدِ<br>
جوقة<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Kuwait_(instrumental).ogg<br>
(оркестр башкаруында гына уйнала торган компакт варианты)<br>
https://my.mail.ru/music/songs/гимн-государства-кувейт-с-1978-г-национальный-гимн-a45cb98d745fb1d63d6ac9aafea90f0e
(вокал һәм хор башкаруында, тулы тексты)
'''Ватаным Күвәйт'''<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ватаным Күвәйт, насыйбың – шөһрәт-дан,<br>
Имин язмышыңнан мәңге хозурлан.<br>
Ватаным Күвәйт, Ватаным Күвәйт,<br>
Ватаным Күвәйт, насыйбың – шөһрәт-дан.<br>
'''I'''<br>
Иңдерелгән ата-баба чорында,<br>
Мәңгелек Китабы дип Галәм атый, –<br>
Аллаһ әкбәр, Коръән гарәп халкында<br>
Сүнмәс оҗмах йолдызы кебек балкый.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''II'''<br>
Мөбарәк бул, Күвәйт, безне, Ватаным,<br>
Имин яшәтергә дип җан атасың,<br>
Булдыруга ихлас итеп сакладың<br>
Игелек кораллы тормыш бинасын.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''III'''<br>
Без Ватанны сакларга шәһадәтле,<br>
Өстен тотып кануннарны, хаклыкны.<br>
Һәм юлбашчы Әмиребез – куәтле,<br>
Максат-вәгъдәсенә ул турылыклы.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
=== '''КҮРАСАО''' ===
'''''Папьяменто телендә'''''<br>
'''Himno di Kòrsou'''<br>
'''I.''' Lantá nos bos ban kanta<br>
grandesa di Kòrsou;<br>
Kòrsou, isla chikitu,<br>
baranka den laman!<br>
Kòrsou, nos ta stima bo<br>
ariba tur nashon.<br>
Bo gloria nos ta kanta<br>
di henter nos kurason.<br>
'''II.''' Nos pueblo tin su lucha,<br>
ma semper nos tin fe<br>
di logra den tur tempu<br>
viktoria ku trabou!<br>
Ban duna di nos parti<br>
p'e isla prosperá.<br>
Laga nos uni forsa<br>
p'asina triumfá.<br>
'''III.''' Nos patria nos ta demonstrá<br>
onor i lealdat,<br>
meskos na e bandera<br>
union di nos nashon.<br>
Nos bida lo ta poko<br>
pa duna nos pais,<br>
luchando uní pa libertat,<br>
amor i komprenshon.<br>
'''IV.''' I ora nos ta leu fo'i kas<br>
nos tur ta rekordá<br>
Kòrsou, su solo i playanan,<br>
orguyo di nos tur.<br>
Laga nos gloria Kreador<br>
tur tempu i sin fin,<br>
k'El a hasi nos digno<br>
di ta yu di Kòrsou!<br>
https://rutube.ru/video/63ed113a7bebeea9134a5d18fb8c5163/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Curacaoanthem.ogg
=== '''КЫРГЫЗСТАН''' ===
'''''Кыргыз тилинде'''''<br>
Ак мөңгүлүү аска зоолор, талаалар,<br>
Элибиздин жаны менен барабар.<br>
Сансыз кылым Ала-Тоосун мекендеп,<br>
Сактап келди биздин ата-бабалар.<br>
'''''Кайырма:'''''<br>
Алгалай бер, Кыргыз Эл,<br>
Азаттыктын жолунда.<br>
Өркүндөй бер, өсө бер,<br>
Өз тагдырың колуңда.<br>
Аткарылып элдин үмүт, тилеги,<br>
Желбиреди эркиндиктин желеги.<br>
Бизге жеткен ата салтын, мурасын,<br>
Ыйык сактап урпактарга берели.<br>
'''''Кайырма.'''''<br>
https://rutube.ru/video/3e27177bf200635dc7870680008a63e5/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Kyrgyzstan.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Ак түбәле таулар, үзән-далалар<br>
Ватаныбыз җаны белән бәрабәр,<br>
Ала-Тауның итәгендә ил тотып,<br>
Саклап килгән сине ата-бабалар!<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Алга атла, Кыргыз Иле,<br>
Азат тормыш юлында,<br>
Иркенәя, үсә бир син,<br>
Тәкъдирең үз кулыңда!<br>
Илебезнең изге өмет, теләге —<br>
Җилфердәсен иркенлекнең байрагы;<br>
Ата-бабалардан җиткән мирасны<br>
Саклап калып яшь буынга бирәсе!<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''Кыргызстан гимны 1992 елның декабрендә өч куплетлы буларак кыргыз һәм урыс телләрендә кабул ителгән иде. Егерме ел үткәч, халыклар дуслыгына багышланган икенче куплеты гамәлдән чыгарылды.'''<br>
=== '''КЫРЫМ (татар)''' ===
'''''Кырымтатар телендә'''''<br>
'''Ant etkenmen'''<br>
Ant etkenmen, milletimniñ yarasını sarmağa,<br>
Nasıl olsun bu zavallı qardaşlarım çürüsin?<br>
Onlar içün ökünmesem, muğaymasam, yaşasam,<br>
Yüregimde qara qanlar qaynamasın, qurusın.<br>
Ant etkenmen, şu qaranğı yurtqa şavle sepmege,<br>
Nasıl olsun eki qardaş bir-birini körmesin?<br>
Bunı körip usanmasam, muğaymasam, yanmasam,<br>
Közlerimden aqqan yaşlar derya-deñiz qan olsun.<br>
Ant etkenmen, söz bergenmen millet içün ölmege,<br>
Bilip, körip milletimniñ köz yaşını silmege.<br>
Bilmey, körmey biñ yaşasam, Qurultayğa han olsam,<br>
Kene bir kün mezarcılar kelir meni kömmege.<br>
https://rutube.ru/video/4b625b2e9cb444bfcfd8ef568a59467f/
https://yandex.ru/video/preview/7042695736743048209
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Ант иттем мин'''<br>
Ант иттем мин, милләтемнең ярасын дәваларга,<br>
Күпме тиеш тере килеш череп яту аңарга?<br>
Милләт өчен җан атмасам, күрми-сизми аһ-зарын,<br>
Йөрәгем укмашып бетсен, коеп кара каннарын.<br>
Ант иттем, якты йортыма кара шәүлә һич төшмәс.<br>
Ике кардәш бер-бересен нилектән якын итмәс?<br>
Кардәшемә юл ачмасам, аның өчен янмасам,<br>
Күзләремнән аккан яшьләр булсын дәрья-диңгез кан.<br>
Ант иттем мин, сүз бирдем мин милләт өчен үләргә,<br>
Аның күз яшьләрен сөртми, ни хаҗәт соң яшәргә?<br>
Белми-күрми мең яшәп тә Корылтайда хан булып –<br>
Кыямәт көн җавап тотмак, милләткә дошман булып.<br>
'''Куплетларның һәр юлы икешәр тапкыр кабатлана.'''
=== '''КЫТАЙ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Путуңһуа язылышы'''''<br>
三民主義，吾黨所宗，<br>
以建民國，以進大同。<br>
咨爾多士，為民前鋒；<br>
夙夜匪懈，主義是從。<br>
矢勤矢勇，必信必忠；<br>
一心一德，貫徹始終。<br>
'''''Җирле кытай сөйләшендә укылышы'''''<br>
Sānmín zhǔyì, wú dǎng suǒ zōng,<br>
Yǐ jiàn mínguó, yǐ jìn dàtóng.<br>
Zī ěr duō shì, wèimín qiánfēng;<br>
Sùyè fěi xiè, zhǔyì shì cóng.<br>
Shǐ qín shǐ yǒng, bì xìn bì zhōng;<br>
Yīxīn yī dé, guànchè shǐzhōng.<br>
https://rutube.ru/video/da3176508ee030a09664fc0f8ae93b9b/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_the_Republic_of_China_(Taiwan)_中華民國國歌(演奏版).ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
“Сәнмин чуи”* – безнең терәк:<br>
Ирекле илдә – хөррият;<br>
Һәрбарчабыз – якын туган,<br>
Каһарманнар иңен куйган;<br>
Бер фикердә, бер терәктә,<br>
Уртак максат – һәр йөрәктә.<br>
* '''“Сәнмин чуи” – халыкның өч рухи тоткасы.'''<br>
=== '''КЫТАЙ ХАЛЫК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Путуңһуа тексты'''''<br>
起来!不愿作奴隶的人们,<br>
把我们血肉筑成我们的新的长城<br>
中华民族到了危险的时候,<br>
每个人被迫着发出最后的吼声<br>
起来!起来!起来!<br>
我们万众一心冒着敌人的炮火<br>
前进!前进!前进!进!<br>
'''''Пинйин транскрипциясе'''''<br>
Qǐlái! Búyuàn zuò núlì de rénmen!<br>
Bǎ wǒmen de xuèròu,<br>
zhùchéng wǒmen xīnde chángchéng!<br>
Zhōnghuá Mínzú dào le zùi wēixiǎnde shíhòu,<br>
Měige rén bèipòzhe fāchū zùihòude hǒushēng.<br>
Qǐlái! Qǐlái! Qǐlái! Wǒmen wànzhòngyīxīn,<br>
Màozhe dírén de pàohuǒ, Qiánjìn!<br>
Màozhe dírén de pàohuǒ, Qiánjìn!<br>
Qiánjìn! Qiánjìn! Jìn!<br>
https://rutube.ru/video/c0940cd5f5cf10c7743bbaa7be1e915c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:March_of_the_Volunteers_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Күтәрел, кол булмаска теләсәң!<br>
Үз гәүдәләребездән Бөек Дивар төзербез.<br>
Халык язмышының дәһшәтле чагы,<br>
Күкрәкләребездән сугышчан аваз ыргыла:<br>
“Күтәрел! Күтәрел! Күтәрел!”<br>
Без бит миллионнар,<br>
Җаннарыбыз бердәй,<br>
Алга! Җаннарыбыз бердәй,<br>
Алга! Алга! Алга! Цзин!*<br>
'''* Цзин (进) — ике иҗекле “алга атлау” мәгънәсендәге “цән цзин” төшенчәсенең юнәлеш күрсәтүче өлеше; беренчесе (“цән”) – гомумән хәрәкәт итү күрсәткече.'''<br>
=== '''ЛАТВИЯ''' ===
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Latvian_National_Anthem.ogg
https://rutube.ru/video/efc1f20db91c703f0cb786896c837682/
=== '''ЛИТВА''' ===
'''TAUTIŠKA GIESMĖ'''<br>
Lietuva, Tėvyne mūsų<br>
Tu didvyrių žeme,<br>
Iš praeities Tavo sūnūs<br>
Te stiprybę semia.<br>
Tegul Tavo vaikai eina<br>
Vien takais dorybės,<br>
Tegul dirba Tavo naudai<br>
Ir žmonių gėrybei.<br>
Tegul saulė Lietuvoj<br>
Tamsumas prašalina,<br>
Ir šviesa, ir tiesa<br>
Mūs žingsnius telydi.<br>
Tegul meilė Lietuvos<br>
Dega mūsų širdyse,<br>
Vardan tos Lietuvos<br>
Vienybė težydi!<br>
https://rutube.ru/video/812a7c445aeea675ab54cd4b883f7fe1/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tautiška_giesme_instumental.ogg
'''МИЛЛӘТ ҖЫРЫ'''<br>
Литва, безнең Ватаныбыз,<br>
Бөек угланнар җире,<br>
Без илһам, кодрәт алабыз<br>
Үткәннәреңнән синең.<br>
Синең балаларың бассын<br>
Гел әхлак юлларына,<br>
Игелек кылсыннар сиңа,<br>
Кешеләр файдасына.<br>
Литва күгендәге кояш<br>
Юк итсен бар золымны,<br>
Гаделлеккә, нурга күмеп,<br>
Яктыртсын безнең юлны.<br>
Литваны сөю дөрләсен<br>
Ялкын булып йөрәктә,<br>
Литваның олы бәхете –<br>
Ул безнең бердәмлектә!<br>
=== '''ЛИХТЕНШТАЙН''' ===
1. Oben am jungen Rhein<br>
Lehnet sich Liechtenstein<br>
An Alpenhöh’n.<br>
Dies liebe Heimatland,<br>
Das teure Vaterland,<br>
Hat Gottes weise Hand<br>
Für uns erseh’n.<br>
Dies liebe Heimatland,<br>
Das teure Vaterland,<br>
Hat Gottes weise Hand<br>
Für uns erseh’n.<br>
5. Hoch lebe Liechtenstein,<br>
Blühend am jungen Rhein,<br>
Glücklich und treu.<br>
Hoch leb’ der Fürst vom Land,<br>
Hoch unser Vaterland,<br>
Durch Bruderliebe Band<br>
Vereint und frei,<br>
Hoch leb’ der Fürst vom Land,<br>
Hoch unser Vaterland,<br>
Durch Bruderliebe Band<br>
Vereint und frei.<br>
https://rutube.ru/video/8298618f71b18727c46f2f9e4203fffa/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Oben_am_jungen_Rhein,_by_the_U.S._Navy_Band.ogg
https://wikiway.com/liechtenstein/gimn/
1. Ур(ы)н алган Лихтенштейн<br>
Рейн башланган җирдән,<br>
Альп түреннән.<br>
Ата-бабаларның<br>
Кадерле Ватанын<br>
Әл-Хәким безләргә<br>
Насыйп иткән.<br>
Ата-бабаларның<br>
Сөекле Ватанын<br>
Хак Тәгалә безгә<br>
Насыйп иткән.<br>
5. Лихтенштейн, мең яшә,<br>
Рейннан бәхет өстә,<br>
Гел чәчәк ат.<br>
Яшә ил Кенәзе,<br>
Син дәүләт терәге —<br>
Булсын туганлыкта<br>
Бердәм, азат.<br>
Яшә ил Кенәзе,<br>
Син дәүләт терәге —<br>
Булсын туганлыкта<br>
Бердәм, азат.<br>
=== '''ЛӨБНАН''' ===
'''كلنا للوطن للعلى للعلم'''<br>
كلنا للوطن للعلى للعلم<br>
ملء عين الزّمن سيفنا والقلم<br>
سهلنا والجبل منبت للرجال<br>
قولنا والعمل في سبيل الكمال<br>
كلنا للوطن للعلى للعلم<br>
كلّنا للوطن<br>
شيخنا والفتى عند صوت الوطن<br>
أسد غاب متى ساورتنا الفتن<br>
شرقنا قلبه أبداً لبنان<br>
صانه ربه لمدى الأزمان<br>
كلنا للوطن للعلى للعلم<br>
كلنا للوطن<br>
بحره برّه درّة الشرقين<br>
رِفدُهّ برّهُ مالئ القطبين<br>
إسمه عزّه منذ كان الجدود<br>
مجدُهُ أرزُهُ رمزُهُ للخلود<br>
كلّنا للوطن للعلى للعلم<br>
كلّنا للوطن<br>
https://rutube.ru/video/7ce85ac7a29f1db9fcac458363b71871/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Lebanon.ogg
'''Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга'''<br>
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br>
Кылычлар уйганга, каләмнәр язганга.<br>
Батырлар үстерә таулар һәм үзәннәр,<br>
Камиллек юлында сүзләр һәм гамәлләр.<br>
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br>
Тугрыбыз Ватанга.<br>
Яше-карты бергә, чакырса Ил-Ватан,<br>
Яу-фетнә килгәндә һәрберсе – арыслан.<br>
Шәрекънең йөрәге береккән Лөбнанга,<br>
Имин кыл, Раббыбыз, беткәнче замана.<br>
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br>
Тугрыбыз Ватанга.<br>
Җирләре, диңгезе – Шәрекъләр энҗесе,<br>
Бар дөнья мирасы – гамәлләр өлгесе.<br>
Исеме гыйззәтле, замана башыннан,<br>
Һәм эрбет агачы – мәңге тамгасыннан.<br>
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br>
Тугрыбыз Ватанга.<br>
=== '''ЛЮКСЕМБУРГ''' ===
'''ONS HEMECHT'''<br>
'''1.''' Wou d’Uelzécht durech d’Wisen zéit,<br>
Duurch d’Fielsen d’Sauer brécht,<br>
Wou d’Rief laanscht d’Musel dofteg bléit,<br>
Den Himmel Wäin ons mécht:<br>
Dat as onst Land, fir dat mer géif<br>
Heinidden alles won,<br>
Ons Hemechtsland dat mir so déif<br>
An onsen Hierzer dron.<br>
Ons Hemechtsland dat mir so déif<br>
An onsen Hierzer dron.<br>
'''2.''' An sengem donkle Bëscherkranz,<br>
Vum Fridde stëll bewaacht,<br>
Sou ouni Pronk an deire Glanz<br>
Gemittlech léif et laacht;<br>
Säi Vollek frou sech soë kann,<br>
An 't si keng eidel Dreem:<br>
Wéi wunnt et sech sou heemlech dran,<br>
Wéi as 't sou gutt doheem!<br>
'''3.''' Gesank, Gesank vu Bierg an Dall<br>
Der Äärd, déi äis gedron;<br>
D’Léift huet en treie Widderhall<br>
A jidder Broscht gedon;<br>
Fir, d’Hemecht ass keng Weis ze schéin;<br>
All Wuert, dat vun er klénkt,<br>
Gräift äis an d' Séil wéi Himmelstéin<br>
An d’A wéi Feier blénkt<br>
'''4.''' O Du do uewen, deem séng Hand<br>
Duurch d’Welt d’Natioune leet,<br>
Behitt du d’Lëtzebuerger Land<br>
Vum frieme Joch a Leed;<br>
Du hues ons all als Kanner schon<br>
De fräie Geescht jo ginn,<br>
Looss viru blénken d’Fräiheetssonn,<br>
Déi mir so laang gesinn!<br>
Looss viru blénken d’Fräiheetssonn,<br>
Déi mir so laang gesinn!<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Luxembourg_National_Anthem.ogg
https://alexbruni.ru/afx/noise/cl_muzyka-v-ispolnenii--919
https://zvyki.com/song/93201095/Jean-Antoine_Zinnen_-_Ons_H_m_cht_Gimn_Lyuksemburga/{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
'''БЕЗНЕҢ ВАТАНЫБЫЗ'''<br>
'''1.''' Альзет ага болын буйлап,<br>
Зауэр – таулар иңләп,<br>
Мозель йөземнәрен нурлап,<br>
Күк иңдерә ширбәт.<br>
Илемнең иминлегенә<br>
Жәл түгел һич корбан,<br>
Йөрәк түрендә хәзинә –<br>
Син, тиңдәшсез Ватан.<br>
Йөрәк түрендә хәзинә –<br>
Син, тиңдәшсез Ватан.<br>
'''2.''' Иминлекне өстен күрә,<br>
Яшеллектә урыны,<br>
Купшылыктан йөз чөерә –<br>
Илем шуңа нурлы.<br>
Буш сүзле булмастыр халкы,<br>
Без бәхетле, диеп.<br>
Илдә тормыш бигрәк җайлы, –<br>
Яшибез сөенеп.<br>
'''3.''' Тарала җыр яңгыравы<br>
Тауга, үзәнлеккә,<br>
Сөю, тугрылык шаңдавы,<br>
Иңә һәр күкрәккә.<br>
Артык булмас һич Ватанга<br>
Мәдхия көй-сүзләр;<br>
Күк авазы сеңә җанга,<br>
Балкып тора күзләр.<br>
'''4.''' Ходай, йөртә безне Синең<br>
Кулың туры юлдан,<br>
Саклагыл Люксембург җирен<br>
Золым-газаплардан!<br>
Азатлык бүләгең, Тәңре,<br>
Улларың күңелендә,<br>
Ирек кояшын Син мәңге<br>
Балкыт ил күгендә!<br>
Ирек кояшын Син мәңге<br>
Балкыт ил күгендә!<br>
'''Альзет, Зауэр, Мозель – Люксембургтагы елгалар. Гимнның беренче һәм дүртенче куплетларын рәсми рәвештә башкаралар. Тексты Люксембургта дәүләт телләре булган алман һәм француз телләренә дә тулысынча тәңгәл китереп тәрҗемә ителгән.'''<br>
=== '''МАҖАРСТАН''' ===
'''HIMNUSZ'''<br>
1. Isten, áldd meg a magyart<br>
Jó kedvvel, bőséggel,<br>
Nyújts feléje védő kart,<br>
Ha küzd ellenséggel;<br>
Bal sors akit régen tép,<br>
Hozz rá víg esztendőt,<br>
Megbűnhődte már e nép<br>
A múltat s jövendőt!<br>
2. Őseinket felhozád<br>
Kárpát szent bércére,<br>
Általad nyert szép hazát<br>
Bendegúznak vére.<br>
S merre zúgnak habjai<br>
Tiszának, Dunának,<br>
Árpád hős magzatjai<br>
Felvirágozának.<br>
3. Értünk Kunság mezein<br>
Ért kalászt lengettél,<br>
Tokaj szőlővesszein<br>
Nektárt csepegtettél.<br>
Zászlónk gyakran plántálád<br>
Vad török sáncára,<br>
S nyögte Mátyás bús hadát<br>
Bécsnek büszke vára.<br>
4. Hajh, de bűneink miatt<br>
Gyúlt harag kebledben,<br>
S elsújtád villámidat<br>
Dörgő fellegedben,<br>
Most rabló mongol nyilát<br>
Zúgattad felettünk,<br>
Majd töröktől rabigát<br>
Vállainkra vettünk.<br>
5. Hányszor zengett ajkain<br>
Ozman vad népének<br>
Vert hadunk csonthalmain<br>
Győzedelmi ének!<br>
Hányszor támadt tenfiad<br>
Szép hazám, kebledre,<br>
S lettél magzatod miatt<br>
Magzatod hamvvedre!<br>
6. Bújt az üldözött, s felé<br>
Kard nyúlt barlangjában,<br>
Szerte nézett s nem lelé<br>
Honját e hazában,<br>
Bércre hág és völgybe száll,<br>
Bú s kétség mellette,<br>
Vérözön lábainál,<br>
S lángtenger fölette.<br>
7. Vár állott, most kőhalom,<br>
Kedv s öröm röpkedtek,<br>
Halálhörgés, siralom<br>
Zajlik már helyettek.<br>
S ah, szabadság nem virul<br>
A holtnak véréből,<br>
Kínzó rabság könnye hull<br>
Árvák hő szeméből!<br>
8. Szánd meg Isten a magyart<br>
Kit vészek hányának,<br>
Nyújts feléje védő kart<br>
Tengerén kínjának.<br>
Bal sors akit régen tép,<br>
Hozz rá víg esztendőt,<br>
Megbűnhődte már e nép<br>
A múltat s jövendőt!<br>
https://rutube.ru/video/2a83856f036109764567c00c17807b1a/
https://wikiway.com/hungary/gimn/
(кереш өлеше бар, бер куплетлы җыйнак вариант)<br>
'''ГИМН'''<br>
1. Йа Ходаем, маҗарны<br>
Саклагыл, ярлыкагыл,<br>
Суз ярдәмчел кулыңны,<br>
Дошманнарын гаҗиз кыл.<br>
Язмыш, өз золым көчен,<br>
Бәхетле ит барчасын,<br>
Үткән һәм алдагы өчен<br>
Күрде халык казасын.<br>
2. Юл сыздың Карпат аша<br>
Маҗар бабаларына,<br>
Бирдең Ватан-гөлбакча<br>
Бәндәгуз улларына.<br>
Тиса, Дунай сулары<br>
Үтә тауларны урап, –<br>
Батыр Арпад уллары<br>
Анда мул тормыш кора.<br>
3. Кун иле җирләрендә<br>
Чайкала тук башаклар,<br>
Токай тәлгәшләреннән<br>
Тама татлы шәраблар.<br>
Безнең ту еш балкыган<br>
Төрек кирмәннәрендә,<br>
Матьяш явы сыкраткан<br>
Вена түрәләрен дә.<br>
4. Гөнаһларыбыз үче<br>
Кысты Синең күкрәкне:<br>
Аттың болыттан яшен,<br>
Күкрәттең безнең күкне.<br>
Баскын монголлар угы<br>
Очты баш өстебездә,<br>
Аннан төрек коллыгы<br>
Йөк булды җилкәбездә.<br>
5. Күпме торды яңгырап<br>
Кыргый госман гаугасы,<br>
Яугир җәсәден таптап<br>
Җиңүләр тантанасы!<br>
Күпме сине улларың,<br>
Гүзәл ил, күкрәгеңә<br>
Басып изде, кыйнады,<br>
Әйләндереп кабергә!<br>
6. Эзәрләүдән капланып<br>
Утырмасын кай өндә,<br>
Сыеныр җир тапмады<br>
Үз Ватанында бәндә.<br>
Менсә тау түбәсенә –<br>
Ут диңгезе өстендә,<br>
Һәркайда кайгы-хәсрәт,<br>
Кан үзәне бар җирдә.<br>
7. Кирмән иде – таш өеме,<br>
Хозур, бәхет югалган, <br>
Афәт, үлем сөреме<br>
Ватанны чолгап алган.<br>
Аһ, мәетләр каныннан<br>
Азатлык чәчәк атмый,<br>
Илсезләр елавыннан<br>
Шатлык күз яше акмый.<br>
8. Кызган, Ходай, маҗарны<br>
Дөнья михнәтләрендә,<br>
Суз ярдәмчел кулыңны<br>
Газаплар диңгезендә.<br>
Язмыш, өз золым көчен,<br>
Бәхетле ит барчасын,<br>
Үткән һәм алдагы өчен<br>
Күрде халык казасын.<br>
=== '''МАЛАВИ''' ===
https://rutube.ru/video/ea94f879ee93c6040a66cafff88755d2/
=== '''МАЛАЙЗИЯ''' ===
'''NEGARAKU'''<br>
Negaraku tanah tumpahnia darahku,<br>
Rakiat hidup bersatu dan maju,<br>
Rahmat bahagia tuhan kurniahkan,<br>
Raja kita selamat bertahta,<br>
Rahmat bahagia tuhan kurniakan,<br>
Raja kita selamat bertahta.<br>
https://rutube.ru/video/0d77dc75e571a9ee9ccb61c0c26ab3ed/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Negaraku_instrumental.ogg
'''МИНЕМ ИЛЕМ'''<br>
Илем минем, җиреңә каным түгелгән,<br>
Бердәмлектә алгарыш — Аллаһтан;<br>
Аның рәхмәт-мәрхәмәте белән<br>
Сау-сәламәт, хаким булсын солтан,<br>
Аллаһ рәхмәт-мәрхәмәте белән<br>
Сау-сәламәт, хаким булсын солтан.<br>
'''МОЯ СТРАНА'''<br>
Страна моя, судьбы твоей знамéние:<br>
Единство и прогресс наградой дан;<br>
Да одарит нас Бог благословением,<br>
Во здравии пусть правит наш султан,<br>
Да одарит нас Бог благословением,<br>
Во здравии пусть правит наш султан.<br>
=== '''МАЛЬТА''' ===
Lil din l-art ħelwa, l-Omm li tatna isimha,<br>
Ħares, Mulej, kif dejjem Int ħarist:<br>
Ftakar li lilha bil-oħla dawl libbist.<br>
Agħti, kbir Alla, id-dehen lil min jaħkimha,<br>
Rodd il-ħniena lis-sid, saħħa 'l-ħaddiem:<br>
Seddaq il-għaqda fil-Maltin u s-sliem.<br>
https://yandex.ru/video/preview/12756916363707776647
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Malta_National_Anthem.ogg
Элек саклагандай сакла, Аллаһ, аны –<br>
Безнең исемдәге бу Ватан-Ананы!<br>
Күз уңыңда тот – һәрвакыт тоткан кебек!<br>
Зирәк булсын – Үзең бар иткән күк элек.<br>
Аллаһыбыз, ярлыкауларың кодрәтле,<br>
Арттыр безнең бердәм һәм тату куәтне.<br>
=== '''МАРИЙ ЭЛ''' ===
'''''Болын мари телендә'''''<br>
'''1.''' Марий Эл тый улат<br>
Авай гай кажнылан.<br>
Шке сурт гай тый кÿлат<br>
Чыла мÿндыр марийлан.<br>
Ме таче, чон пуэн,<br>
Марий мландым моктена.<br>
Вийнам иктыш чумырен,<br>
Пиалан илышым чоҥена.<br>
'''2.''' Сакла чот кугешнен<br>
Шке сынжым калыкна.<br>
Йомартле улмыж ден<br>
Эре тудо чаплана.<br>
Ме таче, чон пуэн,<br>
Марий мландым моктена.<br>
Вийнам иктыш чумырен,<br>
Пиалан илышым чоҥена.<br>
'''''Тау мари телендә'''''<br>
'''1.''' Марий Эл, ӓвӓ гань<br>
Ылат каждойланок.<br>
Келӓт шачмы пӧрт гань<br>
Цилӓ мӹндӹр йыхланок.<br>
Кымылын, ӹвӹртӓл,<br>
Мары млӓндӹм мактенӓ.<br>
Силам иктӹш цымырал,<br>
Соты цӓшнӓм ӹшкеок чангенӓ.<br>
'''2.''' Лӱктӓ кӱш лӹмжӹмӓт<br>
Мары халык соок.<br>
Веселӓжӹ, сӹржӓт<br>
Лӹмлештӓлтеш йӹрвӓшок.<br>
Кымылын, ӹвӹртӓл,<br>
Мары млӓндӹм мактенӓ.<br>
Силам иктӹш цымырал,<br>
Соты цӓшнӓм ӹшкеок чангенӓ.<br>
'''''Урыс телендә'''''<br>
'''1.''' Марий Эл, ты – как мать<br>
Для каждого в судьбе.<br>
Где бы ни был – вспоминать<br>
Твой сын будет о тебе.<br>
Славься, наш край родной,<br>
Цвети в счастье и в труде.<br>
Гордимся всегда тобой <br>
И поём, Марий Эл, о тебе!<br>
'''2.''' Свою честь сохранит <br>
Народ наш на века, <br>
И дружба, как гранит, –<br>
Всегда с братьями крепка.<br>
Славься, наш край родной,<br>
Цвети в счастье и в труде.<br>
Гордимся всегда тобой <br>
И поём, Марий Эл, о тебе!<br>
https://rutube.ru/video/ac86d65747a884390c5c6beccc359b7b/
https://yandex.ru/video/preview/9653579334705561161
'''''Татар теленә тәрҗемә'''''<br>
'''1.''' Мари Ил – ана күк,<br>
Һәркем тәкъдирендә.<br>
Кайларда йөрсәм дә,<br>
Ул минем күңелемдә.<br>
Мари Ил җырларда,<br>
Мөкатдәс илебез,<br>
Бәхетле тормышны<br>
Бергәләп төзибез.<br>
'''2.''' Намусын саклар ул –<br>
Халкым үз җирендә.<br>
Тугандаш халыклар<br>
Дуслыгы мәңгегә.<br>
Мари Ил җырларда,<br>
Мөкатдәс илебез,<br>
Бәхетле тормышны<br>
Бергәләп төзибез.<br>
=== '''МАУРИТАНИЯ''' ===
'''<u>بِلَادَ الْأُبَاةِ الْهُدَاةِ الْكِرَامْ</u>'''<br>
بِلَادَ الْأُبَاةِ الْهُدَاةِ الْكِرَامْ<br>
وَحِصْنَ الْكِتَابِ الَّذِيْ لَا يُضَامْ<br>
أَيَا مُوْرِيْتَانِ رَبِيْعَ الْوُئامْ<br>
وَرُكْنَ السَّمَاحَةِ ثَغْرَ السَّلَامْ<br>
'''كورال:'''<br>
سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ<br>
وَنَكْسُوْ رُبَاكِ بِلَوْنِ الْأَمَلْ<br>
وَعِنْدَ نِدَاكِ نُلَبِّيْ أَجَلْ<br>
بُدُوْرُ سَمَائِكِ لَمْ تُحْجَبِ<br>
وَشَمْسُ جَبِيْنِكِ لَمْ تَغْرُبِ<br>
نَمَاكِ الْأَمَاجِدُ مِن يَّعْرُبِ<br>
لِإِفْرِيْقِيَّا الْمَنْبَعِ الأَعْذَبِ<br>
'''كورال'''<br>
رَضَعْنَا لِبَانَ النَّدَى وَالْإِبَا<br>
سَجَايَا حَمَلْنَ جَنًى طَيِّبَا<br>
وَمَرْعًى خَصِيْباً، وَإنْ أجْدَبَا<br>
سَمَوْنَا، فَكَانَ لَنَا أَرْحَبَا<br>
'''كورال'''<br>
سَقَيْنَا عَدُوَّكِ صَاباً وَمُرًّا<br>
فَمَا نالَ نُزْلًا وَلَا مُسْتَقَرَّا<br>
نُقَاوِمُهُ حَيْثُ جَاسَ وَمُرَّا<br>
نُرَتِّلُ إِنَّ مَعَ العُسْرِ يُسْرَا<br>
'''كورال'''<br>
قَفَوْنَا الرَّسُوْلَ بِنَهْجٍ سَمَا<br>
إلى سِدْرَةِ الْمَجْدِ فَوْقَ السَّمَا<br>
حَجَزْنَا الثُّرَيَّا لَنَا سُلَّمَا<br>
رَسَمْنَا هُنَالِكَ حَدَّ الْحِمٰى<br>
'''كورال'''<br>
أَخَذْنَاكِ عَهْدًا حَمَلْنَاكِ وَعْدًا<br>
ونُهْدِيْكِ سَعْداً لِجِيْلٍ أطَلْ<br>
'''كورال النهائي:'''<br>
سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ<br>
وَنَكْسُوْ رُبَاكِ بِلَوْنِ الْأَمَلْ<br>
سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ<br>
وَعِنْدَ نِدَاكِ نُلَبِّي أجَلْ<br>
https://yandex.ru/video/preview/3129444462381017345
https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Bilāda_l-ʾubāti_l-hudāti_l-kirām.ogg
'''Кәрамлылар җитәкләгән мәгърур ил'''<br>
'''I.''' Горур кәрамлылар җитәкләгән ил,<br>
Һәм Изге Китаптан ныклык иңгән ил,<br>
Әйа Мауритания, аһәң учагы,<br>
Хуш-имин күңелнең хозур почмагы.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Фида җаннарыбыз гел синең сакта,<br>
Ком тауларың буйыйк өмет-аклыкка;<br>
Кайчан чакырсаң да, басарбыз сафка.<br>
'''II.''' Күгеңдә ярымай мәңге сүрелмәс,<br>
Йөзеңдә балкыган кояшың сүнмәс,<br>
Гарәп бабаларың сине үстергән,<br>
Африка җирендә – синең саф чишмәң.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''III.''' Горурлык үз сөтен безгә эчерде,<br>
Ул биргән табигать уңыш китерде.<br>
Уңдырышлы туфрак, корып кипсә дә,<br>
Көч өсти ул безгә, алга этәрә.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''IV.''' Дошманга эчердек ачы яңгырсу,<br>
Тынычлана алмас һәм ял итмәс ул,<br>
Кая тайпылса да, каршылык күрер.<br>
Авырлыклардан соң җиңеллек килер.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''V. (ил бәйсезлеге көнендә генә башкарыла)'''<br>
Рәсүлгә ияреп һәм туры юлдан<br>
Атларбыз – йолдызлар баскычлар корган.<br>
Галәмнең мәңгелек агачы безне<br>
Рухландырып торыр, күрсәтеп эзне.<br>
'''Кушымта.'''<br>
'''VI.''' Ант итәбез сиңа, безнең вәгъдәбез:<br>
Киләчәк буынга сине бирәбез.<br>
'''''Соңгы кушымта:'''''<br>
Фида җаннарыбыз гел синең сакта,<br>
Ком тауларың буйыйк өмет-аклыкка.<br>
Фида җаннарыбыз гел синең сакта,<br>
Кайчан чакырсаң да, басарбыз сафка.<br>
=== '''МЕКСИКА''' ===
'''Himno Nacional Mexicano'''<br>
'''''Coro:'''''<br>
Mexicanos, al grito de guerra<br>
El acero aprestad y el bridón; <br>
Y retiemble en sus centros la tierra<br>
Al sonoro rugir del canón,<br>
Y retiemble en sus centros la tierra<br>
Al sonoro rugir del canón.<br>
I. Ciña oh Patria! tus sienes de olivo<br>
De la Paz el arcangel divino,<br>
Que en el cielo tu eterno destino<br>
Por el dedo de Dios se escríbio. <br>
Mas si osare un extrano enemigo <br>
Profanar con su planta tu suelo, <br>
Piensa-oh Patria querida! que el cielo<br>
Un soldado en cada hijo te dio,<br>
Un soldado en cada hijo te dio.<br>
'''''Coro:'''''<br>
Mexicanos, al grito de guerra<br>
El acero aprestad y el bridón; <br>
Y retiemble en sus centros la tierra<br>
Al sonoro rugir del canón,<br>
Y retiemble en sus centros la tierra<br>
Al sonoro rugir del canón.<br>
https://rutube.ru/video/5ee9453116eb849cc6f275528d0ba01f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_Mexicano_instrumental.ogg
https://wikiway.com/mexico/gimn/
'''Мексика дәүләт гимны'''<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Мексикалы, сугыш аваз салса,<br>
Әзерлә ат, кылыч һәм ияр.<br>
Туплар атуыннан калтырансын<br>
Җир шары – үзәгенә кадәр,<br>
Туплар атуыннан калтырансын<br>
Җир шары – үзәгенә кадәр.<br>
1. Зәйтүн чәчәгеннән таҗ үреп ки –<br>
Җәбраил әмере бу, Ватан,<br>
Синең тәкъдир Ходай хозурында<br>
“Мәңгелеккә!” диеп язылган.<br>
Керсез бу туфрагың нәҗесләнсә,<br>
Дошман аяк басса, яу җитеп,<br>
Исеңдә тот, Ватан, Күк иңдерә<br>
Һәр улыңны сугышчы итеп,<br>
Һәр улыңны сугышчы итеп.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Мексикалы, сугыш аваз салса,<br>
Әзерләп куй кылыч һәм ияр.<br>
Туплар атуыннан калтырансын<br>
Җир шары – үзәгенә кадәр,<br>
Туплар атуыннан калтырансын<br>
Җир шары – үзәгенә кадәр.<br>
'''Хәзерге заман гимнының рәсми башкарыла торган өлеше. Барлыгы 10 куплеттан тора.'''<br>
=== '''МИКРОНЕЗИЯ ФЕДЕРАТИВ ШТАТЛАРЫ''' ===
'''Patriots of Micronesia'''<br>
Tis here we are pledging, with heart and with hand,<br>
Full measure of devotion to thee, our native land,<br>
Full measure of devotion to thee, our native land.<br>
Now all join the chorus, let union abide.<br>
Across all Micronesia join hands on every side,<br>
Across all Micronesia join hands on every side.<br>
We all work together, with hearts, voice and hand,<br>
Till we have made these islands another promised land,<br>
Till we have made these islands another promised land.<br>
https://rutube.ru/video/993737fecd02d1c93f5d0805644ee063/
https://wikiway.com/federativnye-shtaty-mikronezii/gimn/
'''Микронезия ватанпәрвәрләре'''<br>
=== '''МИСЫР''' ===
'''بلادي بلادي بلادي'''<br>
بلادي بلادي بلادي<br>
لكِ حبي و فؤادي<br>
بلادي بلادي بلادي<br>
لك حبي و فؤادي<br>
مصر يا أم البلاد<br>
انت غايتي والمراد<br>
وعلى كل العباد<br>
كم لنيلك من اياد<br>
بلادي بلادي بلادي<br>
لكِ حبي و فؤادي<br>
https://rutube.ru/video/3c29e47cbe74831ddec94f6451f8c044/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Bilady,_Bilady,_Bilady.ogg
https://wikiway.com/egypt/gimn/
'''Ватаным, Ватаным, Ватаным!'''<br>
Ватаным, Ватаным, Ватаным,<br>
Мәхәббәтем сиңа һәм җаным, Ватаным!<br>
Олылыйм Аллаһны, Ватанны,<br>
Багышлап иң изге догамны, догамны.<br>
Морадым, гамәлем багышлыйм тик сиңа,<br>
Көч куеп, тир түгеп тапканым – тик сиңа,<br>
Илләрнең борынгы анасы, Ватаным,<br>
Кадерли сине ил баласы, Ватаным.<br>
Нил кебек куәтле һәм ямьле,<br>
Әй, Мисыр, имин бул син мәңге, бул мәңге.<br>
Ватаным, Ватаным, Ватаным,<br>
Мәхәббәтем сиңа һәм җаным, Ватаным!<br>
'''Рәсми башкарыла торган беренче куплет. Тагын икесе бар.'''<br>
=== '''МОЗАМБИК''' ===
'''Pátria Amada'''<br>
Na memória de África e do Mundo<br>
Pátria bela dos que ousaram lutar.<br>
Moçambique, o teu nome é liberdade,<br>
O Sol de Junho para sempre brilhará.<br>
'''''Coro:'''''<br>
||: Moçambique nossa terra gloriosa,<br>
Pedra a pedra construindo um novo dia.<br>
Milhões de braços, uma só força,<br>
Oh pátria amada, vamos vencer. :||<br>
Povo unido do Rovuma ao Maputo<br>
Colhe os frutos do combate pela paz,<br>
Cresce o sonho ondulando na bandeira<br>
E vai lavrando na certeza do amanhã.<br>
'''''Coro (2)'''''.<br>
Flores brotando do chão do teu suor,<br>
Pelos montes, pelos rios, pelo mar,<br>
Nós juramos por ti, oh Moçambique,<br>
Nenhum tirano nos irá escravizar!<br>
'''''Coro (2).'''''<br>
https://rutube.ru/video/6e4d1a389256044d1d16b866ace91999/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mozambican_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.wav
https://wikiway.com/mozambique/gimn/
'''Сөекле Ватан'''<br>
Африканың, бар дөньяның хәтерендә<br>
Көрәшкә басканнар гүзәл Ватаны.<br>
Мозамбикның азатлыгы – исемендә,<br>
Июнь кояшының мәңге балкыр даны.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
||: Мозамбик, син безнең шөһрәтле җиребез,<br>
Ташка таш куеп, яңа көнне төзибез.<br>
Миллионлаган кул – бердәм көч-куәт,<br>
Сөекле Ватан, җиңүгә юнәлт! :||<br>
Рувумадан Мапутуга кадәр күрә<br>
Бердәм халык көрәшнең җимешләрен,<br>
Байрагындагы хыялын ул үстерә,<br>
Тергезә инабәтле киләчәген.<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
Тир сугарган җиреңдә үскән гөлләр,<br>
Тауларың, елгаларың, диңгез белән –<br>
Ант итәбез, әй Мозамбик, залимнәр<br>
Төшералмас безне коллыкка бүтән!<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
=== '''МОЛДОВА''' ===
'''Limba noastră'''<br>
Limba noastră-i o comoară<br>
În adîncuri înfundată<br>
Un şirag de piatră rară<br>
Pe moşie revărsată.<br>
Limba noastră-i foc ce arde<br>
Într-un neam, ce fără veste<br>
S-a trezit din somn de moarte<br>
Ca viteazul din poveste.<br>
Limba noastră-i numai cîntec,<br>
Doina dorurilor noastre,<br>
Roi de fulgere, ce spintec<br>
Nouri negri, zări albastre.<br>
Limba noastră-i graiul pîinii,<br>
Cînd de vînt se mişcă vara;<br>
In rostirea ei bătrînii<br>
Cu sudori sfinţit-au ţara.<br>
Limba noastră-i frunză verde,<br>
Zbuciumul din codrii veşnici,<br>
Nistrul lin, ce-n valuri pierde<br>
Ai luceferilor sfeşnici.<br>
Nu veţi plînge-atunci amarnic,<br>
Că vi-i limba prea săracă,<br>
Şi-ţi vedea, cît îi de darnic<br>
Graiul ţării noastre dragă.<br>
Limba noastră-i vechi izvoade.<br>
Povestiri din alte vremuri;<br>
Şi citindu-le 'nşirate, –<br>
Te-nfiori adînc şi tremuri.<br>
Limba noastră îi aleasă<br>
Să ridice slava-n ceruri,<br>
Să ne spiue-n hram şi-acasă<br>
Veşnicele adevăruri.<br>
Limba noastra-i limbă sfîntă,<br>
Limba vechilor cazanii,<br>
Care o plîng şi care o cîntă<br>
Pe la vatra lor ţăranii.<br>
Înviaţi-vă dar graiul,<br>
Ruginit de multă vreme,<br>
Stergeţi slinul, mucegaiul<br>
Al uitării 'n care geme.<br>
Strîngeţi piatra lucitoare<br>
Ce din soare se aprinde –<br>
Şi-ţi avea în revărsare<br>
Un potop nou de cuvinte.<br>
Răsări-va o comoară<br>
În adîncuri înfundată,<br>
Un şirag de piatră rară<br>
Pe moşie revărsată.<br>
https://rutube.ru/video/fe2188973e8de93e105e0e8622b6440d/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Imnul_Republicii_Moldova_US_NAVY.ogg
https://wikiway.com/moldova/gimn/
'''Безнең телебез'''<br>
Безнең тел – бакый хәзинә,<br>
Бик тирәндә тамырлары,<br>
Җиребез буйлап сибелгән<br>
Энҗеләр, асылташлары.<br>
Безнең тел – дөрләгән учак:<br>
Халкым үлем йокысыннан<br>
Уянсын тормышка сусап –<br>
Әкияттәге батыр сыман.<br>
Безнең телебез җырлары,<br>
Дойналардагы сагышлар<br>
Ача якты офыкларны,<br>
Тарала кара болытлар.<br>
Безнең тел – ул икмәк теле,<br>
Җәен җилләр сызгырганы,<br>
Бабалар, җиргә тир түгеп,<br>
Мөбарәк иткәннәр аны.<br>
Безнең тел – ул яшел яфрак,<br>
Кодру урманнары шавы.<br>
Нистру бормалары качыра<br>
Йолдызлар яктысы явын.<br>
Һич ачынып зарланмагыз,<br>
Ярлы дип телегез бигрәк,<br>
Сайланган тел ул, аңлагыз, –<br>
Тора илебезне бизәп.<br>
Безнең тел – ул тарихи тел,<br>
Борынгы хәлләр дастаны.<br>
Өйрән аны һәм танып бел<br>
Хакыйкатьнең ни булганын.<br>
Безнең тел ул билгеләнгән<br>
Күкләрне мактау йөзеннән –<br>
Өйдә, чиркәүдә бәндәләр<br>
Тайпылмас дип Хак сүзеннән.<br>
Безнең тел – изгелек нуры,<br>
Аңарда ата-бабалар<br>
Елый-елый, җырлый-җырлый<br>
Өйдә гыйбадәт кылганнар.<br>
Чыгарыйк телне хәяткә,<br>
Коткарып заман явыннан,<br>
Пакьлик пычрак-күгәректән,<br>
Онытылу аһ-зарыннан.<br>
Җыйыйк кояш нурларыннан<br>
Очкын алган чакматашын, –<br>
Ургылыр тел байлыгыннан<br>
Яңа сүзләр булып ташкын.<br>
Яшәячәк бу хәзинә,<br>
Бик тирәндә тамырлары,<br>
Җиребез буйлап сибелгән<br>
Энҗеләр, асылташлары.<br>
'''Рәсми чараларда гимнның беренче, икенче, бишенче, тугызынчы һәм уникенче куплетлары кулланыла.'''<br>
=== '''МОНГОЛИЯ''' ===
'''Монгол Улсын Төрийн дуулал'''<br>
'''1.''' Дархан манай тусгаар улс<br>
Даяар монголын ариун голомт<br>
Далай их дээдсийн гэгээн үйлс<br>
Дандаа энхжин үүрд мөнхжинө.<br>
Хамаг дэлхийн шударга улстай<br>
Хамтран нэгдсэн эвээ бэхжүүлж<br>
Хатан зориг, бүхий л чадлаараа<br>
Хайртай Монгол орноо мандуулъя.<br>
'''2.''' Өндөр төрийн минь сүлд ивээж<br>
Өргөн түмний минь заяа түшиж<br>
Үндэс язгуур, хэл соёлоо<br>
Үрийн үрдээ өвлөн бадраая.<br>
Эрэлхэг Монголын золтой ардууд<br>
Эрх чөлөө жаргалыг эдлэв<br>
Жаргалын түлхүүр, хөгжлийн тулгуур<br>
Жавхлант манай орон мандтугай.<br>
https://rutube.ru/video/d04aaa41b14155522b96a819f0131dd1/
https://zvukitop.com/skachat-gimn-mongolii/
https://yandex.ru/video/preview/15086678055865714389
'''Монгол Иленең дәүләт җыры'''<br>
'''1.''' Инкыйлаби Ватаныбыз —<br>
Монголның саф учагы,<br>
Һичкем аны җиңә алмас,<br>
Мәңгегә үскән чагы.<br>
Дөньяның гадел илләре<br>
Белән бердәмлек өчен,<br>
Үстерик Ватанны биреп<br>
Йөрәк дәртен, кул көчен.<br>
'''2.''' Милли тел, мәдәниятне<br>
Мирас итеп тапшырыйк,<br>
Эшчән, кыю Монгол илен<br>
Бәхет-уңышка юллыйк.<br>
Хөрмәт итеп ил туграсын,<br>
Ил язмышына таян.<br>
Алгарышта чәчәк атсын,<br>
Яшәсен бөек Ватан!<br>
=== '''МОРДОВИЯ''' ===
'''Ши валда, Мордовия!'''<br>
'''1.''' Ши валда, Мордовия, седистот сай,<br>
Ши валда, Мордовия, сельмосот палы, юрнай,<br>
Россиять мяшться мокшень сияста сюлгам,<br>
Россиять карксэземса эрзянь зырняста пулай.<br>
'''''Морзюлма-мороютко:'''''<br>
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br>
Гайняк! Гайняк, Мордовия!<br>
Кельгома краеньке – най панжи маеньке,<br>
Мокшэрзянь шачема-касома крае!<br>
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br>
Морак! Морак, Мордовия!<br>
Павазу эряфсь катк тонь эрь кудозт сувай!<br>
Ульхть шумбра, ульхть шумбра,<br>
Кода сонць Сияжарсь, ульхть шумбра!<br>
'''2.''' Тон ютыть, Мордовия, стака кить-янт,<br>
Тон молить, Мордовия, витьстэ,<br>
верьга кандыть прят.<br>
Вий макснесть келей Мокшась ды бойка Сурась,<br>
Секс течис тон седейс ды оймес –<br>
прок ванькс лисьмапрят.<br>
'''''Мороютко-морзюлма:'''''<br>
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br>
Гайняк! Гайняк, Мордовия!<br>
Кельгома краеньке – най панжи маеньке,<br>
Мокшэрзянь шачема-касома крае!<br>
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br>
Морак! Морак, Мордовия!<br>
Павазу эряфсь катк тонь эрь кудозт сувай!<br>
Ульхть шумбра, ульхть шумбра,<br>
Кода сонць Сияжарсь, ульхть шумбра!<br>
https://rutube.ru/video/1bf85fe270665f092a358c3bf6d3ec9e/
https://yandex.ru/video/preview/10948984705911750187
'''Имин бул, Мордовия!'''<br>
'''1.''' Хәерле көн, Мордовия, ихлас күңелдән,<br>
Хәерле көн, Мордовия, нур сибелә күзләреңнән,<br>
Балкый ил күгендә мокша йолдызлары,<br>
Яктырта туган илебезне эрзя таңнары.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Исәнме, Мордовия!<br>
Куанып яшә, Мордовия!<br>
Туган-үскән җирем, чәчәкле язларың,<br>
Мокша-эрзя халкының сөекле Ватаны!<br>
Имин бул син, Мордовия!<br>
Җырла, җырла, Мордовия!<br>
Бәхетле тормыш килсен өйләреңә!<br>
Мәңге яшә, мәңге яшә,<br>
Кояш үзе кебек мәңге яшә!<br>
'''2.''' Авыр юллар үттең син, Мордовия,<br>
Башыңны югары, горур тоттың, Мордовия,<br>
Көч бирде сиңа киң Мокша, җитез Сура,<br>
Шуңа бүген җаның керсез, чишмәдәй саф, чиста.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''3.''' Ты трудной дорогой, Мордовия, шла,<br>
России держалась и голову гордо несла.<br>
Давали силы вольные Мокша, Сура,<br>
Ты духом была и осталась сильна и добра.<br>
'''''Припев.'''''<br>
'''Гимнның беренче дүртьюллык куплеты мокша телендә язылган, икенчесе – эрзя телендә, өченчесе – урыс телендә. Өч куплетның да кушымталары – катнаш мокша-эрзя телендә.'''<br>
=== '''НЕПАЛ''' ===
'''''नेपालीमा (nepālima – непал телендә)'''''<br>
'''सयौं थुँगा फूलका'''<br>
सयौं थुँगा फूलका हामी, एउटै माला नेपाली<br>
सार्वभौम भई फैलिएका, मेची-महाकाली।<br>
सयौं थुँगा फूलका हामी, एउटै माला नेपाली<br>
सार्वभौम भई फैलिएका, मेची-महाकाली।<br>
प्रकृतिका कोटी-कोटी सम्पदाको आंचल<br>
वीरहरूका रगतले, स्वतन्त्र र अटल।<br>
ज्ञानभूमि, शान्तिभूमि तराई, पहाड, हिमाल<br>
अखण्ड यो प्यारो हाम्रो मातृभूमि नेपाल।<br>
बहुल जाति, भाषा, धर्म, संस्कृति छन् विशाल<br>
अग्रगामी राष्ट्र हाम्रो, जय जय नेपाल।<br>
'''''Укылышы'''''<br>
'''Sayaű thűgā phūlkā'''<br>
Sayaű thűgā phūlkā hāmī, euṭai mālā Nepālī <br>
Sārwabhaum bhai phailiekā, Mechi-Mahākālī <br>
Sayaű thűgā phūlkā hāmī, euṭai mālā nepālī <br>
Sārwabhaum bhai phailiekā, Mechi-Mahākālī <br>
Prakritikā kotī-kotī sampadāko ā̃chal(a), <br>
Vīrharūkā ragata le, swatantra ra aṭala) <br>
Gyānabhūmi, śhāntibhūmi Tarāī, pahād, himāl(a) <br>
Akhaṇḍa yo pyāro hāmro mātṛibhūmi Nepāl(a) <br>
Bahul jāti, bhāṣhā, dharma, sãnskṛti chan biśhāl(a) <br>
Agragāmī rāṣhṭra hāmro, jaya jaya Nepāl(a)<br>
https://rutube.ru/video/ff3ab41ca38da63019f580c0eb3d06f4/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sayaun_Thunga_Phool_Ka_(instrumental).ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Без – меңләгән гөл-чәчәк'''<br>
Без – меңләгән гөл-чәчәк бу Непал дигән бәйләмдә,<br>
Мечидән Маһакалигә сузылган бәйсез илдә.<br>
Без – меңләгән гөл-чәчәк бу Непал дигән бәйләмдә,<br>
Мечидән Маһакалигә сузылган бәйсез илдә.<br>
Мул табигать байлыклары – гүзәл илебез даны, <br>
Кан түгеп, батырларыбыз какшамас итте аны.<br>
Гыйлем, тынлык хөкем сөрә Тераида, тауларда,<br>
Уртак, бүленмәс, сөекле Ватаныбыз Непалда.<br>
Төрле раса, телләр, диннәр мирасын саклап калдың, <br>
Алгарышлы ил-дәүләтем, мәңге яшә, Непалым!<br>
=== '''НИГЕР''' ===
'''L’honneur de la patrie'''<br>
Des rives du Niger aux confins du Ténéré<br>
Frères et sœurs nous sommes<br>
Enfants d’une même Patrie le Niger<br>
Nourris de la sève des mêmes idéaux<br>
Pour un Niger de paix libre fort et uni<br>
Pour un Niger prospère le Pays de nos rêves<br>
Pour l’honneur de la Patrie<br>
Incarnons la vaillance et la persévérance<br>
Et toutes les vertus de nos dignes aïeux<br>
Guerriers intrépides déterminés et fiers<br>
Défendons la patrie au prix de notre sang<br>
Faisons du Niger symbole de dignité<br>
Emblème et flambeau de l’Afrique qui avance<br>
Pour ces nobles idéaux debout et en avant<br>
En avant pour le travail en avant pour le combat<br>
Nous demeurons debout<br>
Portant haut le drapeau de notre cher Pays<br>
Dans le ciel d’Afrique et dans tout l’Univers<br>
Pour construire ensemble<br>
Un monde de justice de paix et de progrès<br>
Et pour faire du Niger la fierté de l’Afrique.<br>
'''Don darajar Uban'''<br>
Daga Bankunan Nijar zuwa kan iyakokin Ténéré<br>
Yan’uwa mune<br>
‘Ya’yan kasar uba daya Nijar<br>
Rarraba da ruwan ‘ya’yan itace iri ɗaya<br>
Domin kasar Nijar mai karfi da hadin kai mai zaman lafiya<br>
Ga kasar Nijar mai albarka kasar burinmu<br>
Don darajar Uban<br>
Haɗa ƙarfin hali da juriya<br>
Da dukkan kyawawan halaye na magabata na kwarai<br>
Jarumai marasa tsoro sun ƙudura da girman kai<br>
Kare kasar nan akan kudin jininmu<br>
Mu sanya Nijar ta zama alamar mutunci<br>
Tambari da fitilar ciyar da Afirka gaba<br>
Don waɗannan maɗaukakin maɗaukaki tsaya ku tafi<br>
Gaba don aikin gaba don yaƙin<br>
Mun tsaya a tsaye<br>
Dauke tutar kasarmu mai daraja<br>
A cikin sararin samaniyar Afirka da ko’ina cikin Duniya<br>
Don gina tare<br>
Duniyar adalci, zaman lafiya da ci gaba<br>
Da kuma sanya Nijar ta zama abin alfaharin Afirka.<br>
https://zvukitop.com/gimn-nigera-skachat/
https://rutube.ru/video/dabaf9794d7ebacc7d4ad84c14447496/
'''Ватан горурлыгы'''<br>
Нигер ярларыннан Тенерега кадәр<br>
Без туганнар, кардәшләр,<br>
Бер үк Ватан – Нигер балалары,<br>
Уртак барчабыз идеаллары.<br>
Булсын бердәм, тыныч, куәтле, ирекле,<br>
Чәчәк атсын Нигер, хыялыбыз иле.<br>
Ватан даны иңендә<br>
Гәүдәләнсен илдә батырлык, сабырлык,<br>
Лаеклы бабалар мирасы – тырышлык.<br>
Куркусыз, тәвәккәл һәм горур яугирләр,<br>
Аямый һич үзен, илне имин итәр,<br>
Булыр Нигерыбыз мәртәбә үрнәге,<br>
Африка омтылышларының терәге.<br>
Бу күркәм идеаллар – барчабыз теләге.<br>
Алга – тырыш хезмәткә, алга – кыю көрәшкә<br>
Бердәм күтәреләбез.<br>
Җилфердәсен байрак мәһабәт бу илдә,<br>
Африка күгендә, дөнья киңлегендә.<br>
Бергә үсә бездә<br>
Гаделлек, тынычлык, алгарыш орлыгы –<br>
Булсын диеп Нигер кыйтга горурлыгы.<br>
'''Күпмилләтле һәм күптелле Нигер дәүләтенең француз телендә язылган яңа гимны 2023 елда расланды. Аның тексты шулай ук җирле һауса теленә дә тәрҗемә ителгән. Гимнның халыкчан рухлы көен шартлы рәвештә “дини булмаган нәшид” жанрына кертеп булыр иде.'''<br>
=== '''НИДЕРЛАНД''' ===
'''Het Wilhelmus'''<br>
'''1.''' Wilhelmus van Nassouwe<br>
ben ik, van Duitsen bloed,<br>
den vaderland getrouwe<br>
blijf ik tot in den dood.<br>
Een Prinse van Oranje<br>
ben ik, vrij onverveerd,<br>
den Koning van Hispanje<br>
heb ik altijd geёerd.<br>
'''6.''' Mijn schild ende betrouwen<br>
zijt Gij, o God mijn Heer,<br>
op U zo wil ik bouwen,<br>
verlaat mij nimmermeer.<br>
Dat ik doch vroom mag blijven,<br>
uw dienaar t’aller stond,<br>
de tirannie verdrijven<br>
die mij mijn hart doorwondt.<br>
https://rutube.ru/video/ce27930d766fd5fc69e8ebacc643ba26/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Het_Wilhelmus_(tempo_corrected).ogg
Ясалма Интеллект "җырлый"<br>
https://wikiway.com/netherlands/gimn/
'''Вилһелм җыры'''<br>
'''1.''' Вилһелмус ван Нассаумын,<br>
Халкым каны калебемдә,<br>
Ватаныма биргән анттан<br>
Ваз кичмәм гомеремдә.<br>
Асыл зат Оран угланы,<br>
Тугрымын намусыма,<br>
Испан кыйралына бары<br>
Хөрмәт кылам гына.<br>
'''6.''' Калканым, рухи терәгем,<br>
Кодрәтле, газиз Аллам.<br>
Гаҗиз итмә мине, Тәңрем,<br>
Сиңа гына таянам.<br>
Хак тарафыңда булырмын<br>
Мәңге Синең колың:<br>
Бетсен йөрәгемне, халкымны<br>
Телгәләгән золым.<br>
'''Гимнның рәсми башкарыла торган бер варианты. Алтынчы куплет урынына кайвакыт икенчесен куялар. Акрошигырь рәвешендә язылган текст 15 куплеттан тора: сигезьюллык куплетларның беренче хәрефләрен бергә кушсаң, “Willem van Nassov” (хәзерге замандагы язылышы – Wilhelmus van Nassauwe) сүзләре барлыкка килә. Вилһелм ван Нассау – XVII гасырда Нидерландта Испаниядән азатлыкка ирешү хәрәкәтен җитәкләгән шәхес. Ул Оран провинциясенең кенәзе булган. Гимн тексты аның исеменнән язылган.'''<br>
=== '''НОРВЕГИЯ''' ===
'''Ja, vi elsker dette landet'''<br>
'''1.''' Ja, vi elsker dette landet,<br>
som det stiger frem,<br>
furet, værbitt over vannet,<br>
med de tusen hjem.<br>
Elsker, elsker det og tenker<br>
på vår far og mor<br>
og den saganatt som senker<br>
drømme på vår jord,<br>
og den saganatt som senker,<br>
senker drømme på vår jord.<br>
'''7.''' Norske mann i hus og hytte,<br>
takk din store Gud!<br>
Landet ville han beskytte,<br>
skjønt det mørkt så ud.<br>
Alt hvad fedrene har kjempet,<br>
mødrene har grett,<br>
har den Herre stille lempet,<br>
så vi vant vår rett,<br>
har den Herre stille lempet,<br>
så vi vant, vi vant vår rett.<br>
'''8.''' Ja, vi elsker dette landet,<br>
som det stiger frem,<br>
furet, værbitt over vannet,<br>
med de tusen hjem.<br>
Og som fedres kamp har hevet<br>
det av nød til seir,<br>
også vi, når det blir krevet,<br>
for dets fred slår leir,<br>
også vi, når det blir krevet,<br>
for dets fred, dets fred slår leir!<br>
https://rutube.ru/video/760024b2c9af3e8b0cc792391ef8023d/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Norway_(National_Anthem).ogg
https://wikiway.com/norway/gimn/
'''Туган илне яратабыз'''<br>
'''1.''' Туган илне яратабыз,<br>
Урман-тауларын,<br>
Чал диңгезен, туң җилләрен,<br>
Мең-мең йортларын.<br>
Туган учак – ул сөекле<br>
Ата-анабыз:<br>
Суыгында, кояшында<br>
Хозурланабыз,<br>
Суыгында, кояшында<br>
Аның хозурланабыз.<br>
'''7.''' Данла, илем, язмышыңны:<br>
Шомлы көнеңдә<br>
Тәңре сине ярлыкады<br>
Җир итәгендә.<br>
Канлы корбан биреп кенә,<br>
Керми сугышка,<br>
Ирештең үз ирегеңә,<br>
Тыныч тормышка,<br>
Ирештең үз ирегеңә,<br>
Тыныч һәм мул тормышка.<br>
'''8.''' Туган илне яратабыз,<br>
урман-тауларын,<br>
чал диңгезен, туң җилләрен,<br>
ак болытларын.<br>
Ата-баба көрәшкән күк,<br>
без дә дауларбыз,<br>
мәңге иминлек хакына<br>
җиңү яуларбыз,<br>
мәңге иминлек хакына<br>
яңа җиңү яуларбыз!<br>
'''Гимнның рәсми башкарыла торган куплетлары.'''<br>
=== '''ПАКИСТАН ИСЛАМ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''پاک سرزمین شاد باد'''<br>
پاک سرزمین شاد باد<br>
كشور حسين شاد باد <br>
تو نشان عزم علیشان <br>
! ارض پاکستان <br>
مرکز یقین شاد باد <br>
پاک سرزمین کا نظام <br>
قوت اخوت عوام <br>
قوم ، ملک ، سلطنت <br>
پائندہ تابندہ باد <br>
شاد باد منزل مراد <br>
پرچم ستارہ و ہلال <br>
رہبر ترقی و کمال <br>
ترجمان ماضی شان حال <br>
! جان استقبال <br>
سایۂ خدائے ذوالجلال<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Pakistan.OGG
https://rutube.ru/video/3217e83b06c201b894ee8d9280e79f42/
https://wikiway.com/pakistan/gimn/
'''Саф-пакь җирем, шатлан'''<br>
Саф-пакь җирем, шатлан,<br>
Гүзәллек илем, шатлан,<br>
Син бөек ихтыярга нишан,<br>
Әйа, Пакистан!<br>
Тугры мәркәзе, шатлан!<br>
Саф-пакь җиреңдә низам,<br>
Куәтле вә егәрле гавам,<br>
Ил, милләт, дәүләт, –<br>
Мәңге балкып чәчәк ат!<br>
Шатлан изге морадыңа,<br>
Айлы-йолдызлы байрагыңа.<br>
Барган юлың – тәрәккый-кәмаль,<br>
Үткәнең – бөек, бүгенгең – хәләл,<br>
Җаның – истикъбаль!<br>
Күләгә иңдергән Зүл-Җәләл.<br>
'''Зүл-Җәләли үәл-Икрам – “Бөеклек һәм Юмартлык хуҗасы”, Аллаһы Тәгалә исемнәренең берсе.'''<br>
=== '''ПАПУА-ЯҢА ГВИНЕЯ''' ===
'''O Arise, All You Sons'''<br>
O arise all you sons of this land,<br>
Let us sing of our joy to be free,<br>
Praising God and rejoicing to be<br>
Papua New Guinea.<br>
Shout our name from the mountains to seas<br>
Papua New Guinea;<br>
Let us raise our voices and proclaim<br>
Papua New Guinea.<br>
Now give thanks to the good Lord above<br>
For His kindness, His wisdom and love,<br>
For this land of our fathers so free,<br>
Papua New Guinea.<br>
Shout again for the whole world to hear<br>
Papua New Guinea;<br>
We're independent and we're free<br>
Papua New Guinea.<br>
https://rutube.ru/video/4f6b7fca8fa42025dda6d46f86179af5/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:O_Arise,_All_You_Sons_(instrumental).ogg
https://wikiway.com/papua-novaya-gvineya/gimn/
'''Күтәрелегез, ил уллары!'''<br>
Күтәрелегез, ил уллары,<br>
Яңгыратыйк азатлык җырларын,<br>
Рәхмәтле Алланы мактарга —<br>
Папуа-Яңа Гвинея.<br>
Исемең диңгездә-тауларда —<br>
Папуа-Яңа Гвинея;<br>
Рухланыйк без сине хакларга —<br>
Папуа-Яңа Гвинея.<br>
Кодрәтле Алладан бәрәкәт —<br>
Игелек, зирәклек, мәхәббәт,<br>
Бабалар Ватаны, син азат —<br>
Папуа-Яңа Гвинея.<br>
Бар дөнья тыңласын, җыр яңгырат —<br>
Папуа-Яңа Гвинея;<br>
Без бәйсез, ирекле, күңел шат —<br>
Папуа-Яңа Гвинея.<br>
'''Элек Бөекбритания колониясе булган Папуа-Яңа Гвинея 1906-1975 елларда Австралия протектораты астында яшәде. Күптелле илдә инглиз теленә рәсми һәм милләтара аралашу статусы бирелгән.'''<br>
=== '''ПАРАГВАЙ''' ===
'''Paraguayos, República o Muerte'''<br>
I. A los pueblos de América, infausto<br>
tres centurias un cetro oprimió,<br>
mas un día soberbia surgiendo,<br>
"¡Basta!" — dijo, y el cetro rompió.<br>
Nuestros padres, lidiando grandiosos,<br>
ilustraron su gloria marcial;<br>
𝄆 y trozada la augusta diadema,<br>
enalzaron el gorro triunfal. 𝄇<br>
'''''Coro:'''''<br>
¡Paraguayos, República o muerte!<br>
Nuestro brío nos dío libertad:<br>
Ni opresores, ni siervos, alientan,<br>
Donde reinan unión, e igualdad.<br>
Ni opresores, ni siervos, alientan,<br>
Donde reinan unión e igualdad,<br>
unión e igualdad, unión e igualdad.<br>
https://rutube.ru/video/999170ec6148ad079ee12c1cabf3cfb8/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Paraguayan_National_Anthem.oga
'''Парагвайлылар, йә җөмһүрият, йә үлем'''<br>
...............................<br>
Гимнның икенче исеме — '''Himno Nacional Paraguayo''' (Парагвай милли гимны). Кушымталы җиде куплеттан тора, беренчесе рәсми рәвештә башкарыла.<br>
=== '''ПЕРУ''' ===
'''¡Somos libres, seámoslo siempre!'''<br>
'''''Coro:'''''<br>
Somos libres, seámoslo<br>
siempre, seámoslo siempre.<br>
Y antes niegue sus luces,<br>
sus luces, sus luces el sol,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó.<br>
'''6.''' En su cima los Andes sostengan<br>
la bandera o pendón bicolor,<br>
Que a los siglos anuncie el esfuerzo<br>
que ser libre, que ser libre,<br>
que ser libre, por siempre nos dió.<br>
A su sombra vivamos tranquilos,<br>
y al nacer por sus cumbres el sol,<br>
Renovemos el gran juramento<br>
que rendimos, que rendimos,<br>
que rendimos al Dios de Jacob,<br>
que rendimos al Dios de Jacob,<br>
Al Dios de Jacob!<br>
'''Coro:'''<br>
Somos libres, seámoslo<br>
siempre, seámoslo siempre.<br>
Y antes niegue sus luces,<br>
sus luces, sus luces el sol,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó.<br>
'''Viva El Peru!'''<br>
https://rutube.ru/video/6d14fa9682160d8c64ca5e1291b747f2/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Marcha_Nacional_del_Perú.ogg
'''Без азат, мәңге азат булырбыз!'''<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Без азатбыз, азатбыз,<br>
мәңгелек кыйблабыз ул ирек.<br>
Изге анттан дүнмәбез,<br>
антыбыздан дүнмәбез:<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче<br>
үстерербез Ватанны сөеп,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче<br>
үстерербез Ватанны сөеп,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче<br>
үстерербез Ватанны сөеп.<br>
'''6.''' Андның иң түренә, югарыга<br>
ике төс байрак беркетелгән,<br>
Безгә — әйтсен иҗтиһат дөньяга —<br>
Мәңгелеккә, мәңгелеккә<br>
Мәңгелеккә ирек бирелгән.<br>
Байрак белән имин тормышта без, —<br>
Кояш менгәч күк капусына,<br>
Яңартылсын илаһи догабыз,<br>
һәм буйсыныйк, һәм буйсыныйк,<br>
буйсыныйк Ягъкуб Раббысына,<br>
буйсыныйк Ягъкуб Раббысына,<br>
Ягъкуб Раббысына!<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Без азатбыз, азатбыз,<br>
мәңгелек кыйблабыз ул ирек<br>
Изге анттан дүнмәбез,<br>
антыбыздан дүнмәбез,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче,<br>
үстерербез Ватанны сөеп,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче,<br>
үстерербез Ватанны сөеп,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче,<br>
үстерербез Ватанны сөеп.<br>
'''Яшәсен Перу!'''
'''Гимн тексты алты куплеттан тора. 2010 елга кадәр аның беренчесе рәсми дип санала иде, хәзер – алтынчысы. Кушымтасы башында да, азагында да башкарыла. Дәүләт кануннары буенча башлап җырлаучы гимнны Viva El Peru! (Яшәсен Перу!) дип тәмамларга тиеш.<br>'''
=== '''ПОЛЬША''' ===
'''Jeszcze Polska nie zginęła'''<br>
'''1.''' Jeszcze Polska nie zginęła,<br>
Kiedy my żyjemy,<br>
Co nam obca przemoc wzięła,<br>
Szablą odbierzemy.<br>
'''''Refren (2):'''''<br>
Marsz, marsz Dąbrowski,<br>
Z ziemi włoskiej do Polski,<br>
Za Twoim przewodem<br>
Złączym się z narodem.<br>
'''2.''' Przejdziem Wisłę, przejdziem Wartę,<br>
Będziem Polakami,<br>
Dał nam przykład Bonaparte,<br>
Jak zwyciężać mamy.<br>
'''''Refren (2).'''''<br>
'''3.''' Jak Czarniecki do Poznania<br>
Po szwedzkim zaborze,<br>
Dla Ojczyzny ratowania<br>
Wrócim się przez morze.<br>
'''''Refren (2).'''''<br>
'''4.''' Mówił ojciec do swej Basi,<br>
Cały zapłakany:<br>
“Słuchaj jeno, pono nasi<br>
Biją w tarabany!”<br>
'''''Refren (2).'''''<br>
https://rutube.ru/video/c19252133d99c78374cc5a5c83b6c1cc/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mazurek_Dabrowskiego.ogg
'''Польша әле җуелмас'''<br>
'''1.''' Польша әле ул җуелмас,<br>
Без исән булганда,<br>
Таланганны кайтарырбыз –<br>
Кылычлар кулларда.<br>
'''''Кушымта (2):'''''<br>
Кайтчы, Домбровский,<br>
Румнан – үз җиреңә:<br>
Бердәмлек – халкыңа,<br>
Азатлык – илеңә.<br>
'''2.''' Үтик Висланы, Вартаны,<br>
Поляк булып калыйк,<br>
Һәм җиңүчән Бонапарттан<br>
Без дә үрнәк алыйк.<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
'''3.''' Чернецкий Познаньга кайткан,<br>
Швед богавын ташлап,<br>
Ватаныбыз исән булыр,<br>
Без әйләнеп кайтсак.<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
'''4.''' Күз яшьләре аша безгә<br>
Әйтер ватандашлар:<br>
“Безнекеләр өйгә кайта,<br>
Кага барабаннар!”<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
=== '''ПОРТУГАЛИЯ''' ===
'''Heróis do mar'''<br>
'''1.''' Heróis do mar, nobre povo,<br>
Nação valente e imortal,<br>
Levantai hoje de novo<br>
O esplendor de Portugal!<br>
Entre as brumas da memória,<br>
Ó Pátria, sente-se a voz<br>
Dos teus egrégios avós,<br>
Que há-de guiar-te à vitória!<br>
'''''Corus:'''''<br>
Às armas, às armas!<br>
Sobre a terra, sobre o mar,<br>
Às armas, às armas!<br>
Pela Pátria lutar!<br>
Contra os canhões marchar, marchar!<br>
'''2.''' Desfralda a invicta Bandeira,<br>
À luz viva do teu céu!<br>
Brade a Europa à terra inteira:<br>
Portugal não pereceu!<br>
Beija o solo teu jucundo<br>
O Oceano, a rugir d’amor;<br>
E teu braço vencedor<br>
Deu mundos novos ao Mundo!<br>
'''''Corus.'''''<br>
'''3.''' Saudai o Sol que desponta<br>
Sobre um ridente porvir;<br>
Seja o eco de uma afronta<br>
O sinal do ressurgir.<br>
Raios dessa aurora forte<br>
São como beijos de mãe,<br>
Que nos guardam, nos sustêm,<br>
Contra as injúrias da sorte.<br>
'''''Corus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/1509b7571d4fbd431c719065bed17a41/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:A_Portuguesa.ogg
'''Диңгезләрдә гаярь'''<br>
'''1.''' Диңгезләрдә гаярь, шанлы,<br>
Затлы һәм үлемсез милләтем,<br>
Кайтар үзең яулаганны,<br>
Португалиянең зиннәтен!<br>
Горур тавышын, Ватан, шәйлә,<br>
Аерып хәтер томаннарын,<br>
Мөхтәрәм ата-бабаңның –<br>
Илтсен ул яңа җиңүләргә!<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ал кулыңа коралыңны!<br>
Суда, җирдә сынатма,<br>
Ал кулыңа коралыңны!<br>
Көрәш, Ватанны хакла!<br>
Һәм тупларга каршы атла!<br>
'''2.''' Күтәр байрагың – җиңелмәс,<br>
Җилфердәр ул якты күгеңдә!<br>
Җиткер дөньяга: бирешмәс<br>
Португалиябез үлемгә!<br>
Ярсып давылланган океан<br>
Изге туфрагыңны үбә;<br>
Һәм кулларың итте бүләк<br>
Кешелеккә яңа бер мәйдан!<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''3.''' Сәлам бирегез кояшка –<br>
Киләчәкнең көлемсәр шавы;<br>
Һәм өндәсен яңарышка<br>
Кимсетелүләрнең шаңдавы.<br>
Көч-кодрәтле таң нурларыннан<br>
Ватан-Ана гүя назлый,<br>
Ул көч бирә безгә, саклый<br>
Язмыш кагу-сугуларыннан.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
=== '''ПУЭРТО-РИКО''' ===
=== '''РУАНДА''' ===
'''''Kinyarwanda'''''<br>
'''Rwanda nziza'''<br>
Rwanda nziza Gihugu cyacu<br>
Wuje imisozi, ibiyaga n’ibirunga<br>
Ngobyi iduhetse gahorane ishya<br>
Reka tukurate tukuvuge ibigwi<br>
Wowe utubumbiye hamwe twese<br>
Abanyarwanda uko watubyaye<br>
Berwa, sugira, singizwa iteka.<br>
https://rutube.ru/video/9dc8e9395cc71eec9e15968e7a325230/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymne_National_du_Rwanda.ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Гүзәл Руанда'''<br>
Гүзәл Руанда, сөекле илебез,<br>
Бизи сине таулар, күлләр, вулканнарың,<br>
Ватаныбыз, бул бәхет бишеге;<br>
Куансыннар, әйдә, синең балаларың,<br>
Дан җырлыйк күркәм гамәлләреңә,<br>
Сыенып бергә синең итәгеңә;<br>
Чәчәк атсын мәңге тарафларың.<br>
'''Гимн текстындагы дүрт куплетның рәсми чараларда башкарыла торган беренчесе.'''<br>
=== '''РУМЫЙНИЯ''' ===
'''Deșteaptă-te, române!'''<br>
Deşteaptă-te, române, din somnul cel de moarte,<br>
În care te-adînciră barbarii de tirani,<br>
barbarii de tirani!<br>
Acum ori niciodată croieşte-ţi altă soartă,<br>
La care să se-nchine şi cruzii tăi dusmani,<br>
şi cruzii tăi duşmani!<br>
Acum ori niciodată croieşte-ţi altă soartă,<br>
La care să se-nchine şi cruzii tăi dusmani,<br>
şi cruzii tăi duşmani!<br>
https://rutube.ru/video/2b40abbe8bc4476d9129df230d2c0edf/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Desteapta-te,_romane!.ogg
'''Уян, румын!'''<br>
1. Уян, румыйн, уян инде гомерлек бу йокыңнан,<br>
Коллык богавы салган сиңа кыргый тиран,<br>
богау салган тиран!<br>
Бүген булмаса – кайчан үзгәртерсең язмышыңны?<br>
Хөрмәт итсен сине дөнья, калтырансын дошман,<br>
калтырансын дошман!<br>
Бүген булмаса – кайчан үзгәртерсең язмышыңны?<br>
Хөрмәт итсен сине дөнья, калтырансын дошман,<br>
калтырансын дошман!<br>
'''Тексттагы 11 куплетның тышкы рәсми чараларда башкарыла торган беренчесе. Эчке тантаналарда тагын бер-ике куплеты өстәлергә мөмкин.'''<br>
=== '''РУСИЯ ФЕДЕРАЦИЯСЕ''' ===
Россия — священная наша держава,<br>
Россия — любимая наша страна.<br>
Могучая воля, великая слава —<br>
Твоё достоянье на все времена!<br>
'''''Припев''''':<br>
Славься, Отечество наше свободное,<br>
Братских народов союз вековой,<br>
Предками данная мудрость народная!<br>
Славься, страна! Мы гордимся тобой!<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Russian_Anthem_chorus.ogg
https://rutube.ru/video/3f955dce00bf642a856b22a4f8289e58/
(Ясалма Интеллект "башкаруы")<br>
Русия – безнең изге мәмләкәтебез,<br>
Русия – безнең сөекле илебез,<br>
Кодрәтле рухыңны, сүрелмәс шаныңны<br>
Мәңгелек мирас-әманәт иттек без!<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Дан сиңа, дан сиңа, ирекле Ватаныбыз,<br>
Тугандаш халыкларның бердәмлеге,<br>
Ата-бабаларның акыл-зирәклеге,<br>
Дан сиңа, ил! Син – күңел күреге!<br>
=== '''САЛЬВАДОР''' ===
=== '''САМОА''' ===
=== '''САХА-ЯКУТИЯ''' ===
'''''Сахалыы'''''<br>
Сахам сирэ дьоллоох тускуга<br>
Саһарҕалыы ыҥыра ыллыыр,<br>
Илинтэн арҕаа ол кустуга<br>
Алмаас таас курдук сандаара сырдыыр.<br>
'''''Хос ырыата:'''''<br>
Барҕа быйаҥнаах Сахам дойдута<br>
Модун Россия киэн туттуута,<br>
Өркөн-өрөгөй тойугун туойдун,<br>
Үүнэр үйэҕэ үрдүү туруохтун!<br>
Үллэр үөстээх Өлүөнэ Эбэ<br>
Өлбөт-мэҥэ угуттуур уулаах.<br>
Элбэх омукка эрчим эбэр,<br>
Или-эйэни олохтуур уохтаах.<br>
'''''Хос ырыата.'''''<br>
Ааспыт кэммит айхаллаах суола<br>
Арчылыыр аар алгыһын биэрдэ,<br>
Сахабыт сирэ дьоһун дуолан<br>
Сайдыы аартыгар түөрэҕэ түстэ.<br>
'''''Хос ырыата.'''''<br>
https://rutube.ru/video/12228cfeac3f623bb23c54d0756e655f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_the_Sakha_Republic.ogg
'''''Татарча'''''<br>
1. Сахам җире, шәрык нурларында<br>
иминлек һәм бәхет яулыйсың,<br>
җиңүләргә әйдәп баруыңда<br>
мәгъриб алмазы күк балкыйсың...<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Көч җый һәм үс, Сахам җире, ныгы,<br>
Изге Ватан, дан-шөһрәтләр тупла.<br>
Илебезнең күрке-горурлыгы,<br>
Синдәй иркен, юмарт Җирдә юк ла!
2. Күп тармаклы Лена ярларында –<br>
Терек суы, бәрәкәт тулы:<br>
Гүя дуслык-куәт алкынында<br>
Халыкларга тынычлык юлы.<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
3. Саха җире, кодрәт иңгән нурың<br>
Гасырлардан безгә юл сала.<br>
Дәвам иттек ата-баба юлын,<br>
Тугры булып калыйк без аңа.<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
=== '''СЕНЕГАЛ''' ===
'''Pincez tous vos koras, frappez les balafons !'''<br>
Pincez tous vos koras,<br>
Frappez les balafons !<br>
Le lion rouge a rugi.<br>
Le dompteur de la brousse<br>
D'un bond s'est élancé,<br>
Dissipant les ténèbres.<br>
Soleil sur nos terreurs,<br>
Soleil sur notre espoir.<br>
Debout, frères,<br>
Voici l'Afrique rassemblée.<br>
'''''Refrain:'''''<br>
Fibres de mon cœur vert.<br>
Épaule contre épaule,<br>
Mes plus que frères,<br>
O Sénégalais, debout !<br>
Unissons la mer et les sources,<br>
Unissons la steppe et la forêt !<br>
Salut Afrique mère !<br>
https://wikiway.com/senegal/gimn/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Senegal.ogg
'''Чиерт, дус, корага, сук балафонга!'''<br>
Чиерт, дус, корага,<br>
Сук балафонга!<br>
Арыслан ырлады,<br>
Тик килеп ул капты<br>
Сунарчы кулына,<br>
Һәм аучы чик куйды<br>
Гасырлар золымына.<br>
Язмышын ил кора.<br>
Күтәрел, туганым, –<br>
Африка чакыра!<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Саф-пакь минем җаным.<br>
Күтәрел, туганым,<br>
Куеп иңгә иңне,<br>
Үстерик без илне,<br>
Җир-диңгез байлыкларын туплап,<br>
Урманнар-кырларны колачлап!<br>
Сәлам, Африка-ана!<br>
'''Ущипни, друг, кора и бей в балафон!'''<br>
Ущипни, друг, кора<br>
И бей в балафон!<br>
Красный лев зарычал,<br>
Охотник из кустов <br>
Прыжком его достал,<br>
Рассеяв мрак веков.<br>
Просторам нашим — свет,<br>
Надеждам нашим — взлёт,<br>
Вставайте, братья, все —<br>
Нас Африка зовёт!<br>
'''''Припев:'''''<br>
Душа моя чиста.<br>
Плечом ко плечу<br>
Вставай, сердечный друг,<br>
Ты больше мне, чем брат!<br>
Объединим недра и моря,<br>
Объединим леса и поля!<br>
Привет, Африка-мать!<br>
'''Сенегал милли гимны “Кызыл арыслан” (Le lion rouge) дип тә атала. Аның чын Африка халыклары рухындагы көен этнолог һәм шагыйрь Һерберт Пеппер (Herbert Pepper) 1960 нчы “Африка бәйсезлеге еллары”нда француз телендә язып калдырган. Биш куплетлы текстын бәйсез илнең беренче президенты Леопольд Седар Сенгор (Léopold Sédar Senghor) иҗат иткән. Француз теле – Сенегалның рәсми дәүләт һәм милләтара аралашу теле. Кора һәм балафон – милли музыка кораллары.'''<br>
'''Беренче рәсми куплеты татар һәм урыс телләренә берьюлы тәрҗемә ителде.'''<br>
=== '''СЕНТ-МАРТИН''' ===
Where over the world, say where,<br>
You find an island there,<br>
So lovely small with nations free<br>
With people French and Dutch,<br>
Though talking English much,<br>
As the Saint Martin in the sea.<br>
Chorus:<br>
O sweet my Fatherland,<br>
So bright by beach and strand,<br>
With sailors on the sea and harbors free,<br>
Where the chains of mountains green,<br>
Variously in sunlight sheen.<br>
||: Oh, I love thy Paradise,<br>
Nature beauty fairly nice. :||<br>
How pretty between all green<br>
Flamboyants beaming gleam<br>
Of flowers red by sunlight set.<br>
Thy cows and sheep and goats<br>
In meadows or on the roads<br>
Thy donkeys keen I can't forget<br>
Chorus.<br>
Saint Martin, I like thy name,<br>
In which Columbus fame<br>
And memories of old are closed.<br>
For me a great delight<br>
Thy Southern Cross the night<br>
May God the Lord protect thy coast!<br>
Chorus.<br>
https://yandex.ru/video/preview/11512207198392480916
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sint_Maarten_National_Anthem_(Instrumental)_Oh_Sweet_Sint_Maarten_Land.ogg
Дөнья түренә син бак,<br>
Бер утрауны шунда тап,<br>
Тыңла азат французлар сүзен,<br>
Нидерландча кыл син гәп,<br>
Сөйләш инглизчә күбрәк –<br>
Һәм күрерсең Сент-Мартин йөзен.<br>
'''Кушымта:'''<br>
Минем гүзәл Ватаным,<br>
Иркен комлы ярларың,<br>
Яңгырый азат диңгезче җыры,<br>
Яшел таулар чылбырын<br>
Яктырта кояш нуры.<br>
||: Сөям бу җир җәннәтен<br>
һәм ямьле табигатен. :||<br>
Күңелле яшеллегең,<br>
Балкышлы якты күгең,<br>
Кызыл гөлләрең нурга чумган.<br>
Куй-кәҗә, сыерларың,<br>
Болыннарың, юлларың,<br>
Ишәкләрең күңелемә уңган.<br>
Кушымта.<br>
Сөям Сент-Мартин исемең –<br>
Саклый ул Колумб җисемен,<br>
Үткән заманнар фатихасын.<br>
Күңелем шатлыкка тулгач,<br>
Төнлә балкый Көньяк Хач;<br>
Ярларыңны Хак ярлыкасын!<br>
Кушымта.<br>
'''Атлантик океандагы Сент-Мартин (французча Сен-Мартен, нидерландча Синт-Мартин) Христофор Колумб XVI гасырда Американы “ачканда” очраткан беренче утрау дип санала. Соңрак аның көньяк өлешен французлар, төньягын нидерландлылар басып алган. Баскынчыларның телләре бүген дә сакланып калган әле, ләкин ике диаспораның бер-берсе белән аралашу лөгате – инглиз теле. Утрауның уртак гимны булып киткән күңелле җыр да шул телдә язылган.'''<br>
=== '''СЕРБИЯ''' ===
'''Боже правде (Bože pravde)'''<br>
Боже правде, ти што спасе<br>
од пропасти досад нас,<br>
чуј и одсад наше гласе<br>
и од сад нам буди спас.<br>
Моћном руком води, брани<br>
будућности српске брод!<br>
||: Боже спаси Боже храни,<br>
српске земље, српски род! :||<br>
Сложи српску браћу драгу<br>
на свак’ дичан славан рад,<br>
слога биће пораз врагу<br>
а најјачи српству град.<br>
Нек’ на српској блиста грани<br>
братске слоге златан плод,<br>
||: Боже спаси, Боже храни,<br>
српске земље, српски род! :||<br>
Нек’ на српско ведро чело<br>
твог не падне гнева гром!<br>
Благослови Србу село<br>
поље, њиву, град и дом!<br>
Кад наступе борбе дани<br>
к’ победи ти води ход.<br>
||: Боже спаси, Боже храни,<br>
српске земље, српски род! :||<br>
Из мрачнога сину гроба<br>
српске слоге нови сјај,<br>
настало је ново доба,<br>
нову срећу, Боже дај!<br>
Отаџбину српску брани,<br>
петвековне борбе плод!<br>
||: Боже спаси, Боже храни,<br>
моли ти се српски род! :||<br>
https://rutube.ru/video/9c0e67870bb3eca677e0d1e97328cc59/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Serbian_National_Anthem_instrumental.ogg
https://wikiway.com/serbia/gimn/
'''Хак Тәгалә'''<br>
Хак Тәгалә, Коткаручы<br>
Афәтләрдән, үлемнән,<br>
Догабызны кабул кылчы,<br>
Йолып ал бәлаләрдән.<br>
Кодрәтең белән тәкъдир ит<br>
Киләчәген сербларның!<br>
Сакла, Алла, һәм имин ит<br>
Серб җирләрен, серб халкын!<br>
Туплачы серб оланнарын,<br>
Данлы эштә һади бул,<br>
Арала бар дошманнарын,<br>
Күрсәт сербка туры юл.<br>
Серб туганлыгын камил ит,<br>
Бердәмлегебез алтын,<br>
Сакла, Алла, һәм имин ит<br>
Серб җирләрен, серб халкын!<br>
Серб башына яшен булып<br>
Төшмәсен һич каһәрең.<br>
Хакла серб шәһәр-авылын,<br>
Кыр-басуын, өйләрен!<br>
Чирү килсә сугыш җитеп,<br>
Серблар җиңү яуласын.<br>
Сакла, Алла, имин итеп<br>
Серб җирләрен, серб халкын!<br>
Серблар даны каберләрдән<br>
Калкып янә балкыр ул,<br>
Ходай, яңа дәверләрдә<br>
яңа бәхет насыйп кыл!<br>
Без, серблар, Ватанны яклап<br>
көрәштек биш гасырлар.<br>
Имин итче, Алла, сакла,<br>
Дип дога кыла серблар!<br>
=== '''СИНГАПУР''' ===
'''Majulah Singapura!'''<br>
Mari kita rakyat Singapura,<br>
Sama-sama menuju bahagia,<br>
Cita-cita kita yang mulia.<br>
Berjaya Singapura!<br>
||: Marilah kita bersatu,<br>
Dengan semangat yang baru,<br>
Semua kita berseru:<br>
Majulah Singapura,<br>
Majulah Singapura! :||<br>
https://rutube.ru/video/65d5f06c60ef4fa5b1aab4cb01f8fc9f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Majulah_Singapura.ogg
'''Сингапур, алга атла!'''<br>
Сингапурның ватандашлары без<br>
Һәм бәхетле тормышка атлыйбыз,<br>
Шәрәфәтле омтылышларыбыз.<br>
Сингапур, уңышларга!<br>
||: Бердәмлектә без булыйк,<br>
Бу халәттә рухланыйк.<br>
Өндәмәбез шул хакта:<br>
“Сингапур, алга атла,<br>
Сингапур, алга атла!” :||<br>
=== '''СЛОВАКИЯ''' ===
'''Nad Tatrou sa blýska'''<br>
Nad Tatrou sa blýska,<br>
Hromy divo bijú,<br>
Nad Tatrou sa blýska,<br>
Hromy divo bijú.<br>
Zastavme ich, bratia,<br>
Ved’ sa ony stratia,<br>
Slováci ožijú.<br>
Zastavme ich, bratia,<br>
Ved’ sa ony stratia,<br>
Slováci ožijú.<br>
To Slovensko naše<br>
Posial' tvrdo spalo,<br>
To Slovensko naše<br>
Posial' tvrdo spalo.<br>
Ale blesky hromu<br>
Vzbudzujú ho k tomu,<br>
Aby sa prebralo.<br>
Ale blesky hromu<br>
Vzbudzujú ho k tomu,<br>
Aby sa prebralo.<br>
https://rutube.ru/video/f64ebcc735f5b3d55a8df6a6bd994ca9/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Slovakia,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.ogg
'''Татра өстендә яшен яшьни'''<br>
Күк күкри Татрада,<br>
Яшен каты суга.<br>
Күк күкри Татрада,<br>
Яшен каты суга.<br>
Аларны туктатыйк,<br>
Эзләрен югалтыйк —<br>
Словаклар уянсынга.<br>
Аларны туктатыйк,<br>
Эзләрен югалтыйк —<br>
Словаклар уянсынга.<br>
Безнең Словак иле<br>
Нык йоклаган иде,<br>
Безнең Словак иле<br>
Нык йоклаган иде.<br>
Күкрәүләр, яшеннәр<br>
Безне тетрәттеләр,<br>
Аңга килсеннәр диеп,<br>
Күкрәүләр, яшеннәр<br>
Безне тетрәттеләр,<br>
Аңга килсеннәр диеп.<br>
'''Словакия гимнына нигез булып киткән бу җыр 1844 елда, словак шагыйре һәм җәмәгать эшлеклесе Людовит Штур (Ľudovít Štúr) Австрия-Маҗарстан империясе жандармнары тарафыннан кулга алынгач, яшьләрнең моңа ризасызлыгы йөзеннән барлыкка килгән. Сүзләрен словак шагыйре Янко Матушка (Janko Matúška) язган. Беренче тапкыр җырны Братиславаның евангелист лютеран лицее шәкертләре Словакиянең көнчыгышындагы Левоча (Levoča) шәһәрчегенә барганда җырлаганнар.'''<br>
=== '''СЛОВЕНИЯ''' ===
'''Zdravljica'''<br>
Žive vsi narodi,<br>
ki hrepéne dočakat’ dan:<br>
Da, koder sonce hodi,<br>
prepir iz sveta bo pregnan,<br>
Da rojak prost bo vs’ak,<br>
Ne vrag, le sosed bo mejak,<br>
Da rojak prost bo vs’ak,<br>
Ne vrag, le sosed bo,<br>
Ne vrag, le sosed bo mejak.<br>
https://rutube.ru/video/a4c442aa9d70d596d2d4f49af96d50be/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Slovenia's_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga
'''Исәнлек тосты'''<br>
Имин булсын, дөнья көтеп<br>
яши торган барча халык.<br>
“Булсын!” диеп, тырыш хезмәт<br>
куйган милләт кенә — алып!<br>
Бетсен җирдә сугыш,<br>
һәрбарчага булсын ирек,<br>
яшик, күршеләрне,<br>
дошман түгел, дус-иш күреп,<br>
күршеләрне якын күреп!<br>
'''Тугыз куплетлык гимн тектының җиденче, бердәнбер рәсми куплеты.'''
=== '''СОГУД ГАРӘБСТАНЫ''' ===
'''عاش الملك'''<br>
سَارِعِي لِلْمَجْدِ وَٱلْعَلْيَاءِ<br>
مَجِّدِي لِخَالِقِ ٱلسَّمَاءِ<br>
وَٱرْفَعِي ٱلْخَفَّاقَ أَخْضَرَ<br>
يَحْمِلُ ٱلنُّورَ ٱلْمُسَطَّرِ<br>
رَدِّدِ ٱللَّٰهُ أَكْبَرُ يَامَوطِنِي<br>
مَوطِنِي عِشْتَ فَخْرَ ٱلْمُسْلِمِينَ<br>
عِاشَ ٱلْمَلِكِ لِلْعَلَمِ وِٱلْوَطَنِ<br>
https://rutube.ru/video/647c1b264906bedff043d375d5825e0a/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Saudi_Arabian_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga
'''Яшәсен Мәлик!'''<br>
Табигың юнәлт бөек Күккә,<br>
Мәдхия кылгыл Әл-Мәҗидкә.<br>
Яшел байрак җилфердәсен,<br>
Шәһадәткә юл әйләсен.<br>
“Аллаһы әкбәр! — дип кабатла, йә, илем!<br>
Ватаным! Яшәдең мөэминне хаклап.<br>
Яшә, Мәлик, — ил байрагын данлап!”<br>
=== '''СОМАЛИ''' ===
'''''Госмания язуында'''''<br>
'''𐒎𐒙𐒐𐒙𐒁𐒛'''<br>
'''''Chorus:'''''<br>
||: 𐒎𐒙𐒐𐒙𐒁𐒛 𐒋𐒖𐒐𐒖𐒒𐒏𐒜𐒆𐒚,<br>
𐒓𐒛 𐒋𐒗𐒕𐒒𐒝, :||<br>
𐒘𐒒𐒒𐒖𐒌𐒖 𐒏𐒜𐒒𐒚 𐒓𐒛,<br>
𐒋𐒘𐒇𐒏𐒝 𐒏𐒖𐒐𐒗 𐒜,<br>
𐒛𐒒 𐒋𐒛𐒆𐒒𐒖 𐒐𐒖𐒔𐒖𐒕𐒒𐒝,<br>
𐒜 𐒋𐒛𐒉𐒖𐒎𐒖 𐒜.<br>
I. ||: 𐒄𐒘𐒆𐒘𐒌𐒕𐒖𐒔𐒖𐒌 𐒋𐒖𐒆𐒆𐒘 𐒓𐒛𐒆,<br>
𐒒𐒛 𐒋𐒕𐒆𐒖𐒑𐒘𐒈𐒜, :||<br>
𐒋𐒖𐒇𐒇𐒖𐒆𐒛 𐒏𐒖𐒐𐒌𐒛<br>
𐒛𐒆𐒘𐒌𐒖 𐒚 𐒋𐒚𐒇𐒖𐒆 𐒜<br>
𐒋𐒖𐒆𐒋𐒜𐒆𐒖 𐒈𐒘𐒆𐒜𐒆𐒖<br>
𐒐𐒖 𐒋𐒛𐒒 𐒒𐒙𐒎𐒙 𐒜𐒕<br>
'''''Chorus.'''''<br>
II. ||: 𐒋𐒘𐒉𐒖𐒆𐒛𐒆 𐒊𐒖𐒐𐒖𐒂𐒛𐒆<br>
𐒋𐒖𐒐𐒝𐒉𐒖𐒕𐒆𐒕 :||<br>
𐒈𐒘𐒆𐒕 𐒋𐒚𐒐𐒖𐒕𐒌𐒕<br>
𐒋𐒘𐒆𐒛𐒆 𐒑𐒖𐒇𐒘𐒈𐒜<br>
𐒔𐒖 𐒏𐒚 𐒋𐒗𐒐𐒘𐒒<br>
𐒋𐒖𐒓𐒙𐒕 𐒊𐒖𐒔𐒗 𐒜<br>
'''''Chorus.'''''<br>
III. ||: 𐒉𐒔𐒖𐒒𐒂𐒜𐒒𐒖 𐒋𐒚𐒆𐒚𐒆𐒝𐒆<br>
𐒋𐒖𐒆𐒏𐒕 𐒏𐒖 𐒑𐒖𐒎𐒒𐒛 :||<br>
𐒛𐒆𐒙𐒓 𐒋𐒗𐒐𐒘𐒕𐒙𐒓<br>
𐒒𐒖𐒋𐒛𐒓𐒘𐒑𐒖𐒕𐒜<br>
𐒓𐒛 𐒋𐒖𐒐𐒖𐒍 𐒋𐒘𐒑𐒇𐒘𐒌𐒚<br>
𐒙𐒈𐒏𐒚 𐒏𐒜𐒒 𐒈𐒘𐒑𐒖𐒕𐒜<br>
'''''Chorus.'''''<br>
'''''Латин язуында (укылышы)'''''<br>
'''QOLOBAA CALANKEED'''<br>
'''''Chorus:'''''<br>
||: Qolobaa calankeedu,<br>
waa ceynoo, :||<br>
Innaga keenu waa,<br>
Cirkoo kala ee,<br>
aan caadna lahayn,<br>
Ee caashaqaye.<br>
I. ||: Xiddigyahay caddi waad,<br>
Naa ciidamisee, :||<br>
Carradaa keligaa<br>
adow curadee,<br>
cadceedda sideeda,<br>
caan noqo ee!<br>
'''''Chorus.'''''<br>
II. ||: Cashadaad dhalataa<br>
caloosheennee, :||<br>
Sidii culaygii<br>
cidaad marisee,<br>
Allow ha ku celin,<br>
"Cawooy!" dhahe ee<br>
'''''Chorus.'''''<br>
III. ||: Shanteena cududood<br>
Cadkii ka maqnaa :||<br>
Adow celiyow<br>
Nacaawimayee<br>
Waa calaf cimrigu<br>
Isku keen simayee<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/509fd97d8bc9d5e1f064abb13855728e/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Somali_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga
'''ҺӘР ИЛНЕҢ ҮЗ ӘЛӘМЕ'''<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
||: Һәр илнең, һәр милләтнең — үз әләме, төсләре. :||<br>
Безнең байрак — зәңгәр күк, юк бер болыт әсәре<br>
Аңарда, сөя аны картлары һәм яшьләре.<br>
||: Гүзәл ак йолдызыбыз, без синең һиммәтеңдә, :||<br>
Югарыда урының илнең һәр төбәгендә;<br>
Нурлан, йолдыз, кояштай һәрбарчабыз күңелендә!<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
II. ||: Йолдыз күккә менгәндә без дә илһамланабыз, :||<br>
Пакьләнә йөрәгебез! Хакка, әләм-туграбыз<br>
Керләнмичә саклансын, диеп дога кылабыз.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
III. ||: Биш очыннан йолдызның биш көч-куәт алабыз; :||<br>
Язмышлардан узмыш юк, Аллага ялварабыз:<br>
“Синнән иңгәнбез, Синең хозурыңа кайтабыз”.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''Сомали гимны кушымтадан башлана һәм тәмамлана, гадәттә аның беренче ике куплеты башкарыла.'''<br>
=== '''СОМАЛИЛЕНД''' ===
'''SAMO KU WAAR'''<br>
||: Samo ku waar, samo ku waar :||<br>
Sarreeye calanka sudhan bilay dhulkiisa<br>
Samo ku waariyoo, iyo bogaadin sugan<br>
||: Hanbalyo suuban kugu salaannee, samo ku waar :||<br>
||: Geesiyaashii naftooda u sadqeeyay,<br>
qarannimada Soomaaliland :||<br>
||: Xuskooda dhowrsan kugu salaannee, samo ku waar :||<br>
||: Guulside xanbaarsan, Soo noqoshadiisa :||<br>
Kalsooniduu mutaystayee dastuurka<br>
Dastuurka kugu salaan, kugu salaannee<br>
||: Midnimo walaalnimo Goobanimo :||<br>
||: Islaanimo kugu salaanee samow samidiyo :||<br>
||: Samo ku waar, samo ku waar, Soomaaliland,<br>
Samo ku waar samo ku waar Soomaaliland. :||<br>
https://yandex.ru/video/preview/13692513805179601836
https://zvukion.com/413-gimn-somalilenda.html
'''МӘҢГЕ ЯШӘ ТЫНЫЧЛЫКТА'''<br>
||: Мәңге яшә тынычлыкта :||<br>
Җилфердәгән байрак астында, матурлыкта<br>
Куанып яшә, ил, мәңге тынычлыкта, <br>
||: Сәлам сиңа, мәңге яшә тынычлыкта. :||<br>
||: Кадерлибез фидаи батырларың —<br>
тоталар сине туганлыкта. :||<br>
||: Сәлам ихлас күңелдән, яшә тынычлыкта :||<br>
||: Ачылсын юл яңа казанышларыңа, :||<br>
Гәүдәләнеш булсын яңарышыңа,<br>
Ышанычлы дәүләт кануннарыңа.<br>
||: Сәлам синең бердәмлегең-туганлыгыңа. :||<br>
||: Яшәсен бәйсезлегең һәм Ислам динебез. :||<br>
||: Мәңге яшә, Сомалиленд, бердәмлектә,<br>
Мәңге яшә, Сомалиленд, иминлектә :||<br>
'''Сомалиленд – сомали телле зур илнең элек Бөекбритания колониясе булган өлеше. Ул 1991 елда элек Италия колониясе булган һәм хәзер Сомали Федераль Җөмһүрияте дип аталган таркаулыктан, тәртипсезлектән һәм хокуксызлыктан бәйсез дәүләт буларак аерылып чыкты.'''<br>
=== '''СӨЛӘЙМАН УТРАУЛАРЫ''' ===
=== '''СУДАН''' ===
https://rutube.ru/video/931e2beee72d9018b74970795f4eda8d/
=== '''СУРИНАМ''' ===
'''''Сранан-тонго телендәге өлеше'''''<br>
1. '''OPO KONDREMAN'''<br>
Opo kondreman oen opo <br>
Sranan gron e kari oen <br>
Wans ope tata komopo <br>
Wi moes seti kondre boen <br>
Stre de f'stre wi no sa freed <br>
Gado de wi fesi man <br>
Heri libi te na dede <br>
Wi sa feti gi Sranan.<br>
'''''Нидерланд телендәге өлеше'''''<br>
2. '''GOD ZIJ MET ONS SURINAME'''<br>
God zij met ons Suriname <br>
Hij verheff’ons heerlijk land <br>
Hoe wij hier ook samen kwamen <br>
Aan zijn grond zijn wij verpand <br>
Werkend houden w’in gedachten <br>
Recht en waarheid maken vrij<br>
Al wat goed is te betrachten <br>
Dat geeft aan ons land waardij.<br>
https://rutube.ru/video/4b9af74edd08873e6304ca520fbcecbd/
Ясалма Интеллект "башкаруы"
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Surinamese_national_anthem,_performed_by_the_U.S._Navy_Band.ogg
'''''Тәрҗемәләре:'''''<br>
1. '''Күтәрел, ил кешесе!'''<br>
Күтәрел, әйдә, ватандаш,<br>
Сранан чакыруына,<br>
Ил мохтаҗ, син кем булсаң да,<br>
Гамең-кайгыртуыңа.<br>
Без көрәштән курыкмыйбыз,<br>
Рәһбәребез – бер Алла,<br>
Гомеребезне багышлыйбыз<br>
Ватаныбыз Срананга!<br>
2. '''Раббыбыз Суринам белән'''<br>
Раббыбыз Суринам белән,<br>
Күтәрә Ул дәүләтне.<br>
Бу гүзәл илдә яшәгән –<br>
Аллаһыга әҗәтле.<br>
Хокук, Хаклык хөкем сөрсә,<br>
Ирекле була һәркем,<br>
Һәр игелек гел үстерә<br>
Безнең илнең кыйммәтен<br>
'''Рәһбәр – юл күрсәтүче, Аллаһы Тәгалә исемнәренең берсе.'''<br>
=== '''СҮРИЯ''' ===
'''حُـماةَ الـدِّيارِ'''<br>
حُـماةَ الـدِّيارِ عليكمْ سـلامْ<br>
ّأبَتْ أنْ تـذِلَّ النفـوسُ الكرامّ<br>
عـرينُ العروبةِ بيتٌ حَـرام<br>
وعرشُ الشّموسِ حِمَىً لا يُضَامْ<br>
ربوعُ الشّـآمِ بـروجُ العَـلا<br>
تُحاكي السّـماءَ بعـالي السَّـنا<br>
ربوعُ الشّـآمِ بـروجُ العَـلا<br>
تُحاكي السّـماءَ بعـالي السَّـنا<br>
فأرضٌ زهتْ بالشّموسِ الوِضَا<br>
سَـماءٌ لَعَمـرُكَ أو كالسَّـما<br>
رفيـفُ الأماني وخَفـقُ الفؤادْ<br>
عـلى عَـلَمٍ ضَمَّ شَـمْلَ البلادْ<br>
أما فيهِ منْ كُـلِّ عـينٍ سَـوادْ<br>
ومِـن دمِ كـلِّ شَـهيدٍ مِـدادْ؟<br>
نفـوسٌ أبـاةٌ ومـاضٍ مجيـدْ<br>
وروحُ الأضاحي رقيبٌ عَـتيدْ <br>
نفـوسٌ أبـاةٌ ومـاضٍ مجيـدْ<br>
وروحُ الأضاحي رقيبٌ عَـتيدْ<br>
فمِـنّا الوليـدُ و مِـنّا الرّشـيدْ<br>
فلـمْ لا نَسُـودُ ولِمْ لا نشيد؟<br>
https://rutube.ru/video/0813fe298f15848d22056b72b16563ae/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Syria.ogg
'''ВАТАН САКЧЫЛАРЫ'''<br>
Ватан сакчылары, сәлам сезләргә!<br>
Горур җан юл куймас кимсетүләргә.<br>
Гарәпчелекнең бу изге оясы,<br>
Кояш тәхете — гел азат буласы.<br>
Биек манаралар — Шам түбәләре,<br>
Җиде кат күк белән әңгәмәләре.<br>
Биек манаралар — Шам түбәләре,<br>
Җиде кат күк белән әңгәмәләре.<br>
Юнәлткән гүзәл йөзен ул кояшка,<br>
Безнең ил охшаш күктәге оҗмахка.<br>
Байрагыбыз — илне бердәм итүче,<br>
Өметләр бишеге, йөрәк тибеше,<br>
Түгелме аңарда күзләрнең бәбәге,<br>
Түгелме шәһит канының мидәде?<br>
Бабалар мирасы — шанлы юлыбыз,<br>
Дәһшәтле сакчыбыз — кодрәт-рухыбыз.<br>
Бабалар мирасы — шанлы юлыбыз,<br>
Дәһшәтле сакчыбыз — кодрәт-рухыбыз.<br>
Бездән — Әл-Вәлид, һәм бездән — Әр-Рәшид.<br>
Нигә хөр яшәүгә илтмәсен бу нәшид?<br>
=== '''СЬЕРРА-ЛЕОНЕ ''' ===
'''HIGH WE EXALT THEE, REALM OF THE FREE'''<br>
High we exalt thee, realm of the free;<br>
Great is the love we have for thee;<br>
Firmly united ever we stand,<br>
Singing thy praise, O native land.<br>
We raise up our hearts and our voices on high,<br>
The hills and the valleys re-echo our cry;<br>
Blessing and peace be ever thine own,<br>
Land that we love, our Sierra Leone.<br>
One with a faith that wisdom inspires,<br>
One with a zeal that never tires;<br>
Ever we seek to honour thy name,<br>
Ours is the labour, thine the fame.<br>
We pray that no harm on thy children may fall,<br>
That blessing and peace may descend on us all;<br>
So may we serve thee ever alone,<br>
Land that we love, our Sierra Leone.<br>
Knowledge and truth our forefathers spread,<br>
Mighty the nations whom they led;<br>
Mighty they made thee, so too may we<br>
Show forth the good that is ever in thee.<br>
We pledge our devotion, our strength and our might,<br>
Thy cause to defend and to stand for thy right;<br>
All that we have be ever thine own,<br>
Land that we love, our Sierra Leone.<br>
https://wikiway.com/sierra-leone/gimn/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sierra_Leone's_national_anthem.ogg
'''БӨЕКЛЕКТӘ ИРЕК ЧИШМӘБЕЗ'''<br>
Бөеклектә ирек чишмәбез,<br>
Бердәмлектә гомер итәбез;<br>
Сөюебез бөек һәм камил,<br>
Мактау җырлыйк сиңа, туган ил.<br>
Күтәренке рухлы тавышларыбыз,<br>
Ярлыкаулы, имин бул, Ватаныбыз!<br>
Тау-үзәндә яңгырый өнебез:<br>
“Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!”<br>
Иман рухландырган зирәклек<br>
Һәм иҗтиһад – мәңге сүнмәслек;<br>
Күңел түребездә синең нам,<br>
Бездән хезмәт – сиңа шөһрәт-дан.<br>
Имин балалар, дип дога кылабыз,<br>
Фатихалы булсын, дип, һәрбарчабыз;<br>
Тырышлыкта бар ил-көнебез,<br>
Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!<br>
Гыйлем-хаклык – баба мирасы,<br>
Көчле аның өндәү-нидасы;<br>
Без булганда син дә куәтле,<br>
Күрсәт үзеңдәге гыйззәтне.<br>
Без булырбыз иҗтиһадта алымлы,<br>
Саклап хокукларың, хаклап юлыңны;<br>
Бар булганны сиңа тиңлибез,<br>
Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!<br>
=== '''ТАҖИКСТАН''' ===
'''СУРУДИ МИЛЛИИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН'''<br>
Диёри арҷманди мо,<br>
Ба бахти мо сари азизи ту баланд бод,<br>
Саодати ту, давлати ту бегазанд бод.<br>
Зи дурии замонаҳо расидаем,<br>
Ба зери парчами ту саф кашидаем,<br>
Кашидаем.<br>
Зинда бош, эй Ватан,<br>
Тоҷикистони озоди ман!<br>
Барои ному нанги мо<br>
Ту аз умеди рафтагони мо нишонаӣ,<br>
Ту баҳри ворисон ҷаҳони ҷовидонаӣ,<br>
Ҳазон намерасад ба навбаҳори ту,<br>
Ки мазраи вафо бувад канори ту,<br>
Канори ту.<br>
Зинда бош, эй Ватан,<br>
Тоҷикистони озоди ман!<br>
Ту модари ягонаӣ,<br>
Бақои ту бувад бақои хонадони мо,<br>
Мароми ту бувад мароми ҷисму ҷони мо,<br>
Зи ту саодати абад насиби мост,<br>
Ту ҳастиву ҳама ҷаҳон ҳабиби мост,<br>
Ҳабиби мост.<br>
Зинда бош, эй Ватан,<br>
Тоҷикистони озоди ман!<br>
https://rutube.ru/video/f5c41bbb64174d40d3c06a1aee710407/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tajikistan_anthem.ogg
'''ТАҖИКСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ МИЛЛИ ГИМНЫ'''<br>
Әй, кадерле туган җирем,<br>
Синең югары дәрәҗәң куандырсын,<br>
Сәгадәтең һәм дәүләтең мәңге булсын.<br>
Яңа офык ачар заманга ирештек,<br>
Синең байрагың астында тезелештек,<br>
Тезелештек.<br>
Имин бул, Ватаным,<br>
Минем азат Таҗикстаным!<br>
Безнең борынгы намыбыз –<br>
Горурлыгы син халыкның һәм нишаны,<br>
Варисларыңның гомерлек бер җиһаны,<br>
Мең язларыңның булалмас һич ахыры,<br>
Камил булса улларыңның тугрылыгы,<br>
Тугрылыгы.<br>
Имин бул, Ватаным,<br>
Минем азат Таҗикстаным!<br>
Син – бердәнбер ил-анабыз,<br>
Бакыйлыгың – бакыйлыгыбыз форсаты,<br>
Синең максат – җан-тәннәребез максаты,<br>
Сәгадәтең – барчабызга әбәд насыйп,<br>
Син булганга җиһан безгә күркәм-хәбиб,<br>
Күркәм-хәбиб.<br>
Имин бул, Ватаным,<br>
Минем азат Таҗикстаным!<br>
=== '''ТАИЛАНД''' ===
=== '''ТАИТИ''' ===
'''TAHEITI NUI'''<br>
’Ua rahu te atua (i) to’u ’ai’a,<br>
Hono no’ano’a o te motu rau,<br>
Heihei i te pua ri’i au é,<br>
E firi nape morohi ‘ore.<br>
’O ta’u ia e fa’ateniteni nei.<br>
’Ua rahu te atua (i) to’u ’ai’a,<br>
Hono no’ano’a o te motu rau,<br>
Heihei i te pua ri’i au é,<br>
E firi nape morohi ‘ore.<br>
’O ta’u ia e fa’ateniteni nei.<br>
Te Tuoro nei te reo here,<br>
O te hui’a ’a hi’i to aroha,<br>
’Ia ora o Taheiti Nui é.<br>
Te Tuoro nei te reo here,<br>
O te hui’a ’a hi’i to aroha,<br>
’Ia ora o Taheiti Nui é.<br>
'''TAHEITI NUI'''<br>
Mon pays est né de Dieu,<br>
Collier d’îles multiples<br>
Aux délicates senteurs<br>
Reliées d’une tresse immortelle.<br>
Aujourd’hui je te loue.<br>
Mon pays est né de Dieu,<br>
Collier d’îles multiples<br>
Aux délicates senteurs<br>
Reliées d’une tresse immortelle.<br>
Aujourd’hui je te loue.<br>
Voici que s’élève la voix de tes enfants:<br>
“Répands ton amour<br>
Pour que vive Taheiti Nui”.<br>
Voici que s’élève la voix de tes enfants:<br>
“Répands ton amour<br>
Pour que vive Taheiti Nui”.<br>
https://wikiway.com/frantsuzskaya-polineziya/gimn/
https://yandex.ru/video/preview/2124185597209512599
'''БӨЕК ТАИТИ'''<br>
Тәңрем минем илемне барлыкка китергән,<br>
Гүзәл утрауларны Ул бәйләмләп үргән,<br>
Мәңгелеккә дип, боҗра әйләгән,<br>
Гөлләргә күмеп, хуш ис бөркегән.<br>
Илкәемне мин бүген данлыйм һәм мактыйм.<br>
Тәңрем минем илемне барлыкка китергән,<br>
Гүзәл утрауларны Ул бәйләмләп үргән,<br>
Мәңгелеккә дип, боҗра әйләгән,<br>
Гөлләргә күмеп, хуш ис бөркегән.<br>
Илкәемне мин бүген данлыйм һәм мактыйм.<br>
Һәм балаларның гозерен тыңлыйм:<br>
“Мәхәббәтең синең җирләргә сеңсен,<br>
Бөек Таити мәңге яшәсен өчен!”<br>
Һәм балаларның гозерен тыңлыйм:<br>
“Мәхәббәтең синең җирләргә сеңсен,<br>
Бөек Таити мәңге яшәсен өчен!”<br>
=== '''ТАНЗАНИЯ''' ===
=== '''ТАТАРСТАН''' ===
https://rutube.ru/video/0559ece20cdd2df4ce6236e6571a7b31/
https://rutube.ru/video/a9a16cf1bd1fb701c535db8f0dc710d5/
=== '''ТОГО''' ===
=== '''ТӨНЬЯК ИРЛАНДИЯ ''' ===
'''A LONDONDERRY AIR'''<br>
Would God, I were the tender apple blossom,<br>
That floats and falls from off the twisted bough,<br>
To lie and faint within your silken bosom,<br>
Within your silken bosom as that does now.<br>
Or would I were a little burnish'd apple<br>
For you to pluck me, gliding by so cold,<br>
While sun and shade your robe of lawn will dapple,<br>
Your robe of lawn, and your hair's spun gold.<br>
Yea, would to God, I were among the roses,<br>
That lean to kiss you as you float between<br>
While on the lowest branch a bud uncloses<br>
A bud uncloses, to touch you, my queen.<br>
Nay, since you will not love, would I were growing<br>
A happy daisy, in the garden path<br>
That so your silver foot might press me going,<br>
Might press me going even unto death,<br>
Might press me going even unto death.<br>
https://rutube.ru/video/53aff0cdf0617a82d2fd995a1691c55d/
https://box.hitplayer.ru/?s=londonderry%20air
'''ЛОНДОНДЕРРИ ХЫЯЛАРЫ'''<br>
Ходай кушса, мин алма чәчәге булып<br>
Үсәр идем агач итәгендә,<br>
Синең, мәхәббәтем, иңбашыңа кунып,<br>
Шиңәр өчен ефәк күкрәгеңдә.<br>
Җимеш булып кызарып таңнар атканда,<br>
Төшәр идем аяк табаныңа,<br>
Кояш нуры бәдәнеңне назлаганда,<br>
Алтын чәчең төшкәч үлән кочагына. <br>
Бастыр, Ходам, гөлчәчәкләр арасына,<br>
Салыйм, күз карашы сөйкемендә,<br>
Бу җавапсыз татлы сөю сусавыма<br>
Соң кат бәлзәм салыйм гомеремдә.<br>
Акбаш чәчәгедәй үсеп юл буенда,<br>
Бәхет сукмагыма бер ятыймчы,<br>
Сөеклемнең көмеш үкчәсе астында<br>
Әҗәлемне бер карусыз каршылыймчы.<br>
Зарыгып көткән әҗәлемне каршылыймчы…<br>
'''ГРЁЗЫ ЛОНДОНДЕРРИ'''<br>
Будь воля Бога, яблоневым цветом<br>
Я распустился б нежно на ветви,<br>
К тебе, любовь моя, прильнул бы летом,<br>
Чтоб увядать на шёлковой груди.<br>
Быть может, плодом стал бы я безгласым,<br>
К ногам твоим упал бы на заре,<br>
Когда теплом лучей твой стан обласкан<br>
И прядь волос твоих златая на траве.<br>
Позволь, Господь, смиренно встану я средь роз,<br>
Чтоб наслаждаться взором милых глаз,<br>
И жажду безответных сладких грёз<br>
Я утолю последний в жизни раз.<br>
Счастливой маргариткой у дорожки<br>
Взрасту и лягу на земную твердь,<br>
И под её серебряною ножкой<br>
Покорно обрету желанную мной смерть,<br>
Покорно обрету желанную мной смерть...<br>
'''Төньяк Ирландиянең популяр халык көенә берничә мәхәббәт шигыре язылган. Бөекбританиядә “Danny boy” (Бәләкәч Денни) тексты күбрәк кулланыла, ә мөһаҗирлектә яшәүче ирландиялеләр, туган илләрен сагынып җырлаганда, “A Londonderry Air” (Лондондерри хыяллары) исемле шигырьне үз итәләр икән. Читтә үткәрелгән сораштырулар шуны күрсәткән. Соңгысы берьюлы татар һәм урыс телләренә тәрҗемә ителде (Википедиядә дә безнең тәрҗемә урнаштырылган).'''<br>
=== '''ТӨНЬЯК ОСЕТИЯ''' ===
https://rutube.ru/video/53870924b9abf80967cd0890fe3b813f/
=== '''ТӨРКИЯ''' ===
'''İSTİKLÂL MARŞI'''<br>
Korkma! Sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak,<br>
Sönmeden yurdumun üstünde tüten en son ocak.<br>
O benim milletimin yıldızıdır, parlayacak;<br>
O benimdir, o benim milletimindir ancak.<br>
Çatma, kurban olayım, çehreni ey nazlı hilal!<br>
Kahraman ırkıma bir gül; ne bu şiddet, bu celal?<br>
Sana olmaz dökülen kanlarımız sonra helal…<br>
Hakkıdır, Hakk’a tapan milletimin istiklal.<br>
https://rutube.ru/video/be308eaf6560b205eb5c75e811df3530/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Istiklâl_Marsi_instrumetal.ogg
'''БӘЙСЕЗЛЕК МАРШЫ'''<br>
Курыкма, сүнмәс бу шәфәкъ нурларында ал байрак,<br>
Исән-имин илем өстендә янган иң соңгы учак,<br>
Ул минем милләтемнең йолдызыдыр — балкыячак,<br>
Ул минем милләтемә, милләтемә анчак.<br>
Чытма йөзеңне, зинһар өчен, әй, назлы һилал,<br>
Каһарман халкыма гөл сыман бу шиддәт һәм бу җәләл.<br>
Юкса, синең өчен түккән каныбыз булмас хәләл;<br>
Хактыр, Хакка табынган милләтемә истикълал!<br>
'''Гадәттә Төркия гимнының беренче ике куплеты гына уйнала. Биредә тәрҗемә ителгәннәрдән кала, тагын 8 куплеты бар. Төркия гимны Кипр утравының төрекләр яшәгән өлешендә дә гамәлдә.'''<br>
=== '''ТӨРКМӘНСТАН''' ===
'''TÜRKMENISTAN RESPUBLIKASYNYŇ DÖWLET GIMNI'''<br>
Janym gurban saňa, erkana ýurdum,<br>
Mert pederleň ruhy bardyr köňülde.<br>
Bitarap, garaşsyz topragyň nurdur,<br>
Baýdagyň belentdir dünýäň öňünde.<br>
Gaýtalama:<br>
Halkyň guran Baky beýik binasy,<br>
Berkarar döwletim, jigerim-janym.<br>
Başlaryň täji sen, diller senasy,<br>
Dünýä dursun, sen dur, Türkmenistanym!<br>
Gardaşdyr tireler, amandyr iller,<br>
Owal-ahyr birdir biziň ganymyz.<br>
Harasatlar almaz, syndyrmaz siller,<br>
Nesiller döş gerip gorar şanymyz.<br>
Gaýtalama:<br>
Halkyň guran Baky beýik binasy,<br>
Berkarar döwletim, jigerim-janym.<br>
Başlaryň täji sen, diller senasy,<br>
Dünýä dursun, sen dur, Türkmenistanym!<br>
https://rutube.ru/video/2c38158019d95a1154c5413ebdf40744/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:US_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Turkmenistan.ogg
'''ТӨРКМӘНСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕНЕҢ ДӘҮЛӘТ ГИМНЫ'''<br>
Җаным корбан сиңа, әй, туган йортым,<br>
Бабалар рухы яши күңелемдә.<br>
Бәйсез, тарафсыз, туфрагың нурлыдыр,<br>
Горур байрагың – дөньяның түрендә.<br>
Кушымта:<br>
Халык корган бөек һәм бакый бина –<br>
Егәрем-җаным, кадерле Ватаным.<br>
Күңелемнең нуры син, рухым җыры,<br>
Дөнья белән яшә, Төрекмәнстаным!<br>
Бердәм минем халкым, иминдер илем,<br>
Бабалар каны – безнең ул каныбыз.<br>
Давыллар имәс һәм сындырмас җилләр,<br>
Күмсен илебезне шөһрәт-даныбыз.<br>
Кушымта:<br>
Халык корган бөек һәм бакый бина –<br>
Егәрем-җаным, кадерле Ватаным.<br>
Күңелемнең нуры син, рухым җыры,<br>
Дөнья белән яшә, Төрекмәнстаным!<br>
'''ГОСУДАРСТВЕННЫЙ ГИМН РЕСПУБЛИКИ ТУРКМЕНИСТАН'''<br>
Жизнь отдать я готов за родимый очаг, –<br>
Духом предков отважных славны сыны,<br>
Земля моя свята. В мире реет мой флаг –<br>
Символ великой нейтральной страны!<br>
Припев:<br>
Великая, навеки созданная народом<br>
Держава родная, суверенный край,<br>
Туркменистан – светоч и песня души,<br>
Во веки веков ты живи, процветай!<br>
Един мой народ, и по жилам племён<br>
Течёт предков кровь – нетленная весть,<br>
Не страшны нам бури, невзгоды времён,<br>
Сохраним и умножим славу и честь!<br>
Припев:<br>
Великая, навеки созданная народом<br>
Держава родная, суверенный край,<br>
Туркменистан – светоч и песня души,<br>
Во веки веков ты живи, процветай!<br>
Төркмәнстан Җөмһүриятенең дәүләт гимнының беренчел тексты 1996 елда төркмән һәм урыс телләрендә кабул ителде. Ул вакытта гимн кушымтадан башлана иде. Гимнның тагын бер атамасы – “Бәйсез һәм тарафсыз Төрекмәнстанның дәүләт гимны” (төрекмәнчә – '''Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň Döwlet Gimni''').<br>
=== '''ТРИНИДАД-ТОБАГО''' ===
=== '''ТУВАЛУ''' ===
=== '''ТЫВА''' ===
'''Мен – тыва мен'''<br>
Арт-арттың оваазынга<br>
дажын салып чалбарган,<br>
Таңды, Саян ыдыынга<br>
Агын өргээн тыва мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңге харлыг дагның оглу мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.<br>
Өгбелерим чуртунда<br>
Өлчей тарып иженген,<br>
Өткүт хөөмей ырынга<br>
Өөрүп талаан тыва мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңге харлыг дагның оглу мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.<br>
Аймак чоннар бүлези<br>
Акы-дуңма найыралдыг,<br>
Депшилгеже чүткүлдүг<br>
Демниг чурттуг тыва мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңге харлыг дагның оглу мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.<br>
Мен – тыва мен!<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mentyvamenvocal.ogg
https://rutube.ru/video/d1c6d8f5730ee157308bb2bd2cc7577e/
'''Мин – тывалы'''<br>
Изге үткел оваасына<br>
Таш салганда догалы –<br>
Таңды, Саян тауларына<br>
Аклык өргән тывалы.<br>
Мин – тывалы,<br>
Мәңгелек кар яткан тау улы,<br>
Мин – тывалы,<br>
Көмеш сулар аккан ил кызы.<br>
Ата-баба Ватанында<br>
Үз бәхетенә юл салып,<br>
Дәртле хөмәй җырларына<br>
Сокланам мин – тывалы.<br>
Мин – тывалы,<br>
Мәңгелек кар яткан тау улы,<br>
Мин – тывалы,<br>
Көмеш сулар аккан ил кызы.<br>
Хөр гаиләдә халыклар<br>
Бер-берсенең туганы;<br>
Алгарышка юл тоткан<br>
Бердәм илле тывалы.<br>
Мин – тывалы,<br>
Мәңгелек кар яткан тау улы,<br>
Мин – тывалы,<br>
Көмеш сулар аккан ил кызы.<br>
Мин – тывалы!<br>
Бу куәтле, җырлаучының һәм тыңлаучының аңына һәм бөтен күзәнәкләренә үтеп керә торган гимн 2011 елның 11 августында рәсми рәвештә кабул ителде. 2011 елның 13 августында кичкырын Тыва Җөмһүриятенең яңа гимны төбәк хөкүмәтенең тынлы оркестры һәм хоры башкаруында киң җәмәгатьчелеккә дә тәкъдим ителде. Тыва Җөмһүриятенең атказанган сәнгать эшлеклесе '''Аяна Монгуш''' дирижёрлык итте. Төн уртасына таба гимнның видеоязмасы Интернетта пәйда булды. Сүзлекләр актара-актара төн утырып чыккач, аның тексты иртә белән татар теленә дә тәрҗемә ителгән иде инде.<br>
Моңа кадәр рәсми чараларда '''“Тооруктуг долгай таңдым”''' (“Урманнарымда йөргәндә”) дип аталган тыва халык җырының көе генә уйнала иде. Ул җыр текстының эчтәлеге... чит кешегә гимн буларак җырлап күрсәтерлек түгел иде. Аның юлга-юл тәрҗемәсе:<br>
''“Мин һәрвакыт канәгатьмен урманнарымда йөргәндә: урманнарым бай бит минем – һәрнәрсәгә, җәнлекләргә. Тау-кыялар һәм урманнар арасында туып үстем, шуңа күрә мин куәтле, һәм мин баеп та китәрмен. Тугыз төрле терлек-туар – көтү көтеп тукландырсам, үзем кебек тәрбия кылсам, һичшиксез, баеп китәрмен”.''<br>
=== '''УГАНДА''' ===
=== '''УДМУРТИЯ''' ===
Удмурт телендә (рәсми)<br>
'''Удмурт Элькунлэн Кункрезез'''<br>
1. Шунды сиос ӝуато палэзез,<br>
Юг ӟардон вуэ музъемам.<br>
Оскон тӧлпо — милемлы Куншетэд,<br>
Дан тыныд, Доре мынам!<br>
Югдыты, Быдӟым Инмаре,<br>
Кыдёкысь инвисъёсмес,<br>
Кыдаты выль шудбурмес,<br>
Эрико, йӧн бурдъёсмес!<br>
2. Тон кадь мусо вань меда дуннеос,<br>
Кужымед пыӵа ёзвиям.<br>
Ӟеч ивордэ гурлало туриос,<br>
Дан тыныд, Доре мынам!<br>
Югдыты, Быдӟым Инмаре,<br>
Кыдёкысь инвисъёсмес,<br>
Кыдаты выль шудбурмес,<br>
Эрико, йӧн бурдъёсмес!<br>
3. Дун ошмес ву жильыртэ шуръёсын,<br>
Волга-Кам — пачыл вирсэрам.<br>
Россиен ӵош кайгуын но данын<br>
Тон, Удмуртие мынам!<br>
Югдыты, Быдӟым Инмаре,<br>
Кыдёкысь инвисъёсмес,<br>
Кыдаты выль шудбурмес,<br>
Эрико, йӧн бурдъёсмес!<br>
Рус телендә (рәсми)<br>
'''Гимн Удмуртской Республики'''<br>
1. Солнце горит в алых гроздьях рябин,<br>
Новый день встречает земля,<br>
Реет твой Флаг над простором равнин,<br>
О Удмуртия моя!<br>
Воссияй, Отчизна моя,<br>
Счастьем путь нам озаряй!<br>
Да хранит Господь тебя,<br>
Расцветай, любимый край!<br>
2. Краше тебя нет на свете земли,<br>
Широки леса и поля,<br>
Весть о тебе вдаль несут журавли,<br>
Славься, Родина моя!<br>
Воссияй, Отчизна моя,<br>
Счастьем путь нам озаряй!<br>
Да хранит Господь тебя,<br>
Расцветай, любимый край!<br>
3. Каму и Волгу питала века<br>
Родников живая вода,<br>
В горе и славе с Россией всегда<br>
Ты, Удмуртия моя!<br>
Воссияй, Отчизна моя,<br>
Счастьем путь нам озаряй!<br>
Да хранит Господь тебя,<br>
Расцветай, любимый край!<br>
https://rutube.ru/video/a4bb07bb9070a7523d4f1cc996e86813/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Шунды_сиос_ӝуато_палэзез~.ogg
Удмурт тексты тәрҗемәсе<br>
'''Удмурт җɵмһүрᴎяте гимны'''<br>
1. Кояш нурлый миләш тәлгәшләрен,<br>
Җир-суны назлый ил таңы,<br>
Рух терәге — җилферди Байрагың,<br>
Дан сиңа, дан, Ватаным!<br>
Ярлыка, Бөек Аллабыз,<br>
Нурга күм офыкларны!<br>
Насыйп ит бәхет, азатлык,<br>
Куәтлә канатларны!<br>
2. Юк синең күк сөйкемле дөньяда,<br>
Төкәнмәс егәр-дәрманың,<br>
Сине мактап каңгылдый торналар,<br>
Дан сиңа, дан, Ватаным!<br>
Ярлыка, Бөек Аллабыз,<br>
Нурга күм офыкларны!<br>
Насыйп ит бәхет, азатлык,<br>
Куәтлә канатларны!<br>
3. Туендыра Чулман-Иделләрен<br>
Саф сулы елгаң һәм чишмәң.<br>
Уртак синең шатлык-кайгы, гамең<br>
Ил белән, Удмуртиям!<br>
Ярлыка, Бөек Аллабыз,<br>
Нурга күм офыкларны!<br>
Насыйп ит бәхет, азатлык,<br>
Куәтлә канатларны!<br>
=== '''УКРАИНА''' ===
'''''Українська мова'''''<br>
Ще не вмерли України і слава, і воля,<br>
Ще нам, браття українці, усміхнеться доля.<br>
Згинуть наші воріженькi, як роса на сонці,<br>
Запануєм і ми, браття, у своїй сторонці.<br>
Душу й тіло ми положим за нашу свободу,<br>
І покажем, що ми, браття, козацького роду.<br>
Душу й тіло ми положим за нашу свободу,<br>
І покажем, що ми, браття, козацького роду.<br>
https://rutube.ru/video/3ce5095cedeaa7e6839563167f33cdf7/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Ukraine,_instrumental.oga
https://rutube.ru/video/64685dd80af36b9a5a0936ab015720a6/
'''''Үзебезнең тәрҗемә'''''<br>
Бар әле Украинаның ихтыяры һәм даны,<br>
Язмыш ярлыкар әле без украин туганнарны.<br>
Кояш нуры төшкән чыктай, юк булырлар дошманнар,<br>
Туган ягыбызда без дә булырбыз әле паннар.<br>
Азатлыгыбыз хакына булсын җан һәм тән фида,<br>
Көч-куәтне күрсәтербез казак нәселе рухында.<br>
Азатлыгыбыз хакына булсын җан һәм тән фида,<br>
Көч-куәтне күрсәтербез казак нәселе рухында.<br>
'''''Украина татарлары тәрҗемәсе'''''<br>
И данлыклы, и ирекле Украина илебез,<br>
Елмаеп карап торабыз, язмышларыбыз тигез.<br>
Дошманнарыбыз кояшта чык сыман югалырлар,<br>
Туганнар кебек яшәрләр илебездә халыклар.<br>
Җаныбыз-тәнебез кебек кадерле ирегебез,<br>
Казак нәселе куәтен дөньяга күрсәтербез.<br>
Җаныбыз-тәнебез кебек кадерле ирегебез,<br>
Казак нәселе куәтен дөньяга күрсәтербез.<br>
=== '''УРУГВАЙ''' ===
'''ORIENTALES, LA PATRIA O LA TUMBA!'''<br>
'''''Мурга (эчке бәйрәм тантанасы) версиясе'''''<br>
Orientales, la Patria o la Tumba!<br>
Libertad o con gloria morir!<br>
Orientales, la Patria o la Tumba!<br>
Libertad o con gloria morir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Sabremos cumplir!<br>
Sabremos cumplir!<br>
Sabremos cumplir!<br>
Libertad, libertad, Orientales!<br>
Ese grito a la Patria salvó<br>
Que a sus bravos en fieras batallas<br>
De entusiasmo sublime inflamó.<br>
Libertad, libertad, Orientales!<br>
Ese grito a la Patria salvó<br>
Que a sus bravos en fieras batallas<br>
De entusiasmo sublime inflamó.<br>
De este don sacrosanto la gloria<br>
Merecimos tiranos temblad!<br>
Tiranos temblad!<br>
Tiranos temblad!<br>
Oh! Libertad en la lid clamaremos,<br>
Y muriendo, también libertad!<br>
Libertad en la lid clamaremos,<br>
Y muriendo, también libertad!<br>
Y muriendo, también libertad!<br>
También libertad!<br>
También libertad!<br>
Orientales, la Patria o la Tumba!<br>
Libertad o con gloria morir!<br>
Orientales, la Patria o la Tumba!<br>
Libertad o con gloria morir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
https://zvyki.com/song/97399165/Gimn_-_Urugvaya/{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
https://wikiway.com/uruguay/gimn/
'''ВАТАНДАШЛАР, ТУГАН ИЛ ЙӘ ҮЛЕМ'''<br>
Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br>
Йә азатлык өчен шәһадәт!<br>
Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br>
Йә азатлык өчен шәһадәт! ─<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Яулыйк бергәләп!<br>
Яулыйк бергәләп!<br>
Яулыйк бергәләп!<br>
Азатлык, азатлык, ватандашлар! ─<br>
Бу аваз Ватанны коткарды,<br>
Аяусыз сугышларда батырлар<br>
Аңардан көч-куәт, рух алды.<br>
Азатлык, азатлык, ватандашлар! ─<br>
Бу аваз Ватанны коткарды,<br>
Аяусыз сугышларда батырлар<br>
Аңардан көч-куәт, рух алды.<br>
Бу олы җиңүгә без лаеклы,<br>
Без лаеклы, залим, калтыран!<br>
Залим, калтыран!<br>
Залим, калтыран!<br>
Һәй! Җаннарыбыз азатлык дип ярсый,<br>
Гомерлеккә азат булыйк без!<br>
Җаннарыбыз азатлык дип ярсый,<br>
Гомерлеккә азат булыйк без!<br>
Гомерлеккә азат булыйк без!<br>
Мәңгегә азат!<br>
Мәңгегә азат!<br>
Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br>
Йә азатлык өчен шәһадәт!<br>
Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br>
Йә азатлык өчен шәһадәт! ─<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
'''Халыкара мәйданда 11 куплетлы Уругвай дәүләт гимнының иң кыска, җыйнак варианты гына кулланыла. Ә илнең үзендә гимнның “Мурга версиясе” дип аталган 4 минутлык башкарылышы гамәлдә. Биредә ил халкының XIX гасырдагы азатлык көрәше чагылыш тапкан.'''<br>
=== '''УЭЛЬС''' ===
Вализ телендә<br>
'''HEN WLAD FY NHADAU'''<br>
1. Mae hen wlad fy nhadau yn annwyl i mi,<br>
Gwlad beirdd a chantorion, enwogion o fri;<br>
Ei gwrol ryfelwyr, gwladgarwyr tra mâd,<br>
Tros ryddid gollasant eu gwaed.<br>
Cytgan:<br>
Gwlad, gwlad, pleidiol wyf i'm gwlad.<br>
Tra mor yn fur i'r bur hoff bau,<br>
O bydded i'r hen iaith barhau.<br>
2. Hen Cymru fynyddig, paradwys y bardd,<br>
Pob dyffryn, pob clogwyn, i'm golwg sydd hardd;<br>
Trwy deimlad gwladgarol, mor swynol yw si<br>
Ei nentydd, afonydd, i mi.<br>
Cytgan.<br>
3. Os treisiodd y gelyn fy ngwlad tan ei droed,<br>
Mae hen iaith y Cymry mor fyw ag erioed,<br>
Ni luddiwyd yr awen gan erchyll law brad,<br>
Na thelyn berseiniol fy ngwlad.<br>
Cytgan.<br>
https://rutube.ru/video/a9af111fde0838d69793fb97fa700f69/
https://yandex.ru/video/preview/8950171051893717078
https://vk.com/video-38514064_456250360
'''АТА-БАБАМ ИЛЕ'''<br>
1. Ата-бабам иле миңа кадерле.<br>
Бардлар, җырчылар данлыклы иле;<br>
Кыю көрәшче, затлы ватандарлар<br>
Ирек өчен кан койганнар.<br>
Кушымта:<br>
Илем, турылыклы мин аңа;<br>
Саф-пакь диңгез Ватан сагында –<br>
Борынгы тел яшәр тагын да.<br>
2. Бу үзән-таулар – оҗмах бардларына,<br>
Күмелгән ил халкымның моңнарына,<br>
Чишмә чылтыравы, дулкыннар шавы –<br>
Һәр җырда алар шаңдавы.<br>
Кушымта.<br>
3. Күпме дошман җиреңне таптап изгән,<br>
Ә борынгы Кымру телебез исән;<br>
Сатлык җан аңа һич комачау булмас,<br>
Илемнең арфасы тынмас.<br>
Кушымта.<br>
Инглиз телендә<br>
'''THE LAND OF MY FATHERS'''*<br>
1. The land of my fathers is dear unto me,<br>
Old land where the minstrels are honored and free;<br>
Its warring defenders so gallant and brave,<br>
For freedom their life’s blood they gave.<br>
Refrain:<br>
Home, home, true am I to home,<br>
While seas secure the land so pure,<br>
O may the old language endure.<br>
* '''Инглиз телендә гадәттә гимнның беренче куплеты гына башкарыла.'''<br>
=== '''ҮЗӘК АФРИКА ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
Француз телендә<br>
'''LA RENAISSANCE'''<br>
O Central Afrique, ô berceau des Bantous!<br>
Reprends ton droit au respect, à la vie!<br>
Longtemps soumis, longtemps brimé partous,<br>
Mais de ce jour brisant la tyrannie.<br>
Dans le travail, l'ordre et la dignité,<br>
Tu reconquiers ton droit, ton unité,<br>
Et pour franchir cette étape nouvelle,<br>
De nos ancêtres la voix nous appelle.<br>
Chorus:<br>
Au travail! dans l'ordre et la dignité,<br>
Dans le respect du droit dans l'unité,<br>
Brisant la misère et la tyrannie,<br>
Brandissant l’étendard de la Patrie.<br>
Санго телендә<br>
'''E ZINGO'''<br>
Bêafrîka, mbeso tî âBantu<br>
Kîri mo gbû gîgî tî mo-mvenî<br>
Mo bâa pâsi na gbe tî âzo kûê<br>
Me fadësô, mo ke na kürü gô<br>
Mo sö benda, mo bûngbi kûê ôko<br>
Na kusâra ngâ na nëngö-terê<br>
Tî tö ndâ tî finî dutï tî ë sô<br>
E mä gbegô tî-âkötarä tî ë<br>
Chorus:<br>
E gbû kua nzönî na nëngö-terê<br>
E kpë ndiä nzönî na mängö-terê<br>
E kinda wasïöbê, ë tomba pâsi<br>
E yâa bandêra tî ködrö tî ë!<br>
https://wikiway.com/car/gimn/
https://yandex.ru/video/preview/5774219819091910386
'''ЯҢАРЫШ'''<br>
Үзәк Африка, банту бишеге!<br>
Шәрәфле тормыш – бу ихтыярың!<br>
Күптән көлкегә калган, изелеп,<br>
Золым богавын ватып ташладың.<br>
Хезмәт һәм тәртип аша – мәртәбә,<br>
Хокуклар яулап, бердәм буласы.<br>
Бу яңа авыр юлны үтәргә! –<br>
Ата-бабаның гозер-нидасы.<br>
Кушымта:<br>
Бердәмлек белән тырыш хезмәттә<br>
Яула хокуклар, иреш хөрмәткә;<br>
Бетсен фәкыйрьлек, золым һәр җирдә,<br>
Ватан байрагы, горур җилфердә!<br>
=== '''ҮЗБӘКСТАН''' ===
'''ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ДАВЛАТ МАДҲИЯСИ'''<br>
1. Серқуёш ҳур улкам, элга бахт, нажот,<br>
Сен ўзинг дўстларга йўлдош, меҳрибон,<br>
Меҳрибон!<br>
Яшнагай то абад илму фан, ижод,<br>
Шуҳратинг порласин токи бор жаҳон!<br>
Хор:<br>
Олтин бу водийлар — жон Ўзбекистон,<br>
Аждодлар мардона руҳи сенга ёр!<br>
Улуғ халқ қудрати жўш урган замон,<br>
Оламни маҳлиё айлаган диёр!<br>
2. Бағри кенг ўзбекнинг ўчмас иймони,<br>
Эркин, ёш авлодлар сенга зўр қанот,<br>
Зўр қанот!<br>
Истиқлол машъали, тинчлик посбони,<br>
Ҳақсевар, она юрт, мангу бўл обод!<br>
Хор.<br>
https://rutube.ru/video/82b2bb82acaa431a44b77acb249903df/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Uzbekistan_anthem.ogg
'''ҮЗБӘКСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ ДӘҮЛӘТ ГИМНЫ'''<br>
1. Кояшлы хөр илем, сиңа бәхет, нәҗат,<br>
Син үзең дусларга юлдаш, миһербан,<br>
Миһербан!<br>
Гөрләп үссен мәңге гыйлем, фән, иҗат,<br>
Шөһрәтең нурлансын, яктырсын бар җиһан!<br>
Кушымта:<br>
Алтын бу үзәннәр — җан Үзбәкстан,<br>
Мирасың, рухың — бабалар мәрданы!<br>
Бөеклек кодрәте ирешкән заман,<br>
Бар галәм соклангыч сиңа, Ватаным!<br>
2. Ихласлы үзбәкнең үлемсез иманы,<br>
Ирекле яшь буын — сиңа зур канат,<br>
Зур канат!<br>
Бәйсезлек мәшгале* саклар дөньяны,<br>
Намуслы ана йорт, мәңге бул, чәчәк ат!<br>
Кушымта.
* '''Мәшгаль''' — факел.<br>
'''Гимнның тарихы'''<br>
Советлар Берлеге таркалгач, Үзбәкстан (Беларусь һәм Таҗикстан белән беррәттән) союздаш республика чорындагы гимнның көен саклап калды. Ә '''иске гимн''' “Сәлам сиңа, рус халкы, өлкән туганыбыз” дигән сүзләр белән башлана һәм аңарда шул замандагы рәсми идеология тулысынча чагыла иде.<br>
Гимнга үзбәк телендәге яңа сүзләрнең ахыргы варианты 2006 елда расланды. Урыс теле Үзбәкстанда рәсми тел булып саналмаса да, 2019 елда гимнның әдәби тәрҗемәсе дә пәйда булды. Дәүләт җырының дүрт варианты яздырылган, алар шартлы рәвештә '''“Катгый”''', '''“Гадәти”''', '''“Яшьләр өчен”''' һәм '''“Сүзсез”''' дип атала. Гимнның икенче атамасы — '''Серқуёш ҳур улкам''' (Кояшлы хөр илем).<br>
=== '''ҮРДҮН''' ===
١<br>
𝄇 عَاشَ الْمَلِيكْ 𝄆<br>
سَامِيًا مَقَامُهُ<br>
خَافِقَاتٍ فِي الْمَعَالِي أَعْلَامُهُ<br>
٢<br>
نَحْنُ أَحْرَزْنَا الْمُنَىٰ<br>
يَوْمَ أَحْيَيْتَ لَنَا<br>
نَهْضَةً تَحْفِزُنَا<br>
تَتَسَامَىٰ فَوْقَ هَامِ الشُّهُبِ<br>
جوقة:<br>
يَا مَلِيكَ الْعَرَبِ<br>
لَكَ مِنْ خَيْرِ نَبِي<br>
شَرَفٌ فِي النَّسَبِ<br>
حَدَّثَتْ عَنْهُ بُطُونُ الْكُتُبِ<br>
٣<br>
اَلشَّبَابُ الْأَمْجَدُ<br>
جُنْدُكَ الْمُجَنَّدُ<br>
عَزْمُهُ لَا يَخْمَدُ<br>
فِيهِ مِنْ مَعْنَاكَ رَمْزُ الدَّأَبِ<br>
جوقة<br>
٤<br>
دُمْتَ نُورًا وَهُدَىٰ<br>
فِي الْبَرَايَا سَيِّدَا<br>
هَانِئًا مُمَجَّدَا<br>
تَحْتَ أَعْلَامِكَ مَجْدُ الْعَرَبِ<br>
جوقة<br>
https://rutube.ru/video/9247d99b01a53f46cf287c0d92817fb9/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_Jordan_instrumental.ogg
=== '''ФАРЕР УТРАУЛАРЫ''' ===
'''TÚ ALFAGRA LAND MÍTT'''<br>
I. Tú alfagra land mítt, mín dýrasta ogn!<br>
á vetri so randhvítt, á sumri við logn,<br>
tú tekur meg at tær so tætt í tín favn.<br>
Tit oyggjar so mætar, Guð signi tað navn,<br>
sum menn tykkum góvu, tá teir tykkum sóu.<br>
Ja, Guð signi Føroyar, mítt land!<br>
II. Hin roðin, sum skínur á sumri í líð,<br>
hin ódnin, sum týnir mangt lív vetrartíð,<br>
og myrkrið, sum fjalir mær bjartasta mál,<br>
og ljósið, sum spælir mær sigur í sál:<br>
alt streingir, ið tóna, sum vága og vóna,<br>
at eg verji Føroyar, mítt land.<br>
III. Eg nígi tí niður í bøn til tín, Guð:<br>
Hin heilagi friður mær falli í lut!<br>
Lat sál mína tváa sær í tíni dýrd!<br>
So torir hon vága - av Gudi væl skírd -<br>
at bera tað merkið, sum eyðkennir verkið,<br>
ið varðveitir Føroyar, mítt land!<br>
https://rutube.ru/video/c2e2119508c9749d50bbbd93d4aa4ba9/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Tú_alfagra_land_mítt.ogg
=== '''ФИДЖИ''' ===
Инглиз телендә<br>
'''God bless Fiji!'''<br>
'''I.''' Blessing grant, oh God of nations, on the isles of Fiji,<br>
As we stand united under noble banner blue.<br>
And we honour and defend the cause of freedom ever,<br>
Onward march together,<br>
God bless Fiji!<br>
'''''Chorus:'''''<br>
For Fiji, ever Fiji, let our voices ring with pride,<br>
For Fiji, ever Fiji, her name hail far and wide,<br>
A land of freedom, hope and glory to endure what ever befall.<br>
May God bless Fiji, forevermore!<br>
'''II.''' Blessing grant, oh God of nations, on the isles of Fiji,<br>
Shores of golden sand and sunshine, happiness and song.<br>
Stand united, we of Fiji, fame and glory ever<br>
Onward march together, God bless Fiji.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
Фиджи телендә<br>
'''Meda Dau Doka'''<br>
'''I.''' Meda dau doka ka vinakata na vanua<br>
E ra sa dau tiko kina na savasava<br>
Rawa tu na gauna ni sautu na veilomani<br>
Biu na i tovo tawa savasava<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Me bula ga ko Viti ka me toro ga ki liu<br>
Me ra turaga vinaka ko ira na i liuliu<br>
Me ra liutaki na tamata e na veika vinaka<br>
Me oti kina na i tovo ca<br>
'''II.''' Bale ga vei kemuni na cauravou e Viti<br>
Ni yavala me savasava na vanua<br>
Ni kakua ni vosota na dukadukali<br>
Ka me da sa qai biuta vakadua<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/ab42f472f1c7483b1e759836c4c36b3d/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Fiji_National_Anthem.ogg
=== '''ФИЛИППИН''' ===
Пилипино телендә
'''LUPANG HINIRANG'''<br>
Bayang magiliw, perlas ng silanganan,<br>
Alab ng puso, sa dibdib moy buhay<br>
Lupang hinirang, duyan ka ng magiting<br>
Sa manlulupig, di ka pasisiil.<br>
Sa dagat at bundok,<br>
Sa simoy at sa langit mong bughaw,<br>
May dilag ang tula<br>
At awit sa paglayang minamahal.<br>
Ang kislap ng watawat moy<br>
Tagumpay na nagniningning.<br>
Ang bituin at araw niya<br>
Kailan pa may di magdidilim<br>
Lupa ng araw, ng luwalhatit pagsinta,<br>
Buhay ay langit sa piling mo.<br>
Aming ligaya na pag may mang-aapi,<br>
Ang mamatay nang dahil sa iyo.<br>
https://rutube.ru/video/0f4b8fb19219d148d3cabdc72dda113c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lupang_Hinirang_instrumental.ogg
'''КҮҢЕЛ ТАРТКАН ИЛ'''<br>
Сөекле Ватан, Шәрык энҗе бөртеге,<br>
Дөрләп янучы йөрәгең бакыйлык.<br>
Күңел тарткан ил, син кыюлар бишеге,<br>
Илбасарларга бирелмәслек алып.<br>
Диңгез дә, таулар да<br>
Һәм һава да, һәм биек күкләр дә<br>
Дан җырлыйлар сиңа,<br>
Азатлыкка мәдхия-шигырьләрдә.<br>
Синең байрагыңның очкыннары —<br>
Бөек җиңүләрдән,<br>
Ай-кояшы аның, йолдызлары —<br>
Мәңгелек сүнмәс ямь.<br>
Күмелгәнсең, Ватан, шәфәкъ нурларына,<br>
Синең куеныңда тормыш — җәннәт;<br>
Дошман аяк басса әгәр туфрагыңа,<br>
Синең өчен үлем — мең ләззәт.<br>
=== '''ФИНЛЯНДИЯ''' ===
'''MAAMME'''<br>
Oi maamme, Suomi, synnyinmaa,<br>
soi, sana kultainen!<br>
Ei laaksoa, ei kukkulaa,<br>
ei vettä, rantaa rakkaampaa,<br>
kuin kotimaa tää pohjoinen,<br>
maa kallis isien.<br>
Ei laaksoa, ei kukkulaa,<br>
ei vettä, rantaa rakkaampaa,<br>
kuin kotimaa tää pohjoinen,<br>
maa kallis isien.<br>
'''VÅRT LAND'''<br>
Vårt land, vårt land, vårt fosterland,<br>
ljud högt, o dyra ord!<br>
Ej lyfts en höjd mot himlens rand,<br>
ej sänks en dal, ej sköljs en strand,<br>
mer älskad än vår bygd i nord,<br>
än våra fäders jord!<br>
Ej lyfts en höjd mot himlens rand,<br>
ej sänks en dal, ej sköljs en strand,<br>
mer älskad än vår bygd i nord,<br>
än våra fäders jord!<br>
https://rutube.ru/video/35ad5057d3cae595e07af2de5532dd5c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Maamme.ogg
'''ТУГАН ЯГЫМ'''<br>
Әй, Суоми, туган ягым,<br>
Горур яңгырый атың!<br>
Түбәләре күккә ашкан таулар,<br>
Диңгез дулкыннары каккан ярлар –<br>
Кайларда гына бар тагын,<br>
Синдәгедәй якын!<br>
Түбәләре күккә ашкан таулар,<br>
Диңгез дулкыннары каккан ярлар –<br>
Кайларда гына бар тагын,<br>
Синдәгедәй якын!<br>
'''НАШ КРАЙ РОДНОЙ'''<br>
(''перевод Александра Блока'')<br>
Наш край, наш край, наш край родной, —<br>
О, звук, всех громче слов!<br>
Чей кряж, растущий над землёй,<br>
Чей брег, встающий над водой,<br>
Любимей гор и берегов<br>
Родной земли отцов?<br>
Чей кряж, растущий над землёй,<br>
Чей брег, встающий над водой,<br>
Любимей гор и берегов<br>
Родной земли отцов?<br>
Финляндиянең һәрдаим кулланышта булган гимны башта швед телендә язылган булган. Аның тагын 10 куплеты бар. Шведлар халык санының биш процентын гына тәшкил итсәләр дә, швед теле Финляндиядә икенче дәүләт теле булып санала. Гимн бүгенгә кадәр дәүләт парламенты тарафыннан рәсми рәвештә расланмаган.<br>
=== '''ФРАНЦИЯ''' ===
'''LA MARSEILLAISE'''<br>
Allons, enfants de la Patrie,<br>
Le jour de gloire est arrivé,<br>
Contre nous de la tyrannie<br>
L’étendard sanglant est levé,<br>
L’étendard sanglant est levé!<br>
Entendez vous dans nos campagnes<br>
Mugir ces féroces soldats?<br>
Ils viennent jusque dans vos bras,<br>
Égorger nos fils, nos compagnes!<br>
Refrain:<br>
||: Aux armes citoyens!<br>
Formez vos bataillons!<br>
Marchons, marchons,<br>
Qu’ un sang impur<br>
Abreuve nos sillons. :||<br>
https://rutube.ru/video/e1b71c870b43347417729879853978e4/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:La_Marseillaise.ogg
'''МАРСЕЛЬЕЗА'''<br>
Әйдәгез, Ил-Ватан уллары,<br>
Данлы көннәр якынлашты,<br>
Безгә каршы явыз тирания<br>
Канлы байракларын асты,<br>
Канлы байракларын асты!<br>
Күрәсезме, безнең авылларда<br>
Тупас солдатлар ни кыра? —<br>
Безнең кул җиткәнне көтеп,<br>
Йорт-җирләребездә узына!<br>
Кушымта:<br>
||: Корал тотып кулга,<br>
Басыгыз сафларга!<br>
Алга, яуга —<br>
Дошман каны<br>
Аксын басуларга! :||<br>
Гимнның тагын алты куплеты бар. Тәрҗемә иткәндә шигырьдәге бер гыйбарәне “йомшартырга” туры килде. Чынбарлыкта исә “...йорт-җирләребездә узына” дигән юлны “...җәмәгатебезне бугазлый” дип күчерәсе иде безнең телгә. Шигырьнең җиденче куплеты “балаларныкы” дип атала.<br>
=== '''ХӘБӘШСТАН''' ===
Амһара теле язуындагы текст<br>
'''የዜግነት ክብር'''<br>
የዜግነት ክብር በኢትዮጵያችን ፀንቶ<br>
ታየ ህዝባዊነት ዳር እስከዳር በርቶ<br>
ለሰላም ለፍትህ ለህዝቦች ነፃነት<br>
በእኩልነት በፍቅር ቆመናል ባንድነት<br>
መሰረተ ፅኑ ሰብዕናን ያልሻርን<br>
ህዝቦች ነን ለስራ በስራ የኖርን<br>
ድንቅ የባህል መድረክ ያኩሪ ቅርስ ባለቤት<br>
የተፈጥሮ ፀጋ የጀግና ህዝብ እናት<br>
እንጠብቅሻለን አለብን አደራ<br>
ኢትዮጵያችን ኑሪ እኛም ባንቺ እንኩራ።<br>
Латин транскрипциясе<br>
'''YÄZÊGENNÄT KEBER'''<br>
Yäzêgennät Keber Bä-Ityoppyachen Sänto<br>
Tayyä Hezbawinnät Dar Eskädar Bärto.<br>
Läsälam Läfeteh Lähezboch Näsannat;<br>
Bäekkulennat Bäfeqer Qomänal Bäandennat.<br>
Mäsärätä Senu Säbeenan Yalsharen;<br>
Hezboch Nän Läsera Bäsera Yänoren.<br>
Denq Yäbahel Mädräk Yäahuri Qers Baläbet;<br>
Yätäfätro Sägga Yäakuri Qers Baläbet;<br>
Ennetäbbeqeshallän Alläbben Adära;<br>
Ityoppyachchen nuri Eññam Banchi Ennekura!<br>
https://rutube.ru/video/443a1bc4465352f1c409e7cab1112285/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Wedefit_Gesgeshi_Widd_Innat_Ittyoppya.ogg
Тәрҗемәсе<br>
'''ВАТАНДАШЛЫКНЫ ХАКЛАУ'''<br>
Без хаклыйбыз Хәбәшстанның ватандашларын,<br>
Милли горурлык балкыта ил тарафларын. <br>
Тату илдә хөкем сөрә гаделлек, ирек,<br>
Тигезлектә, туганлыкта – безнең бердәмлек.<br>
Бездә җәмгыять нигезе – кеше кадере,<br>
Тырыш хезмәттә көн күрә илдә һәрбере;<br>
Буыннан буынга күчә баба мирасы.<br>
Саф табигать, күркәм халык Ватан-анасы,<br>
Күз карасы күк саклау сине – бурычыбыз,<br>
Мәңге яшә, Хәбәшстан, горурлыгыбыз!<br>
'''Хәбәшстан (Эфиопия) – узган гасырлардагы колониализм чорында да үз бәйсезлеген саклап кала алган бердәнбер Африка иле.'''<br>
Гимнның икенче исеме – '''Алга атла, сөекле Хәбәшстан-анабыз''' (амһара телендә – '''ወደፊት ገስግሺ ውድ እናት ኢትዮጵያ''', транскрипциясе – '''Wodefit Gesgeshi, Widd Innat Ityopp’ya'''.<br>
=== '''ҺАИТИ''' ===
'''La Dessalinienne'''<br>
Pour le Pays, pour les Ancêtres,<br>
Marchons unis, marchons unis.<br>
Dans nos rangs point de traîtres !<br>
Du sol soyons seuls maîtres.<br>
Marchons unis, marchons unis<br>
Pour le Pays, pour les Ancêtres,<br>
Marchons, marchons, marchons unis,<br>
Pour le Pays, pour les Ancêtres…<br>
Pour les Aïeux, pour la Patrie<br>
Bêchons joyeux, bêchons joyeux<br>
Quand le champ fructifie<br>
L'âme se fortifie<br>
Bêchons joyeux, bêchons joyeux<br>
Pour les Aïeux, pour la Patrie<br>
Bêchons, bêchons, bêchons joyeux<br>
Pour les Aïeux, pour la Patrie.<br>
Pour le Pays et pour nos Pères<br>
Formons des Fils, formons des Fils<br>
Libres, forts et prospères<br>
Toujours nous serons frères<br>
Formons des Fils, formons des Fils<br>
Pour le Pays et pour nos Pères<br>
Formons, formons, formons des Fils<br>
Pour le Pays et pour nos Pères.<br>
Pour les Aïeux, pour la Patrie<br>
O Dieu des Preux, O Dieu des Preux !<br>
Sous ta garde infinie<br>
Prends nos droits, notre vie<br>
O Dieu des Preux, O Dieu des Preux !<br>
Pour les Aïeux, pour la Patrie<br>
O Dieu, O Dieu, O Dieu des Preux<br>
Pour les Aïeux, pour la Patrie.<br>
Pour le Drapeau, pour la Patrie<br>
Mourir est beau, mourir est beau !<br>
Notre passé nous crie :<br>
Ayez l'âme aguerrie!<br>
Mourir est beau, mourir est beau<br>
Pour le Drapeau, pour la Patrie<br>
Mourir, mourir, mourir est beau<br>
Pour le Drapeau, pour la Patrie.<br>
https://rutube.ru/video/fff559d2b05c16dd95632728dfc6b0ad/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Haiti_National_Anthem.ogg
=== '''ҺИНДОНЕЗИЯ''' ===
=== '''ҺИНДСТАН''' ===
'''जनगणमन-अधिनायक (Jana-gaṇa-mana adhināyaka)'''<br>
जनगणमन-अधिनायक जय हे<br>
भारतभाग्यविधाता!<br>
पंजाब सिन्ध गुजरात मराठा<br>
द्राविड़ उत्कल बंग<br>
विन्ध्य हिमाचल यमुना गंगा<br>
उच्छलजलधितरंग<br>
तव शुभ नामे जागे,<br>
तव शुभ आशिष मागे<br>
गाहे तव जयगाथा।<br>
जनगणमंगलदायक जय हे<br>
भारतभाग्यविधाता!<br>
जय हे, जय हे, जय हे,<br>
जय जय जय जय हे।।<br>
'''''Укылышы:'''''<br>
Jana-gaṇa-mana adhināyaka jaya hē<br>
Bhārata-bhāgya-vidhātā.<br>
Pañjāba-Sindha-Gujarāta-Marāṭhā,<br>
Drāviṛa-Utkala Baṅga<br>
Vindhya Himācala Yamunā Gaṅgā,<br>
Ucchala jaladhi taraṅga<br>
Tava śubha nāmē jāgē,<br>
tava śubhāśīṣa māṅgē<br>
gāhē tava jaya gāthā.<br>
Jana gaṇa maṅgala-dāyaka jaya hē,<br>
Bhārata bhāgya vidhātā.<br>
Jaya hē, jaya hē, jaya hē,<br>
jaya jaya jaya jaya hē.<br>
https://rutube.ru/video/c14cec680a4f3167a2e0dd49fee0c304/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Jana_Gana_Mana_instrumental.ogg
Дан сиңа, дан, халык уй-хыялын беркетүче,<br>
Бһарат язмышын хәл итүче,<br>
Пәнҗаб, Синдһа, Гөҗарат, Маратһа илһамы,<br>
Дравид, Одиша, Бенгал җаны.<br>
Исемең Виндһья, Һималай тауларында,<br>
Ямуна һәм Ганг моңнарында,<br>
Һәм тәкрарлый рухланып аны,<br>
Дулкын кагып, Һинд океаны.<br>
Син иминлек, өмет бирүче,<br>
Дан сиңа, дан, халыкны бәхеткә илтүче,<br>
Бһарат язмышын хәл итүче.<br>
Дан сиңа, дан сиңа, шөһрәт-дан,<br>
Дан сиңа, дан сиңа, Һиндстан!<br>
'''“Халык уй-хыялын беркетүче”: мәгънәсе шулай аңлатыла торган “Jana gaṇa mana adhināẏaka” (जनगणमन-अधिनायक ) җыры — олы һәм күпхалыклы, күпмилләтле Һиндстанның дәүләт гимны. Аның көен һәм сүзләрен 1861-1941 елларда яшәгән язучы, шагыйрь, көйязар, рәссам һәм җырчы Рабиндранат Тагор һинди һәм бенгал телләрендә иҗат итеп калдырган (биредә текст – һинди телендә). Автор гимн текстын үзе үк инглиз теленә дә күчергән. Хәзерге заманда шигырь аңарда аталган төбәкләр һәм башка халыклар телләренә дә тәрҗемә ителгән.'''<br>
=== '''ҺОРВАТИЯ''' ===
'''Lijepa naša domovino'''<br>
Lijepa naša domovino,<br>
Oj, junačka zemljo mila,<br>
Stare slave djedovino,<br>
Da bi vazda sretna bila!<br>
Mila kano si nam slavna,<br>
Mila si nam ti jedina,<br>
Mila kuda si nam ravna,<br>
Mila kuda si planina!<br>
Teci, Dravo, Savo, teci,<br>
Nit' ti, Dunav, silu gubi,<br>
Sinje more, svijetu reci<br>
Da svoj narod Hrvat ljubi<br>
Dok mu njive sunce grije,<br>
Dok mu hrašće bura vije,<br>
Dok mu mrtve grobak krije,<br>
Dok mu živo srce bije!<br>
https://rutube.ru/video/85c26af6f75f3e7abf217fd527511767/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lijepa_nasa_domovino_instrumental.ogg
'''Безнең гүзәл Ватаныбыз'''<br>
Безнең гүзәл Ватаныбыз,<br>
Әй, каһарман, сөекле ил,<br>
Ата-бабадан даныбыз,<br>
Мәңгелеккә бул син имин.<br>
Газиз синең данлы чагың,<br>
Газиз синең бердәмлегең,<br>
Газиз мәһабәт тауларың,<br>
Газиз ямьле үзәнлегең.<br>
Драва ага, Сава ага,<br>
Дунай-елга көче арта,<br>
Күк диңгез сөйли дөньяга:<br>
Һорват Ватанын ярата —<br>
Кояш җирне җылытканда,<br>
Имәннәрне җил бөккәндә,<br>
Адәм зат гүргә ашканда,<br>
Йөрәк күкрәктә типкәндә.<br>
=== '''ЧАД''' ===
'''''Француз телендә'''''<br>
'''La Tchadienne'''<br>
'''''Refrain:'''''<br>
Peuple Tchadien, debout et à l'ouvrage !<br>
Tu as conquis ta terre et ton droit ;<br>
Ta liberté naîtra de ton courage.<br>
Lève les yeux, l'avenir est à Toi.<br>
Ô mon Pays, que Dieu te prenne en garde,<br>
Que tes voisins admirent tes enfants.<br>
Joyeux, pacifique, avance en chantant,<br>
Fidèle à tes anciens qui te regardent.<br>
'''''Refrain.'''''<br>
https://rutube.ru/video/185958eca0cca0bace02ba9e7dc5f890/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:La_Tchadienne_(instrumental).ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Чадлылар җыры'''<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Әй, Чад халкы, кузгал, кереш хезмәткә!<br>
Хаклы хуҗа син үз җиреңә;<br>
Азатлыгың туа синең җөрьәттән.<br>
Ач күзләрең киләчәгеңә.<br>
Илем, Аллаһ үзе синең сагыңда,<br>
Таң калдырсын Җирне балаларың.<br>
Күңелең күтәр, җырлап атла алга,<br>
Сиңа карап, сөенсен картларың.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''Рәсми башкарыла торган беренче куплет, гимнның идеологик-рухландыргыч өлеше. Кушымтадан башлана, кушымта белән тәмамлана. Тагын өчесе бар. Болары илнең табигый һәм кеше хезмәте аша барлыкка килә торган байлыкларына, уңган кешеләренә, оста һөнәр ияләренә багышланган. Илнең төньягында утлап йөргән көтүләр, көньягындагы уңдырышлы кырлар-басулар, көтүчеләр, балыкчылар, сәүдәгәрләр, мөһәндисләр, галимнәр, шәкертләр һәм хәтта тауменәрләр дә телгә алына. Французча текст гарәп теленә тәрҗемә ителгән.'''<br>
=== '''ЧЕХ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Čeština'''''<br>
'''Kde domov můj?'''<br>
Kde domov můj? Kde domov můj? <br>
Voda hučí po lučinách, <br>
bory šumí po skalinách, <br>
v sadě skví se jara květ, <br>
zemský ráj to na pohled! <br>
A to jest ta krásná země, <br>
země česká, domov můj,<br>
země česká, domov můj!<br>
https://rutube.ru/video/2eada0ff6675f34e1f45ce520cafbfd7/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Czech_anthem.ogg
'''''Tatarça-Zamanälif 2012'''''<br>
Кайда минем туган йортым?<br>
Qayda minem tuğan yortım?<br>
Sular ağa bolınnarda,<br>
Urman şawlıy taw-qıyada,<br>
Şaw çäçäktä ul yazın –<br>
Ocmaxlar qayda tağın!<br>
Güzällektä tuğan yortım,<br>
Çex cirendä uçağım,<br>
Çex cirendä uçağım. <br>
'''''Deutsch'''''<br>
'''Wo ist mein Heim?'''<br>
Wo ist mein Heim, mein Vaterland? <br>
Wo durch Wiesen Bäche brausen, <br>
Wo auf Felsen Wälder rauschen, <br>
Wo ein Eden uns entzückt, <br>
Wenn der Lenz die Fluren schmückt, <br>
Dieses Land, so schön vor allen, <br>
Böhmen ist mein Heimatland, <br>
Böhmen ist mein Heimatland!<br>
'''''Русский перевод'''''<br>
'''Где он, мой дом?'''<br>
Где он, мой дом, где он, дом мой?<br>
Вода журчит там на лугах, <br>
Боры шумят там на скалах<br>
И сады цветут весной –<br>
На поверку, рай земной! <br>
Вот прекрасная Отчизна –<br>
Земля чешская, дом мой,<br>
Земля чешская, дом мой.<br>
=== '''ЧИЛИ''' ===
'''Himno nacional de Chile'''<br>
Puro, Chile, es tu cielo azulado<br>
Puras brisas te cruzan también.<br>
Y tu campo de flores bordado<br>
Es la copia feliz del Edén.<br>
Majestuosa es la blanca montaña<br>
Que te dio por baluarte el Señor<br>
Que te dio por baluarte el Señor,<br>
Y ese mar que tranquilo te baña<br>
Te promete un futuro esplendor<br>
Y ese mar que tranquilo te baña<br>
Te promete un futuro esplendor.<br>
'''''Coro:'''''<br>
Dulce Patria, recibe los votos<br>
Con que Chile en tus aras juró:<br>
Que o la tumba serás de los libres<br>
O el asilo contra la opresión<br>
Que o la tumba serás de los libres<br>
O el asilo contra la opresión<br>
Que o la tumba serás de los libres<br>
O el asilo contra la opresión<br>
O el asilo contra la opresión<br>
O el asilo contra la opresión.<br>
https://rutube.ru/video/05d37ea9b6326509a72686eb83d5a08f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Chile.ogg
'''Чили милли гимны'''<br>
Саф-пакь Чили, синең күгең якты, зәңгәр,<br>
Болыннарың чәчәк-чәчәк каймада,<br>
Бөтерелә диңгездән искән җилләр —<br>
Бар соң мондый оҗмах өлгесе кайда!<br>
Ак түбәле бу мәһабәт тауларны —<br>
Сагың итеп Хак иңдергән аларны,<br>
Сак итеп Ходай иңдергән аларны.<br>
Ярларыңа каккан тыныч дулкыннар<br>
Вәгъдә итә мәңгелек гүзәл еллар,<br>
Ярларыңа каккан тыныч дулкыннар<br>
Вәгъдә итә мәңгелек гүзәл еллар.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Изге Ватан, Чили дога-антын<br>
Кабул ит, багышлый кыз-улың:<br>
“Йә булырсың азатлар зираты,<br>
Йә золымнан сыеныр урын,<br>
Йә булырсың азатлар зираты,<br>
Йә золымнан сыеныр урын,<br>
Йә булырсың азатлар зираты,<br>
Йә золымнан сыеныр урын,<br>
Йә золымнан сыеныр урын,<br>
Йә золымнан сыеныр урын”.<br>
'''Рәсми башкарыла торган рәвештәге җыелма өлеше. Гимн текстында җәмгысы алты куплет бар.'''<br>
=== '''ЧУАШСТАН''' ===
'''ТӐВAН ҪӖРШЫВ'''<br>
Ҫурхи тӗнче вӑраннӑ чух,<br>
Хаваслӑ кун шӑраннӑ чух,<br>
Чун савӑнать: чӗре сикет,<br>
Ҫӗршывӑм ҫинчен юрлас килет.<br>
Хушса юрламалли:<br>
Тӑван ҫӗршыв, тӑван ҫӗршыв,<br>
Асран кайми юратнӑ ҫӗршыв.<br>
Тӑван ҫӗршыв, тӑван ҫӗршыв,<br>
Мухтав сана ҫуралнӑ ҫӗршыв.<br>
Яшсем–херсем вылянӑ чух,<br>
Атте–анне ӑс панӑ чух,<br>
Чун савӑнать, чӗре сикет,<br>
Татах та нумай пурнас килет.<br>
Хушса юрламалли<br>
Тӑвансемпе пӗрлешнӗ чух,<br>
Чӑваш тӗнчи ҫӗкленнӗ чух,<br>
Чун савӑнать: чӗре сикет,<br>
Татах та хастар пулас килет.<br>
Хушса юрламалли<br>
https://rutube.ru/video/7d03d506bb9c8a2849c97b4f56f90fc7/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Chuvashia.ogg
'''ТУГАН ҖИР'''<br>
1. Язгы дөнья уянган чак,<br>
Һәвәс көннәр җылынган чак,<br>
Җан сөенә, йөрәк җилкенә,<br>
Ил турында җырлыйсы килә.<br>
Кушымта:<br>
Туган җирем, туган ягым,<br>
Сөйгән илем, изге Анам.<br>
Туган җирем, туган ягым,<br>
Мактау сиңа, дан сиңа, дан!<br>
2. Яшь-җилкенчәк уйный-көлә,<br>
Ата-ана үгет бирә,<br>
Җан сөенә, йөрәк җилкенә,<br>
Әле озак яшисе килә.<br>
Кушымта.<br>
3. Туган-кардәш берләшкән чак,<br>
Чуашлар күмәкләшкән чак,<br>
Җан сөенә, йөрәк җилкенә,<br>
Эшчән-уңган буласы килә.<br>
Кушымта.<br>
=== '''ШВЕЙЦАРИЯ''' ===
'''Schweizerpsalm'''<br>
Trittst im Morgenrot daher,<br>
Seh’ ich dich im Strahlenmeer, <br>
Dich, du Hocherhabener, Herrlicher! <br>
Wenn der Alpen Firn sich rötet,<br>
Betet, freie Schweizer betet.<br>
Eure fromme Seele ahnt,<br>
Eure fromme Seele ahnt –<br>
Gott im hehren Vaterland!<br>
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! <br>
Kommst im Abendglühn daher,<br>
Find’ ich Dich im Sternenheer,<br>
Dich, du Menschenfreundlicher, Liebender!<br>
In des Himmels lichten Räumen<br>
Kann ich froh und selig träumen;<br>
Denn die fromme Seele ahnt,<br>
Denn die fromme Seele ahnt –<br>
Gott im hehren Vaterland!<br>
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! <br>
Ziehst im Nebelflor daher,<br>
Such’ ich Dich im Wolkenmeer,<br>
Dich, du Unergründlicher, Ewiger!<br>
Aus dem grauen Luftgebilde<br>
Bricht die Sonne klar und milde,<br>
Und die fromme Seele ahnt,<br>
Und die fromme Seele ahnt –<br>
Gott im hehren Vaterland!<br>
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! <br>
Fährst im wilden Sturm daher,<br>
Bist Du selbst uns Hort und Wehr,<br>
Du, allmächtig Waltender, Rettender!<br>
In Gewitternacht und Grauen<br>
Laßt uns kindlich Ihm vertrauen! <br>
Ja, die fromme Seele ahnt,<br>
Ja, die fromme Seele ahnt –<br>
Gott im hehren Vaterland!<br>
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland!<br>
https://rutube.ru/video/8d215123ab75bce82a03a5ff144fa9b4/
https://rutube.ru/video/ecab53f5f40024008ae29d95276eb8ba/
Алман тексты тәрҗемәсе<br>
'''Швейцария догасы'''<br>
Килсәң таң шәфәгындә,<br>
Күрәм нур диңгезендә,<br>
Тәңрем, Сине – Кодрәт иясен! <br>
Альп карлары алсулана,<br>
Азат бәндәләр догада,<br>
Һәм тәкъва җан инана,<br>
Һәм тәкъва җан инана:<br>
Ходай – изге Ватанда!<br>
Хак Тәгалә – изге Ватанда! <br>
Кичке эңгер-меңгердә<br>
Табам күкләр түрендә<br>
Сине, Ярлыкаучы, Сөюче!<br>
Хыялларда күккә ашып,<br>
Шат күңелле уйга батып,<br>
Тәкъва җаннар инана,<br>
Тәкъва җаннар инана:<br>
Ходай – изге Ватанда!<br>
Хак Тәгалә – изге Ватанда! <br>
Күк өртелсә томанга,<br>
Эзлим Сине болытта,<br>
Акыл ирешмәслек, Бакый зат!<br>
Соры пәрдәләрне ертып,<br>
Ягымлы нур сипсә кояш,<br>
Тәкъва җаннар инана,<br>
Тәкъва җаннар инана:<br>
Ходай – изге Ватанда!<br>
Хак Тәгалә – изге Ватанда! <br>
Бураннар кар ураса,<br>
Безгә терәк-ышаныч,<br>
И Яралтучы, Коткаручы!<br>
Яшен яшьнәп күк күкрәсә, <br>
Сиңа гына сыгынабыз!<br>
Һәм тәкъва җан инана,<br>
Һәм тәкъва җан инана:<br>
Ходай – изге Ватанда!<br>
Хак Тәгалә – изге Ватанда!<br>
'''Cantique suisse'''<br>
Sur nos monts, quand le soleil<br>
Annonce un brillant réveil,<br>
Et prédit d’un plus beau jour Le retour,<br>
Les beautés de la Patrie<br>
Parlent à l’âme attendrie:<br>
Au ciel montent plus joyeux,<br>
Au ciel montent plus joyeux<br>
Les accents d’un cœur pieux,<br>
Les accents émus d’un cœur pieux.<br>
Lorsqu’un doux rayon du soir<br>
Joue encore dans le bois noir,<br>
Le cœur se sent plus heureux près de Dieu.<br>
Loin des vains bruits de la plaine<br>
L’âme en paix est plus sereine;<br>
Au ciel montent plus joyeux,<br>
Au ciel montent plus joyeux<br>
Les accents d’un cœur pieux,<br>
Les accents émus d’un cœur pieux. <br>
Lorsque dans la sombre nuit<br>
La foudre éclate avec bruit,<br>
Notre cœur pressent encore le Dieu fort.<br>
Dans l’orage et la détresse, <br>
Il est notre forteresse.<br>
Offrons-Lui de cœurs pieux,<br>
Offrons-Lui de cœurs pieux,<br>
Dieu nous bénira des cieux,<br>
Dieu nous bénira du hauts des cieux.<br>
Des grands monts vient le secours,<br>
Suisse! espère en Dieu toujours!<br>
Garde la foi des aïeux, vis comme eux! <br>
Sur l’autel de la partrie<br>
Met tes biens, ton cœurs, ta vie! <br>
C’est le trésor précieux, <br>
C’est le trésor précieux<br>
Que Dieu nous bénira des cieux,<br>
Que Dieu nous bénira du hauts des cieux.<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Swiss_Psalm.ogg<br>
https://yandex.ru/video/preview/5091516978263507943
Француз тексты тәрҗемәсе<br>
'''Кояш таулар өстендә'''<br>
Уяныгыз! дигәндә,<br>
Мәсих кабат җиргә иңәр диеп,<br>
Ватаныбыз күркәмлеге<br>
Тәкъва җанга бирә хәбәр.<br>
Һәм кабат күккә аша,<br>
Һәм кабат күккә аша<br>
Ихлас күңел догабыз,<br>
Ихлас күңел түре догабыз.<br>
Кичен шәфәкъ нурлары<br>
Урманнарны яктыртса,<br>
Тәңре хозурында без бәхетле.<br>
Ыгы-зыгысыз үзәндә<br>
Тыныч җаннар да борчусыз;<br>
Һәм кабат күккә аша,<br>
Һәм кабат күккә аша<br>
Ихлас күңел догасы,<br>
Ихлас күңел түре догасы.<br>
Яшен яшьнәсә төнлә,<br>
Күк күкрәсә, җил купса,<br>
Йөрәк тоя Тәңре кодрәтен.<br>
Ул, авырлыклар килгәндә,<br>
Ышанычлы терәгебез.<br>
Ачыйк тәкъва җанны Аңа,<br>
Ачыйк тәкъва җанны Аңа,<br>
Ярлыкагыл, диеп, Алла,<br>
Ярлыкагыл, диеп, безне Алла.<br>
Безнең иминлек – Күктән,<br>
Илһам алыйк Тәңредән!<br>
Ата-баба күк сакла динне!<br>
Ватанга багышла җаның,<br>
Тапкан малың, хезмәтеңне!<br>
Бу – тиңдәшсез хәзинә,<br>
Бу – тиңдәшсез хәзинә:<br>
Бәхет Алладан иңә,<br>
Безнең бәхет Алладан иңә.<br>
Итальян телендәге текст '''Salmo svizzero''' дип атала.<br>
Романш телендәге текст '''Psalm svizzer''' дип атала.<br>
=== '''ШВЕЦИЯ (дәүләт гимны)''' ===
'''Du Gamla Du Fria'''<br>
Du gamla, du fria, du fjällhöga nord<br>
Du tysta, du glädjerika sköna!<br>
Jag hälsar dig, vänaste land uppå jord,<br>
Din sol, din himmel, dina ängder gröna,<br>
Din sol, din himmel, dina ängder gröna.<br>
Du tronar på minnen från fornstora dar,<br>
då ärat ditt namn flög över jorden.<br>
Jag vet att du är och du blir vad du var.<br>
Ja, jag vill leva jag vill dö i Norden,<br>
Ja, jag vill leva jag vill dö i Norden.<br>
https://rutube.ru/video/f2e644afbb38c128d45914c910fca2cf/
https://my.mail.ru/music/search/Гимн%20Швеции%20
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Sweden.ogg
'''Борынгы азат илем'''<br>
Котып түрендә – борынгы үрләрең,<br>
Тыныч иркенлектә җиһан гүзәле!<br>
Сәлам, Ватаным, урман-күлләреңә,<br>
Күгең, кояшың һәм үзәннәреңә,<br>
Күгең, кояшың һәм үзәннәреңә.<br>
Хәтер түрендә – ил булып үскәнең,<br>
Даның танытып, җир гизеп үткәнең.<br>
Изге теләгем: кодрәтле бул, илем!<br>
Котып түрендә – яшәвем, үлемем,<br>
Котып түрендә – яшәвем, үлемем.<br>
=== '''ШВЕЦИЯ (кыйрал гимны)''' ===
'''Kungssången'''<br>
1. Ur svenska hjärtans djup en gång<br>
en samfälld och en enkel sång,<br>
som går till konungen fram!<br>
Var honom trofast och hans ätt,<br>
gör kronan på hans hjässa lätt,<br>
och all din tro till honom sätt,<br>
du folk av frejdad stam!<br>
5. Du himlens Herre, med oss var,<br>
som förr du med oss varit har,<br>
och liva på vår strand<br>
det gamla lynnets art igen<br>
hos sveakungen och hans män.<br>
Och låt din ande vila än<br>
utöver nordanland!<br>
https://yandex.ru/video/preview/5773466526456716945
'''Кыйрал җыры'''<br>
1. Шведлар йөрәге түреннән<br>
гади генә бер җыр иңгән,<br>
яд итеп кыйралын!<br>
Бул син кыйралыңа тугры,<br>
булсын аның таҗы нурлы,<br>
аның нәселе данлыклы,<br>
әй, ирекле кавем!<br>
5. Ашкач та күкләргә җаның,<br>
газиз булсын сиңа халкың, —<br>
һәм Свея җирендә<br>
тормыш янә кабатлансын,<br>
борынгы рух гел саклансын.<br>
Синең җаның хозурлансын<br>
Төньяк иле өстендә.<br>
'''Королевская песня'''<br>
('''''Игорь Крайнюков тәрҗемәсе''''')<br>
1. В сердцах у шведов как-то раз<br>
Родился гимн без пышных фраз,<br>
Пусть к королю придёт.<br>
Ему ты верностью плати,<br>
Короны тяжесть сократи,<br>
И с верою в него цвети,<br>
Прославленный народ!<br>
5. И после смерти с нами будь,<br>
Как прежде, укажи нам путь,<br>
Едины мы с тобой.<br>
Дух древний в нас с тобой сидит,<br>
О свеях память он хранит…<br>
Пускай душа твоя парит<br>
Над северной землёй.<br>
=== '''ШОТЛАНДИЯ''' ===
Шотланд (гэль) телендә<br>
'''FHLÙR NA H-ALBANN'''<br>
O Fhlùr na h-Albann,<br>
cuin a chì sinn<br>
an seòrsa laoich<br>
a sheas gu bàs 'son<br>
am bileag feòir is fraoich,<br>
a sheas an aghaidh<br>
feachd uailleil Iomhair<br>
's a ruaig e dhachaidh<br>
air chaochladh smaoin?<br>
Na cnuic tha lomnochd<br>
‘s tha duilleach Foghair mar bhrat air làr,<br>
am fearann caillte<br>
dan tug na seòid ud gràdh,<br>
a sheas an aghaidh<br>
feachd uailleil Iomhair<br>
's a ruaig e dhachaigh<br>
air chaochladh smaoin.<br>
Tha 'n eachdraidh dùinte<br>
ach air dìochuimhne chan fheum i bhith,<br>
is faodaidh sinn èirigh<br>
gu bhith nar Rìoghachd a-rìs<br>
a sheas an aghaidh<br>
feachd uailleil Iomhair<br>
's a ruaig e dhachaidh<br>
air chaochladh smaoin<br>
Инглиз телендә<br>
'''FLOWER OF SCOTLAND'''<br>
O flower of Scotland<br>
When will we see<br>
Your like again<br>
That fought and died for<br>
Your wee bit hill and glen<br>
And stood against him<br>
Proud Edward's army<br>
And sent him homeward<br>
Tae think again<br>
The hills are bare now<br>
And autumn leaves lie thick and still<br>
O'er land that is lost now<br>
Which those so dearly held<br>
And stood against him<br>
Proud Edward's army<br>
And sent him homeward<br>
Tae think again<br>
Those days are passed now<br>
And in the past they must remain<br>
But we can still rise now<br>
And be the nation again<br>
And stood against him<br>
Proud Edward's army<br>
And sent him homeward<br>
Tae think again<br>
https://rutube.ru/video/bf509d6043c02ee4d023a7ad0ae554c0/
https://muz.zvukofon.com/track/1325741351-navan-o-fhluir-na-h-albann-o-flower-of-scotland{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
https://yandex.ru/video/preview/17505676802856677467
'''ШОТЛАНД ЧӘЧӘГЕ'''<br>
Шотланд Чәчәге,<br>
кайчан кабат<br>
күрербез илнең,<br>
җан фида кылып,<br>
Эдвардны җиңгән<br>
Һилл-Гленн кебек булганын?<br>
Баскынны ул куып<br>
кире кайтарган, –<br>
уйлансын дип.<br>
Бу калкулыклар<br>
шыр ялангач,<br>
яфрак коела,<br>
кайчандыр көзен<br>
Эдвардны җиңеп,<br>
югалган ил өстенә.<br>
Баскынны ул куып<br>
кире кайтарган, –<br>
уйлансын дип.<br>
Ул көннәр – күптән<br>
үткән заман,<br>
без әле кабат<br>
күтәрелә алабыз –<br>
Эдвардны җиңгән<br>
шул кыю милләт булып.<br>
Баскынны ул куып<br>
кире кайтарган, –<br>
уйлансын дип<br>
'''ЭДВАРД II''' – XIV гасыр башында Шотландияне басып алырга дип сугыш башлаган һәм хәлиткеч яуда тар-мар ителгән инглиз кыйралы.<br>
'''ҺИЛЛ-ГЛЕНН''' – Шотландиянең таулы һәм тигезлекле өлешләренең гомуми атамасы, халыкта Шотландия синонимы буларак та кулланыла.<br>
=== '''ШРИ ЛАНКА''' ===
Синһал телендә<br>
ශ්රී ලංකා මාතා අප ශ්රී ලංකා<br>
නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා<br>
සුන්දර සිරිබරිනී<br>
සුරැඳි අති ශෝභමාන ලංකා<br>
ධාන්ය ධනය නෙක<br>
මල් පලතුරු පිරි ජය භුමිය රම්යා<br>
අප හට සැප සිරි සෙත සදනා<br>
ජීවනයේ මාතා<br>
පිළිගනු මැන අප භක්තී පූජා<br>
නමෝ නමෝ මාතා අප ශ්රී ලංකා<br>
නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා<br>
ඔබ වේ අප විද්යා<br>
ඔබ මය අප සත්යා<br>
ඔබ වේ අප ශක්ති<br>
අප හද තුළ භක්තී<br>
ඔබ අප ආලෝකේ<br>
අපගේ අනුප්රාණේ<br>
ඔබ අප ජීවන වේ<br>
අප මුක්තිය ඔබ වේ<br>
නව ජීවන දෙමිනේ<br>
නිතින අප පුබුදු කරන් මාතා<br>
ඥාන වීර්ය වඩවමින රැගෙන<br>
යනු මැන ජය භූමී කරා<br>
එක මවකගෙ දරු කැල බැවිනා<br>
යමු යමු වී නොපමා<br>
ප්රේම වඩා සැම භේද දුරැර දා<br>
නමෝ නමෝ මාතා අප ශ්රී ලංකා<br>
නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා<br>
Укылышы:<br>
Śrī laṁkā mātā, apa Śrī laṁkā<br>
Namō namō namō namō mātā<br>
Sundara siribarinī<br>
Suræn̆di ati shōbhamāna laṁkā<br>
Dhānya dhanaya neka<br>
Mal palaturu piri jaya bhumiya ramyā<br>
Apa haṭa sæpa siri seta sadanā<br>
Jīvanayē mātā<br>
Piḷiganu mæna apa bhaktī pūjā<br>
Namō namō mātā,<br>
apa Śrī laṁkā<br>
Namō namō namō namō mātā<br>
Oba vē apa vidyā<br>
Oba maya apa satyā<br>
Oba vē apa shakti<br>
Apa hada tuḷa bhaktī<br>
Oba apa ālōkē<br>
Apagē anuprāṇē<br>
Oba apa jīvana vē<br>
Apa muktiya oba vē<br>
Nava jīvana demine<br>
Nitina apa pubudu karan mātā<br>
Gnāna vīrya vaḍavamina rægena<br>
Yanu mæna jaya bhūmī karā<br>
Eka mavakage daru kæla bævinā<br>
Yamu yamu vī nopamā<br>
Prēma vaḍā sæma bhēda duræra dā<br>
Namō namō mātā, Apa Śrī laṁkā<br>
Namō namō namō namō mātā<br>
https://wikiway.com/sri-lanka/gimn/
https://rutube.ru/video/827057bc2f76af2803257956805de8e6/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sri_Lankan_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band_(2003).oga
Дан-шөһрәт яула, Шри Ланка ана!<br>
Сәлам сиңа, Анам, сәлам сиңа!<br>
................................
=== '''ЭКВАДОР''' ===
'''¡SALVE, OH PATRIA!'''<br>
Coro:<br>
¡Salve, oh Patria, mil veces!<br>
¡Oh Patria! ¡gloria a ti, gloria a ti!<br>
Ya tu pecho, tu pecho, reboza<br>
Gozo y paz ya tu pecho reboza;<br>
Y tu frente, tu frente radiosa<br>
Más que el sol contemplamos lucir,<br>
Y tu frente, tu frente radiosa<br>
Más que el sol contemplamos lucir.<br>
2. Los primeros los hijos del suelo<br>
Que soberbio, el Pichincha decora<br>
Te aclamaron por siempre señora<br>
Y vertieron su sangre por ti.<br>
Dios miró y a septó el holocausto<br>
Y esa sangre fue germen fecundo<br>
De otros héroes que atónito el mundo<br>
Vió en tu torno a millares surgir,<br>
a millares surgir, a millares surgir.<br>
Coro:<br>
¡Salve, oh Patria, mil veces!<br>
¡Oh Patria! ¡gloria a ti, gloria a ti!<br>
Ya tu pecho, tu pecho, reboza<br>
Gozo y paz ya tu pecho reboza;<br>
Y tu frente, tu frente radiosa<br>
Más que el sol contemplamos lucir,<br>
Y tu frente, tu frente radiosa<br>
Más que el sol contemplamos lucir.<br>
https://rutube.ru/video/ca28070b4983f2f40cf3090e3d08cc5c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Ecuador.ogg
https://my.mail.ru/music/songs/гимн-республики-эквадор-с-1948-г-salve-oh-patria-3cef9729f8c79858a78d43bccaa03ba3
'''''Алты куплетлы гимнның халыкара шартларда башкару өчен рәсмиләштерелгән өлеше. Кушымтадан башлана һәм кушымта белән тәмамлана. Ярты минутлык увертюрасы бар.'''''<br>
'''МЕҢ ЯШӘ, ВАТАН!'''<br>
Кушымта:<br>
Әй Ватан, мең яшә, әй Ватан!<br>
Дан сиңа, сиңа дан!<br>
Синең күкрәгеңдә, күкрәгеңдә —<br>
Тынычлык һәм шатлык ил-көнгә;<br>
Һәм синең балкышлы йөзеңнән<br>
Кояштан күбрәк нур сибелә,<br>
Һәм синең балкышлы йөзеңнән<br>
Кояштан күбрәк нур сибелә.<br>
2. Җиребезнең тәүге азатлары,<br>
Пичинчаның* мәшһүр уллары —<br>
Синең өчен алар кан койган,<br>
Сине хаким итеп таныткан.<br>
Алла кабул иткән бу корбанны,<br>
Кальбеңә яралгы булганны,<br>
Дөньяны алар гаҗәпләндергән,<br>
Көрәшкә меңнәрне күтәргән,<br>
Меңнәрне күтәргән, меңнәрне күтәргән.<br>
Кушымта.<br>
* '''Пичинча''' — Эквадорда азатлык өчен күтәрелеш башланган провинция.<br>
=== '''ЭКВАТОР ГВИНЕЯСЫ''' ===
https://flag-gimn.ru/hymns/equatorial-guinea/
=== '''ЭРИТРЕЯ''' ===
'''''Тигринья телендә'''''<br>
||: ኤርትራ ኤርትራ ኤርትራ፡<br>
በዓል ደማ እናልቀሰ ተደምሲሱ፡<br>
መስዋእታ ብሓርነት ተደቢሱ። :||<br>
መዋእል ነኺሳ ኣብ ዕላማ፡<br>
ትእምርቲ ጽንዓት ኰይኑ ስማ፡<br>
ኤርትራ'ዛ ሓበን ውጹዓት፡<br>
ኣመስኪራ ሓቂ ክምትዕወት።<br>
ኤርትራ ኤርትራ፡<br>
ኣብ ዓለም ጨቢጣቶ ግቡእ ክብራ።<br>
ናጽነት ዘምጽኣ ልዑል ኒሕ፡<br>
ንህንጻ ንልምዓት ክሰርሕ፡<br>
ስልጣነ ከነልብሳ ግርማ፡<br>
ሕድሪ'ለና ግምጃ ክንስልማ።<br>
||: ኤርትራ ኤርትራ፡<br>
ኣብ ዓለም ጨቢጣቶ ግቡእ ክብራ። :||<br>
'''''Гарәп телендә'''''<br>
||: إرتريا إرتريا إرتريا<br>
قد دحرت بغيظهم أعداءها<br>
وتوجت بالنصر تضحياتها :||<br>
مع الأعداء قد مرت من عهود<br>
غدا اسمها معجزة الصمود<br>
فخر المكافحين في إرتريا<br>
قد برهنت أن العلا لها<br>
إرتريا إرتريا<br>
تبوأت مكانها بين الأمم<br>
بإصرارنا الذي جنى التحرير<br>
سننجز البناء والتعمير<br>
لتزدهر وتلبس الوقار<br>
تعاهدنا أن تسمو إرتريا<br>
||: إرتريا إرتريا<br>
تبوات مكانها بين الأمم :||<br>
https://rutube.ru/video/02590c3f2d781252aaa4b5058918e486/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Eritrea_by_US_Navy_Band.ogg
||: Эритра, Эритра, Эритра,<br>
Мәрхәмәтсез дошман тар-мар ителгән,<br>
Һәм шәһадәт хөррият булып иңгән. :||<br>
Һәрдаим тугры теләгенә,<br>
Әйләнде ныклык үрнәгенә,<br>
Горурлык терәге, Эритра<br>
Хаклык өстенлеген раслап тора.<br>
Эритра, Эритра,<br>
Хак урынын Җир йөзендә ул кора.<br>
Фидакарьлек илгә юл салды,<br>
Ватан яңарышка юл алды,<br>
Бурычы итеп алгарышын,<br>
Уңган халык барысын булдыра.<br>
||: Эритра, Эритра,<br>
Хак урынын Җир йөзендә ул кора. :||<br>
=== '''ЭСТОНИЯ''' ===
'''MU ISAMAA, MU ÕNN JA RÕÕM'''<br>
Mu isamaa, mu õnn ja rõõm,<br>
kui kaunis oled sa!<br>
Ei leia mina iial teal<br>
see suure, laia ilma peal,<br>
mis mul nii armas oleks ka,<br>
kui sa, mu isamaa!<br>
Sa oled mind ju sünnitand<br>
ja üles kasvatand;<br>
sind tänan mina alati<br>
ja jään sull’ truuiks surmani,<br>
mul kõige armsam oled sa,<br>
mu kallis isamaa!<br>
Su üle Jumal valvaku,<br>
mu armas isamaa!<br>
Ta olgu sinu kaitseja<br>
ja võtku rohkest õnnista,<br>
mis iial ette võtad sa,<br>
mu kallis isamaa!<br>
https://rutube.ru/video/d1e3c09f9103115dae6e51b29b72dceb/
https://wikiway.com/estonia/gimn/
'''ИЛЕМ, БӘХЕТ-КУАНЫЧЫМ'''<br>
Илем, бәхет-куанычым,<br>
кадерлем, багалмам!<br>
Дөнья гизеп эзләсәм дә,<br>
Кая барып тезләнсәм дә,<br>
синдәй гүзәлне табалмам,<br>
әй сөекле Ватан!<br>
Син тудырдың, син үстердең<br>
анам кебек мине;<br>
сиңа мәңге мин бурычлы,<br>
гүргә кадәр турылыклы,<br>
рәхмәт укып сөям сине,<br>
газиз туган илем!<br>
Нигъмәтеннән аермасын<br>
Ходай сине, илем!<br>
Хак Тәгалә ярлыкасын,<br>
бөтен дөньяда хуплансын<br>
һәр ниятең, изге эшең,<br>
газиз туган илем!<br>
=== '''ЯМАЙКА''' ===
JAMAICA, LAND WE LOVE<br>
'''I.''' Eternal Father, bless our land<br>
Guard us with Thy mighty hand<br>
Keep us free from evil powers<br>
Be our light through countless hours<br>
To our leaders, Great Defender,<br>
Grant true wisdom from above<br>
Justice, truth be ours forever<br>
Jamaica, land we love<br>
Jamaica, Jamaica,<br>
Jamaica, land we love.<br>
'''II.''' Teach us true respect for all<br>
Stir response to duty's call<br>
Strengthen us the weak to cherish<br>
Give us vision lest we perish<br>
Knowledge send us, Heavenly Father,<br>
Grant true wisdom from above<br>
Justice, truth be ours forever<br>
Jamaica, land we love<br>
Jamaica, Jamaica,<br>
Jamaica, land we love.<br>
https://rutube.ru/video/42ecb4f460c891d5e3cef506788d3114/
https://wikiway.com/jamaica/gimn/
https://ru.wikipedia.org/wiki/Файл:%22Jamaica,_Land_We_Love%22,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga
=== '''ЯҢА ЗЕЛАНДИЯ''' ===
'''''Маори телендә '''''<br>
'''AOTEAROA'''<br>
1. E Ihoā Atua,<br>
O ngā iwi mātou rā,<br>
Āta whakarangona;<br>
Me aroha noa.<br>
Kia hua ko te pai;<br>
Kia tau tō atawhai;<br>
Manaakitia mai<br>
Aotearoa.<br>
'''''Инглиз телендә'''''<br>
'''GOD DEFEND NEW ZEALAND'''<br>
1. God of nations! at Thy feet<br>
In the bonds of love we meet,<br>
Hear our voices, we entreat,<br>
God defend our Free Land.<br>
Guard Pacific's triple star,<br>
From the shafts of strife and war,<br>
Make her praises heard afar,<br>
God defend New Zealand!<br>
https://rutube.ru/video/5559eb22df9b7b79051fdcb238bcf146/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:New_Zealand_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.wav
'''АОТЕАРОА'''<br>
Әй Тәңребез, Аллабыз,<br>
Тик Сиңа табынабыз,<br>
Таң иле милләте без —<br>
Сиңа мәхәббәтебез.<br>
Илне муллыкта яшәт,<br>
Кайгырт һәм ярдәм күрсәт,<br>
Сакла гел иминлектә<br>
Аотеароаны.<br>
'''Беренче куплеты, рәсми башкарыла торганы. Тагын дүрт куплеты бар.'''<br>
=== '''ЯПОНИЯ''' ===
'''日本語で ''(Nihongo de)'''''<br>
'''君が代 (Kimi gayo)'''<br>
きみがよは (Kimi gayo wa)<br>
ちよにやちよに (Čiyoni, yačiyoni)<br>
さざれいしの (Sazare iśi-no)<br>
いわおとなりて (Iwao to narite)<br>
こけのむすまで (Koke-no musu made)<br>
https://rutube.ru/video/caf89205dab6b7616c57e46f1915db75/
https://my.mail.ru/music/search/君が代
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kimi_ga_Yo_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Галиҗәнап хакимлеге'''<br>
Мең еллар без бәхетле;<br>
Нәселең булсын тәхетле<br>
Вак ташлар<br>
Кодрәтле тау-кыя булып киткәнче,<br>
Итәкләрендә мүк үскәнче.<br>
496gk0tmbsmpmw6iuochknys6hpjzyn
5963208
5963207
2026-06-14T15:18:04Z
LiebSinger
60321
/* ҺИНДОНЕЗИЯ */
5963208
wikitext
text/x-wiki
== '''Дөнья белән бергә җырлыйбыз!''' ==
'''Татар телендә дә җырланырлык дәүләт, милләт, төбәк һәм оешмалар гимннары, алфавит тәртибендә. Википедиядәге аудио-видео сылтамаларын АЕРЫМ БЕР БИТТӘ ачып уйнатырга кирәк, югыйсә, алар югалырга мөмкин. Сылтамалар татар теленә тәрҗемә алдыннан бирелә.'''<br>
Мәгънәсез антиреклама https://rutube.ru/ сайтында бетерелгән.<br>
=== '''АБХАЗИЯ''' ===
Шәнеибац, шәнеибац,<br>
Аԥсуаа рыҷкәынцәа!<br>
Аԥсны азыҳәан ашьа казҭәаз,<br>
Аԥсуаа рыҷкәынцәа!<br>
Ахақәиҭраз ашьа казҭәаз,<br>
Аԥсуаа рыҷкәынцәа!<br>
О-ҳо-ҳо-о-ҳо-о-Рада<br>
О-ҳо-ҳо-о-ҳо-Раида-ра!<br>
Ажәҩан мрадоуп, еҵәадоуп<br>
Уара уда, Аԥсынра!<br>
Еҵәа-бырлаш Аԥсынтәыла,<br>
Улԥха згәаҵақәа ирҭыԥхо,<br>
Геи-шьхеи рыԥшӡара зыԥшнылаз<br>
Жәлар ламысла иҳаракхоит.<br>
Рада, Раида, Рарира!<br>
Рада, Рерама, Рерашьа!<br>
Нарҭаа риира-зиироу<br>
Афырхацәа Ран-Гәашьа<br>
Аԥсынтәыла-иԥшьоу атәыла,<br>
Ихы здиныҳәалаз Анцәа!<br>
Зқьышықәсала имҩасхьо гылан,<br>
Рыжәҩа еибырҭоиҭ уԥацәа!<br>
Шәнеибац, Аԥсныжәлар!<br>
Аишьцәа, шәнеибац!<br>
Нхыҵ-аахыҵ ҳаицуп!<br>
Ҳазшаз илаԥш<br>
Ҳхыуп иаҳхымшәо<br>
Ԥеиԥш лаша ҳзыԥшуп!<br>
Шәнеибац, Аԥсныжәлар,<br>
Игылеит ҳамра,<br>
Иақәым ҭашәара!<br>
Урылагәырӷьа,<br>
Анра-ахшара,<br>
Шьардаамҭа, Аԥсынра!<br>
https://rutube.ru/video/514d0fd95123fab433f1a6dc653aeeb9/
https://ru.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Abkhazia_–_Aiaaira_(Аиааира)_(orchestral_instrumental_version).ogg
https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_Abkhazia_–_Aiaaira_(Аиааира)_(orchestral_vocal_version)_(short_version).ogg
=== '''АВСТРАЛИЯ БЕРЛЕГЕ''' ===
(дәүләт гимнының рәсми өлеше)<br>
'''''English'''''<br>
Australians all let us rejoice<br>
For we are one and free;<br>
We’ve golden soil and wealth for toil,<br>
Our home is girt by sea;<br>
Our land abounds in nature’s gifts,<br>
Of beauty rich and rare;<br>
In history’s page let every stage,<br>
Advance Australia Fair!<br>
In joyful strains then let us sing:<br>
“Advance Australia Fair!”<br>
Beneath our radiant southern Cross,<br>
We’ll toil with hearts and hands;<br>
To make this Commonwealth of ours<br>
Renowned of all the lands;<br>
For those who’ve come across the seas<br>
We’ve boundless plains to share;<br>
With courage let us all combine<br>
To advance Australia fair.<br>
In joyful strains then let us sing<br>
«Advance Australia fair!»<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:U.S._Navy_Band,_Advance_Australia_Fair_(instrumental).ogg
https://rutube.ru/video/e293433ffd307b26e83149f735b479d3/
https://wikiway.com/australia/gimn/
'''''Татарча'''''<br>
Австралиялеләр бәхетле,<br>
Без яшь һәм ирекле,<br>
Хезмәт куеп, алтын җирне<br>
Иттек без күрекле.<br>
Җир-суларың – затлы бүләк,<br>
Табигатең – шифа,<br>
Атла, тарихыңны әйдәп,<br>
Австралия, алга!<br>
Бездән сиңа изге теләк:<br>
“Австралия, алга!”<br>
Көньяк Хач балкышы астында<br>
Берләште күп милләт.<br>
Уңган Берлекне дөньяда<br>
Таныды бар дәүләт.<br>
Йөрәк дәртен һәм кул көчен<br>
Хасладык Ватанга,<br>
Австралия ирешсен, дип,<br>
Яңа уңышларга.<br>
Бездән илгә изге теләк:<br>
“Австралия, алга!”<br>
=== '''АВСТРИЯ''' ===
'''''Deutsch'''''<br>
'''Land der Berge, Land am Strome'''<br>
Land der Berge, Land am Strome,<br>
Land der Äcker, Land der Dome,<br>
Land der Hämmer, zukunftreich:<br>
Heimat grosser Töchter und Söhne,<br>
Volk, begnadet für das Schöne,<br>
Vielgerühmtes Österreich,<br>
Vielgerühmtes Österreich.<br>
Heiss umfehdet, wild umstritten,<br>
Liegst dem Erdteil du inmitten,<br>
Einem starken Herzen gleich.<br>
Hast seit frühen Ahnentagen<br>
Hoher Sendung Last getragen,<br>
Vielgeprüftes Österreich,<br>
Vielgeprüftes Österreich.<br>
Mutig in die neuen Zeiten,<br>
Frei und gläubig sieh uns schreiten,<br>
Arbeitsfroh und hoffnungsreich!<br>
Einig laß in Jubelchören,<br>
Vaterland, dir Treue schwören,<br>
Vielgeliebtes Österreich,<br>
Vielgeliebtes Österreich!<br>
https://rutube.ru/video/1d4441afe16017ebf12b785f777569ed/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Land_der_Berge_Land_am_Strome_instrumental.ogg
https://wikiway.com/austria/gimn/
'''''Татарча'''''<br>
'''Таулар һәм дәрьялар иле'''<br>
Таулар һәм дәрьялар иле,<br>
Чиркәү, чүкеч, кырлар иле,<br>
Килер көнгә мәдхия;<br>
Олы шәхесләр Ватаны,<br>
Гүзәлгә гашыйк гавамы,<br>
Дан-шөһрәтле Австрия,<br>
Дан-шөһрәтле Австрия.<br>
Дәгъва-яуларны күп күргән,<br>
Урыны кыйтга түреннән –<br>
Куәтле йөрәк гүя;<br>
Ул борынгы заманнардан<br>
Бөек максатка юлланган –<br>
Күп сыналган Австрия,<br>
Күп сыналган Австрия.<br>
Яңа чорга кыю атлый,<br>
Иреккә инабәт саклый<br>
Һәм хезмәткә баш ия!<br>
Туганнар бердәмлегендә,<br>
Безнең тугрылык гаһдендә –<br>
Сөекле ил Австрия,<br>
Сөекле ил Австрия!<br>
=== '''АЗӘРБАЙҖАН''' ===
'''''Azərbaycan dilində'''''<br>
Azәrbaycan! Azәrbaycan! <br>
Äy, qaharman ullarıña şanlı Watan! <br>
Səndən ötrü can verməyə cümlə äzerbez! <br>
Səndən ötrü qan tökməyə cümlə qadirbez! <br>
Üç rəngli bayrağınla məsud yaşa! <br>
Üç rəngli bayrağınla məsud yaşa! <br>
Minlərlə can qurban oldu, <br>
Sinən hərbə meydan oldu! <br>
Hüququndan keçən əsgər! <br>
Hərə bir qəhrəman oldu! <br>
Sən olasan gülüstan, <br>
Sənə hər an can qurban! <br>
Sənə min bir məhəbbət <br>
Sinəmdə tutmuş məkan!<br>
Namusunu hifz etməyə, <br>
Bayrağını yüksəltməyə, <br>
Namusunu hifz etməyə, <br>
Cümlə gənclər müştaqdır! <br>
Şanlı Vətən! Şanlı Vətən! <br>
Azərbaycan! Azərbaycan!<br>
Azərbaycan! Azərbaycan!<br>
https://rutube.ru/video/384c5483e25b917683bb51cf308cbb02/
https://wikiway.com/azerbaijan/gimn/
https://rutube.ru/video/037912880030760df1cd3b321641ab74/
'''''Татар телендә'''''<br>
Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!<br>
Әй, батыр улларыңа данлы Ватан!<br>
Синең өчен җан бирергә җөмлә әзер без!<br>
Синең өчен кан түгәргә җөмлә кадир без!<br>
Өч төс байрак астында бәхетле яшә!<br>
Өч төс байрак астында бәхетле яшә!<br>
Җирең хәрби мәйдан булды,<br>
Меңләгәннәр корбан булды!<br>
Синең хаклыгыңны яклап,<br>
Барчасы каһарман булды!<br>
Син булсын дип гөлстан,<br>
Сиңа һәрбер җан корбан!<br>
Мең бер мәхәббәт, Ватан,<br>
Йөрәктә тотам мәкян!<br>
Намусыңны керләмәскә,<br>
Байрагыңны кимсетмәскә,<br>
Намусыңны керләмәскә<br>
Барча яшьләр җан аткан!<br>
Шанлы Ватан! Шанлы Ватан!<br>
Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!<br>
Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!<br>
=== '''АЛБАНИЯ''' ===
(рәсми өлеше)<br>
'''''Në shqip'''''<br>
'''Himni i Flamurit'''<br>
Rreth flamurit të përbashkuar<br>
Me një dëshir’ e një qëllim,<br>
Të gjith’ atje duke u betuar<br>
Të lidhim besën për shpëtim.<br>
Chorus (2):<br>
Prej lufte veç ai largohet<br>
Që është lindur tradhëtor,<br>
Kush është burrë nuk frikësohet,<br>
Po vdes, po vdes si një dëshmor!<br>
https://rutube.ru/video/c9ce55b7b978d77a3f618dea331847ac/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymni_i_Flamurit_instrumental.ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Байрак гимны'''<br>
Байрак астында без берләштек<br>
Уртак теләкләр-максатларда,<br>
Ант иттек без, көрәшергә дип<br>
Азатлыгыбызны якларга.<br>
Кушымта (2):<br>
Читләшер бу изге көрәштән<br>
Сатлык булып туган гына,<br>
Ир-егет бирешмәс ул куркуга,<br>
Шәһит булыр ил хакына.<br>
=== '''АЛМАНИЯ ДЕМОКРАТИК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Deutsch'''''<br>
'''Auferstanden aus Ruinen...'''<br>
Auferstanden aus Ruinen<br>
und der Zukunft zugewandt,<br>
laßt uns Dir zum Guten dienen,<br>
Deutschland, einig Vaterland.<br>
Alte Not gilt es zu zwingen,<br>
und wir zwingen sie vereint,<br>
denn es muß uns doch gelingen,<br>
daß die Sonne schön wie nie<br>
über Deutschland scheint,<br>
über Deutschland scheint.<br>
Glück und Friede sei beschieden<br>
Deutschland, unserm Vaterland,<br>
alle Welt sehnt sich nach Frieden,<br>
reicht den Völkern eure Hand.<br>
Wenn wir brüderlich uns einen,<br>
schlagen wir des Volkes Feind,<br>
laßt das Licht des Friedens scheinen,<br>
daß nie eine Mutter mehr<br>
ihren Sohn beweint,<br>
ihren Sohn beweint.<br>
Laßt uns pflügen, laßt uns bauen,<br>
lernt und schafft wie nie zuvor,<br>
und der eig’nen Kraft vertrauend<br>
steigt ein frei Geschlecht empor.<br>
Deutsche Jugend, bestes Streben<br>
unsres Volks in dir vereint,<br>
wirst du Deutschlands neues Leben.<br>
Und die Sonne schön wie nie<br>
über Deutschland scheint,<br>
über Deutschland scheint.<br>
https://rutube.ru/video/954d694e9372f0bb9d20f431a7cfffda/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Auferstanden_Aus_Ruinen_(Instrumental).ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Хәрабәдән күтәрелгән...'''<br>
Хәрабәдән күтәрелеп,<br>
киләчәккә юл тоткан,<br>
без Сиңа итик игелек,<br>
Алмания, бердәм Ватан.<br>
Бердәм булгач, барча киртә<br>
юкка чыга бүген дә, –<br>
һәм безнең кулдан бу килә;<br>
кояш мулдан нур сибә<br>
алман күгендә,<br>
алман күгендә.<br>
Ураз-бәхет насыйп булсын<br>
алманнар Ватанына,<br>
дуслык кулларын ул сузсын<br>
дөнья халыкларына.<br>
Туганнарча бердәмлектә<br>
җиңеп халык дошманын,<br>
яшик хөрлек-иминлектә, –<br>
ана, улын югалтып,<br>
һич еламасын,<br>
һич еламасын.<br>
Иҗат итеп, белем алып,<br>
йортлар салыйк, җир сөрик,<br>
үз көчебезгә таянып,<br>
яңа буын үстерик.<br>
Алман яшьләре, гавамның<br>
омтылышлары – сездә,<br>
сез – киләчәге Ватанның.<br>
Кояш мулдан нур сибә<br>
алман күгендә,<br>
алман күгендә.<br>
=== '''АЛМАНИЯ ФЕДЕРАТИВ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Deutsch'''''<br>
'''Einigkeit und Recht und Freiheit'''<br>
Einigkeit und Recht und Freiheit<br>
Für das deutsche Vaterland.<br>
Danach laßt uns alle streben<br>
Brüderlich mit Herz und Hand.<br>
Einigkeit und Recht und Freiheit<br>
Sind des Glückes Unterpfand.<br>
Blüh‘ im Glanze dieses Glückes,<br>
Blühe, deutsches Vaterland!<br>
Blüh’ im Glanze dieses Glückes,<br>
Blühe, deutsches Vaterland!<br>
https://rutube.ru/video/4e7ff3d5cd368e8f2855dc1268262d80/
https://rutube.ru/video/ebe574a376ae9359bf09803dc92df718/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:German_national_anthem_performed_by_the_US_Navy_Band.ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Бердәмлек, хокук, хөррият'''<br>
Бердәмлек, Хокук, Хөррият –<br>
Алман җирендә хаким.<br>
Изге туганлык хисләрен<br>
Йөртсен күңeлендә һәркем.<br>
Бердәмлек, Хокук, Хөррият –<br>
Безнең бәхет солтаны.<br>
Шул бәхеттә чәчәк ат син<br>
Мәңге, Алман Ватаны!<br>
Шул бәхеттә чәчәк ат син<br>
Мәңге, Алман Ватаны!<br>
=== '''АЛТАЙ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Алтай тилиде'''''<br>
Кӧк теҥери јылдыстар,<br>
Улу, јайым Кан-Алтай.<br>
Ӱч-сӱмер, ыйык тайгалар –<br>
Агару, јебрен Алтай.<br>
Ӱч толыкту Кан-Алтай,<br>
Јыҥкыс эдер јаҥы јок.<br>
Ӱргӱлји кӱйген одыбыс<br>
Ӧчӱп калар учуры јок.<br>
Алтай – ӧскӧн кабайыс,<br>
Алтай – мӧҥкӱ кудайыс.<br>
Элен чактарга корула,<br>
Россияла бис јажына.<br>
Алтай!<br>
https://rutube.ru/video/339cb8c2835c89052f0ba8743b3706d9/
https://my.mail.ru/music/search/Гимн%20Республики%20Алтай
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Гимн_Республики_Алтай_(2001).ogg
Аудиода ике куплеты гына уйнатылган.<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
Күк йөзендә йолдызлар,<br>
Олы, бәйсез Хан-Алтай.<br>
Өчтүбә, урманлы таулар –<br>
Борынгы, изге Алтай.<br>
Өч түбәле Хан-Алтай,<br>
Юк янтык булган чагы.<br>
Мәңгелек ут янган җирнең<br>
Юк сүрелер учагы.<br>
Алтай – без үскән төбәк,<br>
Алтай – мәңгелек терәк.<br>
Гомерлек бу язмышыбыз,<br>
Русиядә тормышыбыз.<br>
........................
Хан-Алтай!<br>
=== '''АМЕРИКА КУШМА ШТАТЛАРЫ''' ===
'''''English'''''<br>
'''The Star-Spangled Banner'''<br>
Oh, say, can you see, the dawn’s early light<br>
What so proudly we hailed at the twilight’s last gleaming?<br>
Whose broad stripes and bright stars, thro’ the perilous fight,<br>
O’er the ramparts we watched were so gallantly streaming. <br>
And the rocket’s red glare, the bomb’s bursting in air, <br>
Gave proof through the night that our flag was still there. <br>
Oh, say, does that Star-spangled Banner yet wave <br>
O’er the land of the free and the home of the brave? <br>
On the shore dimly seen, thro’ the mists of the deep, <br>
Where the foe’s haughty host in dread silence reposes, <br>
What is that which the breeze, o’er the towering steep, <br>
As it fitfully blows, half conceals, half discloses? <br>
Now it catches the gleam of the morning’s first beam, <br>
In fully glory reflected, now shines on the stream: <br>
‘This the star-spangled banner: oh, long may it wave <br>
O’er the land of the free and the home of the brave. <br>
And where is that band who so vauntingly swore <br>
That the havoc of war and the battle’s confusion <br>
A home and a country should leave us no more! <br>
Their blood has vanished out their foul footsteps’ pollution. <br>
No refuge could save the hireling and slave <br>
From the terror of flight, or the gloom of the grave: <br>
And the Star-Spangled Banner in triumph doth wave <br>
O’er the land of the free and the home of the brave!<br>
Oh, thus be it ever when freemen shall stand. <br>
Between their loved home and the war’s desolation: <br>
Blest with vict’ry and peace, may the heav’n-rescued land <br>
Praise the Power that has made and preserved us a nation. <br>
Then conquer we must, when our cause it is just. <br>
And this be our motto: “In God is our trust”. <br>
And the Star - Spangled Banner in triumph shall wave <br>
O’er the land of the free and the home of the brave.<br>
https://rutube.ru/video/27c1ab2898f2ac17900e3861b85b62fb/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Star_Spangled_Banner_instrumental.ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Йолдызлы буй-буй байрак'''<br>
Әйт әле, күрәмсең алсу таң атканда, –<br>
Без аны данладык кич кояш батканда?<br>
Зәңгәр күк, йолдызлар – ак-кызыл иңендә, –<br>
Җилфердиме ул байрак кирмәннәр түрендә?<br>
Ракеталар янды, бомбалар шартлады, –<br>
Ә байрак төн буе безнең сафта калды.<br>
Әйт әле, балкыймы ул байрак бүген дә –<br>
Кыюлар җирендә, азатлар илендә?<br>
Тәкәбберләр, посып куе томаннарга,<br>
Дөм караңгылыкта яткан текә ярда –<br>
Капыл җил байрактан куркуны басармы,<br>
Әллә бер яшереп, яңадан ачармы?<br>
Горур балкый анда, шәфәкъ нурларында,<br>
Сурәте чагыла агымсу-алкында, –<br>
Йолдызлы байрак ул, җилфердәсен көн дә <br>
Кыюлар җирендә, азатлар илендә.<br>
Кайда соң киберле ант эчкән өерләр? –<br>
Юкка чыкты алар, тар-мар ителделәр,<br>
Канлы эзләрен дә каплый кара туфрак...<br>
Һәм Ил-Ватан безгә гомерлеккә уртак!<br>
Урын юк сыенырга ялчыга һәм колга –<br>
Куркып качса качсын кабер шомлыгына.<br>
Йолдызлы байрак ул – дан-шөһрәт иңендә,<br>
Кыюлар җирендә, азатлар илендә!<br>
Азатлар барында мәңге шулай булсын.<br>
Сөекле йортыбыз сугыштан арынсын:<br>
Мәдхия – юнәлтеп җиңүле солыхка,<br>
Милләт итеп безне, ярлыкаучы Хакка.<br>
Уңышка омтылыш, гамәлдә ышаныч,<br>
Безнең шигаребез: “Аллага таяныч”.<br>
Буй-буй байрак балкыр – дан-шөһрәт иңендә,<br>
Кыюлар җирендә, азатлар илендә!<br>
=== '''АНГОЛА''' ===
=== '''АНДОРРА КЕНӘЗЛЕГЕ''' ===
'''''En català'''''<br>
'''El Gran Carlemany'''<br>
El gran Carlemany, mon pare,<br>
dels alarbs em deslliurà,<br>
I del cel vida em donà,<br>
de Meritxell, la gran Mare.<br>
Princesa nasquí i Pubilla<br>
entre dues nacions, neutral;<br>
sols resto l'única filla,<br>
de l'imperi Carlemany.<br>
Creient i lliure onze segles,<br>
creient i lliure vull ser.<br>
Siguin els furs mos tutors<br>
i mos Prínceps defensors!<br>
I mos Prínceps defensors!<br>
https://rutube.ru/video/2bf7a136d89852ff06af65a8c860b9a4/
https://wikiway.com/andorra/gimn/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:El_Gran_Carlemany.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Бөек Карл'''<br>
Гарәпләрдән азат иткән<br>
Бөек Карл, газиз атам,<br>
Һәм күктән бүләк иңдергән<br>
Меричель, изге анам.<br>
Кыйрал кызы булып тудым –<br>
Ике халыкка бердән;<br>
Ялгыз варис булып калдым<br>
Бөек Карл дәүләтеннән.<br>
Азат, диндар унбер гасыр,<br>
Шул халәттә калсамчы.<br>
Кануннар булсын яклаучым,<br>
Һәм Кенәзләр – саклаучым!<br>
Һәм Кенәзләр – саклаучым!<br>
=== '''АНТИГУА-БАРБУДА''' ===
'''Fair Antigua and Barbuda!'''<br>
We thy sons and daughters stand<br>
Strong and firm in<br>
Peace or danger<br>
To safe-guard our Native Land<br>
We commit ourselves to building<br>
A true nation brave and free;<br>
Ever striving, ever seeking,<br>
Dwell in love and unity<br>
Raise the standard! Raise it boldly!<br>
Answer now to duty’s call<br>
To the service of thy country,<br>
Sparing nothing, giving all;<br>
Gird your loins and join the battle<br>
‘Gainst fear, hate and poverty,<br>
Each endeavouring, all achieving,<br>
Live in peace where man is free.<br>
God of nations, let Thy blessings<br>
Fall upon this land of ours;<br>
Rain and sunshine ever sending,<br>
Fill her fields with crops and flowers;<br>
We her children do implore Thee,<br>
Give us strength, faith, loyalty,<br>
Never failing, all enduring<br>
To defend her liberty.<br>
https://rutube.ru/video/dc46677134a3a1c85ae3a68c0ebb41d2/
=== '''АРГЕНТИНА''' ===
'''''En español'''''<br>
'''¡Oid mortales!'''<br>
¡Oid mortales! el grito sagrado:<br>
¡Libertad, Libertad, Libertad!<br>
Oid el ruido de rotas cadenas:<br>
Ved en trono a la noble Igualdad.<br>
¡Ya su trono dignísimo abrieron<br>
Las provincias unidas del Sud!<br>
Y los libres del mundo responden:<br>
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br>
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br>
Y los libres del mundo responden:<br>
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br>
Y los libres del mundo responden:<br>
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br>
'''''Refren''''':<br>
Sean eternos los laureles<br>
Que supimos conseguir,<br>
Que supimos conseguir.<br>
Coronados de gloria vivamos<br>
O juremos con gloria morir,<br>
O juremos con gloria morir,<br>
O juremos con gloria morir!<br>
https://rutube.ru/video/0016b272cf56bccdf72421061a969577/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_Argentino_instrumental.ogg
'''''Татар телендә (рәсми җыелма куплет, башта 40 секундка якын оркестр гимнның увертюрасын уйный)'''''<br>
'''Әй, фани бәндәләр, тыңлагыз!'''<br>
Әй, фани бәндәләр, тыңлагыз оранны:<br>
“Азатлык! Азатлык! Һәм Ирек!”<br>
Тыңлагыз богаулар гөрселдәп сынганны!<br>
Күрегез: тәхеттә — Тигезлек,<br>
Көньякта тәхеткә ирештерде аны<br>
Берләшкән Төбәкләр, биреп ямь!<br>
Һәм безне котлады ирекле Җир шары:<br>
“Аргентина халкына сәлам!”<br>
“Аргентина халкына сәлам!”<br>
Һәм безне котлады ирекле Җир шары:<br>
“Аргентина халкына сәлам!”<br>
Һәм безне котлады ирекле Җир шары:<br>
“Аргентина халкына сәлам!”<br>
'''''Кушымтасы''''':<br>
Уңышларга ирешәбез,<br>
Булсын ил мәңгелектә,<br>
Булсын ил мәңгелектә.<br>
Дан-шөһрәткә тәкъдир ителгәнбез,<br>
Әҗәлебез булыр шөһрәттә,<br>
Әҗәлебез булыр шөһрәттә,<br>
Әҗәлебез булыр шөһрәттә!<br>
=== '''ӘЛ-ҖӘЗАИР''' ===
'''QASAMAN'''<br>
(гарәп тексты транскрипциясе)<br>
I. Qasaman bi-n-nāzilāti l-māḥiqāt<br>
Wa-d-dimāʾi z-zākiyāti ṭ-ṭāhirāt<br>
Wa-l-bunūdi l-lāmiʿāti l-khāfiqāt<br>
Fi-l-jibāli sh-shāmikhāti sh-shāhiqāt<br>
Naḥnu thurnā fa-ḥayātun ʾaw mamāt<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
II. Naḥnu jundun fi sabīli l-ḥaqqi thurnā<br>
Wa ʾila stiqlālinā bi-l-ḥarbi qumnā<br>
Lam yakun yuṣğā lanā lamā naṭaqnā<br>
Fa-ttakhadhnā rannata l-bārūdi waznā.<br>
Wa-ʿazafnā nağmata r-rashshāshi laḥnā<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
III. Yā Firansā, qad maḍā waqtu l-ʿitāb<br>
Wa-ṭawaynāhu kamā yuṭwā l-kitāb<br>
Yā Firansā ʾinna dhā yawmu l-ḥisāb<br>
Fa-staʿiddī wa-khudhī minnā l-jawāb<br>
ʾInna fī thawratinā faṣlu l-khiṭāb<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
IV. Naḥnu min ʾabṭālinā nadfaʿu jundā<br>
Wa-ʿala ʾashlaʾinā naṣnaʿu majdā.<br>
Wa-ʿala ʾarwāḥinā naṣʿadu khuldā.<br>
Wa-ʿala hāmātinā narfaʿu bandā.<br>
Jabhatu t-Taḥrīri ʾaʿṭaynāki ʿahdā.<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
V. Ṣarkhatu l-ʾawṭāni min sāḥi l-fidā<br>
Ismaʿūhā wa-stajībū li-n-nidā<br>
Wa-ktubūhā bi-dimāʾi sh-shuhadāʾ<br>
Wa-qraʾūhā li-banī l-jayli ğadā.<br>
Qad madadnā laka yā majdu yadā<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
https://rutube.ru/video/07971eb6358051f8de3bc6f501281297/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kassaman_instrumental.ogg
https://wikiway.com/algeria/gimn/
'''АНТ ИТӘБЕЗ!'''<br>
Барысын да юк итүче яшен белән,<br>
Без түккән кан һәм керсез күз яше белән,<br>
Таулар өстендәге байрак төсе белән –<br>
Ант итәбез, Әлҗәзаир яшәр, дип,<br>
Һәркем, кабат яшәү яки үлү өчен,<br>
Каберләрдән торып, сафка басар, дип.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
Үз хокукларыбыз өчен көрәшәбез,<br>
Бәйсезлек өчен сугышка керешәбез.<br>
Таләпләребезне һич ишетмәсәгез,<br>
Алар туплар телендә әйтеләчәк,<br>
Һәм пулемётлар аңлатып бирәчәк,<br>
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
Әй Франция! Сафсата сатулар үтте,<br>
Коллык китабын яптык – укылып бетте.<br>
Әй Франция! Хисап тотар вакыт җитте!<br>
Инкыйлаб хөкем карарын әйтәчәк,<br>
Әзер бул! – Менә безнең җавабыбыз!<br>
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
Батырларыбыз төзер батальоннар,<br>
Җәсәдебез киләчәк данын хаклар,<br>
Шәһит киткәннәр үлемсезлеккә атлар,<br>
Исәннәр горур байрак күтәрәчәк,<br>
“Азатлык фронты”на турылыклы<br>
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
Яу кырлары Ватан өчен күтәрелә,<br>
Тыңлагыз һәм буйсыныгыз өннәренә!<br>
Язып куегыз шәһитләр каны белән!<br>
Яңа буыннар да үзләштерәчәк!<br>
Сиңа, дан, кулларыбызны сузабыз,<br>
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
'''Гадәттә беренче куплеты гына башкарыла һәм аның беренче ике юлы кабатлана. Оркестр гына уйнаганда ике юллык кереш өлеше була.'''<br>
=== '''ӘРДЕЙ''' ===
'''ERDELY HIMNUSZ'''<br>
1. Ki tudja merre, merre visz a végzet:<br>
Göröngyös úton, sötét éjjelen.<br>
Vezesd még egyszer, győzelemre néped,<br>
Csaba királyfi, csillagösvényen!<br>
'''''Refrén (2):'''''<br>
Maroknyi székely porlik, mint a szikla,<br>
Népek harcának zajló tengerén.<br>
Fejünk az ár jaj, százszor elborítja,<br>
Ne hagyd elveszni Erdélyt, Istenünk!<br>
2. Ameddig élünk, magyar ajkú népek,<br>
Megtörni lelkünk nem lehet soha!<br>
Szülessünk bárhol, földünk bármely pontján,<br>
Lenne a sorsunk jó vagy mostoha.<br>
'''''Refrén:'''''<br>
Maroknyi székely porlik, mint a szikla,<br>
Népek harcának zajló tengerén.<br>
Fejünk az ár jaj, százszor elborítja,<br>
Ne hagyd elveszni Erdélyt, Istenünk!<br>
https://archive.org/details/youtube-TUAimioBMoQ
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Székely_himnusz_Vocal.ogg
'''ӘРДЕЙ ГИМНЫ'''<br>
Язмышлар безне йөртми кайда гына<br>
Караңгы төндә, сикәлтә-урда.<br>
Чаба шаһзадә, кайт кабат халкыңа,<br>
Алып чык аны йолдызлы юлга.<br>
'''''Кушымтасы (2):'''''<br>
Ялгыз кыя күк, сикәй басып тора<br>
Халыклар явы барган диңгездә,<br>
Йөз кат калды ул дулкыннар астында;<br>
Яшәү насыйп ит, Ходай, Әрдейгә.<br>
Маҗар телле кавемнәр арасында<br>
Мәңге сынмас безнең көч-рухыбыз,<br>
Тусак та дөньяның кайсы урынында,<br>
Нинди булса да юл-язмышыбыз.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Ялгыз кыя күк, сикәй басып тора<br>
Халыклар явы барган диңгездә,<br>
Кат-кат калды ул дулкыннар астында;<br>
Яшәү насыйп ит, Ходай, Әрдейгә.<br>
'''Әрдей – бүгенге Румыйниянең уртасында калган маҗар телле Трансильвания төбәгенең маҗарча исеме. Гимнның рәсми статуста булмаган тагын өч куплеты бар.'''<br>
=== '''ӘРМӘНСТАН''' ===
'''''Հայերենով'''''<br>
'''Մեր Հայրենիք'''<br>
Մեր Հայրենիք, ազատ անկախ,<br>
Որ ապրել է դարեդար<br>
Յուր որդիքը արդ կանչում են<br>
Ազատ, անկախ Հայաստան։<br>
Ահա եղբայր քեզ մի դրոշ,<br>
Որ իմ ձեռքով գործեցի<br>
Գիշերները ես քուն չեղայ,<br>
Արտասուքով լվացի։<br>
Նայիր նրան՝ երեք գոյնով,<br>
Նուիրական մեր նշան<br>
Թող փողփողի թշնամու դեմ<br>
Թող միշտ պանծայ Հայաստան։<br>
Ամենայն տեղ մահը մի է<br>
Մարդ մի անգամ պիտ մեռնի,<br>
Բայց երանի՝ որ յուրր ազգի<br>
Ազատության կը զոհվի։<br>
https://rutube.ru/video/969d684fdc0f224fb32e80120e0bde6e/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mer_Hayrenik_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Безнең Ватаныбыз'''<br>
Безнең азат Ватаныбыз –<br>
Яшьтәш ул гасырларга,<br>
Балаларын чакыра бүген<br>
Ирекле Әрмәнстанга.<br>
Менә сиңа байрак, абый,<br>
Үз кулым белән тектем,<br>
Төннәр буена йокламый,<br>
Күз яшьләремне түктем.<br>
Кара әле өч төс туга –<br>
Безнең изге тамгабыз,<br>
Балкып торсын бар дошманга<br>
Мәңге Әрмәнстаныбыз!<br>
Юктыр узмыш язмышлардан,<br>
Кеше үлә бер генә,<br>
Халкына җан фида булган –<br>
Изгелектә мәңгегә.<br>
=== '''ӘФГАНСТАН (2006-2021)''' ===
'''ملی سرود'''<br>
دا وطن افغانستان دى<br>
دا عزت د هر افغان دى<br>
كور د سولې، كور د تورې<br>
هر بچى يې قهرمان دى<br>
دا وطن د ټولو كور دى<br>
د بلوڅو، د ازبكو<br>
د پښتون او هزارهوو<br>
د تركمنو، د تاجكو<br>
ور سره عرب، ګوجر دي<br>
پاميريان، نورستانيان<br>
براهوي دي، قزلباش دي<br>
هم ايماق، هم پشايان<br>
دا هيواد به تل ځلېږي<br>
لكه لمر پر شنه آسمان<br>
په سينې كې د آسيا به<br>
لكه زړه وي جاويدان<br>
نوم د حق مو دى رهبر<br>
وايو الله اكبر<br>
وايو الله اكبر<br>
وايو الله اكبر<br>
Укылышы:<br>
'''Milli surud'''<br>
Dā watan Afgānistān dai,<br>
dā izat də har Afgān dai<br>
Kor də sor, kor də ture,<br>
har bačai ye qahramān dai<br>
Dā watan də ttolo kor dai,<br>
də Baločo, də Uzbəko<br>
də Pax̌tun aw Hazārawo,<br>
də Turkməno, də Tāǰəko<br>
Wər sara Arəb, Guǰər di,<br>
Pāmiryān, Nuristānyān<br>
Brāhuwi di, Qizilbāsh di,<br>
ham Aymāq, ham Pašāyān<br>
Dā hiwād ba təl dzaleγ̌i,<br>
ləka lmar pər šnə āsmān<br>
Pə sine ke də Āsyā ba,<br>
ləka zrrə wi ǰāwidān<br>
Num də haq mo dai rahbar,<br>
Wāyu Allāhu Akbar,<br>
Wāyu Allāhu Akbar,<br>
Wāyu Allāhu Akbar<br>
https://wikiway.com/afganistan/gimn/
https://rutube.ru/video/f188db3867fbaf68e2d404a43f7ceb97/
'''Милли суруд'''<br>
Бу ил — безнең Әфганстан,<br>
Һәр илдәшкә гыйззәт вә шан;<br>
Солых җире, кылыч җире,<br>
Һәр улы аның каһарман.<br>
Күп кавем илгә ватандар:<br>
Һәм бәлүҗләр, һәм үзбәкләр,<br>
Һәм пуштуннар, һазаралар,<br>
Һәм таҗиклар, һәм төркмәннәр.<br>
Бердәй гарәпләр, гүҗҗарлар,<br>
Памирлылар, нурстанлылар,<br>
Кызылбашлар, браһүиләр,<br>
Дүрт аймак һәм пәшәиләр.<br>
Балкыр ил дөнья күгендә<br>
Галәмдәге Кояш кебек,<br>
Азиянең иң түрендә<br>
Ватаныбыз — ул мәңгелек!<br>
Әйт: “Илаһым — Хак вә Рәһбәр;<br>
Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!<br>
Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!<br>
Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!”<br>
=== '''ӘФГАНСТАН (2021-...)''' ===
'''دا د باتورانو کور'''<br>
ساتو يې پۀ سرو وينو، دا د شهيدانو کور<br>
𝄇 دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
کورس:<br>
ساتو يې پۀ سرو وينو، دا د شهيدانو کور<br>
𝄇 دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
۱<br>
ستا کاڼي او بوټي ټول، مونږه ته لعلونه دي<br>
𝄇 ستا کاڼي او بوټي ټول، مونږه ته لعلونه دي 𝄆<br>
وينه پرې توی شوې ده، سرۀ لکه گلونه دي<br>
𝄇 وينه پرې توی شوې ده، سرۀ لکه گلونه دي 𝄆<br>
𝄇 کله يې څوک نيولای شي؟ دا دی د زمريانو کور<br>
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
کورس<br>
۲<br>
تا به تل آزاد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ<br>
𝄇 تا به تل آزاد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ 𝄆<br>
ستا تاريخ به ياد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ<br>
𝄇 ستا تاريخ به ياد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ 𝄆<br>
𝄇 دې کښې به بازان اوسي، دا دی د بازانو کور<br>
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
کورس<br>
۳<br>
ای گرانه وطن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ<br>
𝄇 ای گرانه وطن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ 𝄆<br>
ای ښايسته چمن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ<br>
𝄇 ای ښايسته چمن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ 𝄆<br>
𝄇 خلاص که لۀ انگرېز نه وو، شو د اورسانو گور<br>
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
کورس<br>
۴<br>
ډېرۍ ککرۍ گوره، پاتي د روسانو شوې<br>
𝄇 ډېرۍ ککرۍ گوره، پاتي د روسانو شوې 𝄆<br>
شنډېدۀ هر يو دښمن، واړۀ ارزوگانې شوې<br>
𝄇 شنډېدۀ هر يو دښمن، واړۀ ارزوگانې شوې 𝄆<br>
𝄇 هرچا ته معلوم شولو، دا د افغانانو کور<br>
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
𝄇 کورس 𝄆<br>
𝄇 دا د باتورانو کور... 𝄆<br>
https://yandex.ru/video/preview/16943774437745064169
'''БУ — КЫЮЛАР ВАТАНЫ'''<br>
Кушымтасы:<br>
Кан коеп саклыйк аны, бу — шәһитләр Ватаны!<br>
Бу — кыюлар Ватаны, бу — батырлар Ватаны!<br>
I<br>
Гүя кызыл якутлар — тау-ташлар һәм куаклар.<br>
Гүя кызыл якутлар — тау-ташлар һәм куаклар.<br>
Чәчәкләргә тамган ул — Ватан уллары каны.<br>
Чәчәкләргә тамган ул — Ватан уллары каны.<br>
Арысланнар Ватаны — аны җиңеп буламы?<br>
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br>
Кушымтасы.<br>
II<br>
Гомеребез барында — без азатлык сагында!<br>
Гомеребез барында — без азатлык сагында!<br>
Гомеребез барында — ил-тарих кочагында!<br>
Гомеребез барында — ил-тарих кочагында!<br>
Бөркетләр тота аны, бу — бөркетләр Ватаны!<br>
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br>
Кушымтасы.<br>
III<br>
Минем газиз Ватаным, аңарга фида җаным!<br>
Минем газиз Ватаным, аңарга фида җаным!<br>
Гүзәл болын-кырларым, барысына фида җаным!<br>
Гүзәл болын-кырларым, барысына фида җаным!<br>
Инглиздән иттек азат, урыска кордык зират!<br>
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br>
Кушымтасы.<br>
IV<br>
Урыс калдырган, күрче, — баш сөякләре күче!<br>
Урыс калдырган, күрче, — баш сөякләре күче!<br>
Барча дошман җиңелгән, өметләре өзелгән!<br>
Барча дошман җиңелгән, өметләре өзелгән!<br>
Барысының хәтер-аңы: бу — әфганнар Ватаны!<br>
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br>
Кушымтасы:<br>
Кан коеп саклыйк аны, бу — шәһитләр Ватаны!<br>
Бу — кыюлар Ватаны, бу — батырлар Ватаны!<br>
Бу — кыюлар Ватаны...<br>
=== '''БАЙАР ИЛЕ (БАВАРИЯ)''' ===
'''''Deutsch'''''<br>
1. Gott mit dir, du Land der Bayern,<br>
deutsche Erde, Vaterland!<br>
Über deinen weiten Gauen<br>
ruhe Seine Segenshand!<br>
||:Er behüte deine Fluren,<br>
schirme deiner Städte Bau<br>
Und erhalte dir die Farben<br>
Seines Himmels, weiß und blau!:||<br>
2. Gott mit dir, dem Bayernvolke,<br>
dass wir, uns’rer Väter wert,<br>
fest in Eintracht und in Frieden<br>
bauen uns’res Glückes Herd!<br>
||:Dass mit Deutschlands Bruderstämmen<br>
einig uns ein jeder schau<br>
und den alten Ruhm bewähre<br>
unser Banner, weiß und blau!:||<br>
https://rutube.ru/video/3e4c1ca4a98b3e9517d2c396603775df/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Für_Bayern_(Bayernhymne).ogg
'''''Татарча (дүрт куплетның гадәттә башкарыла торганнары)'''''<br>
Ходай Байар илен яклый,<br>
Алман нәселе Ватанын,<br>
Киң җирләребез сагында –<br>
Аның кодрәт калканы!<br>
||:Иминлектә ил-көнебез,<br>
Шәһәрләр төзелеше,<br>
Безнең ак-зәңгәр байракта –<br>
Изге күкләрнең төсе.:||<br>
Ходай Байар халкын саклый,<br>
Без – бабалар мирасын,<br>
Бердәмлектә, татулыкта<br>
Корып бәхет оясын.<br>
||:Байар халкы, алман нәселе!<br>
Ходай биргән байлыгың:<br>
Борынгы даның сурәте – <br>
Ак-зәңгәр төс байрагың!:||<br>
=== '''БАНГЛАДЕШ''' ===
=== '''БАСКЛАР ИЛЕ''' (рәсми) ===
'''''Euskeraz'''''<br>
'''Euzko Abendaren Ereserikia'''<br>
Gora ta Gora Euzkadi,<br>
aintza ta aintza<br>
bere goiko Jaun Onari.<br>
Areitz bat Bizkaian da<br>
Zar sendo sindo<br>
bera ta bere lagia lakua.<br>
Areitz gainean dogu<br>
gurutza deuna<br>
beti geure goi buru.<br>
Abestu gora Euzkadi<br>
aintza ta aintza<br>
bere goiko Jaun Onari!<br>
https://rutube.ru/video/bee4f9a485fffea6791fdd48ae94955c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Basque_Country_Vocal.ogg<br>
(икесендә дә вокал, башта гимнның увертюрасы уйнала)<br>
'''''Баск телендә'''''<br>
'''Баск халкы гимны'''<br>
Күтәрел, әй, Басклар Иле,<br>
мактау-дан бөек<br>
Кодрәт иясе Аллага!<br>
Бискайяда, яр буенда,<br>
изге Синдо күле янында<br>
имән — борынгы, нык.<br>
Бу имәндә нурлар сибеп<br>
изге хач балкый —<br>
өметебез символы.<br>
Җырлыйк: “Күтәрел, Басклар Иле,<br>
мактау һәм дан<br>
кодрәт иясе Аллага!”<br>
=== '''БАСКЛАР ИЛЕ (милли)''' ===
'''''Euskeraz'''''<br>
'''Gernikako Arbola'''<br>
1. Gernikako arbola da bedeinkatua,<br>
Euskaldunen artean guztiz maitatua.<br>
Eman ta zabal zazu munduan frutua<br>
adoratzen zaitugu arbola santua.<br>
Mila urte inguru da esaten dutela<br>
Jainkoak jarri zuela Gernikako arbola.<br>
Zaude bada zutikan orain da denbora<br>
eroritzen bazera arras galdu gera.<br>
2. Ez zera eroriko arbola maitea<br>
baldin portatzen bada Bizkaiko Juntia.<br>
Laurok hartuko degu zurekin partea<br>
pakian bizi dedin euskaldun jendia.<br>
Betiko bizi dedin Jaunari eskatzeko<br>
jarri gaitezen danok laister belauniko.<br>
Eta bihotzetikan eskatu ezkero<br>
arbola biziko da orain eta gero.<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Gernikako_Arbola._Iparragirre,_1853.ogg<br>
Гимн текстының һәр ике юлы башкарганда икешәр тапкыр кабатлана)<br>
'''''Баск телендә'''''<br>
'''Герника Агачы'''<br>
''(гомуммилли баск гимнның гадәттә башкарыла торган куплетлары)''<br>
1. Әй, бәхет китерүче Герника агачы,<br>
Баск Иле кешеләре сине бик ярата.<br>
Җимешләреңне бөтен дөньяга таратчы,<br>
халык сине кадерли, изге дип җан ата.<br>
Хак Тәгалә сине, диләр, мең еллар элек<br>
Герника туфрагында үсмәккә бар кылган.<br>
Төз басып тор бүген дә, имән, үс кинәнеп,<br>
син авып китсәң, халкың килер пыран-заран.<br>
2. Син аумассың, кадерле милләт имәнебез,<br>
Бискайя хакимнәре үзен дөрес тотса.<br>
Дүрт провинция – бер ил булып берләшербез,<br>
басклар кавеме яшәр имин тынычлыкта.<br>
Әйдәгез, барыбыз да сорыйк Тәңребездән:<br>
Герника агачыбыз – ул яшәсен мәңге.<br>
Сорыйк ихлас күңелдән, баш иеп йөзтүбән,<br>
итәр Алла мәңгелек милләтне, имәнне.<br>
=== '''БАҺАМА УТРАУЛАРЫ''' ===
Lift up your head to the rising sun, Bahamaland;<br>
March on to glory, your bright banners waving high.<br>
See how the world marks the manner of your bearing!<br>
Pledge to excel through love and unity.<br>
Pressing onward, march together<br>
to a common loftier goal;<br>
Steady sunward, tho’ the weather<br>
hide the wide and treachrous shoal.<br>
Lift up your head to the rising sun, Bahamaland,<br>
‘Til the road you’ve trod lead unto your God,<br>
March on, Bahamaland.<br>
https://flag-gimn.ru/hymns/bahamas/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_the_Bahamas.oga
=== '''БАШКОРТСТАН''' ===
'''''башкорт телендә'''<br>
Башҡортостан, hин hөйөклө ғәзиз йер,<br>
Халҡыбыҙҙың изге Ватаны,<br>
Сал Уралдан ҡалҡа бар тарафҡа<br>
Тыуған илдең тыныс ал таңы.<br>
Дан hиңә, Башҡортостан!<br>
Илен hөйгән азат халҡыңа дан!<br>
Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә<br>
Сәскә ат, Башҡортостан!<br>
Башҡортостан, hин хөрмәтле, данлы ил,<br>
Еңеү яулап алға бараhың.<br>
Киләсәккә яҡты нур-моң сәсә<br>
Һинең ғорур рухлы байрағың.<br>
Дан hиңә, Башҡортостан!<br>
Илен hөйгән азат халҡыңа дан!<br>
Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә<br>
Сәскә ат, Башҡортостан!<br>
Республикам, йондоҙ булып балҡы hин,<br>
Күҡрәп йәшә, гүзәл илебеҙ.<br>
Тыуған йерҙә hүнмәҫ усағыбыҙ,<br>
Туған телдә тынмаҫ йырыбыҙ.<br>
Дан hиңә, Башҡортостан!<br>
Илен hөйгән азат халҡыңа дан!<br>
Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә<br>
Сәскә ат, Башҡортостан!<br>
https://rutube.ru/video/0f47f1cd4753aac6200911208bada1b8/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Bashkortostan.ogg
'''''татар телендә'''''<br>
Башкортстан, син сөекле газиз җир,<br>
Халкыбызның изге Ватаны,<br>
Чал Уралдан калка бар тарафка<br>
Туган илнең тыныч ал таңы.<br>
Дан сиңа, Башкортстан!<br>
Илен сөйгән азат халкыңа дан<br>!
Рәсәй белән бөек бердәмлектә<br>
Чәчәк ат, Башкортстан!<br>
Башкортстан, син хөрмәтле, данлы ил,<br>
Җиңү яулап алга барасың. <br>
Киләчәккә якты нур-моң чәчә<br>
Синең горур рухлы байрагың.<br>
Дан сиңа, Башкортстан!<br>
Илен сөйгән азат халкыңа дан!<br>
Рәсәй белән бөек бердәмлектә<br>
Чәчәк ат, Башкортстан!<br>
Республикам, йолдыз булып балкы син,<br>
Күкрәп яшә, гүзәл илебез.<br>
Туган җирдә сүнмәс учагыбыз,<br>
Туган телдә тынмас җырыбыз.<br>
Дан сиңа, Башкортстан!<br>
Илен сөйгән азат халкыңа дан!<br>
Рәсәй белән бөек бердәмлектә<br>
Чәчәк ат, Башкортстан!<br>
=== '''БӘРӘҢГЕ (район гимны)''' ===
'''''Татар телендә'''''<br>
<u>'''Тәбрис Фәйзрахманов көе һәм шигыре'''</u><br>
Илләтсу башланган урманнар,<br>
Ир, Нәлә буйлары, тугайлар,<br>
Сабан-туй гөрләгән мәйданнар —<br>
Зур бүләк якташлар, туганнар!<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Бердәмлек, тигезлек төбәге,<br>
Халыклар дуслыгы терәге,<br>
Чәчәк ат, ирекле бул мәңге<br>
Кадерле, гүзәл җир — Бәрәңге!<br>
Иделгә ашкына суларың.<br>
Дөньяга танылган улларың.<br>
Киң юллар, мул уңыш — байлыгың,<br>
Иң тәмле икмәкле районым.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
Таң ата, уяна туган як.<br>
Яңгырый иртәнге моң-азан.<br>
Бу җирне яраткан изге зат.<br>
Мең шөкер сиңа! Дан сиңа! Дан!<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''''Олыкмарий йылмеште'''''<br>
<u>'''Татьяна Очееван кусарымыже'''</u><br>
Чодыра дене ялым эртен,<br>
Ший Элнет шыргыкта йывертен.<br>
Сабантуй ден Пеледыш пайрем<br>
Шергылтеш, калыкнам чумырен.<br>
'''''Припев:'''''<br>
Ик еш семын келшен илена.<br>
Ойго ден куаннам пайлена.<br>
Куш, чаплане, шумбел мландына,<br>
Чон шепка — Параньга кундымна!<br>
Шочмо Эл чын шочшетым пала,<br>
Рвезе тукым шарналын ила.<br>
Перкем налше киндетым акла,<br>
Родо-влакшем эн порын сийла.<br>
'''''Припев.'''''<br>
Эр кынелын, пашаш каена,<br>
Торшымаш ден лумет нолтена.<br>
Ко вер-шӧржым сакла, йората —<br>
Шочмо мланде тудлан таушта.<br>
'''''Припев.'''''<br>
'''''На русском языке'''''<br>
<u>'''перевод Татьяны Очеевой'''</u><br>
Обнимая деревни, поля<br>
Протекает Илеть и Ноля.<br>
Край родной, в этих дивных местах<br>
Развернул Сабантуй торжества.<br>
'''''Припев:'''''<br>
Братской дружбой единой сильна<br>
Ты для славы великой дана.<br>
Будь всех краше, богаче, мила,<br>
Параньгинская наша земля!<br>
Сыновей, дочерей имена<br>
Помнит с гордостью, знает страна<br>
С чудным вкусом ржаные хлеба -<br>
Угощаешь соседей любя.<br>
'''''Припев.'''''<br>
Над землей встала зорька светла,<br>
Ждут нас свершенья, дела.<br>
Всем, кому мать-земля так мила,<br>
Благодарность, почет и хвала.<br>
'''''Припев.'''''<br>
=== '''БӘХРӘЙН''' ===
https://wikiway.com/bahrain/gimn/
=== '''БЕЛАРУСЬ (дәүләт гимны)''' ===
'''''На беларускай мове'''''<br>
'''Мы, беларусы'''<br>
Мы, беларусы – мірныя людзі,<br>
Сэрцам адданыя роднай зямлі,<br>
Шчыра сябруем, сілы гартуем<br>
Мы ў працавітай, вольнай сям’і.<br>
Прыпеў:<br>
Слаўся, зямлі нашай светлае імя,<br>
Слаўся, народаў братэрскі саюз!<br>
Наша любімая маці-Радзіма,<br>
Вечна жыві і квітней, Беларус!<br>
Наша любімая маці-Радзіма,<br>
Вечна жыві і квітней, Беларус!<br>
Разам з братамі мужна вякамі<br>
Мы баранілі родны парог,<br>
У бітвах за волю, бітвах за долю<br>
Свой здабывалі сцяг перамог!<br>
Прыпеў.<br>
Дружба народаў — сіла народаў,<br>
Наш запаветны, сонечны шлях.<br>
Горда ж узвіся ў ясныя высі,<br>
Сцяг пераможны — радасці сцяг!<br>
Прыпеў.<br>
https://rutube.ru/video/60e9e151b19f50b4a12e6c221b9eb3b4/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:My_Belarusy.ogg<br>
(оркестр беренче ике куплетын кушымталары белән бергә башкара)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Без, белоруслар'''<br>
Без, белоруслар, тыныч халыкбыз,<br>
Туган җиргә күңелләр бирелгән,<br>
Дустанә яшибез һәм көч туплыйбыз<br>
Хезмәт сөючән, ирекле илдә.<br>
Кушымтасы:<br>
Саф-пакь җирне данлап танытабыз,<br>
Халыклар бердәмлеген хаклыйбыз!<br>
Безнең сөекле Ватан-Анабыз,<br>
Мәңге яшә, чәчәк ат, Беларусь!<br>
Безнең сөекле Ватан-Анабыз,<br>
Мәңге яшә, чәчәк ат, Беларусь!<br>
Туганнар белән гасырлар буе<br>
Ватаныбызны бергә сакладык,<br>
Азатлык, бәхет хакына кан коеп,<br>
Уртак Җиңү байрагын яуладык!<br>
Кушымтасы.<br>
Халыклар дуслыгы — көч-куәт ил-көнгә,<br>
Безнең кояшлы, изге юлыбыз.<br>
Горур җилфердә илебез күгендә,<br>
Җиңүләргә илткән байрагыбыз!<br>
Кушымтасы.<br>
=== '''БЕЛАРУСЬ (халык гимны)''' ===
'''''На беларускай мове'''''<br>
'''Магутны Божа'''<br>
Магутны Божа! Ўладар сусветаў,<br>
Вялiкiх сонцаў i сэрц малых,<br>
Над Беларусяй, цiхай i ветлай,<br>
Рассып праменьнi свае хвалы.<br>
Дай спор у працы, будзённай, шэрай,<br>
На хлеб штодзённы, на родны край.<br>
Павагу, сiлу i велiч веры<br>
Ў нашу праўду, у прышласць дай.<br>
Дай урадлiвасць жытнёвым нiвам,<br>
Учынкам нашым пашлi ўмалот.<br>
Зрабi свабоднай, зрабi шчасьлiвай<br>
Краiну нашу i наш народ!<br>
https://rutube.ru/video/216fd7e02c17758b2d0b3875fb40e99c/
https://yandex.ru/video/preview/15966320363866296026
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Кодрәтле Алла'''<br>
Кодрәтле Алла! Бар дөньябызның,<br>
Күкләр, йөрәкләрнең Хакиме,<br>
Тыныч һәм якты Беларусебызны —<br>
Ярлыкагыл, Ходай, безнең илне.<br>
Биргел хезмәттә көндәлек уңыш,<br>
Икмәк насыйп ит һәр төбәккә,<br>
Хөрмәт, кодрәт һәм бөек ышаныч<br>
Безнең хаклыкка, киләчәккә.<br>
Уңдырышлы кыл кырларыбызны,<br>
Булсын балалар игелекле.<br>
Әйлә Ватаныбызны, халкыбызны<br>
Ирекле, куәтле һәм бәхетле!<br>
=== '''БЕЛЬГИЯ''' ===
https://wikiway.com/belgium/gimn/
=== '''БЕЛИЗ''' ===
=== '''БЕНИН''' ===
=== '''БОЛГАРИЯ''' ===
'''''на български'''''<br>
'''Мила Родино'''<br>
Горда Стара Планина,<br>
до ней Дунава синей,<br>
сълнце Тракия огрява,<br>
над Пирина пламеней.<br>
Припев (2):<br>
О мило!<br>
Мила Родино,<br>
ти си земен рай,<br>
твойта хубост, твойта прелест,<br>
ах, те нямат край.<br>
https://rutube.ru/video/7016f65a3b7d3cc4203d783a2f3357aa/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mila_Rodino_instrumental.ogg<br>
(биредә – элеккеге язмалар, икенче куплетлары гамәлдән чыгарылды инде)<br>
'''''татар телендә'''''<br>
'''Сөекле Ватаным'''<br>
Горур Иске Планина,<br>
Ага зәңгәрсу Дунай,<br>
Кояш Фракияне нурлый,<br>
Пирин өстендә балкый.<br>
Кушымтасы (2):<br>
Сөеклем!<br>
Сөекле Ватан,<br>
Син – җир җәннәте,<br>
Күркәмлегең, гүзәллегең –<br>
Бакый халәтең.<br>
=== '''БОЛИВИЯ''' ===
'''''Espaňol'''''<br>
'''Himno Nacional de Bolivia'''<br>
1. Bolivianos: el hado propicio<br>
coronó nuestros votos y anhelos.<br>
Es ya libre, ya libre este suelo,<br>
ya cesó su servil condición.<br>
Al estruendo marcial que ayer fuera<br>
y al clamor de la guerra horroroso,<br>
siguen hoy, en contraste armonioso,<br>
dulces himnos de paz y de unión.<br>
Siguen hoy, en contraste armonioso,<br>
dulces himnos de paz y de unión.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
De la Patria, el alto nombre,<br>
en glorioso esplendor conservemos.<br>
Y en sus aras de nuevo juremos:<br>
¡Morir antes que esclavos vivir!<br>
¡Morir antes que esclavos vivir!<br>
¡Morir antes que esclavos vivir!<br>
2. Loor eterno a los bravos guerreros,<br>
cuyo heroico valor y firmeza,<br>
conquistaron las glorias que empieza<br>
hoy Bolivia feliz a gozar.<br>
Que sus nombres, en mármol y en bronce,<br>
a remotas edades transmitan,<br>
y en sonoros cantares repitan:<br>
¡Libertad, Libertad, Libertad!<br>
Y en sonoros cantares repitan:<br>
¡Libertad, Libertad, Libertad!<br>
'''''Chorus.'''''<br>
3. Aquí alzó la justicia su trono<br>
que la vil opresión desconoce,<br>
y en su timbre glorioso legose<br>
Libertad, Libertad, Libertad.<br>
Esta tierra inocente y hermosa<br>
que ha debido a Bolívar su nombre<br>
es la patria feliz donde el hombre<br>
goza el bien de la dicha y la paz.<br>
Es la patria feliz donde el hombre<br>
goza el bien de la dicha y la paz.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
4. Si extranjero poder alqún día<br>
sojuzgar a Bolivia intentare,<br>
al destino fatal se prepare<br>
que amenaza a soberbio invasor.<br>
Que los hijos del grande Bolívar<br>
hayan mil y mil veces jurado:<br>
morir antes que ver humillado<br>
de la Patria el augusto pendón.<br>
Morir antes que ver humillado<br>
de la Patria el augusto pendón.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/12b662fa6800ab2e85504c86fe874d06/
https://wikiway.com/bolivia/gimn/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_de_Bolivia_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Боливия милли гимны'''<br>
Боливарлар, хәерхаһлы тәкъдир<br>
Безнең өмет-догаларга таҗ кылды:<br>
Азат Ватаныбыз, ирекле җир,<br>
Көрәшеп коллыктан котылды.<br>
Үткән көннәр быргы тавышын,<br>
Сугышның коточкыч даулашын<br>
Алмаштырсын көннең татлы моңнары —<br>
Тынычлык, бердәмлек гимннары,<br>
Алмаштырсын көннең татлы моңнары —<br>
Тынычлык, бердәмлек гимннары.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Без исемен бөек тотканда,<br>
Дан һаләсендә хозурланыр Ватан.<br>
Ант итәбез Аллаһ каршында:<br>
Үлем хәерлерәк коллыктан!<br>
Үлем хәерлерәк коллыктан!<br>
Үлем хәерлерәк коллыктан!<br>
Мәңгелек дан батырларыбызга,<br>
Каһарманнар кыюлыгы-дәһшәте<br>
Ирек яулады Ватаныбызга,<br>
Боливиягә — бәхет ләззәте.<br>
Исемнәрен мәрмәр-бронзаларга<br>
Уеп гасырларга озатыйк,<br>
Һәм куәтле җырларда без кабатлыйк:<br>
“Азатлык! Азатлык! Азатлык!”<br>
Һәм куәтле җырларда без кабатлыйк:<br>
“Азатлык! Азатлык! Азатлык!”<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
Гадәләтлек илдә тәхет корды,<br>
Явыз җәберләүне санга сукмады,<br>
Аның данлы мөһерендә — шатлык:<br>
“Азатлык! Азатлык! Азатлык!”<br>
Бу керсез һәм гүзәл илебезгә<br>
Боливарның исеме куелган.<br>
Мәңгегә син бәхетле бул, әй Ватан,<br>
Лаеклы язмышта хозурлан,<br>
Мәңгегә син бәхетле бул, әй Ватан,<br>
Лаеклы язмышта хозурлан.<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
Чит-ят беркөн әгәр дә талпынса<br>
Боливияне буйсындырырга,<br>
Туры килер тәкәббер баскынга<br>
Хурлыклы язмышын татырга:<br>
Бөек Боливарның торыннары<br>
Шәһит китүдән һич тайчынмас,<br>
Ләкин Ватанының затлы байрагы<br>
Кимсетелүенә юл куймас,<br>
Ләкин Ватанының затлы байрагы<br>
Кимсетелүенә юл куймас.<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
=== '''БОСНИЯ-ҺЕРЦЕГОВИНА''' ===
https://rutube.ru/video/d810ba34c9dca389c278389c216d2381/
https://wikiway.com/bosniya-i-gertsegovina/gimn/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bosnia_and_Herzegovina%27s_national_anthem.ogg
'''Intermezzo''' ('''Intermeco''') — Босния-Һерцеговинаның милли гимны. 1999 елның 25 июнендә, элеккеге "Jedna si jedina" исемлесе гамәлдән чыгарылгач, кабул ителде. Соңгысының текстын илнең серб һәм һорват җәмгыятьләре үткәрмәде. Шул сәбәпле "Интермеццо" да бүгенгә кадәр тексттан мәхрүм.<br>
=== '''БОТСВАНА''' ===
Сетсвана телендә<br>
'''Fatshe leno la rona'''<br>
'''I.''' Fatshe leno la rona<br>
Ke mpho ya Modimo,<br>
Ke boswa jwa borraetsho;<br>
a le nne ka kagiso.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Tsogang, tsogang! Banna, tsogang!<br>
Emang, basadi, emang, tlhagafalang!<br>
Re kopanele go direla<br>
Lefatshe la rona.<br>
'''II.''' 'Ina lentle la tumo<br>
la tšhaba ya Botswana,<br>
Ka kutlwano le kagisano,<br>
e bopagantswe mmogo.<br>
𝄆 '''''Chorus.''''' 𝄇<br>
Инглиз телендә<br>
'''This Land of Ours'''<br>
'''I.''' Blessed be this noble land,<br>
Gift to us from God's strong hand,<br>
Heritage our fathers left to us.<br>
May it always be at peace.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Awake, awake, O men, awake!<br>
And women close beside them stand,<br>
Together we'll work and serve<br>
This land, this happy land!<br>
'''II.''' Word of beauty and of fame,<br>
The name Botswana to us came.<br>
Through our unity and harmony,<br>
We'll remain at peace as one.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/3a6ae0dd6eef98449ffe73a1fdd4980b/
https://wikiway.com/botsvana/gimn/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Fatshe_leno_la_rona.ogg
'''БУ – БЕЗНЕҢ ИЛЕБЕЗ'''<br>
...........................
=== '''БӨЕКБРИТАНИЯ''' ===
'''''English'''''<br>
'''God save the King''' *<br>
God save our gracious King!<br>
Long live our noble King!<br>
God save the King!<br>
Send him victorious,<br>
Happy and glorious,<br>
Long to reign over us:<br>
God save the King!<br>
https://rutube.ru/video/40ec7e8ded886c6056411cc591f3e590/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_God_Save_the_Queen.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Алла, сакла патшаны'''<br>
Алла, сакла аны,<br>
Күрекле патшаны,<br>
Алла, сакла!<br>
Җиңүләр бүләк ит,<br>
Данлы, бәхетле ит,<br>
Хакимебез дип хакла,<br>
Алла, сакла!<br>
* Дәүләт башлыгы хатын-кыз булган очракта, '''King''' (кыйрал) урынына '''Queen''' (Кыйралбикә) дип җырлана. Рәсми чараларда гадәттә шушы беренче куплеты гына башкарыла. Тагын ике куплеты бар.<br>
=== '''БРАЗИЛИЯ''' ===
'''''Em português'''''<br>
Ouviram do Ipiranga as margens plácidas,<br>
de um povo heroico o brado retumbante.<br>
E o sol da Liberdade em raios fúlgidos,<br>
brilhou no céu da Pátria nesse instante.<br>
Se o penhor dessa igualdade,<br>
conseguimos conquistar com braço forte!<br>
Em teu seio, ó Liberdade,<br>
desafia o nosso peito a própria morte!<br>
Ó Pátria amada,<br>
idolatrada,<br>
salve, salve!<br>
Brasil, um sonho intenso, um raio vívido,<br>
de amor e de esperança à terra desce.<br>
Se em teu formoso céu, risonho e límpido,<br>
a imagem do Cruzeiro resplandece.<br>
Gigante pela própria natureza<br>
És belo, és forte, impávido colosso<br>
E o teu futuro espelha essa grandeza<br>
Coro:<br>
Terra adorada<br>
Entre outras mil<br>
és tu, Brasil,<br>
ó Pátria amada<br>
Dos filhos deste solo és mãe gentil<br>
Pátria amada,<br>
Brasil! Brasil! Brasil!<br>
https://rutube.ru/video/ee7431706dc7629ac0421187af03b030/
Ике куплеты бергә. Һәр куплет алдыннан ярты минутлык увертюра уйнала.<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hino_Nacional_Brasileiro_instrumental.ogg<br>
'''''Рәсми беренче куплеты. Башта ярты минутлык увертюра уйнала.'''''
'''''Татар телендә'''''<br>
Ишеттеләр Ипиранга-елга ярлары<br>
Батырларның күк күкрәүдәй өннәрен,<br>
Һәм азатлык кояшы мул сипте нурларын,<br>
Яктыртты ул Ватаныбыз күкләрен.<br>
Без тигезлек дәлил-сәбәбен<br>
Бу куәтле куллар белән казандык,<br>
Каршы алырбыз үлем сәгатен<br>
Синең кочагыңда, изге Азатлык!<br>
Сөекле Ватан,<br>
Кодрәт ал Хактан,<br>
Имин бул син!<br>
Бразил — бөек хыялыбыз, сибә нурлар<br>
Күк такымы — Көньяк Хач җиребезгә,<br>
Сөю, өмет таратып балкый йолдызлар<br>
Гүзәл, аяз, шатлык тулы күгебездә.<br>
Табигать үзе тудырган гигантсың;<br>
Мәһабәт, көчле, кыю син, беләгеңдә<br>
Алдагы бөеклегеңне туплагансың!<br>
Кушымтасы:<br>
Меңнәр арасыннан<br>
Өзелеп яраткан ил,<br>
Әй сөекле Ватан,<br>
Син ул, Бразил!<br>
Ул-кызыңа изге ана күк ил,<br>
Әй сөекле Бразил!<br>
Бразил! Бразил!<br>
=== '''БРУНЕЙ''' ===
=== '''БУРКИНА ФАСО''' ===
=== '''БУРУНДИ''' ===
=== '''БУРЯТИЯ''' ===
Үнгын дайдаар, хангай тайгаар нэмжыгшэ<br>
Үлзы Буряад — манай нангин үлгы.<br>
Сэлмэг сарюун, сэнхир номин шарайшни<br>
Сэдьхэлдэмнай хэзээдэшье зулгы.<br>
Эрхим хангал санзай шэнги агаарташ<br>
Эршэ хүсөөр элсүүлэнгүй яалайб!<br>
Эмтэй домтой мүнхын уһан аршаандаш<br>
Эльгэ зүрхөө хүртүүлэнгүй яалайб!<br>
Холын замда эхын ёһоор юрөөжэ,<br>
Хүмүүн зондо хэтын жаргал хүсөөш.<br>
Саяан хадын сэлгеэн амяар арюудхан,<br>
Байгал далайн гэгээн долгёор сүршөөш.<br>
Шэрүүн сагай ерээшье һаа дэлхэйдэ,<br>
Шинии заяан замһаа хадуурхагүйл.<br>
Эбтэй дорюун бүлын ёһоор жаргыш даа,<br>
Энхэ Буряад — манай нангин үлгы.<br>
Эхэ нютаг!<br>
https://rutube.ru/video/28ab9b9219843a27baf44e5222ea81d6/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Буряад_Уласай_түрын_дуулал.ogg
Тайгалы, күлләр белән, далалы,<br>
Изге кояш нуры белән син тулы.<br>
Чиктән чиге кадәр гөрләп торган,<br>
Бәхетле бул, туган ягым!<br>
...............................
=== '''БУТАН''' ===
=== '''ВЬЕТНАМ''' ===
'''''Bằng tiếng Việt'''''<br>
'''Tiến quân ca'''<br>
Đoàn quân Việt Nam đi chung lòng cứu quốc<br>
Bước chân dồn vang trên đường gập ghềnh xa<br>
Cờ in máu chiến thắng vang hồn nước,<br>
Súng ngoài xa chen khúc quân hành ca.<br>
Đường vinh quang xây xác quân thù,<br>
Thắng gian lao cùng nhau lập chiến khu.<br>
Vì nhân dân chiến đấu không ngừng,<br>
Tiến mau ra sa trường,<br>
Tiến lên, cùng tiến lên.<br>
Nước non Việt Nam ta vững bền.<br>
Đoàn quân Việt Nam đi sao vàng phấp phới<br>
Dắt giống nòi quê hương qua nơi lầm than<br>
Cùng chung sức phấn đấu xây đời mới,<br>
Đứng đều lên gông xích ta đập tan.<br>
Từ bao lâu ta nuốt căm hờn,<br>
Quyết hy sinh đời ta tươi thắm hơn.<br>
Vì nhân dân chiến đấu không ngừng,<br>
Tiến mau ra sa trường,<br>
Tiến lên, cùng tiến lên.<br>
Nước non Việt Nam ta vững bền.<br>
https://rutube.ru/video/5e84a5392251a0bded2e865d403204ae/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Vietnam.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Алга баручы гаскәр җыры'''<br>
Вьет гаскәре алга, илне сакларга,<br>
Бара озын, тар сукмакларда.<br>
Ил рухы – канлы байракта,<br>
Туп гөрселдәве – җырларда.<br>
Юл буйлап – дошман сөяге,<br>
Күңелдә – җиңү теләге.<br>
Халкыбыз дип сафка бастык.<br>
Алга, яуларга,<br>
Бергә – гел алга!<br>
Вьетнам мәңгелек һәм нык.<br>
Вьет гаскәре, алга, алтын йолдызга<br>
Карап ил чыга олы юлга,<br>
Күмәкләшеп – яңа тормышка,<br>
Богауларны өзеп – уңышка.<br>
Озак булдык михнәт-кайгыда,<br>
Ватан өчен җаннар фида,<br>
Халкыбыз дип сафка бастык.<br>
Алга, яуларга,<br>
Бергә – гел алга!<br>
Вьетнам мәңгелек һәм нык.<br>
=== '''ГАГАУЗИЯ''' ===
'''Tarafım'''<br>
Tarafım, san tarafım,<br>
Ne gözelsin, korafım:<br>
Çok comerţin sän, topraam,<br>
Gagauz Yerim, Bucaam!<br>
Refren:<br>
Gagauziya – hoşluum,<br>
Çok sevin, koru dostluu,<br>
Bayraanı üüsek kaldır,<br>
Sän benim paalı halkım!<br>
İIk adım sendi yaptık,<br>
Hem ana da biz dedik,<br>
Kaușu sevdik dinmäz,<br>
«Oglanı» çaldık bitmäz.<br>
Refren.<br>
Gagauziya, mutlu yerim,<br>
Vatanımsın sän benim,<br>
Pek işçidir insanın,<br>
Yelleri keser altın.<br>
Refren.<br>
Ne zorluk seni kırdı,<br>
Ne zaman dolaştırdı.<br>
Allahım, koru topraa:<br>
Gagauz Yeri, Bucaa!<br>
Refren.<br>
https://rutube.ru/video/56e9481f5a49d01e2753681fd49d4c75/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Gagauz_Yerin_Gimnı.ogg
'''Тарафым'''<br>
=== '''ГАУДЕАМУС (Шәкертләр гимны)''' ===
'''''Латинча'''''<br>
'''Gaudeamus igitur!'''<br>
I. Gaudeamus igitur<br>
Juvenes dum sumus,<br>
Gaudeamus igitur<br>
Juvenes dum sumus!<br>
Post jucundam juventutem<br>
Post molestam senectutem<br>
Nos habebit humus,<br>
Nos habebit humus.<br>
II. Ubi sunt qui ante nos<br>
In mundo fuere?<br>
Ubi sunt qui ante nos<br>
In mundo fuere?<br>
Ade as a inferos<br>
Transe as a superos<br>
Hos si vis videre,<br>
Hos si vis videre.<br>
III. Vita nostra brevis est<br>
Brevi finietur,<br>
Vita nostra brevis est<br>
Brevi finietur.<br>
Venit mors velociter<br>
Rapit nos atrociter<br>
Nemini parcetur,<br>
Nemini parcetur.<br>
IV. Vivat academia,<br>
Vivant professores,<br>
Vivat academia,<br>
Vivant professores!<br>
Vivat membrum quodlibet,<br>
Vivat membra quaelibet,<br>
Semper sint in flore,<br>
Semper sint in flore.<br>
V. Vivant omnes virgines,<br>
Faciles, formosae,<br>
Vivant omnes virgines,<br>
Faciles, formosae.<br>
Vivant et mulieres,<br>
Tenerae amabiles,<br>
Bonae laboriosae,<br>
Bonae laboriosae.<br>
VI. Vivant et republica<br>
et qui illam regit,<br>
Vivant et republica<br>
et qui illam regit.<br>
Vivat nostra civitas,<br>
Maecenatum caritas,<br>
Quae nos hic protegit,<br>
Quae nos hic protegit.<br>
VII. Pereat tristitia,<br>
Pereant osores,<br>
Pereat tristitia,<br>
Pereant osores.<br>
Pereat diabolus,<br>
Qui vis antiburschius,<br>
Atque irrisores,<br>
Atque irrisores.<br>
https://upload.wikimedia.org/score/0/m/0moe4h1ey0lo6b55p8ouwddb1e30elb/0moe4h1e.mp3
https://rutube.ru/video/cbf30cb993a91b0983f493a99577a999/
'''Әйдәгез, күңелләник!'''<br>
I. Әйдәгез, күңелләник –<br>
Яшьлек шуңа форсат,<br>
Әйдәгез, күңелләник –<br>
Яшьлек шуңа форсат!<br>
Яшь гомерләр үтеп китәр,<br>
Тынгысыз картлык та җитәр –<br>
Алыр безне туфрак,<br>
Алыр безне туфрак.<br>
II. Безнең гомер бик кыска<br>
Фанилык иңендә,<br>
Безнең гомер бик кыска<br>
Фанилык иңендә.<br>
Әҗәл тиз килеп җитә,<br>
Дөньядан алып китә,<br>
Аяу юк һичкемгә,<br>
Аяу юк һичкемгә.<br>
III. Моңарчы яшәгәннәр –<br>
Кайда алар бүген?<br>
Моңарчы яшәгәннәр –<br>
Кайда алар бүген?<br>
Күкләргә менеп эзлә,<br>
Ахирәттә дә күзлә –<br>
Очратырлык түгел,<br>
Очратырлык түгел.<br>
IV. Яшә, академия,<br>
Яшәсен остазлар,<br>
Яшә, академия,<br>
Яшәсен остазлар!<br>
Яшәсен һәркайсысы,<br>
Яшәсен һәрбарчасы<br>
Һәм чәчәк атсыннар,<br>
Һәм чәчәк атсыннар!<br>
V. Яшәсен безнең кызлар –<br>
Сөйкемле, гүзәлләр,<br>
Яшәсен безнең кызлар –<br>
Сөйкемле, гүзәлләр!<br>
Яшәсеннәр ханымнар –<br>
Ягымлылар, назлылар,<br>
Хезмәт сөючәннәр,<br>
Хезмәт сөючәннәр!<br>
VI. Яшәсен дәүләтебез,<br>
Яшәсен хакимнәр,<br>
Яшәсен дәүләтебез,<br>
Яшәсен хакимнәр!<br>
Яшәсен шәһәребез,<br>
Иганәчеләребез –<br>
Химая иткәннәр,<br>
Химая иткәннәр.<br>
VII. Булмасын кайгы-хәсрәт,<br>
Бетсен көнләшкәннәр,<br>
Булмасын кайгы-хәсрәт,<br>
Бетсен көнләшкәннәр!<br>
Олаксын шайтаны да,<br>
Шәкертләр дошманы да –<br>
Гыйлемнән көлгәннәр,<br>
Гыйлемнән көлгәннәр!<br>
=== '''ГВАТЕМАЛА''' ===
'''''Español'''''<br>
'''¡Guatemala feliz...!'''<br>
¡Guatemala feliz...! que tus aras<br>
no profane jamás el verdugo;<br>
ni haya esclavos que laman el yugo<br>
ni tiranos que escupan tu faz.<br>
Si mañana tu suelo sagrado<br>
lo amenaza invasión extranjera,<br>
libre al viento tu hermosa bandera<br>
a vencer o a morir llamará.<br>
'''''Coro I'''''<br>
Libre al viento tu hermosa bandera<br>
a vencer o a morir llamará;<br>
que tu pueblo con ánima fiera<br>
antes muerto que esclavo será.<br>
De tus viejas y duras cadenas<br>
tú forjaste con mano iracunda,<br>
el arado que el suelo fecunda<br>
y la espada que salva el honor.<br>
Nuestros padres lucharon un día<br>
encendidos en patrio ardimiento,<br>
y lograron sin choque sangriento<br>
colocarte en un trono de amor.<br>
'''''Coro II'''''<br>
Y lograron sin choque sangriento<br>
colocarte en un trono de amor,<br>
que de patria en enérgico acento<br>
dieron vida al ideal redentor. <br>
https://rutube.ru/video/d6dc9d8a9ac02cce08f980af4ea733df/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Guatemala,_by_the_U.S._Navy_Band.oga
'''''Испан телендә'''''<br>
'''Гватемала – бәхетле!..'''*<br>
Гватемала – бәхетле!... Михрабың <br>
Һичкайчан мәсхәрә ителмәс;<br>
Юк коллар, ялаучы богавын,<br>
Һәм залим йөзеңә төкермәс.<br>
Һәм әгәр бу изге туфрагың<br>
Нәҗесләп тапталса иртәгә,<br>
Чакырыр азатлык байрагың –<br>
Җиңәргә йә шәһит китәргә.<br>
'''''Беренче кушымта:'''''<br>
Чакырыр азатлык байрагың<br>
Җиңүгә йә шәһит китәргә.<br>
Кол булмас һич горур улларың,<br>
Ителсә дә дучар үләргә.<br>
Күптәнге һәм авыр богауны<br>
Онытып, алырсың кулларга<br>
Бәрәкәт бирүче суканы<br>
Һәм кылыч – намусың сакларга.<br>
Милли хис ялкынында янган<br>
Бабалар тапкан үз бәхетен:<br>
Кан коймый, азатлык яулаган<br>
Һәм корган мәхәббәт тәхетен.<br>
'''''Икенче кушымта:'''''<br>
Кан коймый азатлык яулаган<br>
Һәм корган мәхәббәт тәхетен,<br>
Куәтле булсын дип Ил-Ватан,<br>
Тергезгән идеал-өметен.<br>
* Гимнның өченче-дүртенче куплетлары илнең җирле үзенчәлекләренә багышланган, рәсми чараларда алар гадәттә башкарылмый. Беренче рәсми куплеты гына башкарылганда, кушымтасы кабатлана.<br>
=== '''ГОМАН''' ===
'''''Гарәп телендә'''''<br>
يا ربنا احفظ لنا جلالة السلطان<br>
والشعب بالأوطان<br>
بالعز والإيمان<br>
وليدم مؤيدا<br>
عاهلا ممجدا<br>
بالنفوس يفتدى<br>
وليدم مؤيدا<br>
عاهلا ممجدا<br>
بالنفوس يفتدى<br>
يا عمان نحن من عهد النبي<br>
أوفياء من كرام العرب<br>
أبشري قابوس جاء<br>
فلتباركه السماء<br>
واسعدي والتقيه بالدعاء<br>
https://rutube.ru/video/3b3791ac515cb88a7140c6765148ac1c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Peace_to_the_Sultan_(نشيد_السلام_السلطاني).ogg
Йа Илаһ, солтан галиҗәнапне данла һәм ярлыка,<br>
халкын, Ватанын сакла,<br>
гыйззәт-иманын хакла!<br>
Яшә, солтаныбыз,<br>
данлы юлбашчыбыз,<br>
синең өчен җан фида.<br>
Яшә, солтаныбыз,<br>
данлы юлбашчыбыз,<br>
синең өчен җан фида.<br>
Гоман, нәби гаһеденнән тәкъва,<br>
без — тугры, кәрамәтле гарәп.<br>
Кабуска догаң хаслап,<br>
хатиб рухына баглап,<br>
шатландыр аны, мөбарәкләп.<br>
=== '''ГӨРҖИСТАН''' ===
ქართულად<br>
'''თავისუფლება'''<br>
ჩემი ხატია სამშობლო,<br>
სახატე მთელი ქვეყანა,<br>
განათებული მთა-ბარი,<br>
წილნაყარია ღმერთთანა.<br>
თავისუფლება დღეს ჩვენი<br>
მომავალს უმღერს დიდებას,<br>
ცისკრის ვარსკვლავი ამოდის<br>
და ორ ზღვას შუა ბრწყინდება,<br>
და დიდება თავისუფლებას,<br>
თავისუფლებას დიდება.<br>
https://rutube.ru/video/3b6b3ac76bfb78a37b9a485da54c07e2/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tavisupleba_instrumental.ogg
'''''Гөрҗи телендә'''''<br>
'''Азатлык'''<br>
Ватаным – изге иконам,<br>
Дөнья җирләре түрендә,<br>
Тау-үзәннәре Алладан<br>
Без туганнарга бирелгән.<br>
Киләчәгебезне данлап<br>
Азатлык-ирек яулыйбыз,<br>
Ике диңгез арасында<br>
Балкыр таңда Чулпан йолдызыбыз,<br>
Җырлыйбыз ирекне без мактап,<br>
Азатлыкка дан җырлыйбыз!<br>
=== '''ГРЕНЛАНДИЯ''' ===
'''''Kalaallisut'''''<br>
1. Nunarput, utoqqarsuanngoravit<br>
niaqqut ulissimavoq qiinik.<br>
Qitornatit kissumiaannarpatit<br>
tunillugit sineriavit piinik.<br>
5. Taqilluni naami atunngiveqaaq,<br>
kalaallit siumut makigitsi.<br>
Inuttut inuuneq pigiuminaqaaq,<br>
saperasi isumaqaleritsi.<br>
https://rutube.ru/video/87d8e32fb75ee1335087ccdd3ba8ac91/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Nunarput.ogg
'''''Гренланд телендә'''''<br>
1. Син, борынгы Ватаныбыз, тау-бозлы,<br>
Күкрәгеңдә назлана ул-кызларың.<br>
Чал чәчләрдәй кар каплаган башыңны,<br>
Байлык-муллыкта океан ярларың.<br>
5. Кол басынкылыгы — түгел һич язмыш,<br>
Алга, Калааллит, без синең сагыңда.<br>
Уалучан булса да безнең тормыш,<br>
Инаныгыз, булдырырбыз барын да!<br>
'''Гимн текстындагы биш куплетның беренчесе һәм соңгысы гына рәсми рәвештә башкарыла.'''<br>
=== '''ГРЕЦИЯ (ЮНАНСТАН)''' ===
'''''Στα ελληνικά'''''<br>
'''Ἐλευθεριά'''<br>
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν κόψι<br>
Τοῦ σπαθιοῦ τὴν τρομερή,<br>
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν ὄψι,<br>
Ποὺ μὲ βία μετράει τὴν γῆ.<br>
Ἀπ’ τὰ κόκκαλα βγαλμένη<br>
τῶν Ἑλλήνων τὰ ἱερά,<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
https://rutube.ru/video/8ad80831c39f5c43a56280dadc8ae903/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymn_to_liberty_instrumental.oga
'''''Грек (юнан) телендә'''''<br>
'''Азатлык'''<br>
Таныш миңа, газиз илем,<br>
Иң үткен кылычларың,<br>
Таныш үткен күз карашың —<br>
Колачлый ул Җир шарын.<br>
Затлы Юнан тамырыннан<br>
Үсеп чыккан бер аклык, —<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык,<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык,<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык!<br>
'''Барлыгы 254 куплеты булган текстның бердәнбер рәсми башкарыла торганы.'''<br>
=== '''ГЫЙРАК''' ===
'''باللغة العربية'''<br>
'''مَوْطِنِيْ'''<br>
مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br>
اَلْجَلَالُ وَالْجَمَالُ وَالسَّنَاءُ وَالْبَهَاءُ<br>
فِيْ رُبَاكْ فِيْ رُبَاكْ<br>
وَالْحَيَاةُ وَالنَّجَاةُ وَالْهَنَاءُ وَالرَّجَاءُ<br>
فِيْ هَوَاكْ فِيْ هَوَاكْ<br>
هَلْ أَرَاكْ هَلْ أَرَاكْ<br>
سَالِماً مُنَعَّماً وَ غَانِماً مُكَرَّماً<br>
سَالِماً مُنَعَّماً وَ غَانِماً مُكَرَّماً<br>
هَلْ أَرَاكْ فِيْ عُلَاكْ<br>
تَبْلُغُ السِّمَاكْ تَبْلُغُ السِّمَاكْ<br>
مَوْطِنِي مَوْطِنِيْ<br>
مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br>
اَلشَّبَابُ لَنْ يَّكِلَّ هَمُّهُ أنْ يَّسْتَقِلَّ<br>
أَوْ يَبِيْد أَوْ يَبِيْد<br>
نَسْتَقِيْ مِنَ الرَّدَى وَلَنْ نَّكُوْنَ لِلْعِدَى<br>
كَالْعَبِيْد كَالْعَبِيْد<br>
لَا نُرِيْد لَا نُرِيْد<br>
ذُلَّنَا الْمُؤَبَّدَا وَعَيْشَنَا الْمُنَكَّدَا<br>
لَا نُرِيْد بَلْ نُعِيْد<br>
مَجْدَنَا التَّلِيْد مَجْدَنَا التَّلِيْد<br>
مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br>
مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br>
اَلْحُسَامُ وَ الْيَرَاعُ لَا الْكَلَامُ وَالنِّزَاعُ<br>
رَمْزُنَا رَمْزُنَا<br>
مَجْدُنَا وَ عَهْدُنَا وَوَاجِبٌ مِّنَ الْوَفَاء<br>
يَهُزُّنَا يَهُزُّنَا<br>
عِزُّنَا عِزُّنَا<br>
غَايَةٌ تُشَرِّفُ وَ رَايَةٌ تُرَفْرِفُ<br>
يَا هَنَاكْ فِيْ عُلَاكْ<br>
قَاهِراً عِدَاكْ قَاهِراً عِدَاكْ<br>
مَوْطِنِيْ مَوطِنِيْ<br>
https://rutube.ru/video/36bfaa3e552fb97403063f05b18e40c1/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Mawtini.ogg
'''''татарча'''''<br>
'''Ватаным'''<br>
Ватаным, Ватаным,<br>
Гүзәллегең, бөеклегең, дан-шөһрәтең һәм зиннәтең —<br>
Тауларда, тауларда,<br>
Тормыш-хәят һәм ирегең, куанычың һәм өметең<br>
Һаваңда, һаваңда —<br>
Насыйпмы бу миңа?<br>
Хозурың хәвефсезлектә, хөрмәтең иминлектә,<br>
Хозурың хәвефсезлектә, хөрмәтең иминлектә —<br>
Насыйпмы? Бу намың<br>
Тәблигъ булсын күктә,<br>
Тәблигъ булсын күктә,<br>
Ватаным, Ватаным!<br>
Ватаным, Ватаным,<br>
Армый-талмый әзер яшьләр азатлык дип җан атарга<br>
Йә шәһит булмакка,<br>
Үлем суын эчсәләр дә, буйсынмаслар дошманнарга,<br>
Түнмәсләр коллыкка —<br>
Мәңгелек хурлыкка.<br>
Рухсызланмам, риза булмам аяныч яшәмәккә,<br>
Рухсызланмам, риза булмам аяныч яшәмәккә.<br>
Иҗтиһад кылганым —<br>
Даның тергезмәккә, даның тергезмәккә,<br>
Ватаным, Ватаным.<br>
Ватаным, Ватаным,<br>
Үткен кылыч, очлы каләм, сафсата һәм бәхәс түгел, —<br>
Байрагым һәм туграм.<br>
Намусым дип, иманым дип, бурыч дип атлыга күңел —<br>
Гомерлек вазифам.<br>
Безнең дан, безнең дан —<br>
Без кадерләгән максатта, күк бизәгән байракта,<br>
Без кадерләгән максатта, күк бизәгән байракта.<br>
Куәтле рух-җаның,<br>
Дошманны җиңеп атла, дошманны җиңеп атла,<br>
Ватаным, Ватаным.<br>
'''Гыйракның "Маутыйни" (Ватаным) исемле дәүләт гимны гарәпләрнең гомуми максатларын һәм омтылышларын да чагылдыра. Шул сәбәпле ул берничә гарәп илендә халык гимны булып киткән.'''
=== '''ДАНИЯ''' ===
'''''På dansk'''''<br>
'''''Дания телендә'''''<br>
Der er et yndigt land<br>
Der er et yndigt land,<br>
det står med brede bøge<br>
nær salten østerstrand,<br>
nær salten østerstrand.<br>
Det bugter sig i bakke dal,<br>
det hedder gamle Danmark,<br>
og det er Frejas sal,<br>
og det er Frejas sal!<br>
Vort gamle Danmark skal bestå<br>
så længe bøgen spejler,<br>
sin top i bølgen blå,<br>
sin top i bølgen blå.<br>
https://rutube.ru/video/a378796d75472ac903f75f9e630368b6/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Der_er_et_yndigt_land.ogg
'''Әй, сөекле Ватан!'''<br>
Әй, сөекле Ватан!<br>
Тозлы диңгез ярында<br>
бүкләрең тезелеп баскан,<br>
тезелеп баскан.<br>
Борынгы Данмарк илен,<br>
диңгездән искән җилен<br>
Фрайя яраткан,<br>
Фрайя яраткан!<br>
Мәңге яшә, урманнар күк,<br>
кодрәт алып, даннар иле,<br>
зәңгәр дулкыннардан,<br>
зәңгәр дулкыннардан.<br>
'''Гимнның җыелма рәсми куплеты.'''<br>
=== '''ДОМИНИКАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Español'''''<br>
'''Quisqueyanos valientes'''<br>
I. Quisqueyanos valientes, alcemos<br>
Nuestro canto con viva emoción,<br>
Y del mundo a la faz ostentemos<br>
Nuestro invicto glorioso pendón. <br>
¡Salve el pueblo que intrépido y fuerte, <br>
A la guerra a morir se lanzó <br>
Cuando en bélico reto de muerte<br>
Sus cadenas de esclavo rompió. <br>
'''''(+acompañamiento)'''''<br>
Ningun pueblo ser libre merece <br>
Si es esclavo indolente y servil; <br>
Si en su pecho la llama no crece<br>
Que templó el heroismo viril.<br>
Mas Quisqueya la indómita y brava <br>
Siempre altiva la frente alzará: <br>
Que si fuere mil veces esclava<br>
Otras tantas ser libre sabrá.<br>
https://rutube.ru/video/a5fcaf7da09058288d46838b627c352c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Dominican_Republic_National_Anthem.ogg<br>
(башта ике юллык кереш уйнала)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Кискейя кыюлары'''<br>
1. Җырлыйбыз, Кискейя кыюлары,<br>
Дәртләнеп хисле җырыбызны,<br>
Соклансын күреп бар Җир шары<br>
Җиңелмәс данлыклы туыбызны.<br>
Дан батыр йөрәкле халыкка —<br>
Аяусыз көрәшкә атлады,<br>
Җан фида кылып һәр сугышта,<br>
Богауларны ватып ташлады!<br>
'''''(+аккомпанемент)'''''<br>
Һичкайчан булалмас хөр-азат<br>
Ихтыярсыз бер кол, ярамсак,<br>
Күкрәгендә ялкынланмаса<br>
Гайрәте кабызган бер учак.<br>
Ә Кискейя кыю, бирешмәс, —<br>
Коллыкка төшсә дә мең кабат,<br>
Горур тотар үзен, килешмәс,<br>
Булыр ул яңадан хөр-азат.<br>
=== '''ЕВРОПА БЕРЛЕГЕ''' ===
'''ODE AN DIE FREUDE'''<br>
Freude, schöner Götterfunken,<br>
Tochter aus Elysium,<br>
Wir betreten feuertrunken,<br>
Himmlische, dein Heiligtum!<br>
Deine Zauber binden wieder<br>
Was die Mode streng geteilt;<br>
Alle Menschen werden Brüder,<br>
Wo dein sanfter Flügel weilt.<br>
Seid umschlungen, Millionen!<br>
Diesen Kuß der ganzen Welt!<br>
Brüder, über‘m Sternenzelt<br>
Muß ein lieber Vater wohnen.<br>
Wem der große Wurf gelungen,<br>
eines Freundes Freund zu sein;<br>
wer ein holdes Weib errungen,<br>
mische seinen Jubel ein!<br>
Ja, wer auch nur eine Seele<br>
Sein nennt auf dem Erdenrund!<br>
Und wer’s nie gekonnt, der stehle<br>
Weinend sich aus diesem Bund!<br>
https://rutube.ru/video/287ed23850bb5fc1bd7c399bbb1fd99e/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Anthem_of_Europe_(US_Navy_instrumental_long_version).ogg
'''ШАТЛЫККА МӘДХИЯ'''<br>
Күңелләргә иңә шатлык<br>
Илаһият нурында,<br>
Низагтан туеп сыендык<br>
Тәңребез хозурына!<br>
Берләшә рухи нигездә<br>
Элек аерылганнар,<br>
Ходай канат җәйгән җирдә<br>
Без бәндәләр – туганнар.<br>
Миллионнар, иң куеп иңгә,<br>
Шатлыкка җирне күмсен!<br>
Туганнар Галәм түрендә<br>
Әл-Вәдүд барын белсен!<br>
Тормышта туры юл тоткан,<br>
Иңдәшен дус дип тойган,<br>
Гомер юлдашын яраткан –<br>
Булсын ул безнең туган!<br>
Тәкәбберлеккә бирелгән,<br>
Башканы күреп түбән,<br>
Дуслык кадерен белмәгән –<br>
Китсен безнең берлектән!<br>
'''Гимн Европа Берлегенә кергән дәүләтләр телләренә тәрҗемә ителгән. Аерым илләрдәге чараларда ул җирле дәүләт телләрендә башкарылырга мөмкин. Гомумевропа күләмендә аны оркестр гына башкара, шул рәвешчә кыйтгадагы бер генә телгә дә өстенлек бирелми. Гимнга нигез итеп Фридрих Шиллерның 1785 елда язылган шигыре алынган. Соңрак аңа Лүдвиг ван Бетһовен көй иҗат иткән. Бу музыка көйязарның Тугызынчы симфониясенә кертелгән.'''<br>
'''Биредә гимнның иң популяр варианты тәрҗемә ителгән. Соңгы дүрт юлы сирәк уйнала. Беренче куплеты гына даими башкарыла, кайвакыт аны азакта кабатлыйлар да.'''<br>
=== '''ҖИБУТИ''' ===
'''''Сомали телендә'''''<br>
Hinjinne u sara kaca,<br>
Calankaan harraad iyo<br>
Haydaar u mudateen!<br>
Haydaar u mudateen!<br>
Hir cagaarku qariyayiyo.<br>
Habkay samadu tahayoo;<br>
Xiddig dhi igleh hoorshoo,<br>
Caddaan lagu hadheeyaay.<br>
||: Maxaa haybad kugu yaal!<br>
Maxaa haybad kugu yaal! :||<br>
https://rutube.ru/video/c790a5f891ae816940c1c0a5d68eaae9/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:The_Djiboutian_anthem.ogg
'''''Афар телендә'''''<br>
Doogehiik inkih solaa,<br>
Simbiliiy kah ningicle<br>
Bakaarat kah sugunne!<br>
Bakaarat kah sugunne!<br>
Bulci kaak qaran sido,<br>
Gubi kak way anxar lusa;<br>
Cutukti caxte caydu,<br>
Qidi wagri silaalo.<br>
||: Maysooy heebati kumuu!<br>
Maysooy heebati kumuu! :||<br>
https://rutube.ru/video/666957111ce1ef02b75475d6715b72ba/
https://wikiway.com/djibouti/gimn/
Күтәрел, байрагыбыз,<br>
Дәррәү торып басыгыз!<br>
Алдык аны яу итеп,<br>
Әрнүләр, сусау үтеп.<br>
Безнең мәңгелек төсләр:<br>
Җирләр — яшел, күкләр — зәңгәр;<br>
Ак төс — иминлек хасы,<br>
Канлы йолдыз — уртасы.<br>
||: Байрак — безнең горурлык!<br>
Байрак — безнең хозурлык! :||<br>
=== '''ИРАН ИСЛАМ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''به فارسی'''<br>
سر زد از افق مهر خاوران<br>
فروغ دیدهی حقباوران<br>
بهمن فر ایمان ماست<br>
پیامت ای امام، استقلال<br>
آزادی، نقش جان ماست<br>
شهیدان، پیچیده در گوش زمان فریادتان<br>
پاینده مانی و جاودان<br>
جمهوری اسلامی ایران<br>
https://rutube.ru/video/df5a1726583c76eec62736f2b1cebf71/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sorud-e_Mellí-e_Yomhurí-e_Eslamí-e_Irán_(instrumental).oga<br>
(башта кыска гына кереш уйнала)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
Офыкта Шәрекъ Кояшы балкый,<br>
Хак мөселман күңелен ул назлый,<br>
Баһман – иман йөзек кашы.<br>
Синең вәгазьләрең, әй, Имам,<br>
Азатлык, ирек тоткасы.<br>
Шәһитләр!<br>
Сезнең ялвару – заман колагында чаң:<br>
“Ул яши һәм мәңге булачак –<br>
Ислам Җөмһүрияте Иран!”<br>
=== '''ИРЛАНДИЯ (дәүләт гимны)''' ===
'''''I nGaeilge'''''<br>
'''Amhrán na bhFiann'''<br>
Seo dhibh a chairde duan Óglaigh,<br>
Cathréimeach briomhar ceolmhar,<br>
Ár dtinte cnámh go buacach táid,<br>
‘S an spéir go min réaltogach<br>
Is fonnmhar faobhrach sinn chun gleo<br>
‘S go tiúnmhar glé roimh thíocht don ló<br>
Fé chiúnas chaomh na hoiche ar seol:<br>
Seo libh canaídh Amhrán na bhFiann.<br>
'''''Refrain:'''''<br>
Sinne Fianna Fáil<br>
Atá faoi gheall ag Éirinn,<br>
Buíon dár slua<br>
Thar toinn do ráinig chugainn,<br>
Faoi mhóid bheith saor.<br>
Seantír ár sinsir feasta<br>
Ní fhagfar faoin tíorán ná faoin tráil<br>
Anocht a théam sa bhearna bhaoil,<br>
Le gean ar Ghaeil chun báis nó saoil<br>
Le gunna scréach faoi lámhach na bpiléar<br>
Seo libh canaídh Amhrán na bhFiann.<br>
'''''English'''''<br>
'''The soldier’s song'''<br>
We’ll sing a song, a soldier’s song,<br>
With cheering rousing chorus,<br>
As round our blazing fires we throng,<br>
The starry heavens o’er us;<br>
Impatient for the coming fight,<br>
And as we wait the morning’s light,<br>
Here in the silence of the night,<br>
We’ll chant a soldier’s song.<br>
Chorus:<br>
Soldiers are we<br>
whose lives are pledged to Ireland;<br>
Some have come from a land beyond the wave.<br>
Sworn to be free,<br>
No more our ancient sire land<br>
Shall shelter the despot or the slave.<br>
Tonight we man the gap of danger<br>
In Erin’s cause, come woe or weal<br>
‘Mid cannons’ roar and rifles peal,<br>
We’ll chant a soldier’s song.<br>
https://rutube.ru/video/90b1d912555afa0dfb85c4f6b882017f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Amhrán_na_bhFiann.ogg<br>
(бу аудиода гимнның "компакт варианты" – кушымтасы гына уйнала)<br>
https://zvyki.com/song/78387993/Gimn_Irlandii_-_Amhr_n_na_bhFiann/{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<br>
(вокал, биредә гимн тулысынча һәм ирланд телендә генә җырланган)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Яугирләр җыры'''<br>
Җырлыйк әле яугир җырын,<br>
Басып байраклар астына.<br>
Йолдызлар һәм учак уты<br>
Төнлә күздә чагыла;<br>
Безнең күңел ярсыр яуга,<br>
Иртән кояш сипсә нурын,<br>
Ә хәзер бу төнге тынлыкта<br>
Җырлыйк яугир җырын.<br>
Кушымтасы:<br>
Без яугирләр,<br>
Ирландия рухы йөрәктә,<br>
Без ант иттек,<br>
кайда туып үссәк тә:<br>
Булмас һич безнең изге утарлар<br>
Залим белән кол сыеныр урын.<br>
Чәлпәрәмә килер зынҗырлар,<br>
Сибәр кояш илгә нурын,<br>
Үкерсә дә үлем чәчеп туплар,<br>
Җырларбыз яугир җырын.<br>
'''Гимн текстының рәсми башкарыла торган беренче куплетлары.'''<br>
=== '''ИСЛАНДИЯ''' ===
'''''Á íslensku'''''<br>
Ó, guð vors lands! Ó, land vors guðs,<br>
vér lofum þitt heilaga, heilaga nafn,<br>
úr sólkerfum himnanna hnýta þér krans<br>
þínir herskarar, tímanna safn.<br>
Fyrir þér er einn dagur sem þúsund ár<br>
og þúsund ár dagur, ei meir:<br>
eitt eilífðar smáblóm með titrandi tár,<br>
sem tilbiður guð sinn og deyr.<br>
Íslands þúsund ár,<br>
Íslands þúsund ár,<br>
eitt eilífðar smáblóm með titrandi tár,<br>
sem tilbiður guð sinn og deyr.<br>
https://rutube.ru/video/0a1dc4ee853df3662c56563317923367/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lofsöngur.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Ил Алласы! Аллалы ил!<br>
Мактаулар Синең мөкатдәс намыңа.<br>
Кояш, Галәм – Синең чәчәк бәйләме<br>
Бакый гаскәрең тарафына.<br>
Хозурыңда бер көн — мең еллар тиңдәше,<br>
Мең еллар бер көндәй уза:<br>
Мәңгелек – чәчәктән тамган күз яше,<br>
Гыйбадәт кыла һәм сула.<br>
Исландиягә мең ел,<br>
Исландиягә мең ел,<br>
Мәңгелек – чәчәктән тамган күз яше,<br>
Гыйбадәт кыла һәм сула.<br>
=== '''ИСРАИЛ ДӘҮЛӘТЕ''' ===
'''בעברית'''<br>
'''הַתִּקְוָה'''<br>
כֹּל עוֹד בַּלֵּבָב פְּנִימָה<br>
נֶפֶשׁ יְהוּדִי הוֹמִיָּה,<br>
וּלְפַאֲתֵי מִזְרָח קָדִימָה,<br>
עַיִן לְצִיּוֹן צוֹפִיָּה;<br>
עוֹד לֹא אָבְדָה תִקְוָתֵנוּ,<br>
הַתִּקְוָה בַּת שְׁנוֹת אַלְפַּיִם,<br>
לִהְיוֹת עַם חָפְשִׁי בְּאַרְצֵנוּ, 𝄇<br>
𝄆 אֶרֶץ צִיּוֹן וִירוּשָׁלַיִם.<br>
'''''Укылышы''''':<br>
Kol ‘od balevav p’nimah –<br>
Nefesh Yehudi homiyah<br>
Ulfa’ati mizrakh kadimah<br>
‘ayin LeTsion tsofiyah –<br>
‘od lo avdah tikvatenu<br>
Hatikvah bat sh’not alpayim:<br>
Lihyot ‘am khofshi be’artzenu –<br>
Erets Tsiyon vi’rushalayim.<br>
Lihyot ‘am khofshi be’artzenu –<br>
Erets Tsiyon vi’rushalayim.<br>
https://rutube.ru/video/d5dc0d3980deb51088393013ef5c6bb6/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hatikvah_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Тынгысыз җаныбыз кушканга,<br>
Хыял яши, йөрәктә ут яна,<br>
Төбәп күзләрне гел Сионга,<br>
Атларбыз алга, шәрыккә таба.<br>
Сүнмәс өмет безнең күңелдә,<br>
Ике мең ел аны сакладык,<br>
Сион, Иерусалим илендә<br>
Азатлыгыбызны хакладык,<br>
Сион, Иерусалим илендә<br>
Азатлыгыбызны хакладык.<br>
=== '''ИТАЛИЯ''' ===
'''''In italiano'''''<br>
'''Fratelli d’Italia'''<br>
Fratelli d’Italia,<br>
L’Italia s’è desta,<br>
Dell’elmo di Scipio<br>
S’è cinta la testa.<br>
Dove’è la Vittoria?<br>
Le porga la chioma;<br>
Chè schiava di Roma<br>
Iddio la creò.<br>
Fratelli d’Italia,<br>
L’Italia s’è desta,<br>
Dell’elmo di Scipio<br>
S’è cinta la testa.<br>
Dove’è la Vittoria?<br>
Le porga la chioma;<br>
Chè schiava di Roma<br>
Iddio la creò.<br>
'''''Coro''''':<br>
Stringiamoci a coorte,<br>
Siam pronti alla morte<br>
Siam pronti alla morte:<br>
Italia chiamò! Italia chiamò!<br>
Si!!!<br>
https://rutube.ru/video/068f53c26d70ee28ae1d6c1e3e82be76/
https://rutube.ru/video/95cb7a96b0e44bf7be5a182ff2fcccb4/
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Италия туганнары'''<br>
Әй, туганнар, итальяннар,<br>
Италия уянды,<br>
Шипионың данлы очламын<br>
Таҗ итеп ул киеп алды.<br>
Олы җиңү – кайда соң ул?<br>
Ул бит безгә баш иде:<br>
Рум коллары торыннары<br>
Ил хуҗасы булсын, диде.<br>
Әй, итальяннар,<br>
Италия уянды,<br>
Шипио очламын<br>
Таҗ итеп ул алды.<br>
Олы җиңү – кайда?<br>
Ул безгә баш иде:<br>
Рум оныклары<br>
Хуҗа булсын, дип.<br>
'''''Кушымтасы''''':<br>
“Бер тарафка, – дип, – әйдә, берләшик,<br>
Җан фида кылып, бергә без көрәшик,<br>
Җан фида кылып, бергә без көрәшик”, –<br>
Италия дәшә! Италия дәшә!<br>
Һәй!!!<br>
'''Гимн текстының рәсми башкарыла торган беренче куплеты. Тагын ике "азатлык куплеты" һәм ике "тарихи куплеты" бар.'''<br>
=== '''ИЧКЕРИЯ ЧЕЧЕН ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Нохчийн маттахь'''''<br>
'''Ӏожалла я маршо'''<br>
Буьйсанна борз ехкаш дуьненчу девлла тхо,<br>
‘уьйранна лом уг’уш тхан ц’ераш техкина.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Аьрзонийн баннашкахь наноша дакхийна,<br>
Тархаш т’ехь дой хьийзо дайша ‘амийна.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Халкъана, махкана наноша кхоьллина,<br>
Цаьршинна эшначохь, майра д’ах’иттина.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Ламанан лечарчий маршонехь кхиийна,<br>
Халонех, бохамех курра чекхдийлина.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Мокхаза ламанаш даш хилла лаларах,<br>
Дахарехь, къийсамехь яхь оха д’алур яц.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Бос ‘аьржа ва латта молханах лелхарах,<br>
Тхешан сий доьхкина, тхо лаьтта доьрзур дац.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Тхо цкъа а цхьанненна къарделла совцур дац,<br>
‘ожалла, я маршо — шиннех цхьаъ йоккхур ю?<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Йижараша тхан чевнаш эшаршца ерзайо,<br>
Хьомсарчу б’аьргаша хьнаршна г’иттадо.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Мацалло хьовзадахь, орамаш дуур ду,<br>
Хьогалло тхаш б’арздахь, бецан тхин мийра ду.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Буьйсанна борз ехкаш дуьненчу девлла ду,<br>
Халкъана, махкана, Далла а муьт’ахь ду.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Гимн_Чеченской_Республики_Ичкерия.ogg<br>
(берничә куплеты яңадан кабатлана)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Йә үлем, йә азатлык'''<br>
Ана бүре баласын тапкан төндә туганбыз,<br>
Арыслан үкергәндә без исемнәр алганбыз.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Бөркет ояларында үстергәндер анабыз,<br>
Ат йөгәнләтеп безне өйрәткәндер атабыз.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Халык һәм Ватан өчен үстергәндер анабыз,<br>
Әнкәйләр чакырганда, кабат сафка басабыз.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Тау бөркетләре белән без бергә очып үстек,<br>
Киртәләр-михнәтләрне горур атлап без кичтек.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Мәрмәр кыялар тизрәк, эрерләр гүя кургаш, —<br>
Ләкин дошманнар безне һич тезләндерә алмас.'''<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Җир-туфрак әйләнсә дә ут кабып күмерләргә,<br>
Намусыбыз югалтып, кермәбез каберләргә.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Безне буйсындыралмас һичберкайчан һәм һичкем,<br>
Икесенең берседер — йә азатлык, йә үлем.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Дәваларлар сеңелләр җырлашып тән ярасын,<br>
Өндәр каһарманлыкка сөйгән ярның карашы.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Тамырлар кимерербез, битәрли калса ачлык,<br>
Сусавыбызны басар үләннәрдән тамган чык.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Ана бүре баласын тапкан төндә туганбыз,<br>
Алла, Халык һәм Ватан — мөкатдәстер кыйблабыз.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
=== '''ЙӘМӘН''' ===
'''باللغة العربية'''<br>
رَدِّدِيْ أَيَّتُهَا الدُّنْيَا نَشِيْدِيْ<br>
رَدِّدِيْهِ وَأَعِيْدِيْ وَأَعِيْدِيْ<br>
وَاذْكُرِيْ فِيْ فَرْحَتِيْ كُلَّ شَهِيْدِ<br>
وَامْنَحِيْهِ حُلَلاً مِّنْ ضَوْءِ عِيْدِيْ:|<br>
|: رَدِّدِيْ أَيَتُهَا الدُّنْيَا نَشِيْدِيْ <br>
وَحْدَتِيْ، وَحْدَتِيْ<br>
يَا نَشِيْداً رَائِعاً يَمْلَاُ نَفْسِيْ<br>
أَنْتِ عَهْدٌ عَالِقٌ فِيْ كُلِّ ذِمَّة<br>
رَايَتِيْ، رَايَتِيْ<br>
يَا نَسِيْجاً حِكْتُهُ مِنْ كُلِّ شَمْسِ<br>
أُخْلُدِيْ خَافِقَةً فِيْ كُلِّ قِمَّة<br>
أُمَّتِيْ، أُمَّتِيْ<br>
اِمْنَحِيْنِي الْبَأسَ يَامَصْدَرَ بَأسِيْ<br>
وَاذْخُرِيْنِيْ لَكِ يَا أَكْرَمَ أُمَّة<br>
عِشْتُ إِيْمَانِيْ وَحُبِّيْ سَرْمَدِيَّا<br>
وَمَسِيْرِيْ فَوْقَ دَرْبِيْ عَرَبِيَّا<br>
وَسَيَبْقٰى نَبْضُ قَلْبِيْ يَمَنِيَّا<br>
لَنْ تَرَى الدُّنْيَا عَلٰى أَرْضِيْ وَصِيَّا<br>
https://rutube.ru/video/18fc6c8a7dc61cd3475944def2171c3b/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_United_Republic.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Кабатла, дөнья, кабатла бу көемне,<br>
Кабатла син нәшидемне, гаһедемне.<br>
Искә төшер исемнәрен шәһидләрнең.<br>
Ки син затлы киемнәрен бәйрәмнәрнең.<br>
|: Кабатла, дөнья, кабатла нәшидемне. :|<br>
Берлегем, Берлегем,<br>
Рухлана бу ягымлы җырдан күңелем,<br>
Һәр халәткә бәйләнешле ул гаһедем.<br>
Байрагым, байрагым,<br>
Кояшның син үзеннән иңгән комачым,<br>
Мәңге балкы һәм бизәп тор һәр тау башын.<br>
Өммәтем, өммәтем,<br>
Вакыйг ит син үз көчеңне, куәтеңне,<br>
Затлылардан итәр өчен дәүләтеңне.<br>
Иманлы һәм сөюле мин җир йөзендә,<br>
Һәм гомерем үтәр гарәп кавемендә.<br>
Йәмәнемне йөртермен йөрәк түрендә,<br>
Һичбер чит-ят хаким булмас дәүләтемдә.<br>
=== '''КАБО ВЕРДЕ''' ===
https://rutube.ru/video/c717f83a9e25b73b5b4d1a885116d12d/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Cântico_da_Liberdade_(instrumental).ogg
=== '''КАЗАКЪСТАН''' ===
'''''Қазақ тілінде'''''<br>
'''Менің Қазақстаным'''<br>
Алтын күн аспаны,<br>
Алтын дән даласы,<br>
Ерліктің дастаны —<br>
Еліме қарашы!<br>
Ежелден ер деген,<br>
Даңқымыз шықты ғой,<br>
Намысын бермеген,<br>
Қазағым мықты ғой!<br>
'''''Қайырмасы:'''''<br>
Менің елім, менің елім,<br>
Гүлің болып егілемін,<br>
Жырың болып төгілемін, елім!<br>
Туған жерім менің —<br>
Қазақстаным!<br>
Ұрпаққа жол ашқан,<br>
Кең байтақ жерім бар.<br>
Бірлігі жарасқан,<br>
Тәуелсіз елім бар.<br>
Қарсы алған уақытты,<br>
Мәңгілік досындай.<br>
Біздің ел бақытты,<br>
Біздің ел осындай!<br>
'''''Қайырмасы.'''''<br>
https://rutube.ru/video/d80fefc5ce5b1cda2113bdb39dcd92c1/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kazakhstan_National_Anthem_2012.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Минем Казакъстаным'''<br>
Алтын көн асманы,<br>
Мул ашлык даласы,<br>
Батырлык дастаны —<br>
Илемә карачы!<br>
Күптәннән ир дигән<br>
Даныбыз кодрәте,<br>
Намусын бирмәгән<br>
Казагым куәте!<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Минем илем, минем илем,<br>
Гөлең булып сибеләмен,<br>
Җырың булып түгеләмен, илем!<br>
Туган җирем минем —<br>
Казакъстаным!<br>
Килергә юл ачкан<br>
Чиксез киң җирем бар,<br>
Берлеге ярашкан<br>
Ирекле илем бар.<br>
Каршылый вакытны<br>
Мәңгелек дустыдай,<br>
Безнең ил — бәхетле,<br>
Безнең ил — шушындый!<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
=== '''КАЛМЫКСТАН''' ===
'''''Хальмг келн'''''<br>
'''Хальмг Таңһчин Частр'''<br>
Сарул сәәхн Хальмг Таңһч<br>
Сансн тоотан күцәнә,<br>
Авта җирһлин бат җолаг<br>
Алдр һартан атхна.<br>
'''''Давтвр:'''''<br>
Улан залата хальмг улс,<br>
Улата теегән кеерүлий!<br>
Төрскн нутгтан күчән нерәдәд,<br>
Толһа менд җирһий!<br>
Олн келн-әмтнлә хамдан<br>
Уралан Таңһчин зүткнә<br>
Иньгллтин залин өндр герлд<br>
Иргч мана батрна.<br>
'''''Давтвр.'''''<br>
Баатр-чиирг үрдәр туурад,<br>
Буурл теемг өснә.<br>
Сурһуль-номдан килмҗән өдәг,<br>
Сул нерән дуудулна.<br>
'''''Давтвр.'''''
https://rutube.ru/video/4a0fb2e5bbd2bed3ad8dd41a232c2e4d/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kalmykia_anthem_(short_instrumental).ogg<br>
Оркестр башкаруында гимнның компакт варианты. Бер куплеты; кушымтасының соңгы ике юлы кабатлана.<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Калмыкстан җыры'''<br>
Гүзәл туган Калмык Иле<br>
Бар даланы яктырта,<br>
Төзек тормыш дилбегәсен<br>
Көчле кулында тота.<br>
'''''Кушымта''''':<br>
Калмык халкы, алсу төскә<br>
Иркен даланы бизә!<br>
Туган йортка куәт өстәп,<br>
Имин бул син мәңгегә!<br>
Төрле телле кешеләре<br>
Алга әйди Ватанны.<br>
Дуслык нурында киләчәк<br>
Ышанычлы һәм данлы.<br>
'''''Кушымта'''''.<br>
Батыр-чыдам балаларың<br>
Чал даланы үстерә,<br>
Тырышлыкта гыйлем эстәп,<br>
Азат исемен күтәрә.<br>
'''''Кушымта'''''.<br>
=== '''КАМБОДЖА''' ===
'''ជាភាសាខ្មែរ'''<br>
'''បទនគររាជ'''<br>
សូមពួកទេវត្តា រក្សាមហាក្សត្រយើង<br>
អោយបានរុងរឿង ដោយជ័យមង្គល សិរីសួស្តី<br>
យើងខ្ញុំព្រះអង្គ សូមជ្រកក្រោមម្លប់ ព្រះបារមី<br>
នៃព្រះនរបតី វង្សក្សត្រាដែលសាងប្រាសាទថ្ម<br>
គ្រប់គ្រងដែនខ្មែរ បុរាណថ្កើងថ្កាន ។<br>
ប្រាសាទសីលា កំបាំងកណ្តាលព្រៃ<br>
គួរអោយស្រមៃ នឹកដល់យសស័ក្តិ មហានគរ<br>
ជាតិខ្មែរដូចថ្ម គង់វង្សនៅល្អ រឹងប៉ឹងជំហរ<br>
យើងសង្ឃឹមពរ ភ័ព្វព្រេងសំណាងរបស់កម្ពុជា<br>
មហារដ្ឋកើតមាន យូរអង្វែងហើយ ។<br>
គ្រប់វត្តអារាម ឮតែសូរស័ព្ទធម៌<br>
សូត្រដោយអំណរ រំឮកគុណពុទ្ធសាសនា<br>
ចូរយើងជាអ្នក ជឿជាក់ស្មោះស្ម័គ្រតាមបែបដូនតា<br>
គង់តែទេវត្តានឹង ជួយជ្រោមជ្រែង ផ្គត់ផ្គង់ប្រយោជន៍ឱយ<br>
ដល់ប្រទេសខ្មែរ ជាមហានគរ ។<br>
'''''Françaıse'''''<br>
'''Le Chant Royal'''<br>
1. Que le ciel protège notre Roi<br>
Et lui dispense le bonheur et la gloire.<br>
Qu'il règne sur nos coeurs et sur nos destinées,<br>
Celui qui, héritier des Souverains bâtisseurs,<br>
Gouverne le fier et vieux Royaume.<br>
2. Les temples dorment dans la forêt,<br>
Rappelant la grandeur du Moha Nokor.<br>
Comme le roc, la race khmère est éternelle,<br>
Ayons cofiance dans le sort du Campuchéa,<br>
L'Empire qui défie les années.<br>
3. Les chants montent dans les pagodes<br>
A la gloire de la Sainte foi Bouddhique.<br>
Soyons fidèles aux croyances de nos pères.<br>
Ainsi le ciel prodiguera-t-il tous ses bienfaits<br>
Au vieux pays khmer, le Moha Nokor.<br>
https://rutube.ru/video/4921e0ef4a1133b7c72e77aad1974a23/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Nokoreach.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Мәһабәт Кыйраллык'''<br>
1. Күкләр булсын Патшабыз сакчысы,<br>
Насыйп булсын аңарга сәгадәт һәм дан.<br>
Хаким ул халык йөрәгеннән, язмыштан, —<br>
Борынгыдан горур мәмләкәтләр тоткан<br>
Шәрәфле нәсел варисы.<br>
2. Пагодалар сыенган урманга,<br>
Шаһит алар Моһа Ноко кодрәтенә.<br>
Кһмер милләте яратылган ул мәңгегә,<br>
Тормышыбыз хасланган Кампучиягә,<br>
Тиңдәш булсын ил заманга.<br>
3. Багышлаек догалар-җыруны,<br>
Мәдхия укып, изге Будда исеменә.<br>
Тугры булсак бабалар әманәтенә,<br>
Күкләр ирештерерләр бәрәкәтенә<br>
Кһмер иле Моһа Ноконы.<br>
=== '''КАМӘР УТРАУЛАРЫ''' ===
'''''Shikomori'''''<br>
1. Beramu isi pepeza,<br>
I nadi ukombozi piya;<br>
Ye daula ivenuha,<br>
Tasibabu yahe dini voya<br>
tsangaya hunu Komoriya.<br>
Narikeni yamahaba ya<br>
huvendza ya masiwa.<br>
Yatru...<br>
2. Wasiwa Komori damu ndzima,<br>
Wasiwa Komori dini ndzima.<br>
Ya masiwa razaliwa,<br>
Ya masiwa yarileya,<br>
Mola nde yari sayidiya;<br>
Narike niya ndzima,<br>
Rivendze uwatwaniya,<br>
Mahaba ya dini na duniya.<br>
3. Beramu isi pepeza,<br>
Rangu mwezi sita wa Zuiye,<br>
Ye daula ivenuha,<br>
Zisiwa zatru zi katruha:<br>
Maoré na Ndzuani, Mwali na Ngazidja.<br>
4. Tasibabu yahe dini voya<br>
Tsangaya hunu Komoriya.<br>
Narikeni yamahaba ya,<br>
Ya huvendza, ya masiwa.<br>
https://rutube.ru/video/5c8b8c4b8562edb753664e292f5c6c35/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Comoros_by_US_Navy_Band.ogg<br>
(дүртенче куплеты уйналмаган)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
1. Җилферди ил байрагыбыз,<br>
Тулы бәйсезлек белгертеп;<br>
Күтәрелә Ватаныбыз,<br>
Динебезне терәк, көч-куәт итеп,<br>
Камәр илен бердәм дәүләт итеп.<br>
Яшик шушы ямьле урында<br>
Туганлык, сөю хозурында.<br>
Яшик...<br>
2. Камәрлеләр, уртактыр каныбыз,<br>
Камәрлеләр, камил иманыбыз.<br>
Бу утрауларда туганбыз,<br>
Монда тәрбия алганбыз,<br>
Ярдәм насыйп итә, Аллабыз;<br>
Кыю, тәвәккәл булыйк,<br>
Ватан диеп җан атыйк,<br>
Динне, дөньяны без яратыйк!<br>
3. Җилферди ил байрагыбыз<br>
Алтынчы Июльдән башлап,<br>
Күтәрелә Ватаныбыз,<br>
Утраулары баскан тигез сафка:<br>
Маоре һәм Ндзуани, Мвали һәм Ңазидҗа.<br>
4. Динебезне терәк, көч-куәт итеп,<br>
Камәр илен бердәм дәүләт итеп, –<br>
Яшик шушы ямьле урында,<br>
Сөю, туганлык хозурында.<br>
'''Гимн тексты, камәри теленнән тыш, Камәр утрауларындагы ике рәсми телгә – гарәп һәм француз телләренә дә тәрҗемә ителгән.'''
=== '''КАМЕРУН''' ===
'''CHANT DE RALLIEMENT'''<br>
I. Ô Cameroun berceau de nos ancêtres,<br>
Va debout et jaloux de ta liberté.<br>
Comme un soleil ton drapeau fier doit être<br>
Un symbole ardent de foi et d'unité.<br>
Que tous tes enfants du nord au sud,<br>
de l'est à l'ouest soient tout amour,<br>
Te servir que ce soit leur seul but,<br>
Pour remplir leur devoir toujours.<br>
'''''Refrain:'''''<br>
Chère patrie, terre chérie,<br>
Tu es notre seul et vrai bonheur,<br>
notre joie et notre vie,<br>
À toi l'amour et le grand honneur<br>
II. Tu es la tombe où dorment nos pères,<br>
Le jardin que nos aïeux ont cultivé.<br>
Nous travaillons pour te rendre prospère,<br>
Un beau jour enfin nous serons arrivés.<br>
De l'Afrique sois fidèle enfant<br>
Et progresse toujours en paix,<br>
Espérant que tes jeunes enfants<br>
T'aimeront sans bornes à jamais.<br>
'''''Refrain.'''''<br>
'''RALLYING SONG'''<br>
I. O Cameroon, Thou Cradle of our Fathers,<br>
Holy Shrine where in our midst they now repose,<br>
Their tears and blood and sweat thy soil did water,<br>
On thy hills and valleys once their tillage rose.<br>
Dear Fatherland, thy worth no tongue can tell!<br>
How can we ever pay thy due?<br>
Thy welfare we will win in toil and love and peace,<br>
Will be to thy name ever true!<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Land of Promise, land of Glory!<br>
Thou, of life and joy, our only store!<br>
Thine be honour, thine devotion,<br>
And deep endearment, for evermore.<br>
II. From Shari, from where the Mungo meanders<br>
From along the banks of lowly Boumba Stream,<br>
Muster thy sons in union close around thee,<br>
Mighty as the Buea Mountain be their team;<br>
Instil in them the love of gentle ways,<br>
Regret for errors of the past;<br>
Foster, for Mother Africa, a loyalty<br>
That true shall remain to the last.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/e795d0512496afa843219c7466762df4/
https://wikiway.com/cameroon/gimn/
'''КҮМӘКЛЕК ҖЫРЫ'''<br>
=== '''КАНАДА''' ===
'''''Françaıse'''''<br>
'''Ô Canada!'''<br>
Ô Canada! Terre de nos aïeux,<br>
Ton front est ceint de fleurons glorieux!<br>
Car ton bras sait porter l’epée,<br>
Il sait porter la croix!<br>
Ton histoire est une epopée<br>
Des plus brillants exploits,<br>
Et ta valeur, de foi trempée,<br>
Protégera nos foyers et nos droits,<br>
Protégera nos foyers et nos droits.<br>
https://wikiway.com/canada/gimn/
https://yandex.ru/video/preview/15109167227211971633
'''Татар телендә'''<br>
'''Әй, Канада!'''<br>
Әй, Канада! Ата-баба җире,<br>
Дан чәчәкләре бизиләр сине!<br>
Кулларың кылыч тотарга оста,<br>
Тота белер хачны!<br>
Синең тарихың – үзе бер дастан, –<br>
Җиңүләреңне колачлый.<br>
Кыю холкың, ныклы рухың, –<br>
Саклар йортыбызны, хокукларны,<br>
Саклар йортыбызны, хокукларны.<br>
'''''English'''''<br>
'''O Canada!'''<br>
O Canada! Our home and native land!<br>
True patriot-love in all thy sons command.<br>
With glowing hearts we see thee rise,<br>
The True North, strong and free,<br>
And stand on guard, O Canada,<br>
We stand on guard for thee.<br>
O Canada, glorious and free!<br>
We stand on guard, we stand on guard for thee.<br>
O Canada, we stand on guard for thee!<br>
https://rutube.ru/video/c27340fb75a88ef7ae7aaf59918a5126/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_O_Canada.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Әй, Канада!'''<br>
Әй, Канада! Туган ил-йортыбыз!<br>
Сине сөя бар ватандашыбыз.<br>
Безнең бәхет – уңышларыңда,<br>
Тугры Төньяк – нык, азат!<br>
Без синең сагыңда, Канада,<br>
Торырбыз сине хаклап.<br>
Әй Канада, азат бул һәм данла!<br>
Әй Канада! Без синең сагыңда!<br>
Әй Канада! Без синең сагыңда!<br>
'''Гимн тексты башта француз телендә язылган булган. Инглиз теленә ул бераз үзгәртелеп тәрҗемә ителгән.'''<br>
=== '''КАРАКАЛПАКСТАН''' ===
'''''Қарақалпақ тилинде'''''<br>
Жайхун жағасында өскен байтерек,<br>
Түби бир шақасы мың болар демек,<br>
Сен сондай саялы қуяшлы елсең,<br>
Тынышлық ҳәм ығбал сендеги тилек.<br>
'''''Нақораты:'''''<br>
Дийхан баба нәпеси бар жеринде,<br>
Жуўсан аңқып, кийик қашар шөлинде,<br>
Қарақалпақстан,<br>
“Қарақалпақстан” деген атыңды,<br>
Әўладлар әдиўлер жүрек төринде.<br>
Айдын келешекке шақырар заман,<br>
Мәртлик мийнет, билим жетизер оған,<br>
Халқың бар азамат, дос ҳәм мийирбан,<br>
Еркин жайнап-жаснап, мәңги бол аман.<br>
'''''Нақораты:'''''<br>
Дийхан баба нәпеси бар жеринде,<br>
Жуўсан аңқып, кийик қашар шөлинде,<br>
Қарақалпақстан,<br>
“Қарақалпақстан” деген атыңды,<br>
Әўладлар әдиўлер жүрек төринде.<br>
https://rutube.ru/video/a0b3cf0ae90052456ad9cb805887d924/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Karakalpakstan.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
1. Җәйхун ярларында үскән байтирәк,<br>
Тамырларыңа меңләп еллар, димәк, –<br>
Син күләгәле, кояшлы төбәк,<br>
Тынычлык һәм бәхет – синең ул теләк.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Диһкян баба тыны сеңгән җиреңә,<br>
Сайгак йөгерә әрем исле чүлеңдә,<br>
Каракалпакстан,<br>
“Каракалпакстан” дигән атыңны<br>
Яшь буын кадерли йөрәк түрендә.<br>
2. Якты киләчәккә чакыра заман,<br>
Батырлык, зирәклек ирешкән таман,<br>
Дустанә халкыңа хастыр миһербан,<br>
Иректә чәчәк ат, мәңге бул аман.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Диһкян баба тыны сеңгән җиреңә,<br>
Сайгак йөгерә әрем исле чүлеңдә,<br>
Каракалпакстан,<br>
“Каракалпакстан” дигән атыңны<br>
Яшь буын кадерли йөрәк түрендә.<br>
=== '''КАРАТАУ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''На црногорском (вуковица)'''''<br>
'''Ој свијетла мајска зоро'''<br>
1. Ој свијетла мајска зоро,<br>
Ој свијетла мајска зоро,<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Синови смо твог стијења,<br>
Синови смо твог стијења,<br>
И чувари твог поштења,<br>
И чувари твог поштења,<br>
Волимо вас, брда тврда,<br>
И стравичне ваше кланце<br>
Који никад не познаше<br>
Срамотнога ропства ланце.<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Мајко наша Црна Горо.<br>
2. Ој свијетла мајска зоро,<br>
Ој свијетла мајска зоро,<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Док ловћенској нашој мисли<br>
Наша слога даје крила,<br>
Биће горда, биће славна<br>
Домовина наша мила.<br>
Ријека ће наших вала<br>
Ускачући у два мора,<br>
Глас носити океану:<br>
Да је вјечна Црна Гора.<br>
Глас носити океану:<br>
Да је вјечна Црна Гора,<br>
Да је вјечна Црна Гора.<br>
https://rutube.ru/video/d224c8acdb22066ea75f87f58dbf739f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Montenegro.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Әй, якты май ае таңы'''<br>
1. Әй, якты май ае таңы,<br>
Әй, якты май ае таңы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы!<br>
Без тау-кыялар уллары,<br>
Без тау-кыялар уллары,<br>
Синең намусыңның сагы,<br>
Синең намусыңның сагы.<br>
Дәһшәтле тау-кыяларың<br>
Халкым сөйгән, кадерләгән,<br>
Хурлыклы коллык богавын<br>
Илем һичкайчан кимәгән.<br>
Ил-Анам Каратау ягы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы!<br>
2. Әй, якты май ае таңы,<br>
Әй, якты май ае таңы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы!<br>
Ловчен фикерләрен, эшен,<br>
Дәвамлап канатланырбыз,<br>
Горур, данлы булсын өчен,<br>
Син сөекле Ватаныбыз.<br>
Илнең дулкынлы елгасы —<br>
Ике диңгезгә ул коя,<br>
Шавын океан тыңласын:<br>
“Каратау — мәңгелек кыя!”<br>
Шавын океан тыңласын:<br>
“Каратау — мәңгелек кыя!<br>
Каратау — мәңгелек кыя!”<br>
'''''Na crnogorskom (gajevica)'''''<br>
'''Oj svijetla majska zoro'''<br>
1. Oj svijetla majska zoro,<br>
Oj svijetla majska zoro,<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Sinovi smo tvog stijenja,<br>
Sinovi smo tvog stijenja,<br>
I čuvari tvog poštenja,<br>
I čuvari tvog poštenja.<br>
Volimo vas, brda tvrda,<br>
I stravične vaše klance<br>
Koji nikad ne poznaše<br>
Sramotnoga ropstva lance.<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Majko naša Crna Goro.<br>
2. Oj svijetla majska zoro,<br>
Oj svijetla majska zoro,<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Dok lovćenskoj našoj misli<br>
Naša sloga daje krila,<br>
Bit će gorda, bit će slavna<br>
Domovina naša mila.<br>
Rijeka će naših vala<br>
Uskačući u dva mora<br>
Glas nositi okeanu:<br>
Da je vječna Crna Gora.<br>
Glas nositi okeanu:<br>
Da je vječna Crna Gora,<br>
Da je vječna Crna Gora.<br>
=== '''КАРЕЛИЯ''' ===
'''''Karjalaksi'''''<br>
'''Kodirandu – Karjalu!'''<br>
Kodirandu – Karjalu!<br>
Igäine kaunis meijän mua.<br>
Heimokanzat yhteh suat,<br>
Karjalu!<br>
Tuo kuunnelkua järvet dai mečät, suot<br>
Kui sydämeh oma mua pajuo tuou.<br>
Se mäin piälpäi selvembi nähtä voi –<br>
Vie parembi kaikkii mua meijän roih.<br>
Kodirandu – Karjalu!<br>
Ozan kel elä igä kai.<br>
||: Ryndähis meijän yksi vai –<br>
Karjalu! :||<br>
Tiä runoloin rohkiembat poijat vie<br>
Kai eletäh salolois, järvien ies.<br>
Pajo lennä, kandeleh helkieh lyö,<br>
Kiitä Karjalua kaikkie muadu myö.<br>
Kodirandu – Karjalu!<br>
Runot dai pajot elos piet.<br>
Nägyy tiä päivännouzu vies,<br>
Karjalu!<br>
Päiväzen nouzu nägyy vies,<br>
Karjalu!<br>
Kotimaamme Karjala!<br>
Ikivanha kaunis maa.<br>
Veljeskansat yhteen saa<br>
Karjala!<br>
'''''Suomeksi'''''<br>
'''Kotimaamme Karjala!'''<br>
Kotimaamme Karjala!<br>
Ikivanha laulumaa.<br>
Työllään etsii kunniaa<br>
Karjala!<br>
Nuo järvet ja vaarat ja hongikot –<br>
ne huomisen kutsua kuunnelkoot!<br>
Seisoin vaaran harjalla paljain päin<br>
ja suljin syliini mitä näin.<br>
Kotimaamme Karjala!<br>
Ikivanha laulumaa.<br>
||: Työllään etsii kunniaa<br>
Karjala! :||<br>
Ne urhot ja sankarit laulujen –<br>
ne asuvat täällä entiselleen.<br>
Soita, soma kantele, jatku, työ!<br>
Soi, laulu, sydämen liekki, lyö.<br>
Kotimaamme Karjala!<br>
Rahvas rehti, ahkera<br>
töin ja lauluin ikuistaa<br>
Karjala!<br>
Töin ja lauluin ylistää<br>
Karjala!<br>
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Гимн_Республики_Карелия.ogg
https://rutube.ru/video/b71a6f0ee1404c05b6c8bd83df06f3b3/
'''''Tatar telendä'''''<br>
'''Tuğan yağım – Karyala!'''<br>
Tuğan yağım – Karyala!<br>
Ğömerlek yazmış miña.<br>
Yäşä, il, ğasırlarda,<br>
Karyala!<br>
Cırlasın tayğa, yañğırasın küllär!<br>
Qäderle miña bu güzäl cirlär. <br>
Menäm biekkä, taw-qıyalarğa –<br>
Sine, tuğan yaq, cırda danlarğa.<br>
Tuğan yağım – Karyala!<br>
Ğömerlek yazmış miña.<br>
||: Yäşä, il, ğasırlarda,<br>
Karyala! :||<br>
Borınğılıqtan küçep zamanğa,<br>
Yäşi batırlar taw-urmannarda.<br>
Kantele qılı ğorur çıñlasın,<br>
Möqätdäs karel ciren xaqlasın!<br>
Karyala – tuğan yağım!<br>
Run-riwayät moñnarım.<br>
Cır häm xezmät uçağım,<br>
Karyala!<br>
Küräm nurlı tañnarıñ,<br>
Karyala!<br>
=== '''КАТАЛОНИЯ''' ===
'''''Català'''''<br>
'''Catalunya triomfant'''<br>
1. Catalunya triomfant,<br>
tornarà a ser rica i plena.<br>
Endarrera aquesta gent<br>
tan ufana i tan superba.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Bon colp de falç,<br>
Bon colp de falç,<br>
Defensors de la terra!<br>
Bon colp de falç!<br>
2. Ara és hora, segadors.<br>
Ara és hora d'estar alerta.<br>
Per quan vingui un altre juny<br>
esmolem ben bé les eines.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Bon colp de falç,<br>
Bon colp de falç,<br>
Defensors de la terra,<br>
Bon colp de falç!<br>
3. Que tremoli l'enemic<br>
en veient la nostra ensenya.<br>
Com fem caure espigues d'or,<br>
quan convé seguem cadenes.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Bon colp de falç,<br>
Bon colp de falç,<br>
Defensors de la terra!<br>
Bon colp de falç!<br>
https://rutube.ru/video/594f1d3d8cb9aabccc417afac54a1288/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Els_Segadors.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Җиңүчән Каталония'''<br>
1. Каталония, җиңүчән,<br>
Кайтырсың мул тормышыңа.<br>
Таян батыр улларыңа,<br>
Алар горур, тәвәккәл.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ипләп кенә<br>
Урак белән ипләп,<br>
Җир сакчылары!<br>
Ипләп кенә!<br>
2. Сәгать сукты, уракчы,<br>
Килде урыр, орыр көннәр,<br>
Киләсе июньгә кадәр<br>
Янә кайрап куйсаңчы.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ипләп кенә<br>
Урак белән ипләп,<br>
Җир сакчылары!<br>
Ипләп кенә!<br>
3. Калтырансын дошманнар —<br>
Горур җилфердәсен байрак.<br>
Урылган күк алтын башак,<br>
Коелып төшәр богаулар.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ипләп кенә<br>
Урак белән ипләп,<br>
Җир сакчылары!<br>
Ипләп кенә!<br>
=== '''КВЕБЕК''' ===
'''''Françaıse'''''<br>
'''Gens du pays'''<br>
Le temps qu’ on a pris pour dire: je t’aime,<br>
C’est le seul qui reste au bout de nos jours.<br>
Les vœux que l’on fait, les fleurs que l’on sème<br>
Chacun les récolte en soi-même<br>
Aux beaux jardin du temps qui court.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Gens du pays, c’est votre tour<br>
De vous laisser parler d’amour,<br>
Gens du pays, c’est votre tour<br>
De vous laisser parler d’amour.<br>
Le temps de s’aimer, le jour de le dire<br>
Fond comme la neige aux doigts du printemps.<br>
Fêtons de nos joies, fêtons de nos rires<br>
Ces yeux où nos regards se mirent,<br>
C’est demain que j’avais vingt ans.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
Le ruisseau des jours aujourd’hui s’arrête<br>
Et forme un étang ou chacun peut voir<br>
Comme en un miroir l’amour qu’il reflète.<br>
Pour ces coeurs à qui je souhaite<br>
Le temps de vivre nos espoirs.<br>
'''''Chorus (2).'''''<br>
https://rutube.ru/video/bd5d0b06443f94eb0907368e2c77ee6c/
Жиль Виньо башкаруында
https://my.mail.ru/music/songs/gilles-vigneault-gens-du-pays-27c4fb588ac2bf849573ef1c0dfc4d7d
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Әй, ватандаш!'''<br>
“Яратам!” — диеп, назла күңелемне,<br>
Үтә дә китә бит безнең тормыш.<br>
Үтәлгән вәгъдә, үстергән гөлләр<br>
Китерер лаеклы уңыш —<br>
Гадел хөкемдар бу язмыш.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Әй, ватандаш, күңел назлап,<br>
“Яратам!” — дип, әйтче кабат.<br>
Әй, ватандаш, күңел назлап,<br>
“Яратам!” — дип, әйтче кабат.<br>
Яратыр көннәр, ялкынлы хисләр,<br>
Язгы кар сыман, югала эреп;<br>
Тәүге сагышның, назлы карашның<br>
Яшик, дуслар, кадерен белеп — <br>
Унсигез яшьтәге кебек.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
Гомер кизләве, юлын эзләр ул,<br>
Туктап калыр да, җәелеп, күл булыр.<br>
Күреп кал берүк: көзгедәге күк, <br>
Саф мәхәббәтең чагылыр —<br>
Кадер-хөрмәтең шул булыр.<br>
'''''Кушымта (2)'''''.<br>
=== '''КИПР (грек өлеше)''' ===
'''''Στα ελληνικά'''''<br>
'''Ἐλευθεριά'''<br>
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν κόψι<br>
Τοῦ σπαθιοῦ τὴν τρομερή,<br>
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν ὄψι,<br>
Ποὺ μὲ βία μετράει τὴν γῆ.<br>
Ἀπ’ τὰ κόκκαλα βγαλμένη<br>
τῶν Ἑλλήνων τὰ ἱερά,<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
https://rutube.ru/video/8ad80831c39f5c43a56280dadc8ae903/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymn_to_liberty_instrumental.oga
'''''Грек (юнан) телендә'''''<br>
'''Азатлык'''<br>
Таныш миңа, газиз илем,<br>
Иң үткен кылычларың,<br>
Таныш үткен күз карашың —<br>
Колачлый ул Җир шарын.<br>
Затлы Юнан тамырыннан<br>
Үсеп чыккан бер аклык, —<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык,<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык,<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык!<br>
'''Кипрның греклар яшәгән өлеше, мөстәкыйль дәүләт булса да, Греция (Юнанстан) гимнын куллана.'''<br>
=== '''КИРИБАТИ''' ===
'''''In Kiribati language'''''<br>
'''Kunan Kiribati – Teirake Kaini Kiribati'''<br>
Teirake kaaini Kiribati,<br>
Anene ma te kakatonga,<br>
Tauraoi nakon te mwioko,<br>
Ma ni buokia aomata.<br>
||: Tauaninne nte raoiroi,<br>
Tangiria aomata nako. :||<br>
Reken te kabaia ma te rau,<br>
Ibuakoia kaain abara,<br>
Bon reken te nano ae banin,<br>
Ma te i-tangitangiri naba.<br>
||: Ma ni wakina te kabaia,<br>
Ma n neboa i eta abara. :||<br>
Ti butiko ngkoe Atuara,<br>
Kawakinira ao kairira,<br>
Nakon taai aika i maira,<br>
Buokira ni baim ae akoi.<br>
||: Kakabaia ara Tautaeka,<br>
Ma ake a makuri iai. :||<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kiribati_Anthem_Performed_by_US_Navy_Band.oga
https://wikiway.com/kiribati/gimn/
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Кирибати җыры – Бас, Кирибати, аягүрә!'''<br>
Бас, Кирибати, аягүрә!<br>
Кушыл рухланып безнең җырга,<br>
Җаваплы бул, бурычың үтә<br>
Һәм әзер тор ярдәм кылырга!<br>
||: Хаклыкта нык, бул игелекле,<br>
Сөй милләтеңне, кешелекне! :||<br>
Яшәү өчен канәгатьлектә,<br>
Тынычлыкка өмет-ниятләр, —<br>
Чынга ашыр барча теләк тә,<br>
Бергә типсә безнең йөрәкләр.<br>
||: Хөрмәт итик бер-беребезне,<br>
Бердәм үстерик бәх(е)тебезне! :||<br>
Ялварабыз Сиңа, Тәңребез,<br>
Туры юлга юнәлт халкыңны,<br>
Имин булсын киләчәгебез,<br>
Суз сөюле ярдәм кулыңны.<br>
||: Ярлыкагыл хакимиятне,<br>
Бөтен кешене һәм милләтне! :||<br>
'''Сүзлекләр һәм белешмәләр булмау сәбәпле, инглиз телендәге текст тәрҗемә ителде.'''<br>
=== '''КОМИ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Комиӧн'''''<br>
'''Варыш поз'''<br>
Ылын-ылын Войвылын<br>
Джуджыд парма сулалö.<br>
Парма шöрын варыш поз<br>
Кыпыд горöн шыалö.<br>
Лэбзьöй, повтöм варышъяс,<br>
Вына бордъяс шеныштлöй,<br>
Веськыд туйöд нуöдöй,<br>
Коми мусö югдöдöй!<br>
Веськыд туйöд нуöдöй,<br>
Коми мусö югдöдöй!<br>
https://rutube.ru/video/e59083eaad39efe6a1544a017b1fade4/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Regional_anthem_of_Komi_vocal.oga
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Лачын оясы'''<br>
Бик еракта Төньякта,<br>
Тауда чыршылык тора,<br>
Кыю лачын ояда<br>
Яңгыратып кычкыра.<br>
Как канатың, гаярем,<br>
Көчле урман лачыны,<br>
Нурландыр Коми җирен,<br>
Сайла син туры юлны,<br>
Нурландыр Коми җирен,<br>
Сайла син туры юлны!<br>
'''''Удмурт кылын'''''<br>
'''Тылобурдо кар'''<br>
Кыдёкын-кыдёкын уйпалан<br>
Жужыд парма сылэ.<br>
Парма шорын тылобурдо кар,<br>
Шулдыр гур силё.<br>
Лобе, кышкасьтэм бурдоос,<br>
Кужмо бурдъёсыныды шоналэ,<br>
Выль сюресъёсти нуэ,<br>
Коми муэз югдытэ!<br>
Выль сюресъёсти нуэ,<br>
Коми муэз югдытэ!<br>
=== '''КОРЕЯ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''한국어로''' (Hangug-eolo)<br>
'''애국가''' (Aegukga)<br>
1. 동해 물과 백두산이 마르고 닳도록 –<br>
하느님이 보우하사 우리 나라 만세 – !<br>
무궁화 삼천리 화려 강산 –<br>
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br>
2. 남산 위에 저 소나무 철갑을 두른 듯 –<br>
바람 서리 불변함은 우리 기상일세 – !<br>
무궁화 삼천리 화려 강산 –<br>
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br>
3. 가을 하늘 공활한데 높고 구름 없이 –<br>
밝은 달은 우리 가슴, 일편 단심일세 – !<br>
무궁화 삼천리 화려 강산 –<br>
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br>
4. 이 기상과 이 맘으로 충성을 다하여 –<br>
괴로우나 즐거우나 나라 사랑하세 – !<br>
무궁화 삼천리 화려 강산 –<br>
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br>
https://rutube.ru/video/0f336ec3e6762918174dba90c5b86d42/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:South_Korean_national_anthem.wav
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Ватанпәрвәрлек җыры'''<br>
1. Шәрык диңгезе кибегеп, Пәктусан уалып<br>
Беткәнче хакла, Тәңребез, безнең милләтне.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br>
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br>
Йөзләп еллар Намсан-тауда җилләр-давылларга<br>
Бирешмәгән наратлар күк, без дә куәтле.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br>
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br>
Биек аяз көзге күкләр һәм ай сипкән нурлар<br>
Һидаятькә өнди безнең чыдам йөрәкне.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br>
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br>
Рәхәттә дә, михнәттә дә тугрыбыз Ватанга,<br>
Безнең халык көчле рухлы, батыр йөрәкле.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br>
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br>
=== '''КОРЕЯ ХАЛЫК-ДЕМОКРАТИК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''애국가''' (Aegukka)<br>
1. 아침은 빛나라 이 강산<br>
은금에 자원도 가득한<br>
이 세상 아름다운 내 조국<br>
반만년 오랜 력사에<br>
||: 찬란한 문화로 자라난<br>
슬기론 인민의 이 영광<br>
몸과 맘 다 바쳐 이 조선<br>
길이 받드세 :||<br>
2. 백두산 기상을 다 안고<br>
근로의 정신은 깃들어<br>
진리로 뭉쳐진 억센 뜻<br>
온 세계 앞서 나가리<br>
||: 솟는 힘 노도도 내밀어<br>
인민의 뜻으로 선 나라<br>
한없이 부강하는 이 조선<br>
길이 빛내세 :||<br>
https://rutube.ru/video/b5bedababbdb4f0cf7fa8facfd62b414/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Aegukka_-_National_Anthem_of_North_Korea.wav
'''Ватанпәрвәрлек җыры'''<br>
1. Өч мең ли җир табигый байлык,<br>
Алтын-көмеш таң нурларында,<br>
Гүзәл Ватаныбыз, зирәк халык,<br>
Биш мең ел данлы тарихында<br>
||: Саф күңелен биреп һәрбер эшкә,<br>
Бөек мәдәнияткә ирешкән.<br>
Әйдәгез, җан-тән фида кылып,<br>
Саклыйк шул изге Чосонны. :||<br>
2. Ихтыяр көчебез – хаклыкта,<br>
Ватан – тырыш хезмәт учагы,<br>
Пәкту тавы рухын колачлап,<br>
Дөньялыкта алгарган чагы –<br>
||: Халык үзе тудырган илдә,<br>
Шашкын давылларны йөгәнләп.<br>
Әйдәгез, данлыйк илебезне,<br>
Чиксез бай, куәтле җирне. :||<br>
=== '''КОСТА-РИКА''' ===
'''''Español'''''<br>
'''Noble Patria'''<br>
Noble Patria, tu hermosa bandera, <br>
Expresión de tu vida nos da: <br>
Bajo el límpido azul de tu cielo <br>
Blanca y pura descansa la paz.<br>
En la lucha tenaz de fecunda labor<br>
Que enrojece del hombre la faz,<br>
Conquistaron tus hijos, labriegos sencillos,<br>
Eterno prestigio, estima y honor, <br>
Eterno prestigio, estima y honor. <br>
¡Salve oh tierra gentil! <br>
¡Salve oh madre de amor!<br>
Cuando alguno pretenda tu gloria manchar, <br>
Verás a tu pueblo, valiente y viril, <br>
La tosca herramienta en arma trocar.<br>
¡Salve Patria! tu pródigo suelo<br>
Dulce abrigo y sustento nos da.<br>
Bajo el límpido azul de tu cielo<br>
¡Vivan siempre el trabajo y la paz!<br>
https://wikiway.com/kosta-rika/gimn/
https://de.wikipedia.org/wiki/Datei:Costa_Rica_National_Anthem.ogg<br>
(башта дүрт юллык кереш өлеше уйнала)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Затлы Ватан'''<br>
Затлы Ватан, гүзәл байрагыңда —<br>
Тиңдәшсез сурәтең хаклыгы:<br>
Аяз, зәңгәр асманың астында —<br>
Тыныч тормыш аклык-сафлыгы.<br>
Иҗтиһат һәм ныклык, көндәлек тырышлык —<br>
Йөзләргә ямь бирә алсулык,<br>
Игенче улларың, хезмәтчән кызларың —<br>
Илебез абруе һәм даны,<br>
Илебез абруе, хөрмәте һәм даны.<br>
Имин бул, затлы җир,<br>
Мәхәббәт мәкяны!<br>
Кемнәрдер ымсынса даныңны тапларга,<br>
Күрерсең гайрәтле халкыңны —<br>
Алмашыр китмәнен ул хәрби коралга.<br>
Сәлам, Ватан! Мул җир-туфрагыңда —<br>
Нигъмәткә җитешлек, иркенлек.<br>
Аяз, зәңгәр асманың астында<br>
Мәңге булсын хезмәт, иминлек!<br>
=== '''КОТ Д’ИВУАР''' ===
'''''Françaıse'''''<br>
'''L'Abidjanaise'''<br>
'''''Premier couplet:'''''<br>
1. Salut ô terre d’espérance,<br>
Pays de l’hospitalité!<br>
Tes légions remplies de vaillance,<br>
Ont relevé ta dignité.<br>
Tes fils, chère Côte d’Ivoire, <br>
Fiers artisans de ta grandeur,<br>
Tous rassemblés et pour ta gloire,<br>
Te bâtiront dans le bonheur.<br>
'''''Premier refrain:'''''<br>
Fiers ivoiriens, le pays nous appelle.<br>
Si nous avons, dans la paix, ramené la liberté,<br>
Notre devoir sera d’être un modèle<br>
De l’espérance promise à l’humanité<br>
En forgeant, unis dans la foi nouvelle,<br>
La patrie de la vraie fraternité.<br>
'''''Deuxième couplet:'''''<br>
2. À toi noble Côte d'Ivoire,<br>
Ô grand pays des bonnes gens !<br>
Nous apportons dans la victoire,<br>
L’hommage de nos cœurs ardents.<br>
Dans l’amitié des peuples frères,<br>
Dieu guide nous vers l’idéal,<br>
Soumise à la devise chère :<br>
Union, discipline, travail.<br>
'''''Deuxième Refrain:'''''<br>
Pour ta grandeur, riche et noble patrie,<br>
Nous marcherons de l’avant, pleins d’amour et pleins de foi.<br>
De cœurs unis, au cours de notre vie,<br>
Nous œuvrerons dans l’honneur pour le juste droit,<br>
De cœurs unis au cours de notre vie,<br>
À tes appels nous serons tous présents.<br>
https://rutube.ru/video/228bcbb1b10e9daf1450ad66164c0dfd/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Côte_D%27Ivoire_%22L%27Abidjanaise%22.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Абидҗан җыры'''<br>
'''''Беренче куплет:'''''<br>
Сәлам, өмет-ышаныч яры,<br>
Әй олы җанлы, кунакчыл ил!<br>
Синең гайрәтле легионнарың<br>
Мәртәбәңне иттеләр дәлил.<br>
Синең, Кот д’Ивуар, улларың<br>
Горур бөеклегең сагында,<br>
Үстерә үз Ватаны данын<br>
Җиң сызганып алар тагын да.<br>
'''''Беренче кушымта:'''''<br>
Кыю ивуарлылар, ил чакыра.<br>
Бәйсезлекне тыныч юлда кабат кайтардык,<br>
Һиммәтебез үрнәк булып тора —<br>
Бар кешелек аңа өмет багларлык.<br>
Без берләштек яңа инануда<br>
Һәм чын кардәшлеккә нигез салдык.<br>
'''''Икенче куплет:'''''<br>
Сиңа, намуслы Кот д’Ивуар,<br>
Игелекле кешеләр иле!<br>
Бер гаилә, барыбыз туганнар,<br>
Кайнар йөрәк кадерли сине.<br>
Бер нәселдән тудык, дуслыкка,<br>
Идеалга Алла бара әйдәп,<br>
Юнәлгәнбез бер үк максатка:<br>
Берлек, аңлы тәртип һәм хезмәт.<br>
'''''Икенче кушымта:'''''<br>
Бөек, бай, затлы Ватан хакына<br>
Ярат һәм инан, атла гел алга.<br>
Йөрәкләр бердәм тормыш уңында,<br>
Таян намуска һәм кануннарга,<br>
Йөрәкләр бердәм тормыш уңында,<br>
Без әзер иңне иңгә куярга.<br>
=== '''КӨНЧЫГЫШ ТИМОР''' ===
Pátria, Pátria, Timor-Leste, nossa Nação.<br>
Glória ao povo e aos heróis da nossa libertação.<br>
Pátria, Pátria, Timor-Leste, nossa Nação.<br>
Glória ao povo e aos heróis da nossa libertação.<br>
Vencemos o colonialismo, gritamos:<br>
abaixo o imperialismo.<br>
Terra livre, povo livre,<br>
não, não, não à exploração.<br>
Avante unidos firmes e decididos.<br>
Na luta contra o imperialismo<br>
o inimigo dos povos, até à vitória final.<br>
Pelo caminho da revolução.<br>
=== '''КӨНЧЫГЫШ ТӨРКИСТАН''' ===
Қуртулуш йолида судәк<br>
ақти бизниң қанимиз,<br>
Сән үчүн, әй юртимиз,<br>
болсун пида бу җанимиз.<br>
Қан кичип, һәм җан бирип,<br>
ахир қутулдурдуқ сини,<br>
Қәлбимиздә қутқулушқа<br>
бар иди иманимиз.<br>
Юртумиз биз йүз-көзүңни<br>
қан билән пакизлидуқ<br>
Өрлиген ялқун билән<br>
пакланди белки намимиз.<br>
Яр-и һәмдәм болди бизниң<br>
һиммәтимиз сән үчүн.<br>
Шавну шөһрәтлик иди<br>
һиммәт билән әҗдадимиз.<br>
Атиларниң җәңләри<br>
өчмәйду тарих бетидин.<br>
Нәсли қалди җәңгивар<br>
биз униң әвлади биз.<br>
Ақти қан һәм чиқти җан<br>
дүшмәндин болсун әл аман.<br>
Яшисун, миң яшисун,<br>
парлансун истиқбалимиз!<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Qurtulush_Yolida.webm
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Котылу юлында'''<br>
Азатлык юлында су күк<br>
акты безнең каныбыз,<br>
Синең өчен, ил-йортыбыз,<br>
булсын фида җаныбыз.<br>
Без кан түгеп һәм җан биреп,<br>
коткарып калдык сине,<br>
Кальбебездә котылуга<br>
иманыбыз бар иде.<br>
Кан белән йөзең-күзеңне<br>
сафландырдык, йортыбыз,<br>
Үрләгән ут-ялкын белән<br>
пакьләнгәндер намыбыз.<br>
Һиммәтебез — синең өчен<br>
сөю-кайгыртуыбыз.<br>
Шанлы һәм шөһрәтле булды<br>
һиммәт белән элгәрләр,<br>
Тарихтан һич җуелмады<br>
ирешелгән җинүләр.<br>
Җиңүчән бер нәсел калды,<br>
без – дәвам итүчеләр.<br>
Акты кан һәм чыкты җан,<br>
дошманнарга әл-әман.<br>
Яшә син, мең яшә син,<br>
Киләчәгебез, нурлан!<br>
=== '''КӨНЬЯК АФРИКА ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''КАҖ телләрендә:'''''<br>
('''''коса һәм зулу''''')<br>
Nkosi sikelel’ iAfrika<br>
Maluphakanyisw’ uphondo lwayo,<br>
Yizwa imithandazo yethu,<br>
Nkosi sikelela, thina lusapho lwayo.<br>
('''''сото-суто''''')<br>
Morena Boloka setjhaba sa heso,<br>
O fedise dintwa la matshwenyeho,<br>
O se Boloke,<br>
O se Boloke setjhaba sa heso,<br>
Setjhaba sa South Afrika.<br>
South Afrika!<br>
('''''африкаанс''''')<br>
Uit die blou van onse hemel,<br>
Uit die diepte van ons see,<br>
Oor ons ewige gebergtes<br>
Waar die kranse antwoord gee,<br>
('''''инглиз''''')<br>
Sounds the call to come together,<br>
And united we shall stand,<br>
Let us live and strive for freedom,<br>
In South Africa our land!<br>
https://rutube.ru/video/0154b968926bbd8a6189bc081e143677/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:South_Africa_National_Anthem.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Йа Илаһ, ярлыка Африканы,<br>
Арттыр аның данын, арттыр данын,<br>
Кабул ит безнең догаларны,<br>
Ярлыкагыл, Илаһ, балаларыңны.<br>
Тәңребез, саклагыл безнең халыкларны,<br>
Юкка чыгар Син барча низагларны.<br>
Йа Илаһыбыз,<br>
Йа Илаһыбыз, ярлыкагыл безне,<br>
Ярлыка Көньяк Африканы.<br>
Көньяк Африка!<br>
Күкләрнең зәңгәрлегеннән,<br>
Диңгез тирәнлегеннән,<br>
Кыя-тау мәңгелегеннән<br>
Илгә бер өндәү иңә:<br>
“Бүген без иңгә-иң бастык,<br>
Уртак җырларыбыз да,<br>
Тату-тыныч тормыш корыйк<br>
Көньяк Африкабызда!”<br>
=== '''КӨНЬЯК ОСЕТИЯ''' ===
https://rutube.ru/video/60dc9fd8c46b6002629d1cb93b5e3c7b/
=== '''КӨНЬЯК СУДАН''' ===
https://rutube.ru/video/0fe430768e17dd0304c30e7a803f0090/
https://wikiway.com/yuzhnyy-sudan/gimn/
=== '''КУБА''' ===
'''''Español'''''<br>
'''La Bayamesa'''<br>
Al combate corred bayameses<br>
que la Patria os contempla orgullosa,<br>
no temáis una muerte gloriosa<br>
que morir por la Patria es vivir.<br>
'''''Coro (2)''''':<br>
En cadenas vivir es morir,<br>
en afrenta y oprobio sumidos,<br>
del clarín escuchad el sonido<br>
a las armas valientes corred.<br>
https://rutube.ru/video/80c33f661761d9496ec4c17cbfc60d9c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Cuban_national_anthem_(abridged_version),_performed_by_the_U.S._Navy_Band.oga<br>
(ике тапкыр кабатлана торган кыска гына увертюрадан башлана)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Байамо җыры'''<br>
Байамолылар, алга, көрәшкә –<br>
Горур Ватаннан сезгә гозер.<br>
Данлы үлем – юл үлемсезлеккә,<br>
Шәһит китү – тагын бер гомер.<br>
'''''Кушымтасы (2)''''':<br>
Богауда яшәү – үлемнән хәтәр,<br>
Хурлыклы бер җан асрау бары.<br>
Быргы авазы сугышка әйдәр,<br>
Алга, Ватан каһарманнары!<br>
=== '''КҮВӘЙТ''' ===
'''وَطَنِي الْكُوَيْتَ'''<br>
وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ<br>
وَعَلٰى جَبِيْنِكَ طَالِعُ السَّعْدِ<br>
جوقة:<br>
وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ<br>
وَعَلٰى جَبِيْنِكَ طَالِعُ السَّعْدِ<br>
وَطَنِي الْكُوَيْتَ وَطَنِي الْكُوَيْتَ<br>
وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ<br>
١<br>
يَا مَهْدَ آبَاءِ الْأُوْلٰى كَتَبُوْا<br>
سِفْرَ الْخُلُوْدِ فَنَادَتِ الشُّهُبُ<br>
اَللّٰهُ أَكْبَرُ إِنَّهُمْ عَرَبُ<br>
طَلَعَتْ كَوَاكِبُ جَنَّةِ الْخُلْدِ<br>
جوقة<br>
۲<br>
بُوْرِكْتَ يَا وَطَنِي الْكُوَيْتَ لَنَا<br>
سَكَنًا وَعِشْتَ عَلِى الْمَدٰى وَطَنَا<br>
يَفْدِيْكَ حُرٌّ فِيْ حِمَاكَ بَنٰى<br>
صَرْحَ الْحَيَاةِ بِأَكْرَمِ الْأَيْدِيْ<br>
جوقة<br>
٣<br>
نَحْمِيْكَ يَا وَطَنِيْ وَشَاهِدُنَا<br>
شَرْعُ الْهُدٰى وَالْحَقُّ رَائِدُنَا<br>
وَأَمِيْرُنَا لِلْعِزِّ قَائِدُنَا<br>
رَبُّ الْحَمِيَّةِ صَادِقُ الْوَعْدِ<br>
جوقة<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Kuwait_(instrumental).ogg<br>
(оркестр башкаруында гына уйнала торган компакт варианты)<br>
https://my.mail.ru/music/songs/гимн-государства-кувейт-с-1978-г-национальный-гимн-a45cb98d745fb1d63d6ac9aafea90f0e
(вокал һәм хор башкаруында, тулы тексты)
'''Ватаным Күвәйт'''<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ватаным Күвәйт, насыйбың – шөһрәт-дан,<br>
Имин язмышыңнан мәңге хозурлан.<br>
Ватаным Күвәйт, Ватаным Күвәйт,<br>
Ватаным Күвәйт, насыйбың – шөһрәт-дан.<br>
'''I'''<br>
Иңдерелгән ата-баба чорында,<br>
Мәңгелек Китабы дип Галәм атый, –<br>
Аллаһ әкбәр, Коръән гарәп халкында<br>
Сүнмәс оҗмах йолдызы кебек балкый.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''II'''<br>
Мөбарәк бул, Күвәйт, безне, Ватаным,<br>
Имин яшәтергә дип җан атасың,<br>
Булдыруга ихлас итеп сакладың<br>
Игелек кораллы тормыш бинасын.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''III'''<br>
Без Ватанны сакларга шәһадәтле,<br>
Өстен тотып кануннарны, хаклыкны.<br>
Һәм юлбашчы Әмиребез – куәтле,<br>
Максат-вәгъдәсенә ул турылыклы.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
=== '''КҮРАСАО''' ===
'''''Папьяменто телендә'''''<br>
'''Himno di Kòrsou'''<br>
'''I.''' Lantá nos bos ban kanta<br>
grandesa di Kòrsou;<br>
Kòrsou, isla chikitu,<br>
baranka den laman!<br>
Kòrsou, nos ta stima bo<br>
ariba tur nashon.<br>
Bo gloria nos ta kanta<br>
di henter nos kurason.<br>
'''II.''' Nos pueblo tin su lucha,<br>
ma semper nos tin fe<br>
di logra den tur tempu<br>
viktoria ku trabou!<br>
Ban duna di nos parti<br>
p'e isla prosperá.<br>
Laga nos uni forsa<br>
p'asina triumfá.<br>
'''III.''' Nos patria nos ta demonstrá<br>
onor i lealdat,<br>
meskos na e bandera<br>
union di nos nashon.<br>
Nos bida lo ta poko<br>
pa duna nos pais,<br>
luchando uní pa libertat,<br>
amor i komprenshon.<br>
'''IV.''' I ora nos ta leu fo'i kas<br>
nos tur ta rekordá<br>
Kòrsou, su solo i playanan,<br>
orguyo di nos tur.<br>
Laga nos gloria Kreador<br>
tur tempu i sin fin,<br>
k'El a hasi nos digno<br>
di ta yu di Kòrsou!<br>
https://rutube.ru/video/63ed113a7bebeea9134a5d18fb8c5163/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Curacaoanthem.ogg
=== '''КЫРГЫЗСТАН''' ===
'''''Кыргыз тилинде'''''<br>
Ак мөңгүлүү аска зоолор, талаалар,<br>
Элибиздин жаны менен барабар.<br>
Сансыз кылым Ала-Тоосун мекендеп,<br>
Сактап келди биздин ата-бабалар.<br>
'''''Кайырма:'''''<br>
Алгалай бер, Кыргыз Эл,<br>
Азаттыктын жолунда.<br>
Өркүндөй бер, өсө бер,<br>
Өз тагдырың колуңда.<br>
Аткарылып элдин үмүт, тилеги,<br>
Желбиреди эркиндиктин желеги.<br>
Бизге жеткен ата салтын, мурасын,<br>
Ыйык сактап урпактарга берели.<br>
'''''Кайырма.'''''<br>
https://rutube.ru/video/3e27177bf200635dc7870680008a63e5/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Kyrgyzstan.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Ак түбәле таулар, үзән-далалар<br>
Ватаныбыз җаны белән бәрабәр,<br>
Ала-Тауның итәгендә ил тотып,<br>
Саклап килгән сине ата-бабалар!<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Алга атла, Кыргыз Иле,<br>
Азат тормыш юлында,<br>
Иркенәя, үсә бир син,<br>
Тәкъдирең үз кулыңда!<br>
Илебезнең изге өмет, теләге —<br>
Җилфердәсен иркенлекнең байрагы;<br>
Ата-бабалардан җиткән мирасны<br>
Саклап калып яшь буынга бирәсе!<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''Кыргызстан гимны 1992 елның декабрендә өч куплетлы буларак кыргыз һәм урыс телләрендә кабул ителгән иде. Егерме ел үткәч, халыклар дуслыгына багышланган икенче куплеты гамәлдән чыгарылды.'''<br>
=== '''КЫРЫМ (татар)''' ===
'''''Кырымтатар телендә'''''<br>
'''Ant etkenmen'''<br>
Ant etkenmen, milletimniñ yarasını sarmağa,<br>
Nasıl olsun bu zavallı qardaşlarım çürüsin?<br>
Onlar içün ökünmesem, muğaymasam, yaşasam,<br>
Yüregimde qara qanlar qaynamasın, qurusın.<br>
Ant etkenmen, şu qaranğı yurtqa şavle sepmege,<br>
Nasıl olsun eki qardaş bir-birini körmesin?<br>
Bunı körip usanmasam, muğaymasam, yanmasam,<br>
Közlerimden aqqan yaşlar derya-deñiz qan olsun.<br>
Ant etkenmen, söz bergenmen millet içün ölmege,<br>
Bilip, körip milletimniñ köz yaşını silmege.<br>
Bilmey, körmey biñ yaşasam, Qurultayğa han olsam,<br>
Kene bir kün mezarcılar kelir meni kömmege.<br>
https://rutube.ru/video/4b625b2e9cb444bfcfd8ef568a59467f/
https://yandex.ru/video/preview/7042695736743048209
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Ант иттем мин'''<br>
Ант иттем мин, милләтемнең ярасын дәваларга,<br>
Күпме тиеш тере килеш череп яту аңарга?<br>
Милләт өчен җан атмасам, күрми-сизми аһ-зарын,<br>
Йөрәгем укмашып бетсен, коеп кара каннарын.<br>
Ант иттем, якты йортыма кара шәүлә һич төшмәс.<br>
Ике кардәш бер-бересен нилектән якын итмәс?<br>
Кардәшемә юл ачмасам, аның өчен янмасам,<br>
Күзләремнән аккан яшьләр булсын дәрья-диңгез кан.<br>
Ант иттем мин, сүз бирдем мин милләт өчен үләргә,<br>
Аның күз яшьләрен сөртми, ни хаҗәт соң яшәргә?<br>
Белми-күрми мең яшәп тә Корылтайда хан булып –<br>
Кыямәт көн җавап тотмак, милләткә дошман булып.<br>
'''Куплетларның һәр юлы икешәр тапкыр кабатлана.'''
=== '''КЫТАЙ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Путуңһуа язылышы'''''<br>
三民主義，吾黨所宗，<br>
以建民國，以進大同。<br>
咨爾多士，為民前鋒；<br>
夙夜匪懈，主義是從。<br>
矢勤矢勇，必信必忠；<br>
一心一德，貫徹始終。<br>
'''''Җирле кытай сөйләшендә укылышы'''''<br>
Sānmín zhǔyì, wú dǎng suǒ zōng,<br>
Yǐ jiàn mínguó, yǐ jìn dàtóng.<br>
Zī ěr duō shì, wèimín qiánfēng;<br>
Sùyè fěi xiè, zhǔyì shì cóng.<br>
Shǐ qín shǐ yǒng, bì xìn bì zhōng;<br>
Yīxīn yī dé, guànchè shǐzhōng.<br>
https://rutube.ru/video/da3176508ee030a09664fc0f8ae93b9b/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_the_Republic_of_China_(Taiwan)_中華民國國歌(演奏版).ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
“Сәнмин чуи”* – безнең терәк:<br>
Ирекле илдә – хөррият;<br>
Һәрбарчабыз – якын туган,<br>
Каһарманнар иңен куйган;<br>
Бер фикердә, бер терәктә,<br>
Уртак максат – һәр йөрәктә.<br>
* '''“Сәнмин чуи” – халыкның өч рухи тоткасы.'''<br>
=== '''КЫТАЙ ХАЛЫК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Путуңһуа тексты'''''<br>
起来!不愿作奴隶的人们,<br>
把我们血肉筑成我们的新的长城<br>
中华民族到了危险的时候,<br>
每个人被迫着发出最后的吼声<br>
起来!起来!起来!<br>
我们万众一心冒着敌人的炮火<br>
前进!前进!前进!进!<br>
'''''Пинйин транскрипциясе'''''<br>
Qǐlái! Búyuàn zuò núlì de rénmen!<br>
Bǎ wǒmen de xuèròu,<br>
zhùchéng wǒmen xīnde chángchéng!<br>
Zhōnghuá Mínzú dào le zùi wēixiǎnde shíhòu,<br>
Měige rén bèipòzhe fāchū zùihòude hǒushēng.<br>
Qǐlái! Qǐlái! Qǐlái! Wǒmen wànzhòngyīxīn,<br>
Màozhe dírén de pàohuǒ, Qiánjìn!<br>
Màozhe dírén de pàohuǒ, Qiánjìn!<br>
Qiánjìn! Qiánjìn! Jìn!<br>
https://rutube.ru/video/c0940cd5f5cf10c7743bbaa7be1e915c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:March_of_the_Volunteers_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Күтәрел, кол булмаска теләсәң!<br>
Үз гәүдәләребездән Бөек Дивар төзербез.<br>
Халык язмышының дәһшәтле чагы,<br>
Күкрәкләребездән сугышчан аваз ыргыла:<br>
“Күтәрел! Күтәрел! Күтәрел!”<br>
Без бит миллионнар,<br>
Җаннарыбыз бердәй,<br>
Алга! Җаннарыбыз бердәй,<br>
Алга! Алга! Алга! Цзин!*<br>
'''* Цзин (进) — ике иҗекле “алга атлау” мәгънәсендәге “цән цзин” төшенчәсенең юнәлеш күрсәтүче өлеше; беренчесе (“цән”) – гомумән хәрәкәт итү күрсәткече.'''<br>
=== '''ЛАТВИЯ''' ===
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Latvian_National_Anthem.ogg
https://rutube.ru/video/efc1f20db91c703f0cb786896c837682/
=== '''ЛИТВА''' ===
'''TAUTIŠKA GIESMĖ'''<br>
Lietuva, Tėvyne mūsų<br>
Tu didvyrių žeme,<br>
Iš praeities Tavo sūnūs<br>
Te stiprybę semia.<br>
Tegul Tavo vaikai eina<br>
Vien takais dorybės,<br>
Tegul dirba Tavo naudai<br>
Ir žmonių gėrybei.<br>
Tegul saulė Lietuvoj<br>
Tamsumas prašalina,<br>
Ir šviesa, ir tiesa<br>
Mūs žingsnius telydi.<br>
Tegul meilė Lietuvos<br>
Dega mūsų širdyse,<br>
Vardan tos Lietuvos<br>
Vienybė težydi!<br>
https://rutube.ru/video/812a7c445aeea675ab54cd4b883f7fe1/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tautiška_giesme_instumental.ogg
'''МИЛЛӘТ ҖЫРЫ'''<br>
Литва, безнең Ватаныбыз,<br>
Бөек угланнар җире,<br>
Без илһам, кодрәт алабыз<br>
Үткәннәреңнән синең.<br>
Синең балаларың бассын<br>
Гел әхлак юлларына,<br>
Игелек кылсыннар сиңа,<br>
Кешеләр файдасына.<br>
Литва күгендәге кояш<br>
Юк итсен бар золымны,<br>
Гаделлеккә, нурга күмеп,<br>
Яктыртсын безнең юлны.<br>
Литваны сөю дөрләсен<br>
Ялкын булып йөрәктә,<br>
Литваның олы бәхете –<br>
Ул безнең бердәмлектә!<br>
=== '''ЛИХТЕНШТАЙН''' ===
1. Oben am jungen Rhein<br>
Lehnet sich Liechtenstein<br>
An Alpenhöh’n.<br>
Dies liebe Heimatland,<br>
Das teure Vaterland,<br>
Hat Gottes weise Hand<br>
Für uns erseh’n.<br>
Dies liebe Heimatland,<br>
Das teure Vaterland,<br>
Hat Gottes weise Hand<br>
Für uns erseh’n.<br>
5. Hoch lebe Liechtenstein,<br>
Blühend am jungen Rhein,<br>
Glücklich und treu.<br>
Hoch leb’ der Fürst vom Land,<br>
Hoch unser Vaterland,<br>
Durch Bruderliebe Band<br>
Vereint und frei,<br>
Hoch leb’ der Fürst vom Land,<br>
Hoch unser Vaterland,<br>
Durch Bruderliebe Band<br>
Vereint und frei.<br>
https://rutube.ru/video/8298618f71b18727c46f2f9e4203fffa/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Oben_am_jungen_Rhein,_by_the_U.S._Navy_Band.ogg
https://wikiway.com/liechtenstein/gimn/
1. Ур(ы)н алган Лихтенштейн<br>
Рейн башланган җирдән,<br>
Альп түреннән.<br>
Ата-бабаларның<br>
Кадерле Ватанын<br>
Әл-Хәким безләргә<br>
Насыйп иткән.<br>
Ата-бабаларның<br>
Сөекле Ватанын<br>
Хак Тәгалә безгә<br>
Насыйп иткән.<br>
5. Лихтенштейн, мең яшә,<br>
Рейннан бәхет өстә,<br>
Гел чәчәк ат.<br>
Яшә ил Кенәзе,<br>
Син дәүләт терәге —<br>
Булсын туганлыкта<br>
Бердәм, азат.<br>
Яшә ил Кенәзе,<br>
Син дәүләт терәге —<br>
Булсын туганлыкта<br>
Бердәм, азат.<br>
=== '''ЛӨБНАН''' ===
'''كلنا للوطن للعلى للعلم'''<br>
كلنا للوطن للعلى للعلم<br>
ملء عين الزّمن سيفنا والقلم<br>
سهلنا والجبل منبت للرجال<br>
قولنا والعمل في سبيل الكمال<br>
كلنا للوطن للعلى للعلم<br>
كلّنا للوطن<br>
شيخنا والفتى عند صوت الوطن<br>
أسد غاب متى ساورتنا الفتن<br>
شرقنا قلبه أبداً لبنان<br>
صانه ربه لمدى الأزمان<br>
كلنا للوطن للعلى للعلم<br>
كلنا للوطن<br>
بحره برّه درّة الشرقين<br>
رِفدُهّ برّهُ مالئ القطبين<br>
إسمه عزّه منذ كان الجدود<br>
مجدُهُ أرزُهُ رمزُهُ للخلود<br>
كلّنا للوطن للعلى للعلم<br>
كلّنا للوطن<br>
https://rutube.ru/video/7ce85ac7a29f1db9fcac458363b71871/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Lebanon.ogg
'''Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга'''<br>
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br>
Кылычлар уйганга, каләмнәр язганга.<br>
Батырлар үстерә таулар һәм үзәннәр,<br>
Камиллек юлында сүзләр һәм гамәлләр.<br>
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br>
Тугрыбыз Ватанга.<br>
Яше-карты бергә, чакырса Ил-Ватан,<br>
Яу-фетнә килгәндә һәрберсе – арыслан.<br>
Шәрекънең йөрәге береккән Лөбнанга,<br>
Имин кыл, Раббыбыз, беткәнче замана.<br>
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br>
Тугрыбыз Ватанга.<br>
Җирләре, диңгезе – Шәрекъләр энҗесе,<br>
Бар дөнья мирасы – гамәлләр өлгесе.<br>
Исеме гыйззәтле, замана башыннан,<br>
Һәм эрбет агачы – мәңге тамгасыннан.<br>
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br>
Тугрыбыз Ватанга.<br>
=== '''ЛЮКСЕМБУРГ''' ===
'''ONS HEMECHT'''<br>
'''1.''' Wou d’Uelzécht durech d’Wisen zéit,<br>
Duurch d’Fielsen d’Sauer brécht,<br>
Wou d’Rief laanscht d’Musel dofteg bléit,<br>
Den Himmel Wäin ons mécht:<br>
Dat as onst Land, fir dat mer géif<br>
Heinidden alles won,<br>
Ons Hemechtsland dat mir so déif<br>
An onsen Hierzer dron.<br>
Ons Hemechtsland dat mir so déif<br>
An onsen Hierzer dron.<br>
'''2.''' An sengem donkle Bëscherkranz,<br>
Vum Fridde stëll bewaacht,<br>
Sou ouni Pronk an deire Glanz<br>
Gemittlech léif et laacht;<br>
Säi Vollek frou sech soë kann,<br>
An 't si keng eidel Dreem:<br>
Wéi wunnt et sech sou heemlech dran,<br>
Wéi as 't sou gutt doheem!<br>
'''3.''' Gesank, Gesank vu Bierg an Dall<br>
Der Äärd, déi äis gedron;<br>
D’Léift huet en treie Widderhall<br>
A jidder Broscht gedon;<br>
Fir, d’Hemecht ass keng Weis ze schéin;<br>
All Wuert, dat vun er klénkt,<br>
Gräift äis an d' Séil wéi Himmelstéin<br>
An d’A wéi Feier blénkt<br>
'''4.''' O Du do uewen, deem séng Hand<br>
Duurch d’Welt d’Natioune leet,<br>
Behitt du d’Lëtzebuerger Land<br>
Vum frieme Joch a Leed;<br>
Du hues ons all als Kanner schon<br>
De fräie Geescht jo ginn,<br>
Looss viru blénken d’Fräiheetssonn,<br>
Déi mir so laang gesinn!<br>
Looss viru blénken d’Fräiheetssonn,<br>
Déi mir so laang gesinn!<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Luxembourg_National_Anthem.ogg
https://alexbruni.ru/afx/noise/cl_muzyka-v-ispolnenii--919
https://zvyki.com/song/93201095/Jean-Antoine_Zinnen_-_Ons_H_m_cht_Gimn_Lyuksemburga/{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
'''БЕЗНЕҢ ВАТАНЫБЫЗ'''<br>
'''1.''' Альзет ага болын буйлап,<br>
Зауэр – таулар иңләп,<br>
Мозель йөземнәрен нурлап,<br>
Күк иңдерә ширбәт.<br>
Илемнең иминлегенә<br>
Жәл түгел һич корбан,<br>
Йөрәк түрендә хәзинә –<br>
Син, тиңдәшсез Ватан.<br>
Йөрәк түрендә хәзинә –<br>
Син, тиңдәшсез Ватан.<br>
'''2.''' Иминлекне өстен күрә,<br>
Яшеллектә урыны,<br>
Купшылыктан йөз чөерә –<br>
Илем шуңа нурлы.<br>
Буш сүзле булмастыр халкы,<br>
Без бәхетле, диеп.<br>
Илдә тормыш бигрәк җайлы, –<br>
Яшибез сөенеп.<br>
'''3.''' Тарала җыр яңгыравы<br>
Тауга, үзәнлеккә,<br>
Сөю, тугрылык шаңдавы,<br>
Иңә һәр күкрәккә.<br>
Артык булмас һич Ватанга<br>
Мәдхия көй-сүзләр;<br>
Күк авазы сеңә җанга,<br>
Балкып тора күзләр.<br>
'''4.''' Ходай, йөртә безне Синең<br>
Кулың туры юлдан,<br>
Саклагыл Люксембург җирен<br>
Золым-газаплардан!<br>
Азатлык бүләгең, Тәңре,<br>
Улларың күңелендә,<br>
Ирек кояшын Син мәңге<br>
Балкыт ил күгендә!<br>
Ирек кояшын Син мәңге<br>
Балкыт ил күгендә!<br>
'''Альзет, Зауэр, Мозель – Люксембургтагы елгалар. Гимнның беренче һәм дүртенче куплетларын рәсми рәвештә башкаралар. Тексты Люксембургта дәүләт телләре булган алман һәм француз телләренә дә тулысынча тәңгәл китереп тәрҗемә ителгән.'''<br>
=== '''МАҖАРСТАН''' ===
'''HIMNUSZ'''<br>
1. Isten, áldd meg a magyart<br>
Jó kedvvel, bőséggel,<br>
Nyújts feléje védő kart,<br>
Ha küzd ellenséggel;<br>
Bal sors akit régen tép,<br>
Hozz rá víg esztendőt,<br>
Megbűnhődte már e nép<br>
A múltat s jövendőt!<br>
2. Őseinket felhozád<br>
Kárpát szent bércére,<br>
Általad nyert szép hazát<br>
Bendegúznak vére.<br>
S merre zúgnak habjai<br>
Tiszának, Dunának,<br>
Árpád hős magzatjai<br>
Felvirágozának.<br>
3. Értünk Kunság mezein<br>
Ért kalászt lengettél,<br>
Tokaj szőlővesszein<br>
Nektárt csepegtettél.<br>
Zászlónk gyakran plántálád<br>
Vad török sáncára,<br>
S nyögte Mátyás bús hadát<br>
Bécsnek büszke vára.<br>
4. Hajh, de bűneink miatt<br>
Gyúlt harag kebledben,<br>
S elsújtád villámidat<br>
Dörgő fellegedben,<br>
Most rabló mongol nyilát<br>
Zúgattad felettünk,<br>
Majd töröktől rabigát<br>
Vállainkra vettünk.<br>
5. Hányszor zengett ajkain<br>
Ozman vad népének<br>
Vert hadunk csonthalmain<br>
Győzedelmi ének!<br>
Hányszor támadt tenfiad<br>
Szép hazám, kebledre,<br>
S lettél magzatod miatt<br>
Magzatod hamvvedre!<br>
6. Bújt az üldözött, s felé<br>
Kard nyúlt barlangjában,<br>
Szerte nézett s nem lelé<br>
Honját e hazában,<br>
Bércre hág és völgybe száll,<br>
Bú s kétség mellette,<br>
Vérözön lábainál,<br>
S lángtenger fölette.<br>
7. Vár állott, most kőhalom,<br>
Kedv s öröm röpkedtek,<br>
Halálhörgés, siralom<br>
Zajlik már helyettek.<br>
S ah, szabadság nem virul<br>
A holtnak véréből,<br>
Kínzó rabság könnye hull<br>
Árvák hő szeméből!<br>
8. Szánd meg Isten a magyart<br>
Kit vészek hányának,<br>
Nyújts feléje védő kart<br>
Tengerén kínjának.<br>
Bal sors akit régen tép,<br>
Hozz rá víg esztendőt,<br>
Megbűnhődte már e nép<br>
A múltat s jövendőt!<br>
https://rutube.ru/video/2a83856f036109764567c00c17807b1a/
https://wikiway.com/hungary/gimn/
(кереш өлеше бар, бер куплетлы җыйнак вариант)<br>
'''ГИМН'''<br>
1. Йа Ходаем, маҗарны<br>
Саклагыл, ярлыкагыл,<br>
Суз ярдәмчел кулыңны,<br>
Дошманнарын гаҗиз кыл.<br>
Язмыш, өз золым көчен,<br>
Бәхетле ит барчасын,<br>
Үткән һәм алдагы өчен<br>
Күрде халык казасын.<br>
2. Юл сыздың Карпат аша<br>
Маҗар бабаларына,<br>
Бирдең Ватан-гөлбакча<br>
Бәндәгуз улларына.<br>
Тиса, Дунай сулары<br>
Үтә тауларны урап, –<br>
Батыр Арпад уллары<br>
Анда мул тормыш кора.<br>
3. Кун иле җирләрендә<br>
Чайкала тук башаклар,<br>
Токай тәлгәшләреннән<br>
Тама татлы шәраблар.<br>
Безнең ту еш балкыган<br>
Төрек кирмәннәрендә,<br>
Матьяш явы сыкраткан<br>
Вена түрәләрен дә.<br>
4. Гөнаһларыбыз үче<br>
Кысты Синең күкрәкне:<br>
Аттың болыттан яшен,<br>
Күкрәттең безнең күкне.<br>
Баскын монголлар угы<br>
Очты баш өстебездә,<br>
Аннан төрек коллыгы<br>
Йөк булды җилкәбездә.<br>
5. Күпме торды яңгырап<br>
Кыргый госман гаугасы,<br>
Яугир җәсәден таптап<br>
Җиңүләр тантанасы!<br>
Күпме сине улларың,<br>
Гүзәл ил, күкрәгеңә<br>
Басып изде, кыйнады,<br>
Әйләндереп кабергә!<br>
6. Эзәрләүдән капланып<br>
Утырмасын кай өндә,<br>
Сыеныр җир тапмады<br>
Үз Ватанында бәндә.<br>
Менсә тау түбәсенә –<br>
Ут диңгезе өстендә,<br>
Һәркайда кайгы-хәсрәт,<br>
Кан үзәне бар җирдә.<br>
7. Кирмән иде – таш өеме,<br>
Хозур, бәхет югалган, <br>
Афәт, үлем сөреме<br>
Ватанны чолгап алган.<br>
Аһ, мәетләр каныннан<br>
Азатлык чәчәк атмый,<br>
Илсезләр елавыннан<br>
Шатлык күз яше акмый.<br>
8. Кызган, Ходай, маҗарны<br>
Дөнья михнәтләрендә,<br>
Суз ярдәмчел кулыңны<br>
Газаплар диңгезендә.<br>
Язмыш, өз золым көчен,<br>
Бәхетле ит барчасын,<br>
Үткән һәм алдагы өчен<br>
Күрде халык казасын.<br>
=== '''МАЛАВИ''' ===
https://rutube.ru/video/ea94f879ee93c6040a66cafff88755d2/
=== '''МАЛАЙЗИЯ''' ===
'''NEGARAKU'''<br>
Negaraku tanah tumpahnia darahku,<br>
Rakiat hidup bersatu dan maju,<br>
Rahmat bahagia tuhan kurniahkan,<br>
Raja kita selamat bertahta,<br>
Rahmat bahagia tuhan kurniakan,<br>
Raja kita selamat bertahta.<br>
https://rutube.ru/video/0d77dc75e571a9ee9ccb61c0c26ab3ed/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Negaraku_instrumental.ogg
'''МИНЕМ ИЛЕМ'''<br>
Илем минем, җиреңә каным түгелгән,<br>
Бердәмлектә алгарыш — Аллаһтан;<br>
Аның рәхмәт-мәрхәмәте белән<br>
Сау-сәламәт, хаким булсын солтан,<br>
Аллаһ рәхмәт-мәрхәмәте белән<br>
Сау-сәламәт, хаким булсын солтан.<br>
'''МОЯ СТРАНА'''<br>
Страна моя, судьбы твоей знамéние:<br>
Единство и прогресс наградой дан;<br>
Да одарит нас Бог благословением,<br>
Во здравии пусть правит наш султан,<br>
Да одарит нас Бог благословением,<br>
Во здравии пусть правит наш султан.<br>
=== '''МАЛЬТА''' ===
Lil din l-art ħelwa, l-Omm li tatna isimha,<br>
Ħares, Mulej, kif dejjem Int ħarist:<br>
Ftakar li lilha bil-oħla dawl libbist.<br>
Agħti, kbir Alla, id-dehen lil min jaħkimha,<br>
Rodd il-ħniena lis-sid, saħħa 'l-ħaddiem:<br>
Seddaq il-għaqda fil-Maltin u s-sliem.<br>
https://yandex.ru/video/preview/12756916363707776647
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Malta_National_Anthem.ogg
Элек саклагандай сакла, Аллаһ, аны –<br>
Безнең исемдәге бу Ватан-Ананы!<br>
Күз уңыңда тот – һәрвакыт тоткан кебек!<br>
Зирәк булсын – Үзең бар иткән күк элек.<br>
Аллаһыбыз, ярлыкауларың кодрәтле,<br>
Арттыр безнең бердәм һәм тату куәтне.<br>
=== '''МАРИЙ ЭЛ''' ===
'''''Болын мари телендә'''''<br>
'''1.''' Марий Эл тый улат<br>
Авай гай кажнылан.<br>
Шке сурт гай тый кÿлат<br>
Чыла мÿндыр марийлан.<br>
Ме таче, чон пуэн,<br>
Марий мландым моктена.<br>
Вийнам иктыш чумырен,<br>
Пиалан илышым чоҥена.<br>
'''2.''' Сакла чот кугешнен<br>
Шке сынжым калыкна.<br>
Йомартле улмыж ден<br>
Эре тудо чаплана.<br>
Ме таче, чон пуэн,<br>
Марий мландым моктена.<br>
Вийнам иктыш чумырен,<br>
Пиалан илышым чоҥена.<br>
'''''Тау мари телендә'''''<br>
'''1.''' Марий Эл, ӓвӓ гань<br>
Ылат каждойланок.<br>
Келӓт шачмы пӧрт гань<br>
Цилӓ мӹндӹр йыхланок.<br>
Кымылын, ӹвӹртӓл,<br>
Мары млӓндӹм мактенӓ.<br>
Силам иктӹш цымырал,<br>
Соты цӓшнӓм ӹшкеок чангенӓ.<br>
'''2.''' Лӱктӓ кӱш лӹмжӹмӓт<br>
Мары халык соок.<br>
Веселӓжӹ, сӹржӓт<br>
Лӹмлештӓлтеш йӹрвӓшок.<br>
Кымылын, ӹвӹртӓл,<br>
Мары млӓндӹм мактенӓ.<br>
Силам иктӹш цымырал,<br>
Соты цӓшнӓм ӹшкеок чангенӓ.<br>
'''''Урыс телендә'''''<br>
'''1.''' Марий Эл, ты – как мать<br>
Для каждого в судьбе.<br>
Где бы ни был – вспоминать<br>
Твой сын будет о тебе.<br>
Славься, наш край родной,<br>
Цвети в счастье и в труде.<br>
Гордимся всегда тобой <br>
И поём, Марий Эл, о тебе!<br>
'''2.''' Свою честь сохранит <br>
Народ наш на века, <br>
И дружба, как гранит, –<br>
Всегда с братьями крепка.<br>
Славься, наш край родной,<br>
Цвети в счастье и в труде.<br>
Гордимся всегда тобой <br>
И поём, Марий Эл, о тебе!<br>
https://rutube.ru/video/ac86d65747a884390c5c6beccc359b7b/
https://yandex.ru/video/preview/9653579334705561161
'''''Татар теленә тәрҗемә'''''<br>
'''1.''' Мари Ил – ана күк,<br>
Һәркем тәкъдирендә.<br>
Кайларда йөрсәм дә,<br>
Ул минем күңелемдә.<br>
Мари Ил җырларда,<br>
Мөкатдәс илебез,<br>
Бәхетле тормышны<br>
Бергәләп төзибез.<br>
'''2.''' Намусын саклар ул –<br>
Халкым үз җирендә.<br>
Тугандаш халыклар<br>
Дуслыгы мәңгегә.<br>
Мари Ил җырларда,<br>
Мөкатдәс илебез,<br>
Бәхетле тормышны<br>
Бергәләп төзибез.<br>
=== '''МАУРИТАНИЯ''' ===
'''<u>بِلَادَ الْأُبَاةِ الْهُدَاةِ الْكِرَامْ</u>'''<br>
بِلَادَ الْأُبَاةِ الْهُدَاةِ الْكِرَامْ<br>
وَحِصْنَ الْكِتَابِ الَّذِيْ لَا يُضَامْ<br>
أَيَا مُوْرِيْتَانِ رَبِيْعَ الْوُئامْ<br>
وَرُكْنَ السَّمَاحَةِ ثَغْرَ السَّلَامْ<br>
'''كورال:'''<br>
سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ<br>
وَنَكْسُوْ رُبَاكِ بِلَوْنِ الْأَمَلْ<br>
وَعِنْدَ نِدَاكِ نُلَبِّيْ أَجَلْ<br>
بُدُوْرُ سَمَائِكِ لَمْ تُحْجَبِ<br>
وَشَمْسُ جَبِيْنِكِ لَمْ تَغْرُبِ<br>
نَمَاكِ الْأَمَاجِدُ مِن يَّعْرُبِ<br>
لِإِفْرِيْقِيَّا الْمَنْبَعِ الأَعْذَبِ<br>
'''كورال'''<br>
رَضَعْنَا لِبَانَ النَّدَى وَالْإِبَا<br>
سَجَايَا حَمَلْنَ جَنًى طَيِّبَا<br>
وَمَرْعًى خَصِيْباً، وَإنْ أجْدَبَا<br>
سَمَوْنَا، فَكَانَ لَنَا أَرْحَبَا<br>
'''كورال'''<br>
سَقَيْنَا عَدُوَّكِ صَاباً وَمُرًّا<br>
فَمَا نالَ نُزْلًا وَلَا مُسْتَقَرَّا<br>
نُقَاوِمُهُ حَيْثُ جَاسَ وَمُرَّا<br>
نُرَتِّلُ إِنَّ مَعَ العُسْرِ يُسْرَا<br>
'''كورال'''<br>
قَفَوْنَا الرَّسُوْلَ بِنَهْجٍ سَمَا<br>
إلى سِدْرَةِ الْمَجْدِ فَوْقَ السَّمَا<br>
حَجَزْنَا الثُّرَيَّا لَنَا سُلَّمَا<br>
رَسَمْنَا هُنَالِكَ حَدَّ الْحِمٰى<br>
'''كورال'''<br>
أَخَذْنَاكِ عَهْدًا حَمَلْنَاكِ وَعْدًا<br>
ونُهْدِيْكِ سَعْداً لِجِيْلٍ أطَلْ<br>
'''كورال النهائي:'''<br>
سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ<br>
وَنَكْسُوْ رُبَاكِ بِلَوْنِ الْأَمَلْ<br>
سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ<br>
وَعِنْدَ نِدَاكِ نُلَبِّي أجَلْ<br>
https://yandex.ru/video/preview/3129444462381017345
https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Bilāda_l-ʾubāti_l-hudāti_l-kirām.ogg
'''Кәрамлылар җитәкләгән мәгърур ил'''<br>
'''I.''' Горур кәрамлылар җитәкләгән ил,<br>
Һәм Изге Китаптан ныклык иңгән ил,<br>
Әйа Мауритания, аһәң учагы,<br>
Хуш-имин күңелнең хозур почмагы.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Фида җаннарыбыз гел синең сакта,<br>
Ком тауларың буйыйк өмет-аклыкка;<br>
Кайчан чакырсаң да, басарбыз сафка.<br>
'''II.''' Күгеңдә ярымай мәңге сүрелмәс,<br>
Йөзеңдә балкыган кояшың сүнмәс,<br>
Гарәп бабаларың сине үстергән,<br>
Африка җирендә – синең саф чишмәң.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''III.''' Горурлык үз сөтен безгә эчерде,<br>
Ул биргән табигать уңыш китерде.<br>
Уңдырышлы туфрак, корып кипсә дә,<br>
Көч өсти ул безгә, алга этәрә.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''IV.''' Дошманга эчердек ачы яңгырсу,<br>
Тынычлана алмас һәм ял итмәс ул,<br>
Кая тайпылса да, каршылык күрер.<br>
Авырлыклардан соң җиңеллек килер.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''V. (ил бәйсезлеге көнендә генә башкарыла)'''<br>
Рәсүлгә ияреп һәм туры юлдан<br>
Атларбыз – йолдызлар баскычлар корган.<br>
Галәмнең мәңгелек агачы безне<br>
Рухландырып торыр, күрсәтеп эзне.<br>
'''Кушымта.'''<br>
'''VI.''' Ант итәбез сиңа, безнең вәгъдәбез:<br>
Киләчәк буынга сине бирәбез.<br>
'''''Соңгы кушымта:'''''<br>
Фида җаннарыбыз гел синең сакта,<br>
Ком тауларың буйыйк өмет-аклыкка.<br>
Фида җаннарыбыз гел синең сакта,<br>
Кайчан чакырсаң да, басарбыз сафка.<br>
=== '''МЕКСИКА''' ===
'''Himno Nacional Mexicano'''<br>
'''''Coro:'''''<br>
Mexicanos, al grito de guerra<br>
El acero aprestad y el bridón; <br>
Y retiemble en sus centros la tierra<br>
Al sonoro rugir del canón,<br>
Y retiemble en sus centros la tierra<br>
Al sonoro rugir del canón.<br>
I. Ciña oh Patria! tus sienes de olivo<br>
De la Paz el arcangel divino,<br>
Que en el cielo tu eterno destino<br>
Por el dedo de Dios se escríbio. <br>
Mas si osare un extrano enemigo <br>
Profanar con su planta tu suelo, <br>
Piensa-oh Patria querida! que el cielo<br>
Un soldado en cada hijo te dio,<br>
Un soldado en cada hijo te dio.<br>
'''''Coro:'''''<br>
Mexicanos, al grito de guerra<br>
El acero aprestad y el bridón; <br>
Y retiemble en sus centros la tierra<br>
Al sonoro rugir del canón,<br>
Y retiemble en sus centros la tierra<br>
Al sonoro rugir del canón.<br>
https://rutube.ru/video/5ee9453116eb849cc6f275528d0ba01f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_Mexicano_instrumental.ogg
https://wikiway.com/mexico/gimn/
'''Мексика дәүләт гимны'''<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Мексикалы, сугыш аваз салса,<br>
Әзерлә ат, кылыч һәм ияр.<br>
Туплар атуыннан калтырансын<br>
Җир шары – үзәгенә кадәр,<br>
Туплар атуыннан калтырансын<br>
Җир шары – үзәгенә кадәр.<br>
1. Зәйтүн чәчәгеннән таҗ үреп ки –<br>
Җәбраил әмере бу, Ватан,<br>
Синең тәкъдир Ходай хозурында<br>
“Мәңгелеккә!” диеп язылган.<br>
Керсез бу туфрагың нәҗесләнсә,<br>
Дошман аяк басса, яу җитеп,<br>
Исеңдә тот, Ватан, Күк иңдерә<br>
Һәр улыңны сугышчы итеп,<br>
Һәр улыңны сугышчы итеп.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Мексикалы, сугыш аваз салса,<br>
Әзерләп куй кылыч һәм ияр.<br>
Туплар атуыннан калтырансын<br>
Җир шары – үзәгенә кадәр,<br>
Туплар атуыннан калтырансын<br>
Җир шары – үзәгенә кадәр.<br>
'''Хәзерге заман гимнының рәсми башкарыла торган өлеше. Барлыгы 10 куплеттан тора.'''<br>
=== '''МИКРОНЕЗИЯ ФЕДЕРАТИВ ШТАТЛАРЫ''' ===
'''Patriots of Micronesia'''<br>
Tis here we are pledging, with heart and with hand,<br>
Full measure of devotion to thee, our native land,<br>
Full measure of devotion to thee, our native land.<br>
Now all join the chorus, let union abide.<br>
Across all Micronesia join hands on every side,<br>
Across all Micronesia join hands on every side.<br>
We all work together, with hearts, voice and hand,<br>
Till we have made these islands another promised land,<br>
Till we have made these islands another promised land.<br>
https://rutube.ru/video/993737fecd02d1c93f5d0805644ee063/
https://wikiway.com/federativnye-shtaty-mikronezii/gimn/
'''Микронезия ватанпәрвәрләре'''<br>
=== '''МИСЫР''' ===
'''بلادي بلادي بلادي'''<br>
بلادي بلادي بلادي<br>
لكِ حبي و فؤادي<br>
بلادي بلادي بلادي<br>
لك حبي و فؤادي<br>
مصر يا أم البلاد<br>
انت غايتي والمراد<br>
وعلى كل العباد<br>
كم لنيلك من اياد<br>
بلادي بلادي بلادي<br>
لكِ حبي و فؤادي<br>
https://rutube.ru/video/3c29e47cbe74831ddec94f6451f8c044/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Bilady,_Bilady,_Bilady.ogg
https://wikiway.com/egypt/gimn/
'''Ватаным, Ватаным, Ватаным!'''<br>
Ватаным, Ватаным, Ватаным,<br>
Мәхәббәтем сиңа һәм җаным, Ватаным!<br>
Олылыйм Аллаһны, Ватанны,<br>
Багышлап иң изге догамны, догамны.<br>
Морадым, гамәлем багышлыйм тик сиңа,<br>
Көч куеп, тир түгеп тапканым – тик сиңа,<br>
Илләрнең борынгы анасы, Ватаным,<br>
Кадерли сине ил баласы, Ватаным.<br>
Нил кебек куәтле һәм ямьле,<br>
Әй, Мисыр, имин бул син мәңге, бул мәңге.<br>
Ватаным, Ватаным, Ватаным,<br>
Мәхәббәтем сиңа һәм җаным, Ватаным!<br>
'''Рәсми башкарыла торган беренче куплет. Тагын икесе бар.'''<br>
=== '''МОЗАМБИК''' ===
'''Pátria Amada'''<br>
Na memória de África e do Mundo<br>
Pátria bela dos que ousaram lutar.<br>
Moçambique, o teu nome é liberdade,<br>
O Sol de Junho para sempre brilhará.<br>
'''''Coro:'''''<br>
||: Moçambique nossa terra gloriosa,<br>
Pedra a pedra construindo um novo dia.<br>
Milhões de braços, uma só força,<br>
Oh pátria amada, vamos vencer. :||<br>
Povo unido do Rovuma ao Maputo<br>
Colhe os frutos do combate pela paz,<br>
Cresce o sonho ondulando na bandeira<br>
E vai lavrando na certeza do amanhã.<br>
'''''Coro (2)'''''.<br>
Flores brotando do chão do teu suor,<br>
Pelos montes, pelos rios, pelo mar,<br>
Nós juramos por ti, oh Moçambique,<br>
Nenhum tirano nos irá escravizar!<br>
'''''Coro (2).'''''<br>
https://rutube.ru/video/6e4d1a389256044d1d16b866ace91999/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mozambican_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.wav
https://wikiway.com/mozambique/gimn/
'''Сөекле Ватан'''<br>
Африканың, бар дөньяның хәтерендә<br>
Көрәшкә басканнар гүзәл Ватаны.<br>
Мозамбикның азатлыгы – исемендә,<br>
Июнь кояшының мәңге балкыр даны.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
||: Мозамбик, син безнең шөһрәтле җиребез,<br>
Ташка таш куеп, яңа көнне төзибез.<br>
Миллионлаган кул – бердәм көч-куәт,<br>
Сөекле Ватан, җиңүгә юнәлт! :||<br>
Рувумадан Мапутуга кадәр күрә<br>
Бердәм халык көрәшнең җимешләрен,<br>
Байрагындагы хыялын ул үстерә,<br>
Тергезә инабәтле киләчәген.<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
Тир сугарган җиреңдә үскән гөлләр,<br>
Тауларың, елгаларың, диңгез белән –<br>
Ант итәбез, әй Мозамбик, залимнәр<br>
Төшералмас безне коллыкка бүтән!<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
=== '''МОЛДОВА''' ===
'''Limba noastră'''<br>
Limba noastră-i o comoară<br>
În adîncuri înfundată<br>
Un şirag de piatră rară<br>
Pe moşie revărsată.<br>
Limba noastră-i foc ce arde<br>
Într-un neam, ce fără veste<br>
S-a trezit din somn de moarte<br>
Ca viteazul din poveste.<br>
Limba noastră-i numai cîntec,<br>
Doina dorurilor noastre,<br>
Roi de fulgere, ce spintec<br>
Nouri negri, zări albastre.<br>
Limba noastră-i graiul pîinii,<br>
Cînd de vînt se mişcă vara;<br>
In rostirea ei bătrînii<br>
Cu sudori sfinţit-au ţara.<br>
Limba noastră-i frunză verde,<br>
Zbuciumul din codrii veşnici,<br>
Nistrul lin, ce-n valuri pierde<br>
Ai luceferilor sfeşnici.<br>
Nu veţi plînge-atunci amarnic,<br>
Că vi-i limba prea săracă,<br>
Şi-ţi vedea, cît îi de darnic<br>
Graiul ţării noastre dragă.<br>
Limba noastră-i vechi izvoade.<br>
Povestiri din alte vremuri;<br>
Şi citindu-le 'nşirate, –<br>
Te-nfiori adînc şi tremuri.<br>
Limba noastră îi aleasă<br>
Să ridice slava-n ceruri,<br>
Să ne spiue-n hram şi-acasă<br>
Veşnicele adevăruri.<br>
Limba noastra-i limbă sfîntă,<br>
Limba vechilor cazanii,<br>
Care o plîng şi care o cîntă<br>
Pe la vatra lor ţăranii.<br>
Înviaţi-vă dar graiul,<br>
Ruginit de multă vreme,<br>
Stergeţi slinul, mucegaiul<br>
Al uitării 'n care geme.<br>
Strîngeţi piatra lucitoare<br>
Ce din soare se aprinde –<br>
Şi-ţi avea în revărsare<br>
Un potop nou de cuvinte.<br>
Răsări-va o comoară<br>
În adîncuri înfundată,<br>
Un şirag de piatră rară<br>
Pe moşie revărsată.<br>
https://rutube.ru/video/fe2188973e8de93e105e0e8622b6440d/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Imnul_Republicii_Moldova_US_NAVY.ogg
https://wikiway.com/moldova/gimn/
'''Безнең телебез'''<br>
Безнең тел – бакый хәзинә,<br>
Бик тирәндә тамырлары,<br>
Җиребез буйлап сибелгән<br>
Энҗеләр, асылташлары.<br>
Безнең тел – дөрләгән учак:<br>
Халкым үлем йокысыннан<br>
Уянсын тормышка сусап –<br>
Әкияттәге батыр сыман.<br>
Безнең телебез җырлары,<br>
Дойналардагы сагышлар<br>
Ача якты офыкларны,<br>
Тарала кара болытлар.<br>
Безнең тел – ул икмәк теле,<br>
Җәен җилләр сызгырганы,<br>
Бабалар, җиргә тир түгеп,<br>
Мөбарәк иткәннәр аны.<br>
Безнең тел – ул яшел яфрак,<br>
Кодру урманнары шавы.<br>
Нистру бормалары качыра<br>
Йолдызлар яктысы явын.<br>
Һич ачынып зарланмагыз,<br>
Ярлы дип телегез бигрәк,<br>
Сайланган тел ул, аңлагыз, –<br>
Тора илебезне бизәп.<br>
Безнең тел – ул тарихи тел,<br>
Борынгы хәлләр дастаны.<br>
Өйрән аны һәм танып бел<br>
Хакыйкатьнең ни булганын.<br>
Безнең тел ул билгеләнгән<br>
Күкләрне мактау йөзеннән –<br>
Өйдә, чиркәүдә бәндәләр<br>
Тайпылмас дип Хак сүзеннән.<br>
Безнең тел – изгелек нуры,<br>
Аңарда ата-бабалар<br>
Елый-елый, җырлый-җырлый<br>
Өйдә гыйбадәт кылганнар.<br>
Чыгарыйк телне хәяткә,<br>
Коткарып заман явыннан,<br>
Пакьлик пычрак-күгәректән,<br>
Онытылу аһ-зарыннан.<br>
Җыйыйк кояш нурларыннан<br>
Очкын алган чакматашын, –<br>
Ургылыр тел байлыгыннан<br>
Яңа сүзләр булып ташкын.<br>
Яшәячәк бу хәзинә,<br>
Бик тирәндә тамырлары,<br>
Җиребез буйлап сибелгән<br>
Энҗеләр, асылташлары.<br>
'''Рәсми чараларда гимнның беренче, икенче, бишенче, тугызынчы һәм уникенче куплетлары кулланыла.'''<br>
=== '''МОНГОЛИЯ''' ===
'''Монгол Улсын Төрийн дуулал'''<br>
'''1.''' Дархан манай тусгаар улс<br>
Даяар монголын ариун голомт<br>
Далай их дээдсийн гэгээн үйлс<br>
Дандаа энхжин үүрд мөнхжинө.<br>
Хамаг дэлхийн шударга улстай<br>
Хамтран нэгдсэн эвээ бэхжүүлж<br>
Хатан зориг, бүхий л чадлаараа<br>
Хайртай Монгол орноо мандуулъя.<br>
'''2.''' Өндөр төрийн минь сүлд ивээж<br>
Өргөн түмний минь заяа түшиж<br>
Үндэс язгуур, хэл соёлоо<br>
Үрийн үрдээ өвлөн бадраая.<br>
Эрэлхэг Монголын золтой ардууд<br>
Эрх чөлөө жаргалыг эдлэв<br>
Жаргалын түлхүүр, хөгжлийн тулгуур<br>
Жавхлант манай орон мандтугай.<br>
https://rutube.ru/video/d04aaa41b14155522b96a819f0131dd1/
https://zvukitop.com/skachat-gimn-mongolii/
https://yandex.ru/video/preview/15086678055865714389
'''Монгол Иленең дәүләт җыры'''<br>
'''1.''' Инкыйлаби Ватаныбыз —<br>
Монголның саф учагы,<br>
Һичкем аны җиңә алмас,<br>
Мәңгегә үскән чагы.<br>
Дөньяның гадел илләре<br>
Белән бердәмлек өчен,<br>
Үстерик Ватанны биреп<br>
Йөрәк дәртен, кул көчен.<br>
'''2.''' Милли тел, мәдәниятне<br>
Мирас итеп тапшырыйк,<br>
Эшчән, кыю Монгол илен<br>
Бәхет-уңышка юллыйк.<br>
Хөрмәт итеп ил туграсын,<br>
Ил язмышына таян.<br>
Алгарышта чәчәк атсын,<br>
Яшәсен бөек Ватан!<br>
=== '''МОРДОВИЯ''' ===
'''Ши валда, Мордовия!'''<br>
'''1.''' Ши валда, Мордовия, седистот сай,<br>
Ши валда, Мордовия, сельмосот палы, юрнай,<br>
Россиять мяшться мокшень сияста сюлгам,<br>
Россиять карксэземса эрзянь зырняста пулай.<br>
'''''Морзюлма-мороютко:'''''<br>
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br>
Гайняк! Гайняк, Мордовия!<br>
Кельгома краеньке – най панжи маеньке,<br>
Мокшэрзянь шачема-касома крае!<br>
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br>
Морак! Морак, Мордовия!<br>
Павазу эряфсь катк тонь эрь кудозт сувай!<br>
Ульхть шумбра, ульхть шумбра,<br>
Кода сонць Сияжарсь, ульхть шумбра!<br>
'''2.''' Тон ютыть, Мордовия, стака кить-янт,<br>
Тон молить, Мордовия, витьстэ,<br>
верьга кандыть прят.<br>
Вий макснесть келей Мокшась ды бойка Сурась,<br>
Секс течис тон седейс ды оймес –<br>
прок ванькс лисьмапрят.<br>
'''''Мороютко-морзюлма:'''''<br>
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br>
Гайняк! Гайняк, Мордовия!<br>
Кельгома краеньке – най панжи маеньке,<br>
Мокшэрзянь шачема-касома крае!<br>
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br>
Морак! Морак, Мордовия!<br>
Павазу эряфсь катк тонь эрь кудозт сувай!<br>
Ульхть шумбра, ульхть шумбра,<br>
Кода сонць Сияжарсь, ульхть шумбра!<br>
https://rutube.ru/video/1bf85fe270665f092a358c3bf6d3ec9e/
https://yandex.ru/video/preview/10948984705911750187
'''Имин бул, Мордовия!'''<br>
'''1.''' Хәерле көн, Мордовия, ихлас күңелдән,<br>
Хәерле көн, Мордовия, нур сибелә күзләреңнән,<br>
Балкый ил күгендә мокша йолдызлары,<br>
Яктырта туган илебезне эрзя таңнары.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Исәнме, Мордовия!<br>
Куанып яшә, Мордовия!<br>
Туган-үскән җирем, чәчәкле язларың,<br>
Мокша-эрзя халкының сөекле Ватаны!<br>
Имин бул син, Мордовия!<br>
Җырла, җырла, Мордовия!<br>
Бәхетле тормыш килсен өйләреңә!<br>
Мәңге яшә, мәңге яшә,<br>
Кояш үзе кебек мәңге яшә!<br>
'''2.''' Авыр юллар үттең син, Мордовия,<br>
Башыңны югары, горур тоттың, Мордовия,<br>
Көч бирде сиңа киң Мокша, җитез Сура,<br>
Шуңа бүген җаның керсез, чишмәдәй саф, чиста.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''3.''' Ты трудной дорогой, Мордовия, шла,<br>
России держалась и голову гордо несла.<br>
Давали силы вольные Мокша, Сура,<br>
Ты духом была и осталась сильна и добра.<br>
'''''Припев.'''''<br>
'''Гимнның беренче дүртьюллык куплеты мокша телендә язылган, икенчесе – эрзя телендә, өченчесе – урыс телендә. Өч куплетның да кушымталары – катнаш мокша-эрзя телендә.'''<br>
=== '''НЕПАЛ''' ===
'''''नेपालीमा (nepālima – непал телендә)'''''<br>
'''सयौं थुँगा फूलका'''<br>
सयौं थुँगा फूलका हामी, एउटै माला नेपाली<br>
सार्वभौम भई फैलिएका, मेची-महाकाली।<br>
सयौं थुँगा फूलका हामी, एउटै माला नेपाली<br>
सार्वभौम भई फैलिएका, मेची-महाकाली।<br>
प्रकृतिका कोटी-कोटी सम्पदाको आंचल<br>
वीरहरूका रगतले, स्वतन्त्र र अटल।<br>
ज्ञानभूमि, शान्तिभूमि तराई, पहाड, हिमाल<br>
अखण्ड यो प्यारो हाम्रो मातृभूमि नेपाल।<br>
बहुल जाति, भाषा, धर्म, संस्कृति छन् विशाल<br>
अग्रगामी राष्ट्र हाम्रो, जय जय नेपाल।<br>
'''''Укылышы'''''<br>
'''Sayaű thűgā phūlkā'''<br>
Sayaű thűgā phūlkā hāmī, euṭai mālā Nepālī <br>
Sārwabhaum bhai phailiekā, Mechi-Mahākālī <br>
Sayaű thűgā phūlkā hāmī, euṭai mālā nepālī <br>
Sārwabhaum bhai phailiekā, Mechi-Mahākālī <br>
Prakritikā kotī-kotī sampadāko ā̃chal(a), <br>
Vīrharūkā ragata le, swatantra ra aṭala) <br>
Gyānabhūmi, śhāntibhūmi Tarāī, pahād, himāl(a) <br>
Akhaṇḍa yo pyāro hāmro mātṛibhūmi Nepāl(a) <br>
Bahul jāti, bhāṣhā, dharma, sãnskṛti chan biśhāl(a) <br>
Agragāmī rāṣhṭra hāmro, jaya jaya Nepāl(a)<br>
https://rutube.ru/video/ff3ab41ca38da63019f580c0eb3d06f4/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sayaun_Thunga_Phool_Ka_(instrumental).ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Без – меңләгән гөл-чәчәк'''<br>
Без – меңләгән гөл-чәчәк бу Непал дигән бәйләмдә,<br>
Мечидән Маһакалигә сузылган бәйсез илдә.<br>
Без – меңләгән гөл-чәчәк бу Непал дигән бәйләмдә,<br>
Мечидән Маһакалигә сузылган бәйсез илдә.<br>
Мул табигать байлыклары – гүзәл илебез даны, <br>
Кан түгеп, батырларыбыз какшамас итте аны.<br>
Гыйлем, тынлык хөкем сөрә Тераида, тауларда,<br>
Уртак, бүленмәс, сөекле Ватаныбыз Непалда.<br>
Төрле раса, телләр, диннәр мирасын саклап калдың, <br>
Алгарышлы ил-дәүләтем, мәңге яшә, Непалым!<br>
=== '''НИГЕР''' ===
'''L’honneur de la patrie'''<br>
Des rives du Niger aux confins du Ténéré<br>
Frères et sœurs nous sommes<br>
Enfants d’une même Patrie le Niger<br>
Nourris de la sève des mêmes idéaux<br>
Pour un Niger de paix libre fort et uni<br>
Pour un Niger prospère le Pays de nos rêves<br>
Pour l’honneur de la Patrie<br>
Incarnons la vaillance et la persévérance<br>
Et toutes les vertus de nos dignes aïeux<br>
Guerriers intrépides déterminés et fiers<br>
Défendons la patrie au prix de notre sang<br>
Faisons du Niger symbole de dignité<br>
Emblème et flambeau de l’Afrique qui avance<br>
Pour ces nobles idéaux debout et en avant<br>
En avant pour le travail en avant pour le combat<br>
Nous demeurons debout<br>
Portant haut le drapeau de notre cher Pays<br>
Dans le ciel d’Afrique et dans tout l’Univers<br>
Pour construire ensemble<br>
Un monde de justice de paix et de progrès<br>
Et pour faire du Niger la fierté de l’Afrique.<br>
'''Don darajar Uban'''<br>
Daga Bankunan Nijar zuwa kan iyakokin Ténéré<br>
Yan’uwa mune<br>
‘Ya’yan kasar uba daya Nijar<br>
Rarraba da ruwan ‘ya’yan itace iri ɗaya<br>
Domin kasar Nijar mai karfi da hadin kai mai zaman lafiya<br>
Ga kasar Nijar mai albarka kasar burinmu<br>
Don darajar Uban<br>
Haɗa ƙarfin hali da juriya<br>
Da dukkan kyawawan halaye na magabata na kwarai<br>
Jarumai marasa tsoro sun ƙudura da girman kai<br>
Kare kasar nan akan kudin jininmu<br>
Mu sanya Nijar ta zama alamar mutunci<br>
Tambari da fitilar ciyar da Afirka gaba<br>
Don waɗannan maɗaukakin maɗaukaki tsaya ku tafi<br>
Gaba don aikin gaba don yaƙin<br>
Mun tsaya a tsaye<br>
Dauke tutar kasarmu mai daraja<br>
A cikin sararin samaniyar Afirka da ko’ina cikin Duniya<br>
Don gina tare<br>
Duniyar adalci, zaman lafiya da ci gaba<br>
Da kuma sanya Nijar ta zama abin alfaharin Afirka.<br>
https://zvukitop.com/gimn-nigera-skachat/
https://rutube.ru/video/dabaf9794d7ebacc7d4ad84c14447496/
'''Ватан горурлыгы'''<br>
Нигер ярларыннан Тенерега кадәр<br>
Без туганнар, кардәшләр,<br>
Бер үк Ватан – Нигер балалары,<br>
Уртак барчабыз идеаллары.<br>
Булсын бердәм, тыныч, куәтле, ирекле,<br>
Чәчәк атсын Нигер, хыялыбыз иле.<br>
Ватан даны иңендә<br>
Гәүдәләнсен илдә батырлык, сабырлык,<br>
Лаеклы бабалар мирасы – тырышлык.<br>
Куркусыз, тәвәккәл һәм горур яугирләр,<br>
Аямый һич үзен, илне имин итәр,<br>
Булыр Нигерыбыз мәртәбә үрнәге,<br>
Африка омтылышларының терәге.<br>
Бу күркәм идеаллар – барчабыз теләге.<br>
Алга – тырыш хезмәткә, алга – кыю көрәшкә<br>
Бердәм күтәреләбез.<br>
Җилфердәсен байрак мәһабәт бу илдә,<br>
Африка күгендә, дөнья киңлегендә.<br>
Бергә үсә бездә<br>
Гаделлек, тынычлык, алгарыш орлыгы –<br>
Булсын диеп Нигер кыйтга горурлыгы.<br>
'''Күпмилләтле һәм күптелле Нигер дәүләтенең француз телендә язылган яңа гимны 2023 елда расланды. Аның тексты шулай ук җирле һауса теленә дә тәрҗемә ителгән. Гимнның халыкчан рухлы көен шартлы рәвештә “дини булмаган нәшид” жанрына кертеп булыр иде.'''<br>
=== '''НИДЕРЛАНД''' ===
'''Het Wilhelmus'''<br>
'''1.''' Wilhelmus van Nassouwe<br>
ben ik, van Duitsen bloed,<br>
den vaderland getrouwe<br>
blijf ik tot in den dood.<br>
Een Prinse van Oranje<br>
ben ik, vrij onverveerd,<br>
den Koning van Hispanje<br>
heb ik altijd geёerd.<br>
'''6.''' Mijn schild ende betrouwen<br>
zijt Gij, o God mijn Heer,<br>
op U zo wil ik bouwen,<br>
verlaat mij nimmermeer.<br>
Dat ik doch vroom mag blijven,<br>
uw dienaar t’aller stond,<br>
de tirannie verdrijven<br>
die mij mijn hart doorwondt.<br>
https://rutube.ru/video/ce27930d766fd5fc69e8ebacc643ba26/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Het_Wilhelmus_(tempo_corrected).ogg
Ясалма Интеллект "җырлый"<br>
https://wikiway.com/netherlands/gimn/
'''Вилһелм җыры'''<br>
'''1.''' Вилһелмус ван Нассаумын,<br>
Халкым каны калебемдә,<br>
Ватаныма биргән анттан<br>
Ваз кичмәм гомеремдә.<br>
Асыл зат Оран угланы,<br>
Тугрымын намусыма,<br>
Испан кыйралына бары<br>
Хөрмәт кылам гына.<br>
'''6.''' Калканым, рухи терәгем,<br>
Кодрәтле, газиз Аллам.<br>
Гаҗиз итмә мине, Тәңрем,<br>
Сиңа гына таянам.<br>
Хак тарафыңда булырмын<br>
Мәңге Синең колың:<br>
Бетсен йөрәгемне, халкымны<br>
Телгәләгән золым.<br>
'''Гимнның рәсми башкарыла торган бер варианты. Алтынчы куплет урынына кайвакыт икенчесен куялар. Акрошигырь рәвешендә язылган текст 15 куплеттан тора: сигезьюллык куплетларның беренче хәрефләрен бергә кушсаң, “Willem van Nassov” (хәзерге замандагы язылышы – Wilhelmus van Nassauwe) сүзләре барлыкка килә. Вилһелм ван Нассау – XVII гасырда Нидерландта Испаниядән азатлыкка ирешү хәрәкәтен җитәкләгән шәхес. Ул Оран провинциясенең кенәзе булган. Гимн тексты аның исеменнән язылган.'''<br>
=== '''НОРВЕГИЯ''' ===
'''Ja, vi elsker dette landet'''<br>
'''1.''' Ja, vi elsker dette landet,<br>
som det stiger frem,<br>
furet, værbitt over vannet,<br>
med de tusen hjem.<br>
Elsker, elsker det og tenker<br>
på vår far og mor<br>
og den saganatt som senker<br>
drømme på vår jord,<br>
og den saganatt som senker,<br>
senker drømme på vår jord.<br>
'''7.''' Norske mann i hus og hytte,<br>
takk din store Gud!<br>
Landet ville han beskytte,<br>
skjønt det mørkt så ud.<br>
Alt hvad fedrene har kjempet,<br>
mødrene har grett,<br>
har den Herre stille lempet,<br>
så vi vant vår rett,<br>
har den Herre stille lempet,<br>
så vi vant, vi vant vår rett.<br>
'''8.''' Ja, vi elsker dette landet,<br>
som det stiger frem,<br>
furet, værbitt over vannet,<br>
med de tusen hjem.<br>
Og som fedres kamp har hevet<br>
det av nød til seir,<br>
også vi, når det blir krevet,<br>
for dets fred slår leir,<br>
også vi, når det blir krevet,<br>
for dets fred, dets fred slår leir!<br>
https://rutube.ru/video/760024b2c9af3e8b0cc792391ef8023d/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Norway_(National_Anthem).ogg
https://wikiway.com/norway/gimn/
'''Туган илне яратабыз'''<br>
'''1.''' Туган илне яратабыз,<br>
Урман-тауларын,<br>
Чал диңгезен, туң җилләрен,<br>
Мең-мең йортларын.<br>
Туган учак – ул сөекле<br>
Ата-анабыз:<br>
Суыгында, кояшында<br>
Хозурланабыз,<br>
Суыгында, кояшында<br>
Аның хозурланабыз.<br>
'''7.''' Данла, илем, язмышыңны:<br>
Шомлы көнеңдә<br>
Тәңре сине ярлыкады<br>
Җир итәгендә.<br>
Канлы корбан биреп кенә,<br>
Керми сугышка,<br>
Ирештең үз ирегеңә,<br>
Тыныч тормышка,<br>
Ирештең үз ирегеңә,<br>
Тыныч һәм мул тормышка.<br>
'''8.''' Туган илне яратабыз,<br>
урман-тауларын,<br>
чал диңгезен, туң җилләрен,<br>
ак болытларын.<br>
Ата-баба көрәшкән күк,<br>
без дә дауларбыз,<br>
мәңге иминлек хакына<br>
җиңү яуларбыз,<br>
мәңге иминлек хакына<br>
яңа җиңү яуларбыз!<br>
'''Гимнның рәсми башкарыла торган куплетлары.'''<br>
=== '''ПАКИСТАН ИСЛАМ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''پاک سرزمین شاد باد'''<br>
پاک سرزمین شاد باد<br>
كشور حسين شاد باد <br>
تو نشان عزم علیشان <br>
! ارض پاکستان <br>
مرکز یقین شاد باد <br>
پاک سرزمین کا نظام <br>
قوت اخوت عوام <br>
قوم ، ملک ، سلطنت <br>
پائندہ تابندہ باد <br>
شاد باد منزل مراد <br>
پرچم ستارہ و ہلال <br>
رہبر ترقی و کمال <br>
ترجمان ماضی شان حال <br>
! جان استقبال <br>
سایۂ خدائے ذوالجلال<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Pakistan.OGG
https://rutube.ru/video/3217e83b06c201b894ee8d9280e79f42/
https://wikiway.com/pakistan/gimn/
'''Саф-пакь җирем, шатлан'''<br>
Саф-пакь җирем, шатлан,<br>
Гүзәллек илем, шатлан,<br>
Син бөек ихтыярга нишан,<br>
Әйа, Пакистан!<br>
Тугры мәркәзе, шатлан!<br>
Саф-пакь җиреңдә низам,<br>
Куәтле вә егәрле гавам,<br>
Ил, милләт, дәүләт, –<br>
Мәңге балкып чәчәк ат!<br>
Шатлан изге морадыңа,<br>
Айлы-йолдызлы байрагыңа.<br>
Барган юлың – тәрәккый-кәмаль,<br>
Үткәнең – бөек, бүгенгең – хәләл,<br>
Җаның – истикъбаль!<br>
Күләгә иңдергән Зүл-Җәләл.<br>
'''Зүл-Җәләли үәл-Икрам – “Бөеклек һәм Юмартлык хуҗасы”, Аллаһы Тәгалә исемнәренең берсе.'''<br>
=== '''ПАПУА-ЯҢА ГВИНЕЯ''' ===
'''O Arise, All You Sons'''<br>
O arise all you sons of this land,<br>
Let us sing of our joy to be free,<br>
Praising God and rejoicing to be<br>
Papua New Guinea.<br>
Shout our name from the mountains to seas<br>
Papua New Guinea;<br>
Let us raise our voices and proclaim<br>
Papua New Guinea.<br>
Now give thanks to the good Lord above<br>
For His kindness, His wisdom and love,<br>
For this land of our fathers so free,<br>
Papua New Guinea.<br>
Shout again for the whole world to hear<br>
Papua New Guinea;<br>
We're independent and we're free<br>
Papua New Guinea.<br>
https://rutube.ru/video/4f6b7fca8fa42025dda6d46f86179af5/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:O_Arise,_All_You_Sons_(instrumental).ogg
https://wikiway.com/papua-novaya-gvineya/gimn/
'''Күтәрелегез, ил уллары!'''<br>
Күтәрелегез, ил уллары,<br>
Яңгыратыйк азатлык җырларын,<br>
Рәхмәтле Алланы мактарга —<br>
Папуа-Яңа Гвинея.<br>
Исемең диңгездә-тауларда —<br>
Папуа-Яңа Гвинея;<br>
Рухланыйк без сине хакларга —<br>
Папуа-Яңа Гвинея.<br>
Кодрәтле Алладан бәрәкәт —<br>
Игелек, зирәклек, мәхәббәт,<br>
Бабалар Ватаны, син азат —<br>
Папуа-Яңа Гвинея.<br>
Бар дөнья тыңласын, җыр яңгырат —<br>
Папуа-Яңа Гвинея;<br>
Без бәйсез, ирекле, күңел шат —<br>
Папуа-Яңа Гвинея.<br>
'''Элек Бөекбритания колониясе булган Папуа-Яңа Гвинея 1906-1975 елларда Австралия протектораты астында яшәде. Күптелле илдә инглиз теленә рәсми һәм милләтара аралашу статусы бирелгән.'''<br>
=== '''ПАРАГВАЙ''' ===
'''Paraguayos, República o Muerte'''<br>
I. A los pueblos de América, infausto<br>
tres centurias un cetro oprimió,<br>
mas un día soberbia surgiendo,<br>
"¡Basta!" — dijo, y el cetro rompió.<br>
Nuestros padres, lidiando grandiosos,<br>
ilustraron su gloria marcial;<br>
𝄆 y trozada la augusta diadema,<br>
enalzaron el gorro triunfal. 𝄇<br>
'''''Coro:'''''<br>
¡Paraguayos, República o muerte!<br>
Nuestro brío nos dío libertad:<br>
Ni opresores, ni siervos, alientan,<br>
Donde reinan unión, e igualdad.<br>
Ni opresores, ni siervos, alientan,<br>
Donde reinan unión e igualdad,<br>
unión e igualdad, unión e igualdad.<br>
https://rutube.ru/video/999170ec6148ad079ee12c1cabf3cfb8/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Paraguayan_National_Anthem.oga
'''Парагвайлылар, йә җөмһүрият, йә үлем'''<br>
...............................<br>
Гимнның икенче исеме — '''Himno Nacional Paraguayo''' (Парагвай милли гимны). Кушымталы җиде куплеттан тора, беренчесе рәсми рәвештә башкарыла.<br>
=== '''ПЕРУ''' ===
'''¡Somos libres, seámoslo siempre!'''<br>
'''''Coro:'''''<br>
Somos libres, seámoslo<br>
siempre, seámoslo siempre.<br>
Y antes niegue sus luces,<br>
sus luces, sus luces el sol,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó.<br>
'''6.''' En su cima los Andes sostengan<br>
la bandera o pendón bicolor,<br>
Que a los siglos anuncie el esfuerzo<br>
que ser libre, que ser libre,<br>
que ser libre, por siempre nos dió.<br>
A su sombra vivamos tranquilos,<br>
y al nacer por sus cumbres el sol,<br>
Renovemos el gran juramento<br>
que rendimos, que rendimos,<br>
que rendimos al Dios de Jacob,<br>
que rendimos al Dios de Jacob,<br>
Al Dios de Jacob!<br>
'''Coro:'''<br>
Somos libres, seámoslo<br>
siempre, seámoslo siempre.<br>
Y antes niegue sus luces,<br>
sus luces, sus luces el sol,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó.<br>
'''Viva El Peru!'''<br>
https://rutube.ru/video/6d14fa9682160d8c64ca5e1291b747f2/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Marcha_Nacional_del_Perú.ogg
'''Без азат, мәңге азат булырбыз!'''<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Без азатбыз, азатбыз,<br>
мәңгелек кыйблабыз ул ирек.<br>
Изге анттан дүнмәбез,<br>
антыбыздан дүнмәбез:<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче<br>
үстерербез Ватанны сөеп,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче<br>
үстерербез Ватанны сөеп,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче<br>
үстерербез Ватанны сөеп.<br>
'''6.''' Андның иң түренә, югарыга<br>
ике төс байрак беркетелгән,<br>
Безгә — әйтсен иҗтиһат дөньяга —<br>
Мәңгелеккә, мәңгелеккә<br>
Мәңгелеккә ирек бирелгән.<br>
Байрак белән имин тормышта без, —<br>
Кояш менгәч күк капусына,<br>
Яңартылсын илаһи догабыз,<br>
һәм буйсыныйк, һәм буйсыныйк,<br>
буйсыныйк Ягъкуб Раббысына,<br>
буйсыныйк Ягъкуб Раббысына,<br>
Ягъкуб Раббысына!<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Без азатбыз, азатбыз,<br>
мәңгелек кыйблабыз ул ирек<br>
Изге анттан дүнмәбез,<br>
антыбыздан дүнмәбез,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче,<br>
үстерербез Ватанны сөеп,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче,<br>
үстерербез Ватанны сөеп,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче,<br>
үстерербез Ватанны сөеп.<br>
'''Яшәсен Перу!'''
'''Гимн тексты алты куплеттан тора. 2010 елга кадәр аның беренчесе рәсми дип санала иде, хәзер – алтынчысы. Кушымтасы башында да, азагында да башкарыла. Дәүләт кануннары буенча башлап җырлаучы гимнны Viva El Peru! (Яшәсен Перу!) дип тәмамларга тиеш.<br>'''
=== '''ПОЛЬША''' ===
'''Jeszcze Polska nie zginęła'''<br>
'''1.''' Jeszcze Polska nie zginęła,<br>
Kiedy my żyjemy,<br>
Co nam obca przemoc wzięła,<br>
Szablą odbierzemy.<br>
'''''Refren (2):'''''<br>
Marsz, marsz Dąbrowski,<br>
Z ziemi włoskiej do Polski,<br>
Za Twoim przewodem<br>
Złączym się z narodem.<br>
'''2.''' Przejdziem Wisłę, przejdziem Wartę,<br>
Będziem Polakami,<br>
Dał nam przykład Bonaparte,<br>
Jak zwyciężać mamy.<br>
'''''Refren (2).'''''<br>
'''3.''' Jak Czarniecki do Poznania<br>
Po szwedzkim zaborze,<br>
Dla Ojczyzny ratowania<br>
Wrócim się przez morze.<br>
'''''Refren (2).'''''<br>
'''4.''' Mówił ojciec do swej Basi,<br>
Cały zapłakany:<br>
“Słuchaj jeno, pono nasi<br>
Biją w tarabany!”<br>
'''''Refren (2).'''''<br>
https://rutube.ru/video/c19252133d99c78374cc5a5c83b6c1cc/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mazurek_Dabrowskiego.ogg
'''Польша әле җуелмас'''<br>
'''1.''' Польша әле ул җуелмас,<br>
Без исән булганда,<br>
Таланганны кайтарырбыз –<br>
Кылычлар кулларда.<br>
'''''Кушымта (2):'''''<br>
Кайтчы, Домбровский,<br>
Румнан – үз җиреңә:<br>
Бердәмлек – халкыңа,<br>
Азатлык – илеңә.<br>
'''2.''' Үтик Висланы, Вартаны,<br>
Поляк булып калыйк,<br>
Һәм җиңүчән Бонапарттан<br>
Без дә үрнәк алыйк.<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
'''3.''' Чернецкий Познаньга кайткан,<br>
Швед богавын ташлап,<br>
Ватаныбыз исән булыр,<br>
Без әйләнеп кайтсак.<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
'''4.''' Күз яшьләре аша безгә<br>
Әйтер ватандашлар:<br>
“Безнекеләр өйгә кайта,<br>
Кага барабаннар!”<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
=== '''ПОРТУГАЛИЯ''' ===
'''Heróis do mar'''<br>
'''1.''' Heróis do mar, nobre povo,<br>
Nação valente e imortal,<br>
Levantai hoje de novo<br>
O esplendor de Portugal!<br>
Entre as brumas da memória,<br>
Ó Pátria, sente-se a voz<br>
Dos teus egrégios avós,<br>
Que há-de guiar-te à vitória!<br>
'''''Corus:'''''<br>
Às armas, às armas!<br>
Sobre a terra, sobre o mar,<br>
Às armas, às armas!<br>
Pela Pátria lutar!<br>
Contra os canhões marchar, marchar!<br>
'''2.''' Desfralda a invicta Bandeira,<br>
À luz viva do teu céu!<br>
Brade a Europa à terra inteira:<br>
Portugal não pereceu!<br>
Beija o solo teu jucundo<br>
O Oceano, a rugir d’amor;<br>
E teu braço vencedor<br>
Deu mundos novos ao Mundo!<br>
'''''Corus.'''''<br>
'''3.''' Saudai o Sol que desponta<br>
Sobre um ridente porvir;<br>
Seja o eco de uma afronta<br>
O sinal do ressurgir.<br>
Raios dessa aurora forte<br>
São como beijos de mãe,<br>
Que nos guardam, nos sustêm,<br>
Contra as injúrias da sorte.<br>
'''''Corus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/1509b7571d4fbd431c719065bed17a41/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:A_Portuguesa.ogg
'''Диңгезләрдә гаярь'''<br>
'''1.''' Диңгезләрдә гаярь, шанлы,<br>
Затлы һәм үлемсез милләтем,<br>
Кайтар үзең яулаганны,<br>
Португалиянең зиннәтен!<br>
Горур тавышын, Ватан, шәйлә,<br>
Аерып хәтер томаннарын,<br>
Мөхтәрәм ата-бабаңның –<br>
Илтсен ул яңа җиңүләргә!<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ал кулыңа коралыңны!<br>
Суда, җирдә сынатма,<br>
Ал кулыңа коралыңны!<br>
Көрәш, Ватанны хакла!<br>
Һәм тупларга каршы атла!<br>
'''2.''' Күтәр байрагың – җиңелмәс,<br>
Җилфердәр ул якты күгеңдә!<br>
Җиткер дөньяга: бирешмәс<br>
Португалиябез үлемгә!<br>
Ярсып давылланган океан<br>
Изге туфрагыңны үбә;<br>
Һәм кулларың итте бүләк<br>
Кешелеккә яңа бер мәйдан!<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''3.''' Сәлам бирегез кояшка –<br>
Киләчәкнең көлемсәр шавы;<br>
Һәм өндәсен яңарышка<br>
Кимсетелүләрнең шаңдавы.<br>
Көч-кодрәтле таң нурларыннан<br>
Ватан-Ана гүя назлый,<br>
Ул көч бирә безгә, саклый<br>
Язмыш кагу-сугуларыннан.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
=== '''ПУЭРТО-РИКО''' ===
=== '''РУАНДА''' ===
'''''Kinyarwanda'''''<br>
'''Rwanda nziza'''<br>
Rwanda nziza Gihugu cyacu<br>
Wuje imisozi, ibiyaga n’ibirunga<br>
Ngobyi iduhetse gahorane ishya<br>
Reka tukurate tukuvuge ibigwi<br>
Wowe utubumbiye hamwe twese<br>
Abanyarwanda uko watubyaye<br>
Berwa, sugira, singizwa iteka.<br>
https://rutube.ru/video/9dc8e9395cc71eec9e15968e7a325230/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymne_National_du_Rwanda.ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Гүзәл Руанда'''<br>
Гүзәл Руанда, сөекле илебез,<br>
Бизи сине таулар, күлләр, вулканнарың,<br>
Ватаныбыз, бул бәхет бишеге;<br>
Куансыннар, әйдә, синең балаларың,<br>
Дан җырлыйк күркәм гамәлләреңә,<br>
Сыенып бергә синең итәгеңә;<br>
Чәчәк атсын мәңге тарафларың.<br>
'''Гимн текстындагы дүрт куплетның рәсми чараларда башкарыла торган беренчесе.'''<br>
=== '''РУМЫЙНИЯ''' ===
'''Deșteaptă-te, române!'''<br>
Deşteaptă-te, române, din somnul cel de moarte,<br>
În care te-adînciră barbarii de tirani,<br>
barbarii de tirani!<br>
Acum ori niciodată croieşte-ţi altă soartă,<br>
La care să se-nchine şi cruzii tăi dusmani,<br>
şi cruzii tăi duşmani!<br>
Acum ori niciodată croieşte-ţi altă soartă,<br>
La care să se-nchine şi cruzii tăi dusmani,<br>
şi cruzii tăi duşmani!<br>
https://rutube.ru/video/2b40abbe8bc4476d9129df230d2c0edf/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Desteapta-te,_romane!.ogg
'''Уян, румын!'''<br>
1. Уян, румыйн, уян инде гомерлек бу йокыңнан,<br>
Коллык богавы салган сиңа кыргый тиран,<br>
богау салган тиран!<br>
Бүген булмаса – кайчан үзгәртерсең язмышыңны?<br>
Хөрмәт итсен сине дөнья, калтырансын дошман,<br>
калтырансын дошман!<br>
Бүген булмаса – кайчан үзгәртерсең язмышыңны?<br>
Хөрмәт итсен сине дөнья, калтырансын дошман,<br>
калтырансын дошман!<br>
'''Тексттагы 11 куплетның тышкы рәсми чараларда башкарыла торган беренчесе. Эчке тантаналарда тагын бер-ике куплеты өстәлергә мөмкин.'''<br>
=== '''РУСИЯ ФЕДЕРАЦИЯСЕ''' ===
Россия — священная наша держава,<br>
Россия — любимая наша страна.<br>
Могучая воля, великая слава —<br>
Твоё достоянье на все времена!<br>
'''''Припев''''':<br>
Славься, Отечество наше свободное,<br>
Братских народов союз вековой,<br>
Предками данная мудрость народная!<br>
Славься, страна! Мы гордимся тобой!<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Russian_Anthem_chorus.ogg
https://rutube.ru/video/3f955dce00bf642a856b22a4f8289e58/
(Ясалма Интеллект "башкаруы")<br>
Русия – безнең изге мәмләкәтебез,<br>
Русия – безнең сөекле илебез,<br>
Кодрәтле рухыңны, сүрелмәс шаныңны<br>
Мәңгелек мирас-әманәт иттек без!<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Дан сиңа, дан сиңа, ирекле Ватаныбыз,<br>
Тугандаш халыкларның бердәмлеге,<br>
Ата-бабаларның акыл-зирәклеге,<br>
Дан сиңа, ил! Син – күңел күреге!<br>
=== '''САЛЬВАДОР''' ===
=== '''САМОА''' ===
=== '''САХА-ЯКУТИЯ''' ===
'''''Сахалыы'''''<br>
Сахам сирэ дьоллоох тускуга<br>
Саһарҕалыы ыҥыра ыллыыр,<br>
Илинтэн арҕаа ол кустуга<br>
Алмаас таас курдук сандаара сырдыыр.<br>
'''''Хос ырыата:'''''<br>
Барҕа быйаҥнаах Сахам дойдута<br>
Модун Россия киэн туттуута,<br>
Өркөн-өрөгөй тойугун туойдун,<br>
Үүнэр үйэҕэ үрдүү туруохтун!<br>
Үллэр үөстээх Өлүөнэ Эбэ<br>
Өлбөт-мэҥэ угуттуур уулаах.<br>
Элбэх омукка эрчим эбэр,<br>
Или-эйэни олохтуур уохтаах.<br>
'''''Хос ырыата.'''''<br>
Ааспыт кэммит айхаллаах суола<br>
Арчылыыр аар алгыһын биэрдэ,<br>
Сахабыт сирэ дьоһун дуолан<br>
Сайдыы аартыгар түөрэҕэ түстэ.<br>
'''''Хос ырыата.'''''<br>
https://rutube.ru/video/12228cfeac3f623bb23c54d0756e655f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_the_Sakha_Republic.ogg
'''''Татарча'''''<br>
1. Сахам җире, шәрык нурларында<br>
иминлек һәм бәхет яулыйсың,<br>
җиңүләргә әйдәп баруыңда<br>
мәгъриб алмазы күк балкыйсың...<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Көч җый һәм үс, Сахам җире, ныгы,<br>
Изге Ватан, дан-шөһрәтләр тупла.<br>
Илебезнең күрке-горурлыгы,<br>
Синдәй иркен, юмарт Җирдә юк ла!
2. Күп тармаклы Лена ярларында –<br>
Терек суы, бәрәкәт тулы:<br>
Гүя дуслык-куәт алкынында<br>
Халыкларга тынычлык юлы.<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
3. Саха җире, кодрәт иңгән нурың<br>
Гасырлардан безгә юл сала.<br>
Дәвам иттек ата-баба юлын,<br>
Тугры булып калыйк без аңа.<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
=== '''СЕНЕГАЛ''' ===
'''Pincez tous vos koras, frappez les balafons !'''<br>
Pincez tous vos koras,<br>
Frappez les balafons !<br>
Le lion rouge a rugi.<br>
Le dompteur de la brousse<br>
D'un bond s'est élancé,<br>
Dissipant les ténèbres.<br>
Soleil sur nos terreurs,<br>
Soleil sur notre espoir.<br>
Debout, frères,<br>
Voici l'Afrique rassemblée.<br>
'''''Refrain:'''''<br>
Fibres de mon cœur vert.<br>
Épaule contre épaule,<br>
Mes plus que frères,<br>
O Sénégalais, debout !<br>
Unissons la mer et les sources,<br>
Unissons la steppe et la forêt !<br>
Salut Afrique mère !<br>
https://wikiway.com/senegal/gimn/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Senegal.ogg
'''Чиерт, дус, корага, сук балафонга!'''<br>
Чиерт, дус, корага,<br>
Сук балафонга!<br>
Арыслан ырлады,<br>
Тик килеп ул капты<br>
Сунарчы кулына,<br>
Һәм аучы чик куйды<br>
Гасырлар золымына.<br>
Язмышын ил кора.<br>
Күтәрел, туганым, –<br>
Африка чакыра!<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Саф-пакь минем җаным.<br>
Күтәрел, туганым,<br>
Куеп иңгә иңне,<br>
Үстерик без илне,<br>
Җир-диңгез байлыкларын туплап,<br>
Урманнар-кырларны колачлап!<br>
Сәлам, Африка-ана!<br>
'''Ущипни, друг, кора и бей в балафон!'''<br>
Ущипни, друг, кора<br>
И бей в балафон!<br>
Красный лев зарычал,<br>
Охотник из кустов <br>
Прыжком его достал,<br>
Рассеяв мрак веков.<br>
Просторам нашим — свет,<br>
Надеждам нашим — взлёт,<br>
Вставайте, братья, все —<br>
Нас Африка зовёт!<br>
'''''Припев:'''''<br>
Душа моя чиста.<br>
Плечом ко плечу<br>
Вставай, сердечный друг,<br>
Ты больше мне, чем брат!<br>
Объединим недра и моря,<br>
Объединим леса и поля!<br>
Привет, Африка-мать!<br>
'''Сенегал милли гимны “Кызыл арыслан” (Le lion rouge) дип тә атала. Аның чын Африка халыклары рухындагы көен этнолог һәм шагыйрь Һерберт Пеппер (Herbert Pepper) 1960 нчы “Африка бәйсезлеге еллары”нда француз телендә язып калдырган. Биш куплетлы текстын бәйсез илнең беренче президенты Леопольд Седар Сенгор (Léopold Sédar Senghor) иҗат иткән. Француз теле – Сенегалның рәсми дәүләт һәм милләтара аралашу теле. Кора һәм балафон – милли музыка кораллары.'''<br>
'''Беренче рәсми куплеты татар һәм урыс телләренә берьюлы тәрҗемә ителде.'''<br>
=== '''СЕНТ-МАРТИН''' ===
Where over the world, say where,<br>
You find an island there,<br>
So lovely small with nations free<br>
With people French and Dutch,<br>
Though talking English much,<br>
As the Saint Martin in the sea.<br>
Chorus:<br>
O sweet my Fatherland,<br>
So bright by beach and strand,<br>
With sailors on the sea and harbors free,<br>
Where the chains of mountains green,<br>
Variously in sunlight sheen.<br>
||: Oh, I love thy Paradise,<br>
Nature beauty fairly nice. :||<br>
How pretty between all green<br>
Flamboyants beaming gleam<br>
Of flowers red by sunlight set.<br>
Thy cows and sheep and goats<br>
In meadows or on the roads<br>
Thy donkeys keen I can't forget<br>
Chorus.<br>
Saint Martin, I like thy name,<br>
In which Columbus fame<br>
And memories of old are closed.<br>
For me a great delight<br>
Thy Southern Cross the night<br>
May God the Lord protect thy coast!<br>
Chorus.<br>
https://yandex.ru/video/preview/11512207198392480916
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sint_Maarten_National_Anthem_(Instrumental)_Oh_Sweet_Sint_Maarten_Land.ogg
Дөнья түренә син бак,<br>
Бер утрауны шунда тап,<br>
Тыңла азат французлар сүзен,<br>
Нидерландча кыл син гәп,<br>
Сөйләш инглизчә күбрәк –<br>
Һәм күрерсең Сент-Мартин йөзен.<br>
'''Кушымта:'''<br>
Минем гүзәл Ватаным,<br>
Иркен комлы ярларың,<br>
Яңгырый азат диңгезче җыры,<br>
Яшел таулар чылбырын<br>
Яктырта кояш нуры.<br>
||: Сөям бу җир җәннәтен<br>
һәм ямьле табигатен. :||<br>
Күңелле яшеллегең,<br>
Балкышлы якты күгең,<br>
Кызыл гөлләрең нурга чумган.<br>
Куй-кәҗә, сыерларың,<br>
Болыннарың, юлларың,<br>
Ишәкләрең күңелемә уңган.<br>
Кушымта.<br>
Сөям Сент-Мартин исемең –<br>
Саклый ул Колумб җисемен,<br>
Үткән заманнар фатихасын.<br>
Күңелем шатлыкка тулгач,<br>
Төнлә балкый Көньяк Хач;<br>
Ярларыңны Хак ярлыкасын!<br>
Кушымта.<br>
'''Атлантик океандагы Сент-Мартин (французча Сен-Мартен, нидерландча Синт-Мартин) Христофор Колумб XVI гасырда Американы “ачканда” очраткан беренче утрау дип санала. Соңрак аның көньяк өлешен французлар, төньягын нидерландлылар басып алган. Баскынчыларның телләре бүген дә сакланып калган әле, ләкин ике диаспораның бер-берсе белән аралашу лөгате – инглиз теле. Утрауның уртак гимны булып киткән күңелле җыр да шул телдә язылган.'''<br>
=== '''СЕРБИЯ''' ===
'''Боже правде (Bože pravde)'''<br>
Боже правде, ти што спасе<br>
од пропасти досад нас,<br>
чуј и одсад наше гласе<br>
и од сад нам буди спас.<br>
Моћном руком води, брани<br>
будућности српске брод!<br>
||: Боже спаси Боже храни,<br>
српске земље, српски род! :||<br>
Сложи српску браћу драгу<br>
на свак’ дичан славан рад,<br>
слога биће пораз врагу<br>
а најјачи српству град.<br>
Нек’ на српској блиста грани<br>
братске слоге златан плод,<br>
||: Боже спаси, Боже храни,<br>
српске земље, српски род! :||<br>
Нек’ на српско ведро чело<br>
твог не падне гнева гром!<br>
Благослови Србу село<br>
поље, њиву, град и дом!<br>
Кад наступе борбе дани<br>
к’ победи ти води ход.<br>
||: Боже спаси, Боже храни,<br>
српске земље, српски род! :||<br>
Из мрачнога сину гроба<br>
српске слоге нови сјај,<br>
настало је ново доба,<br>
нову срећу, Боже дај!<br>
Отаџбину српску брани,<br>
петвековне борбе плод!<br>
||: Боже спаси, Боже храни,<br>
моли ти се српски род! :||<br>
https://rutube.ru/video/9c0e67870bb3eca677e0d1e97328cc59/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Serbian_National_Anthem_instrumental.ogg
https://wikiway.com/serbia/gimn/
'''Хак Тәгалә'''<br>
Хак Тәгалә, Коткаручы<br>
Афәтләрдән, үлемнән,<br>
Догабызны кабул кылчы,<br>
Йолып ал бәлаләрдән.<br>
Кодрәтең белән тәкъдир ит<br>
Киләчәген сербларның!<br>
Сакла, Алла, һәм имин ит<br>
Серб җирләрен, серб халкын!<br>
Туплачы серб оланнарын,<br>
Данлы эштә һади бул,<br>
Арала бар дошманнарын,<br>
Күрсәт сербка туры юл.<br>
Серб туганлыгын камил ит,<br>
Бердәмлегебез алтын,<br>
Сакла, Алла, һәм имин ит<br>
Серб җирләрен, серб халкын!<br>
Серб башына яшен булып<br>
Төшмәсен һич каһәрең.<br>
Хакла серб шәһәр-авылын,<br>
Кыр-басуын, өйләрен!<br>
Чирү килсә сугыш җитеп,<br>
Серблар җиңү яуласын.<br>
Сакла, Алла, имин итеп<br>
Серб җирләрен, серб халкын!<br>
Серблар даны каберләрдән<br>
Калкып янә балкыр ул,<br>
Ходай, яңа дәверләрдә<br>
яңа бәхет насыйп кыл!<br>
Без, серблар, Ватанны яклап<br>
көрәштек биш гасырлар.<br>
Имин итче, Алла, сакла,<br>
Дип дога кыла серблар!<br>
=== '''СИНГАПУР''' ===
'''Majulah Singapura!'''<br>
Mari kita rakyat Singapura,<br>
Sama-sama menuju bahagia,<br>
Cita-cita kita yang mulia.<br>
Berjaya Singapura!<br>
||: Marilah kita bersatu,<br>
Dengan semangat yang baru,<br>
Semua kita berseru:<br>
Majulah Singapura,<br>
Majulah Singapura! :||<br>
https://rutube.ru/video/65d5f06c60ef4fa5b1aab4cb01f8fc9f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Majulah_Singapura.ogg
'''Сингапур, алга атла!'''<br>
Сингапурның ватандашлары без<br>
Һәм бәхетле тормышка атлыйбыз,<br>
Шәрәфәтле омтылышларыбыз.<br>
Сингапур, уңышларга!<br>
||: Бердәмлектә без булыйк,<br>
Бу халәттә рухланыйк.<br>
Өндәмәбез шул хакта:<br>
“Сингапур, алга атла,<br>
Сингапур, алга атла!” :||<br>
=== '''СЛОВАКИЯ''' ===
'''Nad Tatrou sa blýska'''<br>
Nad Tatrou sa blýska,<br>
Hromy divo bijú,<br>
Nad Tatrou sa blýska,<br>
Hromy divo bijú.<br>
Zastavme ich, bratia,<br>
Ved’ sa ony stratia,<br>
Slováci ožijú.<br>
Zastavme ich, bratia,<br>
Ved’ sa ony stratia,<br>
Slováci ožijú.<br>
To Slovensko naše<br>
Posial' tvrdo spalo,<br>
To Slovensko naše<br>
Posial' tvrdo spalo.<br>
Ale blesky hromu<br>
Vzbudzujú ho k tomu,<br>
Aby sa prebralo.<br>
Ale blesky hromu<br>
Vzbudzujú ho k tomu,<br>
Aby sa prebralo.<br>
https://rutube.ru/video/f64ebcc735f5b3d55a8df6a6bd994ca9/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Slovakia,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.ogg
'''Татра өстендә яшен яшьни'''<br>
Күк күкри Татрада,<br>
Яшен каты суга.<br>
Күк күкри Татрада,<br>
Яшен каты суга.<br>
Аларны туктатыйк,<br>
Эзләрен югалтыйк —<br>
Словаклар уянсынга.<br>
Аларны туктатыйк,<br>
Эзләрен югалтыйк —<br>
Словаклар уянсынга.<br>
Безнең Словак иле<br>
Нык йоклаган иде,<br>
Безнең Словак иле<br>
Нык йоклаган иде.<br>
Күкрәүләр, яшеннәр<br>
Безне тетрәттеләр,<br>
Аңга килсеннәр диеп,<br>
Күкрәүләр, яшеннәр<br>
Безне тетрәттеләр,<br>
Аңга килсеннәр диеп.<br>
'''Словакия гимнына нигез булып киткән бу җыр 1844 елда, словак шагыйре һәм җәмәгать эшлеклесе Людовит Штур (Ľudovít Štúr) Австрия-Маҗарстан империясе жандармнары тарафыннан кулга алынгач, яшьләрнең моңа ризасызлыгы йөзеннән барлыкка килгән. Сүзләрен словак шагыйре Янко Матушка (Janko Matúška) язган. Беренче тапкыр җырны Братиславаның евангелист лютеран лицее шәкертләре Словакиянең көнчыгышындагы Левоча (Levoča) шәһәрчегенә барганда җырлаганнар.'''<br>
=== '''СЛОВЕНИЯ''' ===
'''Zdravljica'''<br>
Žive vsi narodi,<br>
ki hrepéne dočakat’ dan:<br>
Da, koder sonce hodi,<br>
prepir iz sveta bo pregnan,<br>
Da rojak prost bo vs’ak,<br>
Ne vrag, le sosed bo mejak,<br>
Da rojak prost bo vs’ak,<br>
Ne vrag, le sosed bo,<br>
Ne vrag, le sosed bo mejak.<br>
https://rutube.ru/video/a4c442aa9d70d596d2d4f49af96d50be/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Slovenia's_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga
'''Исәнлек тосты'''<br>
Имин булсын, дөнья көтеп<br>
яши торган барча халык.<br>
“Булсын!” диеп, тырыш хезмәт<br>
куйган милләт кенә — алып!<br>
Бетсен җирдә сугыш,<br>
һәрбарчага булсын ирек,<br>
яшик, күршеләрне,<br>
дошман түгел, дус-иш күреп,<br>
күршеләрне якын күреп!<br>
'''Тугыз куплетлык гимн тектының җиденче, бердәнбер рәсми куплеты.'''
=== '''СОГУД ГАРӘБСТАНЫ''' ===
'''عاش الملك'''<br>
سَارِعِي لِلْمَجْدِ وَٱلْعَلْيَاءِ<br>
مَجِّدِي لِخَالِقِ ٱلسَّمَاءِ<br>
وَٱرْفَعِي ٱلْخَفَّاقَ أَخْضَرَ<br>
يَحْمِلُ ٱلنُّورَ ٱلْمُسَطَّرِ<br>
رَدِّدِ ٱللَّٰهُ أَكْبَرُ يَامَوطِنِي<br>
مَوطِنِي عِشْتَ فَخْرَ ٱلْمُسْلِمِينَ<br>
عِاشَ ٱلْمَلِكِ لِلْعَلَمِ وِٱلْوَطَنِ<br>
https://rutube.ru/video/647c1b264906bedff043d375d5825e0a/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Saudi_Arabian_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga
'''Яшәсен Мәлик!'''<br>
Табигың юнәлт бөек Күккә,<br>
Мәдхия кылгыл Әл-Мәҗидкә.<br>
Яшел байрак җилфердәсен,<br>
Шәһадәткә юл әйләсен.<br>
“Аллаһы әкбәр! — дип кабатла, йә, илем!<br>
Ватаным! Яшәдең мөэминне хаклап.<br>
Яшә, Мәлик, — ил байрагын данлап!”<br>
=== '''СОМАЛИ''' ===
'''''Госмания язуында'''''<br>
'''𐒎𐒙𐒐𐒙𐒁𐒛'''<br>
'''''Chorus:'''''<br>
||: 𐒎𐒙𐒐𐒙𐒁𐒛 𐒋𐒖𐒐𐒖𐒒𐒏𐒜𐒆𐒚,<br>
𐒓𐒛 𐒋𐒗𐒕𐒒𐒝, :||<br>
𐒘𐒒𐒒𐒖𐒌𐒖 𐒏𐒜𐒒𐒚 𐒓𐒛,<br>
𐒋𐒘𐒇𐒏𐒝 𐒏𐒖𐒐𐒗 𐒜,<br>
𐒛𐒒 𐒋𐒛𐒆𐒒𐒖 𐒐𐒖𐒔𐒖𐒕𐒒𐒝,<br>
𐒜 𐒋𐒛𐒉𐒖𐒎𐒖 𐒜.<br>
I. ||: 𐒄𐒘𐒆𐒘𐒌𐒕𐒖𐒔𐒖𐒌 𐒋𐒖𐒆𐒆𐒘 𐒓𐒛𐒆,<br>
𐒒𐒛 𐒋𐒕𐒆𐒖𐒑𐒘𐒈𐒜, :||<br>
𐒋𐒖𐒇𐒇𐒖𐒆𐒛 𐒏𐒖𐒐𐒌𐒛<br>
𐒛𐒆𐒘𐒌𐒖 𐒚 𐒋𐒚𐒇𐒖𐒆 𐒜<br>
𐒋𐒖𐒆𐒋𐒜𐒆𐒖 𐒈𐒘𐒆𐒜𐒆𐒖<br>
𐒐𐒖 𐒋𐒛𐒒 𐒒𐒙𐒎𐒙 𐒜𐒕<br>
'''''Chorus.'''''<br>
II. ||: 𐒋𐒘𐒉𐒖𐒆𐒛𐒆 𐒊𐒖𐒐𐒖𐒂𐒛𐒆<br>
𐒋𐒖𐒐𐒝𐒉𐒖𐒕𐒆𐒕 :||<br>
𐒈𐒘𐒆𐒕 𐒋𐒚𐒐𐒖𐒕𐒌𐒕<br>
𐒋𐒘𐒆𐒛𐒆 𐒑𐒖𐒇𐒘𐒈𐒜<br>
𐒔𐒖 𐒏𐒚 𐒋𐒗𐒐𐒘𐒒<br>
𐒋𐒖𐒓𐒙𐒕 𐒊𐒖𐒔𐒗 𐒜<br>
'''''Chorus.'''''<br>
III. ||: 𐒉𐒔𐒖𐒒𐒂𐒜𐒒𐒖 𐒋𐒚𐒆𐒚𐒆𐒝𐒆<br>
𐒋𐒖𐒆𐒏𐒕 𐒏𐒖 𐒑𐒖𐒎𐒒𐒛 :||<br>
𐒛𐒆𐒙𐒓 𐒋𐒗𐒐𐒘𐒕𐒙𐒓<br>
𐒒𐒖𐒋𐒛𐒓𐒘𐒑𐒖𐒕𐒜<br>
𐒓𐒛 𐒋𐒖𐒐𐒖𐒍 𐒋𐒘𐒑𐒇𐒘𐒌𐒚<br>
𐒙𐒈𐒏𐒚 𐒏𐒜𐒒 𐒈𐒘𐒑𐒖𐒕𐒜<br>
'''''Chorus.'''''<br>
'''''Латин язуында (укылышы)'''''<br>
'''QOLOBAA CALANKEED'''<br>
'''''Chorus:'''''<br>
||: Qolobaa calankeedu,<br>
waa ceynoo, :||<br>
Innaga keenu waa,<br>
Cirkoo kala ee,<br>
aan caadna lahayn,<br>
Ee caashaqaye.<br>
I. ||: Xiddigyahay caddi waad,<br>
Naa ciidamisee, :||<br>
Carradaa keligaa<br>
adow curadee,<br>
cadceedda sideeda,<br>
caan noqo ee!<br>
'''''Chorus.'''''<br>
II. ||: Cashadaad dhalataa<br>
caloosheennee, :||<br>
Sidii culaygii<br>
cidaad marisee,<br>
Allow ha ku celin,<br>
"Cawooy!" dhahe ee<br>
'''''Chorus.'''''<br>
III. ||: Shanteena cududood<br>
Cadkii ka maqnaa :||<br>
Adow celiyow<br>
Nacaawimayee<br>
Waa calaf cimrigu<br>
Isku keen simayee<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/509fd97d8bc9d5e1f064abb13855728e/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Somali_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga
'''ҺӘР ИЛНЕҢ ҮЗ ӘЛӘМЕ'''<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
||: Һәр илнең, һәр милләтнең — үз әләме, төсләре. :||<br>
Безнең байрак — зәңгәр күк, юк бер болыт әсәре<br>
Аңарда, сөя аны картлары һәм яшьләре.<br>
||: Гүзәл ак йолдызыбыз, без синең һиммәтеңдә, :||<br>
Югарыда урының илнең һәр төбәгендә;<br>
Нурлан, йолдыз, кояштай һәрбарчабыз күңелендә!<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
II. ||: Йолдыз күккә менгәндә без дә илһамланабыз, :||<br>
Пакьләнә йөрәгебез! Хакка, әләм-туграбыз<br>
Керләнмичә саклансын, диеп дога кылабыз.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
III. ||: Биш очыннан йолдызның биш көч-куәт алабыз; :||<br>
Язмышлардан узмыш юк, Аллага ялварабыз:<br>
“Синнән иңгәнбез, Синең хозурыңа кайтабыз”.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''Сомали гимны кушымтадан башлана һәм тәмамлана, гадәттә аның беренче ике куплеты башкарыла.'''<br>
=== '''СОМАЛИЛЕНД''' ===
'''SAMO KU WAAR'''<br>
||: Samo ku waar, samo ku waar :||<br>
Sarreeye calanka sudhan bilay dhulkiisa<br>
Samo ku waariyoo, iyo bogaadin sugan<br>
||: Hanbalyo suuban kugu salaannee, samo ku waar :||<br>
||: Geesiyaashii naftooda u sadqeeyay,<br>
qarannimada Soomaaliland :||<br>
||: Xuskooda dhowrsan kugu salaannee, samo ku waar :||<br>
||: Guulside xanbaarsan, Soo noqoshadiisa :||<br>
Kalsooniduu mutaystayee dastuurka<br>
Dastuurka kugu salaan, kugu salaannee<br>
||: Midnimo walaalnimo Goobanimo :||<br>
||: Islaanimo kugu salaanee samow samidiyo :||<br>
||: Samo ku waar, samo ku waar, Soomaaliland,<br>
Samo ku waar samo ku waar Soomaaliland. :||<br>
https://yandex.ru/video/preview/13692513805179601836
https://zvukion.com/413-gimn-somalilenda.html
'''МӘҢГЕ ЯШӘ ТЫНЫЧЛЫКТА'''<br>
||: Мәңге яшә тынычлыкта :||<br>
Җилфердәгән байрак астында, матурлыкта<br>
Куанып яшә, ил, мәңге тынычлыкта, <br>
||: Сәлам сиңа, мәңге яшә тынычлыкта. :||<br>
||: Кадерлибез фидаи батырларың —<br>
тоталар сине туганлыкта. :||<br>
||: Сәлам ихлас күңелдән, яшә тынычлыкта :||<br>
||: Ачылсын юл яңа казанышларыңа, :||<br>
Гәүдәләнеш булсын яңарышыңа,<br>
Ышанычлы дәүләт кануннарыңа.<br>
||: Сәлам синең бердәмлегең-туганлыгыңа. :||<br>
||: Яшәсен бәйсезлегең һәм Ислам динебез. :||<br>
||: Мәңге яшә, Сомалиленд, бердәмлектә,<br>
Мәңге яшә, Сомалиленд, иминлектә :||<br>
'''Сомалиленд – сомали телле зур илнең элек Бөекбритания колониясе булган өлеше. Ул 1991 елда элек Италия колониясе булган һәм хәзер Сомали Федераль Җөмһүрияте дип аталган таркаулыктан, тәртипсезлектән һәм хокуксызлыктан бәйсез дәүләт буларак аерылып чыкты.'''<br>
=== '''СӨЛӘЙМАН УТРАУЛАРЫ''' ===
=== '''СУДАН''' ===
https://rutube.ru/video/931e2beee72d9018b74970795f4eda8d/
=== '''СУРИНАМ''' ===
'''''Сранан-тонго телендәге өлеше'''''<br>
1. '''OPO KONDREMAN'''<br>
Opo kondreman oen opo <br>
Sranan gron e kari oen <br>
Wans ope tata komopo <br>
Wi moes seti kondre boen <br>
Stre de f'stre wi no sa freed <br>
Gado de wi fesi man <br>
Heri libi te na dede <br>
Wi sa feti gi Sranan.<br>
'''''Нидерланд телендәге өлеше'''''<br>
2. '''GOD ZIJ MET ONS SURINAME'''<br>
God zij met ons Suriname <br>
Hij verheff’ons heerlijk land <br>
Hoe wij hier ook samen kwamen <br>
Aan zijn grond zijn wij verpand <br>
Werkend houden w’in gedachten <br>
Recht en waarheid maken vrij<br>
Al wat goed is te betrachten <br>
Dat geeft aan ons land waardij.<br>
https://rutube.ru/video/4b9af74edd08873e6304ca520fbcecbd/
Ясалма Интеллект "башкаруы"
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Surinamese_national_anthem,_performed_by_the_U.S._Navy_Band.ogg
'''''Тәрҗемәләре:'''''<br>
1. '''Күтәрел, ил кешесе!'''<br>
Күтәрел, әйдә, ватандаш,<br>
Сранан чакыруына,<br>
Ил мохтаҗ, син кем булсаң да,<br>
Гамең-кайгыртуыңа.<br>
Без көрәштән курыкмыйбыз,<br>
Рәһбәребез – бер Алла,<br>
Гомеребезне багышлыйбыз<br>
Ватаныбыз Срананга!<br>
2. '''Раббыбыз Суринам белән'''<br>
Раббыбыз Суринам белән,<br>
Күтәрә Ул дәүләтне.<br>
Бу гүзәл илдә яшәгән –<br>
Аллаһыга әҗәтле.<br>
Хокук, Хаклык хөкем сөрсә,<br>
Ирекле була һәркем,<br>
Һәр игелек гел үстерә<br>
Безнең илнең кыйммәтен<br>
'''Рәһбәр – юл күрсәтүче, Аллаһы Тәгалә исемнәренең берсе.'''<br>
=== '''СҮРИЯ''' ===
'''حُـماةَ الـدِّيارِ'''<br>
حُـماةَ الـدِّيارِ عليكمْ سـلامْ<br>
ّأبَتْ أنْ تـذِلَّ النفـوسُ الكرامّ<br>
عـرينُ العروبةِ بيتٌ حَـرام<br>
وعرشُ الشّموسِ حِمَىً لا يُضَامْ<br>
ربوعُ الشّـآمِ بـروجُ العَـلا<br>
تُحاكي السّـماءَ بعـالي السَّـنا<br>
ربوعُ الشّـآمِ بـروجُ العَـلا<br>
تُحاكي السّـماءَ بعـالي السَّـنا<br>
فأرضٌ زهتْ بالشّموسِ الوِضَا<br>
سَـماءٌ لَعَمـرُكَ أو كالسَّـما<br>
رفيـفُ الأماني وخَفـقُ الفؤادْ<br>
عـلى عَـلَمٍ ضَمَّ شَـمْلَ البلادْ<br>
أما فيهِ منْ كُـلِّ عـينٍ سَـوادْ<br>
ومِـن دمِ كـلِّ شَـهيدٍ مِـدادْ؟<br>
نفـوسٌ أبـاةٌ ومـاضٍ مجيـدْ<br>
وروحُ الأضاحي رقيبٌ عَـتيدْ <br>
نفـوسٌ أبـاةٌ ومـاضٍ مجيـدْ<br>
وروحُ الأضاحي رقيبٌ عَـتيدْ<br>
فمِـنّا الوليـدُ و مِـنّا الرّشـيدْ<br>
فلـمْ لا نَسُـودُ ولِمْ لا نشيد؟<br>
https://rutube.ru/video/0813fe298f15848d22056b72b16563ae/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Syria.ogg
'''ВАТАН САКЧЫЛАРЫ'''<br>
Ватан сакчылары, сәлам сезләргә!<br>
Горур җан юл куймас кимсетүләргә.<br>
Гарәпчелекнең бу изге оясы,<br>
Кояш тәхете — гел азат буласы.<br>
Биек манаралар — Шам түбәләре,<br>
Җиде кат күк белән әңгәмәләре.<br>
Биек манаралар — Шам түбәләре,<br>
Җиде кат күк белән әңгәмәләре.<br>
Юнәлткән гүзәл йөзен ул кояшка,<br>
Безнең ил охшаш күктәге оҗмахка.<br>
Байрагыбыз — илне бердәм итүче,<br>
Өметләр бишеге, йөрәк тибеше,<br>
Түгелме аңарда күзләрнең бәбәге,<br>
Түгелме шәһит канының мидәде?<br>
Бабалар мирасы — шанлы юлыбыз,<br>
Дәһшәтле сакчыбыз — кодрәт-рухыбыз.<br>
Бабалар мирасы — шанлы юлыбыз,<br>
Дәһшәтле сакчыбыз — кодрәт-рухыбыз.<br>
Бездән — Әл-Вәлид, һәм бездән — Әр-Рәшид.<br>
Нигә хөр яшәүгә илтмәсен бу нәшид?<br>
=== '''СЬЕРРА-ЛЕОНЕ ''' ===
'''HIGH WE EXALT THEE, REALM OF THE FREE'''<br>
High we exalt thee, realm of the free;<br>
Great is the love we have for thee;<br>
Firmly united ever we stand,<br>
Singing thy praise, O native land.<br>
We raise up our hearts and our voices on high,<br>
The hills and the valleys re-echo our cry;<br>
Blessing and peace be ever thine own,<br>
Land that we love, our Sierra Leone.<br>
One with a faith that wisdom inspires,<br>
One with a zeal that never tires;<br>
Ever we seek to honour thy name,<br>
Ours is the labour, thine the fame.<br>
We pray that no harm on thy children may fall,<br>
That blessing and peace may descend on us all;<br>
So may we serve thee ever alone,<br>
Land that we love, our Sierra Leone.<br>
Knowledge and truth our forefathers spread,<br>
Mighty the nations whom they led;<br>
Mighty they made thee, so too may we<br>
Show forth the good that is ever in thee.<br>
We pledge our devotion, our strength and our might,<br>
Thy cause to defend and to stand for thy right;<br>
All that we have be ever thine own,<br>
Land that we love, our Sierra Leone.<br>
https://wikiway.com/sierra-leone/gimn/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sierra_Leone's_national_anthem.ogg
'''БӨЕКЛЕКТӘ ИРЕК ЧИШМӘБЕЗ'''<br>
Бөеклектә ирек чишмәбез,<br>
Бердәмлектә гомер итәбез;<br>
Сөюебез бөек һәм камил,<br>
Мактау җырлыйк сиңа, туган ил.<br>
Күтәренке рухлы тавышларыбыз,<br>
Ярлыкаулы, имин бул, Ватаныбыз!<br>
Тау-үзәндә яңгырый өнебез:<br>
“Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!”<br>
Иман рухландырган зирәклек<br>
Һәм иҗтиһад – мәңге сүнмәслек;<br>
Күңел түребездә синең нам,<br>
Бездән хезмәт – сиңа шөһрәт-дан.<br>
Имин балалар, дип дога кылабыз,<br>
Фатихалы булсын, дип, һәрбарчабыз;<br>
Тырышлыкта бар ил-көнебез,<br>
Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!<br>
Гыйлем-хаклык – баба мирасы,<br>
Көчле аның өндәү-нидасы;<br>
Без булганда син дә куәтле,<br>
Күрсәт үзеңдәге гыйззәтне.<br>
Без булырбыз иҗтиһадта алымлы,<br>
Саклап хокукларың, хаклап юлыңны;<br>
Бар булганны сиңа тиңлибез,<br>
Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!<br>
=== '''ТАҖИКСТАН''' ===
'''СУРУДИ МИЛЛИИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН'''<br>
Диёри арҷманди мо,<br>
Ба бахти мо сари азизи ту баланд бод,<br>
Саодати ту, давлати ту бегазанд бод.<br>
Зи дурии замонаҳо расидаем,<br>
Ба зери парчами ту саф кашидаем,<br>
Кашидаем.<br>
Зинда бош, эй Ватан,<br>
Тоҷикистони озоди ман!<br>
Барои ному нанги мо<br>
Ту аз умеди рафтагони мо нишонаӣ,<br>
Ту баҳри ворисон ҷаҳони ҷовидонаӣ,<br>
Ҳазон намерасад ба навбаҳори ту,<br>
Ки мазраи вафо бувад канори ту,<br>
Канори ту.<br>
Зинда бош, эй Ватан,<br>
Тоҷикистони озоди ман!<br>
Ту модари ягонаӣ,<br>
Бақои ту бувад бақои хонадони мо,<br>
Мароми ту бувад мароми ҷисму ҷони мо,<br>
Зи ту саодати абад насиби мост,<br>
Ту ҳастиву ҳама ҷаҳон ҳабиби мост,<br>
Ҳабиби мост.<br>
Зинда бош, эй Ватан,<br>
Тоҷикистони озоди ман!<br>
https://rutube.ru/video/f5c41bbb64174d40d3c06a1aee710407/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tajikistan_anthem.ogg
'''ТАҖИКСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ МИЛЛИ ГИМНЫ'''<br>
Әй, кадерле туган җирем,<br>
Синең югары дәрәҗәң куандырсын,<br>
Сәгадәтең һәм дәүләтең мәңге булсын.<br>
Яңа офык ачар заманга ирештек,<br>
Синең байрагың астында тезелештек,<br>
Тезелештек.<br>
Имин бул, Ватаным,<br>
Минем азат Таҗикстаным!<br>
Безнең борынгы намыбыз –<br>
Горурлыгы син халыкның һәм нишаны,<br>
Варисларыңның гомерлек бер җиһаны,<br>
Мең язларыңның булалмас һич ахыры,<br>
Камил булса улларыңның тугрылыгы,<br>
Тугрылыгы.<br>
Имин бул, Ватаным,<br>
Минем азат Таҗикстаным!<br>
Син – бердәнбер ил-анабыз,<br>
Бакыйлыгың – бакыйлыгыбыз форсаты,<br>
Синең максат – җан-тәннәребез максаты,<br>
Сәгадәтең – барчабызга әбәд насыйп,<br>
Син булганга җиһан безгә күркәм-хәбиб,<br>
Күркәм-хәбиб.<br>
Имин бул, Ватаным,<br>
Минем азат Таҗикстаным!<br>
=== '''ТАИЛАНД''' ===
=== '''ТАИТИ''' ===
'''TAHEITI NUI'''<br>
’Ua rahu te atua (i) to’u ’ai’a,<br>
Hono no’ano’a o te motu rau,<br>
Heihei i te pua ri’i au é,<br>
E firi nape morohi ‘ore.<br>
’O ta’u ia e fa’ateniteni nei.<br>
’Ua rahu te atua (i) to’u ’ai’a,<br>
Hono no’ano’a o te motu rau,<br>
Heihei i te pua ri’i au é,<br>
E firi nape morohi ‘ore.<br>
’O ta’u ia e fa’ateniteni nei.<br>
Te Tuoro nei te reo here,<br>
O te hui’a ’a hi’i to aroha,<br>
’Ia ora o Taheiti Nui é.<br>
Te Tuoro nei te reo here,<br>
O te hui’a ’a hi’i to aroha,<br>
’Ia ora o Taheiti Nui é.<br>
'''TAHEITI NUI'''<br>
Mon pays est né de Dieu,<br>
Collier d’îles multiples<br>
Aux délicates senteurs<br>
Reliées d’une tresse immortelle.<br>
Aujourd’hui je te loue.<br>
Mon pays est né de Dieu,<br>
Collier d’îles multiples<br>
Aux délicates senteurs<br>
Reliées d’une tresse immortelle.<br>
Aujourd’hui je te loue.<br>
Voici que s’élève la voix de tes enfants:<br>
“Répands ton amour<br>
Pour que vive Taheiti Nui”.<br>
Voici que s’élève la voix de tes enfants:<br>
“Répands ton amour<br>
Pour que vive Taheiti Nui”.<br>
https://wikiway.com/frantsuzskaya-polineziya/gimn/
https://yandex.ru/video/preview/2124185597209512599
'''БӨЕК ТАИТИ'''<br>
Тәңрем минем илемне барлыкка китергән,<br>
Гүзәл утрауларны Ул бәйләмләп үргән,<br>
Мәңгелеккә дип, боҗра әйләгән,<br>
Гөлләргә күмеп, хуш ис бөркегән.<br>
Илкәемне мин бүген данлыйм һәм мактыйм.<br>
Тәңрем минем илемне барлыкка китергән,<br>
Гүзәл утрауларны Ул бәйләмләп үргән,<br>
Мәңгелеккә дип, боҗра әйләгән,<br>
Гөлләргә күмеп, хуш ис бөркегән.<br>
Илкәемне мин бүген данлыйм һәм мактыйм.<br>
Һәм балаларның гозерен тыңлыйм:<br>
“Мәхәббәтең синең җирләргә сеңсен,<br>
Бөек Таити мәңге яшәсен өчен!”<br>
Һәм балаларның гозерен тыңлыйм:<br>
“Мәхәббәтең синең җирләргә сеңсен,<br>
Бөек Таити мәңге яшәсен өчен!”<br>
=== '''ТАНЗАНИЯ''' ===
=== '''ТАТАРСТАН''' ===
https://rutube.ru/video/0559ece20cdd2df4ce6236e6571a7b31/
https://rutube.ru/video/a9a16cf1bd1fb701c535db8f0dc710d5/
=== '''ТОГО''' ===
=== '''ТӨНЬЯК ИРЛАНДИЯ ''' ===
'''A LONDONDERRY AIR'''<br>
Would God, I were the tender apple blossom,<br>
That floats and falls from off the twisted bough,<br>
To lie and faint within your silken bosom,<br>
Within your silken bosom as that does now.<br>
Or would I were a little burnish'd apple<br>
For you to pluck me, gliding by so cold,<br>
While sun and shade your robe of lawn will dapple,<br>
Your robe of lawn, and your hair's spun gold.<br>
Yea, would to God, I were among the roses,<br>
That lean to kiss you as you float between<br>
While on the lowest branch a bud uncloses<br>
A bud uncloses, to touch you, my queen.<br>
Nay, since you will not love, would I were growing<br>
A happy daisy, in the garden path<br>
That so your silver foot might press me going,<br>
Might press me going even unto death,<br>
Might press me going even unto death.<br>
https://rutube.ru/video/53aff0cdf0617a82d2fd995a1691c55d/
https://box.hitplayer.ru/?s=londonderry%20air
'''ЛОНДОНДЕРРИ ХЫЯЛАРЫ'''<br>
Ходай кушса, мин алма чәчәге булып<br>
Үсәр идем агач итәгендә,<br>
Синең, мәхәббәтем, иңбашыңа кунып,<br>
Шиңәр өчен ефәк күкрәгеңдә.<br>
Җимеш булып кызарып таңнар атканда,<br>
Төшәр идем аяк табаныңа,<br>
Кояш нуры бәдәнеңне назлаганда,<br>
Алтын чәчең төшкәч үлән кочагына. <br>
Бастыр, Ходам, гөлчәчәкләр арасына,<br>
Салыйм, күз карашы сөйкемендә,<br>
Бу җавапсыз татлы сөю сусавыма<br>
Соң кат бәлзәм салыйм гомеремдә.<br>
Акбаш чәчәгедәй үсеп юл буенда,<br>
Бәхет сукмагыма бер ятыймчы,<br>
Сөеклемнең көмеш үкчәсе астында<br>
Әҗәлемне бер карусыз каршылыймчы.<br>
Зарыгып көткән әҗәлемне каршылыймчы…<br>
'''ГРЁЗЫ ЛОНДОНДЕРРИ'''<br>
Будь воля Бога, яблоневым цветом<br>
Я распустился б нежно на ветви,<br>
К тебе, любовь моя, прильнул бы летом,<br>
Чтоб увядать на шёлковой груди.<br>
Быть может, плодом стал бы я безгласым,<br>
К ногам твоим упал бы на заре,<br>
Когда теплом лучей твой стан обласкан<br>
И прядь волос твоих златая на траве.<br>
Позволь, Господь, смиренно встану я средь роз,<br>
Чтоб наслаждаться взором милых глаз,<br>
И жажду безответных сладких грёз<br>
Я утолю последний в жизни раз.<br>
Счастливой маргариткой у дорожки<br>
Взрасту и лягу на земную твердь,<br>
И под её серебряною ножкой<br>
Покорно обрету желанную мной смерть,<br>
Покорно обрету желанную мной смерть...<br>
'''Төньяк Ирландиянең популяр халык көенә берничә мәхәббәт шигыре язылган. Бөекбританиядә “Danny boy” (Бәләкәч Денни) тексты күбрәк кулланыла, ә мөһаҗирлектә яшәүче ирландиялеләр, туган илләрен сагынып җырлаганда, “A Londonderry Air” (Лондондерри хыяллары) исемле шигырьне үз итәләр икән. Читтә үткәрелгән сораштырулар шуны күрсәткән. Соңгысы берьюлы татар һәм урыс телләренә тәрҗемә ителде (Википедиядә дә безнең тәрҗемә урнаштырылган).'''<br>
=== '''ТӨНЬЯК ОСЕТИЯ''' ===
https://rutube.ru/video/53870924b9abf80967cd0890fe3b813f/
=== '''ТӨРКИЯ''' ===
'''İSTİKLÂL MARŞI'''<br>
Korkma! Sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak,<br>
Sönmeden yurdumun üstünde tüten en son ocak.<br>
O benim milletimin yıldızıdır, parlayacak;<br>
O benimdir, o benim milletimindir ancak.<br>
Çatma, kurban olayım, çehreni ey nazlı hilal!<br>
Kahraman ırkıma bir gül; ne bu şiddet, bu celal?<br>
Sana olmaz dökülen kanlarımız sonra helal…<br>
Hakkıdır, Hakk’a tapan milletimin istiklal.<br>
https://rutube.ru/video/be308eaf6560b205eb5c75e811df3530/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Istiklâl_Marsi_instrumetal.ogg
'''БӘЙСЕЗЛЕК МАРШЫ'''<br>
Курыкма, сүнмәс бу шәфәкъ нурларында ал байрак,<br>
Исән-имин илем өстендә янган иң соңгы учак,<br>
Ул минем милләтемнең йолдызыдыр — балкыячак,<br>
Ул минем милләтемә, милләтемә анчак.<br>
Чытма йөзеңне, зинһар өчен, әй, назлы һилал,<br>
Каһарман халкыма гөл сыман бу шиддәт һәм бу җәләл.<br>
Юкса, синең өчен түккән каныбыз булмас хәләл;<br>
Хактыр, Хакка табынган милләтемә истикълал!<br>
'''Гадәттә Төркия гимнының беренче ике куплеты гына уйнала. Биредә тәрҗемә ителгәннәрдән кала, тагын 8 куплеты бар. Төркия гимны Кипр утравының төрекләр яшәгән өлешендә дә гамәлдә.'''<br>
=== '''ТӨРКМӘНСТАН''' ===
'''TÜRKMENISTAN RESPUBLIKASYNYŇ DÖWLET GIMNI'''<br>
Janym gurban saňa, erkana ýurdum,<br>
Mert pederleň ruhy bardyr köňülde.<br>
Bitarap, garaşsyz topragyň nurdur,<br>
Baýdagyň belentdir dünýäň öňünde.<br>
Gaýtalama:<br>
Halkyň guran Baky beýik binasy,<br>
Berkarar döwletim, jigerim-janym.<br>
Başlaryň täji sen, diller senasy,<br>
Dünýä dursun, sen dur, Türkmenistanym!<br>
Gardaşdyr tireler, amandyr iller,<br>
Owal-ahyr birdir biziň ganymyz.<br>
Harasatlar almaz, syndyrmaz siller,<br>
Nesiller döş gerip gorar şanymyz.<br>
Gaýtalama:<br>
Halkyň guran Baky beýik binasy,<br>
Berkarar döwletim, jigerim-janym.<br>
Başlaryň täji sen, diller senasy,<br>
Dünýä dursun, sen dur, Türkmenistanym!<br>
https://rutube.ru/video/2c38158019d95a1154c5413ebdf40744/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:US_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Turkmenistan.ogg
'''ТӨРКМӘНСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕНЕҢ ДӘҮЛӘТ ГИМНЫ'''<br>
Җаным корбан сиңа, әй, туган йортым,<br>
Бабалар рухы яши күңелемдә.<br>
Бәйсез, тарафсыз, туфрагың нурлыдыр,<br>
Горур байрагың – дөньяның түрендә.<br>
Кушымта:<br>
Халык корган бөек һәм бакый бина –<br>
Егәрем-җаным, кадерле Ватаным.<br>
Күңелемнең нуры син, рухым җыры,<br>
Дөнья белән яшә, Төрекмәнстаным!<br>
Бердәм минем халкым, иминдер илем,<br>
Бабалар каны – безнең ул каныбыз.<br>
Давыллар имәс һәм сындырмас җилләр,<br>
Күмсен илебезне шөһрәт-даныбыз.<br>
Кушымта:<br>
Халык корган бөек һәм бакый бина –<br>
Егәрем-җаным, кадерле Ватаным.<br>
Күңелемнең нуры син, рухым җыры,<br>
Дөнья белән яшә, Төрекмәнстаным!<br>
'''ГОСУДАРСТВЕННЫЙ ГИМН РЕСПУБЛИКИ ТУРКМЕНИСТАН'''<br>
Жизнь отдать я готов за родимый очаг, –<br>
Духом предков отважных славны сыны,<br>
Земля моя свята. В мире реет мой флаг –<br>
Символ великой нейтральной страны!<br>
Припев:<br>
Великая, навеки созданная народом<br>
Держава родная, суверенный край,<br>
Туркменистан – светоч и песня души,<br>
Во веки веков ты живи, процветай!<br>
Един мой народ, и по жилам племён<br>
Течёт предков кровь – нетленная весть,<br>
Не страшны нам бури, невзгоды времён,<br>
Сохраним и умножим славу и честь!<br>
Припев:<br>
Великая, навеки созданная народом<br>
Держава родная, суверенный край,<br>
Туркменистан – светоч и песня души,<br>
Во веки веков ты живи, процветай!<br>
Төркмәнстан Җөмһүриятенең дәүләт гимнының беренчел тексты 1996 елда төркмән һәм урыс телләрендә кабул ителде. Ул вакытта гимн кушымтадан башлана иде. Гимнның тагын бер атамасы – “Бәйсез һәм тарафсыз Төрекмәнстанның дәүләт гимны” (төрекмәнчә – '''Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň Döwlet Gimni''').<br>
=== '''ТРИНИДАД-ТОБАГО''' ===
=== '''ТУВАЛУ''' ===
=== '''ТЫВА''' ===
'''Мен – тыва мен'''<br>
Арт-арттың оваазынга<br>
дажын салып чалбарган,<br>
Таңды, Саян ыдыынга<br>
Агын өргээн тыва мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңге харлыг дагның оглу мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.<br>
Өгбелерим чуртунда<br>
Өлчей тарып иженген,<br>
Өткүт хөөмей ырынга<br>
Өөрүп талаан тыва мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңге харлыг дагның оглу мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.<br>
Аймак чоннар бүлези<br>
Акы-дуңма найыралдыг,<br>
Депшилгеже чүткүлдүг<br>
Демниг чурттуг тыва мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңге харлыг дагның оглу мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.<br>
Мен – тыва мен!<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mentyvamenvocal.ogg
https://rutube.ru/video/d1c6d8f5730ee157308bb2bd2cc7577e/
'''Мин – тывалы'''<br>
Изге үткел оваасына<br>
Таш салганда догалы –<br>
Таңды, Саян тауларына<br>
Аклык өргән тывалы.<br>
Мин – тывалы,<br>
Мәңгелек кар яткан тау улы,<br>
Мин – тывалы,<br>
Көмеш сулар аккан ил кызы.<br>
Ата-баба Ватанында<br>
Үз бәхетенә юл салып,<br>
Дәртле хөмәй җырларына<br>
Сокланам мин – тывалы.<br>
Мин – тывалы,<br>
Мәңгелек кар яткан тау улы,<br>
Мин – тывалы,<br>
Көмеш сулар аккан ил кызы.<br>
Хөр гаиләдә халыклар<br>
Бер-берсенең туганы;<br>
Алгарышка юл тоткан<br>
Бердәм илле тывалы.<br>
Мин – тывалы,<br>
Мәңгелек кар яткан тау улы,<br>
Мин – тывалы,<br>
Көмеш сулар аккан ил кызы.<br>
Мин – тывалы!<br>
Бу куәтле, җырлаучының һәм тыңлаучының аңына һәм бөтен күзәнәкләренә үтеп керә торган гимн 2011 елның 11 августында рәсми рәвештә кабул ителде. 2011 елның 13 августында кичкырын Тыва Җөмһүриятенең яңа гимны төбәк хөкүмәтенең тынлы оркестры һәм хоры башкаруында киң җәмәгатьчелеккә дә тәкъдим ителде. Тыва Җөмһүриятенең атказанган сәнгать эшлеклесе '''Аяна Монгуш''' дирижёрлык итте. Төн уртасына таба гимнның видеоязмасы Интернетта пәйда булды. Сүзлекләр актара-актара төн утырып чыккач, аның тексты иртә белән татар теленә дә тәрҗемә ителгән иде инде.<br>
Моңа кадәр рәсми чараларда '''“Тооруктуг долгай таңдым”''' (“Урманнарымда йөргәндә”) дип аталган тыва халык җырының көе генә уйнала иде. Ул җыр текстының эчтәлеге... чит кешегә гимн буларак җырлап күрсәтерлек түгел иде. Аның юлга-юл тәрҗемәсе:<br>
''“Мин һәрвакыт канәгатьмен урманнарымда йөргәндә: урманнарым бай бит минем – һәрнәрсәгә, җәнлекләргә. Тау-кыялар һәм урманнар арасында туып үстем, шуңа күрә мин куәтле, һәм мин баеп та китәрмен. Тугыз төрле терлек-туар – көтү көтеп тукландырсам, үзем кебек тәрбия кылсам, һичшиксез, баеп китәрмен”.''<br>
=== '''УГАНДА''' ===
=== '''УДМУРТИЯ''' ===
Удмурт телендә (рәсми)<br>
'''Удмурт Элькунлэн Кункрезез'''<br>
1. Шунды сиос ӝуато палэзез,<br>
Юг ӟардон вуэ музъемам.<br>
Оскон тӧлпо — милемлы Куншетэд,<br>
Дан тыныд, Доре мынам!<br>
Югдыты, Быдӟым Инмаре,<br>
Кыдёкысь инвисъёсмес,<br>
Кыдаты выль шудбурмес,<br>
Эрико, йӧн бурдъёсмес!<br>
2. Тон кадь мусо вань меда дуннеос,<br>
Кужымед пыӵа ёзвиям.<br>
Ӟеч ивордэ гурлало туриос,<br>
Дан тыныд, Доре мынам!<br>
Югдыты, Быдӟым Инмаре,<br>
Кыдёкысь инвисъёсмес,<br>
Кыдаты выль шудбурмес,<br>
Эрико, йӧн бурдъёсмес!<br>
3. Дун ошмес ву жильыртэ шуръёсын,<br>
Волга-Кам — пачыл вирсэрам.<br>
Россиен ӵош кайгуын но данын<br>
Тон, Удмуртие мынам!<br>
Югдыты, Быдӟым Инмаре,<br>
Кыдёкысь инвисъёсмес,<br>
Кыдаты выль шудбурмес,<br>
Эрико, йӧн бурдъёсмес!<br>
Рус телендә (рәсми)<br>
'''Гимн Удмуртской Республики'''<br>
1. Солнце горит в алых гроздьях рябин,<br>
Новый день встречает земля,<br>
Реет твой Флаг над простором равнин,<br>
О Удмуртия моя!<br>
Воссияй, Отчизна моя,<br>
Счастьем путь нам озаряй!<br>
Да хранит Господь тебя,<br>
Расцветай, любимый край!<br>
2. Краше тебя нет на свете земли,<br>
Широки леса и поля,<br>
Весть о тебе вдаль несут журавли,<br>
Славься, Родина моя!<br>
Воссияй, Отчизна моя,<br>
Счастьем путь нам озаряй!<br>
Да хранит Господь тебя,<br>
Расцветай, любимый край!<br>
3. Каму и Волгу питала века<br>
Родников живая вода,<br>
В горе и славе с Россией всегда<br>
Ты, Удмуртия моя!<br>
Воссияй, Отчизна моя,<br>
Счастьем путь нам озаряй!<br>
Да хранит Господь тебя,<br>
Расцветай, любимый край!<br>
https://rutube.ru/video/a4bb07bb9070a7523d4f1cc996e86813/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Шунды_сиос_ӝуато_палэзез~.ogg
Удмурт тексты тәрҗемәсе<br>
'''Удмурт җɵмһүрᴎяте гимны'''<br>
1. Кояш нурлый миләш тәлгәшләрен,<br>
Җир-суны назлый ил таңы,<br>
Рух терәге — җилферди Байрагың,<br>
Дан сиңа, дан, Ватаным!<br>
Ярлыка, Бөек Аллабыз,<br>
Нурга күм офыкларны!<br>
Насыйп ит бәхет, азатлык,<br>
Куәтлә канатларны!<br>
2. Юк синең күк сөйкемле дөньяда,<br>
Төкәнмәс егәр-дәрманың,<br>
Сине мактап каңгылдый торналар,<br>
Дан сиңа, дан, Ватаным!<br>
Ярлыка, Бөек Аллабыз,<br>
Нурга күм офыкларны!<br>
Насыйп ит бәхет, азатлык,<br>
Куәтлә канатларны!<br>
3. Туендыра Чулман-Иделләрен<br>
Саф сулы елгаң һәм чишмәң.<br>
Уртак синең шатлык-кайгы, гамең<br>
Ил белән, Удмуртиям!<br>
Ярлыка, Бөек Аллабыз,<br>
Нурга күм офыкларны!<br>
Насыйп ит бәхет, азатлык,<br>
Куәтлә канатларны!<br>
=== '''УКРАИНА''' ===
'''''Українська мова'''''<br>
Ще не вмерли України і слава, і воля,<br>
Ще нам, браття українці, усміхнеться доля.<br>
Згинуть наші воріженькi, як роса на сонці,<br>
Запануєм і ми, браття, у своїй сторонці.<br>
Душу й тіло ми положим за нашу свободу,<br>
І покажем, що ми, браття, козацького роду.<br>
Душу й тіло ми положим за нашу свободу,<br>
І покажем, що ми, браття, козацького роду.<br>
https://rutube.ru/video/3ce5095cedeaa7e6839563167f33cdf7/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Ukraine,_instrumental.oga
https://rutube.ru/video/64685dd80af36b9a5a0936ab015720a6/
'''''Үзебезнең тәрҗемә'''''<br>
Бар әле Украинаның ихтыяры һәм даны,<br>
Язмыш ярлыкар әле без украин туганнарны.<br>
Кояш нуры төшкән чыктай, юк булырлар дошманнар,<br>
Туган ягыбызда без дә булырбыз әле паннар.<br>
Азатлыгыбыз хакына булсын җан һәм тән фида,<br>
Көч-куәтне күрсәтербез казак нәселе рухында.<br>
Азатлыгыбыз хакына булсын җан һәм тән фида,<br>
Көч-куәтне күрсәтербез казак нәселе рухында.<br>
'''''Украина татарлары тәрҗемәсе'''''<br>
И данлыклы, и ирекле Украина илебез,<br>
Елмаеп карап торабыз, язмышларыбыз тигез.<br>
Дошманнарыбыз кояшта чык сыман югалырлар,<br>
Туганнар кебек яшәрләр илебездә халыклар.<br>
Җаныбыз-тәнебез кебек кадерле ирегебез,<br>
Казак нәселе куәтен дөньяга күрсәтербез.<br>
Җаныбыз-тәнебез кебек кадерле ирегебез,<br>
Казак нәселе куәтен дөньяга күрсәтербез.<br>
=== '''УРУГВАЙ''' ===
'''ORIENTALES, LA PATRIA O LA TUMBA!'''<br>
'''''Мурга (эчке бәйрәм тантанасы) версиясе'''''<br>
Orientales, la Patria o la Tumba!<br>
Libertad o con gloria morir!<br>
Orientales, la Patria o la Tumba!<br>
Libertad o con gloria morir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Sabremos cumplir!<br>
Sabremos cumplir!<br>
Sabremos cumplir!<br>
Libertad, libertad, Orientales!<br>
Ese grito a la Patria salvó<br>
Que a sus bravos en fieras batallas<br>
De entusiasmo sublime inflamó.<br>
Libertad, libertad, Orientales!<br>
Ese grito a la Patria salvó<br>
Que a sus bravos en fieras batallas<br>
De entusiasmo sublime inflamó.<br>
De este don sacrosanto la gloria<br>
Merecimos tiranos temblad!<br>
Tiranos temblad!<br>
Tiranos temblad!<br>
Oh! Libertad en la lid clamaremos,<br>
Y muriendo, también libertad!<br>
Libertad en la lid clamaremos,<br>
Y muriendo, también libertad!<br>
Y muriendo, también libertad!<br>
También libertad!<br>
También libertad!<br>
Orientales, la Patria o la Tumba!<br>
Libertad o con gloria morir!<br>
Orientales, la Patria o la Tumba!<br>
Libertad o con gloria morir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
https://zvyki.com/song/97399165/Gimn_-_Urugvaya/{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
https://wikiway.com/uruguay/gimn/
'''ВАТАНДАШЛАР, ТУГАН ИЛ ЙӘ ҮЛЕМ'''<br>
Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br>
Йә азатлык өчен шәһадәт!<br>
Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br>
Йә азатлык өчен шәһадәт! ─<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Яулыйк бергәләп!<br>
Яулыйк бергәләп!<br>
Яулыйк бергәләп!<br>
Азатлык, азатлык, ватандашлар! ─<br>
Бу аваз Ватанны коткарды,<br>
Аяусыз сугышларда батырлар<br>
Аңардан көч-куәт, рух алды.<br>
Азатлык, азатлык, ватандашлар! ─<br>
Бу аваз Ватанны коткарды,<br>
Аяусыз сугышларда батырлар<br>
Аңардан көч-куәт, рух алды.<br>
Бу олы җиңүгә без лаеклы,<br>
Без лаеклы, залим, калтыран!<br>
Залим, калтыран!<br>
Залим, калтыран!<br>
Һәй! Җаннарыбыз азатлык дип ярсый,<br>
Гомерлеккә азат булыйк без!<br>
Җаннарыбыз азатлык дип ярсый,<br>
Гомерлеккә азат булыйк без!<br>
Гомерлеккә азат булыйк без!<br>
Мәңгегә азат!<br>
Мәңгегә азат!<br>
Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br>
Йә азатлык өчен шәһадәт!<br>
Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br>
Йә азатлык өчен шәһадәт! ─<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
'''Халыкара мәйданда 11 куплетлы Уругвай дәүләт гимнының иң кыска, җыйнак варианты гына кулланыла. Ә илнең үзендә гимнның “Мурга версиясе” дип аталган 4 минутлык башкарылышы гамәлдә. Биредә ил халкының XIX гасырдагы азатлык көрәше чагылыш тапкан.'''<br>
=== '''УЭЛЬС''' ===
Вализ телендә<br>
'''HEN WLAD FY NHADAU'''<br>
1. Mae hen wlad fy nhadau yn annwyl i mi,<br>
Gwlad beirdd a chantorion, enwogion o fri;<br>
Ei gwrol ryfelwyr, gwladgarwyr tra mâd,<br>
Tros ryddid gollasant eu gwaed.<br>
Cytgan:<br>
Gwlad, gwlad, pleidiol wyf i'm gwlad.<br>
Tra mor yn fur i'r bur hoff bau,<br>
O bydded i'r hen iaith barhau.<br>
2. Hen Cymru fynyddig, paradwys y bardd,<br>
Pob dyffryn, pob clogwyn, i'm golwg sydd hardd;<br>
Trwy deimlad gwladgarol, mor swynol yw si<br>
Ei nentydd, afonydd, i mi.<br>
Cytgan.<br>
3. Os treisiodd y gelyn fy ngwlad tan ei droed,<br>
Mae hen iaith y Cymry mor fyw ag erioed,<br>
Ni luddiwyd yr awen gan erchyll law brad,<br>
Na thelyn berseiniol fy ngwlad.<br>
Cytgan.<br>
https://rutube.ru/video/a9af111fde0838d69793fb97fa700f69/
https://yandex.ru/video/preview/8950171051893717078
https://vk.com/video-38514064_456250360
'''АТА-БАБАМ ИЛЕ'''<br>
1. Ата-бабам иле миңа кадерле.<br>
Бардлар, җырчылар данлыклы иле;<br>
Кыю көрәшче, затлы ватандарлар<br>
Ирек өчен кан койганнар.<br>
Кушымта:<br>
Илем, турылыклы мин аңа;<br>
Саф-пакь диңгез Ватан сагында –<br>
Борынгы тел яшәр тагын да.<br>
2. Бу үзән-таулар – оҗмах бардларына,<br>
Күмелгән ил халкымның моңнарына,<br>
Чишмә чылтыравы, дулкыннар шавы –<br>
Һәр җырда алар шаңдавы.<br>
Кушымта.<br>
3. Күпме дошман җиреңне таптап изгән,<br>
Ә борынгы Кымру телебез исән;<br>
Сатлык җан аңа һич комачау булмас,<br>
Илемнең арфасы тынмас.<br>
Кушымта.<br>
Инглиз телендә<br>
'''THE LAND OF MY FATHERS'''*<br>
1. The land of my fathers is dear unto me,<br>
Old land where the minstrels are honored and free;<br>
Its warring defenders so gallant and brave,<br>
For freedom their life’s blood they gave.<br>
Refrain:<br>
Home, home, true am I to home,<br>
While seas secure the land so pure,<br>
O may the old language endure.<br>
* '''Инглиз телендә гадәттә гимнның беренче куплеты гына башкарыла.'''<br>
=== '''ҮЗӘК АФРИКА ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
Француз телендә<br>
'''LA RENAISSANCE'''<br>
O Central Afrique, ô berceau des Bantous!<br>
Reprends ton droit au respect, à la vie!<br>
Longtemps soumis, longtemps brimé partous,<br>
Mais de ce jour brisant la tyrannie.<br>
Dans le travail, l'ordre et la dignité,<br>
Tu reconquiers ton droit, ton unité,<br>
Et pour franchir cette étape nouvelle,<br>
De nos ancêtres la voix nous appelle.<br>
Chorus:<br>
Au travail! dans l'ordre et la dignité,<br>
Dans le respect du droit dans l'unité,<br>
Brisant la misère et la tyrannie,<br>
Brandissant l’étendard de la Patrie.<br>
Санго телендә<br>
'''E ZINGO'''<br>
Bêafrîka, mbeso tî âBantu<br>
Kîri mo gbû gîgî tî mo-mvenî<br>
Mo bâa pâsi na gbe tî âzo kûê<br>
Me fadësô, mo ke na kürü gô<br>
Mo sö benda, mo bûngbi kûê ôko<br>
Na kusâra ngâ na nëngö-terê<br>
Tî tö ndâ tî finî dutï tî ë sô<br>
E mä gbegô tî-âkötarä tî ë<br>
Chorus:<br>
E gbû kua nzönî na nëngö-terê<br>
E kpë ndiä nzönî na mängö-terê<br>
E kinda wasïöbê, ë tomba pâsi<br>
E yâa bandêra tî ködrö tî ë!<br>
https://wikiway.com/car/gimn/
https://yandex.ru/video/preview/5774219819091910386
'''ЯҢАРЫШ'''<br>
Үзәк Африка, банту бишеге!<br>
Шәрәфле тормыш – бу ихтыярың!<br>
Күптән көлкегә калган, изелеп,<br>
Золым богавын ватып ташладың.<br>
Хезмәт һәм тәртип аша – мәртәбә,<br>
Хокуклар яулап, бердәм буласы.<br>
Бу яңа авыр юлны үтәргә! –<br>
Ата-бабаның гозер-нидасы.<br>
Кушымта:<br>
Бердәмлек белән тырыш хезмәттә<br>
Яула хокуклар, иреш хөрмәткә;<br>
Бетсен фәкыйрьлек, золым һәр җирдә,<br>
Ватан байрагы, горур җилфердә!<br>
=== '''ҮЗБӘКСТАН''' ===
'''ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ДАВЛАТ МАДҲИЯСИ'''<br>
1. Серқуёш ҳур улкам, элга бахт, нажот,<br>
Сен ўзинг дўстларга йўлдош, меҳрибон,<br>
Меҳрибон!<br>
Яшнагай то абад илму фан, ижод,<br>
Шуҳратинг порласин токи бор жаҳон!<br>
Хор:<br>
Олтин бу водийлар — жон Ўзбекистон,<br>
Аждодлар мардона руҳи сенга ёр!<br>
Улуғ халқ қудрати жўш урган замон,<br>
Оламни маҳлиё айлаган диёр!<br>
2. Бағри кенг ўзбекнинг ўчмас иймони,<br>
Эркин, ёш авлодлар сенга зўр қанот,<br>
Зўр қанот!<br>
Истиқлол машъали, тинчлик посбони,<br>
Ҳақсевар, она юрт, мангу бўл обод!<br>
Хор.<br>
https://rutube.ru/video/82b2bb82acaa431a44b77acb249903df/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Uzbekistan_anthem.ogg
'''ҮЗБӘКСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ ДӘҮЛӘТ ГИМНЫ'''<br>
1. Кояшлы хөр илем, сиңа бәхет, нәҗат,<br>
Син үзең дусларга юлдаш, миһербан,<br>
Миһербан!<br>
Гөрләп үссен мәңге гыйлем, фән, иҗат,<br>
Шөһрәтең нурлансын, яктырсын бар җиһан!<br>
Кушымта:<br>
Алтын бу үзәннәр — җан Үзбәкстан,<br>
Мирасың, рухың — бабалар мәрданы!<br>
Бөеклек кодрәте ирешкән заман,<br>
Бар галәм соклангыч сиңа, Ватаным!<br>
2. Ихласлы үзбәкнең үлемсез иманы,<br>
Ирекле яшь буын — сиңа зур канат,<br>
Зур канат!<br>
Бәйсезлек мәшгале* саклар дөньяны,<br>
Намуслы ана йорт, мәңге бул, чәчәк ат!<br>
Кушымта.
* '''Мәшгаль''' — факел.<br>
'''Гимнның тарихы'''<br>
Советлар Берлеге таркалгач, Үзбәкстан (Беларусь һәм Таҗикстан белән беррәттән) союздаш республика чорындагы гимнның көен саклап калды. Ә '''иске гимн''' “Сәлам сиңа, рус халкы, өлкән туганыбыз” дигән сүзләр белән башлана һәм аңарда шул замандагы рәсми идеология тулысынча чагыла иде.<br>
Гимнга үзбәк телендәге яңа сүзләрнең ахыргы варианты 2006 елда расланды. Урыс теле Үзбәкстанда рәсми тел булып саналмаса да, 2019 елда гимнның әдәби тәрҗемәсе дә пәйда булды. Дәүләт җырының дүрт варианты яздырылган, алар шартлы рәвештә '''“Катгый”''', '''“Гадәти”''', '''“Яшьләр өчен”''' һәм '''“Сүзсез”''' дип атала. Гимнның икенче атамасы — '''Серқуёш ҳур улкам''' (Кояшлы хөр илем).<br>
=== '''ҮРДҮН''' ===
١<br>
𝄇 عَاشَ الْمَلِيكْ 𝄆<br>
سَامِيًا مَقَامُهُ<br>
خَافِقَاتٍ فِي الْمَعَالِي أَعْلَامُهُ<br>
٢<br>
نَحْنُ أَحْرَزْنَا الْمُنَىٰ<br>
يَوْمَ أَحْيَيْتَ لَنَا<br>
نَهْضَةً تَحْفِزُنَا<br>
تَتَسَامَىٰ فَوْقَ هَامِ الشُّهُبِ<br>
جوقة:<br>
يَا مَلِيكَ الْعَرَبِ<br>
لَكَ مِنْ خَيْرِ نَبِي<br>
شَرَفٌ فِي النَّسَبِ<br>
حَدَّثَتْ عَنْهُ بُطُونُ الْكُتُبِ<br>
٣<br>
اَلشَّبَابُ الْأَمْجَدُ<br>
جُنْدُكَ الْمُجَنَّدُ<br>
عَزْمُهُ لَا يَخْمَدُ<br>
فِيهِ مِنْ مَعْنَاكَ رَمْزُ الدَّأَبِ<br>
جوقة<br>
٤<br>
دُمْتَ نُورًا وَهُدَىٰ<br>
فِي الْبَرَايَا سَيِّدَا<br>
هَانِئًا مُمَجَّدَا<br>
تَحْتَ أَعْلَامِكَ مَجْدُ الْعَرَبِ<br>
جوقة<br>
https://rutube.ru/video/9247d99b01a53f46cf287c0d92817fb9/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_Jordan_instrumental.ogg
=== '''ФАРЕР УТРАУЛАРЫ''' ===
'''TÚ ALFAGRA LAND MÍTT'''<br>
I. Tú alfagra land mítt, mín dýrasta ogn!<br>
á vetri so randhvítt, á sumri við logn,<br>
tú tekur meg at tær so tætt í tín favn.<br>
Tit oyggjar so mætar, Guð signi tað navn,<br>
sum menn tykkum góvu, tá teir tykkum sóu.<br>
Ja, Guð signi Føroyar, mítt land!<br>
II. Hin roðin, sum skínur á sumri í líð,<br>
hin ódnin, sum týnir mangt lív vetrartíð,<br>
og myrkrið, sum fjalir mær bjartasta mál,<br>
og ljósið, sum spælir mær sigur í sál:<br>
alt streingir, ið tóna, sum vága og vóna,<br>
at eg verji Føroyar, mítt land.<br>
III. Eg nígi tí niður í bøn til tín, Guð:<br>
Hin heilagi friður mær falli í lut!<br>
Lat sál mína tváa sær í tíni dýrd!<br>
So torir hon vága - av Gudi væl skírd -<br>
at bera tað merkið, sum eyðkennir verkið,<br>
ið varðveitir Føroyar, mítt land!<br>
https://rutube.ru/video/c2e2119508c9749d50bbbd93d4aa4ba9/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Tú_alfagra_land_mítt.ogg
=== '''ФИДЖИ''' ===
Инглиз телендә<br>
'''God bless Fiji!'''<br>
'''I.''' Blessing grant, oh God of nations, on the isles of Fiji,<br>
As we stand united under noble banner blue.<br>
And we honour and defend the cause of freedom ever,<br>
Onward march together,<br>
God bless Fiji!<br>
'''''Chorus:'''''<br>
For Fiji, ever Fiji, let our voices ring with pride,<br>
For Fiji, ever Fiji, her name hail far and wide,<br>
A land of freedom, hope and glory to endure what ever befall.<br>
May God bless Fiji, forevermore!<br>
'''II.''' Blessing grant, oh God of nations, on the isles of Fiji,<br>
Shores of golden sand and sunshine, happiness and song.<br>
Stand united, we of Fiji, fame and glory ever<br>
Onward march together, God bless Fiji.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
Фиджи телендә<br>
'''Meda Dau Doka'''<br>
'''I.''' Meda dau doka ka vinakata na vanua<br>
E ra sa dau tiko kina na savasava<br>
Rawa tu na gauna ni sautu na veilomani<br>
Biu na i tovo tawa savasava<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Me bula ga ko Viti ka me toro ga ki liu<br>
Me ra turaga vinaka ko ira na i liuliu<br>
Me ra liutaki na tamata e na veika vinaka<br>
Me oti kina na i tovo ca<br>
'''II.''' Bale ga vei kemuni na cauravou e Viti<br>
Ni yavala me savasava na vanua<br>
Ni kakua ni vosota na dukadukali<br>
Ka me da sa qai biuta vakadua<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/ab42f472f1c7483b1e759836c4c36b3d/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Fiji_National_Anthem.ogg
=== '''ФИЛИППИН''' ===
Пилипино телендә
'''LUPANG HINIRANG'''<br>
Bayang magiliw, perlas ng silanganan,<br>
Alab ng puso, sa dibdib moy buhay<br>
Lupang hinirang, duyan ka ng magiting<br>
Sa manlulupig, di ka pasisiil.<br>
Sa dagat at bundok,<br>
Sa simoy at sa langit mong bughaw,<br>
May dilag ang tula<br>
At awit sa paglayang minamahal.<br>
Ang kislap ng watawat moy<br>
Tagumpay na nagniningning.<br>
Ang bituin at araw niya<br>
Kailan pa may di magdidilim<br>
Lupa ng araw, ng luwalhatit pagsinta,<br>
Buhay ay langit sa piling mo.<br>
Aming ligaya na pag may mang-aapi,<br>
Ang mamatay nang dahil sa iyo.<br>
https://rutube.ru/video/0f4b8fb19219d148d3cabdc72dda113c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lupang_Hinirang_instrumental.ogg
'''КҮҢЕЛ ТАРТКАН ИЛ'''<br>
Сөекле Ватан, Шәрык энҗе бөртеге,<br>
Дөрләп янучы йөрәгең бакыйлык.<br>
Күңел тарткан ил, син кыюлар бишеге,<br>
Илбасарларга бирелмәслек алып.<br>
Диңгез дә, таулар да<br>
Һәм һава да, һәм биек күкләр дә<br>
Дан җырлыйлар сиңа,<br>
Азатлыкка мәдхия-шигырьләрдә.<br>
Синең байрагыңның очкыннары —<br>
Бөек җиңүләрдән,<br>
Ай-кояшы аның, йолдызлары —<br>
Мәңгелек сүнмәс ямь.<br>
Күмелгәнсең, Ватан, шәфәкъ нурларына,<br>
Синең куеныңда тормыш — җәннәт;<br>
Дошман аяк басса әгәр туфрагыңа,<br>
Синең өчен үлем — мең ләззәт.<br>
=== '''ФИНЛЯНДИЯ''' ===
'''MAAMME'''<br>
Oi maamme, Suomi, synnyinmaa,<br>
soi, sana kultainen!<br>
Ei laaksoa, ei kukkulaa,<br>
ei vettä, rantaa rakkaampaa,<br>
kuin kotimaa tää pohjoinen,<br>
maa kallis isien.<br>
Ei laaksoa, ei kukkulaa,<br>
ei vettä, rantaa rakkaampaa,<br>
kuin kotimaa tää pohjoinen,<br>
maa kallis isien.<br>
'''VÅRT LAND'''<br>
Vårt land, vårt land, vårt fosterland,<br>
ljud högt, o dyra ord!<br>
Ej lyfts en höjd mot himlens rand,<br>
ej sänks en dal, ej sköljs en strand,<br>
mer älskad än vår bygd i nord,<br>
än våra fäders jord!<br>
Ej lyfts en höjd mot himlens rand,<br>
ej sänks en dal, ej sköljs en strand,<br>
mer älskad än vår bygd i nord,<br>
än våra fäders jord!<br>
https://rutube.ru/video/35ad5057d3cae595e07af2de5532dd5c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Maamme.ogg
'''ТУГАН ЯГЫМ'''<br>
Әй, Суоми, туган ягым,<br>
Горур яңгырый атың!<br>
Түбәләре күккә ашкан таулар,<br>
Диңгез дулкыннары каккан ярлар –<br>
Кайларда гына бар тагын,<br>
Синдәгедәй якын!<br>
Түбәләре күккә ашкан таулар,<br>
Диңгез дулкыннары каккан ярлар –<br>
Кайларда гына бар тагын,<br>
Синдәгедәй якын!<br>
'''НАШ КРАЙ РОДНОЙ'''<br>
(''перевод Александра Блока'')<br>
Наш край, наш край, наш край родной, —<br>
О, звук, всех громче слов!<br>
Чей кряж, растущий над землёй,<br>
Чей брег, встающий над водой,<br>
Любимей гор и берегов<br>
Родной земли отцов?<br>
Чей кряж, растущий над землёй,<br>
Чей брег, встающий над водой,<br>
Любимей гор и берегов<br>
Родной земли отцов?<br>
Финляндиянең һәрдаим кулланышта булган гимны башта швед телендә язылган булган. Аның тагын 10 куплеты бар. Шведлар халык санының биш процентын гына тәшкил итсәләр дә, швед теле Финляндиядә икенче дәүләт теле булып санала. Гимн бүгенгә кадәр дәүләт парламенты тарафыннан рәсми рәвештә расланмаган.<br>
=== '''ФРАНЦИЯ''' ===
'''LA MARSEILLAISE'''<br>
Allons, enfants de la Patrie,<br>
Le jour de gloire est arrivé,<br>
Contre nous de la tyrannie<br>
L’étendard sanglant est levé,<br>
L’étendard sanglant est levé!<br>
Entendez vous dans nos campagnes<br>
Mugir ces féroces soldats?<br>
Ils viennent jusque dans vos bras,<br>
Égorger nos fils, nos compagnes!<br>
Refrain:<br>
||: Aux armes citoyens!<br>
Formez vos bataillons!<br>
Marchons, marchons,<br>
Qu’ un sang impur<br>
Abreuve nos sillons. :||<br>
https://rutube.ru/video/e1b71c870b43347417729879853978e4/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:La_Marseillaise.ogg
'''МАРСЕЛЬЕЗА'''<br>
Әйдәгез, Ил-Ватан уллары,<br>
Данлы көннәр якынлашты,<br>
Безгә каршы явыз тирания<br>
Канлы байракларын асты,<br>
Канлы байракларын асты!<br>
Күрәсезме, безнең авылларда<br>
Тупас солдатлар ни кыра? —<br>
Безнең кул җиткәнне көтеп,<br>
Йорт-җирләребездә узына!<br>
Кушымта:<br>
||: Корал тотып кулга,<br>
Басыгыз сафларга!<br>
Алга, яуга —<br>
Дошман каны<br>
Аксын басуларга! :||<br>
Гимнның тагын алты куплеты бар. Тәрҗемә иткәндә шигырьдәге бер гыйбарәне “йомшартырга” туры килде. Чынбарлыкта исә “...йорт-җирләребездә узына” дигән юлны “...җәмәгатебезне бугазлый” дип күчерәсе иде безнең телгә. Шигырьнең җиденче куплеты “балаларныкы” дип атала.<br>
=== '''ХӘБӘШСТАН''' ===
Амһара теле язуындагы текст<br>
'''የዜግነት ክብር'''<br>
የዜግነት ክብር በኢትዮጵያችን ፀንቶ<br>
ታየ ህዝባዊነት ዳር እስከዳር በርቶ<br>
ለሰላም ለፍትህ ለህዝቦች ነፃነት<br>
በእኩልነት በፍቅር ቆመናል ባንድነት<br>
መሰረተ ፅኑ ሰብዕናን ያልሻርን<br>
ህዝቦች ነን ለስራ በስራ የኖርን<br>
ድንቅ የባህል መድረክ ያኩሪ ቅርስ ባለቤት<br>
የተፈጥሮ ፀጋ የጀግና ህዝብ እናት<br>
እንጠብቅሻለን አለብን አደራ<br>
ኢትዮጵያችን ኑሪ እኛም ባንቺ እንኩራ።<br>
Латин транскрипциясе<br>
'''YÄZÊGENNÄT KEBER'''<br>
Yäzêgennät Keber Bä-Ityoppyachen Sänto<br>
Tayyä Hezbawinnät Dar Eskädar Bärto.<br>
Läsälam Läfeteh Lähezboch Näsannat;<br>
Bäekkulennat Bäfeqer Qomänal Bäandennat.<br>
Mäsärätä Senu Säbeenan Yalsharen;<br>
Hezboch Nän Läsera Bäsera Yänoren.<br>
Denq Yäbahel Mädräk Yäahuri Qers Baläbet;<br>
Yätäfätro Sägga Yäakuri Qers Baläbet;<br>
Ennetäbbeqeshallän Alläbben Adära;<br>
Ityoppyachchen nuri Eññam Banchi Ennekura!<br>
https://rutube.ru/video/443a1bc4465352f1c409e7cab1112285/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Wedefit_Gesgeshi_Widd_Innat_Ittyoppya.ogg
Тәрҗемәсе<br>
'''ВАТАНДАШЛЫКНЫ ХАКЛАУ'''<br>
Без хаклыйбыз Хәбәшстанның ватандашларын,<br>
Милли горурлык балкыта ил тарафларын. <br>
Тату илдә хөкем сөрә гаделлек, ирек,<br>
Тигезлектә, туганлыкта – безнең бердәмлек.<br>
Бездә җәмгыять нигезе – кеше кадере,<br>
Тырыш хезмәттә көн күрә илдә һәрбере;<br>
Буыннан буынга күчә баба мирасы.<br>
Саф табигать, күркәм халык Ватан-анасы,<br>
Күз карасы күк саклау сине – бурычыбыз,<br>
Мәңге яшә, Хәбәшстан, горурлыгыбыз!<br>
'''Хәбәшстан (Эфиопия) – узган гасырлардагы колониализм чорында да үз бәйсезлеген саклап кала алган бердәнбер Африка иле.'''<br>
Гимнның икенче исеме – '''Алга атла, сөекле Хәбәшстан-анабыз''' (амһара телендә – '''ወደፊት ገስግሺ ውድ እናት ኢትዮጵያ''', транскрипциясе – '''Wodefit Gesgeshi, Widd Innat Ityopp’ya'''.<br>
=== '''ҺАИТИ''' ===
'''La Dessalinienne'''<br>
Pour le Pays, pour les Ancêtres,<br>
Marchons unis, marchons unis.<br>
Dans nos rangs point de traîtres !<br>
Du sol soyons seuls maîtres.<br>
Marchons unis, marchons unis<br>
Pour le Pays, pour les Ancêtres,<br>
Marchons, marchons, marchons unis,<br>
Pour le Pays, pour les Ancêtres…<br>
Pour les Aïeux, pour la Patrie<br>
Bêchons joyeux, bêchons joyeux<br>
Quand le champ fructifie<br>
L'âme se fortifie<br>
Bêchons joyeux, bêchons joyeux<br>
Pour les Aïeux, pour la Patrie<br>
Bêchons, bêchons, bêchons joyeux<br>
Pour les Aïeux, pour la Patrie.<br>
Pour le Pays et pour nos Pères<br>
Formons des Fils, formons des Fils<br>
Libres, forts et prospères<br>
Toujours nous serons frères<br>
Formons des Fils, formons des Fils<br>
Pour le Pays et pour nos Pères<br>
Formons, formons, formons des Fils<br>
Pour le Pays et pour nos Pères.<br>
Pour les Aïeux, pour la Patrie<br>
O Dieu des Preux, O Dieu des Preux !<br>
Sous ta garde infinie<br>
Prends nos droits, notre vie<br>
O Dieu des Preux, O Dieu des Preux !<br>
Pour les Aïeux, pour la Patrie<br>
O Dieu, O Dieu, O Dieu des Preux<br>
Pour les Aïeux, pour la Patrie.<br>
Pour le Drapeau, pour la Patrie<br>
Mourir est beau, mourir est beau !<br>
Notre passé nous crie :<br>
Ayez l'âme aguerrie!<br>
Mourir est beau, mourir est beau<br>
Pour le Drapeau, pour la Patrie<br>
Mourir, mourir, mourir est beau<br>
Pour le Drapeau, pour la Patrie.<br>
https://rutube.ru/video/fff559d2b05c16dd95632728dfc6b0ad/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Haiti_National_Anthem.ogg
=== '''ҺИНДОНЕЗИЯ''' ===
https://rutube.ru/video/ef1c1738c4d30fba57d869754d9c58ba/
=== '''ҺИНДСТАН''' ===
'''जनगणमन-अधिनायक (Jana-gaṇa-mana adhināyaka)'''<br>
जनगणमन-अधिनायक जय हे<br>
भारतभाग्यविधाता!<br>
पंजाब सिन्ध गुजरात मराठा<br>
द्राविड़ उत्कल बंग<br>
विन्ध्य हिमाचल यमुना गंगा<br>
उच्छलजलधितरंग<br>
तव शुभ नामे जागे,<br>
तव शुभ आशिष मागे<br>
गाहे तव जयगाथा।<br>
जनगणमंगलदायक जय हे<br>
भारतभाग्यविधाता!<br>
जय हे, जय हे, जय हे,<br>
जय जय जय जय हे।।<br>
'''''Укылышы:'''''<br>
Jana-gaṇa-mana adhināyaka jaya hē<br>
Bhārata-bhāgya-vidhātā.<br>
Pañjāba-Sindha-Gujarāta-Marāṭhā,<br>
Drāviṛa-Utkala Baṅga<br>
Vindhya Himācala Yamunā Gaṅgā,<br>
Ucchala jaladhi taraṅga<br>
Tava śubha nāmē jāgē,<br>
tava śubhāśīṣa māṅgē<br>
gāhē tava jaya gāthā.<br>
Jana gaṇa maṅgala-dāyaka jaya hē,<br>
Bhārata bhāgya vidhātā.<br>
Jaya hē, jaya hē, jaya hē,<br>
jaya jaya jaya jaya hē.<br>
https://rutube.ru/video/c14cec680a4f3167a2e0dd49fee0c304/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Jana_Gana_Mana_instrumental.ogg
Дан сиңа, дан, халык уй-хыялын беркетүче,<br>
Бһарат язмышын хәл итүче,<br>
Пәнҗаб, Синдһа, Гөҗарат, Маратһа илһамы,<br>
Дравид, Одиша, Бенгал җаны.<br>
Исемең Виндһья, Һималай тауларында,<br>
Ямуна һәм Ганг моңнарында,<br>
Һәм тәкрарлый рухланып аны,<br>
Дулкын кагып, Һинд океаны.<br>
Син иминлек, өмет бирүче,<br>
Дан сиңа, дан, халыкны бәхеткә илтүче,<br>
Бһарат язмышын хәл итүче.<br>
Дан сиңа, дан сиңа, шөһрәт-дан,<br>
Дан сиңа, дан сиңа, Һиндстан!<br>
'''“Халык уй-хыялын беркетүче”: мәгънәсе шулай аңлатыла торган “Jana gaṇa mana adhināẏaka” (जनगणमन-अधिनायक ) җыры — олы һәм күпхалыклы, күпмилләтле Һиндстанның дәүләт гимны. Аның көен һәм сүзләрен 1861-1941 елларда яшәгән язучы, шагыйрь, көйязар, рәссам һәм җырчы Рабиндранат Тагор һинди һәм бенгал телләрендә иҗат итеп калдырган (биредә текст – һинди телендә). Автор гимн текстын үзе үк инглиз теленә дә күчергән. Хәзерге заманда шигырь аңарда аталган төбәкләр һәм башка халыклар телләренә дә тәрҗемә ителгән.'''<br>
=== '''ҺОРВАТИЯ''' ===
'''Lijepa naša domovino'''<br>
Lijepa naša domovino,<br>
Oj, junačka zemljo mila,<br>
Stare slave djedovino,<br>
Da bi vazda sretna bila!<br>
Mila kano si nam slavna,<br>
Mila si nam ti jedina,<br>
Mila kuda si nam ravna,<br>
Mila kuda si planina!<br>
Teci, Dravo, Savo, teci,<br>
Nit' ti, Dunav, silu gubi,<br>
Sinje more, svijetu reci<br>
Da svoj narod Hrvat ljubi<br>
Dok mu njive sunce grije,<br>
Dok mu hrašće bura vije,<br>
Dok mu mrtve grobak krije,<br>
Dok mu živo srce bije!<br>
https://rutube.ru/video/85c26af6f75f3e7abf217fd527511767/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lijepa_nasa_domovino_instrumental.ogg
'''Безнең гүзәл Ватаныбыз'''<br>
Безнең гүзәл Ватаныбыз,<br>
Әй, каһарман, сөекле ил,<br>
Ата-бабадан даныбыз,<br>
Мәңгелеккә бул син имин.<br>
Газиз синең данлы чагың,<br>
Газиз синең бердәмлегең,<br>
Газиз мәһабәт тауларың,<br>
Газиз ямьле үзәнлегең.<br>
Драва ага, Сава ага,<br>
Дунай-елга көче арта,<br>
Күк диңгез сөйли дөньяга:<br>
Һорват Ватанын ярата —<br>
Кояш җирне җылытканда,<br>
Имәннәрне җил бөккәндә,<br>
Адәм зат гүргә ашканда,<br>
Йөрәк күкрәктә типкәндә.<br>
=== '''ЧАД''' ===
'''''Француз телендә'''''<br>
'''La Tchadienne'''<br>
'''''Refrain:'''''<br>
Peuple Tchadien, debout et à l'ouvrage !<br>
Tu as conquis ta terre et ton droit ;<br>
Ta liberté naîtra de ton courage.<br>
Lève les yeux, l'avenir est à Toi.<br>
Ô mon Pays, que Dieu te prenne en garde,<br>
Que tes voisins admirent tes enfants.<br>
Joyeux, pacifique, avance en chantant,<br>
Fidèle à tes anciens qui te regardent.<br>
'''''Refrain.'''''<br>
https://rutube.ru/video/185958eca0cca0bace02ba9e7dc5f890/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:La_Tchadienne_(instrumental).ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Чадлылар җыры'''<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Әй, Чад халкы, кузгал, кереш хезмәткә!<br>
Хаклы хуҗа син үз җиреңә;<br>
Азатлыгың туа синең җөрьәттән.<br>
Ач күзләрең киләчәгеңә.<br>
Илем, Аллаһ үзе синең сагыңда,<br>
Таң калдырсын Җирне балаларың.<br>
Күңелең күтәр, җырлап атла алга,<br>
Сиңа карап, сөенсен картларың.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''Рәсми башкарыла торган беренче куплет, гимнның идеологик-рухландыргыч өлеше. Кушымтадан башлана, кушымта белән тәмамлана. Тагын өчесе бар. Болары илнең табигый һәм кеше хезмәте аша барлыкка килә торган байлыкларына, уңган кешеләренә, оста һөнәр ияләренә багышланган. Илнең төньягында утлап йөргән көтүләр, көньягындагы уңдырышлы кырлар-басулар, көтүчеләр, балыкчылар, сәүдәгәрләр, мөһәндисләр, галимнәр, шәкертләр һәм хәтта тауменәрләр дә телгә алына. Французча текст гарәп теленә тәрҗемә ителгән.'''<br>
=== '''ЧЕХ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Čeština'''''<br>
'''Kde domov můj?'''<br>
Kde domov můj? Kde domov můj? <br>
Voda hučí po lučinách, <br>
bory šumí po skalinách, <br>
v sadě skví se jara květ, <br>
zemský ráj to na pohled! <br>
A to jest ta krásná země, <br>
země česká, domov můj,<br>
země česká, domov můj!<br>
https://rutube.ru/video/2eada0ff6675f34e1f45ce520cafbfd7/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Czech_anthem.ogg
'''''Tatarça-Zamanälif 2012'''''<br>
Кайда минем туган йортым?<br>
Qayda minem tuğan yortım?<br>
Sular ağa bolınnarda,<br>
Urman şawlıy taw-qıyada,<br>
Şaw çäçäktä ul yazın –<br>
Ocmaxlar qayda tağın!<br>
Güzällektä tuğan yortım,<br>
Çex cirendä uçağım,<br>
Çex cirendä uçağım. <br>
'''''Deutsch'''''<br>
'''Wo ist mein Heim?'''<br>
Wo ist mein Heim, mein Vaterland? <br>
Wo durch Wiesen Bäche brausen, <br>
Wo auf Felsen Wälder rauschen, <br>
Wo ein Eden uns entzückt, <br>
Wenn der Lenz die Fluren schmückt, <br>
Dieses Land, so schön vor allen, <br>
Böhmen ist mein Heimatland, <br>
Böhmen ist mein Heimatland!<br>
'''''Русский перевод'''''<br>
'''Где он, мой дом?'''<br>
Где он, мой дом, где он, дом мой?<br>
Вода журчит там на лугах, <br>
Боры шумят там на скалах<br>
И сады цветут весной –<br>
На поверку, рай земной! <br>
Вот прекрасная Отчизна –<br>
Земля чешская, дом мой,<br>
Земля чешская, дом мой.<br>
=== '''ЧИЛИ''' ===
'''Himno nacional de Chile'''<br>
Puro, Chile, es tu cielo azulado<br>
Puras brisas te cruzan también.<br>
Y tu campo de flores bordado<br>
Es la copia feliz del Edén.<br>
Majestuosa es la blanca montaña<br>
Que te dio por baluarte el Señor<br>
Que te dio por baluarte el Señor,<br>
Y ese mar que tranquilo te baña<br>
Te promete un futuro esplendor<br>
Y ese mar que tranquilo te baña<br>
Te promete un futuro esplendor.<br>
'''''Coro:'''''<br>
Dulce Patria, recibe los votos<br>
Con que Chile en tus aras juró:<br>
Que o la tumba serás de los libres<br>
O el asilo contra la opresión<br>
Que o la tumba serás de los libres<br>
O el asilo contra la opresión<br>
Que o la tumba serás de los libres<br>
O el asilo contra la opresión<br>
O el asilo contra la opresión<br>
O el asilo contra la opresión.<br>
https://rutube.ru/video/05d37ea9b6326509a72686eb83d5a08f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Chile.ogg
'''Чили милли гимны'''<br>
Саф-пакь Чили, синең күгең якты, зәңгәр,<br>
Болыннарың чәчәк-чәчәк каймада,<br>
Бөтерелә диңгездән искән җилләр —<br>
Бар соң мондый оҗмах өлгесе кайда!<br>
Ак түбәле бу мәһабәт тауларны —<br>
Сагың итеп Хак иңдергән аларны,<br>
Сак итеп Ходай иңдергән аларны.<br>
Ярларыңа каккан тыныч дулкыннар<br>
Вәгъдә итә мәңгелек гүзәл еллар,<br>
Ярларыңа каккан тыныч дулкыннар<br>
Вәгъдә итә мәңгелек гүзәл еллар.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Изге Ватан, Чили дога-антын<br>
Кабул ит, багышлый кыз-улың:<br>
“Йә булырсың азатлар зираты,<br>
Йә золымнан сыеныр урын,<br>
Йә булырсың азатлар зираты,<br>
Йә золымнан сыеныр урын,<br>
Йә булырсың азатлар зираты,<br>
Йә золымнан сыеныр урын,<br>
Йә золымнан сыеныр урын,<br>
Йә золымнан сыеныр урын”.<br>
'''Рәсми башкарыла торган рәвештәге җыелма өлеше. Гимн текстында җәмгысы алты куплет бар.'''<br>
=== '''ЧУАШСТАН''' ===
'''ТӐВAН ҪӖРШЫВ'''<br>
Ҫурхи тӗнче вӑраннӑ чух,<br>
Хаваслӑ кун шӑраннӑ чух,<br>
Чун савӑнать: чӗре сикет,<br>
Ҫӗршывӑм ҫинчен юрлас килет.<br>
Хушса юрламалли:<br>
Тӑван ҫӗршыв, тӑван ҫӗршыв,<br>
Асран кайми юратнӑ ҫӗршыв.<br>
Тӑван ҫӗршыв, тӑван ҫӗршыв,<br>
Мухтав сана ҫуралнӑ ҫӗршыв.<br>
Яшсем–херсем вылянӑ чух,<br>
Атте–анне ӑс панӑ чух,<br>
Чун савӑнать, чӗре сикет,<br>
Татах та нумай пурнас килет.<br>
Хушса юрламалли<br>
Тӑвансемпе пӗрлешнӗ чух,<br>
Чӑваш тӗнчи ҫӗкленнӗ чух,<br>
Чун савӑнать: чӗре сикет,<br>
Татах та хастар пулас килет.<br>
Хушса юрламалли<br>
https://rutube.ru/video/7d03d506bb9c8a2849c97b4f56f90fc7/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Chuvashia.ogg
'''ТУГАН ҖИР'''<br>
1. Язгы дөнья уянган чак,<br>
Һәвәс көннәр җылынган чак,<br>
Җан сөенә, йөрәк җилкенә,<br>
Ил турында җырлыйсы килә.<br>
Кушымта:<br>
Туган җирем, туган ягым,<br>
Сөйгән илем, изге Анам.<br>
Туган җирем, туган ягым,<br>
Мактау сиңа, дан сиңа, дан!<br>
2. Яшь-җилкенчәк уйный-көлә,<br>
Ата-ана үгет бирә,<br>
Җан сөенә, йөрәк җилкенә,<br>
Әле озак яшисе килә.<br>
Кушымта.<br>
3. Туган-кардәш берләшкән чак,<br>
Чуашлар күмәкләшкән чак,<br>
Җан сөенә, йөрәк җилкенә,<br>
Эшчән-уңган буласы килә.<br>
Кушымта.<br>
=== '''ШВЕЙЦАРИЯ''' ===
'''Schweizerpsalm'''<br>
Trittst im Morgenrot daher,<br>
Seh’ ich dich im Strahlenmeer, <br>
Dich, du Hocherhabener, Herrlicher! <br>
Wenn der Alpen Firn sich rötet,<br>
Betet, freie Schweizer betet.<br>
Eure fromme Seele ahnt,<br>
Eure fromme Seele ahnt –<br>
Gott im hehren Vaterland!<br>
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! <br>
Kommst im Abendglühn daher,<br>
Find’ ich Dich im Sternenheer,<br>
Dich, du Menschenfreundlicher, Liebender!<br>
In des Himmels lichten Räumen<br>
Kann ich froh und selig träumen;<br>
Denn die fromme Seele ahnt,<br>
Denn die fromme Seele ahnt –<br>
Gott im hehren Vaterland!<br>
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! <br>
Ziehst im Nebelflor daher,<br>
Such’ ich Dich im Wolkenmeer,<br>
Dich, du Unergründlicher, Ewiger!<br>
Aus dem grauen Luftgebilde<br>
Bricht die Sonne klar und milde,<br>
Und die fromme Seele ahnt,<br>
Und die fromme Seele ahnt –<br>
Gott im hehren Vaterland!<br>
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! <br>
Fährst im wilden Sturm daher,<br>
Bist Du selbst uns Hort und Wehr,<br>
Du, allmächtig Waltender, Rettender!<br>
In Gewitternacht und Grauen<br>
Laßt uns kindlich Ihm vertrauen! <br>
Ja, die fromme Seele ahnt,<br>
Ja, die fromme Seele ahnt –<br>
Gott im hehren Vaterland!<br>
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland!<br>
https://rutube.ru/video/8d215123ab75bce82a03a5ff144fa9b4/
https://rutube.ru/video/ecab53f5f40024008ae29d95276eb8ba/
Алман тексты тәрҗемәсе<br>
'''Швейцария догасы'''<br>
Килсәң таң шәфәгындә,<br>
Күрәм нур диңгезендә,<br>
Тәңрем, Сине – Кодрәт иясен! <br>
Альп карлары алсулана,<br>
Азат бәндәләр догада,<br>
Һәм тәкъва җан инана,<br>
Һәм тәкъва җан инана:<br>
Ходай – изге Ватанда!<br>
Хак Тәгалә – изге Ватанда! <br>
Кичке эңгер-меңгердә<br>
Табам күкләр түрендә<br>
Сине, Ярлыкаучы, Сөюче!<br>
Хыялларда күккә ашып,<br>
Шат күңелле уйга батып,<br>
Тәкъва җаннар инана,<br>
Тәкъва җаннар инана:<br>
Ходай – изге Ватанда!<br>
Хак Тәгалә – изге Ватанда! <br>
Күк өртелсә томанга,<br>
Эзлим Сине болытта,<br>
Акыл ирешмәслек, Бакый зат!<br>
Соры пәрдәләрне ертып,<br>
Ягымлы нур сипсә кояш,<br>
Тәкъва җаннар инана,<br>
Тәкъва җаннар инана:<br>
Ходай – изге Ватанда!<br>
Хак Тәгалә – изге Ватанда! <br>
Бураннар кар ураса,<br>
Безгә терәк-ышаныч,<br>
И Яралтучы, Коткаручы!<br>
Яшен яшьнәп күк күкрәсә, <br>
Сиңа гына сыгынабыз!<br>
Һәм тәкъва җан инана,<br>
Һәм тәкъва җан инана:<br>
Ходай – изге Ватанда!<br>
Хак Тәгалә – изге Ватанда!<br>
'''Cantique suisse'''<br>
Sur nos monts, quand le soleil<br>
Annonce un brillant réveil,<br>
Et prédit d’un plus beau jour Le retour,<br>
Les beautés de la Patrie<br>
Parlent à l’âme attendrie:<br>
Au ciel montent plus joyeux,<br>
Au ciel montent plus joyeux<br>
Les accents d’un cœur pieux,<br>
Les accents émus d’un cœur pieux.<br>
Lorsqu’un doux rayon du soir<br>
Joue encore dans le bois noir,<br>
Le cœur se sent plus heureux près de Dieu.<br>
Loin des vains bruits de la plaine<br>
L’âme en paix est plus sereine;<br>
Au ciel montent plus joyeux,<br>
Au ciel montent plus joyeux<br>
Les accents d’un cœur pieux,<br>
Les accents émus d’un cœur pieux. <br>
Lorsque dans la sombre nuit<br>
La foudre éclate avec bruit,<br>
Notre cœur pressent encore le Dieu fort.<br>
Dans l’orage et la détresse, <br>
Il est notre forteresse.<br>
Offrons-Lui de cœurs pieux,<br>
Offrons-Lui de cœurs pieux,<br>
Dieu nous bénira des cieux,<br>
Dieu nous bénira du hauts des cieux.<br>
Des grands monts vient le secours,<br>
Suisse! espère en Dieu toujours!<br>
Garde la foi des aïeux, vis comme eux! <br>
Sur l’autel de la partrie<br>
Met tes biens, ton cœurs, ta vie! <br>
C’est le trésor précieux, <br>
C’est le trésor précieux<br>
Que Dieu nous bénira des cieux,<br>
Que Dieu nous bénira du hauts des cieux.<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Swiss_Psalm.ogg<br>
https://yandex.ru/video/preview/5091516978263507943
Француз тексты тәрҗемәсе<br>
'''Кояш таулар өстендә'''<br>
Уяныгыз! дигәндә,<br>
Мәсих кабат җиргә иңәр диеп,<br>
Ватаныбыз күркәмлеге<br>
Тәкъва җанга бирә хәбәр.<br>
Һәм кабат күккә аша,<br>
Һәм кабат күккә аша<br>
Ихлас күңел догабыз,<br>
Ихлас күңел түре догабыз.<br>
Кичен шәфәкъ нурлары<br>
Урманнарны яктыртса,<br>
Тәңре хозурында без бәхетле.<br>
Ыгы-зыгысыз үзәндә<br>
Тыныч җаннар да борчусыз;<br>
Һәм кабат күккә аша,<br>
Һәм кабат күккә аша<br>
Ихлас күңел догасы,<br>
Ихлас күңел түре догасы.<br>
Яшен яшьнәсә төнлә,<br>
Күк күкрәсә, җил купса,<br>
Йөрәк тоя Тәңре кодрәтен.<br>
Ул, авырлыклар килгәндә,<br>
Ышанычлы терәгебез.<br>
Ачыйк тәкъва җанны Аңа,<br>
Ачыйк тәкъва җанны Аңа,<br>
Ярлыкагыл, диеп, Алла,<br>
Ярлыкагыл, диеп, безне Алла.<br>
Безнең иминлек – Күктән,<br>
Илһам алыйк Тәңредән!<br>
Ата-баба күк сакла динне!<br>
Ватанга багышла җаның,<br>
Тапкан малың, хезмәтеңне!<br>
Бу – тиңдәшсез хәзинә,<br>
Бу – тиңдәшсез хәзинә:<br>
Бәхет Алладан иңә,<br>
Безнең бәхет Алладан иңә.<br>
Итальян телендәге текст '''Salmo svizzero''' дип атала.<br>
Романш телендәге текст '''Psalm svizzer''' дип атала.<br>
=== '''ШВЕЦИЯ (дәүләт гимны)''' ===
'''Du Gamla Du Fria'''<br>
Du gamla, du fria, du fjällhöga nord<br>
Du tysta, du glädjerika sköna!<br>
Jag hälsar dig, vänaste land uppå jord,<br>
Din sol, din himmel, dina ängder gröna,<br>
Din sol, din himmel, dina ängder gröna.<br>
Du tronar på minnen från fornstora dar,<br>
då ärat ditt namn flög över jorden.<br>
Jag vet att du är och du blir vad du var.<br>
Ja, jag vill leva jag vill dö i Norden,<br>
Ja, jag vill leva jag vill dö i Norden.<br>
https://rutube.ru/video/f2e644afbb38c128d45914c910fca2cf/
https://my.mail.ru/music/search/Гимн%20Швеции%20
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Sweden.ogg
'''Борынгы азат илем'''<br>
Котып түрендә – борынгы үрләрең,<br>
Тыныч иркенлектә җиһан гүзәле!<br>
Сәлам, Ватаным, урман-күлләреңә,<br>
Күгең, кояшың һәм үзәннәреңә,<br>
Күгең, кояшың һәм үзәннәреңә.<br>
Хәтер түрендә – ил булып үскәнең,<br>
Даның танытып, җир гизеп үткәнең.<br>
Изге теләгем: кодрәтле бул, илем!<br>
Котып түрендә – яшәвем, үлемем,<br>
Котып түрендә – яшәвем, үлемем.<br>
=== '''ШВЕЦИЯ (кыйрал гимны)''' ===
'''Kungssången'''<br>
1. Ur svenska hjärtans djup en gång<br>
en samfälld och en enkel sång,<br>
som går till konungen fram!<br>
Var honom trofast och hans ätt,<br>
gör kronan på hans hjässa lätt,<br>
och all din tro till honom sätt,<br>
du folk av frejdad stam!<br>
5. Du himlens Herre, med oss var,<br>
som förr du med oss varit har,<br>
och liva på vår strand<br>
det gamla lynnets art igen<br>
hos sveakungen och hans män.<br>
Och låt din ande vila än<br>
utöver nordanland!<br>
https://yandex.ru/video/preview/5773466526456716945
'''Кыйрал җыры'''<br>
1. Шведлар йөрәге түреннән<br>
гади генә бер җыр иңгән,<br>
яд итеп кыйралын!<br>
Бул син кыйралыңа тугры,<br>
булсын аның таҗы нурлы,<br>
аның нәселе данлыклы,<br>
әй, ирекле кавем!<br>
5. Ашкач та күкләргә җаның,<br>
газиз булсын сиңа халкың, —<br>
һәм Свея җирендә<br>
тормыш янә кабатлансын,<br>
борынгы рух гел саклансын.<br>
Синең җаның хозурлансын<br>
Төньяк иле өстендә.<br>
'''Королевская песня'''<br>
('''''Игорь Крайнюков тәрҗемәсе''''')<br>
1. В сердцах у шведов как-то раз<br>
Родился гимн без пышных фраз,<br>
Пусть к королю придёт.<br>
Ему ты верностью плати,<br>
Короны тяжесть сократи,<br>
И с верою в него цвети,<br>
Прославленный народ!<br>
5. И после смерти с нами будь,<br>
Как прежде, укажи нам путь,<br>
Едины мы с тобой.<br>
Дух древний в нас с тобой сидит,<br>
О свеях память он хранит…<br>
Пускай душа твоя парит<br>
Над северной землёй.<br>
=== '''ШОТЛАНДИЯ''' ===
Шотланд (гэль) телендә<br>
'''FHLÙR NA H-ALBANN'''<br>
O Fhlùr na h-Albann,<br>
cuin a chì sinn<br>
an seòrsa laoich<br>
a sheas gu bàs 'son<br>
am bileag feòir is fraoich,<br>
a sheas an aghaidh<br>
feachd uailleil Iomhair<br>
's a ruaig e dhachaidh<br>
air chaochladh smaoin?<br>
Na cnuic tha lomnochd<br>
‘s tha duilleach Foghair mar bhrat air làr,<br>
am fearann caillte<br>
dan tug na seòid ud gràdh,<br>
a sheas an aghaidh<br>
feachd uailleil Iomhair<br>
's a ruaig e dhachaigh<br>
air chaochladh smaoin.<br>
Tha 'n eachdraidh dùinte<br>
ach air dìochuimhne chan fheum i bhith,<br>
is faodaidh sinn èirigh<br>
gu bhith nar Rìoghachd a-rìs<br>
a sheas an aghaidh<br>
feachd uailleil Iomhair<br>
's a ruaig e dhachaidh<br>
air chaochladh smaoin<br>
Инглиз телендә<br>
'''FLOWER OF SCOTLAND'''<br>
O flower of Scotland<br>
When will we see<br>
Your like again<br>
That fought and died for<br>
Your wee bit hill and glen<br>
And stood against him<br>
Proud Edward's army<br>
And sent him homeward<br>
Tae think again<br>
The hills are bare now<br>
And autumn leaves lie thick and still<br>
O'er land that is lost now<br>
Which those so dearly held<br>
And stood against him<br>
Proud Edward's army<br>
And sent him homeward<br>
Tae think again<br>
Those days are passed now<br>
And in the past they must remain<br>
But we can still rise now<br>
And be the nation again<br>
And stood against him<br>
Proud Edward's army<br>
And sent him homeward<br>
Tae think again<br>
https://rutube.ru/video/bf509d6043c02ee4d023a7ad0ae554c0/
https://muz.zvukofon.com/track/1325741351-navan-o-fhluir-na-h-albann-o-flower-of-scotland{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
https://yandex.ru/video/preview/17505676802856677467
'''ШОТЛАНД ЧӘЧӘГЕ'''<br>
Шотланд Чәчәге,<br>
кайчан кабат<br>
күрербез илнең,<br>
җан фида кылып,<br>
Эдвардны җиңгән<br>
Һилл-Гленн кебек булганын?<br>
Баскынны ул куып<br>
кире кайтарган, –<br>
уйлансын дип.<br>
Бу калкулыклар<br>
шыр ялангач,<br>
яфрак коела,<br>
кайчандыр көзен<br>
Эдвардны җиңеп,<br>
югалган ил өстенә.<br>
Баскынны ул куып<br>
кире кайтарган, –<br>
уйлансын дип.<br>
Ул көннәр – күптән<br>
үткән заман,<br>
без әле кабат<br>
күтәрелә алабыз –<br>
Эдвардны җиңгән<br>
шул кыю милләт булып.<br>
Баскынны ул куып<br>
кире кайтарган, –<br>
уйлансын дип<br>
'''ЭДВАРД II''' – XIV гасыр башында Шотландияне басып алырга дип сугыш башлаган һәм хәлиткеч яуда тар-мар ителгән инглиз кыйралы.<br>
'''ҺИЛЛ-ГЛЕНН''' – Шотландиянең таулы һәм тигезлекле өлешләренең гомуми атамасы, халыкта Шотландия синонимы буларак та кулланыла.<br>
=== '''ШРИ ЛАНКА''' ===
Синһал телендә<br>
ශ්රී ලංකා මාතා අප ශ්රී ලංකා<br>
නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා<br>
සුන්දර සිරිබරිනී<br>
සුරැඳි අති ශෝභමාන ලංකා<br>
ධාන්ය ධනය නෙක<br>
මල් පලතුරු පිරි ජය භුමිය රම්යා<br>
අප හට සැප සිරි සෙත සදනා<br>
ජීවනයේ මාතා<br>
පිළිගනු මැන අප භක්තී පූජා<br>
නමෝ නමෝ මාතා අප ශ්රී ලංකා<br>
නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා<br>
ඔබ වේ අප විද්යා<br>
ඔබ මය අප සත්යා<br>
ඔබ වේ අප ශක්ති<br>
අප හද තුළ භක්තී<br>
ඔබ අප ආලෝකේ<br>
අපගේ අනුප්රාණේ<br>
ඔබ අප ජීවන වේ<br>
අප මුක්තිය ඔබ වේ<br>
නව ජීවන දෙමිනේ<br>
නිතින අප පුබුදු කරන් මාතා<br>
ඥාන වීර්ය වඩවමින රැගෙන<br>
යනු මැන ජය භූමී කරා<br>
එක මවකගෙ දරු කැල බැවිනා<br>
යමු යමු වී නොපමා<br>
ප්රේම වඩා සැම භේද දුරැර දා<br>
නමෝ නමෝ මාතා අප ශ්රී ලංකා<br>
නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා<br>
Укылышы:<br>
Śrī laṁkā mātā, apa Śrī laṁkā<br>
Namō namō namō namō mātā<br>
Sundara siribarinī<br>
Suræn̆di ati shōbhamāna laṁkā<br>
Dhānya dhanaya neka<br>
Mal palaturu piri jaya bhumiya ramyā<br>
Apa haṭa sæpa siri seta sadanā<br>
Jīvanayē mātā<br>
Piḷiganu mæna apa bhaktī pūjā<br>
Namō namō mātā,<br>
apa Śrī laṁkā<br>
Namō namō namō namō mātā<br>
Oba vē apa vidyā<br>
Oba maya apa satyā<br>
Oba vē apa shakti<br>
Apa hada tuḷa bhaktī<br>
Oba apa ālōkē<br>
Apagē anuprāṇē<br>
Oba apa jīvana vē<br>
Apa muktiya oba vē<br>
Nava jīvana demine<br>
Nitina apa pubudu karan mātā<br>
Gnāna vīrya vaḍavamina rægena<br>
Yanu mæna jaya bhūmī karā<br>
Eka mavakage daru kæla bævinā<br>
Yamu yamu vī nopamā<br>
Prēma vaḍā sæma bhēda duræra dā<br>
Namō namō mātā, Apa Śrī laṁkā<br>
Namō namō namō namō mātā<br>
https://wikiway.com/sri-lanka/gimn/
https://rutube.ru/video/827057bc2f76af2803257956805de8e6/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sri_Lankan_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band_(2003).oga
Дан-шөһрәт яула, Шри Ланка ана!<br>
Сәлам сиңа, Анам, сәлам сиңа!<br>
................................
=== '''ЭКВАДОР''' ===
'''¡SALVE, OH PATRIA!'''<br>
Coro:<br>
¡Salve, oh Patria, mil veces!<br>
¡Oh Patria! ¡gloria a ti, gloria a ti!<br>
Ya tu pecho, tu pecho, reboza<br>
Gozo y paz ya tu pecho reboza;<br>
Y tu frente, tu frente radiosa<br>
Más que el sol contemplamos lucir,<br>
Y tu frente, tu frente radiosa<br>
Más que el sol contemplamos lucir.<br>
2. Los primeros los hijos del suelo<br>
Que soberbio, el Pichincha decora<br>
Te aclamaron por siempre señora<br>
Y vertieron su sangre por ti.<br>
Dios miró y a septó el holocausto<br>
Y esa sangre fue germen fecundo<br>
De otros héroes que atónito el mundo<br>
Vió en tu torno a millares surgir,<br>
a millares surgir, a millares surgir.<br>
Coro:<br>
¡Salve, oh Patria, mil veces!<br>
¡Oh Patria! ¡gloria a ti, gloria a ti!<br>
Ya tu pecho, tu pecho, reboza<br>
Gozo y paz ya tu pecho reboza;<br>
Y tu frente, tu frente radiosa<br>
Más que el sol contemplamos lucir,<br>
Y tu frente, tu frente radiosa<br>
Más que el sol contemplamos lucir.<br>
https://rutube.ru/video/ca28070b4983f2f40cf3090e3d08cc5c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Ecuador.ogg
https://my.mail.ru/music/songs/гимн-республики-эквадор-с-1948-г-salve-oh-patria-3cef9729f8c79858a78d43bccaa03ba3
'''''Алты куплетлы гимнның халыкара шартларда башкару өчен рәсмиләштерелгән өлеше. Кушымтадан башлана һәм кушымта белән тәмамлана. Ярты минутлык увертюрасы бар.'''''<br>
'''МЕҢ ЯШӘ, ВАТАН!'''<br>
Кушымта:<br>
Әй Ватан, мең яшә, әй Ватан!<br>
Дан сиңа, сиңа дан!<br>
Синең күкрәгеңдә, күкрәгеңдә —<br>
Тынычлык һәм шатлык ил-көнгә;<br>
Һәм синең балкышлы йөзеңнән<br>
Кояштан күбрәк нур сибелә,<br>
Һәм синең балкышлы йөзеңнән<br>
Кояштан күбрәк нур сибелә.<br>
2. Җиребезнең тәүге азатлары,<br>
Пичинчаның* мәшһүр уллары —<br>
Синең өчен алар кан койган,<br>
Сине хаким итеп таныткан.<br>
Алла кабул иткән бу корбанны,<br>
Кальбеңә яралгы булганны,<br>
Дөньяны алар гаҗәпләндергән,<br>
Көрәшкә меңнәрне күтәргән,<br>
Меңнәрне күтәргән, меңнәрне күтәргән.<br>
Кушымта.<br>
* '''Пичинча''' — Эквадорда азатлык өчен күтәрелеш башланган провинция.<br>
=== '''ЭКВАТОР ГВИНЕЯСЫ''' ===
https://flag-gimn.ru/hymns/equatorial-guinea/
=== '''ЭРИТРЕЯ''' ===
'''''Тигринья телендә'''''<br>
||: ኤርትራ ኤርትራ ኤርትራ፡<br>
በዓል ደማ እናልቀሰ ተደምሲሱ፡<br>
መስዋእታ ብሓርነት ተደቢሱ። :||<br>
መዋእል ነኺሳ ኣብ ዕላማ፡<br>
ትእምርቲ ጽንዓት ኰይኑ ስማ፡<br>
ኤርትራ'ዛ ሓበን ውጹዓት፡<br>
ኣመስኪራ ሓቂ ክምትዕወት።<br>
ኤርትራ ኤርትራ፡<br>
ኣብ ዓለም ጨቢጣቶ ግቡእ ክብራ።<br>
ናጽነት ዘምጽኣ ልዑል ኒሕ፡<br>
ንህንጻ ንልምዓት ክሰርሕ፡<br>
ስልጣነ ከነልብሳ ግርማ፡<br>
ሕድሪ'ለና ግምጃ ክንስልማ።<br>
||: ኤርትራ ኤርትራ፡<br>
ኣብ ዓለም ጨቢጣቶ ግቡእ ክብራ። :||<br>
'''''Гарәп телендә'''''<br>
||: إرتريا إرتريا إرتريا<br>
قد دحرت بغيظهم أعداءها<br>
وتوجت بالنصر تضحياتها :||<br>
مع الأعداء قد مرت من عهود<br>
غدا اسمها معجزة الصمود<br>
فخر المكافحين في إرتريا<br>
قد برهنت أن العلا لها<br>
إرتريا إرتريا<br>
تبوأت مكانها بين الأمم<br>
بإصرارنا الذي جنى التحرير<br>
سننجز البناء والتعمير<br>
لتزدهر وتلبس الوقار<br>
تعاهدنا أن تسمو إرتريا<br>
||: إرتريا إرتريا<br>
تبوات مكانها بين الأمم :||<br>
https://rutube.ru/video/02590c3f2d781252aaa4b5058918e486/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Eritrea_by_US_Navy_Band.ogg
||: Эритра, Эритра, Эритра,<br>
Мәрхәмәтсез дошман тар-мар ителгән,<br>
Һәм шәһадәт хөррият булып иңгән. :||<br>
Һәрдаим тугры теләгенә,<br>
Әйләнде ныклык үрнәгенә,<br>
Горурлык терәге, Эритра<br>
Хаклык өстенлеген раслап тора.<br>
Эритра, Эритра,<br>
Хак урынын Җир йөзендә ул кора.<br>
Фидакарьлек илгә юл салды,<br>
Ватан яңарышка юл алды,<br>
Бурычы итеп алгарышын,<br>
Уңган халык барысын булдыра.<br>
||: Эритра, Эритра,<br>
Хак урынын Җир йөзендә ул кора. :||<br>
=== '''ЭСТОНИЯ''' ===
'''MU ISAMAA, MU ÕNN JA RÕÕM'''<br>
Mu isamaa, mu õnn ja rõõm,<br>
kui kaunis oled sa!<br>
Ei leia mina iial teal<br>
see suure, laia ilma peal,<br>
mis mul nii armas oleks ka,<br>
kui sa, mu isamaa!<br>
Sa oled mind ju sünnitand<br>
ja üles kasvatand;<br>
sind tänan mina alati<br>
ja jään sull’ truuiks surmani,<br>
mul kõige armsam oled sa,<br>
mu kallis isamaa!<br>
Su üle Jumal valvaku,<br>
mu armas isamaa!<br>
Ta olgu sinu kaitseja<br>
ja võtku rohkest õnnista,<br>
mis iial ette võtad sa,<br>
mu kallis isamaa!<br>
https://rutube.ru/video/d1e3c09f9103115dae6e51b29b72dceb/
https://wikiway.com/estonia/gimn/
'''ИЛЕМ, БӘХЕТ-КУАНЫЧЫМ'''<br>
Илем, бәхет-куанычым,<br>
кадерлем, багалмам!<br>
Дөнья гизеп эзләсәм дә,<br>
Кая барып тезләнсәм дә,<br>
синдәй гүзәлне табалмам,<br>
әй сөекле Ватан!<br>
Син тудырдың, син үстердең<br>
анам кебек мине;<br>
сиңа мәңге мин бурычлы,<br>
гүргә кадәр турылыклы,<br>
рәхмәт укып сөям сине,<br>
газиз туган илем!<br>
Нигъмәтеннән аермасын<br>
Ходай сине, илем!<br>
Хак Тәгалә ярлыкасын,<br>
бөтен дөньяда хуплансын<br>
һәр ниятең, изге эшең,<br>
газиз туган илем!<br>
=== '''ЯМАЙКА''' ===
JAMAICA, LAND WE LOVE<br>
'''I.''' Eternal Father, bless our land<br>
Guard us with Thy mighty hand<br>
Keep us free from evil powers<br>
Be our light through countless hours<br>
To our leaders, Great Defender,<br>
Grant true wisdom from above<br>
Justice, truth be ours forever<br>
Jamaica, land we love<br>
Jamaica, Jamaica,<br>
Jamaica, land we love.<br>
'''II.''' Teach us true respect for all<br>
Stir response to duty's call<br>
Strengthen us the weak to cherish<br>
Give us vision lest we perish<br>
Knowledge send us, Heavenly Father,<br>
Grant true wisdom from above<br>
Justice, truth be ours forever<br>
Jamaica, land we love<br>
Jamaica, Jamaica,<br>
Jamaica, land we love.<br>
https://rutube.ru/video/42ecb4f460c891d5e3cef506788d3114/
https://wikiway.com/jamaica/gimn/
https://ru.wikipedia.org/wiki/Файл:%22Jamaica,_Land_We_Love%22,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga
=== '''ЯҢА ЗЕЛАНДИЯ''' ===
'''''Маори телендә '''''<br>
'''AOTEAROA'''<br>
1. E Ihoā Atua,<br>
O ngā iwi mātou rā,<br>
Āta whakarangona;<br>
Me aroha noa.<br>
Kia hua ko te pai;<br>
Kia tau tō atawhai;<br>
Manaakitia mai<br>
Aotearoa.<br>
'''''Инглиз телендә'''''<br>
'''GOD DEFEND NEW ZEALAND'''<br>
1. God of nations! at Thy feet<br>
In the bonds of love we meet,<br>
Hear our voices, we entreat,<br>
God defend our Free Land.<br>
Guard Pacific's triple star,<br>
From the shafts of strife and war,<br>
Make her praises heard afar,<br>
God defend New Zealand!<br>
https://rutube.ru/video/5559eb22df9b7b79051fdcb238bcf146/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:New_Zealand_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.wav
'''АОТЕАРОА'''<br>
Әй Тәңребез, Аллабыз,<br>
Тик Сиңа табынабыз,<br>
Таң иле милләте без —<br>
Сиңа мәхәббәтебез.<br>
Илне муллыкта яшәт,<br>
Кайгырт һәм ярдәм күрсәт,<br>
Сакла гел иминлектә<br>
Аотеароаны.<br>
'''Беренче куплеты, рәсми башкарыла торганы. Тагын дүрт куплеты бар.'''<br>
=== '''ЯПОНИЯ''' ===
'''日本語で ''(Nihongo de)'''''<br>
'''君が代 (Kimi gayo)'''<br>
きみがよは (Kimi gayo wa)<br>
ちよにやちよに (Čiyoni, yačiyoni)<br>
さざれいしの (Sazare iśi-no)<br>
いわおとなりて (Iwao to narite)<br>
こけのむすまで (Koke-no musu made)<br>
https://rutube.ru/video/caf89205dab6b7616c57e46f1915db75/
https://my.mail.ru/music/search/君が代
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kimi_ga_Yo_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Галиҗәнап хакимлеге'''<br>
Мең еллар без бәхетле;<br>
Нәселең булсын тәхетле<br>
Вак ташлар<br>
Кодрәтле тау-кыя булып киткәнче,<br>
Итәкләрендә мүк үскәнче.<br>
57buhuoqizbl60k0xwh48e0pl349jsh
5963209
5963208
2026-06-14T15:20:31Z
LiebSinger
60321
/* ЭКВАТОР ГВИНЕЯСЫ */
5963209
wikitext
text/x-wiki
== '''Дөнья белән бергә җырлыйбыз!''' ==
'''Татар телендә дә җырланырлык дәүләт, милләт, төбәк һәм оешмалар гимннары, алфавит тәртибендә. Википедиядәге аудио-видео сылтамаларын АЕРЫМ БЕР БИТТӘ ачып уйнатырга кирәк, югыйсә, алар югалырга мөмкин. Сылтамалар татар теленә тәрҗемә алдыннан бирелә.'''<br>
Мәгънәсез антиреклама https://rutube.ru/ сайтында бетерелгән.<br>
=== '''АБХАЗИЯ''' ===
Шәнеибац, шәнеибац,<br>
Аԥсуаа рыҷкәынцәа!<br>
Аԥсны азыҳәан ашьа казҭәаз,<br>
Аԥсуаа рыҷкәынцәа!<br>
Ахақәиҭраз ашьа казҭәаз,<br>
Аԥсуаа рыҷкәынцәа!<br>
О-ҳо-ҳо-о-ҳо-о-Рада<br>
О-ҳо-ҳо-о-ҳо-Раида-ра!<br>
Ажәҩан мрадоуп, еҵәадоуп<br>
Уара уда, Аԥсынра!<br>
Еҵәа-бырлаш Аԥсынтәыла,<br>
Улԥха згәаҵақәа ирҭыԥхо,<br>
Геи-шьхеи рыԥшӡара зыԥшнылаз<br>
Жәлар ламысла иҳаракхоит.<br>
Рада, Раида, Рарира!<br>
Рада, Рерама, Рерашьа!<br>
Нарҭаа риира-зиироу<br>
Афырхацәа Ран-Гәашьа<br>
Аԥсынтәыла-иԥшьоу атәыла,<br>
Ихы здиныҳәалаз Анцәа!<br>
Зқьышықәсала имҩасхьо гылан,<br>
Рыжәҩа еибырҭоиҭ уԥацәа!<br>
Шәнеибац, Аԥсныжәлар!<br>
Аишьцәа, шәнеибац!<br>
Нхыҵ-аахыҵ ҳаицуп!<br>
Ҳазшаз илаԥш<br>
Ҳхыуп иаҳхымшәо<br>
Ԥеиԥш лаша ҳзыԥшуп!<br>
Шәнеибац, Аԥсныжәлар,<br>
Игылеит ҳамра,<br>
Иақәым ҭашәара!<br>
Урылагәырӷьа,<br>
Анра-ахшара,<br>
Шьардаамҭа, Аԥсынра!<br>
https://rutube.ru/video/514d0fd95123fab433f1a6dc653aeeb9/
https://ru.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Abkhazia_–_Aiaaira_(Аиааира)_(orchestral_instrumental_version).ogg
https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_Abkhazia_–_Aiaaira_(Аиааира)_(orchestral_vocal_version)_(short_version).ogg
=== '''АВСТРАЛИЯ БЕРЛЕГЕ''' ===
(дәүләт гимнының рәсми өлеше)<br>
'''''English'''''<br>
Australians all let us rejoice<br>
For we are one and free;<br>
We’ve golden soil and wealth for toil,<br>
Our home is girt by sea;<br>
Our land abounds in nature’s gifts,<br>
Of beauty rich and rare;<br>
In history’s page let every stage,<br>
Advance Australia Fair!<br>
In joyful strains then let us sing:<br>
“Advance Australia Fair!”<br>
Beneath our radiant southern Cross,<br>
We’ll toil with hearts and hands;<br>
To make this Commonwealth of ours<br>
Renowned of all the lands;<br>
For those who’ve come across the seas<br>
We’ve boundless plains to share;<br>
With courage let us all combine<br>
To advance Australia fair.<br>
In joyful strains then let us sing<br>
«Advance Australia fair!»<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:U.S._Navy_Band,_Advance_Australia_Fair_(instrumental).ogg
https://rutube.ru/video/e293433ffd307b26e83149f735b479d3/
https://wikiway.com/australia/gimn/
'''''Татарча'''''<br>
Австралиялеләр бәхетле,<br>
Без яшь һәм ирекле,<br>
Хезмәт куеп, алтын җирне<br>
Иттек без күрекле.<br>
Җир-суларың – затлы бүләк,<br>
Табигатең – шифа,<br>
Атла, тарихыңны әйдәп,<br>
Австралия, алга!<br>
Бездән сиңа изге теләк:<br>
“Австралия, алга!”<br>
Көньяк Хач балкышы астында<br>
Берләште күп милләт.<br>
Уңган Берлекне дөньяда<br>
Таныды бар дәүләт.<br>
Йөрәк дәртен һәм кул көчен<br>
Хасладык Ватанга,<br>
Австралия ирешсен, дип,<br>
Яңа уңышларга.<br>
Бездән илгә изге теләк:<br>
“Австралия, алга!”<br>
=== '''АВСТРИЯ''' ===
'''''Deutsch'''''<br>
'''Land der Berge, Land am Strome'''<br>
Land der Berge, Land am Strome,<br>
Land der Äcker, Land der Dome,<br>
Land der Hämmer, zukunftreich:<br>
Heimat grosser Töchter und Söhne,<br>
Volk, begnadet für das Schöne,<br>
Vielgerühmtes Österreich,<br>
Vielgerühmtes Österreich.<br>
Heiss umfehdet, wild umstritten,<br>
Liegst dem Erdteil du inmitten,<br>
Einem starken Herzen gleich.<br>
Hast seit frühen Ahnentagen<br>
Hoher Sendung Last getragen,<br>
Vielgeprüftes Österreich,<br>
Vielgeprüftes Österreich.<br>
Mutig in die neuen Zeiten,<br>
Frei und gläubig sieh uns schreiten,<br>
Arbeitsfroh und hoffnungsreich!<br>
Einig laß in Jubelchören,<br>
Vaterland, dir Treue schwören,<br>
Vielgeliebtes Österreich,<br>
Vielgeliebtes Österreich!<br>
https://rutube.ru/video/1d4441afe16017ebf12b785f777569ed/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Land_der_Berge_Land_am_Strome_instrumental.ogg
https://wikiway.com/austria/gimn/
'''''Татарча'''''<br>
'''Таулар һәм дәрьялар иле'''<br>
Таулар һәм дәрьялар иле,<br>
Чиркәү, чүкеч, кырлар иле,<br>
Килер көнгә мәдхия;<br>
Олы шәхесләр Ватаны,<br>
Гүзәлгә гашыйк гавамы,<br>
Дан-шөһрәтле Австрия,<br>
Дан-шөһрәтле Австрия.<br>
Дәгъва-яуларны күп күргән,<br>
Урыны кыйтга түреннән –<br>
Куәтле йөрәк гүя;<br>
Ул борынгы заманнардан<br>
Бөек максатка юлланган –<br>
Күп сыналган Австрия,<br>
Күп сыналган Австрия.<br>
Яңа чорга кыю атлый,<br>
Иреккә инабәт саклый<br>
Һәм хезмәткә баш ия!<br>
Туганнар бердәмлегендә,<br>
Безнең тугрылык гаһдендә –<br>
Сөекле ил Австрия,<br>
Сөекле ил Австрия!<br>
=== '''АЗӘРБАЙҖАН''' ===
'''''Azərbaycan dilində'''''<br>
Azәrbaycan! Azәrbaycan! <br>
Äy, qaharman ullarıña şanlı Watan! <br>
Səndən ötrü can verməyə cümlə äzerbez! <br>
Səndən ötrü qan tökməyə cümlə qadirbez! <br>
Üç rəngli bayrağınla məsud yaşa! <br>
Üç rəngli bayrağınla məsud yaşa! <br>
Minlərlə can qurban oldu, <br>
Sinən hərbə meydan oldu! <br>
Hüququndan keçən əsgər! <br>
Hərə bir qəhrəman oldu! <br>
Sən olasan gülüstan, <br>
Sənə hər an can qurban! <br>
Sənə min bir məhəbbət <br>
Sinəmdə tutmuş məkan!<br>
Namusunu hifz etməyə, <br>
Bayrağını yüksəltməyə, <br>
Namusunu hifz etməyə, <br>
Cümlə gənclər müştaqdır! <br>
Şanlı Vətən! Şanlı Vətən! <br>
Azərbaycan! Azərbaycan!<br>
Azərbaycan! Azərbaycan!<br>
https://rutube.ru/video/384c5483e25b917683bb51cf308cbb02/
https://wikiway.com/azerbaijan/gimn/
https://rutube.ru/video/037912880030760df1cd3b321641ab74/
'''''Татар телендә'''''<br>
Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!<br>
Әй, батыр улларыңа данлы Ватан!<br>
Синең өчен җан бирергә җөмлә әзер без!<br>
Синең өчен кан түгәргә җөмлә кадир без!<br>
Өч төс байрак астында бәхетле яшә!<br>
Өч төс байрак астында бәхетле яшә!<br>
Җирең хәрби мәйдан булды,<br>
Меңләгәннәр корбан булды!<br>
Синең хаклыгыңны яклап,<br>
Барчасы каһарман булды!<br>
Син булсын дип гөлстан,<br>
Сиңа һәрбер җан корбан!<br>
Мең бер мәхәббәт, Ватан,<br>
Йөрәктә тотам мәкян!<br>
Намусыңны керләмәскә,<br>
Байрагыңны кимсетмәскә,<br>
Намусыңны керләмәскә<br>
Барча яшьләр җан аткан!<br>
Шанлы Ватан! Шанлы Ватан!<br>
Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!<br>
Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!<br>
=== '''АЛБАНИЯ''' ===
(рәсми өлеше)<br>
'''''Në shqip'''''<br>
'''Himni i Flamurit'''<br>
Rreth flamurit të përbashkuar<br>
Me një dëshir’ e një qëllim,<br>
Të gjith’ atje duke u betuar<br>
Të lidhim besën për shpëtim.<br>
Chorus (2):<br>
Prej lufte veç ai largohet<br>
Që është lindur tradhëtor,<br>
Kush është burrë nuk frikësohet,<br>
Po vdes, po vdes si një dëshmor!<br>
https://rutube.ru/video/c9ce55b7b978d77a3f618dea331847ac/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymni_i_Flamurit_instrumental.ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Байрак гимны'''<br>
Байрак астында без берләштек<br>
Уртак теләкләр-максатларда,<br>
Ант иттек без, көрәшергә дип<br>
Азатлыгыбызны якларга.<br>
Кушымта (2):<br>
Читләшер бу изге көрәштән<br>
Сатлык булып туган гына,<br>
Ир-егет бирешмәс ул куркуга,<br>
Шәһит булыр ил хакына.<br>
=== '''АЛМАНИЯ ДЕМОКРАТИК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Deutsch'''''<br>
'''Auferstanden aus Ruinen...'''<br>
Auferstanden aus Ruinen<br>
und der Zukunft zugewandt,<br>
laßt uns Dir zum Guten dienen,<br>
Deutschland, einig Vaterland.<br>
Alte Not gilt es zu zwingen,<br>
und wir zwingen sie vereint,<br>
denn es muß uns doch gelingen,<br>
daß die Sonne schön wie nie<br>
über Deutschland scheint,<br>
über Deutschland scheint.<br>
Glück und Friede sei beschieden<br>
Deutschland, unserm Vaterland,<br>
alle Welt sehnt sich nach Frieden,<br>
reicht den Völkern eure Hand.<br>
Wenn wir brüderlich uns einen,<br>
schlagen wir des Volkes Feind,<br>
laßt das Licht des Friedens scheinen,<br>
daß nie eine Mutter mehr<br>
ihren Sohn beweint,<br>
ihren Sohn beweint.<br>
Laßt uns pflügen, laßt uns bauen,<br>
lernt und schafft wie nie zuvor,<br>
und der eig’nen Kraft vertrauend<br>
steigt ein frei Geschlecht empor.<br>
Deutsche Jugend, bestes Streben<br>
unsres Volks in dir vereint,<br>
wirst du Deutschlands neues Leben.<br>
Und die Sonne schön wie nie<br>
über Deutschland scheint,<br>
über Deutschland scheint.<br>
https://rutube.ru/video/954d694e9372f0bb9d20f431a7cfffda/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Auferstanden_Aus_Ruinen_(Instrumental).ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Хәрабәдән күтәрелгән...'''<br>
Хәрабәдән күтәрелеп,<br>
киләчәккә юл тоткан,<br>
без Сиңа итик игелек,<br>
Алмания, бердәм Ватан.<br>
Бердәм булгач, барча киртә<br>
юкка чыга бүген дә, –<br>
һәм безнең кулдан бу килә;<br>
кояш мулдан нур сибә<br>
алман күгендә,<br>
алман күгендә.<br>
Ураз-бәхет насыйп булсын<br>
алманнар Ватанына,<br>
дуслык кулларын ул сузсын<br>
дөнья халыкларына.<br>
Туганнарча бердәмлектә<br>
җиңеп халык дошманын,<br>
яшик хөрлек-иминлектә, –<br>
ана, улын югалтып,<br>
һич еламасын,<br>
һич еламасын.<br>
Иҗат итеп, белем алып,<br>
йортлар салыйк, җир сөрик,<br>
үз көчебезгә таянып,<br>
яңа буын үстерик.<br>
Алман яшьләре, гавамның<br>
омтылышлары – сездә,<br>
сез – киләчәге Ватанның.<br>
Кояш мулдан нур сибә<br>
алман күгендә,<br>
алман күгендә.<br>
=== '''АЛМАНИЯ ФЕДЕРАТИВ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Deutsch'''''<br>
'''Einigkeit und Recht und Freiheit'''<br>
Einigkeit und Recht und Freiheit<br>
Für das deutsche Vaterland.<br>
Danach laßt uns alle streben<br>
Brüderlich mit Herz und Hand.<br>
Einigkeit und Recht und Freiheit<br>
Sind des Glückes Unterpfand.<br>
Blüh‘ im Glanze dieses Glückes,<br>
Blühe, deutsches Vaterland!<br>
Blüh’ im Glanze dieses Glückes,<br>
Blühe, deutsches Vaterland!<br>
https://rutube.ru/video/4e7ff3d5cd368e8f2855dc1268262d80/
https://rutube.ru/video/ebe574a376ae9359bf09803dc92df718/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:German_national_anthem_performed_by_the_US_Navy_Band.ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Бердәмлек, хокук, хөррият'''<br>
Бердәмлек, Хокук, Хөррият –<br>
Алман җирендә хаким.<br>
Изге туганлык хисләрен<br>
Йөртсен күңeлендә һәркем.<br>
Бердәмлек, Хокук, Хөррият –<br>
Безнең бәхет солтаны.<br>
Шул бәхеттә чәчәк ат син<br>
Мәңге, Алман Ватаны!<br>
Шул бәхеттә чәчәк ат син<br>
Мәңге, Алман Ватаны!<br>
=== '''АЛТАЙ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Алтай тилиде'''''<br>
Кӧк теҥери јылдыстар,<br>
Улу, јайым Кан-Алтай.<br>
Ӱч-сӱмер, ыйык тайгалар –<br>
Агару, јебрен Алтай.<br>
Ӱч толыкту Кан-Алтай,<br>
Јыҥкыс эдер јаҥы јок.<br>
Ӱргӱлји кӱйген одыбыс<br>
Ӧчӱп калар учуры јок.<br>
Алтай – ӧскӧн кабайыс,<br>
Алтай – мӧҥкӱ кудайыс.<br>
Элен чактарга корула,<br>
Россияла бис јажына.<br>
Алтай!<br>
https://rutube.ru/video/339cb8c2835c89052f0ba8743b3706d9/
https://my.mail.ru/music/search/Гимн%20Республики%20Алтай
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Гимн_Республики_Алтай_(2001).ogg
Аудиода ике куплеты гына уйнатылган.<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
Күк йөзендә йолдызлар,<br>
Олы, бәйсез Хан-Алтай.<br>
Өчтүбә, урманлы таулар –<br>
Борынгы, изге Алтай.<br>
Өч түбәле Хан-Алтай,<br>
Юк янтык булган чагы.<br>
Мәңгелек ут янган җирнең<br>
Юк сүрелер учагы.<br>
Алтай – без үскән төбәк,<br>
Алтай – мәңгелек терәк.<br>
Гомерлек бу язмышыбыз,<br>
Русиядә тормышыбыз.<br>
........................
Хан-Алтай!<br>
=== '''АМЕРИКА КУШМА ШТАТЛАРЫ''' ===
'''''English'''''<br>
'''The Star-Spangled Banner'''<br>
Oh, say, can you see, the dawn’s early light<br>
What so proudly we hailed at the twilight’s last gleaming?<br>
Whose broad stripes and bright stars, thro’ the perilous fight,<br>
O’er the ramparts we watched were so gallantly streaming. <br>
And the rocket’s red glare, the bomb’s bursting in air, <br>
Gave proof through the night that our flag was still there. <br>
Oh, say, does that Star-spangled Banner yet wave <br>
O’er the land of the free and the home of the brave? <br>
On the shore dimly seen, thro’ the mists of the deep, <br>
Where the foe’s haughty host in dread silence reposes, <br>
What is that which the breeze, o’er the towering steep, <br>
As it fitfully blows, half conceals, half discloses? <br>
Now it catches the gleam of the morning’s first beam, <br>
In fully glory reflected, now shines on the stream: <br>
‘This the star-spangled banner: oh, long may it wave <br>
O’er the land of the free and the home of the brave. <br>
And where is that band who so vauntingly swore <br>
That the havoc of war and the battle’s confusion <br>
A home and a country should leave us no more! <br>
Their blood has vanished out their foul footsteps’ pollution. <br>
No refuge could save the hireling and slave <br>
From the terror of flight, or the gloom of the grave: <br>
And the Star-Spangled Banner in triumph doth wave <br>
O’er the land of the free and the home of the brave!<br>
Oh, thus be it ever when freemen shall stand. <br>
Between their loved home and the war’s desolation: <br>
Blest with vict’ry and peace, may the heav’n-rescued land <br>
Praise the Power that has made and preserved us a nation. <br>
Then conquer we must, when our cause it is just. <br>
And this be our motto: “In God is our trust”. <br>
And the Star - Spangled Banner in triumph shall wave <br>
O’er the land of the free and the home of the brave.<br>
https://rutube.ru/video/27c1ab2898f2ac17900e3861b85b62fb/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Star_Spangled_Banner_instrumental.ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Йолдызлы буй-буй байрак'''<br>
Әйт әле, күрәмсең алсу таң атканда, –<br>
Без аны данладык кич кояш батканда?<br>
Зәңгәр күк, йолдызлар – ак-кызыл иңендә, –<br>
Җилфердиме ул байрак кирмәннәр түрендә?<br>
Ракеталар янды, бомбалар шартлады, –<br>
Ә байрак төн буе безнең сафта калды.<br>
Әйт әле, балкыймы ул байрак бүген дә –<br>
Кыюлар җирендә, азатлар илендә?<br>
Тәкәбберләр, посып куе томаннарга,<br>
Дөм караңгылыкта яткан текә ярда –<br>
Капыл җил байрактан куркуны басармы,<br>
Әллә бер яшереп, яңадан ачармы?<br>
Горур балкый анда, шәфәкъ нурларында,<br>
Сурәте чагыла агымсу-алкында, –<br>
Йолдызлы байрак ул, җилфердәсен көн дә <br>
Кыюлар җирендә, азатлар илендә.<br>
Кайда соң киберле ант эчкән өерләр? –<br>
Юкка чыкты алар, тар-мар ителделәр,<br>
Канлы эзләрен дә каплый кара туфрак...<br>
Һәм Ил-Ватан безгә гомерлеккә уртак!<br>
Урын юк сыенырга ялчыга һәм колга –<br>
Куркып качса качсын кабер шомлыгына.<br>
Йолдызлы байрак ул – дан-шөһрәт иңендә,<br>
Кыюлар җирендә, азатлар илендә!<br>
Азатлар барында мәңге шулай булсын.<br>
Сөекле йортыбыз сугыштан арынсын:<br>
Мәдхия – юнәлтеп җиңүле солыхка,<br>
Милләт итеп безне, ярлыкаучы Хакка.<br>
Уңышка омтылыш, гамәлдә ышаныч,<br>
Безнең шигаребез: “Аллага таяныч”.<br>
Буй-буй байрак балкыр – дан-шөһрәт иңендә,<br>
Кыюлар җирендә, азатлар илендә!<br>
=== '''АНГОЛА''' ===
=== '''АНДОРРА КЕНӘЗЛЕГЕ''' ===
'''''En català'''''<br>
'''El Gran Carlemany'''<br>
El gran Carlemany, mon pare,<br>
dels alarbs em deslliurà,<br>
I del cel vida em donà,<br>
de Meritxell, la gran Mare.<br>
Princesa nasquí i Pubilla<br>
entre dues nacions, neutral;<br>
sols resto l'única filla,<br>
de l'imperi Carlemany.<br>
Creient i lliure onze segles,<br>
creient i lliure vull ser.<br>
Siguin els furs mos tutors<br>
i mos Prínceps defensors!<br>
I mos Prínceps defensors!<br>
https://rutube.ru/video/2bf7a136d89852ff06af65a8c860b9a4/
https://wikiway.com/andorra/gimn/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:El_Gran_Carlemany.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Бөек Карл'''<br>
Гарәпләрдән азат иткән<br>
Бөек Карл, газиз атам,<br>
Һәм күктән бүләк иңдергән<br>
Меричель, изге анам.<br>
Кыйрал кызы булып тудым –<br>
Ике халыкка бердән;<br>
Ялгыз варис булып калдым<br>
Бөек Карл дәүләтеннән.<br>
Азат, диндар унбер гасыр,<br>
Шул халәттә калсамчы.<br>
Кануннар булсын яклаучым,<br>
Һәм Кенәзләр – саклаучым!<br>
Һәм Кенәзләр – саклаучым!<br>
=== '''АНТИГУА-БАРБУДА''' ===
'''Fair Antigua and Barbuda!'''<br>
We thy sons and daughters stand<br>
Strong and firm in<br>
Peace or danger<br>
To safe-guard our Native Land<br>
We commit ourselves to building<br>
A true nation brave and free;<br>
Ever striving, ever seeking,<br>
Dwell in love and unity<br>
Raise the standard! Raise it boldly!<br>
Answer now to duty’s call<br>
To the service of thy country,<br>
Sparing nothing, giving all;<br>
Gird your loins and join the battle<br>
‘Gainst fear, hate and poverty,<br>
Each endeavouring, all achieving,<br>
Live in peace where man is free.<br>
God of nations, let Thy blessings<br>
Fall upon this land of ours;<br>
Rain and sunshine ever sending,<br>
Fill her fields with crops and flowers;<br>
We her children do implore Thee,<br>
Give us strength, faith, loyalty,<br>
Never failing, all enduring<br>
To defend her liberty.<br>
https://rutube.ru/video/dc46677134a3a1c85ae3a68c0ebb41d2/
=== '''АРГЕНТИНА''' ===
'''''En español'''''<br>
'''¡Oid mortales!'''<br>
¡Oid mortales! el grito sagrado:<br>
¡Libertad, Libertad, Libertad!<br>
Oid el ruido de rotas cadenas:<br>
Ved en trono a la noble Igualdad.<br>
¡Ya su trono dignísimo abrieron<br>
Las provincias unidas del Sud!<br>
Y los libres del mundo responden:<br>
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br>
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br>
Y los libres del mundo responden:<br>
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br>
Y los libres del mundo responden:<br>
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br>
'''''Refren''''':<br>
Sean eternos los laureles<br>
Que supimos conseguir,<br>
Que supimos conseguir.<br>
Coronados de gloria vivamos<br>
O juremos con gloria morir,<br>
O juremos con gloria morir,<br>
O juremos con gloria morir!<br>
https://rutube.ru/video/0016b272cf56bccdf72421061a969577/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_Argentino_instrumental.ogg
'''''Татар телендә (рәсми җыелма куплет, башта 40 секундка якын оркестр гимнның увертюрасын уйный)'''''<br>
'''Әй, фани бәндәләр, тыңлагыз!'''<br>
Әй, фани бәндәләр, тыңлагыз оранны:<br>
“Азатлык! Азатлык! Һәм Ирек!”<br>
Тыңлагыз богаулар гөрселдәп сынганны!<br>
Күрегез: тәхеттә — Тигезлек,<br>
Көньякта тәхеткә ирештерде аны<br>
Берләшкән Төбәкләр, биреп ямь!<br>
Һәм безне котлады ирекле Җир шары:<br>
“Аргентина халкына сәлам!”<br>
“Аргентина халкына сәлам!”<br>
Һәм безне котлады ирекле Җир шары:<br>
“Аргентина халкына сәлам!”<br>
Һәм безне котлады ирекле Җир шары:<br>
“Аргентина халкына сәлам!”<br>
'''''Кушымтасы''''':<br>
Уңышларга ирешәбез,<br>
Булсын ил мәңгелектә,<br>
Булсын ил мәңгелектә.<br>
Дан-шөһрәткә тәкъдир ителгәнбез,<br>
Әҗәлебез булыр шөһрәттә,<br>
Әҗәлебез булыр шөһрәттә,<br>
Әҗәлебез булыр шөһрәттә!<br>
=== '''ӘЛ-ҖӘЗАИР''' ===
'''QASAMAN'''<br>
(гарәп тексты транскрипциясе)<br>
I. Qasaman bi-n-nāzilāti l-māḥiqāt<br>
Wa-d-dimāʾi z-zākiyāti ṭ-ṭāhirāt<br>
Wa-l-bunūdi l-lāmiʿāti l-khāfiqāt<br>
Fi-l-jibāli sh-shāmikhāti sh-shāhiqāt<br>
Naḥnu thurnā fa-ḥayātun ʾaw mamāt<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
II. Naḥnu jundun fi sabīli l-ḥaqqi thurnā<br>
Wa ʾila stiqlālinā bi-l-ḥarbi qumnā<br>
Lam yakun yuṣğā lanā lamā naṭaqnā<br>
Fa-ttakhadhnā rannata l-bārūdi waznā.<br>
Wa-ʿazafnā nağmata r-rashshāshi laḥnā<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
III. Yā Firansā, qad maḍā waqtu l-ʿitāb<br>
Wa-ṭawaynāhu kamā yuṭwā l-kitāb<br>
Yā Firansā ʾinna dhā yawmu l-ḥisāb<br>
Fa-staʿiddī wa-khudhī minnā l-jawāb<br>
ʾInna fī thawratinā faṣlu l-khiṭāb<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
IV. Naḥnu min ʾabṭālinā nadfaʿu jundā<br>
Wa-ʿala ʾashlaʾinā naṣnaʿu majdā.<br>
Wa-ʿala ʾarwāḥinā naṣʿadu khuldā.<br>
Wa-ʿala hāmātinā narfaʿu bandā.<br>
Jabhatu t-Taḥrīri ʾaʿṭaynāki ʿahdā.<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
V. Ṣarkhatu l-ʾawṭāni min sāḥi l-fidā<br>
Ismaʿūhā wa-stajībū li-n-nidā<br>
Wa-ktubūhā bi-dimāʾi sh-shuhadāʾ<br>
Wa-qraʾūhā li-banī l-jayli ğadā.<br>
Qad madadnā laka yā majdu yadā<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
https://rutube.ru/video/07971eb6358051f8de3bc6f501281297/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kassaman_instrumental.ogg
https://wikiway.com/algeria/gimn/
'''АНТ ИТӘБЕЗ!'''<br>
Барысын да юк итүче яшен белән,<br>
Без түккән кан һәм керсез күз яше белән,<br>
Таулар өстендәге байрак төсе белән –<br>
Ант итәбез, Әлҗәзаир яшәр, дип,<br>
Һәркем, кабат яшәү яки үлү өчен,<br>
Каберләрдән торып, сафка басар, дип.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
Үз хокукларыбыз өчен көрәшәбез,<br>
Бәйсезлек өчен сугышка керешәбез.<br>
Таләпләребезне һич ишетмәсәгез,<br>
Алар туплар телендә әйтеләчәк,<br>
Һәм пулемётлар аңлатып бирәчәк,<br>
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
Әй Франция! Сафсата сатулар үтте,<br>
Коллык китабын яптык – укылып бетте.<br>
Әй Франция! Хисап тотар вакыт җитте!<br>
Инкыйлаб хөкем карарын әйтәчәк,<br>
Әзер бул! – Менә безнең җавабыбыз!<br>
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
Батырларыбыз төзер батальоннар,<br>
Җәсәдебез киләчәк данын хаклар,<br>
Шәһит киткәннәр үлемсезлеккә атлар,<br>
Исәннәр горур байрак күтәрәчәк,<br>
“Азатлык фронты”на турылыклы<br>
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
Яу кырлары Ватан өчен күтәрелә,<br>
Тыңлагыз һәм буйсыныгыз өннәренә!<br>
Язып куегыз шәһитләр каны белән!<br>
Яңа буыннар да үзләштерәчәк!<br>
Сиңа, дан, кулларыбызны сузабыз,<br>
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
'''Гадәттә беренче куплеты гына башкарыла һәм аның беренче ике юлы кабатлана. Оркестр гына уйнаганда ике юллык кереш өлеше була.'''<br>
=== '''ӘРДЕЙ''' ===
'''ERDELY HIMNUSZ'''<br>
1. Ki tudja merre, merre visz a végzet:<br>
Göröngyös úton, sötét éjjelen.<br>
Vezesd még egyszer, győzelemre néped,<br>
Csaba királyfi, csillagösvényen!<br>
'''''Refrén (2):'''''<br>
Maroknyi székely porlik, mint a szikla,<br>
Népek harcának zajló tengerén.<br>
Fejünk az ár jaj, százszor elborítja,<br>
Ne hagyd elveszni Erdélyt, Istenünk!<br>
2. Ameddig élünk, magyar ajkú népek,<br>
Megtörni lelkünk nem lehet soha!<br>
Szülessünk bárhol, földünk bármely pontján,<br>
Lenne a sorsunk jó vagy mostoha.<br>
'''''Refrén:'''''<br>
Maroknyi székely porlik, mint a szikla,<br>
Népek harcának zajló tengerén.<br>
Fejünk az ár jaj, százszor elborítja,<br>
Ne hagyd elveszni Erdélyt, Istenünk!<br>
https://archive.org/details/youtube-TUAimioBMoQ
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Székely_himnusz_Vocal.ogg
'''ӘРДЕЙ ГИМНЫ'''<br>
Язмышлар безне йөртми кайда гына<br>
Караңгы төндә, сикәлтә-урда.<br>
Чаба шаһзадә, кайт кабат халкыңа,<br>
Алып чык аны йолдызлы юлга.<br>
'''''Кушымтасы (2):'''''<br>
Ялгыз кыя күк, сикәй басып тора<br>
Халыклар явы барган диңгездә,<br>
Йөз кат калды ул дулкыннар астында;<br>
Яшәү насыйп ит, Ходай, Әрдейгә.<br>
Маҗар телле кавемнәр арасында<br>
Мәңге сынмас безнең көч-рухыбыз,<br>
Тусак та дөньяның кайсы урынында,<br>
Нинди булса да юл-язмышыбыз.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Ялгыз кыя күк, сикәй басып тора<br>
Халыклар явы барган диңгездә,<br>
Кат-кат калды ул дулкыннар астында;<br>
Яшәү насыйп ит, Ходай, Әрдейгә.<br>
'''Әрдей – бүгенге Румыйниянең уртасында калган маҗар телле Трансильвания төбәгенең маҗарча исеме. Гимнның рәсми статуста булмаган тагын өч куплеты бар.'''<br>
=== '''ӘРМӘНСТАН''' ===
'''''Հայերենով'''''<br>
'''Մեր Հայրենիք'''<br>
Մեր Հայրենիք, ազատ անկախ,<br>
Որ ապրել է դարեդար<br>
Յուր որդիքը արդ կանչում են<br>
Ազատ, անկախ Հայաստան։<br>
Ահա եղբայր քեզ մի դրոշ,<br>
Որ իմ ձեռքով գործեցի<br>
Գիշերները ես քուն չեղայ,<br>
Արտասուքով լվացի։<br>
Նայիր նրան՝ երեք գոյնով,<br>
Նուիրական մեր նշան<br>
Թող փողփողի թշնամու դեմ<br>
Թող միշտ պանծայ Հայաստան։<br>
Ամենայն տեղ մահը մի է<br>
Մարդ մի անգամ պիտ մեռնի,<br>
Բայց երանի՝ որ յուրր ազգի<br>
Ազատության կը զոհվի։<br>
https://rutube.ru/video/969d684fdc0f224fb32e80120e0bde6e/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mer_Hayrenik_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Безнең Ватаныбыз'''<br>
Безнең азат Ватаныбыз –<br>
Яшьтәш ул гасырларга,<br>
Балаларын чакыра бүген<br>
Ирекле Әрмәнстанга.<br>
Менә сиңа байрак, абый,<br>
Үз кулым белән тектем,<br>
Төннәр буена йокламый,<br>
Күз яшьләремне түктем.<br>
Кара әле өч төс туга –<br>
Безнең изге тамгабыз,<br>
Балкып торсын бар дошманга<br>
Мәңге Әрмәнстаныбыз!<br>
Юктыр узмыш язмышлардан,<br>
Кеше үлә бер генә,<br>
Халкына җан фида булган –<br>
Изгелектә мәңгегә.<br>
=== '''ӘФГАНСТАН (2006-2021)''' ===
'''ملی سرود'''<br>
دا وطن افغانستان دى<br>
دا عزت د هر افغان دى<br>
كور د سولې، كور د تورې<br>
هر بچى يې قهرمان دى<br>
دا وطن د ټولو كور دى<br>
د بلوڅو، د ازبكو<br>
د پښتون او هزارهوو<br>
د تركمنو، د تاجكو<br>
ور سره عرب، ګوجر دي<br>
پاميريان، نورستانيان<br>
براهوي دي، قزلباش دي<br>
هم ايماق، هم پشايان<br>
دا هيواد به تل ځلېږي<br>
لكه لمر پر شنه آسمان<br>
په سينې كې د آسيا به<br>
لكه زړه وي جاويدان<br>
نوم د حق مو دى رهبر<br>
وايو الله اكبر<br>
وايو الله اكبر<br>
وايو الله اكبر<br>
Укылышы:<br>
'''Milli surud'''<br>
Dā watan Afgānistān dai,<br>
dā izat də har Afgān dai<br>
Kor də sor, kor də ture,<br>
har bačai ye qahramān dai<br>
Dā watan də ttolo kor dai,<br>
də Baločo, də Uzbəko<br>
də Pax̌tun aw Hazārawo,<br>
də Turkməno, də Tāǰəko<br>
Wər sara Arəb, Guǰər di,<br>
Pāmiryān, Nuristānyān<br>
Brāhuwi di, Qizilbāsh di,<br>
ham Aymāq, ham Pašāyān<br>
Dā hiwād ba təl dzaleγ̌i,<br>
ləka lmar pər šnə āsmān<br>
Pə sine ke də Āsyā ba,<br>
ləka zrrə wi ǰāwidān<br>
Num də haq mo dai rahbar,<br>
Wāyu Allāhu Akbar,<br>
Wāyu Allāhu Akbar,<br>
Wāyu Allāhu Akbar<br>
https://wikiway.com/afganistan/gimn/
https://rutube.ru/video/f188db3867fbaf68e2d404a43f7ceb97/
'''Милли суруд'''<br>
Бу ил — безнең Әфганстан,<br>
Һәр илдәшкә гыйззәт вә шан;<br>
Солых җире, кылыч җире,<br>
Һәр улы аның каһарман.<br>
Күп кавем илгә ватандар:<br>
Һәм бәлүҗләр, һәм үзбәкләр,<br>
Һәм пуштуннар, һазаралар,<br>
Һәм таҗиклар, һәм төркмәннәр.<br>
Бердәй гарәпләр, гүҗҗарлар,<br>
Памирлылар, нурстанлылар,<br>
Кызылбашлар, браһүиләр,<br>
Дүрт аймак һәм пәшәиләр.<br>
Балкыр ил дөнья күгендә<br>
Галәмдәге Кояш кебек,<br>
Азиянең иң түрендә<br>
Ватаныбыз — ул мәңгелек!<br>
Әйт: “Илаһым — Хак вә Рәһбәр;<br>
Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!<br>
Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!<br>
Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!”<br>
=== '''ӘФГАНСТАН (2021-...)''' ===
'''دا د باتورانو کور'''<br>
ساتو يې پۀ سرو وينو، دا د شهيدانو کور<br>
𝄇 دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
کورس:<br>
ساتو يې پۀ سرو وينو، دا د شهيدانو کور<br>
𝄇 دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
۱<br>
ستا کاڼي او بوټي ټول، مونږه ته لعلونه دي<br>
𝄇 ستا کاڼي او بوټي ټول، مونږه ته لعلونه دي 𝄆<br>
وينه پرې توی شوې ده، سرۀ لکه گلونه دي<br>
𝄇 وينه پرې توی شوې ده، سرۀ لکه گلونه دي 𝄆<br>
𝄇 کله يې څوک نيولای شي؟ دا دی د زمريانو کور<br>
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
کورس<br>
۲<br>
تا به تل آزاد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ<br>
𝄇 تا به تل آزاد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ 𝄆<br>
ستا تاريخ به ياد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ<br>
𝄇 ستا تاريخ به ياد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ 𝄆<br>
𝄇 دې کښې به بازان اوسي، دا دی د بازانو کور<br>
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
کورس<br>
۳<br>
ای گرانه وطن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ<br>
𝄇 ای گرانه وطن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ 𝄆<br>
ای ښايسته چمن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ<br>
𝄇 ای ښايسته چمن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ 𝄆<br>
𝄇 خلاص که لۀ انگرېز نه وو، شو د اورسانو گور<br>
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
کورس<br>
۴<br>
ډېرۍ ککرۍ گوره، پاتي د روسانو شوې<br>
𝄇 ډېرۍ ککرۍ گوره، پاتي د روسانو شوې 𝄆<br>
شنډېدۀ هر يو دښمن، واړۀ ارزوگانې شوې<br>
𝄇 شنډېدۀ هر يو دښمن، واړۀ ارزوگانې شوې 𝄆<br>
𝄇 هرچا ته معلوم شولو، دا د افغانانو کور<br>
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
𝄇 کورس 𝄆<br>
𝄇 دا د باتورانو کور... 𝄆<br>
https://yandex.ru/video/preview/16943774437745064169
'''БУ — КЫЮЛАР ВАТАНЫ'''<br>
Кушымтасы:<br>
Кан коеп саклыйк аны, бу — шәһитләр Ватаны!<br>
Бу — кыюлар Ватаны, бу — батырлар Ватаны!<br>
I<br>
Гүя кызыл якутлар — тау-ташлар һәм куаклар.<br>
Гүя кызыл якутлар — тау-ташлар һәм куаклар.<br>
Чәчәкләргә тамган ул — Ватан уллары каны.<br>
Чәчәкләргә тамган ул — Ватан уллары каны.<br>
Арысланнар Ватаны — аны җиңеп буламы?<br>
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br>
Кушымтасы.<br>
II<br>
Гомеребез барында — без азатлык сагында!<br>
Гомеребез барында — без азатлык сагында!<br>
Гомеребез барында — ил-тарих кочагында!<br>
Гомеребез барында — ил-тарих кочагында!<br>
Бөркетләр тота аны, бу — бөркетләр Ватаны!<br>
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br>
Кушымтасы.<br>
III<br>
Минем газиз Ватаным, аңарга фида җаным!<br>
Минем газиз Ватаным, аңарга фида җаным!<br>
Гүзәл болын-кырларым, барысына фида җаным!<br>
Гүзәл болын-кырларым, барысына фида җаным!<br>
Инглиздән иттек азат, урыска кордык зират!<br>
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br>
Кушымтасы.<br>
IV<br>
Урыс калдырган, күрче, — баш сөякләре күче!<br>
Урыс калдырган, күрче, — баш сөякләре күче!<br>
Барча дошман җиңелгән, өметләре өзелгән!<br>
Барча дошман җиңелгән, өметләре өзелгән!<br>
Барысының хәтер-аңы: бу — әфганнар Ватаны!<br>
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br>
Кушымтасы:<br>
Кан коеп саклыйк аны, бу — шәһитләр Ватаны!<br>
Бу — кыюлар Ватаны, бу — батырлар Ватаны!<br>
Бу — кыюлар Ватаны...<br>
=== '''БАЙАР ИЛЕ (БАВАРИЯ)''' ===
'''''Deutsch'''''<br>
1. Gott mit dir, du Land der Bayern,<br>
deutsche Erde, Vaterland!<br>
Über deinen weiten Gauen<br>
ruhe Seine Segenshand!<br>
||:Er behüte deine Fluren,<br>
schirme deiner Städte Bau<br>
Und erhalte dir die Farben<br>
Seines Himmels, weiß und blau!:||<br>
2. Gott mit dir, dem Bayernvolke,<br>
dass wir, uns’rer Väter wert,<br>
fest in Eintracht und in Frieden<br>
bauen uns’res Glückes Herd!<br>
||:Dass mit Deutschlands Bruderstämmen<br>
einig uns ein jeder schau<br>
und den alten Ruhm bewähre<br>
unser Banner, weiß und blau!:||<br>
https://rutube.ru/video/3e4c1ca4a98b3e9517d2c396603775df/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Für_Bayern_(Bayernhymne).ogg
'''''Татарча (дүрт куплетның гадәттә башкарыла торганнары)'''''<br>
Ходай Байар илен яклый,<br>
Алман нәселе Ватанын,<br>
Киң җирләребез сагында –<br>
Аның кодрәт калканы!<br>
||:Иминлектә ил-көнебез,<br>
Шәһәрләр төзелеше,<br>
Безнең ак-зәңгәр байракта –<br>
Изге күкләрнең төсе.:||<br>
Ходай Байар халкын саклый,<br>
Без – бабалар мирасын,<br>
Бердәмлектә, татулыкта<br>
Корып бәхет оясын.<br>
||:Байар халкы, алман нәселе!<br>
Ходай биргән байлыгың:<br>
Борынгы даның сурәте – <br>
Ак-зәңгәр төс байрагың!:||<br>
=== '''БАНГЛАДЕШ''' ===
=== '''БАСКЛАР ИЛЕ''' (рәсми) ===
'''''Euskeraz'''''<br>
'''Euzko Abendaren Ereserikia'''<br>
Gora ta Gora Euzkadi,<br>
aintza ta aintza<br>
bere goiko Jaun Onari.<br>
Areitz bat Bizkaian da<br>
Zar sendo sindo<br>
bera ta bere lagia lakua.<br>
Areitz gainean dogu<br>
gurutza deuna<br>
beti geure goi buru.<br>
Abestu gora Euzkadi<br>
aintza ta aintza<br>
bere goiko Jaun Onari!<br>
https://rutube.ru/video/bee4f9a485fffea6791fdd48ae94955c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Basque_Country_Vocal.ogg<br>
(икесендә дә вокал, башта гимнның увертюрасы уйнала)<br>
'''''Баск телендә'''''<br>
'''Баск халкы гимны'''<br>
Күтәрел, әй, Басклар Иле,<br>
мактау-дан бөек<br>
Кодрәт иясе Аллага!<br>
Бискайяда, яр буенда,<br>
изге Синдо күле янында<br>
имән — борынгы, нык.<br>
Бу имәндә нурлар сибеп<br>
изге хач балкый —<br>
өметебез символы.<br>
Җырлыйк: “Күтәрел, Басклар Иле,<br>
мактау һәм дан<br>
кодрәт иясе Аллага!”<br>
=== '''БАСКЛАР ИЛЕ (милли)''' ===
'''''Euskeraz'''''<br>
'''Gernikako Arbola'''<br>
1. Gernikako arbola da bedeinkatua,<br>
Euskaldunen artean guztiz maitatua.<br>
Eman ta zabal zazu munduan frutua<br>
adoratzen zaitugu arbola santua.<br>
Mila urte inguru da esaten dutela<br>
Jainkoak jarri zuela Gernikako arbola.<br>
Zaude bada zutikan orain da denbora<br>
eroritzen bazera arras galdu gera.<br>
2. Ez zera eroriko arbola maitea<br>
baldin portatzen bada Bizkaiko Juntia.<br>
Laurok hartuko degu zurekin partea<br>
pakian bizi dedin euskaldun jendia.<br>
Betiko bizi dedin Jaunari eskatzeko<br>
jarri gaitezen danok laister belauniko.<br>
Eta bihotzetikan eskatu ezkero<br>
arbola biziko da orain eta gero.<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Gernikako_Arbola._Iparragirre,_1853.ogg<br>
Гимн текстының һәр ике юлы башкарганда икешәр тапкыр кабатлана)<br>
'''''Баск телендә'''''<br>
'''Герника Агачы'''<br>
''(гомуммилли баск гимнның гадәттә башкарыла торган куплетлары)''<br>
1. Әй, бәхет китерүче Герника агачы,<br>
Баск Иле кешеләре сине бик ярата.<br>
Җимешләреңне бөтен дөньяга таратчы,<br>
халык сине кадерли, изге дип җан ата.<br>
Хак Тәгалә сине, диләр, мең еллар элек<br>
Герника туфрагында үсмәккә бар кылган.<br>
Төз басып тор бүген дә, имән, үс кинәнеп,<br>
син авып китсәң, халкың килер пыран-заран.<br>
2. Син аумассың, кадерле милләт имәнебез,<br>
Бискайя хакимнәре үзен дөрес тотса.<br>
Дүрт провинция – бер ил булып берләшербез,<br>
басклар кавеме яшәр имин тынычлыкта.<br>
Әйдәгез, барыбыз да сорыйк Тәңребездән:<br>
Герника агачыбыз – ул яшәсен мәңге.<br>
Сорыйк ихлас күңелдән, баш иеп йөзтүбән,<br>
итәр Алла мәңгелек милләтне, имәнне.<br>
=== '''БАҺАМА УТРАУЛАРЫ''' ===
Lift up your head to the rising sun, Bahamaland;<br>
March on to glory, your bright banners waving high.<br>
See how the world marks the manner of your bearing!<br>
Pledge to excel through love and unity.<br>
Pressing onward, march together<br>
to a common loftier goal;<br>
Steady sunward, tho’ the weather<br>
hide the wide and treachrous shoal.<br>
Lift up your head to the rising sun, Bahamaland,<br>
‘Til the road you’ve trod lead unto your God,<br>
March on, Bahamaland.<br>
https://flag-gimn.ru/hymns/bahamas/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_the_Bahamas.oga
=== '''БАШКОРТСТАН''' ===
'''''башкорт телендә'''<br>
Башҡортостан, hин hөйөклө ғәзиз йер,<br>
Халҡыбыҙҙың изге Ватаны,<br>
Сал Уралдан ҡалҡа бар тарафҡа<br>
Тыуған илдең тыныс ал таңы.<br>
Дан hиңә, Башҡортостан!<br>
Илен hөйгән азат халҡыңа дан!<br>
Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә<br>
Сәскә ат, Башҡортостан!<br>
Башҡортостан, hин хөрмәтле, данлы ил,<br>
Еңеү яулап алға бараhың.<br>
Киләсәккә яҡты нур-моң сәсә<br>
Һинең ғорур рухлы байрағың.<br>
Дан hиңә, Башҡортостан!<br>
Илен hөйгән азат халҡыңа дан!<br>
Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә<br>
Сәскә ат, Башҡортостан!<br>
Республикам, йондоҙ булып балҡы hин,<br>
Күҡрәп йәшә, гүзәл илебеҙ.<br>
Тыуған йерҙә hүнмәҫ усағыбыҙ,<br>
Туған телдә тынмаҫ йырыбыҙ.<br>
Дан hиңә, Башҡортостан!<br>
Илен hөйгән азат халҡыңа дан!<br>
Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә<br>
Сәскә ат, Башҡортостан!<br>
https://rutube.ru/video/0f47f1cd4753aac6200911208bada1b8/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Bashkortostan.ogg
'''''татар телендә'''''<br>
Башкортстан, син сөекле газиз җир,<br>
Халкыбызның изге Ватаны,<br>
Чал Уралдан калка бар тарафка<br>
Туган илнең тыныч ал таңы.<br>
Дан сиңа, Башкортстан!<br>
Илен сөйгән азат халкыңа дан<br>!
Рәсәй белән бөек бердәмлектә<br>
Чәчәк ат, Башкортстан!<br>
Башкортстан, син хөрмәтле, данлы ил,<br>
Җиңү яулап алга барасың. <br>
Киләчәккә якты нур-моң чәчә<br>
Синең горур рухлы байрагың.<br>
Дан сиңа, Башкортстан!<br>
Илен сөйгән азат халкыңа дан!<br>
Рәсәй белән бөек бердәмлектә<br>
Чәчәк ат, Башкортстан!<br>
Республикам, йолдыз булып балкы син,<br>
Күкрәп яшә, гүзәл илебез.<br>
Туган җирдә сүнмәс учагыбыз,<br>
Туган телдә тынмас җырыбыз.<br>
Дан сиңа, Башкортстан!<br>
Илен сөйгән азат халкыңа дан!<br>
Рәсәй белән бөек бердәмлектә<br>
Чәчәк ат, Башкортстан!<br>
=== '''БӘРӘҢГЕ (район гимны)''' ===
'''''Татар телендә'''''<br>
<u>'''Тәбрис Фәйзрахманов көе һәм шигыре'''</u><br>
Илләтсу башланган урманнар,<br>
Ир, Нәлә буйлары, тугайлар,<br>
Сабан-туй гөрләгән мәйданнар —<br>
Зур бүләк якташлар, туганнар!<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Бердәмлек, тигезлек төбәге,<br>
Халыклар дуслыгы терәге,<br>
Чәчәк ат, ирекле бул мәңге<br>
Кадерле, гүзәл җир — Бәрәңге!<br>
Иделгә ашкына суларың.<br>
Дөньяга танылган улларың.<br>
Киң юллар, мул уңыш — байлыгың,<br>
Иң тәмле икмәкле районым.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
Таң ата, уяна туган як.<br>
Яңгырый иртәнге моң-азан.<br>
Бу җирне яраткан изге зат.<br>
Мең шөкер сиңа! Дан сиңа! Дан!<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''''Олыкмарий йылмеште'''''<br>
<u>'''Татьяна Очееван кусарымыже'''</u><br>
Чодыра дене ялым эртен,<br>
Ший Элнет шыргыкта йывертен.<br>
Сабантуй ден Пеледыш пайрем<br>
Шергылтеш, калыкнам чумырен.<br>
'''''Припев:'''''<br>
Ик еш семын келшен илена.<br>
Ойго ден куаннам пайлена.<br>
Куш, чаплане, шумбел мландына,<br>
Чон шепка — Параньга кундымна!<br>
Шочмо Эл чын шочшетым пала,<br>
Рвезе тукым шарналын ила.<br>
Перкем налше киндетым акла,<br>
Родо-влакшем эн порын сийла.<br>
'''''Припев.'''''<br>
Эр кынелын, пашаш каена,<br>
Торшымаш ден лумет нолтена.<br>
Ко вер-шӧржым сакла, йората —<br>
Шочмо мланде тудлан таушта.<br>
'''''Припев.'''''<br>
'''''На русском языке'''''<br>
<u>'''перевод Татьяны Очеевой'''</u><br>
Обнимая деревни, поля<br>
Протекает Илеть и Ноля.<br>
Край родной, в этих дивных местах<br>
Развернул Сабантуй торжества.<br>
'''''Припев:'''''<br>
Братской дружбой единой сильна<br>
Ты для славы великой дана.<br>
Будь всех краше, богаче, мила,<br>
Параньгинская наша земля!<br>
Сыновей, дочерей имена<br>
Помнит с гордостью, знает страна<br>
С чудным вкусом ржаные хлеба -<br>
Угощаешь соседей любя.<br>
'''''Припев.'''''<br>
Над землей встала зорька светла,<br>
Ждут нас свершенья, дела.<br>
Всем, кому мать-земля так мила,<br>
Благодарность, почет и хвала.<br>
'''''Припев.'''''<br>
=== '''БӘХРӘЙН''' ===
https://wikiway.com/bahrain/gimn/
=== '''БЕЛАРУСЬ (дәүләт гимны)''' ===
'''''На беларускай мове'''''<br>
'''Мы, беларусы'''<br>
Мы, беларусы – мірныя людзі,<br>
Сэрцам адданыя роднай зямлі,<br>
Шчыра сябруем, сілы гартуем<br>
Мы ў працавітай, вольнай сям’і.<br>
Прыпеў:<br>
Слаўся, зямлі нашай светлае імя,<br>
Слаўся, народаў братэрскі саюз!<br>
Наша любімая маці-Радзіма,<br>
Вечна жыві і квітней, Беларус!<br>
Наша любімая маці-Радзіма,<br>
Вечна жыві і квітней, Беларус!<br>
Разам з братамі мужна вякамі<br>
Мы баранілі родны парог,<br>
У бітвах за волю, бітвах за долю<br>
Свой здабывалі сцяг перамог!<br>
Прыпеў.<br>
Дружба народаў — сіла народаў,<br>
Наш запаветны, сонечны шлях.<br>
Горда ж узвіся ў ясныя высі,<br>
Сцяг пераможны — радасці сцяг!<br>
Прыпеў.<br>
https://rutube.ru/video/60e9e151b19f50b4a12e6c221b9eb3b4/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:My_Belarusy.ogg<br>
(оркестр беренче ике куплетын кушымталары белән бергә башкара)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Без, белоруслар'''<br>
Без, белоруслар, тыныч халыкбыз,<br>
Туган җиргә күңелләр бирелгән,<br>
Дустанә яшибез һәм көч туплыйбыз<br>
Хезмәт сөючән, ирекле илдә.<br>
Кушымтасы:<br>
Саф-пакь җирне данлап танытабыз,<br>
Халыклар бердәмлеген хаклыйбыз!<br>
Безнең сөекле Ватан-Анабыз,<br>
Мәңге яшә, чәчәк ат, Беларусь!<br>
Безнең сөекле Ватан-Анабыз,<br>
Мәңге яшә, чәчәк ат, Беларусь!<br>
Туганнар белән гасырлар буе<br>
Ватаныбызны бергә сакладык,<br>
Азатлык, бәхет хакына кан коеп,<br>
Уртак Җиңү байрагын яуладык!<br>
Кушымтасы.<br>
Халыклар дуслыгы — көч-куәт ил-көнгә,<br>
Безнең кояшлы, изге юлыбыз.<br>
Горур җилфердә илебез күгендә,<br>
Җиңүләргә илткән байрагыбыз!<br>
Кушымтасы.<br>
=== '''БЕЛАРУСЬ (халык гимны)''' ===
'''''На беларускай мове'''''<br>
'''Магутны Божа'''<br>
Магутны Божа! Ўладар сусветаў,<br>
Вялiкiх сонцаў i сэрц малых,<br>
Над Беларусяй, цiхай i ветлай,<br>
Рассып праменьнi свае хвалы.<br>
Дай спор у працы, будзённай, шэрай,<br>
На хлеб штодзённы, на родны край.<br>
Павагу, сiлу i велiч веры<br>
Ў нашу праўду, у прышласць дай.<br>
Дай урадлiвасць жытнёвым нiвам,<br>
Учынкам нашым пашлi ўмалот.<br>
Зрабi свабоднай, зрабi шчасьлiвай<br>
Краiну нашу i наш народ!<br>
https://rutube.ru/video/216fd7e02c17758b2d0b3875fb40e99c/
https://yandex.ru/video/preview/15966320363866296026
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Кодрәтле Алла'''<br>
Кодрәтле Алла! Бар дөньябызның,<br>
Күкләр, йөрәкләрнең Хакиме,<br>
Тыныч һәм якты Беларусебызны —<br>
Ярлыкагыл, Ходай, безнең илне.<br>
Биргел хезмәттә көндәлек уңыш,<br>
Икмәк насыйп ит һәр төбәккә,<br>
Хөрмәт, кодрәт һәм бөек ышаныч<br>
Безнең хаклыкка, киләчәккә.<br>
Уңдырышлы кыл кырларыбызны,<br>
Булсын балалар игелекле.<br>
Әйлә Ватаныбызны, халкыбызны<br>
Ирекле, куәтле һәм бәхетле!<br>
=== '''БЕЛЬГИЯ''' ===
https://wikiway.com/belgium/gimn/
=== '''БЕЛИЗ''' ===
=== '''БЕНИН''' ===
=== '''БОЛГАРИЯ''' ===
'''''на български'''''<br>
'''Мила Родино'''<br>
Горда Стара Планина,<br>
до ней Дунава синей,<br>
сълнце Тракия огрява,<br>
над Пирина пламеней.<br>
Припев (2):<br>
О мило!<br>
Мила Родино,<br>
ти си земен рай,<br>
твойта хубост, твойта прелест,<br>
ах, те нямат край.<br>
https://rutube.ru/video/7016f65a3b7d3cc4203d783a2f3357aa/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mila_Rodino_instrumental.ogg<br>
(биредә – элеккеге язмалар, икенче куплетлары гамәлдән чыгарылды инде)<br>
'''''татар телендә'''''<br>
'''Сөекле Ватаным'''<br>
Горур Иске Планина,<br>
Ага зәңгәрсу Дунай,<br>
Кояш Фракияне нурлый,<br>
Пирин өстендә балкый.<br>
Кушымтасы (2):<br>
Сөеклем!<br>
Сөекле Ватан,<br>
Син – җир җәннәте,<br>
Күркәмлегең, гүзәллегең –<br>
Бакый халәтең.<br>
=== '''БОЛИВИЯ''' ===
'''''Espaňol'''''<br>
'''Himno Nacional de Bolivia'''<br>
1. Bolivianos: el hado propicio<br>
coronó nuestros votos y anhelos.<br>
Es ya libre, ya libre este suelo,<br>
ya cesó su servil condición.<br>
Al estruendo marcial que ayer fuera<br>
y al clamor de la guerra horroroso,<br>
siguen hoy, en contraste armonioso,<br>
dulces himnos de paz y de unión.<br>
Siguen hoy, en contraste armonioso,<br>
dulces himnos de paz y de unión.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
De la Patria, el alto nombre,<br>
en glorioso esplendor conservemos.<br>
Y en sus aras de nuevo juremos:<br>
¡Morir antes que esclavos vivir!<br>
¡Morir antes que esclavos vivir!<br>
¡Morir antes que esclavos vivir!<br>
2. Loor eterno a los bravos guerreros,<br>
cuyo heroico valor y firmeza,<br>
conquistaron las glorias que empieza<br>
hoy Bolivia feliz a gozar.<br>
Que sus nombres, en mármol y en bronce,<br>
a remotas edades transmitan,<br>
y en sonoros cantares repitan:<br>
¡Libertad, Libertad, Libertad!<br>
Y en sonoros cantares repitan:<br>
¡Libertad, Libertad, Libertad!<br>
'''''Chorus.'''''<br>
3. Aquí alzó la justicia su trono<br>
que la vil opresión desconoce,<br>
y en su timbre glorioso legose<br>
Libertad, Libertad, Libertad.<br>
Esta tierra inocente y hermosa<br>
que ha debido a Bolívar su nombre<br>
es la patria feliz donde el hombre<br>
goza el bien de la dicha y la paz.<br>
Es la patria feliz donde el hombre<br>
goza el bien de la dicha y la paz.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
4. Si extranjero poder alqún día<br>
sojuzgar a Bolivia intentare,<br>
al destino fatal se prepare<br>
que amenaza a soberbio invasor.<br>
Que los hijos del grande Bolívar<br>
hayan mil y mil veces jurado:<br>
morir antes que ver humillado<br>
de la Patria el augusto pendón.<br>
Morir antes que ver humillado<br>
de la Patria el augusto pendón.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/12b662fa6800ab2e85504c86fe874d06/
https://wikiway.com/bolivia/gimn/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_de_Bolivia_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Боливия милли гимны'''<br>
Боливарлар, хәерхаһлы тәкъдир<br>
Безнең өмет-догаларга таҗ кылды:<br>
Азат Ватаныбыз, ирекле җир,<br>
Көрәшеп коллыктан котылды.<br>
Үткән көннәр быргы тавышын,<br>
Сугышның коточкыч даулашын<br>
Алмаштырсын көннең татлы моңнары —<br>
Тынычлык, бердәмлек гимннары,<br>
Алмаштырсын көннең татлы моңнары —<br>
Тынычлык, бердәмлек гимннары.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Без исемен бөек тотканда,<br>
Дан һаләсендә хозурланыр Ватан.<br>
Ант итәбез Аллаһ каршында:<br>
Үлем хәерлерәк коллыктан!<br>
Үлем хәерлерәк коллыктан!<br>
Үлем хәерлерәк коллыктан!<br>
Мәңгелек дан батырларыбызга,<br>
Каһарманнар кыюлыгы-дәһшәте<br>
Ирек яулады Ватаныбызга,<br>
Боливиягә — бәхет ләззәте.<br>
Исемнәрен мәрмәр-бронзаларга<br>
Уеп гасырларга озатыйк,<br>
Һәм куәтле җырларда без кабатлыйк:<br>
“Азатлык! Азатлык! Азатлык!”<br>
Һәм куәтле җырларда без кабатлыйк:<br>
“Азатлык! Азатлык! Азатлык!”<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
Гадәләтлек илдә тәхет корды,<br>
Явыз җәберләүне санга сукмады,<br>
Аның данлы мөһерендә — шатлык:<br>
“Азатлык! Азатлык! Азатлык!”<br>
Бу керсез һәм гүзәл илебезгә<br>
Боливарның исеме куелган.<br>
Мәңгегә син бәхетле бул, әй Ватан,<br>
Лаеклы язмышта хозурлан,<br>
Мәңгегә син бәхетле бул, әй Ватан,<br>
Лаеклы язмышта хозурлан.<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
Чит-ят беркөн әгәр дә талпынса<br>
Боливияне буйсындырырга,<br>
Туры килер тәкәббер баскынга<br>
Хурлыклы язмышын татырга:<br>
Бөек Боливарның торыннары<br>
Шәһит китүдән һич тайчынмас,<br>
Ләкин Ватанының затлы байрагы<br>
Кимсетелүенә юл куймас,<br>
Ләкин Ватанының затлы байрагы<br>
Кимсетелүенә юл куймас.<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
=== '''БОСНИЯ-ҺЕРЦЕГОВИНА''' ===
https://rutube.ru/video/d810ba34c9dca389c278389c216d2381/
https://wikiway.com/bosniya-i-gertsegovina/gimn/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bosnia_and_Herzegovina%27s_national_anthem.ogg
'''Intermezzo''' ('''Intermeco''') — Босния-Һерцеговинаның милли гимны. 1999 елның 25 июнендә, элеккеге "Jedna si jedina" исемлесе гамәлдән чыгарылгач, кабул ителде. Соңгысының текстын илнең серб һәм һорват җәмгыятьләре үткәрмәде. Шул сәбәпле "Интермеццо" да бүгенгә кадәр тексттан мәхрүм.<br>
=== '''БОТСВАНА''' ===
Сетсвана телендә<br>
'''Fatshe leno la rona'''<br>
'''I.''' Fatshe leno la rona<br>
Ke mpho ya Modimo,<br>
Ke boswa jwa borraetsho;<br>
a le nne ka kagiso.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Tsogang, tsogang! Banna, tsogang!<br>
Emang, basadi, emang, tlhagafalang!<br>
Re kopanele go direla<br>
Lefatshe la rona.<br>
'''II.''' 'Ina lentle la tumo<br>
la tšhaba ya Botswana,<br>
Ka kutlwano le kagisano,<br>
e bopagantswe mmogo.<br>
𝄆 '''''Chorus.''''' 𝄇<br>
Инглиз телендә<br>
'''This Land of Ours'''<br>
'''I.''' Blessed be this noble land,<br>
Gift to us from God's strong hand,<br>
Heritage our fathers left to us.<br>
May it always be at peace.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Awake, awake, O men, awake!<br>
And women close beside them stand,<br>
Together we'll work and serve<br>
This land, this happy land!<br>
'''II.''' Word of beauty and of fame,<br>
The name Botswana to us came.<br>
Through our unity and harmony,<br>
We'll remain at peace as one.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/3a6ae0dd6eef98449ffe73a1fdd4980b/
https://wikiway.com/botsvana/gimn/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Fatshe_leno_la_rona.ogg
'''БУ – БЕЗНЕҢ ИЛЕБЕЗ'''<br>
...........................
=== '''БӨЕКБРИТАНИЯ''' ===
'''''English'''''<br>
'''God save the King''' *<br>
God save our gracious King!<br>
Long live our noble King!<br>
God save the King!<br>
Send him victorious,<br>
Happy and glorious,<br>
Long to reign over us:<br>
God save the King!<br>
https://rutube.ru/video/40ec7e8ded886c6056411cc591f3e590/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_God_Save_the_Queen.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Алла, сакла патшаны'''<br>
Алла, сакла аны,<br>
Күрекле патшаны,<br>
Алла, сакла!<br>
Җиңүләр бүләк ит,<br>
Данлы, бәхетле ит,<br>
Хакимебез дип хакла,<br>
Алла, сакла!<br>
* Дәүләт башлыгы хатын-кыз булган очракта, '''King''' (кыйрал) урынына '''Queen''' (Кыйралбикә) дип җырлана. Рәсми чараларда гадәттә шушы беренче куплеты гына башкарыла. Тагын ике куплеты бар.<br>
=== '''БРАЗИЛИЯ''' ===
'''''Em português'''''<br>
Ouviram do Ipiranga as margens plácidas,<br>
de um povo heroico o brado retumbante.<br>
E o sol da Liberdade em raios fúlgidos,<br>
brilhou no céu da Pátria nesse instante.<br>
Se o penhor dessa igualdade,<br>
conseguimos conquistar com braço forte!<br>
Em teu seio, ó Liberdade,<br>
desafia o nosso peito a própria morte!<br>
Ó Pátria amada,<br>
idolatrada,<br>
salve, salve!<br>
Brasil, um sonho intenso, um raio vívido,<br>
de amor e de esperança à terra desce.<br>
Se em teu formoso céu, risonho e límpido,<br>
a imagem do Cruzeiro resplandece.<br>
Gigante pela própria natureza<br>
És belo, és forte, impávido colosso<br>
E o teu futuro espelha essa grandeza<br>
Coro:<br>
Terra adorada<br>
Entre outras mil<br>
és tu, Brasil,<br>
ó Pátria amada<br>
Dos filhos deste solo és mãe gentil<br>
Pátria amada,<br>
Brasil! Brasil! Brasil!<br>
https://rutube.ru/video/ee7431706dc7629ac0421187af03b030/
Ике куплеты бергә. Һәр куплет алдыннан ярты минутлык увертюра уйнала.<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hino_Nacional_Brasileiro_instrumental.ogg<br>
'''''Рәсми беренче куплеты. Башта ярты минутлык увертюра уйнала.'''''
'''''Татар телендә'''''<br>
Ишеттеләр Ипиранга-елга ярлары<br>
Батырларның күк күкрәүдәй өннәрен,<br>
Һәм азатлык кояшы мул сипте нурларын,<br>
Яктыртты ул Ватаныбыз күкләрен.<br>
Без тигезлек дәлил-сәбәбен<br>
Бу куәтле куллар белән казандык,<br>
Каршы алырбыз үлем сәгатен<br>
Синең кочагыңда, изге Азатлык!<br>
Сөекле Ватан,<br>
Кодрәт ал Хактан,<br>
Имин бул син!<br>
Бразил — бөек хыялыбыз, сибә нурлар<br>
Күк такымы — Көньяк Хач җиребезгә,<br>
Сөю, өмет таратып балкый йолдызлар<br>
Гүзәл, аяз, шатлык тулы күгебездә.<br>
Табигать үзе тудырган гигантсың;<br>
Мәһабәт, көчле, кыю син, беләгеңдә<br>
Алдагы бөеклегеңне туплагансың!<br>
Кушымтасы:<br>
Меңнәр арасыннан<br>
Өзелеп яраткан ил,<br>
Әй сөекле Ватан,<br>
Син ул, Бразил!<br>
Ул-кызыңа изге ана күк ил,<br>
Әй сөекле Бразил!<br>
Бразил! Бразил!<br>
=== '''БРУНЕЙ''' ===
=== '''БУРКИНА ФАСО''' ===
=== '''БУРУНДИ''' ===
=== '''БУРЯТИЯ''' ===
Үнгын дайдаар, хангай тайгаар нэмжыгшэ<br>
Үлзы Буряад — манай нангин үлгы.<br>
Сэлмэг сарюун, сэнхир номин шарайшни<br>
Сэдьхэлдэмнай хэзээдэшье зулгы.<br>
Эрхим хангал санзай шэнги агаарташ<br>
Эршэ хүсөөр элсүүлэнгүй яалайб!<br>
Эмтэй домтой мүнхын уһан аршаандаш<br>
Эльгэ зүрхөө хүртүүлэнгүй яалайб!<br>
Холын замда эхын ёһоор юрөөжэ,<br>
Хүмүүн зондо хэтын жаргал хүсөөш.<br>
Саяан хадын сэлгеэн амяар арюудхан,<br>
Байгал далайн гэгээн долгёор сүршөөш.<br>
Шэрүүн сагай ерээшье һаа дэлхэйдэ,<br>
Шинии заяан замһаа хадуурхагүйл.<br>
Эбтэй дорюун бүлын ёһоор жаргыш даа,<br>
Энхэ Буряад — манай нангин үлгы.<br>
Эхэ нютаг!<br>
https://rutube.ru/video/28ab9b9219843a27baf44e5222ea81d6/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Буряад_Уласай_түрын_дуулал.ogg
Тайгалы, күлләр белән, далалы,<br>
Изге кояш нуры белән син тулы.<br>
Чиктән чиге кадәр гөрләп торган,<br>
Бәхетле бул, туган ягым!<br>
...............................
=== '''БУТАН''' ===
=== '''ВЬЕТНАМ''' ===
'''''Bằng tiếng Việt'''''<br>
'''Tiến quân ca'''<br>
Đoàn quân Việt Nam đi chung lòng cứu quốc<br>
Bước chân dồn vang trên đường gập ghềnh xa<br>
Cờ in máu chiến thắng vang hồn nước,<br>
Súng ngoài xa chen khúc quân hành ca.<br>
Đường vinh quang xây xác quân thù,<br>
Thắng gian lao cùng nhau lập chiến khu.<br>
Vì nhân dân chiến đấu không ngừng,<br>
Tiến mau ra sa trường,<br>
Tiến lên, cùng tiến lên.<br>
Nước non Việt Nam ta vững bền.<br>
Đoàn quân Việt Nam đi sao vàng phấp phới<br>
Dắt giống nòi quê hương qua nơi lầm than<br>
Cùng chung sức phấn đấu xây đời mới,<br>
Đứng đều lên gông xích ta đập tan.<br>
Từ bao lâu ta nuốt căm hờn,<br>
Quyết hy sinh đời ta tươi thắm hơn.<br>
Vì nhân dân chiến đấu không ngừng,<br>
Tiến mau ra sa trường,<br>
Tiến lên, cùng tiến lên.<br>
Nước non Việt Nam ta vững bền.<br>
https://rutube.ru/video/5e84a5392251a0bded2e865d403204ae/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Vietnam.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Алга баручы гаскәр җыры'''<br>
Вьет гаскәре алга, илне сакларга,<br>
Бара озын, тар сукмакларда.<br>
Ил рухы – канлы байракта,<br>
Туп гөрселдәве – җырларда.<br>
Юл буйлап – дошман сөяге,<br>
Күңелдә – җиңү теләге.<br>
Халкыбыз дип сафка бастык.<br>
Алга, яуларга,<br>
Бергә – гел алга!<br>
Вьетнам мәңгелек һәм нык.<br>
Вьет гаскәре, алга, алтын йолдызга<br>
Карап ил чыга олы юлга,<br>
Күмәкләшеп – яңа тормышка,<br>
Богауларны өзеп – уңышка.<br>
Озак булдык михнәт-кайгыда,<br>
Ватан өчен җаннар фида,<br>
Халкыбыз дип сафка бастык.<br>
Алга, яуларга,<br>
Бергә – гел алга!<br>
Вьетнам мәңгелек һәм нык.<br>
=== '''ГАГАУЗИЯ''' ===
'''Tarafım'''<br>
Tarafım, san tarafım,<br>
Ne gözelsin, korafım:<br>
Çok comerţin sän, topraam,<br>
Gagauz Yerim, Bucaam!<br>
Refren:<br>
Gagauziya – hoşluum,<br>
Çok sevin, koru dostluu,<br>
Bayraanı üüsek kaldır,<br>
Sän benim paalı halkım!<br>
İIk adım sendi yaptık,<br>
Hem ana da biz dedik,<br>
Kaușu sevdik dinmäz,<br>
«Oglanı» çaldık bitmäz.<br>
Refren.<br>
Gagauziya, mutlu yerim,<br>
Vatanımsın sän benim,<br>
Pek işçidir insanın,<br>
Yelleri keser altın.<br>
Refren.<br>
Ne zorluk seni kırdı,<br>
Ne zaman dolaştırdı.<br>
Allahım, koru topraa:<br>
Gagauz Yeri, Bucaa!<br>
Refren.<br>
https://rutube.ru/video/56e9481f5a49d01e2753681fd49d4c75/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Gagauz_Yerin_Gimnı.ogg
'''Тарафым'''<br>
=== '''ГАУДЕАМУС (Шәкертләр гимны)''' ===
'''''Латинча'''''<br>
'''Gaudeamus igitur!'''<br>
I. Gaudeamus igitur<br>
Juvenes dum sumus,<br>
Gaudeamus igitur<br>
Juvenes dum sumus!<br>
Post jucundam juventutem<br>
Post molestam senectutem<br>
Nos habebit humus,<br>
Nos habebit humus.<br>
II. Ubi sunt qui ante nos<br>
In mundo fuere?<br>
Ubi sunt qui ante nos<br>
In mundo fuere?<br>
Ade as a inferos<br>
Transe as a superos<br>
Hos si vis videre,<br>
Hos si vis videre.<br>
III. Vita nostra brevis est<br>
Brevi finietur,<br>
Vita nostra brevis est<br>
Brevi finietur.<br>
Venit mors velociter<br>
Rapit nos atrociter<br>
Nemini parcetur,<br>
Nemini parcetur.<br>
IV. Vivat academia,<br>
Vivant professores,<br>
Vivat academia,<br>
Vivant professores!<br>
Vivat membrum quodlibet,<br>
Vivat membra quaelibet,<br>
Semper sint in flore,<br>
Semper sint in flore.<br>
V. Vivant omnes virgines,<br>
Faciles, formosae,<br>
Vivant omnes virgines,<br>
Faciles, formosae.<br>
Vivant et mulieres,<br>
Tenerae amabiles,<br>
Bonae laboriosae,<br>
Bonae laboriosae.<br>
VI. Vivant et republica<br>
et qui illam regit,<br>
Vivant et republica<br>
et qui illam regit.<br>
Vivat nostra civitas,<br>
Maecenatum caritas,<br>
Quae nos hic protegit,<br>
Quae nos hic protegit.<br>
VII. Pereat tristitia,<br>
Pereant osores,<br>
Pereat tristitia,<br>
Pereant osores.<br>
Pereat diabolus,<br>
Qui vis antiburschius,<br>
Atque irrisores,<br>
Atque irrisores.<br>
https://upload.wikimedia.org/score/0/m/0moe4h1ey0lo6b55p8ouwddb1e30elb/0moe4h1e.mp3
https://rutube.ru/video/cbf30cb993a91b0983f493a99577a999/
'''Әйдәгез, күңелләник!'''<br>
I. Әйдәгез, күңелләник –<br>
Яшьлек шуңа форсат,<br>
Әйдәгез, күңелләник –<br>
Яшьлек шуңа форсат!<br>
Яшь гомерләр үтеп китәр,<br>
Тынгысыз картлык та җитәр –<br>
Алыр безне туфрак,<br>
Алыр безне туфрак.<br>
II. Безнең гомер бик кыска<br>
Фанилык иңендә,<br>
Безнең гомер бик кыска<br>
Фанилык иңендә.<br>
Әҗәл тиз килеп җитә,<br>
Дөньядан алып китә,<br>
Аяу юк һичкемгә,<br>
Аяу юк һичкемгә.<br>
III. Моңарчы яшәгәннәр –<br>
Кайда алар бүген?<br>
Моңарчы яшәгәннәр –<br>
Кайда алар бүген?<br>
Күкләргә менеп эзлә,<br>
Ахирәттә дә күзлә –<br>
Очратырлык түгел,<br>
Очратырлык түгел.<br>
IV. Яшә, академия,<br>
Яшәсен остазлар,<br>
Яшә, академия,<br>
Яшәсен остазлар!<br>
Яшәсен һәркайсысы,<br>
Яшәсен һәрбарчасы<br>
Һәм чәчәк атсыннар,<br>
Һәм чәчәк атсыннар!<br>
V. Яшәсен безнең кызлар –<br>
Сөйкемле, гүзәлләр,<br>
Яшәсен безнең кызлар –<br>
Сөйкемле, гүзәлләр!<br>
Яшәсеннәр ханымнар –<br>
Ягымлылар, назлылар,<br>
Хезмәт сөючәннәр,<br>
Хезмәт сөючәннәр!<br>
VI. Яшәсен дәүләтебез,<br>
Яшәсен хакимнәр,<br>
Яшәсен дәүләтебез,<br>
Яшәсен хакимнәр!<br>
Яшәсен шәһәребез,<br>
Иганәчеләребез –<br>
Химая иткәннәр,<br>
Химая иткәннәр.<br>
VII. Булмасын кайгы-хәсрәт,<br>
Бетсен көнләшкәннәр,<br>
Булмасын кайгы-хәсрәт,<br>
Бетсен көнләшкәннәр!<br>
Олаксын шайтаны да,<br>
Шәкертләр дошманы да –<br>
Гыйлемнән көлгәннәр,<br>
Гыйлемнән көлгәннәр!<br>
=== '''ГВАТЕМАЛА''' ===
'''''Español'''''<br>
'''¡Guatemala feliz...!'''<br>
¡Guatemala feliz...! que tus aras<br>
no profane jamás el verdugo;<br>
ni haya esclavos que laman el yugo<br>
ni tiranos que escupan tu faz.<br>
Si mañana tu suelo sagrado<br>
lo amenaza invasión extranjera,<br>
libre al viento tu hermosa bandera<br>
a vencer o a morir llamará.<br>
'''''Coro I'''''<br>
Libre al viento tu hermosa bandera<br>
a vencer o a morir llamará;<br>
que tu pueblo con ánima fiera<br>
antes muerto que esclavo será.<br>
De tus viejas y duras cadenas<br>
tú forjaste con mano iracunda,<br>
el arado que el suelo fecunda<br>
y la espada que salva el honor.<br>
Nuestros padres lucharon un día<br>
encendidos en patrio ardimiento,<br>
y lograron sin choque sangriento<br>
colocarte en un trono de amor.<br>
'''''Coro II'''''<br>
Y lograron sin choque sangriento<br>
colocarte en un trono de amor,<br>
que de patria en enérgico acento<br>
dieron vida al ideal redentor. <br>
https://rutube.ru/video/d6dc9d8a9ac02cce08f980af4ea733df/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Guatemala,_by_the_U.S._Navy_Band.oga
'''''Испан телендә'''''<br>
'''Гватемала – бәхетле!..'''*<br>
Гватемала – бәхетле!... Михрабың <br>
Һичкайчан мәсхәрә ителмәс;<br>
Юк коллар, ялаучы богавын,<br>
Һәм залим йөзеңә төкермәс.<br>
Һәм әгәр бу изге туфрагың<br>
Нәҗесләп тапталса иртәгә,<br>
Чакырыр азатлык байрагың –<br>
Җиңәргә йә шәһит китәргә.<br>
'''''Беренче кушымта:'''''<br>
Чакырыр азатлык байрагың<br>
Җиңүгә йә шәһит китәргә.<br>
Кол булмас һич горур улларың,<br>
Ителсә дә дучар үләргә.<br>
Күптәнге һәм авыр богауны<br>
Онытып, алырсың кулларга<br>
Бәрәкәт бирүче суканы<br>
Һәм кылыч – намусың сакларга.<br>
Милли хис ялкынында янган<br>
Бабалар тапкан үз бәхетен:<br>
Кан коймый, азатлык яулаган<br>
Һәм корган мәхәббәт тәхетен.<br>
'''''Икенче кушымта:'''''<br>
Кан коймый азатлык яулаган<br>
Һәм корган мәхәббәт тәхетен,<br>
Куәтле булсын дип Ил-Ватан,<br>
Тергезгән идеал-өметен.<br>
* Гимнның өченче-дүртенче куплетлары илнең җирле үзенчәлекләренә багышланган, рәсми чараларда алар гадәттә башкарылмый. Беренче рәсми куплеты гына башкарылганда, кушымтасы кабатлана.<br>
=== '''ГОМАН''' ===
'''''Гарәп телендә'''''<br>
يا ربنا احفظ لنا جلالة السلطان<br>
والشعب بالأوطان<br>
بالعز والإيمان<br>
وليدم مؤيدا<br>
عاهلا ممجدا<br>
بالنفوس يفتدى<br>
وليدم مؤيدا<br>
عاهلا ممجدا<br>
بالنفوس يفتدى<br>
يا عمان نحن من عهد النبي<br>
أوفياء من كرام العرب<br>
أبشري قابوس جاء<br>
فلتباركه السماء<br>
واسعدي والتقيه بالدعاء<br>
https://rutube.ru/video/3b3791ac515cb88a7140c6765148ac1c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Peace_to_the_Sultan_(نشيد_السلام_السلطاني).ogg
Йа Илаһ, солтан галиҗәнапне данла һәм ярлыка,<br>
халкын, Ватанын сакла,<br>
гыйззәт-иманын хакла!<br>
Яшә, солтаныбыз,<br>
данлы юлбашчыбыз,<br>
синең өчен җан фида.<br>
Яшә, солтаныбыз,<br>
данлы юлбашчыбыз,<br>
синең өчен җан фида.<br>
Гоман, нәби гаһеденнән тәкъва,<br>
без — тугры, кәрамәтле гарәп.<br>
Кабуска догаң хаслап,<br>
хатиб рухына баглап,<br>
шатландыр аны, мөбарәкләп.<br>
=== '''ГӨРҖИСТАН''' ===
ქართულად<br>
'''თავისუფლება'''<br>
ჩემი ხატია სამშობლო,<br>
სახატე მთელი ქვეყანა,<br>
განათებული მთა-ბარი,<br>
წილნაყარია ღმერთთანა.<br>
თავისუფლება დღეს ჩვენი<br>
მომავალს უმღერს დიდებას,<br>
ცისკრის ვარსკვლავი ამოდის<br>
და ორ ზღვას შუა ბრწყინდება,<br>
და დიდება თავისუფლებას,<br>
თავისუფლებას დიდება.<br>
https://rutube.ru/video/3b6b3ac76bfb78a37b9a485da54c07e2/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tavisupleba_instrumental.ogg
'''''Гөрҗи телендә'''''<br>
'''Азатлык'''<br>
Ватаным – изге иконам,<br>
Дөнья җирләре түрендә,<br>
Тау-үзәннәре Алладан<br>
Без туганнарга бирелгән.<br>
Киләчәгебезне данлап<br>
Азатлык-ирек яулыйбыз,<br>
Ике диңгез арасында<br>
Балкыр таңда Чулпан йолдызыбыз,<br>
Җырлыйбыз ирекне без мактап,<br>
Азатлыкка дан җырлыйбыз!<br>
=== '''ГРЕНЛАНДИЯ''' ===
'''''Kalaallisut'''''<br>
1. Nunarput, utoqqarsuanngoravit<br>
niaqqut ulissimavoq qiinik.<br>
Qitornatit kissumiaannarpatit<br>
tunillugit sineriavit piinik.<br>
5. Taqilluni naami atunngiveqaaq,<br>
kalaallit siumut makigitsi.<br>
Inuttut inuuneq pigiuminaqaaq,<br>
saperasi isumaqaleritsi.<br>
https://rutube.ru/video/87d8e32fb75ee1335087ccdd3ba8ac91/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Nunarput.ogg
'''''Гренланд телендә'''''<br>
1. Син, борынгы Ватаныбыз, тау-бозлы,<br>
Күкрәгеңдә назлана ул-кызларың.<br>
Чал чәчләрдәй кар каплаган башыңны,<br>
Байлык-муллыкта океан ярларың.<br>
5. Кол басынкылыгы — түгел һич язмыш,<br>
Алга, Калааллит, без синең сагыңда.<br>
Уалучан булса да безнең тормыш,<br>
Инаныгыз, булдырырбыз барын да!<br>
'''Гимн текстындагы биш куплетның беренчесе һәм соңгысы гына рәсми рәвештә башкарыла.'''<br>
=== '''ГРЕЦИЯ (ЮНАНСТАН)''' ===
'''''Στα ελληνικά'''''<br>
'''Ἐλευθεριά'''<br>
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν κόψι<br>
Τοῦ σπαθιοῦ τὴν τρομερή,<br>
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν ὄψι,<br>
Ποὺ μὲ βία μετράει τὴν γῆ.<br>
Ἀπ’ τὰ κόκκαλα βγαλμένη<br>
τῶν Ἑλλήνων τὰ ἱερά,<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
https://rutube.ru/video/8ad80831c39f5c43a56280dadc8ae903/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymn_to_liberty_instrumental.oga
'''''Грек (юнан) телендә'''''<br>
'''Азатлык'''<br>
Таныш миңа, газиз илем,<br>
Иң үткен кылычларың,<br>
Таныш үткен күз карашың —<br>
Колачлый ул Җир шарын.<br>
Затлы Юнан тамырыннан<br>
Үсеп чыккан бер аклык, —<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык,<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык,<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык!<br>
'''Барлыгы 254 куплеты булган текстның бердәнбер рәсми башкарыла торганы.'''<br>
=== '''ГЫЙРАК''' ===
'''باللغة العربية'''<br>
'''مَوْطِنِيْ'''<br>
مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br>
اَلْجَلَالُ وَالْجَمَالُ وَالسَّنَاءُ وَالْبَهَاءُ<br>
فِيْ رُبَاكْ فِيْ رُبَاكْ<br>
وَالْحَيَاةُ وَالنَّجَاةُ وَالْهَنَاءُ وَالرَّجَاءُ<br>
فِيْ هَوَاكْ فِيْ هَوَاكْ<br>
هَلْ أَرَاكْ هَلْ أَرَاكْ<br>
سَالِماً مُنَعَّماً وَ غَانِماً مُكَرَّماً<br>
سَالِماً مُنَعَّماً وَ غَانِماً مُكَرَّماً<br>
هَلْ أَرَاكْ فِيْ عُلَاكْ<br>
تَبْلُغُ السِّمَاكْ تَبْلُغُ السِّمَاكْ<br>
مَوْطِنِي مَوْطِنِيْ<br>
مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br>
اَلشَّبَابُ لَنْ يَّكِلَّ هَمُّهُ أنْ يَّسْتَقِلَّ<br>
أَوْ يَبِيْد أَوْ يَبِيْد<br>
نَسْتَقِيْ مِنَ الرَّدَى وَلَنْ نَّكُوْنَ لِلْعِدَى<br>
كَالْعَبِيْد كَالْعَبِيْد<br>
لَا نُرِيْد لَا نُرِيْد<br>
ذُلَّنَا الْمُؤَبَّدَا وَعَيْشَنَا الْمُنَكَّدَا<br>
لَا نُرِيْد بَلْ نُعِيْد<br>
مَجْدَنَا التَّلِيْد مَجْدَنَا التَّلِيْد<br>
مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br>
مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br>
اَلْحُسَامُ وَ الْيَرَاعُ لَا الْكَلَامُ وَالنِّزَاعُ<br>
رَمْزُنَا رَمْزُنَا<br>
مَجْدُنَا وَ عَهْدُنَا وَوَاجِبٌ مِّنَ الْوَفَاء<br>
يَهُزُّنَا يَهُزُّنَا<br>
عِزُّنَا عِزُّنَا<br>
غَايَةٌ تُشَرِّفُ وَ رَايَةٌ تُرَفْرِفُ<br>
يَا هَنَاكْ فِيْ عُلَاكْ<br>
قَاهِراً عِدَاكْ قَاهِراً عِدَاكْ<br>
مَوْطِنِيْ مَوطِنِيْ<br>
https://rutube.ru/video/36bfaa3e552fb97403063f05b18e40c1/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Mawtini.ogg
'''''татарча'''''<br>
'''Ватаным'''<br>
Ватаным, Ватаным,<br>
Гүзәллегең, бөеклегең, дан-шөһрәтең һәм зиннәтең —<br>
Тауларда, тауларда,<br>
Тормыш-хәят һәм ирегең, куанычың һәм өметең<br>
Һаваңда, һаваңда —<br>
Насыйпмы бу миңа?<br>
Хозурың хәвефсезлектә, хөрмәтең иминлектә,<br>
Хозурың хәвефсезлектә, хөрмәтең иминлектә —<br>
Насыйпмы? Бу намың<br>
Тәблигъ булсын күктә,<br>
Тәблигъ булсын күктә,<br>
Ватаным, Ватаным!<br>
Ватаным, Ватаным,<br>
Армый-талмый әзер яшьләр азатлык дип җан атарга<br>
Йә шәһит булмакка,<br>
Үлем суын эчсәләр дә, буйсынмаслар дошманнарга,<br>
Түнмәсләр коллыкка —<br>
Мәңгелек хурлыкка.<br>
Рухсызланмам, риза булмам аяныч яшәмәккә,<br>
Рухсызланмам, риза булмам аяныч яшәмәккә.<br>
Иҗтиһад кылганым —<br>
Даның тергезмәккә, даның тергезмәккә,<br>
Ватаным, Ватаным.<br>
Ватаным, Ватаным,<br>
Үткен кылыч, очлы каләм, сафсата һәм бәхәс түгел, —<br>
Байрагым һәм туграм.<br>
Намусым дип, иманым дип, бурыч дип атлыга күңел —<br>
Гомерлек вазифам.<br>
Безнең дан, безнең дан —<br>
Без кадерләгән максатта, күк бизәгән байракта,<br>
Без кадерләгән максатта, күк бизәгән байракта.<br>
Куәтле рух-җаның,<br>
Дошманны җиңеп атла, дошманны җиңеп атла,<br>
Ватаным, Ватаным.<br>
'''Гыйракның "Маутыйни" (Ватаным) исемле дәүләт гимны гарәпләрнең гомуми максатларын һәм омтылышларын да чагылдыра. Шул сәбәпле ул берничә гарәп илендә халык гимны булып киткән.'''
=== '''ДАНИЯ''' ===
'''''På dansk'''''<br>
'''''Дания телендә'''''<br>
Der er et yndigt land<br>
Der er et yndigt land,<br>
det står med brede bøge<br>
nær salten østerstrand,<br>
nær salten østerstrand.<br>
Det bugter sig i bakke dal,<br>
det hedder gamle Danmark,<br>
og det er Frejas sal,<br>
og det er Frejas sal!<br>
Vort gamle Danmark skal bestå<br>
så længe bøgen spejler,<br>
sin top i bølgen blå,<br>
sin top i bølgen blå.<br>
https://rutube.ru/video/a378796d75472ac903f75f9e630368b6/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Der_er_et_yndigt_land.ogg
'''Әй, сөекле Ватан!'''<br>
Әй, сөекле Ватан!<br>
Тозлы диңгез ярында<br>
бүкләрең тезелеп баскан,<br>
тезелеп баскан.<br>
Борынгы Данмарк илен,<br>
диңгездән искән җилен<br>
Фрайя яраткан,<br>
Фрайя яраткан!<br>
Мәңге яшә, урманнар күк,<br>
кодрәт алып, даннар иле,<br>
зәңгәр дулкыннардан,<br>
зәңгәр дулкыннардан.<br>
'''Гимнның җыелма рәсми куплеты.'''<br>
=== '''ДОМИНИКАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Español'''''<br>
'''Quisqueyanos valientes'''<br>
I. Quisqueyanos valientes, alcemos<br>
Nuestro canto con viva emoción,<br>
Y del mundo a la faz ostentemos<br>
Nuestro invicto glorioso pendón. <br>
¡Salve el pueblo que intrépido y fuerte, <br>
A la guerra a morir se lanzó <br>
Cuando en bélico reto de muerte<br>
Sus cadenas de esclavo rompió. <br>
'''''(+acompañamiento)'''''<br>
Ningun pueblo ser libre merece <br>
Si es esclavo indolente y servil; <br>
Si en su pecho la llama no crece<br>
Que templó el heroismo viril.<br>
Mas Quisqueya la indómita y brava <br>
Siempre altiva la frente alzará: <br>
Que si fuere mil veces esclava<br>
Otras tantas ser libre sabrá.<br>
https://rutube.ru/video/a5fcaf7da09058288d46838b627c352c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Dominican_Republic_National_Anthem.ogg<br>
(башта ике юллык кереш уйнала)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Кискейя кыюлары'''<br>
1. Җырлыйбыз, Кискейя кыюлары,<br>
Дәртләнеп хисле җырыбызны,<br>
Соклансын күреп бар Җир шары<br>
Җиңелмәс данлыклы туыбызны.<br>
Дан батыр йөрәкле халыкка —<br>
Аяусыз көрәшкә атлады,<br>
Җан фида кылып һәр сугышта,<br>
Богауларны ватып ташлады!<br>
'''''(+аккомпанемент)'''''<br>
Һичкайчан булалмас хөр-азат<br>
Ихтыярсыз бер кол, ярамсак,<br>
Күкрәгендә ялкынланмаса<br>
Гайрәте кабызган бер учак.<br>
Ә Кискейя кыю, бирешмәс, —<br>
Коллыкка төшсә дә мең кабат,<br>
Горур тотар үзен, килешмәс,<br>
Булыр ул яңадан хөр-азат.<br>
=== '''ЕВРОПА БЕРЛЕГЕ''' ===
'''ODE AN DIE FREUDE'''<br>
Freude, schöner Götterfunken,<br>
Tochter aus Elysium,<br>
Wir betreten feuertrunken,<br>
Himmlische, dein Heiligtum!<br>
Deine Zauber binden wieder<br>
Was die Mode streng geteilt;<br>
Alle Menschen werden Brüder,<br>
Wo dein sanfter Flügel weilt.<br>
Seid umschlungen, Millionen!<br>
Diesen Kuß der ganzen Welt!<br>
Brüder, über‘m Sternenzelt<br>
Muß ein lieber Vater wohnen.<br>
Wem der große Wurf gelungen,<br>
eines Freundes Freund zu sein;<br>
wer ein holdes Weib errungen,<br>
mische seinen Jubel ein!<br>
Ja, wer auch nur eine Seele<br>
Sein nennt auf dem Erdenrund!<br>
Und wer’s nie gekonnt, der stehle<br>
Weinend sich aus diesem Bund!<br>
https://rutube.ru/video/287ed23850bb5fc1bd7c399bbb1fd99e/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Anthem_of_Europe_(US_Navy_instrumental_long_version).ogg
'''ШАТЛЫККА МӘДХИЯ'''<br>
Күңелләргә иңә шатлык<br>
Илаһият нурында,<br>
Низагтан туеп сыендык<br>
Тәңребез хозурына!<br>
Берләшә рухи нигездә<br>
Элек аерылганнар,<br>
Ходай канат җәйгән җирдә<br>
Без бәндәләр – туганнар.<br>
Миллионнар, иң куеп иңгә,<br>
Шатлыкка җирне күмсен!<br>
Туганнар Галәм түрендә<br>
Әл-Вәдүд барын белсен!<br>
Тормышта туры юл тоткан,<br>
Иңдәшен дус дип тойган,<br>
Гомер юлдашын яраткан –<br>
Булсын ул безнең туган!<br>
Тәкәбберлеккә бирелгән,<br>
Башканы күреп түбән,<br>
Дуслык кадерен белмәгән –<br>
Китсен безнең берлектән!<br>
'''Гимн Европа Берлегенә кергән дәүләтләр телләренә тәрҗемә ителгән. Аерым илләрдәге чараларда ул җирле дәүләт телләрендә башкарылырга мөмкин. Гомумевропа күләмендә аны оркестр гына башкара, шул рәвешчә кыйтгадагы бер генә телгә дә өстенлек бирелми. Гимнга нигез итеп Фридрих Шиллерның 1785 елда язылган шигыре алынган. Соңрак аңа Лүдвиг ван Бетһовен көй иҗат иткән. Бу музыка көйязарның Тугызынчы симфониясенә кертелгән.'''<br>
'''Биредә гимнның иң популяр варианты тәрҗемә ителгән. Соңгы дүрт юлы сирәк уйнала. Беренче куплеты гына даими башкарыла, кайвакыт аны азакта кабатлыйлар да.'''<br>
=== '''ҖИБУТИ''' ===
'''''Сомали телендә'''''<br>
Hinjinne u sara kaca,<br>
Calankaan harraad iyo<br>
Haydaar u mudateen!<br>
Haydaar u mudateen!<br>
Hir cagaarku qariyayiyo.<br>
Habkay samadu tahayoo;<br>
Xiddig dhi igleh hoorshoo,<br>
Caddaan lagu hadheeyaay.<br>
||: Maxaa haybad kugu yaal!<br>
Maxaa haybad kugu yaal! :||<br>
https://rutube.ru/video/c790a5f891ae816940c1c0a5d68eaae9/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:The_Djiboutian_anthem.ogg
'''''Афар телендә'''''<br>
Doogehiik inkih solaa,<br>
Simbiliiy kah ningicle<br>
Bakaarat kah sugunne!<br>
Bakaarat kah sugunne!<br>
Bulci kaak qaran sido,<br>
Gubi kak way anxar lusa;<br>
Cutukti caxte caydu,<br>
Qidi wagri silaalo.<br>
||: Maysooy heebati kumuu!<br>
Maysooy heebati kumuu! :||<br>
https://rutube.ru/video/666957111ce1ef02b75475d6715b72ba/
https://wikiway.com/djibouti/gimn/
Күтәрел, байрагыбыз,<br>
Дәррәү торып басыгыз!<br>
Алдык аны яу итеп,<br>
Әрнүләр, сусау үтеп.<br>
Безнең мәңгелек төсләр:<br>
Җирләр — яшел, күкләр — зәңгәр;<br>
Ак төс — иминлек хасы,<br>
Канлы йолдыз — уртасы.<br>
||: Байрак — безнең горурлык!<br>
Байрак — безнең хозурлык! :||<br>
=== '''ИРАН ИСЛАМ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''به فارسی'''<br>
سر زد از افق مهر خاوران<br>
فروغ دیدهی حقباوران<br>
بهمن فر ایمان ماست<br>
پیامت ای امام، استقلال<br>
آزادی، نقش جان ماست<br>
شهیدان، پیچیده در گوش زمان فریادتان<br>
پاینده مانی و جاودان<br>
جمهوری اسلامی ایران<br>
https://rutube.ru/video/df5a1726583c76eec62736f2b1cebf71/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sorud-e_Mellí-e_Yomhurí-e_Eslamí-e_Irán_(instrumental).oga<br>
(башта кыска гына кереш уйнала)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
Офыкта Шәрекъ Кояшы балкый,<br>
Хак мөселман күңелен ул назлый,<br>
Баһман – иман йөзек кашы.<br>
Синең вәгазьләрең, әй, Имам,<br>
Азатлык, ирек тоткасы.<br>
Шәһитләр!<br>
Сезнең ялвару – заман колагында чаң:<br>
“Ул яши һәм мәңге булачак –<br>
Ислам Җөмһүрияте Иран!”<br>
=== '''ИРЛАНДИЯ (дәүләт гимны)''' ===
'''''I nGaeilge'''''<br>
'''Amhrán na bhFiann'''<br>
Seo dhibh a chairde duan Óglaigh,<br>
Cathréimeach briomhar ceolmhar,<br>
Ár dtinte cnámh go buacach táid,<br>
‘S an spéir go min réaltogach<br>
Is fonnmhar faobhrach sinn chun gleo<br>
‘S go tiúnmhar glé roimh thíocht don ló<br>
Fé chiúnas chaomh na hoiche ar seol:<br>
Seo libh canaídh Amhrán na bhFiann.<br>
'''''Refrain:'''''<br>
Sinne Fianna Fáil<br>
Atá faoi gheall ag Éirinn,<br>
Buíon dár slua<br>
Thar toinn do ráinig chugainn,<br>
Faoi mhóid bheith saor.<br>
Seantír ár sinsir feasta<br>
Ní fhagfar faoin tíorán ná faoin tráil<br>
Anocht a théam sa bhearna bhaoil,<br>
Le gean ar Ghaeil chun báis nó saoil<br>
Le gunna scréach faoi lámhach na bpiléar<br>
Seo libh canaídh Amhrán na bhFiann.<br>
'''''English'''''<br>
'''The soldier’s song'''<br>
We’ll sing a song, a soldier’s song,<br>
With cheering rousing chorus,<br>
As round our blazing fires we throng,<br>
The starry heavens o’er us;<br>
Impatient for the coming fight,<br>
And as we wait the morning’s light,<br>
Here in the silence of the night,<br>
We’ll chant a soldier’s song.<br>
Chorus:<br>
Soldiers are we<br>
whose lives are pledged to Ireland;<br>
Some have come from a land beyond the wave.<br>
Sworn to be free,<br>
No more our ancient sire land<br>
Shall shelter the despot or the slave.<br>
Tonight we man the gap of danger<br>
In Erin’s cause, come woe or weal<br>
‘Mid cannons’ roar and rifles peal,<br>
We’ll chant a soldier’s song.<br>
https://rutube.ru/video/90b1d912555afa0dfb85c4f6b882017f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Amhrán_na_bhFiann.ogg<br>
(бу аудиода гимнның "компакт варианты" – кушымтасы гына уйнала)<br>
https://zvyki.com/song/78387993/Gimn_Irlandii_-_Amhr_n_na_bhFiann/{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<br>
(вокал, биредә гимн тулысынча һәм ирланд телендә генә җырланган)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Яугирләр җыры'''<br>
Җырлыйк әле яугир җырын,<br>
Басып байраклар астына.<br>
Йолдызлар һәм учак уты<br>
Төнлә күздә чагыла;<br>
Безнең күңел ярсыр яуга,<br>
Иртән кояш сипсә нурын,<br>
Ә хәзер бу төнге тынлыкта<br>
Җырлыйк яугир җырын.<br>
Кушымтасы:<br>
Без яугирләр,<br>
Ирландия рухы йөрәктә,<br>
Без ант иттек,<br>
кайда туып үссәк тә:<br>
Булмас һич безнең изге утарлар<br>
Залим белән кол сыеныр урын.<br>
Чәлпәрәмә килер зынҗырлар,<br>
Сибәр кояш илгә нурын,<br>
Үкерсә дә үлем чәчеп туплар,<br>
Җырларбыз яугир җырын.<br>
'''Гимн текстының рәсми башкарыла торган беренче куплетлары.'''<br>
=== '''ИСЛАНДИЯ''' ===
'''''Á íslensku'''''<br>
Ó, guð vors lands! Ó, land vors guðs,<br>
vér lofum þitt heilaga, heilaga nafn,<br>
úr sólkerfum himnanna hnýta þér krans<br>
þínir herskarar, tímanna safn.<br>
Fyrir þér er einn dagur sem þúsund ár<br>
og þúsund ár dagur, ei meir:<br>
eitt eilífðar smáblóm með titrandi tár,<br>
sem tilbiður guð sinn og deyr.<br>
Íslands þúsund ár,<br>
Íslands þúsund ár,<br>
eitt eilífðar smáblóm með titrandi tár,<br>
sem tilbiður guð sinn og deyr.<br>
https://rutube.ru/video/0a1dc4ee853df3662c56563317923367/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lofsöngur.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Ил Алласы! Аллалы ил!<br>
Мактаулар Синең мөкатдәс намыңа.<br>
Кояш, Галәм – Синең чәчәк бәйләме<br>
Бакый гаскәрең тарафына.<br>
Хозурыңда бер көн — мең еллар тиңдәше,<br>
Мең еллар бер көндәй уза:<br>
Мәңгелек – чәчәктән тамган күз яше,<br>
Гыйбадәт кыла һәм сула.<br>
Исландиягә мең ел,<br>
Исландиягә мең ел,<br>
Мәңгелек – чәчәктән тамган күз яше,<br>
Гыйбадәт кыла һәм сула.<br>
=== '''ИСРАИЛ ДӘҮЛӘТЕ''' ===
'''בעברית'''<br>
'''הַתִּקְוָה'''<br>
כֹּל עוֹד בַּלֵּבָב פְּנִימָה<br>
נֶפֶשׁ יְהוּדִי הוֹמִיָּה,<br>
וּלְפַאֲתֵי מִזְרָח קָדִימָה,<br>
עַיִן לְצִיּוֹן צוֹפִיָּה;<br>
עוֹד לֹא אָבְדָה תִקְוָתֵנוּ,<br>
הַתִּקְוָה בַּת שְׁנוֹת אַלְפַּיִם,<br>
לִהְיוֹת עַם חָפְשִׁי בְּאַרְצֵנוּ, 𝄇<br>
𝄆 אֶרֶץ צִיּוֹן וִירוּשָׁלַיִם.<br>
'''''Укылышы''''':<br>
Kol ‘od balevav p’nimah –<br>
Nefesh Yehudi homiyah<br>
Ulfa’ati mizrakh kadimah<br>
‘ayin LeTsion tsofiyah –<br>
‘od lo avdah tikvatenu<br>
Hatikvah bat sh’not alpayim:<br>
Lihyot ‘am khofshi be’artzenu –<br>
Erets Tsiyon vi’rushalayim.<br>
Lihyot ‘am khofshi be’artzenu –<br>
Erets Tsiyon vi’rushalayim.<br>
https://rutube.ru/video/d5dc0d3980deb51088393013ef5c6bb6/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hatikvah_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Тынгысыз җаныбыз кушканга,<br>
Хыял яши, йөрәктә ут яна,<br>
Төбәп күзләрне гел Сионга,<br>
Атларбыз алга, шәрыккә таба.<br>
Сүнмәс өмет безнең күңелдә,<br>
Ике мең ел аны сакладык,<br>
Сион, Иерусалим илендә<br>
Азатлыгыбызны хакладык,<br>
Сион, Иерусалим илендә<br>
Азатлыгыбызны хакладык.<br>
=== '''ИТАЛИЯ''' ===
'''''In italiano'''''<br>
'''Fratelli d’Italia'''<br>
Fratelli d’Italia,<br>
L’Italia s’è desta,<br>
Dell’elmo di Scipio<br>
S’è cinta la testa.<br>
Dove’è la Vittoria?<br>
Le porga la chioma;<br>
Chè schiava di Roma<br>
Iddio la creò.<br>
Fratelli d’Italia,<br>
L’Italia s’è desta,<br>
Dell’elmo di Scipio<br>
S’è cinta la testa.<br>
Dove’è la Vittoria?<br>
Le porga la chioma;<br>
Chè schiava di Roma<br>
Iddio la creò.<br>
'''''Coro''''':<br>
Stringiamoci a coorte,<br>
Siam pronti alla morte<br>
Siam pronti alla morte:<br>
Italia chiamò! Italia chiamò!<br>
Si!!!<br>
https://rutube.ru/video/068f53c26d70ee28ae1d6c1e3e82be76/
https://rutube.ru/video/95cb7a96b0e44bf7be5a182ff2fcccb4/
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Италия туганнары'''<br>
Әй, туганнар, итальяннар,<br>
Италия уянды,<br>
Шипионың данлы очламын<br>
Таҗ итеп ул киеп алды.<br>
Олы җиңү – кайда соң ул?<br>
Ул бит безгә баш иде:<br>
Рум коллары торыннары<br>
Ил хуҗасы булсын, диде.<br>
Әй, итальяннар,<br>
Италия уянды,<br>
Шипио очламын<br>
Таҗ итеп ул алды.<br>
Олы җиңү – кайда?<br>
Ул безгә баш иде:<br>
Рум оныклары<br>
Хуҗа булсын, дип.<br>
'''''Кушымтасы''''':<br>
“Бер тарафка, – дип, – әйдә, берләшик,<br>
Җан фида кылып, бергә без көрәшик,<br>
Җан фида кылып, бергә без көрәшик”, –<br>
Италия дәшә! Италия дәшә!<br>
Һәй!!!<br>
'''Гимн текстының рәсми башкарыла торган беренче куплеты. Тагын ике "азатлык куплеты" һәм ике "тарихи куплеты" бар.'''<br>
=== '''ИЧКЕРИЯ ЧЕЧЕН ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Нохчийн маттахь'''''<br>
'''Ӏожалла я маршо'''<br>
Буьйсанна борз ехкаш дуьненчу девлла тхо,<br>
‘уьйранна лом уг’уш тхан ц’ераш техкина.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Аьрзонийн баннашкахь наноша дакхийна,<br>
Тархаш т’ехь дой хьийзо дайша ‘амийна.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Халкъана, махкана наноша кхоьллина,<br>
Цаьршинна эшначохь, майра д’ах’иттина.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Ламанан лечарчий маршонехь кхиийна,<br>
Халонех, бохамех курра чекхдийлина.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Мокхаза ламанаш даш хилла лаларах,<br>
Дахарехь, къийсамехь яхь оха д’алур яц.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Бос ‘аьржа ва латта молханах лелхарах,<br>
Тхешан сий доьхкина, тхо лаьтта доьрзур дац.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Тхо цкъа а цхьанненна къарделла совцур дац,<br>
‘ожалла, я маршо — шиннех цхьаъ йоккхур ю?<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Йижараша тхан чевнаш эшаршца ерзайо,<br>
Хьомсарчу б’аьргаша хьнаршна г’иттадо.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Мацалло хьовзадахь, орамаш дуур ду,<br>
Хьогалло тхаш б’арздахь, бецан тхин мийра ду.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Буьйсанна борз ехкаш дуьненчу девлла ду,<br>
Халкъана, махкана, Далла а муьт’ахь ду.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Гимн_Чеченской_Республики_Ичкерия.ogg<br>
(берничә куплеты яңадан кабатлана)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Йә үлем, йә азатлык'''<br>
Ана бүре баласын тапкан төндә туганбыз,<br>
Арыслан үкергәндә без исемнәр алганбыз.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Бөркет ояларында үстергәндер анабыз,<br>
Ат йөгәнләтеп безне өйрәткәндер атабыз.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Халык һәм Ватан өчен үстергәндер анабыз,<br>
Әнкәйләр чакырганда, кабат сафка басабыз.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Тау бөркетләре белән без бергә очып үстек,<br>
Киртәләр-михнәтләрне горур атлап без кичтек.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Мәрмәр кыялар тизрәк, эрерләр гүя кургаш, —<br>
Ләкин дошманнар безне һич тезләндерә алмас.'''<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Җир-туфрак әйләнсә дә ут кабып күмерләргә,<br>
Намусыбыз югалтып, кермәбез каберләргә.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Безне буйсындыралмас һичберкайчан һәм һичкем,<br>
Икесенең берседер — йә азатлык, йә үлем.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Дәваларлар сеңелләр җырлашып тән ярасын,<br>
Өндәр каһарманлыкка сөйгән ярның карашы.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Тамырлар кимерербез, битәрли калса ачлык,<br>
Сусавыбызны басар үләннәрдән тамган чык.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Ана бүре баласын тапкан төндә туганбыз,<br>
Алла, Халык һәм Ватан — мөкатдәстер кыйблабыз.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
=== '''ЙӘМӘН''' ===
'''باللغة العربية'''<br>
رَدِّدِيْ أَيَّتُهَا الدُّنْيَا نَشِيْدِيْ<br>
رَدِّدِيْهِ وَأَعِيْدِيْ وَأَعِيْدِيْ<br>
وَاذْكُرِيْ فِيْ فَرْحَتِيْ كُلَّ شَهِيْدِ<br>
وَامْنَحِيْهِ حُلَلاً مِّنْ ضَوْءِ عِيْدِيْ:|<br>
|: رَدِّدِيْ أَيَتُهَا الدُّنْيَا نَشِيْدِيْ <br>
وَحْدَتِيْ، وَحْدَتِيْ<br>
يَا نَشِيْداً رَائِعاً يَمْلَاُ نَفْسِيْ<br>
أَنْتِ عَهْدٌ عَالِقٌ فِيْ كُلِّ ذِمَّة<br>
رَايَتِيْ، رَايَتِيْ<br>
يَا نَسِيْجاً حِكْتُهُ مِنْ كُلِّ شَمْسِ<br>
أُخْلُدِيْ خَافِقَةً فِيْ كُلِّ قِمَّة<br>
أُمَّتِيْ، أُمَّتِيْ<br>
اِمْنَحِيْنِي الْبَأسَ يَامَصْدَرَ بَأسِيْ<br>
وَاذْخُرِيْنِيْ لَكِ يَا أَكْرَمَ أُمَّة<br>
عِشْتُ إِيْمَانِيْ وَحُبِّيْ سَرْمَدِيَّا<br>
وَمَسِيْرِيْ فَوْقَ دَرْبِيْ عَرَبِيَّا<br>
وَسَيَبْقٰى نَبْضُ قَلْبِيْ يَمَنِيَّا<br>
لَنْ تَرَى الدُّنْيَا عَلٰى أَرْضِيْ وَصِيَّا<br>
https://rutube.ru/video/18fc6c8a7dc61cd3475944def2171c3b/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_United_Republic.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Кабатла, дөнья, кабатла бу көемне,<br>
Кабатла син нәшидемне, гаһедемне.<br>
Искә төшер исемнәрен шәһидләрнең.<br>
Ки син затлы киемнәрен бәйрәмнәрнең.<br>
|: Кабатла, дөнья, кабатла нәшидемне. :|<br>
Берлегем, Берлегем,<br>
Рухлана бу ягымлы җырдан күңелем,<br>
Һәр халәткә бәйләнешле ул гаһедем.<br>
Байрагым, байрагым,<br>
Кояшның син үзеннән иңгән комачым,<br>
Мәңге балкы һәм бизәп тор һәр тау башын.<br>
Өммәтем, өммәтем,<br>
Вакыйг ит син үз көчеңне, куәтеңне,<br>
Затлылардан итәр өчен дәүләтеңне.<br>
Иманлы һәм сөюле мин җир йөзендә,<br>
Һәм гомерем үтәр гарәп кавемендә.<br>
Йәмәнемне йөртермен йөрәк түрендә,<br>
Һичбер чит-ят хаким булмас дәүләтемдә.<br>
=== '''КАБО ВЕРДЕ''' ===
https://rutube.ru/video/c717f83a9e25b73b5b4d1a885116d12d/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Cântico_da_Liberdade_(instrumental).ogg
=== '''КАЗАКЪСТАН''' ===
'''''Қазақ тілінде'''''<br>
'''Менің Қазақстаным'''<br>
Алтын күн аспаны,<br>
Алтын дән даласы,<br>
Ерліктің дастаны —<br>
Еліме қарашы!<br>
Ежелден ер деген,<br>
Даңқымыз шықты ғой,<br>
Намысын бермеген,<br>
Қазағым мықты ғой!<br>
'''''Қайырмасы:'''''<br>
Менің елім, менің елім,<br>
Гүлің болып егілемін,<br>
Жырың болып төгілемін, елім!<br>
Туған жерім менің —<br>
Қазақстаным!<br>
Ұрпаққа жол ашқан,<br>
Кең байтақ жерім бар.<br>
Бірлігі жарасқан,<br>
Тәуелсіз елім бар.<br>
Қарсы алған уақытты,<br>
Мәңгілік досындай.<br>
Біздің ел бақытты,<br>
Біздің ел осындай!<br>
'''''Қайырмасы.'''''<br>
https://rutube.ru/video/d80fefc5ce5b1cda2113bdb39dcd92c1/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kazakhstan_National_Anthem_2012.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Минем Казакъстаным'''<br>
Алтын көн асманы,<br>
Мул ашлык даласы,<br>
Батырлык дастаны —<br>
Илемә карачы!<br>
Күптәннән ир дигән<br>
Даныбыз кодрәте,<br>
Намусын бирмәгән<br>
Казагым куәте!<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Минем илем, минем илем,<br>
Гөлең булып сибеләмен,<br>
Җырың булып түгеләмен, илем!<br>
Туган җирем минем —<br>
Казакъстаным!<br>
Килергә юл ачкан<br>
Чиксез киң җирем бар,<br>
Берлеге ярашкан<br>
Ирекле илем бар.<br>
Каршылый вакытны<br>
Мәңгелек дустыдай,<br>
Безнең ил — бәхетле,<br>
Безнең ил — шушындый!<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
=== '''КАЛМЫКСТАН''' ===
'''''Хальмг келн'''''<br>
'''Хальмг Таңһчин Частр'''<br>
Сарул сәәхн Хальмг Таңһч<br>
Сансн тоотан күцәнә,<br>
Авта җирһлин бат җолаг<br>
Алдр һартан атхна.<br>
'''''Давтвр:'''''<br>
Улан залата хальмг улс,<br>
Улата теегән кеерүлий!<br>
Төрскн нутгтан күчән нерәдәд,<br>
Толһа менд җирһий!<br>
Олн келн-әмтнлә хамдан<br>
Уралан Таңһчин зүткнә<br>
Иньгллтин залин өндр герлд<br>
Иргч мана батрна.<br>
'''''Давтвр.'''''<br>
Баатр-чиирг үрдәр туурад,<br>
Буурл теемг өснә.<br>
Сурһуль-номдан килмҗән өдәг,<br>
Сул нерән дуудулна.<br>
'''''Давтвр.'''''
https://rutube.ru/video/4a0fb2e5bbd2bed3ad8dd41a232c2e4d/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kalmykia_anthem_(short_instrumental).ogg<br>
Оркестр башкаруында гимнның компакт варианты. Бер куплеты; кушымтасының соңгы ике юлы кабатлана.<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Калмыкстан җыры'''<br>
Гүзәл туган Калмык Иле<br>
Бар даланы яктырта,<br>
Төзек тормыш дилбегәсен<br>
Көчле кулында тота.<br>
'''''Кушымта''''':<br>
Калмык халкы, алсу төскә<br>
Иркен даланы бизә!<br>
Туган йортка куәт өстәп,<br>
Имин бул син мәңгегә!<br>
Төрле телле кешеләре<br>
Алга әйди Ватанны.<br>
Дуслык нурында киләчәк<br>
Ышанычлы һәм данлы.<br>
'''''Кушымта'''''.<br>
Батыр-чыдам балаларың<br>
Чал даланы үстерә,<br>
Тырышлыкта гыйлем эстәп,<br>
Азат исемен күтәрә.<br>
'''''Кушымта'''''.<br>
=== '''КАМБОДЖА''' ===
'''ជាភាសាខ្មែរ'''<br>
'''បទនគររាជ'''<br>
សូមពួកទេវត្តា រក្សាមហាក្សត្រយើង<br>
អោយបានរុងរឿង ដោយជ័យមង្គល សិរីសួស្តី<br>
យើងខ្ញុំព្រះអង្គ សូមជ្រកក្រោមម្លប់ ព្រះបារមី<br>
នៃព្រះនរបតី វង្សក្សត្រាដែលសាងប្រាសាទថ្ម<br>
គ្រប់គ្រងដែនខ្មែរ បុរាណថ្កើងថ្កាន ។<br>
ប្រាសាទសីលា កំបាំងកណ្តាលព្រៃ<br>
គួរអោយស្រមៃ នឹកដល់យសស័ក្តិ មហានគរ<br>
ជាតិខ្មែរដូចថ្ម គង់វង្សនៅល្អ រឹងប៉ឹងជំហរ<br>
យើងសង្ឃឹមពរ ភ័ព្វព្រេងសំណាងរបស់កម្ពុជា<br>
មហារដ្ឋកើតមាន យូរអង្វែងហើយ ។<br>
គ្រប់វត្តអារាម ឮតែសូរស័ព្ទធម៌<br>
សូត្រដោយអំណរ រំឮកគុណពុទ្ធសាសនា<br>
ចូរយើងជាអ្នក ជឿជាក់ស្មោះស្ម័គ្រតាមបែបដូនតា<br>
គង់តែទេវត្តានឹង ជួយជ្រោមជ្រែង ផ្គត់ផ្គង់ប្រយោជន៍ឱយ<br>
ដល់ប្រទេសខ្មែរ ជាមហានគរ ។<br>
'''''Françaıse'''''<br>
'''Le Chant Royal'''<br>
1. Que le ciel protège notre Roi<br>
Et lui dispense le bonheur et la gloire.<br>
Qu'il règne sur nos coeurs et sur nos destinées,<br>
Celui qui, héritier des Souverains bâtisseurs,<br>
Gouverne le fier et vieux Royaume.<br>
2. Les temples dorment dans la forêt,<br>
Rappelant la grandeur du Moha Nokor.<br>
Comme le roc, la race khmère est éternelle,<br>
Ayons cofiance dans le sort du Campuchéa,<br>
L'Empire qui défie les années.<br>
3. Les chants montent dans les pagodes<br>
A la gloire de la Sainte foi Bouddhique.<br>
Soyons fidèles aux croyances de nos pères.<br>
Ainsi le ciel prodiguera-t-il tous ses bienfaits<br>
Au vieux pays khmer, le Moha Nokor.<br>
https://rutube.ru/video/4921e0ef4a1133b7c72e77aad1974a23/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Nokoreach.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Мәһабәт Кыйраллык'''<br>
1. Күкләр булсын Патшабыз сакчысы,<br>
Насыйп булсын аңарга сәгадәт һәм дан.<br>
Хаким ул халык йөрәгеннән, язмыштан, —<br>
Борынгыдан горур мәмләкәтләр тоткан<br>
Шәрәфле нәсел варисы.<br>
2. Пагодалар сыенган урманга,<br>
Шаһит алар Моһа Ноко кодрәтенә.<br>
Кһмер милләте яратылган ул мәңгегә,<br>
Тормышыбыз хасланган Кампучиягә,<br>
Тиңдәш булсын ил заманга.<br>
3. Багышлаек догалар-җыруны,<br>
Мәдхия укып, изге Будда исеменә.<br>
Тугры булсак бабалар әманәтенә,<br>
Күкләр ирештерерләр бәрәкәтенә<br>
Кһмер иле Моһа Ноконы.<br>
=== '''КАМӘР УТРАУЛАРЫ''' ===
'''''Shikomori'''''<br>
1. Beramu isi pepeza,<br>
I nadi ukombozi piya;<br>
Ye daula ivenuha,<br>
Tasibabu yahe dini voya<br>
tsangaya hunu Komoriya.<br>
Narikeni yamahaba ya<br>
huvendza ya masiwa.<br>
Yatru...<br>
2. Wasiwa Komori damu ndzima,<br>
Wasiwa Komori dini ndzima.<br>
Ya masiwa razaliwa,<br>
Ya masiwa yarileya,<br>
Mola nde yari sayidiya;<br>
Narike niya ndzima,<br>
Rivendze uwatwaniya,<br>
Mahaba ya dini na duniya.<br>
3. Beramu isi pepeza,<br>
Rangu mwezi sita wa Zuiye,<br>
Ye daula ivenuha,<br>
Zisiwa zatru zi katruha:<br>
Maoré na Ndzuani, Mwali na Ngazidja.<br>
4. Tasibabu yahe dini voya<br>
Tsangaya hunu Komoriya.<br>
Narikeni yamahaba ya,<br>
Ya huvendza, ya masiwa.<br>
https://rutube.ru/video/5c8b8c4b8562edb753664e292f5c6c35/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Comoros_by_US_Navy_Band.ogg<br>
(дүртенче куплеты уйналмаган)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
1. Җилферди ил байрагыбыз,<br>
Тулы бәйсезлек белгертеп;<br>
Күтәрелә Ватаныбыз,<br>
Динебезне терәк, көч-куәт итеп,<br>
Камәр илен бердәм дәүләт итеп.<br>
Яшик шушы ямьле урында<br>
Туганлык, сөю хозурында.<br>
Яшик...<br>
2. Камәрлеләр, уртактыр каныбыз,<br>
Камәрлеләр, камил иманыбыз.<br>
Бу утрауларда туганбыз,<br>
Монда тәрбия алганбыз,<br>
Ярдәм насыйп итә, Аллабыз;<br>
Кыю, тәвәккәл булыйк,<br>
Ватан диеп җан атыйк,<br>
Динне, дөньяны без яратыйк!<br>
3. Җилферди ил байрагыбыз<br>
Алтынчы Июльдән башлап,<br>
Күтәрелә Ватаныбыз,<br>
Утраулары баскан тигез сафка:<br>
Маоре һәм Ндзуани, Мвали һәм Ңазидҗа.<br>
4. Динебезне терәк, көч-куәт итеп,<br>
Камәр илен бердәм дәүләт итеп, –<br>
Яшик шушы ямьле урында,<br>
Сөю, туганлык хозурында.<br>
'''Гимн тексты, камәри теленнән тыш, Камәр утрауларындагы ике рәсми телгә – гарәп һәм француз телләренә дә тәрҗемә ителгән.'''
=== '''КАМЕРУН''' ===
'''CHANT DE RALLIEMENT'''<br>
I. Ô Cameroun berceau de nos ancêtres,<br>
Va debout et jaloux de ta liberté.<br>
Comme un soleil ton drapeau fier doit être<br>
Un symbole ardent de foi et d'unité.<br>
Que tous tes enfants du nord au sud,<br>
de l'est à l'ouest soient tout amour,<br>
Te servir que ce soit leur seul but,<br>
Pour remplir leur devoir toujours.<br>
'''''Refrain:'''''<br>
Chère patrie, terre chérie,<br>
Tu es notre seul et vrai bonheur,<br>
notre joie et notre vie,<br>
À toi l'amour et le grand honneur<br>
II. Tu es la tombe où dorment nos pères,<br>
Le jardin que nos aïeux ont cultivé.<br>
Nous travaillons pour te rendre prospère,<br>
Un beau jour enfin nous serons arrivés.<br>
De l'Afrique sois fidèle enfant<br>
Et progresse toujours en paix,<br>
Espérant que tes jeunes enfants<br>
T'aimeront sans bornes à jamais.<br>
'''''Refrain.'''''<br>
'''RALLYING SONG'''<br>
I. O Cameroon, Thou Cradle of our Fathers,<br>
Holy Shrine where in our midst they now repose,<br>
Their tears and blood and sweat thy soil did water,<br>
On thy hills and valleys once their tillage rose.<br>
Dear Fatherland, thy worth no tongue can tell!<br>
How can we ever pay thy due?<br>
Thy welfare we will win in toil and love and peace,<br>
Will be to thy name ever true!<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Land of Promise, land of Glory!<br>
Thou, of life and joy, our only store!<br>
Thine be honour, thine devotion,<br>
And deep endearment, for evermore.<br>
II. From Shari, from where the Mungo meanders<br>
From along the banks of lowly Boumba Stream,<br>
Muster thy sons in union close around thee,<br>
Mighty as the Buea Mountain be their team;<br>
Instil in them the love of gentle ways,<br>
Regret for errors of the past;<br>
Foster, for Mother Africa, a loyalty<br>
That true shall remain to the last.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/e795d0512496afa843219c7466762df4/
https://wikiway.com/cameroon/gimn/
'''КҮМӘКЛЕК ҖЫРЫ'''<br>
=== '''КАНАДА''' ===
'''''Françaıse'''''<br>
'''Ô Canada!'''<br>
Ô Canada! Terre de nos aïeux,<br>
Ton front est ceint de fleurons glorieux!<br>
Car ton bras sait porter l’epée,<br>
Il sait porter la croix!<br>
Ton histoire est une epopée<br>
Des plus brillants exploits,<br>
Et ta valeur, de foi trempée,<br>
Protégera nos foyers et nos droits,<br>
Protégera nos foyers et nos droits.<br>
https://wikiway.com/canada/gimn/
https://yandex.ru/video/preview/15109167227211971633
'''Татар телендә'''<br>
'''Әй, Канада!'''<br>
Әй, Канада! Ата-баба җире,<br>
Дан чәчәкләре бизиләр сине!<br>
Кулларың кылыч тотарга оста,<br>
Тота белер хачны!<br>
Синең тарихың – үзе бер дастан, –<br>
Җиңүләреңне колачлый.<br>
Кыю холкың, ныклы рухың, –<br>
Саклар йортыбызны, хокукларны,<br>
Саклар йортыбызны, хокукларны.<br>
'''''English'''''<br>
'''O Canada!'''<br>
O Canada! Our home and native land!<br>
True patriot-love in all thy sons command.<br>
With glowing hearts we see thee rise,<br>
The True North, strong and free,<br>
And stand on guard, O Canada,<br>
We stand on guard for thee.<br>
O Canada, glorious and free!<br>
We stand on guard, we stand on guard for thee.<br>
O Canada, we stand on guard for thee!<br>
https://rutube.ru/video/c27340fb75a88ef7ae7aaf59918a5126/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_O_Canada.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Әй, Канада!'''<br>
Әй, Канада! Туган ил-йортыбыз!<br>
Сине сөя бар ватандашыбыз.<br>
Безнең бәхет – уңышларыңда,<br>
Тугры Төньяк – нык, азат!<br>
Без синең сагыңда, Канада,<br>
Торырбыз сине хаклап.<br>
Әй Канада, азат бул һәм данла!<br>
Әй Канада! Без синең сагыңда!<br>
Әй Канада! Без синең сагыңда!<br>
'''Гимн тексты башта француз телендә язылган булган. Инглиз теленә ул бераз үзгәртелеп тәрҗемә ителгән.'''<br>
=== '''КАРАКАЛПАКСТАН''' ===
'''''Қарақалпақ тилинде'''''<br>
Жайхун жағасында өскен байтерек,<br>
Түби бир шақасы мың болар демек,<br>
Сен сондай саялы қуяшлы елсең,<br>
Тынышлық ҳәм ығбал сендеги тилек.<br>
'''''Нақораты:'''''<br>
Дийхан баба нәпеси бар жеринде,<br>
Жуўсан аңқып, кийик қашар шөлинде,<br>
Қарақалпақстан,<br>
“Қарақалпақстан” деген атыңды,<br>
Әўладлар әдиўлер жүрек төринде.<br>
Айдын келешекке шақырар заман,<br>
Мәртлик мийнет, билим жетизер оған,<br>
Халқың бар азамат, дос ҳәм мийирбан,<br>
Еркин жайнап-жаснап, мәңги бол аман.<br>
'''''Нақораты:'''''<br>
Дийхан баба нәпеси бар жеринде,<br>
Жуўсан аңқып, кийик қашар шөлинде,<br>
Қарақалпақстан,<br>
“Қарақалпақстан” деген атыңды,<br>
Әўладлар әдиўлер жүрек төринде.<br>
https://rutube.ru/video/a0b3cf0ae90052456ad9cb805887d924/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Karakalpakstan.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
1. Җәйхун ярларында үскән байтирәк,<br>
Тамырларыңа меңләп еллар, димәк, –<br>
Син күләгәле, кояшлы төбәк,<br>
Тынычлык һәм бәхет – синең ул теләк.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Диһкян баба тыны сеңгән җиреңә,<br>
Сайгак йөгерә әрем исле чүлеңдә,<br>
Каракалпакстан,<br>
“Каракалпакстан” дигән атыңны<br>
Яшь буын кадерли йөрәк түрендә.<br>
2. Якты киләчәккә чакыра заман,<br>
Батырлык, зирәклек ирешкән таман,<br>
Дустанә халкыңа хастыр миһербан,<br>
Иректә чәчәк ат, мәңге бул аман.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Диһкян баба тыны сеңгән җиреңә,<br>
Сайгак йөгерә әрем исле чүлеңдә,<br>
Каракалпакстан,<br>
“Каракалпакстан” дигән атыңны<br>
Яшь буын кадерли йөрәк түрендә.<br>
=== '''КАРАТАУ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''На црногорском (вуковица)'''''<br>
'''Ој свијетла мајска зоро'''<br>
1. Ој свијетла мајска зоро,<br>
Ој свијетла мајска зоро,<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Синови смо твог стијења,<br>
Синови смо твог стијења,<br>
И чувари твог поштења,<br>
И чувари твог поштења,<br>
Волимо вас, брда тврда,<br>
И стравичне ваше кланце<br>
Који никад не познаше<br>
Срамотнога ропства ланце.<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Мајко наша Црна Горо.<br>
2. Ој свијетла мајска зоро,<br>
Ој свијетла мајска зоро,<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Док ловћенској нашој мисли<br>
Наша слога даје крила,<br>
Биће горда, биће славна<br>
Домовина наша мила.<br>
Ријека ће наших вала<br>
Ускачући у два мора,<br>
Глас носити океану:<br>
Да је вјечна Црна Гора.<br>
Глас носити океану:<br>
Да је вјечна Црна Гора,<br>
Да је вјечна Црна Гора.<br>
https://rutube.ru/video/d224c8acdb22066ea75f87f58dbf739f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Montenegro.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Әй, якты май ае таңы'''<br>
1. Әй, якты май ае таңы,<br>
Әй, якты май ае таңы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы!<br>
Без тау-кыялар уллары,<br>
Без тау-кыялар уллары,<br>
Синең намусыңның сагы,<br>
Синең намусыңның сагы.<br>
Дәһшәтле тау-кыяларың<br>
Халкым сөйгән, кадерләгән,<br>
Хурлыклы коллык богавын<br>
Илем һичкайчан кимәгән.<br>
Ил-Анам Каратау ягы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы!<br>
2. Әй, якты май ае таңы,<br>
Әй, якты май ае таңы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы!<br>
Ловчен фикерләрен, эшен,<br>
Дәвамлап канатланырбыз,<br>
Горур, данлы булсын өчен,<br>
Син сөекле Ватаныбыз.<br>
Илнең дулкынлы елгасы —<br>
Ике диңгезгә ул коя,<br>
Шавын океан тыңласын:<br>
“Каратау — мәңгелек кыя!”<br>
Шавын океан тыңласын:<br>
“Каратау — мәңгелек кыя!<br>
Каратау — мәңгелек кыя!”<br>
'''''Na crnogorskom (gajevica)'''''<br>
'''Oj svijetla majska zoro'''<br>
1. Oj svijetla majska zoro,<br>
Oj svijetla majska zoro,<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Sinovi smo tvog stijenja,<br>
Sinovi smo tvog stijenja,<br>
I čuvari tvog poštenja,<br>
I čuvari tvog poštenja.<br>
Volimo vas, brda tvrda,<br>
I stravične vaše klance<br>
Koji nikad ne poznaše<br>
Sramotnoga ropstva lance.<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Majko naša Crna Goro.<br>
2. Oj svijetla majska zoro,<br>
Oj svijetla majska zoro,<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Dok lovćenskoj našoj misli<br>
Naša sloga daje krila,<br>
Bit će gorda, bit će slavna<br>
Domovina naša mila.<br>
Rijeka će naših vala<br>
Uskačući u dva mora<br>
Glas nositi okeanu:<br>
Da je vječna Crna Gora.<br>
Glas nositi okeanu:<br>
Da je vječna Crna Gora,<br>
Da je vječna Crna Gora.<br>
=== '''КАРЕЛИЯ''' ===
'''''Karjalaksi'''''<br>
'''Kodirandu – Karjalu!'''<br>
Kodirandu – Karjalu!<br>
Igäine kaunis meijän mua.<br>
Heimokanzat yhteh suat,<br>
Karjalu!<br>
Tuo kuunnelkua järvet dai mečät, suot<br>
Kui sydämeh oma mua pajuo tuou.<br>
Se mäin piälpäi selvembi nähtä voi –<br>
Vie parembi kaikkii mua meijän roih.<br>
Kodirandu – Karjalu!<br>
Ozan kel elä igä kai.<br>
||: Ryndähis meijän yksi vai –<br>
Karjalu! :||<br>
Tiä runoloin rohkiembat poijat vie<br>
Kai eletäh salolois, järvien ies.<br>
Pajo lennä, kandeleh helkieh lyö,<br>
Kiitä Karjalua kaikkie muadu myö.<br>
Kodirandu – Karjalu!<br>
Runot dai pajot elos piet.<br>
Nägyy tiä päivännouzu vies,<br>
Karjalu!<br>
Päiväzen nouzu nägyy vies,<br>
Karjalu!<br>
Kotimaamme Karjala!<br>
Ikivanha kaunis maa.<br>
Veljeskansat yhteen saa<br>
Karjala!<br>
'''''Suomeksi'''''<br>
'''Kotimaamme Karjala!'''<br>
Kotimaamme Karjala!<br>
Ikivanha laulumaa.<br>
Työllään etsii kunniaa<br>
Karjala!<br>
Nuo järvet ja vaarat ja hongikot –<br>
ne huomisen kutsua kuunnelkoot!<br>
Seisoin vaaran harjalla paljain päin<br>
ja suljin syliini mitä näin.<br>
Kotimaamme Karjala!<br>
Ikivanha laulumaa.<br>
||: Työllään etsii kunniaa<br>
Karjala! :||<br>
Ne urhot ja sankarit laulujen –<br>
ne asuvat täällä entiselleen.<br>
Soita, soma kantele, jatku, työ!<br>
Soi, laulu, sydämen liekki, lyö.<br>
Kotimaamme Karjala!<br>
Rahvas rehti, ahkera<br>
töin ja lauluin ikuistaa<br>
Karjala!<br>
Töin ja lauluin ylistää<br>
Karjala!<br>
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Гимн_Республики_Карелия.ogg
https://rutube.ru/video/b71a6f0ee1404c05b6c8bd83df06f3b3/
'''''Tatar telendä'''''<br>
'''Tuğan yağım – Karyala!'''<br>
Tuğan yağım – Karyala!<br>
Ğömerlek yazmış miña.<br>
Yäşä, il, ğasırlarda,<br>
Karyala!<br>
Cırlasın tayğa, yañğırasın küllär!<br>
Qäderle miña bu güzäl cirlär. <br>
Menäm biekkä, taw-qıyalarğa –<br>
Sine, tuğan yaq, cırda danlarğa.<br>
Tuğan yağım – Karyala!<br>
Ğömerlek yazmış miña.<br>
||: Yäşä, il, ğasırlarda,<br>
Karyala! :||<br>
Borınğılıqtan küçep zamanğa,<br>
Yäşi batırlar taw-urmannarda.<br>
Kantele qılı ğorur çıñlasın,<br>
Möqätdäs karel ciren xaqlasın!<br>
Karyala – tuğan yağım!<br>
Run-riwayät moñnarım.<br>
Cır häm xezmät uçağım,<br>
Karyala!<br>
Küräm nurlı tañnarıñ,<br>
Karyala!<br>
=== '''КАТАЛОНИЯ''' ===
'''''Català'''''<br>
'''Catalunya triomfant'''<br>
1. Catalunya triomfant,<br>
tornarà a ser rica i plena.<br>
Endarrera aquesta gent<br>
tan ufana i tan superba.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Bon colp de falç,<br>
Bon colp de falç,<br>
Defensors de la terra!<br>
Bon colp de falç!<br>
2. Ara és hora, segadors.<br>
Ara és hora d'estar alerta.<br>
Per quan vingui un altre juny<br>
esmolem ben bé les eines.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Bon colp de falç,<br>
Bon colp de falç,<br>
Defensors de la terra,<br>
Bon colp de falç!<br>
3. Que tremoli l'enemic<br>
en veient la nostra ensenya.<br>
Com fem caure espigues d'or,<br>
quan convé seguem cadenes.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Bon colp de falç,<br>
Bon colp de falç,<br>
Defensors de la terra!<br>
Bon colp de falç!<br>
https://rutube.ru/video/594f1d3d8cb9aabccc417afac54a1288/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Els_Segadors.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Җиңүчән Каталония'''<br>
1. Каталония, җиңүчән,<br>
Кайтырсың мул тормышыңа.<br>
Таян батыр улларыңа,<br>
Алар горур, тәвәккәл.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ипләп кенә<br>
Урак белән ипләп,<br>
Җир сакчылары!<br>
Ипләп кенә!<br>
2. Сәгать сукты, уракчы,<br>
Килде урыр, орыр көннәр,<br>
Киләсе июньгә кадәр<br>
Янә кайрап куйсаңчы.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ипләп кенә<br>
Урак белән ипләп,<br>
Җир сакчылары!<br>
Ипләп кенә!<br>
3. Калтырансын дошманнар —<br>
Горур җилфердәсен байрак.<br>
Урылган күк алтын башак,<br>
Коелып төшәр богаулар.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ипләп кенә<br>
Урак белән ипләп,<br>
Җир сакчылары!<br>
Ипләп кенә!<br>
=== '''КВЕБЕК''' ===
'''''Françaıse'''''<br>
'''Gens du pays'''<br>
Le temps qu’ on a pris pour dire: je t’aime,<br>
C’est le seul qui reste au bout de nos jours.<br>
Les vœux que l’on fait, les fleurs que l’on sème<br>
Chacun les récolte en soi-même<br>
Aux beaux jardin du temps qui court.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Gens du pays, c’est votre tour<br>
De vous laisser parler d’amour,<br>
Gens du pays, c’est votre tour<br>
De vous laisser parler d’amour.<br>
Le temps de s’aimer, le jour de le dire<br>
Fond comme la neige aux doigts du printemps.<br>
Fêtons de nos joies, fêtons de nos rires<br>
Ces yeux où nos regards se mirent,<br>
C’est demain que j’avais vingt ans.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
Le ruisseau des jours aujourd’hui s’arrête<br>
Et forme un étang ou chacun peut voir<br>
Comme en un miroir l’amour qu’il reflète.<br>
Pour ces coeurs à qui je souhaite<br>
Le temps de vivre nos espoirs.<br>
'''''Chorus (2).'''''<br>
https://rutube.ru/video/bd5d0b06443f94eb0907368e2c77ee6c/
Жиль Виньо башкаруында
https://my.mail.ru/music/songs/gilles-vigneault-gens-du-pays-27c4fb588ac2bf849573ef1c0dfc4d7d
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Әй, ватандаш!'''<br>
“Яратам!” — диеп, назла күңелемне,<br>
Үтә дә китә бит безнең тормыш.<br>
Үтәлгән вәгъдә, үстергән гөлләр<br>
Китерер лаеклы уңыш —<br>
Гадел хөкемдар бу язмыш.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Әй, ватандаш, күңел назлап,<br>
“Яратам!” — дип, әйтче кабат.<br>
Әй, ватандаш, күңел назлап,<br>
“Яратам!” — дип, әйтче кабат.<br>
Яратыр көннәр, ялкынлы хисләр,<br>
Язгы кар сыман, югала эреп;<br>
Тәүге сагышның, назлы карашның<br>
Яшик, дуслар, кадерен белеп — <br>
Унсигез яшьтәге кебек.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
Гомер кизләве, юлын эзләр ул,<br>
Туктап калыр да, җәелеп, күл булыр.<br>
Күреп кал берүк: көзгедәге күк, <br>
Саф мәхәббәтең чагылыр —<br>
Кадер-хөрмәтең шул булыр.<br>
'''''Кушымта (2)'''''.<br>
=== '''КИПР (грек өлеше)''' ===
'''''Στα ελληνικά'''''<br>
'''Ἐλευθεριά'''<br>
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν κόψι<br>
Τοῦ σπαθιοῦ τὴν τρομερή,<br>
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν ὄψι,<br>
Ποὺ μὲ βία μετράει τὴν γῆ.<br>
Ἀπ’ τὰ κόκκαλα βγαλμένη<br>
τῶν Ἑλλήνων τὰ ἱερά,<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
https://rutube.ru/video/8ad80831c39f5c43a56280dadc8ae903/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymn_to_liberty_instrumental.oga
'''''Грек (юнан) телендә'''''<br>
'''Азатлык'''<br>
Таныш миңа, газиз илем,<br>
Иң үткен кылычларың,<br>
Таныш үткен күз карашың —<br>
Колачлый ул Җир шарын.<br>
Затлы Юнан тамырыннан<br>
Үсеп чыккан бер аклык, —<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык,<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык,<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык!<br>
'''Кипрның греклар яшәгән өлеше, мөстәкыйль дәүләт булса да, Греция (Юнанстан) гимнын куллана.'''<br>
=== '''КИРИБАТИ''' ===
'''''In Kiribati language'''''<br>
'''Kunan Kiribati – Teirake Kaini Kiribati'''<br>
Teirake kaaini Kiribati,<br>
Anene ma te kakatonga,<br>
Tauraoi nakon te mwioko,<br>
Ma ni buokia aomata.<br>
||: Tauaninne nte raoiroi,<br>
Tangiria aomata nako. :||<br>
Reken te kabaia ma te rau,<br>
Ibuakoia kaain abara,<br>
Bon reken te nano ae banin,<br>
Ma te i-tangitangiri naba.<br>
||: Ma ni wakina te kabaia,<br>
Ma n neboa i eta abara. :||<br>
Ti butiko ngkoe Atuara,<br>
Kawakinira ao kairira,<br>
Nakon taai aika i maira,<br>
Buokira ni baim ae akoi.<br>
||: Kakabaia ara Tautaeka,<br>
Ma ake a makuri iai. :||<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kiribati_Anthem_Performed_by_US_Navy_Band.oga
https://wikiway.com/kiribati/gimn/
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Кирибати җыры – Бас, Кирибати, аягүрә!'''<br>
Бас, Кирибати, аягүрә!<br>
Кушыл рухланып безнең җырга,<br>
Җаваплы бул, бурычың үтә<br>
Һәм әзер тор ярдәм кылырга!<br>
||: Хаклыкта нык, бул игелекле,<br>
Сөй милләтеңне, кешелекне! :||<br>
Яшәү өчен канәгатьлектә,<br>
Тынычлыкка өмет-ниятләр, —<br>
Чынга ашыр барча теләк тә,<br>
Бергә типсә безнең йөрәкләр.<br>
||: Хөрмәт итик бер-беребезне,<br>
Бердәм үстерик бәх(е)тебезне! :||<br>
Ялварабыз Сиңа, Тәңребез,<br>
Туры юлга юнәлт халкыңны,<br>
Имин булсын киләчәгебез,<br>
Суз сөюле ярдәм кулыңны.<br>
||: Ярлыкагыл хакимиятне,<br>
Бөтен кешене һәм милләтне! :||<br>
'''Сүзлекләр һәм белешмәләр булмау сәбәпле, инглиз телендәге текст тәрҗемә ителде.'''<br>
=== '''КОМИ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Комиӧн'''''<br>
'''Варыш поз'''<br>
Ылын-ылын Войвылын<br>
Джуджыд парма сулалö.<br>
Парма шöрын варыш поз<br>
Кыпыд горöн шыалö.<br>
Лэбзьöй, повтöм варышъяс,<br>
Вына бордъяс шеныштлöй,<br>
Веськыд туйöд нуöдöй,<br>
Коми мусö югдöдöй!<br>
Веськыд туйöд нуöдöй,<br>
Коми мусö югдöдöй!<br>
https://rutube.ru/video/e59083eaad39efe6a1544a017b1fade4/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Regional_anthem_of_Komi_vocal.oga
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Лачын оясы'''<br>
Бик еракта Төньякта,<br>
Тауда чыршылык тора,<br>
Кыю лачын ояда<br>
Яңгыратып кычкыра.<br>
Как канатың, гаярем,<br>
Көчле урман лачыны,<br>
Нурландыр Коми җирен,<br>
Сайла син туры юлны,<br>
Нурландыр Коми җирен,<br>
Сайла син туры юлны!<br>
'''''Удмурт кылын'''''<br>
'''Тылобурдо кар'''<br>
Кыдёкын-кыдёкын уйпалан<br>
Жужыд парма сылэ.<br>
Парма шорын тылобурдо кар,<br>
Шулдыр гур силё.<br>
Лобе, кышкасьтэм бурдоос,<br>
Кужмо бурдъёсыныды шоналэ,<br>
Выль сюресъёсти нуэ,<br>
Коми муэз югдытэ!<br>
Выль сюресъёсти нуэ,<br>
Коми муэз югдытэ!<br>
=== '''КОРЕЯ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''한국어로''' (Hangug-eolo)<br>
'''애국가''' (Aegukga)<br>
1. 동해 물과 백두산이 마르고 닳도록 –<br>
하느님이 보우하사 우리 나라 만세 – !<br>
무궁화 삼천리 화려 강산 –<br>
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br>
2. 남산 위에 저 소나무 철갑을 두른 듯 –<br>
바람 서리 불변함은 우리 기상일세 – !<br>
무궁화 삼천리 화려 강산 –<br>
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br>
3. 가을 하늘 공활한데 높고 구름 없이 –<br>
밝은 달은 우리 가슴, 일편 단심일세 – !<br>
무궁화 삼천리 화려 강산 –<br>
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br>
4. 이 기상과 이 맘으로 충성을 다하여 –<br>
괴로우나 즐거우나 나라 사랑하세 – !<br>
무궁화 삼천리 화려 강산 –<br>
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br>
https://rutube.ru/video/0f336ec3e6762918174dba90c5b86d42/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:South_Korean_national_anthem.wav
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Ватанпәрвәрлек җыры'''<br>
1. Шәрык диңгезе кибегеп, Пәктусан уалып<br>
Беткәнче хакла, Тәңребез, безнең милләтне.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br>
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br>
Йөзләп еллар Намсан-тауда җилләр-давылларга<br>
Бирешмәгән наратлар күк, без дә куәтле.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br>
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br>
Биек аяз көзге күкләр һәм ай сипкән нурлар<br>
Һидаятькә өнди безнең чыдам йөрәкне.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br>
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br>
Рәхәттә дә, михнәттә дә тугрыбыз Ватанга,<br>
Безнең халык көчле рухлы, батыр йөрәкле.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br>
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br>
=== '''КОРЕЯ ХАЛЫК-ДЕМОКРАТИК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''애국가''' (Aegukka)<br>
1. 아침은 빛나라 이 강산<br>
은금에 자원도 가득한<br>
이 세상 아름다운 내 조국<br>
반만년 오랜 력사에<br>
||: 찬란한 문화로 자라난<br>
슬기론 인민의 이 영광<br>
몸과 맘 다 바쳐 이 조선<br>
길이 받드세 :||<br>
2. 백두산 기상을 다 안고<br>
근로의 정신은 깃들어<br>
진리로 뭉쳐진 억센 뜻<br>
온 세계 앞서 나가리<br>
||: 솟는 힘 노도도 내밀어<br>
인민의 뜻으로 선 나라<br>
한없이 부강하는 이 조선<br>
길이 빛내세 :||<br>
https://rutube.ru/video/b5bedababbdb4f0cf7fa8facfd62b414/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Aegukka_-_National_Anthem_of_North_Korea.wav
'''Ватанпәрвәрлек җыры'''<br>
1. Өч мең ли җир табигый байлык,<br>
Алтын-көмеш таң нурларында,<br>
Гүзәл Ватаныбыз, зирәк халык,<br>
Биш мең ел данлы тарихында<br>
||: Саф күңелен биреп һәрбер эшкә,<br>
Бөек мәдәнияткә ирешкән.<br>
Әйдәгез, җан-тән фида кылып,<br>
Саклыйк шул изге Чосонны. :||<br>
2. Ихтыяр көчебез – хаклыкта,<br>
Ватан – тырыш хезмәт учагы,<br>
Пәкту тавы рухын колачлап,<br>
Дөньялыкта алгарган чагы –<br>
||: Халык үзе тудырган илдә,<br>
Шашкын давылларны йөгәнләп.<br>
Әйдәгез, данлыйк илебезне,<br>
Чиксез бай, куәтле җирне. :||<br>
=== '''КОСТА-РИКА''' ===
'''''Español'''''<br>
'''Noble Patria'''<br>
Noble Patria, tu hermosa bandera, <br>
Expresión de tu vida nos da: <br>
Bajo el límpido azul de tu cielo <br>
Blanca y pura descansa la paz.<br>
En la lucha tenaz de fecunda labor<br>
Que enrojece del hombre la faz,<br>
Conquistaron tus hijos, labriegos sencillos,<br>
Eterno prestigio, estima y honor, <br>
Eterno prestigio, estima y honor. <br>
¡Salve oh tierra gentil! <br>
¡Salve oh madre de amor!<br>
Cuando alguno pretenda tu gloria manchar, <br>
Verás a tu pueblo, valiente y viril, <br>
La tosca herramienta en arma trocar.<br>
¡Salve Patria! tu pródigo suelo<br>
Dulce abrigo y sustento nos da.<br>
Bajo el límpido azul de tu cielo<br>
¡Vivan siempre el trabajo y la paz!<br>
https://wikiway.com/kosta-rika/gimn/
https://de.wikipedia.org/wiki/Datei:Costa_Rica_National_Anthem.ogg<br>
(башта дүрт юллык кереш өлеше уйнала)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Затлы Ватан'''<br>
Затлы Ватан, гүзәл байрагыңда —<br>
Тиңдәшсез сурәтең хаклыгы:<br>
Аяз, зәңгәр асманың астында —<br>
Тыныч тормыш аклык-сафлыгы.<br>
Иҗтиһат һәм ныклык, көндәлек тырышлык —<br>
Йөзләргә ямь бирә алсулык,<br>
Игенче улларың, хезмәтчән кызларың —<br>
Илебез абруе һәм даны,<br>
Илебез абруе, хөрмәте һәм даны.<br>
Имин бул, затлы җир,<br>
Мәхәббәт мәкяны!<br>
Кемнәрдер ымсынса даныңны тапларга,<br>
Күрерсең гайрәтле халкыңны —<br>
Алмашыр китмәнен ул хәрби коралга.<br>
Сәлам, Ватан! Мул җир-туфрагыңда —<br>
Нигъмәткә җитешлек, иркенлек.<br>
Аяз, зәңгәр асманың астында<br>
Мәңге булсын хезмәт, иминлек!<br>
=== '''КОТ Д’ИВУАР''' ===
'''''Françaıse'''''<br>
'''L'Abidjanaise'''<br>
'''''Premier couplet:'''''<br>
1. Salut ô terre d’espérance,<br>
Pays de l’hospitalité!<br>
Tes légions remplies de vaillance,<br>
Ont relevé ta dignité.<br>
Tes fils, chère Côte d’Ivoire, <br>
Fiers artisans de ta grandeur,<br>
Tous rassemblés et pour ta gloire,<br>
Te bâtiront dans le bonheur.<br>
'''''Premier refrain:'''''<br>
Fiers ivoiriens, le pays nous appelle.<br>
Si nous avons, dans la paix, ramené la liberté,<br>
Notre devoir sera d’être un modèle<br>
De l’espérance promise à l’humanité<br>
En forgeant, unis dans la foi nouvelle,<br>
La patrie de la vraie fraternité.<br>
'''''Deuxième couplet:'''''<br>
2. À toi noble Côte d'Ivoire,<br>
Ô grand pays des bonnes gens !<br>
Nous apportons dans la victoire,<br>
L’hommage de nos cœurs ardents.<br>
Dans l’amitié des peuples frères,<br>
Dieu guide nous vers l’idéal,<br>
Soumise à la devise chère :<br>
Union, discipline, travail.<br>
'''''Deuxième Refrain:'''''<br>
Pour ta grandeur, riche et noble patrie,<br>
Nous marcherons de l’avant, pleins d’amour et pleins de foi.<br>
De cœurs unis, au cours de notre vie,<br>
Nous œuvrerons dans l’honneur pour le juste droit,<br>
De cœurs unis au cours de notre vie,<br>
À tes appels nous serons tous présents.<br>
https://rutube.ru/video/228bcbb1b10e9daf1450ad66164c0dfd/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Côte_D%27Ivoire_%22L%27Abidjanaise%22.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Абидҗан җыры'''<br>
'''''Беренче куплет:'''''<br>
Сәлам, өмет-ышаныч яры,<br>
Әй олы җанлы, кунакчыл ил!<br>
Синең гайрәтле легионнарың<br>
Мәртәбәңне иттеләр дәлил.<br>
Синең, Кот д’Ивуар, улларың<br>
Горур бөеклегең сагында,<br>
Үстерә үз Ватаны данын<br>
Җиң сызганып алар тагын да.<br>
'''''Беренче кушымта:'''''<br>
Кыю ивуарлылар, ил чакыра.<br>
Бәйсезлекне тыныч юлда кабат кайтардык,<br>
Һиммәтебез үрнәк булып тора —<br>
Бар кешелек аңа өмет багларлык.<br>
Без берләштек яңа инануда<br>
Һәм чын кардәшлеккә нигез салдык.<br>
'''''Икенче куплет:'''''<br>
Сиңа, намуслы Кот д’Ивуар,<br>
Игелекле кешеләр иле!<br>
Бер гаилә, барыбыз туганнар,<br>
Кайнар йөрәк кадерли сине.<br>
Бер нәселдән тудык, дуслыкка,<br>
Идеалга Алла бара әйдәп,<br>
Юнәлгәнбез бер үк максатка:<br>
Берлек, аңлы тәртип һәм хезмәт.<br>
'''''Икенче кушымта:'''''<br>
Бөек, бай, затлы Ватан хакына<br>
Ярат һәм инан, атла гел алга.<br>
Йөрәкләр бердәм тормыш уңында,<br>
Таян намуска һәм кануннарга,<br>
Йөрәкләр бердәм тормыш уңында,<br>
Без әзер иңне иңгә куярга.<br>
=== '''КӨНЧЫГЫШ ТИМОР''' ===
Pátria, Pátria, Timor-Leste, nossa Nação.<br>
Glória ao povo e aos heróis da nossa libertação.<br>
Pátria, Pátria, Timor-Leste, nossa Nação.<br>
Glória ao povo e aos heróis da nossa libertação.<br>
Vencemos o colonialismo, gritamos:<br>
abaixo o imperialismo.<br>
Terra livre, povo livre,<br>
não, não, não à exploração.<br>
Avante unidos firmes e decididos.<br>
Na luta contra o imperialismo<br>
o inimigo dos povos, até à vitória final.<br>
Pelo caminho da revolução.<br>
=== '''КӨНЧЫГЫШ ТӨРКИСТАН''' ===
Қуртулуш йолида судәк<br>
ақти бизниң қанимиз,<br>
Сән үчүн, әй юртимиз,<br>
болсун пида бу җанимиз.<br>
Қан кичип, һәм җан бирип,<br>
ахир қутулдурдуқ сини,<br>
Қәлбимиздә қутқулушқа<br>
бар иди иманимиз.<br>
Юртумиз биз йүз-көзүңни<br>
қан билән пакизлидуқ<br>
Өрлиген ялқун билән<br>
пакланди белки намимиз.<br>
Яр-и һәмдәм болди бизниң<br>
һиммәтимиз сән үчүн.<br>
Шавну шөһрәтлик иди<br>
һиммәт билән әҗдадимиз.<br>
Атиларниң җәңләри<br>
өчмәйду тарих бетидин.<br>
Нәсли қалди җәңгивар<br>
биз униң әвлади биз.<br>
Ақти қан һәм чиқти җан<br>
дүшмәндин болсун әл аман.<br>
Яшисун, миң яшисун,<br>
парлансун истиқбалимиз!<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Qurtulush_Yolida.webm
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Котылу юлында'''<br>
Азатлык юлында су күк<br>
акты безнең каныбыз,<br>
Синең өчен, ил-йортыбыз,<br>
булсын фида җаныбыз.<br>
Без кан түгеп һәм җан биреп,<br>
коткарып калдык сине,<br>
Кальбебездә котылуга<br>
иманыбыз бар иде.<br>
Кан белән йөзең-күзеңне<br>
сафландырдык, йортыбыз,<br>
Үрләгән ут-ялкын белән<br>
пакьләнгәндер намыбыз.<br>
Һиммәтебез — синең өчен<br>
сөю-кайгыртуыбыз.<br>
Шанлы һәм шөһрәтле булды<br>
һиммәт белән элгәрләр,<br>
Тарихтан һич җуелмады<br>
ирешелгән җинүләр.<br>
Җиңүчән бер нәсел калды,<br>
без – дәвам итүчеләр.<br>
Акты кан һәм чыкты җан,<br>
дошманнарга әл-әман.<br>
Яшә син, мең яшә син,<br>
Киләчәгебез, нурлан!<br>
=== '''КӨНЬЯК АФРИКА ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''КАҖ телләрендә:'''''<br>
('''''коса һәм зулу''''')<br>
Nkosi sikelel’ iAfrika<br>
Maluphakanyisw’ uphondo lwayo,<br>
Yizwa imithandazo yethu,<br>
Nkosi sikelela, thina lusapho lwayo.<br>
('''''сото-суто''''')<br>
Morena Boloka setjhaba sa heso,<br>
O fedise dintwa la matshwenyeho,<br>
O se Boloke,<br>
O se Boloke setjhaba sa heso,<br>
Setjhaba sa South Afrika.<br>
South Afrika!<br>
('''''африкаанс''''')<br>
Uit die blou van onse hemel,<br>
Uit die diepte van ons see,<br>
Oor ons ewige gebergtes<br>
Waar die kranse antwoord gee,<br>
('''''инглиз''''')<br>
Sounds the call to come together,<br>
And united we shall stand,<br>
Let us live and strive for freedom,<br>
In South Africa our land!<br>
https://rutube.ru/video/0154b968926bbd8a6189bc081e143677/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:South_Africa_National_Anthem.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Йа Илаһ, ярлыка Африканы,<br>
Арттыр аның данын, арттыр данын,<br>
Кабул ит безнең догаларны,<br>
Ярлыкагыл, Илаһ, балаларыңны.<br>
Тәңребез, саклагыл безнең халыкларны,<br>
Юкка чыгар Син барча низагларны.<br>
Йа Илаһыбыз,<br>
Йа Илаһыбыз, ярлыкагыл безне,<br>
Ярлыка Көньяк Африканы.<br>
Көньяк Африка!<br>
Күкләрнең зәңгәрлегеннән,<br>
Диңгез тирәнлегеннән,<br>
Кыя-тау мәңгелегеннән<br>
Илгә бер өндәү иңә:<br>
“Бүген без иңгә-иң бастык,<br>
Уртак җырларыбыз да,<br>
Тату-тыныч тормыш корыйк<br>
Көньяк Африкабызда!”<br>
=== '''КӨНЬЯК ОСЕТИЯ''' ===
https://rutube.ru/video/60dc9fd8c46b6002629d1cb93b5e3c7b/
=== '''КӨНЬЯК СУДАН''' ===
https://rutube.ru/video/0fe430768e17dd0304c30e7a803f0090/
https://wikiway.com/yuzhnyy-sudan/gimn/
=== '''КУБА''' ===
'''''Español'''''<br>
'''La Bayamesa'''<br>
Al combate corred bayameses<br>
que la Patria os contempla orgullosa,<br>
no temáis una muerte gloriosa<br>
que morir por la Patria es vivir.<br>
'''''Coro (2)''''':<br>
En cadenas vivir es morir,<br>
en afrenta y oprobio sumidos,<br>
del clarín escuchad el sonido<br>
a las armas valientes corred.<br>
https://rutube.ru/video/80c33f661761d9496ec4c17cbfc60d9c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Cuban_national_anthem_(abridged_version),_performed_by_the_U.S._Navy_Band.oga<br>
(ике тапкыр кабатлана торган кыска гына увертюрадан башлана)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Байамо җыры'''<br>
Байамолылар, алга, көрәшкә –<br>
Горур Ватаннан сезгә гозер.<br>
Данлы үлем – юл үлемсезлеккә,<br>
Шәһит китү – тагын бер гомер.<br>
'''''Кушымтасы (2)''''':<br>
Богауда яшәү – үлемнән хәтәр,<br>
Хурлыклы бер җан асрау бары.<br>
Быргы авазы сугышка әйдәр,<br>
Алга, Ватан каһарманнары!<br>
=== '''КҮВӘЙТ''' ===
'''وَطَنِي الْكُوَيْتَ'''<br>
وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ<br>
وَعَلٰى جَبِيْنِكَ طَالِعُ السَّعْدِ<br>
جوقة:<br>
وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ<br>
وَعَلٰى جَبِيْنِكَ طَالِعُ السَّعْدِ<br>
وَطَنِي الْكُوَيْتَ وَطَنِي الْكُوَيْتَ<br>
وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ<br>
١<br>
يَا مَهْدَ آبَاءِ الْأُوْلٰى كَتَبُوْا<br>
سِفْرَ الْخُلُوْدِ فَنَادَتِ الشُّهُبُ<br>
اَللّٰهُ أَكْبَرُ إِنَّهُمْ عَرَبُ<br>
طَلَعَتْ كَوَاكِبُ جَنَّةِ الْخُلْدِ<br>
جوقة<br>
۲<br>
بُوْرِكْتَ يَا وَطَنِي الْكُوَيْتَ لَنَا<br>
سَكَنًا وَعِشْتَ عَلِى الْمَدٰى وَطَنَا<br>
يَفْدِيْكَ حُرٌّ فِيْ حِمَاكَ بَنٰى<br>
صَرْحَ الْحَيَاةِ بِأَكْرَمِ الْأَيْدِيْ<br>
جوقة<br>
٣<br>
نَحْمِيْكَ يَا وَطَنِيْ وَشَاهِدُنَا<br>
شَرْعُ الْهُدٰى وَالْحَقُّ رَائِدُنَا<br>
وَأَمِيْرُنَا لِلْعِزِّ قَائِدُنَا<br>
رَبُّ الْحَمِيَّةِ صَادِقُ الْوَعْدِ<br>
جوقة<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Kuwait_(instrumental).ogg<br>
(оркестр башкаруында гына уйнала торган компакт варианты)<br>
https://my.mail.ru/music/songs/гимн-государства-кувейт-с-1978-г-национальный-гимн-a45cb98d745fb1d63d6ac9aafea90f0e
(вокал һәм хор башкаруында, тулы тексты)
'''Ватаным Күвәйт'''<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ватаным Күвәйт, насыйбың – шөһрәт-дан,<br>
Имин язмышыңнан мәңге хозурлан.<br>
Ватаным Күвәйт, Ватаным Күвәйт,<br>
Ватаным Күвәйт, насыйбың – шөһрәт-дан.<br>
'''I'''<br>
Иңдерелгән ата-баба чорында,<br>
Мәңгелек Китабы дип Галәм атый, –<br>
Аллаһ әкбәр, Коръән гарәп халкында<br>
Сүнмәс оҗмах йолдызы кебек балкый.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''II'''<br>
Мөбарәк бул, Күвәйт, безне, Ватаным,<br>
Имин яшәтергә дип җан атасың,<br>
Булдыруга ихлас итеп сакладың<br>
Игелек кораллы тормыш бинасын.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''III'''<br>
Без Ватанны сакларга шәһадәтле,<br>
Өстен тотып кануннарны, хаклыкны.<br>
Һәм юлбашчы Әмиребез – куәтле,<br>
Максат-вәгъдәсенә ул турылыклы.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
=== '''КҮРАСАО''' ===
'''''Папьяменто телендә'''''<br>
'''Himno di Kòrsou'''<br>
'''I.''' Lantá nos bos ban kanta<br>
grandesa di Kòrsou;<br>
Kòrsou, isla chikitu,<br>
baranka den laman!<br>
Kòrsou, nos ta stima bo<br>
ariba tur nashon.<br>
Bo gloria nos ta kanta<br>
di henter nos kurason.<br>
'''II.''' Nos pueblo tin su lucha,<br>
ma semper nos tin fe<br>
di logra den tur tempu<br>
viktoria ku trabou!<br>
Ban duna di nos parti<br>
p'e isla prosperá.<br>
Laga nos uni forsa<br>
p'asina triumfá.<br>
'''III.''' Nos patria nos ta demonstrá<br>
onor i lealdat,<br>
meskos na e bandera<br>
union di nos nashon.<br>
Nos bida lo ta poko<br>
pa duna nos pais,<br>
luchando uní pa libertat,<br>
amor i komprenshon.<br>
'''IV.''' I ora nos ta leu fo'i kas<br>
nos tur ta rekordá<br>
Kòrsou, su solo i playanan,<br>
orguyo di nos tur.<br>
Laga nos gloria Kreador<br>
tur tempu i sin fin,<br>
k'El a hasi nos digno<br>
di ta yu di Kòrsou!<br>
https://rutube.ru/video/63ed113a7bebeea9134a5d18fb8c5163/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Curacaoanthem.ogg
=== '''КЫРГЫЗСТАН''' ===
'''''Кыргыз тилинде'''''<br>
Ак мөңгүлүү аска зоолор, талаалар,<br>
Элибиздин жаны менен барабар.<br>
Сансыз кылым Ала-Тоосун мекендеп,<br>
Сактап келди биздин ата-бабалар.<br>
'''''Кайырма:'''''<br>
Алгалай бер, Кыргыз Эл,<br>
Азаттыктын жолунда.<br>
Өркүндөй бер, өсө бер,<br>
Өз тагдырың колуңда.<br>
Аткарылып элдин үмүт, тилеги,<br>
Желбиреди эркиндиктин желеги.<br>
Бизге жеткен ата салтын, мурасын,<br>
Ыйык сактап урпактарга берели.<br>
'''''Кайырма.'''''<br>
https://rutube.ru/video/3e27177bf200635dc7870680008a63e5/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Kyrgyzstan.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Ак түбәле таулар, үзән-далалар<br>
Ватаныбыз җаны белән бәрабәр,<br>
Ала-Тауның итәгендә ил тотып,<br>
Саклап килгән сине ата-бабалар!<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Алга атла, Кыргыз Иле,<br>
Азат тормыш юлында,<br>
Иркенәя, үсә бир син,<br>
Тәкъдирең үз кулыңда!<br>
Илебезнең изге өмет, теләге —<br>
Җилфердәсен иркенлекнең байрагы;<br>
Ата-бабалардан җиткән мирасны<br>
Саклап калып яшь буынга бирәсе!<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''Кыргызстан гимны 1992 елның декабрендә өч куплетлы буларак кыргыз һәм урыс телләрендә кабул ителгән иде. Егерме ел үткәч, халыклар дуслыгына багышланган икенче куплеты гамәлдән чыгарылды.'''<br>
=== '''КЫРЫМ (татар)''' ===
'''''Кырымтатар телендә'''''<br>
'''Ant etkenmen'''<br>
Ant etkenmen, milletimniñ yarasını sarmağa,<br>
Nasıl olsun bu zavallı qardaşlarım çürüsin?<br>
Onlar içün ökünmesem, muğaymasam, yaşasam,<br>
Yüregimde qara qanlar qaynamasın, qurusın.<br>
Ant etkenmen, şu qaranğı yurtqa şavle sepmege,<br>
Nasıl olsun eki qardaş bir-birini körmesin?<br>
Bunı körip usanmasam, muğaymasam, yanmasam,<br>
Közlerimden aqqan yaşlar derya-deñiz qan olsun.<br>
Ant etkenmen, söz bergenmen millet içün ölmege,<br>
Bilip, körip milletimniñ köz yaşını silmege.<br>
Bilmey, körmey biñ yaşasam, Qurultayğa han olsam,<br>
Kene bir kün mezarcılar kelir meni kömmege.<br>
https://rutube.ru/video/4b625b2e9cb444bfcfd8ef568a59467f/
https://yandex.ru/video/preview/7042695736743048209
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Ант иттем мин'''<br>
Ант иттем мин, милләтемнең ярасын дәваларга,<br>
Күпме тиеш тере килеш череп яту аңарга?<br>
Милләт өчен җан атмасам, күрми-сизми аһ-зарын,<br>
Йөрәгем укмашып бетсен, коеп кара каннарын.<br>
Ант иттем, якты йортыма кара шәүлә һич төшмәс.<br>
Ике кардәш бер-бересен нилектән якын итмәс?<br>
Кардәшемә юл ачмасам, аның өчен янмасам,<br>
Күзләремнән аккан яшьләр булсын дәрья-диңгез кан.<br>
Ант иттем мин, сүз бирдем мин милләт өчен үләргә,<br>
Аның күз яшьләрен сөртми, ни хаҗәт соң яшәргә?<br>
Белми-күрми мең яшәп тә Корылтайда хан булып –<br>
Кыямәт көн җавап тотмак, милләткә дошман булып.<br>
'''Куплетларның һәр юлы икешәр тапкыр кабатлана.'''
=== '''КЫТАЙ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Путуңһуа язылышы'''''<br>
三民主義，吾黨所宗，<br>
以建民國，以進大同。<br>
咨爾多士，為民前鋒；<br>
夙夜匪懈，主義是從。<br>
矢勤矢勇，必信必忠；<br>
一心一德，貫徹始終。<br>
'''''Җирле кытай сөйләшендә укылышы'''''<br>
Sānmín zhǔyì, wú dǎng suǒ zōng,<br>
Yǐ jiàn mínguó, yǐ jìn dàtóng.<br>
Zī ěr duō shì, wèimín qiánfēng;<br>
Sùyè fěi xiè, zhǔyì shì cóng.<br>
Shǐ qín shǐ yǒng, bì xìn bì zhōng;<br>
Yīxīn yī dé, guànchè shǐzhōng.<br>
https://rutube.ru/video/da3176508ee030a09664fc0f8ae93b9b/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_the_Republic_of_China_(Taiwan)_中華民國國歌(演奏版).ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
“Сәнмин чуи”* – безнең терәк:<br>
Ирекле илдә – хөррият;<br>
Һәрбарчабыз – якын туган,<br>
Каһарманнар иңен куйган;<br>
Бер фикердә, бер терәктә,<br>
Уртак максат – һәр йөрәктә.<br>
* '''“Сәнмин чуи” – халыкның өч рухи тоткасы.'''<br>
=== '''КЫТАЙ ХАЛЫК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Путуңһуа тексты'''''<br>
起来!不愿作奴隶的人们,<br>
把我们血肉筑成我们的新的长城<br>
中华民族到了危险的时候,<br>
每个人被迫着发出最后的吼声<br>
起来!起来!起来!<br>
我们万众一心冒着敌人的炮火<br>
前进!前进!前进!进!<br>
'''''Пинйин транскрипциясе'''''<br>
Qǐlái! Búyuàn zuò núlì de rénmen!<br>
Bǎ wǒmen de xuèròu,<br>
zhùchéng wǒmen xīnde chángchéng!<br>
Zhōnghuá Mínzú dào le zùi wēixiǎnde shíhòu,<br>
Měige rén bèipòzhe fāchū zùihòude hǒushēng.<br>
Qǐlái! Qǐlái! Qǐlái! Wǒmen wànzhòngyīxīn,<br>
Màozhe dírén de pàohuǒ, Qiánjìn!<br>
Màozhe dírén de pàohuǒ, Qiánjìn!<br>
Qiánjìn! Qiánjìn! Jìn!<br>
https://rutube.ru/video/c0940cd5f5cf10c7743bbaa7be1e915c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:March_of_the_Volunteers_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Күтәрел, кол булмаска теләсәң!<br>
Үз гәүдәләребездән Бөек Дивар төзербез.<br>
Халык язмышының дәһшәтле чагы,<br>
Күкрәкләребездән сугышчан аваз ыргыла:<br>
“Күтәрел! Күтәрел! Күтәрел!”<br>
Без бит миллионнар,<br>
Җаннарыбыз бердәй,<br>
Алга! Җаннарыбыз бердәй,<br>
Алга! Алга! Алга! Цзин!*<br>
'''* Цзин (进) — ике иҗекле “алга атлау” мәгънәсендәге “цән цзин” төшенчәсенең юнәлеш күрсәтүче өлеше; беренчесе (“цән”) – гомумән хәрәкәт итү күрсәткече.'''<br>
=== '''ЛАТВИЯ''' ===
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Latvian_National_Anthem.ogg
https://rutube.ru/video/efc1f20db91c703f0cb786896c837682/
=== '''ЛИТВА''' ===
'''TAUTIŠKA GIESMĖ'''<br>
Lietuva, Tėvyne mūsų<br>
Tu didvyrių žeme,<br>
Iš praeities Tavo sūnūs<br>
Te stiprybę semia.<br>
Tegul Tavo vaikai eina<br>
Vien takais dorybės,<br>
Tegul dirba Tavo naudai<br>
Ir žmonių gėrybei.<br>
Tegul saulė Lietuvoj<br>
Tamsumas prašalina,<br>
Ir šviesa, ir tiesa<br>
Mūs žingsnius telydi.<br>
Tegul meilė Lietuvos<br>
Dega mūsų širdyse,<br>
Vardan tos Lietuvos<br>
Vienybė težydi!<br>
https://rutube.ru/video/812a7c445aeea675ab54cd4b883f7fe1/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tautiška_giesme_instumental.ogg
'''МИЛЛӘТ ҖЫРЫ'''<br>
Литва, безнең Ватаныбыз,<br>
Бөек угланнар җире,<br>
Без илһам, кодрәт алабыз<br>
Үткәннәреңнән синең.<br>
Синең балаларың бассын<br>
Гел әхлак юлларына,<br>
Игелек кылсыннар сиңа,<br>
Кешеләр файдасына.<br>
Литва күгендәге кояш<br>
Юк итсен бар золымны,<br>
Гаделлеккә, нурга күмеп,<br>
Яктыртсын безнең юлны.<br>
Литваны сөю дөрләсен<br>
Ялкын булып йөрәктә,<br>
Литваның олы бәхете –<br>
Ул безнең бердәмлектә!<br>
=== '''ЛИХТЕНШТАЙН''' ===
1. Oben am jungen Rhein<br>
Lehnet sich Liechtenstein<br>
An Alpenhöh’n.<br>
Dies liebe Heimatland,<br>
Das teure Vaterland,<br>
Hat Gottes weise Hand<br>
Für uns erseh’n.<br>
Dies liebe Heimatland,<br>
Das teure Vaterland,<br>
Hat Gottes weise Hand<br>
Für uns erseh’n.<br>
5. Hoch lebe Liechtenstein,<br>
Blühend am jungen Rhein,<br>
Glücklich und treu.<br>
Hoch leb’ der Fürst vom Land,<br>
Hoch unser Vaterland,<br>
Durch Bruderliebe Band<br>
Vereint und frei,<br>
Hoch leb’ der Fürst vom Land,<br>
Hoch unser Vaterland,<br>
Durch Bruderliebe Band<br>
Vereint und frei.<br>
https://rutube.ru/video/8298618f71b18727c46f2f9e4203fffa/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Oben_am_jungen_Rhein,_by_the_U.S._Navy_Band.ogg
https://wikiway.com/liechtenstein/gimn/
1. Ур(ы)н алган Лихтенштейн<br>
Рейн башланган җирдән,<br>
Альп түреннән.<br>
Ата-бабаларның<br>
Кадерле Ватанын<br>
Әл-Хәким безләргә<br>
Насыйп иткән.<br>
Ата-бабаларның<br>
Сөекле Ватанын<br>
Хак Тәгалә безгә<br>
Насыйп иткән.<br>
5. Лихтенштейн, мең яшә,<br>
Рейннан бәхет өстә,<br>
Гел чәчәк ат.<br>
Яшә ил Кенәзе,<br>
Син дәүләт терәге —<br>
Булсын туганлыкта<br>
Бердәм, азат.<br>
Яшә ил Кенәзе,<br>
Син дәүләт терәге —<br>
Булсын туганлыкта<br>
Бердәм, азат.<br>
=== '''ЛӨБНАН''' ===
'''كلنا للوطن للعلى للعلم'''<br>
كلنا للوطن للعلى للعلم<br>
ملء عين الزّمن سيفنا والقلم<br>
سهلنا والجبل منبت للرجال<br>
قولنا والعمل في سبيل الكمال<br>
كلنا للوطن للعلى للعلم<br>
كلّنا للوطن<br>
شيخنا والفتى عند صوت الوطن<br>
أسد غاب متى ساورتنا الفتن<br>
شرقنا قلبه أبداً لبنان<br>
صانه ربه لمدى الأزمان<br>
كلنا للوطن للعلى للعلم<br>
كلنا للوطن<br>
بحره برّه درّة الشرقين<br>
رِفدُهّ برّهُ مالئ القطبين<br>
إسمه عزّه منذ كان الجدود<br>
مجدُهُ أرزُهُ رمزُهُ للخلود<br>
كلّنا للوطن للعلى للعلم<br>
كلّنا للوطن<br>
https://rutube.ru/video/7ce85ac7a29f1db9fcac458363b71871/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Lebanon.ogg
'''Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга'''<br>
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br>
Кылычлар уйганга, каләмнәр язганга.<br>
Батырлар үстерә таулар һәм үзәннәр,<br>
Камиллек юлында сүзләр һәм гамәлләр.<br>
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br>
Тугрыбыз Ватанга.<br>
Яше-карты бергә, чакырса Ил-Ватан,<br>
Яу-фетнә килгәндә һәрберсе – арыслан.<br>
Шәрекънең йөрәге береккән Лөбнанга,<br>
Имин кыл, Раббыбыз, беткәнче замана.<br>
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br>
Тугрыбыз Ватанга.<br>
Җирләре, диңгезе – Шәрекъләр энҗесе,<br>
Бар дөнья мирасы – гамәлләр өлгесе.<br>
Исеме гыйззәтле, замана башыннан,<br>
Һәм эрбет агачы – мәңге тамгасыннан.<br>
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br>
Тугрыбыз Ватанга.<br>
=== '''ЛЮКСЕМБУРГ''' ===
'''ONS HEMECHT'''<br>
'''1.''' Wou d’Uelzécht durech d’Wisen zéit,<br>
Duurch d’Fielsen d’Sauer brécht,<br>
Wou d’Rief laanscht d’Musel dofteg bléit,<br>
Den Himmel Wäin ons mécht:<br>
Dat as onst Land, fir dat mer géif<br>
Heinidden alles won,<br>
Ons Hemechtsland dat mir so déif<br>
An onsen Hierzer dron.<br>
Ons Hemechtsland dat mir so déif<br>
An onsen Hierzer dron.<br>
'''2.''' An sengem donkle Bëscherkranz,<br>
Vum Fridde stëll bewaacht,<br>
Sou ouni Pronk an deire Glanz<br>
Gemittlech léif et laacht;<br>
Säi Vollek frou sech soë kann,<br>
An 't si keng eidel Dreem:<br>
Wéi wunnt et sech sou heemlech dran,<br>
Wéi as 't sou gutt doheem!<br>
'''3.''' Gesank, Gesank vu Bierg an Dall<br>
Der Äärd, déi äis gedron;<br>
D’Léift huet en treie Widderhall<br>
A jidder Broscht gedon;<br>
Fir, d’Hemecht ass keng Weis ze schéin;<br>
All Wuert, dat vun er klénkt,<br>
Gräift äis an d' Séil wéi Himmelstéin<br>
An d’A wéi Feier blénkt<br>
'''4.''' O Du do uewen, deem séng Hand<br>
Duurch d’Welt d’Natioune leet,<br>
Behitt du d’Lëtzebuerger Land<br>
Vum frieme Joch a Leed;<br>
Du hues ons all als Kanner schon<br>
De fräie Geescht jo ginn,<br>
Looss viru blénken d’Fräiheetssonn,<br>
Déi mir so laang gesinn!<br>
Looss viru blénken d’Fräiheetssonn,<br>
Déi mir so laang gesinn!<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Luxembourg_National_Anthem.ogg
https://alexbruni.ru/afx/noise/cl_muzyka-v-ispolnenii--919
https://zvyki.com/song/93201095/Jean-Antoine_Zinnen_-_Ons_H_m_cht_Gimn_Lyuksemburga/{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
'''БЕЗНЕҢ ВАТАНЫБЫЗ'''<br>
'''1.''' Альзет ага болын буйлап,<br>
Зауэр – таулар иңләп,<br>
Мозель йөземнәрен нурлап,<br>
Күк иңдерә ширбәт.<br>
Илемнең иминлегенә<br>
Жәл түгел һич корбан,<br>
Йөрәк түрендә хәзинә –<br>
Син, тиңдәшсез Ватан.<br>
Йөрәк түрендә хәзинә –<br>
Син, тиңдәшсез Ватан.<br>
'''2.''' Иминлекне өстен күрә,<br>
Яшеллектә урыны,<br>
Купшылыктан йөз чөерә –<br>
Илем шуңа нурлы.<br>
Буш сүзле булмастыр халкы,<br>
Без бәхетле, диеп.<br>
Илдә тормыш бигрәк җайлы, –<br>
Яшибез сөенеп.<br>
'''3.''' Тарала җыр яңгыравы<br>
Тауга, үзәнлеккә,<br>
Сөю, тугрылык шаңдавы,<br>
Иңә һәр күкрәккә.<br>
Артык булмас һич Ватанга<br>
Мәдхия көй-сүзләр;<br>
Күк авазы сеңә җанга,<br>
Балкып тора күзләр.<br>
'''4.''' Ходай, йөртә безне Синең<br>
Кулың туры юлдан,<br>
Саклагыл Люксембург җирен<br>
Золым-газаплардан!<br>
Азатлык бүләгең, Тәңре,<br>
Улларың күңелендә,<br>
Ирек кояшын Син мәңге<br>
Балкыт ил күгендә!<br>
Ирек кояшын Син мәңге<br>
Балкыт ил күгендә!<br>
'''Альзет, Зауэр, Мозель – Люксембургтагы елгалар. Гимнның беренче һәм дүртенче куплетларын рәсми рәвештә башкаралар. Тексты Люксембургта дәүләт телләре булган алман һәм француз телләренә дә тулысынча тәңгәл китереп тәрҗемә ителгән.'''<br>
=== '''МАҖАРСТАН''' ===
'''HIMNUSZ'''<br>
1. Isten, áldd meg a magyart<br>
Jó kedvvel, bőséggel,<br>
Nyújts feléje védő kart,<br>
Ha küzd ellenséggel;<br>
Bal sors akit régen tép,<br>
Hozz rá víg esztendőt,<br>
Megbűnhődte már e nép<br>
A múltat s jövendőt!<br>
2. Őseinket felhozád<br>
Kárpát szent bércére,<br>
Általad nyert szép hazát<br>
Bendegúznak vére.<br>
S merre zúgnak habjai<br>
Tiszának, Dunának,<br>
Árpád hős magzatjai<br>
Felvirágozának.<br>
3. Értünk Kunság mezein<br>
Ért kalászt lengettél,<br>
Tokaj szőlővesszein<br>
Nektárt csepegtettél.<br>
Zászlónk gyakran plántálád<br>
Vad török sáncára,<br>
S nyögte Mátyás bús hadát<br>
Bécsnek büszke vára.<br>
4. Hajh, de bűneink miatt<br>
Gyúlt harag kebledben,<br>
S elsújtád villámidat<br>
Dörgő fellegedben,<br>
Most rabló mongol nyilát<br>
Zúgattad felettünk,<br>
Majd töröktől rabigát<br>
Vállainkra vettünk.<br>
5. Hányszor zengett ajkain<br>
Ozman vad népének<br>
Vert hadunk csonthalmain<br>
Győzedelmi ének!<br>
Hányszor támadt tenfiad<br>
Szép hazám, kebledre,<br>
S lettél magzatod miatt<br>
Magzatod hamvvedre!<br>
6. Bújt az üldözött, s felé<br>
Kard nyúlt barlangjában,<br>
Szerte nézett s nem lelé<br>
Honját e hazában,<br>
Bércre hág és völgybe száll,<br>
Bú s kétség mellette,<br>
Vérözön lábainál,<br>
S lángtenger fölette.<br>
7. Vár állott, most kőhalom,<br>
Kedv s öröm röpkedtek,<br>
Halálhörgés, siralom<br>
Zajlik már helyettek.<br>
S ah, szabadság nem virul<br>
A holtnak véréből,<br>
Kínzó rabság könnye hull<br>
Árvák hő szeméből!<br>
8. Szánd meg Isten a magyart<br>
Kit vészek hányának,<br>
Nyújts feléje védő kart<br>
Tengerén kínjának.<br>
Bal sors akit régen tép,<br>
Hozz rá víg esztendőt,<br>
Megbűnhődte már e nép<br>
A múltat s jövendőt!<br>
https://rutube.ru/video/2a83856f036109764567c00c17807b1a/
https://wikiway.com/hungary/gimn/
(кереш өлеше бар, бер куплетлы җыйнак вариант)<br>
'''ГИМН'''<br>
1. Йа Ходаем, маҗарны<br>
Саклагыл, ярлыкагыл,<br>
Суз ярдәмчел кулыңны,<br>
Дошманнарын гаҗиз кыл.<br>
Язмыш, өз золым көчен,<br>
Бәхетле ит барчасын,<br>
Үткән һәм алдагы өчен<br>
Күрде халык казасын.<br>
2. Юл сыздың Карпат аша<br>
Маҗар бабаларына,<br>
Бирдең Ватан-гөлбакча<br>
Бәндәгуз улларына.<br>
Тиса, Дунай сулары<br>
Үтә тауларны урап, –<br>
Батыр Арпад уллары<br>
Анда мул тормыш кора.<br>
3. Кун иле җирләрендә<br>
Чайкала тук башаклар,<br>
Токай тәлгәшләреннән<br>
Тама татлы шәраблар.<br>
Безнең ту еш балкыган<br>
Төрек кирмәннәрендә,<br>
Матьяш явы сыкраткан<br>
Вена түрәләрен дә.<br>
4. Гөнаһларыбыз үче<br>
Кысты Синең күкрәкне:<br>
Аттың болыттан яшен,<br>
Күкрәттең безнең күкне.<br>
Баскын монголлар угы<br>
Очты баш өстебездә,<br>
Аннан төрек коллыгы<br>
Йөк булды җилкәбездә.<br>
5. Күпме торды яңгырап<br>
Кыргый госман гаугасы,<br>
Яугир җәсәден таптап<br>
Җиңүләр тантанасы!<br>
Күпме сине улларың,<br>
Гүзәл ил, күкрәгеңә<br>
Басып изде, кыйнады,<br>
Әйләндереп кабергә!<br>
6. Эзәрләүдән капланып<br>
Утырмасын кай өндә,<br>
Сыеныр җир тапмады<br>
Үз Ватанында бәндә.<br>
Менсә тау түбәсенә –<br>
Ут диңгезе өстендә,<br>
Һәркайда кайгы-хәсрәт,<br>
Кан үзәне бар җирдә.<br>
7. Кирмән иде – таш өеме,<br>
Хозур, бәхет югалган, <br>
Афәт, үлем сөреме<br>
Ватанны чолгап алган.<br>
Аһ, мәетләр каныннан<br>
Азатлык чәчәк атмый,<br>
Илсезләр елавыннан<br>
Шатлык күз яше акмый.<br>
8. Кызган, Ходай, маҗарны<br>
Дөнья михнәтләрендә,<br>
Суз ярдәмчел кулыңны<br>
Газаплар диңгезендә.<br>
Язмыш, өз золым көчен,<br>
Бәхетле ит барчасын,<br>
Үткән һәм алдагы өчен<br>
Күрде халык казасын.<br>
=== '''МАЛАВИ''' ===
https://rutube.ru/video/ea94f879ee93c6040a66cafff88755d2/
=== '''МАЛАЙЗИЯ''' ===
'''NEGARAKU'''<br>
Negaraku tanah tumpahnia darahku,<br>
Rakiat hidup bersatu dan maju,<br>
Rahmat bahagia tuhan kurniahkan,<br>
Raja kita selamat bertahta,<br>
Rahmat bahagia tuhan kurniakan,<br>
Raja kita selamat bertahta.<br>
https://rutube.ru/video/0d77dc75e571a9ee9ccb61c0c26ab3ed/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Negaraku_instrumental.ogg
'''МИНЕМ ИЛЕМ'''<br>
Илем минем, җиреңә каным түгелгән,<br>
Бердәмлектә алгарыш — Аллаһтан;<br>
Аның рәхмәт-мәрхәмәте белән<br>
Сау-сәламәт, хаким булсын солтан,<br>
Аллаһ рәхмәт-мәрхәмәте белән<br>
Сау-сәламәт, хаким булсын солтан.<br>
'''МОЯ СТРАНА'''<br>
Страна моя, судьбы твоей знамéние:<br>
Единство и прогресс наградой дан;<br>
Да одарит нас Бог благословением,<br>
Во здравии пусть правит наш султан,<br>
Да одарит нас Бог благословением,<br>
Во здравии пусть правит наш султан.<br>
=== '''МАЛЬТА''' ===
Lil din l-art ħelwa, l-Omm li tatna isimha,<br>
Ħares, Mulej, kif dejjem Int ħarist:<br>
Ftakar li lilha bil-oħla dawl libbist.<br>
Agħti, kbir Alla, id-dehen lil min jaħkimha,<br>
Rodd il-ħniena lis-sid, saħħa 'l-ħaddiem:<br>
Seddaq il-għaqda fil-Maltin u s-sliem.<br>
https://yandex.ru/video/preview/12756916363707776647
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Malta_National_Anthem.ogg
Элек саклагандай сакла, Аллаһ, аны –<br>
Безнең исемдәге бу Ватан-Ананы!<br>
Күз уңыңда тот – һәрвакыт тоткан кебек!<br>
Зирәк булсын – Үзең бар иткән күк элек.<br>
Аллаһыбыз, ярлыкауларың кодрәтле,<br>
Арттыр безнең бердәм һәм тату куәтне.<br>
=== '''МАРИЙ ЭЛ''' ===
'''''Болын мари телендә'''''<br>
'''1.''' Марий Эл тый улат<br>
Авай гай кажнылан.<br>
Шке сурт гай тый кÿлат<br>
Чыла мÿндыр марийлан.<br>
Ме таче, чон пуэн,<br>
Марий мландым моктена.<br>
Вийнам иктыш чумырен,<br>
Пиалан илышым чоҥена.<br>
'''2.''' Сакла чот кугешнен<br>
Шке сынжым калыкна.<br>
Йомартле улмыж ден<br>
Эре тудо чаплана.<br>
Ме таче, чон пуэн,<br>
Марий мландым моктена.<br>
Вийнам иктыш чумырен,<br>
Пиалан илышым чоҥена.<br>
'''''Тау мари телендә'''''<br>
'''1.''' Марий Эл, ӓвӓ гань<br>
Ылат каждойланок.<br>
Келӓт шачмы пӧрт гань<br>
Цилӓ мӹндӹр йыхланок.<br>
Кымылын, ӹвӹртӓл,<br>
Мары млӓндӹм мактенӓ.<br>
Силам иктӹш цымырал,<br>
Соты цӓшнӓм ӹшкеок чангенӓ.<br>
'''2.''' Лӱктӓ кӱш лӹмжӹмӓт<br>
Мары халык соок.<br>
Веселӓжӹ, сӹржӓт<br>
Лӹмлештӓлтеш йӹрвӓшок.<br>
Кымылын, ӹвӹртӓл,<br>
Мары млӓндӹм мактенӓ.<br>
Силам иктӹш цымырал,<br>
Соты цӓшнӓм ӹшкеок чангенӓ.<br>
'''''Урыс телендә'''''<br>
'''1.''' Марий Эл, ты – как мать<br>
Для каждого в судьбе.<br>
Где бы ни был – вспоминать<br>
Твой сын будет о тебе.<br>
Славься, наш край родной,<br>
Цвети в счастье и в труде.<br>
Гордимся всегда тобой <br>
И поём, Марий Эл, о тебе!<br>
'''2.''' Свою честь сохранит <br>
Народ наш на века, <br>
И дружба, как гранит, –<br>
Всегда с братьями крепка.<br>
Славься, наш край родной,<br>
Цвети в счастье и в труде.<br>
Гордимся всегда тобой <br>
И поём, Марий Эл, о тебе!<br>
https://rutube.ru/video/ac86d65747a884390c5c6beccc359b7b/
https://yandex.ru/video/preview/9653579334705561161
'''''Татар теленә тәрҗемә'''''<br>
'''1.''' Мари Ил – ана күк,<br>
Һәркем тәкъдирендә.<br>
Кайларда йөрсәм дә,<br>
Ул минем күңелемдә.<br>
Мари Ил җырларда,<br>
Мөкатдәс илебез,<br>
Бәхетле тормышны<br>
Бергәләп төзибез.<br>
'''2.''' Намусын саклар ул –<br>
Халкым үз җирендә.<br>
Тугандаш халыклар<br>
Дуслыгы мәңгегә.<br>
Мари Ил җырларда,<br>
Мөкатдәс илебез,<br>
Бәхетле тормышны<br>
Бергәләп төзибез.<br>
=== '''МАУРИТАНИЯ''' ===
'''<u>بِلَادَ الْأُبَاةِ الْهُدَاةِ الْكِرَامْ</u>'''<br>
بِلَادَ الْأُبَاةِ الْهُدَاةِ الْكِرَامْ<br>
وَحِصْنَ الْكِتَابِ الَّذِيْ لَا يُضَامْ<br>
أَيَا مُوْرِيْتَانِ رَبِيْعَ الْوُئامْ<br>
وَرُكْنَ السَّمَاحَةِ ثَغْرَ السَّلَامْ<br>
'''كورال:'''<br>
سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ<br>
وَنَكْسُوْ رُبَاكِ بِلَوْنِ الْأَمَلْ<br>
وَعِنْدَ نِدَاكِ نُلَبِّيْ أَجَلْ<br>
بُدُوْرُ سَمَائِكِ لَمْ تُحْجَبِ<br>
وَشَمْسُ جَبِيْنِكِ لَمْ تَغْرُبِ<br>
نَمَاكِ الْأَمَاجِدُ مِن يَّعْرُبِ<br>
لِإِفْرِيْقِيَّا الْمَنْبَعِ الأَعْذَبِ<br>
'''كورال'''<br>
رَضَعْنَا لِبَانَ النَّدَى وَالْإِبَا<br>
سَجَايَا حَمَلْنَ جَنًى طَيِّبَا<br>
وَمَرْعًى خَصِيْباً، وَإنْ أجْدَبَا<br>
سَمَوْنَا، فَكَانَ لَنَا أَرْحَبَا<br>
'''كورال'''<br>
سَقَيْنَا عَدُوَّكِ صَاباً وَمُرًّا<br>
فَمَا نالَ نُزْلًا وَلَا مُسْتَقَرَّا<br>
نُقَاوِمُهُ حَيْثُ جَاسَ وَمُرَّا<br>
نُرَتِّلُ إِنَّ مَعَ العُسْرِ يُسْرَا<br>
'''كورال'''<br>
قَفَوْنَا الرَّسُوْلَ بِنَهْجٍ سَمَا<br>
إلى سِدْرَةِ الْمَجْدِ فَوْقَ السَّمَا<br>
حَجَزْنَا الثُّرَيَّا لَنَا سُلَّمَا<br>
رَسَمْنَا هُنَالِكَ حَدَّ الْحِمٰى<br>
'''كورال'''<br>
أَخَذْنَاكِ عَهْدًا حَمَلْنَاكِ وَعْدًا<br>
ونُهْدِيْكِ سَعْداً لِجِيْلٍ أطَلْ<br>
'''كورال النهائي:'''<br>
سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ<br>
وَنَكْسُوْ رُبَاكِ بِلَوْنِ الْأَمَلْ<br>
سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ<br>
وَعِنْدَ نِدَاكِ نُلَبِّي أجَلْ<br>
https://yandex.ru/video/preview/3129444462381017345
https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Bilāda_l-ʾubāti_l-hudāti_l-kirām.ogg
'''Кәрамлылар җитәкләгән мәгърур ил'''<br>
'''I.''' Горур кәрамлылар җитәкләгән ил,<br>
Һәм Изге Китаптан ныклык иңгән ил,<br>
Әйа Мауритания, аһәң учагы,<br>
Хуш-имин күңелнең хозур почмагы.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Фида җаннарыбыз гел синең сакта,<br>
Ком тауларың буйыйк өмет-аклыкка;<br>
Кайчан чакырсаң да, басарбыз сафка.<br>
'''II.''' Күгеңдә ярымай мәңге сүрелмәс,<br>
Йөзеңдә балкыган кояшың сүнмәс,<br>
Гарәп бабаларың сине үстергән,<br>
Африка җирендә – синең саф чишмәң.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''III.''' Горурлык үз сөтен безгә эчерде,<br>
Ул биргән табигать уңыш китерде.<br>
Уңдырышлы туфрак, корып кипсә дә,<br>
Көч өсти ул безгә, алга этәрә.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''IV.''' Дошманга эчердек ачы яңгырсу,<br>
Тынычлана алмас һәм ял итмәс ул,<br>
Кая тайпылса да, каршылык күрер.<br>
Авырлыклардан соң җиңеллек килер.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''V. (ил бәйсезлеге көнендә генә башкарыла)'''<br>
Рәсүлгә ияреп һәм туры юлдан<br>
Атларбыз – йолдызлар баскычлар корган.<br>
Галәмнең мәңгелек агачы безне<br>
Рухландырып торыр, күрсәтеп эзне.<br>
'''Кушымта.'''<br>
'''VI.''' Ант итәбез сиңа, безнең вәгъдәбез:<br>
Киләчәк буынга сине бирәбез.<br>
'''''Соңгы кушымта:'''''<br>
Фида җаннарыбыз гел синең сакта,<br>
Ком тауларың буйыйк өмет-аклыкка.<br>
Фида җаннарыбыз гел синең сакта,<br>
Кайчан чакырсаң да, басарбыз сафка.<br>
=== '''МЕКСИКА''' ===
'''Himno Nacional Mexicano'''<br>
'''''Coro:'''''<br>
Mexicanos, al grito de guerra<br>
El acero aprestad y el bridón; <br>
Y retiemble en sus centros la tierra<br>
Al sonoro rugir del canón,<br>
Y retiemble en sus centros la tierra<br>
Al sonoro rugir del canón.<br>
I. Ciña oh Patria! tus sienes de olivo<br>
De la Paz el arcangel divino,<br>
Que en el cielo tu eterno destino<br>
Por el dedo de Dios se escríbio. <br>
Mas si osare un extrano enemigo <br>
Profanar con su planta tu suelo, <br>
Piensa-oh Patria querida! que el cielo<br>
Un soldado en cada hijo te dio,<br>
Un soldado en cada hijo te dio.<br>
'''''Coro:'''''<br>
Mexicanos, al grito de guerra<br>
El acero aprestad y el bridón; <br>
Y retiemble en sus centros la tierra<br>
Al sonoro rugir del canón,<br>
Y retiemble en sus centros la tierra<br>
Al sonoro rugir del canón.<br>
https://rutube.ru/video/5ee9453116eb849cc6f275528d0ba01f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_Mexicano_instrumental.ogg
https://wikiway.com/mexico/gimn/
'''Мексика дәүләт гимны'''<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Мексикалы, сугыш аваз салса,<br>
Әзерлә ат, кылыч һәм ияр.<br>
Туплар атуыннан калтырансын<br>
Җир шары – үзәгенә кадәр,<br>
Туплар атуыннан калтырансын<br>
Җир шары – үзәгенә кадәр.<br>
1. Зәйтүн чәчәгеннән таҗ үреп ки –<br>
Җәбраил әмере бу, Ватан,<br>
Синең тәкъдир Ходай хозурында<br>
“Мәңгелеккә!” диеп язылган.<br>
Керсез бу туфрагың нәҗесләнсә,<br>
Дошман аяк басса, яу җитеп,<br>
Исеңдә тот, Ватан, Күк иңдерә<br>
Һәр улыңны сугышчы итеп,<br>
Һәр улыңны сугышчы итеп.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Мексикалы, сугыш аваз салса,<br>
Әзерләп куй кылыч һәм ияр.<br>
Туплар атуыннан калтырансын<br>
Җир шары – үзәгенә кадәр,<br>
Туплар атуыннан калтырансын<br>
Җир шары – үзәгенә кадәр.<br>
'''Хәзерге заман гимнының рәсми башкарыла торган өлеше. Барлыгы 10 куплеттан тора.'''<br>
=== '''МИКРОНЕЗИЯ ФЕДЕРАТИВ ШТАТЛАРЫ''' ===
'''Patriots of Micronesia'''<br>
Tis here we are pledging, with heart and with hand,<br>
Full measure of devotion to thee, our native land,<br>
Full measure of devotion to thee, our native land.<br>
Now all join the chorus, let union abide.<br>
Across all Micronesia join hands on every side,<br>
Across all Micronesia join hands on every side.<br>
We all work together, with hearts, voice and hand,<br>
Till we have made these islands another promised land,<br>
Till we have made these islands another promised land.<br>
https://rutube.ru/video/993737fecd02d1c93f5d0805644ee063/
https://wikiway.com/federativnye-shtaty-mikronezii/gimn/
'''Микронезия ватанпәрвәрләре'''<br>
=== '''МИСЫР''' ===
'''بلادي بلادي بلادي'''<br>
بلادي بلادي بلادي<br>
لكِ حبي و فؤادي<br>
بلادي بلادي بلادي<br>
لك حبي و فؤادي<br>
مصر يا أم البلاد<br>
انت غايتي والمراد<br>
وعلى كل العباد<br>
كم لنيلك من اياد<br>
بلادي بلادي بلادي<br>
لكِ حبي و فؤادي<br>
https://rutube.ru/video/3c29e47cbe74831ddec94f6451f8c044/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Bilady,_Bilady,_Bilady.ogg
https://wikiway.com/egypt/gimn/
'''Ватаным, Ватаным, Ватаным!'''<br>
Ватаным, Ватаным, Ватаным,<br>
Мәхәббәтем сиңа һәм җаным, Ватаным!<br>
Олылыйм Аллаһны, Ватанны,<br>
Багышлап иң изге догамны, догамны.<br>
Морадым, гамәлем багышлыйм тик сиңа,<br>
Көч куеп, тир түгеп тапканым – тик сиңа,<br>
Илләрнең борынгы анасы, Ватаным,<br>
Кадерли сине ил баласы, Ватаным.<br>
Нил кебек куәтле һәм ямьле,<br>
Әй, Мисыр, имин бул син мәңге, бул мәңге.<br>
Ватаным, Ватаным, Ватаным,<br>
Мәхәббәтем сиңа һәм җаным, Ватаным!<br>
'''Рәсми башкарыла торган беренче куплет. Тагын икесе бар.'''<br>
=== '''МОЗАМБИК''' ===
'''Pátria Amada'''<br>
Na memória de África e do Mundo<br>
Pátria bela dos que ousaram lutar.<br>
Moçambique, o teu nome é liberdade,<br>
O Sol de Junho para sempre brilhará.<br>
'''''Coro:'''''<br>
||: Moçambique nossa terra gloriosa,<br>
Pedra a pedra construindo um novo dia.<br>
Milhões de braços, uma só força,<br>
Oh pátria amada, vamos vencer. :||<br>
Povo unido do Rovuma ao Maputo<br>
Colhe os frutos do combate pela paz,<br>
Cresce o sonho ondulando na bandeira<br>
E vai lavrando na certeza do amanhã.<br>
'''''Coro (2)'''''.<br>
Flores brotando do chão do teu suor,<br>
Pelos montes, pelos rios, pelo mar,<br>
Nós juramos por ti, oh Moçambique,<br>
Nenhum tirano nos irá escravizar!<br>
'''''Coro (2).'''''<br>
https://rutube.ru/video/6e4d1a389256044d1d16b866ace91999/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mozambican_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.wav
https://wikiway.com/mozambique/gimn/
'''Сөекле Ватан'''<br>
Африканың, бар дөньяның хәтерендә<br>
Көрәшкә басканнар гүзәл Ватаны.<br>
Мозамбикның азатлыгы – исемендә,<br>
Июнь кояшының мәңге балкыр даны.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
||: Мозамбик, син безнең шөһрәтле җиребез,<br>
Ташка таш куеп, яңа көнне төзибез.<br>
Миллионлаган кул – бердәм көч-куәт,<br>
Сөекле Ватан, җиңүгә юнәлт! :||<br>
Рувумадан Мапутуга кадәр күрә<br>
Бердәм халык көрәшнең җимешләрен,<br>
Байрагындагы хыялын ул үстерә,<br>
Тергезә инабәтле киләчәген.<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
Тир сугарган җиреңдә үскән гөлләр,<br>
Тауларың, елгаларың, диңгез белән –<br>
Ант итәбез, әй Мозамбик, залимнәр<br>
Төшералмас безне коллыкка бүтән!<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
=== '''МОЛДОВА''' ===
'''Limba noastră'''<br>
Limba noastră-i o comoară<br>
În adîncuri înfundată<br>
Un şirag de piatră rară<br>
Pe moşie revărsată.<br>
Limba noastră-i foc ce arde<br>
Într-un neam, ce fără veste<br>
S-a trezit din somn de moarte<br>
Ca viteazul din poveste.<br>
Limba noastră-i numai cîntec,<br>
Doina dorurilor noastre,<br>
Roi de fulgere, ce spintec<br>
Nouri negri, zări albastre.<br>
Limba noastră-i graiul pîinii,<br>
Cînd de vînt se mişcă vara;<br>
In rostirea ei bătrînii<br>
Cu sudori sfinţit-au ţara.<br>
Limba noastră-i frunză verde,<br>
Zbuciumul din codrii veşnici,<br>
Nistrul lin, ce-n valuri pierde<br>
Ai luceferilor sfeşnici.<br>
Nu veţi plînge-atunci amarnic,<br>
Că vi-i limba prea săracă,<br>
Şi-ţi vedea, cît îi de darnic<br>
Graiul ţării noastre dragă.<br>
Limba noastră-i vechi izvoade.<br>
Povestiri din alte vremuri;<br>
Şi citindu-le 'nşirate, –<br>
Te-nfiori adînc şi tremuri.<br>
Limba noastră îi aleasă<br>
Să ridice slava-n ceruri,<br>
Să ne spiue-n hram şi-acasă<br>
Veşnicele adevăruri.<br>
Limba noastra-i limbă sfîntă,<br>
Limba vechilor cazanii,<br>
Care o plîng şi care o cîntă<br>
Pe la vatra lor ţăranii.<br>
Înviaţi-vă dar graiul,<br>
Ruginit de multă vreme,<br>
Stergeţi slinul, mucegaiul<br>
Al uitării 'n care geme.<br>
Strîngeţi piatra lucitoare<br>
Ce din soare se aprinde –<br>
Şi-ţi avea în revărsare<br>
Un potop nou de cuvinte.<br>
Răsări-va o comoară<br>
În adîncuri înfundată,<br>
Un şirag de piatră rară<br>
Pe moşie revărsată.<br>
https://rutube.ru/video/fe2188973e8de93e105e0e8622b6440d/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Imnul_Republicii_Moldova_US_NAVY.ogg
https://wikiway.com/moldova/gimn/
'''Безнең телебез'''<br>
Безнең тел – бакый хәзинә,<br>
Бик тирәндә тамырлары,<br>
Җиребез буйлап сибелгән<br>
Энҗеләр, асылташлары.<br>
Безнең тел – дөрләгән учак:<br>
Халкым үлем йокысыннан<br>
Уянсын тормышка сусап –<br>
Әкияттәге батыр сыман.<br>
Безнең телебез җырлары,<br>
Дойналардагы сагышлар<br>
Ача якты офыкларны,<br>
Тарала кара болытлар.<br>
Безнең тел – ул икмәк теле,<br>
Җәен җилләр сызгырганы,<br>
Бабалар, җиргә тир түгеп,<br>
Мөбарәк иткәннәр аны.<br>
Безнең тел – ул яшел яфрак,<br>
Кодру урманнары шавы.<br>
Нистру бормалары качыра<br>
Йолдызлар яктысы явын.<br>
Һич ачынып зарланмагыз,<br>
Ярлы дип телегез бигрәк,<br>
Сайланган тел ул, аңлагыз, –<br>
Тора илебезне бизәп.<br>
Безнең тел – ул тарихи тел,<br>
Борынгы хәлләр дастаны.<br>
Өйрән аны һәм танып бел<br>
Хакыйкатьнең ни булганын.<br>
Безнең тел ул билгеләнгән<br>
Күкләрне мактау йөзеннән –<br>
Өйдә, чиркәүдә бәндәләр<br>
Тайпылмас дип Хак сүзеннән.<br>
Безнең тел – изгелек нуры,<br>
Аңарда ата-бабалар<br>
Елый-елый, җырлый-җырлый<br>
Өйдә гыйбадәт кылганнар.<br>
Чыгарыйк телне хәяткә,<br>
Коткарып заман явыннан,<br>
Пакьлик пычрак-күгәректән,<br>
Онытылу аһ-зарыннан.<br>
Җыйыйк кояш нурларыннан<br>
Очкын алган чакматашын, –<br>
Ургылыр тел байлыгыннан<br>
Яңа сүзләр булып ташкын.<br>
Яшәячәк бу хәзинә,<br>
Бик тирәндә тамырлары,<br>
Җиребез буйлап сибелгән<br>
Энҗеләр, асылташлары.<br>
'''Рәсми чараларда гимнның беренче, икенче, бишенче, тугызынчы һәм уникенче куплетлары кулланыла.'''<br>
=== '''МОНГОЛИЯ''' ===
'''Монгол Улсын Төрийн дуулал'''<br>
'''1.''' Дархан манай тусгаар улс<br>
Даяар монголын ариун голомт<br>
Далай их дээдсийн гэгээн үйлс<br>
Дандаа энхжин үүрд мөнхжинө.<br>
Хамаг дэлхийн шударга улстай<br>
Хамтран нэгдсэн эвээ бэхжүүлж<br>
Хатан зориг, бүхий л чадлаараа<br>
Хайртай Монгол орноо мандуулъя.<br>
'''2.''' Өндөр төрийн минь сүлд ивээж<br>
Өргөн түмний минь заяа түшиж<br>
Үндэс язгуур, хэл соёлоо<br>
Үрийн үрдээ өвлөн бадраая.<br>
Эрэлхэг Монголын золтой ардууд<br>
Эрх чөлөө жаргалыг эдлэв<br>
Жаргалын түлхүүр, хөгжлийн тулгуур<br>
Жавхлант манай орон мандтугай.<br>
https://rutube.ru/video/d04aaa41b14155522b96a819f0131dd1/
https://zvukitop.com/skachat-gimn-mongolii/
https://yandex.ru/video/preview/15086678055865714389
'''Монгол Иленең дәүләт җыры'''<br>
'''1.''' Инкыйлаби Ватаныбыз —<br>
Монголның саф учагы,<br>
Һичкем аны җиңә алмас,<br>
Мәңгегә үскән чагы.<br>
Дөньяның гадел илләре<br>
Белән бердәмлек өчен,<br>
Үстерик Ватанны биреп<br>
Йөрәк дәртен, кул көчен.<br>
'''2.''' Милли тел, мәдәниятне<br>
Мирас итеп тапшырыйк,<br>
Эшчән, кыю Монгол илен<br>
Бәхет-уңышка юллыйк.<br>
Хөрмәт итеп ил туграсын,<br>
Ил язмышына таян.<br>
Алгарышта чәчәк атсын,<br>
Яшәсен бөек Ватан!<br>
=== '''МОРДОВИЯ''' ===
'''Ши валда, Мордовия!'''<br>
'''1.''' Ши валда, Мордовия, седистот сай,<br>
Ши валда, Мордовия, сельмосот палы, юрнай,<br>
Россиять мяшться мокшень сияста сюлгам,<br>
Россиять карксэземса эрзянь зырняста пулай.<br>
'''''Морзюлма-мороютко:'''''<br>
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br>
Гайняк! Гайняк, Мордовия!<br>
Кельгома краеньке – най панжи маеньке,<br>
Мокшэрзянь шачема-касома крае!<br>
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br>
Морак! Морак, Мордовия!<br>
Павазу эряфсь катк тонь эрь кудозт сувай!<br>
Ульхть шумбра, ульхть шумбра,<br>
Кода сонць Сияжарсь, ульхть шумбра!<br>
'''2.''' Тон ютыть, Мордовия, стака кить-янт,<br>
Тон молить, Мордовия, витьстэ,<br>
верьга кандыть прят.<br>
Вий макснесть келей Мокшась ды бойка Сурась,<br>
Секс течис тон седейс ды оймес –<br>
прок ванькс лисьмапрят.<br>
'''''Мороютко-морзюлма:'''''<br>
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br>
Гайняк! Гайняк, Мордовия!<br>
Кельгома краеньке – най панжи маеньке,<br>
Мокшэрзянь шачема-касома крае!<br>
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br>
Морак! Морак, Мордовия!<br>
Павазу эряфсь катк тонь эрь кудозт сувай!<br>
Ульхть шумбра, ульхть шумбра,<br>
Кода сонць Сияжарсь, ульхть шумбра!<br>
https://rutube.ru/video/1bf85fe270665f092a358c3bf6d3ec9e/
https://yandex.ru/video/preview/10948984705911750187
'''Имин бул, Мордовия!'''<br>
'''1.''' Хәерле көн, Мордовия, ихлас күңелдән,<br>
Хәерле көн, Мордовия, нур сибелә күзләреңнән,<br>
Балкый ил күгендә мокша йолдызлары,<br>
Яктырта туган илебезне эрзя таңнары.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Исәнме, Мордовия!<br>
Куанып яшә, Мордовия!<br>
Туган-үскән җирем, чәчәкле язларың,<br>
Мокша-эрзя халкының сөекле Ватаны!<br>
Имин бул син, Мордовия!<br>
Җырла, җырла, Мордовия!<br>
Бәхетле тормыш килсен өйләреңә!<br>
Мәңге яшә, мәңге яшә,<br>
Кояш үзе кебек мәңге яшә!<br>
'''2.''' Авыр юллар үттең син, Мордовия,<br>
Башыңны югары, горур тоттың, Мордовия,<br>
Көч бирде сиңа киң Мокша, җитез Сура,<br>
Шуңа бүген җаның керсез, чишмәдәй саф, чиста.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''3.''' Ты трудной дорогой, Мордовия, шла,<br>
России держалась и голову гордо несла.<br>
Давали силы вольные Мокша, Сура,<br>
Ты духом была и осталась сильна и добра.<br>
'''''Припев.'''''<br>
'''Гимнның беренче дүртьюллык куплеты мокша телендә язылган, икенчесе – эрзя телендә, өченчесе – урыс телендә. Өч куплетның да кушымталары – катнаш мокша-эрзя телендә.'''<br>
=== '''НЕПАЛ''' ===
'''''नेपालीमा (nepālima – непал телендә)'''''<br>
'''सयौं थुँगा फूलका'''<br>
सयौं थुँगा फूलका हामी, एउटै माला नेपाली<br>
सार्वभौम भई फैलिएका, मेची-महाकाली।<br>
सयौं थुँगा फूलका हामी, एउटै माला नेपाली<br>
सार्वभौम भई फैलिएका, मेची-महाकाली।<br>
प्रकृतिका कोटी-कोटी सम्पदाको आंचल<br>
वीरहरूका रगतले, स्वतन्त्र र अटल।<br>
ज्ञानभूमि, शान्तिभूमि तराई, पहाड, हिमाल<br>
अखण्ड यो प्यारो हाम्रो मातृभूमि नेपाल।<br>
बहुल जाति, भाषा, धर्म, संस्कृति छन् विशाल<br>
अग्रगामी राष्ट्र हाम्रो, जय जय नेपाल।<br>
'''''Укылышы'''''<br>
'''Sayaű thűgā phūlkā'''<br>
Sayaű thűgā phūlkā hāmī, euṭai mālā Nepālī <br>
Sārwabhaum bhai phailiekā, Mechi-Mahākālī <br>
Sayaű thűgā phūlkā hāmī, euṭai mālā nepālī <br>
Sārwabhaum bhai phailiekā, Mechi-Mahākālī <br>
Prakritikā kotī-kotī sampadāko ā̃chal(a), <br>
Vīrharūkā ragata le, swatantra ra aṭala) <br>
Gyānabhūmi, śhāntibhūmi Tarāī, pahād, himāl(a) <br>
Akhaṇḍa yo pyāro hāmro mātṛibhūmi Nepāl(a) <br>
Bahul jāti, bhāṣhā, dharma, sãnskṛti chan biśhāl(a) <br>
Agragāmī rāṣhṭra hāmro, jaya jaya Nepāl(a)<br>
https://rutube.ru/video/ff3ab41ca38da63019f580c0eb3d06f4/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sayaun_Thunga_Phool_Ka_(instrumental).ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Без – меңләгән гөл-чәчәк'''<br>
Без – меңләгән гөл-чәчәк бу Непал дигән бәйләмдә,<br>
Мечидән Маһакалигә сузылган бәйсез илдә.<br>
Без – меңләгән гөл-чәчәк бу Непал дигән бәйләмдә,<br>
Мечидән Маһакалигә сузылган бәйсез илдә.<br>
Мул табигать байлыклары – гүзәл илебез даны, <br>
Кан түгеп, батырларыбыз какшамас итте аны.<br>
Гыйлем, тынлык хөкем сөрә Тераида, тауларда,<br>
Уртак, бүленмәс, сөекле Ватаныбыз Непалда.<br>
Төрле раса, телләр, диннәр мирасын саклап калдың, <br>
Алгарышлы ил-дәүләтем, мәңге яшә, Непалым!<br>
=== '''НИГЕР''' ===
'''L’honneur de la patrie'''<br>
Des rives du Niger aux confins du Ténéré<br>
Frères et sœurs nous sommes<br>
Enfants d’une même Patrie le Niger<br>
Nourris de la sève des mêmes idéaux<br>
Pour un Niger de paix libre fort et uni<br>
Pour un Niger prospère le Pays de nos rêves<br>
Pour l’honneur de la Patrie<br>
Incarnons la vaillance et la persévérance<br>
Et toutes les vertus de nos dignes aïeux<br>
Guerriers intrépides déterminés et fiers<br>
Défendons la patrie au prix de notre sang<br>
Faisons du Niger symbole de dignité<br>
Emblème et flambeau de l’Afrique qui avance<br>
Pour ces nobles idéaux debout et en avant<br>
En avant pour le travail en avant pour le combat<br>
Nous demeurons debout<br>
Portant haut le drapeau de notre cher Pays<br>
Dans le ciel d’Afrique et dans tout l’Univers<br>
Pour construire ensemble<br>
Un monde de justice de paix et de progrès<br>
Et pour faire du Niger la fierté de l’Afrique.<br>
'''Don darajar Uban'''<br>
Daga Bankunan Nijar zuwa kan iyakokin Ténéré<br>
Yan’uwa mune<br>
‘Ya’yan kasar uba daya Nijar<br>
Rarraba da ruwan ‘ya’yan itace iri ɗaya<br>
Domin kasar Nijar mai karfi da hadin kai mai zaman lafiya<br>
Ga kasar Nijar mai albarka kasar burinmu<br>
Don darajar Uban<br>
Haɗa ƙarfin hali da juriya<br>
Da dukkan kyawawan halaye na magabata na kwarai<br>
Jarumai marasa tsoro sun ƙudura da girman kai<br>
Kare kasar nan akan kudin jininmu<br>
Mu sanya Nijar ta zama alamar mutunci<br>
Tambari da fitilar ciyar da Afirka gaba<br>
Don waɗannan maɗaukakin maɗaukaki tsaya ku tafi<br>
Gaba don aikin gaba don yaƙin<br>
Mun tsaya a tsaye<br>
Dauke tutar kasarmu mai daraja<br>
A cikin sararin samaniyar Afirka da ko’ina cikin Duniya<br>
Don gina tare<br>
Duniyar adalci, zaman lafiya da ci gaba<br>
Da kuma sanya Nijar ta zama abin alfaharin Afirka.<br>
https://zvukitop.com/gimn-nigera-skachat/
https://rutube.ru/video/dabaf9794d7ebacc7d4ad84c14447496/
'''Ватан горурлыгы'''<br>
Нигер ярларыннан Тенерега кадәр<br>
Без туганнар, кардәшләр,<br>
Бер үк Ватан – Нигер балалары,<br>
Уртак барчабыз идеаллары.<br>
Булсын бердәм, тыныч, куәтле, ирекле,<br>
Чәчәк атсын Нигер, хыялыбыз иле.<br>
Ватан даны иңендә<br>
Гәүдәләнсен илдә батырлык, сабырлык,<br>
Лаеклы бабалар мирасы – тырышлык.<br>
Куркусыз, тәвәккәл һәм горур яугирләр,<br>
Аямый һич үзен, илне имин итәр,<br>
Булыр Нигерыбыз мәртәбә үрнәге,<br>
Африка омтылышларының терәге.<br>
Бу күркәм идеаллар – барчабыз теләге.<br>
Алга – тырыш хезмәткә, алга – кыю көрәшкә<br>
Бердәм күтәреләбез.<br>
Җилфердәсен байрак мәһабәт бу илдә,<br>
Африка күгендә, дөнья киңлегендә.<br>
Бергә үсә бездә<br>
Гаделлек, тынычлык, алгарыш орлыгы –<br>
Булсын диеп Нигер кыйтга горурлыгы.<br>
'''Күпмилләтле һәм күптелле Нигер дәүләтенең француз телендә язылган яңа гимны 2023 елда расланды. Аның тексты шулай ук җирле һауса теленә дә тәрҗемә ителгән. Гимнның халыкчан рухлы көен шартлы рәвештә “дини булмаган нәшид” жанрына кертеп булыр иде.'''<br>
=== '''НИДЕРЛАНД''' ===
'''Het Wilhelmus'''<br>
'''1.''' Wilhelmus van Nassouwe<br>
ben ik, van Duitsen bloed,<br>
den vaderland getrouwe<br>
blijf ik tot in den dood.<br>
Een Prinse van Oranje<br>
ben ik, vrij onverveerd,<br>
den Koning van Hispanje<br>
heb ik altijd geёerd.<br>
'''6.''' Mijn schild ende betrouwen<br>
zijt Gij, o God mijn Heer,<br>
op U zo wil ik bouwen,<br>
verlaat mij nimmermeer.<br>
Dat ik doch vroom mag blijven,<br>
uw dienaar t’aller stond,<br>
de tirannie verdrijven<br>
die mij mijn hart doorwondt.<br>
https://rutube.ru/video/ce27930d766fd5fc69e8ebacc643ba26/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Het_Wilhelmus_(tempo_corrected).ogg
Ясалма Интеллект "җырлый"<br>
https://wikiway.com/netherlands/gimn/
'''Вилһелм җыры'''<br>
'''1.''' Вилһелмус ван Нассаумын,<br>
Халкым каны калебемдә,<br>
Ватаныма биргән анттан<br>
Ваз кичмәм гомеремдә.<br>
Асыл зат Оран угланы,<br>
Тугрымын намусыма,<br>
Испан кыйралына бары<br>
Хөрмәт кылам гына.<br>
'''6.''' Калканым, рухи терәгем,<br>
Кодрәтле, газиз Аллам.<br>
Гаҗиз итмә мине, Тәңрем,<br>
Сиңа гына таянам.<br>
Хак тарафыңда булырмын<br>
Мәңге Синең колың:<br>
Бетсен йөрәгемне, халкымны<br>
Телгәләгән золым.<br>
'''Гимнның рәсми башкарыла торган бер варианты. Алтынчы куплет урынына кайвакыт икенчесен куялар. Акрошигырь рәвешендә язылган текст 15 куплеттан тора: сигезьюллык куплетларның беренче хәрефләрен бергә кушсаң, “Willem van Nassov” (хәзерге замандагы язылышы – Wilhelmus van Nassauwe) сүзләре барлыкка килә. Вилһелм ван Нассау – XVII гасырда Нидерландта Испаниядән азатлыкка ирешү хәрәкәтен җитәкләгән шәхес. Ул Оран провинциясенең кенәзе булган. Гимн тексты аның исеменнән язылган.'''<br>
=== '''НОРВЕГИЯ''' ===
'''Ja, vi elsker dette landet'''<br>
'''1.''' Ja, vi elsker dette landet,<br>
som det stiger frem,<br>
furet, værbitt over vannet,<br>
med de tusen hjem.<br>
Elsker, elsker det og tenker<br>
på vår far og mor<br>
og den saganatt som senker<br>
drømme på vår jord,<br>
og den saganatt som senker,<br>
senker drømme på vår jord.<br>
'''7.''' Norske mann i hus og hytte,<br>
takk din store Gud!<br>
Landet ville han beskytte,<br>
skjønt det mørkt så ud.<br>
Alt hvad fedrene har kjempet,<br>
mødrene har grett,<br>
har den Herre stille lempet,<br>
så vi vant vår rett,<br>
har den Herre stille lempet,<br>
så vi vant, vi vant vår rett.<br>
'''8.''' Ja, vi elsker dette landet,<br>
som det stiger frem,<br>
furet, værbitt over vannet,<br>
med de tusen hjem.<br>
Og som fedres kamp har hevet<br>
det av nød til seir,<br>
også vi, når det blir krevet,<br>
for dets fred slår leir,<br>
også vi, når det blir krevet,<br>
for dets fred, dets fred slår leir!<br>
https://rutube.ru/video/760024b2c9af3e8b0cc792391ef8023d/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Norway_(National_Anthem).ogg
https://wikiway.com/norway/gimn/
'''Туган илне яратабыз'''<br>
'''1.''' Туган илне яратабыз,<br>
Урман-тауларын,<br>
Чал диңгезен, туң җилләрен,<br>
Мең-мең йортларын.<br>
Туган учак – ул сөекле<br>
Ата-анабыз:<br>
Суыгында, кояшында<br>
Хозурланабыз,<br>
Суыгында, кояшында<br>
Аның хозурланабыз.<br>
'''7.''' Данла, илем, язмышыңны:<br>
Шомлы көнеңдә<br>
Тәңре сине ярлыкады<br>
Җир итәгендә.<br>
Канлы корбан биреп кенә,<br>
Керми сугышка,<br>
Ирештең үз ирегеңә,<br>
Тыныч тормышка,<br>
Ирештең үз ирегеңә,<br>
Тыныч һәм мул тормышка.<br>
'''8.''' Туган илне яратабыз,<br>
урман-тауларын,<br>
чал диңгезен, туң җилләрен,<br>
ак болытларын.<br>
Ата-баба көрәшкән күк,<br>
без дә дауларбыз,<br>
мәңге иминлек хакына<br>
җиңү яуларбыз,<br>
мәңге иминлек хакына<br>
яңа җиңү яуларбыз!<br>
'''Гимнның рәсми башкарыла торган куплетлары.'''<br>
=== '''ПАКИСТАН ИСЛАМ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''پاک سرزمین شاد باد'''<br>
پاک سرزمین شاد باد<br>
كشور حسين شاد باد <br>
تو نشان عزم علیشان <br>
! ارض پاکستان <br>
مرکز یقین شاد باد <br>
پاک سرزمین کا نظام <br>
قوت اخوت عوام <br>
قوم ، ملک ، سلطنت <br>
پائندہ تابندہ باد <br>
شاد باد منزل مراد <br>
پرچم ستارہ و ہلال <br>
رہبر ترقی و کمال <br>
ترجمان ماضی شان حال <br>
! جان استقبال <br>
سایۂ خدائے ذوالجلال<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Pakistan.OGG
https://rutube.ru/video/3217e83b06c201b894ee8d9280e79f42/
https://wikiway.com/pakistan/gimn/
'''Саф-пакь җирем, шатлан'''<br>
Саф-пакь җирем, шатлан,<br>
Гүзәллек илем, шатлан,<br>
Син бөек ихтыярга нишан,<br>
Әйа, Пакистан!<br>
Тугры мәркәзе, шатлан!<br>
Саф-пакь җиреңдә низам,<br>
Куәтле вә егәрле гавам,<br>
Ил, милләт, дәүләт, –<br>
Мәңге балкып чәчәк ат!<br>
Шатлан изге морадыңа,<br>
Айлы-йолдызлы байрагыңа.<br>
Барган юлың – тәрәккый-кәмаль,<br>
Үткәнең – бөек, бүгенгең – хәләл,<br>
Җаның – истикъбаль!<br>
Күләгә иңдергән Зүл-Җәләл.<br>
'''Зүл-Җәләли үәл-Икрам – “Бөеклек һәм Юмартлык хуҗасы”, Аллаһы Тәгалә исемнәренең берсе.'''<br>
=== '''ПАПУА-ЯҢА ГВИНЕЯ''' ===
'''O Arise, All You Sons'''<br>
O arise all you sons of this land,<br>
Let us sing of our joy to be free,<br>
Praising God and rejoicing to be<br>
Papua New Guinea.<br>
Shout our name from the mountains to seas<br>
Papua New Guinea;<br>
Let us raise our voices and proclaim<br>
Papua New Guinea.<br>
Now give thanks to the good Lord above<br>
For His kindness, His wisdom and love,<br>
For this land of our fathers so free,<br>
Papua New Guinea.<br>
Shout again for the whole world to hear<br>
Papua New Guinea;<br>
We're independent and we're free<br>
Papua New Guinea.<br>
https://rutube.ru/video/4f6b7fca8fa42025dda6d46f86179af5/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:O_Arise,_All_You_Sons_(instrumental).ogg
https://wikiway.com/papua-novaya-gvineya/gimn/
'''Күтәрелегез, ил уллары!'''<br>
Күтәрелегез, ил уллары,<br>
Яңгыратыйк азатлык җырларын,<br>
Рәхмәтле Алланы мактарга —<br>
Папуа-Яңа Гвинея.<br>
Исемең диңгездә-тауларда —<br>
Папуа-Яңа Гвинея;<br>
Рухланыйк без сине хакларга —<br>
Папуа-Яңа Гвинея.<br>
Кодрәтле Алладан бәрәкәт —<br>
Игелек, зирәклек, мәхәббәт,<br>
Бабалар Ватаны, син азат —<br>
Папуа-Яңа Гвинея.<br>
Бар дөнья тыңласын, җыр яңгырат —<br>
Папуа-Яңа Гвинея;<br>
Без бәйсез, ирекле, күңел шат —<br>
Папуа-Яңа Гвинея.<br>
'''Элек Бөекбритания колониясе булган Папуа-Яңа Гвинея 1906-1975 елларда Австралия протектораты астында яшәде. Күптелле илдә инглиз теленә рәсми һәм милләтара аралашу статусы бирелгән.'''<br>
=== '''ПАРАГВАЙ''' ===
'''Paraguayos, República o Muerte'''<br>
I. A los pueblos de América, infausto<br>
tres centurias un cetro oprimió,<br>
mas un día soberbia surgiendo,<br>
"¡Basta!" — dijo, y el cetro rompió.<br>
Nuestros padres, lidiando grandiosos,<br>
ilustraron su gloria marcial;<br>
𝄆 y trozada la augusta diadema,<br>
enalzaron el gorro triunfal. 𝄇<br>
'''''Coro:'''''<br>
¡Paraguayos, República o muerte!<br>
Nuestro brío nos dío libertad:<br>
Ni opresores, ni siervos, alientan,<br>
Donde reinan unión, e igualdad.<br>
Ni opresores, ni siervos, alientan,<br>
Donde reinan unión e igualdad,<br>
unión e igualdad, unión e igualdad.<br>
https://rutube.ru/video/999170ec6148ad079ee12c1cabf3cfb8/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Paraguayan_National_Anthem.oga
'''Парагвайлылар, йә җөмһүрият, йә үлем'''<br>
...............................<br>
Гимнның икенче исеме — '''Himno Nacional Paraguayo''' (Парагвай милли гимны). Кушымталы җиде куплеттан тора, беренчесе рәсми рәвештә башкарыла.<br>
=== '''ПЕРУ''' ===
'''¡Somos libres, seámoslo siempre!'''<br>
'''''Coro:'''''<br>
Somos libres, seámoslo<br>
siempre, seámoslo siempre.<br>
Y antes niegue sus luces,<br>
sus luces, sus luces el sol,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó.<br>
'''6.''' En su cima los Andes sostengan<br>
la bandera o pendón bicolor,<br>
Que a los siglos anuncie el esfuerzo<br>
que ser libre, que ser libre,<br>
que ser libre, por siempre nos dió.<br>
A su sombra vivamos tranquilos,<br>
y al nacer por sus cumbres el sol,<br>
Renovemos el gran juramento<br>
que rendimos, que rendimos,<br>
que rendimos al Dios de Jacob,<br>
que rendimos al Dios de Jacob,<br>
Al Dios de Jacob!<br>
'''Coro:'''<br>
Somos libres, seámoslo<br>
siempre, seámoslo siempre.<br>
Y antes niegue sus luces,<br>
sus luces, sus luces el sol,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó.<br>
'''Viva El Peru!'''<br>
https://rutube.ru/video/6d14fa9682160d8c64ca5e1291b747f2/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Marcha_Nacional_del_Perú.ogg
'''Без азат, мәңге азат булырбыз!'''<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Без азатбыз, азатбыз,<br>
мәңгелек кыйблабыз ул ирек.<br>
Изге анттан дүнмәбез,<br>
антыбыздан дүнмәбез:<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче<br>
үстерербез Ватанны сөеп,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче<br>
үстерербез Ватанны сөеп,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче<br>
үстерербез Ватанны сөеп.<br>
'''6.''' Андның иң түренә, югарыга<br>
ике төс байрак беркетелгән,<br>
Безгә — әйтсен иҗтиһат дөньяга —<br>
Мәңгелеккә, мәңгелеккә<br>
Мәңгелеккә ирек бирелгән.<br>
Байрак белән имин тормышта без, —<br>
Кояш менгәч күк капусына,<br>
Яңартылсын илаһи догабыз,<br>
һәм буйсыныйк, һәм буйсыныйк,<br>
буйсыныйк Ягъкуб Раббысына,<br>
буйсыныйк Ягъкуб Раббысына,<br>
Ягъкуб Раббысына!<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Без азатбыз, азатбыз,<br>
мәңгелек кыйблабыз ул ирек<br>
Изге анттан дүнмәбез,<br>
антыбыздан дүнмәбез,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче,<br>
үстерербез Ватанны сөеп,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче,<br>
үстерербез Ватанны сөеп,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче,<br>
үстерербез Ватанны сөеп.<br>
'''Яшәсен Перу!'''
'''Гимн тексты алты куплеттан тора. 2010 елга кадәр аның беренчесе рәсми дип санала иде, хәзер – алтынчысы. Кушымтасы башында да, азагында да башкарыла. Дәүләт кануннары буенча башлап җырлаучы гимнны Viva El Peru! (Яшәсен Перу!) дип тәмамларга тиеш.<br>'''
=== '''ПОЛЬША''' ===
'''Jeszcze Polska nie zginęła'''<br>
'''1.''' Jeszcze Polska nie zginęła,<br>
Kiedy my żyjemy,<br>
Co nam obca przemoc wzięła,<br>
Szablą odbierzemy.<br>
'''''Refren (2):'''''<br>
Marsz, marsz Dąbrowski,<br>
Z ziemi włoskiej do Polski,<br>
Za Twoim przewodem<br>
Złączym się z narodem.<br>
'''2.''' Przejdziem Wisłę, przejdziem Wartę,<br>
Będziem Polakami,<br>
Dał nam przykład Bonaparte,<br>
Jak zwyciężać mamy.<br>
'''''Refren (2).'''''<br>
'''3.''' Jak Czarniecki do Poznania<br>
Po szwedzkim zaborze,<br>
Dla Ojczyzny ratowania<br>
Wrócim się przez morze.<br>
'''''Refren (2).'''''<br>
'''4.''' Mówił ojciec do swej Basi,<br>
Cały zapłakany:<br>
“Słuchaj jeno, pono nasi<br>
Biją w tarabany!”<br>
'''''Refren (2).'''''<br>
https://rutube.ru/video/c19252133d99c78374cc5a5c83b6c1cc/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mazurek_Dabrowskiego.ogg
'''Польша әле җуелмас'''<br>
'''1.''' Польша әле ул җуелмас,<br>
Без исән булганда,<br>
Таланганны кайтарырбыз –<br>
Кылычлар кулларда.<br>
'''''Кушымта (2):'''''<br>
Кайтчы, Домбровский,<br>
Румнан – үз җиреңә:<br>
Бердәмлек – халкыңа,<br>
Азатлык – илеңә.<br>
'''2.''' Үтик Висланы, Вартаны,<br>
Поляк булып калыйк,<br>
Һәм җиңүчән Бонапарттан<br>
Без дә үрнәк алыйк.<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
'''3.''' Чернецкий Познаньга кайткан,<br>
Швед богавын ташлап,<br>
Ватаныбыз исән булыр,<br>
Без әйләнеп кайтсак.<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
'''4.''' Күз яшьләре аша безгә<br>
Әйтер ватандашлар:<br>
“Безнекеләр өйгә кайта,<br>
Кага барабаннар!”<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
=== '''ПОРТУГАЛИЯ''' ===
'''Heróis do mar'''<br>
'''1.''' Heróis do mar, nobre povo,<br>
Nação valente e imortal,<br>
Levantai hoje de novo<br>
O esplendor de Portugal!<br>
Entre as brumas da memória,<br>
Ó Pátria, sente-se a voz<br>
Dos teus egrégios avós,<br>
Que há-de guiar-te à vitória!<br>
'''''Corus:'''''<br>
Às armas, às armas!<br>
Sobre a terra, sobre o mar,<br>
Às armas, às armas!<br>
Pela Pátria lutar!<br>
Contra os canhões marchar, marchar!<br>
'''2.''' Desfralda a invicta Bandeira,<br>
À luz viva do teu céu!<br>
Brade a Europa à terra inteira:<br>
Portugal não pereceu!<br>
Beija o solo teu jucundo<br>
O Oceano, a rugir d’amor;<br>
E teu braço vencedor<br>
Deu mundos novos ao Mundo!<br>
'''''Corus.'''''<br>
'''3.''' Saudai o Sol que desponta<br>
Sobre um ridente porvir;<br>
Seja o eco de uma afronta<br>
O sinal do ressurgir.<br>
Raios dessa aurora forte<br>
São como beijos de mãe,<br>
Que nos guardam, nos sustêm,<br>
Contra as injúrias da sorte.<br>
'''''Corus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/1509b7571d4fbd431c719065bed17a41/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:A_Portuguesa.ogg
'''Диңгезләрдә гаярь'''<br>
'''1.''' Диңгезләрдә гаярь, шанлы,<br>
Затлы һәм үлемсез милләтем,<br>
Кайтар үзең яулаганны,<br>
Португалиянең зиннәтен!<br>
Горур тавышын, Ватан, шәйлә,<br>
Аерып хәтер томаннарын,<br>
Мөхтәрәм ата-бабаңның –<br>
Илтсен ул яңа җиңүләргә!<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ал кулыңа коралыңны!<br>
Суда, җирдә сынатма,<br>
Ал кулыңа коралыңны!<br>
Көрәш, Ватанны хакла!<br>
Һәм тупларга каршы атла!<br>
'''2.''' Күтәр байрагың – җиңелмәс,<br>
Җилфердәр ул якты күгеңдә!<br>
Җиткер дөньяга: бирешмәс<br>
Португалиябез үлемгә!<br>
Ярсып давылланган океан<br>
Изге туфрагыңны үбә;<br>
Һәм кулларың итте бүләк<br>
Кешелеккә яңа бер мәйдан!<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''3.''' Сәлам бирегез кояшка –<br>
Киләчәкнең көлемсәр шавы;<br>
Һәм өндәсен яңарышка<br>
Кимсетелүләрнең шаңдавы.<br>
Көч-кодрәтле таң нурларыннан<br>
Ватан-Ана гүя назлый,<br>
Ул көч бирә безгә, саклый<br>
Язмыш кагу-сугуларыннан.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
=== '''ПУЭРТО-РИКО''' ===
=== '''РУАНДА''' ===
'''''Kinyarwanda'''''<br>
'''Rwanda nziza'''<br>
Rwanda nziza Gihugu cyacu<br>
Wuje imisozi, ibiyaga n’ibirunga<br>
Ngobyi iduhetse gahorane ishya<br>
Reka tukurate tukuvuge ibigwi<br>
Wowe utubumbiye hamwe twese<br>
Abanyarwanda uko watubyaye<br>
Berwa, sugira, singizwa iteka.<br>
https://rutube.ru/video/9dc8e9395cc71eec9e15968e7a325230/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymne_National_du_Rwanda.ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Гүзәл Руанда'''<br>
Гүзәл Руанда, сөекле илебез,<br>
Бизи сине таулар, күлләр, вулканнарың,<br>
Ватаныбыз, бул бәхет бишеге;<br>
Куансыннар, әйдә, синең балаларың,<br>
Дан җырлыйк күркәм гамәлләреңә,<br>
Сыенып бергә синең итәгеңә;<br>
Чәчәк атсын мәңге тарафларың.<br>
'''Гимн текстындагы дүрт куплетның рәсми чараларда башкарыла торган беренчесе.'''<br>
=== '''РУМЫЙНИЯ''' ===
'''Deșteaptă-te, române!'''<br>
Deşteaptă-te, române, din somnul cel de moarte,<br>
În care te-adînciră barbarii de tirani,<br>
barbarii de tirani!<br>
Acum ori niciodată croieşte-ţi altă soartă,<br>
La care să se-nchine şi cruzii tăi dusmani,<br>
şi cruzii tăi duşmani!<br>
Acum ori niciodată croieşte-ţi altă soartă,<br>
La care să se-nchine şi cruzii tăi dusmani,<br>
şi cruzii tăi duşmani!<br>
https://rutube.ru/video/2b40abbe8bc4476d9129df230d2c0edf/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Desteapta-te,_romane!.ogg
'''Уян, румын!'''<br>
1. Уян, румыйн, уян инде гомерлек бу йокыңнан,<br>
Коллык богавы салган сиңа кыргый тиран,<br>
богау салган тиран!<br>
Бүген булмаса – кайчан үзгәртерсең язмышыңны?<br>
Хөрмәт итсен сине дөнья, калтырансын дошман,<br>
калтырансын дошман!<br>
Бүген булмаса – кайчан үзгәртерсең язмышыңны?<br>
Хөрмәт итсен сине дөнья, калтырансын дошман,<br>
калтырансын дошман!<br>
'''Тексттагы 11 куплетның тышкы рәсми чараларда башкарыла торган беренчесе. Эчке тантаналарда тагын бер-ике куплеты өстәлергә мөмкин.'''<br>
=== '''РУСИЯ ФЕДЕРАЦИЯСЕ''' ===
Россия — священная наша держава,<br>
Россия — любимая наша страна.<br>
Могучая воля, великая слава —<br>
Твоё достоянье на все времена!<br>
'''''Припев''''':<br>
Славься, Отечество наше свободное,<br>
Братских народов союз вековой,<br>
Предками данная мудрость народная!<br>
Славься, страна! Мы гордимся тобой!<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Russian_Anthem_chorus.ogg
https://rutube.ru/video/3f955dce00bf642a856b22a4f8289e58/
(Ясалма Интеллект "башкаруы")<br>
Русия – безнең изге мәмләкәтебез,<br>
Русия – безнең сөекле илебез,<br>
Кодрәтле рухыңны, сүрелмәс шаныңны<br>
Мәңгелек мирас-әманәт иттек без!<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Дан сиңа, дан сиңа, ирекле Ватаныбыз,<br>
Тугандаш халыкларның бердәмлеге,<br>
Ата-бабаларның акыл-зирәклеге,<br>
Дан сиңа, ил! Син – күңел күреге!<br>
=== '''САЛЬВАДОР''' ===
=== '''САМОА''' ===
=== '''САХА-ЯКУТИЯ''' ===
'''''Сахалыы'''''<br>
Сахам сирэ дьоллоох тускуга<br>
Саһарҕалыы ыҥыра ыллыыр,<br>
Илинтэн арҕаа ол кустуга<br>
Алмаас таас курдук сандаара сырдыыр.<br>
'''''Хос ырыата:'''''<br>
Барҕа быйаҥнаах Сахам дойдута<br>
Модун Россия киэн туттуута,<br>
Өркөн-өрөгөй тойугун туойдун,<br>
Үүнэр үйэҕэ үрдүү туруохтун!<br>
Үллэр үөстээх Өлүөнэ Эбэ<br>
Өлбөт-мэҥэ угуттуур уулаах.<br>
Элбэх омукка эрчим эбэр,<br>
Или-эйэни олохтуур уохтаах.<br>
'''''Хос ырыата.'''''<br>
Ааспыт кэммит айхаллаах суола<br>
Арчылыыр аар алгыһын биэрдэ,<br>
Сахабыт сирэ дьоһун дуолан<br>
Сайдыы аартыгар түөрэҕэ түстэ.<br>
'''''Хос ырыата.'''''<br>
https://rutube.ru/video/12228cfeac3f623bb23c54d0756e655f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_the_Sakha_Republic.ogg
'''''Татарча'''''<br>
1. Сахам җире, шәрык нурларында<br>
иминлек һәм бәхет яулыйсың,<br>
җиңүләргә әйдәп баруыңда<br>
мәгъриб алмазы күк балкыйсың...<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Көч җый һәм үс, Сахам җире, ныгы,<br>
Изге Ватан, дан-шөһрәтләр тупла.<br>
Илебезнең күрке-горурлыгы,<br>
Синдәй иркен, юмарт Җирдә юк ла!
2. Күп тармаклы Лена ярларында –<br>
Терек суы, бәрәкәт тулы:<br>
Гүя дуслык-куәт алкынында<br>
Халыкларга тынычлык юлы.<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
3. Саха җире, кодрәт иңгән нурың<br>
Гасырлардан безгә юл сала.<br>
Дәвам иттек ата-баба юлын,<br>
Тугры булып калыйк без аңа.<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
=== '''СЕНЕГАЛ''' ===
'''Pincez tous vos koras, frappez les balafons !'''<br>
Pincez tous vos koras,<br>
Frappez les balafons !<br>
Le lion rouge a rugi.<br>
Le dompteur de la brousse<br>
D'un bond s'est élancé,<br>
Dissipant les ténèbres.<br>
Soleil sur nos terreurs,<br>
Soleil sur notre espoir.<br>
Debout, frères,<br>
Voici l'Afrique rassemblée.<br>
'''''Refrain:'''''<br>
Fibres de mon cœur vert.<br>
Épaule contre épaule,<br>
Mes plus que frères,<br>
O Sénégalais, debout !<br>
Unissons la mer et les sources,<br>
Unissons la steppe et la forêt !<br>
Salut Afrique mère !<br>
https://wikiway.com/senegal/gimn/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Senegal.ogg
'''Чиерт, дус, корага, сук балафонга!'''<br>
Чиерт, дус, корага,<br>
Сук балафонга!<br>
Арыслан ырлады,<br>
Тик килеп ул капты<br>
Сунарчы кулына,<br>
Һәм аучы чик куйды<br>
Гасырлар золымына.<br>
Язмышын ил кора.<br>
Күтәрел, туганым, –<br>
Африка чакыра!<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Саф-пакь минем җаным.<br>
Күтәрел, туганым,<br>
Куеп иңгә иңне,<br>
Үстерик без илне,<br>
Җир-диңгез байлыкларын туплап,<br>
Урманнар-кырларны колачлап!<br>
Сәлам, Африка-ана!<br>
'''Ущипни, друг, кора и бей в балафон!'''<br>
Ущипни, друг, кора<br>
И бей в балафон!<br>
Красный лев зарычал,<br>
Охотник из кустов <br>
Прыжком его достал,<br>
Рассеяв мрак веков.<br>
Просторам нашим — свет,<br>
Надеждам нашим — взлёт,<br>
Вставайте, братья, все —<br>
Нас Африка зовёт!<br>
'''''Припев:'''''<br>
Душа моя чиста.<br>
Плечом ко плечу<br>
Вставай, сердечный друг,<br>
Ты больше мне, чем брат!<br>
Объединим недра и моря,<br>
Объединим леса и поля!<br>
Привет, Африка-мать!<br>
'''Сенегал милли гимны “Кызыл арыслан” (Le lion rouge) дип тә атала. Аның чын Африка халыклары рухындагы көен этнолог һәм шагыйрь Һерберт Пеппер (Herbert Pepper) 1960 нчы “Африка бәйсезлеге еллары”нда француз телендә язып калдырган. Биш куплетлы текстын бәйсез илнең беренче президенты Леопольд Седар Сенгор (Léopold Sédar Senghor) иҗат иткән. Француз теле – Сенегалның рәсми дәүләт һәм милләтара аралашу теле. Кора һәм балафон – милли музыка кораллары.'''<br>
'''Беренче рәсми куплеты татар һәм урыс телләренә берьюлы тәрҗемә ителде.'''<br>
=== '''СЕНТ-МАРТИН''' ===
Where over the world, say where,<br>
You find an island there,<br>
So lovely small with nations free<br>
With people French and Dutch,<br>
Though talking English much,<br>
As the Saint Martin in the sea.<br>
Chorus:<br>
O sweet my Fatherland,<br>
So bright by beach and strand,<br>
With sailors on the sea and harbors free,<br>
Where the chains of mountains green,<br>
Variously in sunlight sheen.<br>
||: Oh, I love thy Paradise,<br>
Nature beauty fairly nice. :||<br>
How pretty between all green<br>
Flamboyants beaming gleam<br>
Of flowers red by sunlight set.<br>
Thy cows and sheep and goats<br>
In meadows or on the roads<br>
Thy donkeys keen I can't forget<br>
Chorus.<br>
Saint Martin, I like thy name,<br>
In which Columbus fame<br>
And memories of old are closed.<br>
For me a great delight<br>
Thy Southern Cross the night<br>
May God the Lord protect thy coast!<br>
Chorus.<br>
https://yandex.ru/video/preview/11512207198392480916
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sint_Maarten_National_Anthem_(Instrumental)_Oh_Sweet_Sint_Maarten_Land.ogg
Дөнья түренә син бак,<br>
Бер утрауны шунда тап,<br>
Тыңла азат французлар сүзен,<br>
Нидерландча кыл син гәп,<br>
Сөйләш инглизчә күбрәк –<br>
Һәм күрерсең Сент-Мартин йөзен.<br>
'''Кушымта:'''<br>
Минем гүзәл Ватаным,<br>
Иркен комлы ярларың,<br>
Яңгырый азат диңгезче җыры,<br>
Яшел таулар чылбырын<br>
Яктырта кояш нуры.<br>
||: Сөям бу җир җәннәтен<br>
һәм ямьле табигатен. :||<br>
Күңелле яшеллегең,<br>
Балкышлы якты күгең,<br>
Кызыл гөлләрең нурга чумган.<br>
Куй-кәҗә, сыерларың,<br>
Болыннарың, юлларың,<br>
Ишәкләрең күңелемә уңган.<br>
Кушымта.<br>
Сөям Сент-Мартин исемең –<br>
Саклый ул Колумб җисемен,<br>
Үткән заманнар фатихасын.<br>
Күңелем шатлыкка тулгач,<br>
Төнлә балкый Көньяк Хач;<br>
Ярларыңны Хак ярлыкасын!<br>
Кушымта.<br>
'''Атлантик океандагы Сент-Мартин (французча Сен-Мартен, нидерландча Синт-Мартин) Христофор Колумб XVI гасырда Американы “ачканда” очраткан беренче утрау дип санала. Соңрак аның көньяк өлешен французлар, төньягын нидерландлылар басып алган. Баскынчыларның телләре бүген дә сакланып калган әле, ләкин ике диаспораның бер-берсе белән аралашу лөгате – инглиз теле. Утрауның уртак гимны булып киткән күңелле җыр да шул телдә язылган.'''<br>
=== '''СЕРБИЯ''' ===
'''Боже правде (Bože pravde)'''<br>
Боже правде, ти што спасе<br>
од пропасти досад нас,<br>
чуј и одсад наше гласе<br>
и од сад нам буди спас.<br>
Моћном руком води, брани<br>
будућности српске брод!<br>
||: Боже спаси Боже храни,<br>
српске земље, српски род! :||<br>
Сложи српску браћу драгу<br>
на свак’ дичан славан рад,<br>
слога биће пораз врагу<br>
а најјачи српству град.<br>
Нек’ на српској блиста грани<br>
братске слоге златан плод,<br>
||: Боже спаси, Боже храни,<br>
српске земље, српски род! :||<br>
Нек’ на српско ведро чело<br>
твог не падне гнева гром!<br>
Благослови Србу село<br>
поље, њиву, град и дом!<br>
Кад наступе борбе дани<br>
к’ победи ти води ход.<br>
||: Боже спаси, Боже храни,<br>
српске земље, српски род! :||<br>
Из мрачнога сину гроба<br>
српске слоге нови сјај,<br>
настало је ново доба,<br>
нову срећу, Боже дај!<br>
Отаџбину српску брани,<br>
петвековне борбе плод!<br>
||: Боже спаси, Боже храни,<br>
моли ти се српски род! :||<br>
https://rutube.ru/video/9c0e67870bb3eca677e0d1e97328cc59/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Serbian_National_Anthem_instrumental.ogg
https://wikiway.com/serbia/gimn/
'''Хак Тәгалә'''<br>
Хак Тәгалә, Коткаручы<br>
Афәтләрдән, үлемнән,<br>
Догабызны кабул кылчы,<br>
Йолып ал бәлаләрдән.<br>
Кодрәтең белән тәкъдир ит<br>
Киләчәген сербларның!<br>
Сакла, Алла, һәм имин ит<br>
Серб җирләрен, серб халкын!<br>
Туплачы серб оланнарын,<br>
Данлы эштә һади бул,<br>
Арала бар дошманнарын,<br>
Күрсәт сербка туры юл.<br>
Серб туганлыгын камил ит,<br>
Бердәмлегебез алтын,<br>
Сакла, Алла, һәм имин ит<br>
Серб җирләрен, серб халкын!<br>
Серб башына яшен булып<br>
Төшмәсен һич каһәрең.<br>
Хакла серб шәһәр-авылын,<br>
Кыр-басуын, өйләрен!<br>
Чирү килсә сугыш җитеп,<br>
Серблар җиңү яуласын.<br>
Сакла, Алла, имин итеп<br>
Серб җирләрен, серб халкын!<br>
Серблар даны каберләрдән<br>
Калкып янә балкыр ул,<br>
Ходай, яңа дәверләрдә<br>
яңа бәхет насыйп кыл!<br>
Без, серблар, Ватанны яклап<br>
көрәштек биш гасырлар.<br>
Имин итче, Алла, сакла,<br>
Дип дога кыла серблар!<br>
=== '''СИНГАПУР''' ===
'''Majulah Singapura!'''<br>
Mari kita rakyat Singapura,<br>
Sama-sama menuju bahagia,<br>
Cita-cita kita yang mulia.<br>
Berjaya Singapura!<br>
||: Marilah kita bersatu,<br>
Dengan semangat yang baru,<br>
Semua kita berseru:<br>
Majulah Singapura,<br>
Majulah Singapura! :||<br>
https://rutube.ru/video/65d5f06c60ef4fa5b1aab4cb01f8fc9f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Majulah_Singapura.ogg
'''Сингапур, алга атла!'''<br>
Сингапурның ватандашлары без<br>
Һәм бәхетле тормышка атлыйбыз,<br>
Шәрәфәтле омтылышларыбыз.<br>
Сингапур, уңышларга!<br>
||: Бердәмлектә без булыйк,<br>
Бу халәттә рухланыйк.<br>
Өндәмәбез шул хакта:<br>
“Сингапур, алга атла,<br>
Сингапур, алга атла!” :||<br>
=== '''СЛОВАКИЯ''' ===
'''Nad Tatrou sa blýska'''<br>
Nad Tatrou sa blýska,<br>
Hromy divo bijú,<br>
Nad Tatrou sa blýska,<br>
Hromy divo bijú.<br>
Zastavme ich, bratia,<br>
Ved’ sa ony stratia,<br>
Slováci ožijú.<br>
Zastavme ich, bratia,<br>
Ved’ sa ony stratia,<br>
Slováci ožijú.<br>
To Slovensko naše<br>
Posial' tvrdo spalo,<br>
To Slovensko naše<br>
Posial' tvrdo spalo.<br>
Ale blesky hromu<br>
Vzbudzujú ho k tomu,<br>
Aby sa prebralo.<br>
Ale blesky hromu<br>
Vzbudzujú ho k tomu,<br>
Aby sa prebralo.<br>
https://rutube.ru/video/f64ebcc735f5b3d55a8df6a6bd994ca9/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Slovakia,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.ogg
'''Татра өстендә яшен яшьни'''<br>
Күк күкри Татрада,<br>
Яшен каты суга.<br>
Күк күкри Татрада,<br>
Яшен каты суга.<br>
Аларны туктатыйк,<br>
Эзләрен югалтыйк —<br>
Словаклар уянсынга.<br>
Аларны туктатыйк,<br>
Эзләрен югалтыйк —<br>
Словаклар уянсынга.<br>
Безнең Словак иле<br>
Нык йоклаган иде,<br>
Безнең Словак иле<br>
Нык йоклаган иде.<br>
Күкрәүләр, яшеннәр<br>
Безне тетрәттеләр,<br>
Аңга килсеннәр диеп,<br>
Күкрәүләр, яшеннәр<br>
Безне тетрәттеләр,<br>
Аңга килсеннәр диеп.<br>
'''Словакия гимнына нигез булып киткән бу җыр 1844 елда, словак шагыйре һәм җәмәгать эшлеклесе Людовит Штур (Ľudovít Štúr) Австрия-Маҗарстан империясе жандармнары тарафыннан кулга алынгач, яшьләрнең моңа ризасызлыгы йөзеннән барлыкка килгән. Сүзләрен словак шагыйре Янко Матушка (Janko Matúška) язган. Беренче тапкыр җырны Братиславаның евангелист лютеран лицее шәкертләре Словакиянең көнчыгышындагы Левоча (Levoča) шәһәрчегенә барганда җырлаганнар.'''<br>
=== '''СЛОВЕНИЯ''' ===
'''Zdravljica'''<br>
Žive vsi narodi,<br>
ki hrepéne dočakat’ dan:<br>
Da, koder sonce hodi,<br>
prepir iz sveta bo pregnan,<br>
Da rojak prost bo vs’ak,<br>
Ne vrag, le sosed bo mejak,<br>
Da rojak prost bo vs’ak,<br>
Ne vrag, le sosed bo,<br>
Ne vrag, le sosed bo mejak.<br>
https://rutube.ru/video/a4c442aa9d70d596d2d4f49af96d50be/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Slovenia's_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga
'''Исәнлек тосты'''<br>
Имин булсын, дөнья көтеп<br>
яши торган барча халык.<br>
“Булсын!” диеп, тырыш хезмәт<br>
куйган милләт кенә — алып!<br>
Бетсен җирдә сугыш,<br>
һәрбарчага булсын ирек,<br>
яшик, күршеләрне,<br>
дошман түгел, дус-иш күреп,<br>
күршеләрне якын күреп!<br>
'''Тугыз куплетлык гимн тектының җиденче, бердәнбер рәсми куплеты.'''
=== '''СОГУД ГАРӘБСТАНЫ''' ===
'''عاش الملك'''<br>
سَارِعِي لِلْمَجْدِ وَٱلْعَلْيَاءِ<br>
مَجِّدِي لِخَالِقِ ٱلسَّمَاءِ<br>
وَٱرْفَعِي ٱلْخَفَّاقَ أَخْضَرَ<br>
يَحْمِلُ ٱلنُّورَ ٱلْمُسَطَّرِ<br>
رَدِّدِ ٱللَّٰهُ أَكْبَرُ يَامَوطِنِي<br>
مَوطِنِي عِشْتَ فَخْرَ ٱلْمُسْلِمِينَ<br>
عِاشَ ٱلْمَلِكِ لِلْعَلَمِ وِٱلْوَطَنِ<br>
https://rutube.ru/video/647c1b264906bedff043d375d5825e0a/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Saudi_Arabian_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga
'''Яшәсен Мәлик!'''<br>
Табигың юнәлт бөек Күккә,<br>
Мәдхия кылгыл Әл-Мәҗидкә.<br>
Яшел байрак җилфердәсен,<br>
Шәһадәткә юл әйләсен.<br>
“Аллаһы әкбәр! — дип кабатла, йә, илем!<br>
Ватаным! Яшәдең мөэминне хаклап.<br>
Яшә, Мәлик, — ил байрагын данлап!”<br>
=== '''СОМАЛИ''' ===
'''''Госмания язуында'''''<br>
'''𐒎𐒙𐒐𐒙𐒁𐒛'''<br>
'''''Chorus:'''''<br>
||: 𐒎𐒙𐒐𐒙𐒁𐒛 𐒋𐒖𐒐𐒖𐒒𐒏𐒜𐒆𐒚,<br>
𐒓𐒛 𐒋𐒗𐒕𐒒𐒝, :||<br>
𐒘𐒒𐒒𐒖𐒌𐒖 𐒏𐒜𐒒𐒚 𐒓𐒛,<br>
𐒋𐒘𐒇𐒏𐒝 𐒏𐒖𐒐𐒗 𐒜,<br>
𐒛𐒒 𐒋𐒛𐒆𐒒𐒖 𐒐𐒖𐒔𐒖𐒕𐒒𐒝,<br>
𐒜 𐒋𐒛𐒉𐒖𐒎𐒖 𐒜.<br>
I. ||: 𐒄𐒘𐒆𐒘𐒌𐒕𐒖𐒔𐒖𐒌 𐒋𐒖𐒆𐒆𐒘 𐒓𐒛𐒆,<br>
𐒒𐒛 𐒋𐒕𐒆𐒖𐒑𐒘𐒈𐒜, :||<br>
𐒋𐒖𐒇𐒇𐒖𐒆𐒛 𐒏𐒖𐒐𐒌𐒛<br>
𐒛𐒆𐒘𐒌𐒖 𐒚 𐒋𐒚𐒇𐒖𐒆 𐒜<br>
𐒋𐒖𐒆𐒋𐒜𐒆𐒖 𐒈𐒘𐒆𐒜𐒆𐒖<br>
𐒐𐒖 𐒋𐒛𐒒 𐒒𐒙𐒎𐒙 𐒜𐒕<br>
'''''Chorus.'''''<br>
II. ||: 𐒋𐒘𐒉𐒖𐒆𐒛𐒆 𐒊𐒖𐒐𐒖𐒂𐒛𐒆<br>
𐒋𐒖𐒐𐒝𐒉𐒖𐒕𐒆𐒕 :||<br>
𐒈𐒘𐒆𐒕 𐒋𐒚𐒐𐒖𐒕𐒌𐒕<br>
𐒋𐒘𐒆𐒛𐒆 𐒑𐒖𐒇𐒘𐒈𐒜<br>
𐒔𐒖 𐒏𐒚 𐒋𐒗𐒐𐒘𐒒<br>
𐒋𐒖𐒓𐒙𐒕 𐒊𐒖𐒔𐒗 𐒜<br>
'''''Chorus.'''''<br>
III. ||: 𐒉𐒔𐒖𐒒𐒂𐒜𐒒𐒖 𐒋𐒚𐒆𐒚𐒆𐒝𐒆<br>
𐒋𐒖𐒆𐒏𐒕 𐒏𐒖 𐒑𐒖𐒎𐒒𐒛 :||<br>
𐒛𐒆𐒙𐒓 𐒋𐒗𐒐𐒘𐒕𐒙𐒓<br>
𐒒𐒖𐒋𐒛𐒓𐒘𐒑𐒖𐒕𐒜<br>
𐒓𐒛 𐒋𐒖𐒐𐒖𐒍 𐒋𐒘𐒑𐒇𐒘𐒌𐒚<br>
𐒙𐒈𐒏𐒚 𐒏𐒜𐒒 𐒈𐒘𐒑𐒖𐒕𐒜<br>
'''''Chorus.'''''<br>
'''''Латин язуында (укылышы)'''''<br>
'''QOLOBAA CALANKEED'''<br>
'''''Chorus:'''''<br>
||: Qolobaa calankeedu,<br>
waa ceynoo, :||<br>
Innaga keenu waa,<br>
Cirkoo kala ee,<br>
aan caadna lahayn,<br>
Ee caashaqaye.<br>
I. ||: Xiddigyahay caddi waad,<br>
Naa ciidamisee, :||<br>
Carradaa keligaa<br>
adow curadee,<br>
cadceedda sideeda,<br>
caan noqo ee!<br>
'''''Chorus.'''''<br>
II. ||: Cashadaad dhalataa<br>
caloosheennee, :||<br>
Sidii culaygii<br>
cidaad marisee,<br>
Allow ha ku celin,<br>
"Cawooy!" dhahe ee<br>
'''''Chorus.'''''<br>
III. ||: Shanteena cududood<br>
Cadkii ka maqnaa :||<br>
Adow celiyow<br>
Nacaawimayee<br>
Waa calaf cimrigu<br>
Isku keen simayee<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/509fd97d8bc9d5e1f064abb13855728e/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Somali_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga
'''ҺӘР ИЛНЕҢ ҮЗ ӘЛӘМЕ'''<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
||: Һәр илнең, һәр милләтнең — үз әләме, төсләре. :||<br>
Безнең байрак — зәңгәр күк, юк бер болыт әсәре<br>
Аңарда, сөя аны картлары һәм яшьләре.<br>
||: Гүзәл ак йолдызыбыз, без синең һиммәтеңдә, :||<br>
Югарыда урының илнең һәр төбәгендә;<br>
Нурлан, йолдыз, кояштай һәрбарчабыз күңелендә!<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
II. ||: Йолдыз күккә менгәндә без дә илһамланабыз, :||<br>
Пакьләнә йөрәгебез! Хакка, әләм-туграбыз<br>
Керләнмичә саклансын, диеп дога кылабыз.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
III. ||: Биш очыннан йолдызның биш көч-куәт алабыз; :||<br>
Язмышлардан узмыш юк, Аллага ялварабыз:<br>
“Синнән иңгәнбез, Синең хозурыңа кайтабыз”.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''Сомали гимны кушымтадан башлана һәм тәмамлана, гадәттә аның беренче ике куплеты башкарыла.'''<br>
=== '''СОМАЛИЛЕНД''' ===
'''SAMO KU WAAR'''<br>
||: Samo ku waar, samo ku waar :||<br>
Sarreeye calanka sudhan bilay dhulkiisa<br>
Samo ku waariyoo, iyo bogaadin sugan<br>
||: Hanbalyo suuban kugu salaannee, samo ku waar :||<br>
||: Geesiyaashii naftooda u sadqeeyay,<br>
qarannimada Soomaaliland :||<br>
||: Xuskooda dhowrsan kugu salaannee, samo ku waar :||<br>
||: Guulside xanbaarsan, Soo noqoshadiisa :||<br>
Kalsooniduu mutaystayee dastuurka<br>
Dastuurka kugu salaan, kugu salaannee<br>
||: Midnimo walaalnimo Goobanimo :||<br>
||: Islaanimo kugu salaanee samow samidiyo :||<br>
||: Samo ku waar, samo ku waar, Soomaaliland,<br>
Samo ku waar samo ku waar Soomaaliland. :||<br>
https://yandex.ru/video/preview/13692513805179601836
https://zvukion.com/413-gimn-somalilenda.html
'''МӘҢГЕ ЯШӘ ТЫНЫЧЛЫКТА'''<br>
||: Мәңге яшә тынычлыкта :||<br>
Җилфердәгән байрак астында, матурлыкта<br>
Куанып яшә, ил, мәңге тынычлыкта, <br>
||: Сәлам сиңа, мәңге яшә тынычлыкта. :||<br>
||: Кадерлибез фидаи батырларың —<br>
тоталар сине туганлыкта. :||<br>
||: Сәлам ихлас күңелдән, яшә тынычлыкта :||<br>
||: Ачылсын юл яңа казанышларыңа, :||<br>
Гәүдәләнеш булсын яңарышыңа,<br>
Ышанычлы дәүләт кануннарыңа.<br>
||: Сәлам синең бердәмлегең-туганлыгыңа. :||<br>
||: Яшәсен бәйсезлегең һәм Ислам динебез. :||<br>
||: Мәңге яшә, Сомалиленд, бердәмлектә,<br>
Мәңге яшә, Сомалиленд, иминлектә :||<br>
'''Сомалиленд – сомали телле зур илнең элек Бөекбритания колониясе булган өлеше. Ул 1991 елда элек Италия колониясе булган һәм хәзер Сомали Федераль Җөмһүрияте дип аталган таркаулыктан, тәртипсезлектән һәм хокуксызлыктан бәйсез дәүләт буларак аерылып чыкты.'''<br>
=== '''СӨЛӘЙМАН УТРАУЛАРЫ''' ===
=== '''СУДАН''' ===
https://rutube.ru/video/931e2beee72d9018b74970795f4eda8d/
=== '''СУРИНАМ''' ===
'''''Сранан-тонго телендәге өлеше'''''<br>
1. '''OPO KONDREMAN'''<br>
Opo kondreman oen opo <br>
Sranan gron e kari oen <br>
Wans ope tata komopo <br>
Wi moes seti kondre boen <br>
Stre de f'stre wi no sa freed <br>
Gado de wi fesi man <br>
Heri libi te na dede <br>
Wi sa feti gi Sranan.<br>
'''''Нидерланд телендәге өлеше'''''<br>
2. '''GOD ZIJ MET ONS SURINAME'''<br>
God zij met ons Suriname <br>
Hij verheff’ons heerlijk land <br>
Hoe wij hier ook samen kwamen <br>
Aan zijn grond zijn wij verpand <br>
Werkend houden w’in gedachten <br>
Recht en waarheid maken vrij<br>
Al wat goed is te betrachten <br>
Dat geeft aan ons land waardij.<br>
https://rutube.ru/video/4b9af74edd08873e6304ca520fbcecbd/
Ясалма Интеллект "башкаруы"
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Surinamese_national_anthem,_performed_by_the_U.S._Navy_Band.ogg
'''''Тәрҗемәләре:'''''<br>
1. '''Күтәрел, ил кешесе!'''<br>
Күтәрел, әйдә, ватандаш,<br>
Сранан чакыруына,<br>
Ил мохтаҗ, син кем булсаң да,<br>
Гамең-кайгыртуыңа.<br>
Без көрәштән курыкмыйбыз,<br>
Рәһбәребез – бер Алла,<br>
Гомеребезне багышлыйбыз<br>
Ватаныбыз Срананга!<br>
2. '''Раббыбыз Суринам белән'''<br>
Раббыбыз Суринам белән,<br>
Күтәрә Ул дәүләтне.<br>
Бу гүзәл илдә яшәгән –<br>
Аллаһыга әҗәтле.<br>
Хокук, Хаклык хөкем сөрсә,<br>
Ирекле була һәркем,<br>
Һәр игелек гел үстерә<br>
Безнең илнең кыйммәтен<br>
'''Рәһбәр – юл күрсәтүче, Аллаһы Тәгалә исемнәренең берсе.'''<br>
=== '''СҮРИЯ''' ===
'''حُـماةَ الـدِّيارِ'''<br>
حُـماةَ الـدِّيارِ عليكمْ سـلامْ<br>
ّأبَتْ أنْ تـذِلَّ النفـوسُ الكرامّ<br>
عـرينُ العروبةِ بيتٌ حَـرام<br>
وعرشُ الشّموسِ حِمَىً لا يُضَامْ<br>
ربوعُ الشّـآمِ بـروجُ العَـلا<br>
تُحاكي السّـماءَ بعـالي السَّـنا<br>
ربوعُ الشّـآمِ بـروجُ العَـلا<br>
تُحاكي السّـماءَ بعـالي السَّـنا<br>
فأرضٌ زهتْ بالشّموسِ الوِضَا<br>
سَـماءٌ لَعَمـرُكَ أو كالسَّـما<br>
رفيـفُ الأماني وخَفـقُ الفؤادْ<br>
عـلى عَـلَمٍ ضَمَّ شَـمْلَ البلادْ<br>
أما فيهِ منْ كُـلِّ عـينٍ سَـوادْ<br>
ومِـن دمِ كـلِّ شَـهيدٍ مِـدادْ؟<br>
نفـوسٌ أبـاةٌ ومـاضٍ مجيـدْ<br>
وروحُ الأضاحي رقيبٌ عَـتيدْ <br>
نفـوسٌ أبـاةٌ ومـاضٍ مجيـدْ<br>
وروحُ الأضاحي رقيبٌ عَـتيدْ<br>
فمِـنّا الوليـدُ و مِـنّا الرّشـيدْ<br>
فلـمْ لا نَسُـودُ ولِمْ لا نشيد؟<br>
https://rutube.ru/video/0813fe298f15848d22056b72b16563ae/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Syria.ogg
'''ВАТАН САКЧЫЛАРЫ'''<br>
Ватан сакчылары, сәлам сезләргә!<br>
Горур җан юл куймас кимсетүләргә.<br>
Гарәпчелекнең бу изге оясы,<br>
Кояш тәхете — гел азат буласы.<br>
Биек манаралар — Шам түбәләре,<br>
Җиде кат күк белән әңгәмәләре.<br>
Биек манаралар — Шам түбәләре,<br>
Җиде кат күк белән әңгәмәләре.<br>
Юнәлткән гүзәл йөзен ул кояшка,<br>
Безнең ил охшаш күктәге оҗмахка.<br>
Байрагыбыз — илне бердәм итүче,<br>
Өметләр бишеге, йөрәк тибеше,<br>
Түгелме аңарда күзләрнең бәбәге,<br>
Түгелме шәһит канының мидәде?<br>
Бабалар мирасы — шанлы юлыбыз,<br>
Дәһшәтле сакчыбыз — кодрәт-рухыбыз.<br>
Бабалар мирасы — шанлы юлыбыз,<br>
Дәһшәтле сакчыбыз — кодрәт-рухыбыз.<br>
Бездән — Әл-Вәлид, һәм бездән — Әр-Рәшид.<br>
Нигә хөр яшәүгә илтмәсен бу нәшид?<br>
=== '''СЬЕРРА-ЛЕОНЕ ''' ===
'''HIGH WE EXALT THEE, REALM OF THE FREE'''<br>
High we exalt thee, realm of the free;<br>
Great is the love we have for thee;<br>
Firmly united ever we stand,<br>
Singing thy praise, O native land.<br>
We raise up our hearts and our voices on high,<br>
The hills and the valleys re-echo our cry;<br>
Blessing and peace be ever thine own,<br>
Land that we love, our Sierra Leone.<br>
One with a faith that wisdom inspires,<br>
One with a zeal that never tires;<br>
Ever we seek to honour thy name,<br>
Ours is the labour, thine the fame.<br>
We pray that no harm on thy children may fall,<br>
That blessing and peace may descend on us all;<br>
So may we serve thee ever alone,<br>
Land that we love, our Sierra Leone.<br>
Knowledge and truth our forefathers spread,<br>
Mighty the nations whom they led;<br>
Mighty they made thee, so too may we<br>
Show forth the good that is ever in thee.<br>
We pledge our devotion, our strength and our might,<br>
Thy cause to defend and to stand for thy right;<br>
All that we have be ever thine own,<br>
Land that we love, our Sierra Leone.<br>
https://wikiway.com/sierra-leone/gimn/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sierra_Leone's_national_anthem.ogg
'''БӨЕКЛЕКТӘ ИРЕК ЧИШМӘБЕЗ'''<br>
Бөеклектә ирек чишмәбез,<br>
Бердәмлектә гомер итәбез;<br>
Сөюебез бөек һәм камил,<br>
Мактау җырлыйк сиңа, туган ил.<br>
Күтәренке рухлы тавышларыбыз,<br>
Ярлыкаулы, имин бул, Ватаныбыз!<br>
Тау-үзәндә яңгырый өнебез:<br>
“Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!”<br>
Иман рухландырган зирәклек<br>
Һәм иҗтиһад – мәңге сүнмәслек;<br>
Күңел түребездә синең нам,<br>
Бездән хезмәт – сиңа шөһрәт-дан.<br>
Имин балалар, дип дога кылабыз,<br>
Фатихалы булсын, дип, һәрбарчабыз;<br>
Тырышлыкта бар ил-көнебез,<br>
Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!<br>
Гыйлем-хаклык – баба мирасы,<br>
Көчле аның өндәү-нидасы;<br>
Без булганда син дә куәтле,<br>
Күрсәт үзеңдәге гыйззәтне.<br>
Без булырбыз иҗтиһадта алымлы,<br>
Саклап хокукларың, хаклап юлыңны;<br>
Бар булганны сиңа тиңлибез,<br>
Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!<br>
=== '''ТАҖИКСТАН''' ===
'''СУРУДИ МИЛЛИИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН'''<br>
Диёри арҷманди мо,<br>
Ба бахти мо сари азизи ту баланд бод,<br>
Саодати ту, давлати ту бегазанд бод.<br>
Зи дурии замонаҳо расидаем,<br>
Ба зери парчами ту саф кашидаем,<br>
Кашидаем.<br>
Зинда бош, эй Ватан,<br>
Тоҷикистони озоди ман!<br>
Барои ному нанги мо<br>
Ту аз умеди рафтагони мо нишонаӣ,<br>
Ту баҳри ворисон ҷаҳони ҷовидонаӣ,<br>
Ҳазон намерасад ба навбаҳори ту,<br>
Ки мазраи вафо бувад канори ту,<br>
Канори ту.<br>
Зинда бош, эй Ватан,<br>
Тоҷикистони озоди ман!<br>
Ту модари ягонаӣ,<br>
Бақои ту бувад бақои хонадони мо,<br>
Мароми ту бувад мароми ҷисму ҷони мо,<br>
Зи ту саодати абад насиби мост,<br>
Ту ҳастиву ҳама ҷаҳон ҳабиби мост,<br>
Ҳабиби мост.<br>
Зинда бош, эй Ватан,<br>
Тоҷикистони озоди ман!<br>
https://rutube.ru/video/f5c41bbb64174d40d3c06a1aee710407/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tajikistan_anthem.ogg
'''ТАҖИКСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ МИЛЛИ ГИМНЫ'''<br>
Әй, кадерле туган җирем,<br>
Синең югары дәрәҗәң куандырсын,<br>
Сәгадәтең һәм дәүләтең мәңге булсын.<br>
Яңа офык ачар заманга ирештек,<br>
Синең байрагың астында тезелештек,<br>
Тезелештек.<br>
Имин бул, Ватаным,<br>
Минем азат Таҗикстаным!<br>
Безнең борынгы намыбыз –<br>
Горурлыгы син халыкның һәм нишаны,<br>
Варисларыңның гомерлек бер җиһаны,<br>
Мең язларыңның булалмас һич ахыры,<br>
Камил булса улларыңның тугрылыгы,<br>
Тугрылыгы.<br>
Имин бул, Ватаным,<br>
Минем азат Таҗикстаным!<br>
Син – бердәнбер ил-анабыз,<br>
Бакыйлыгың – бакыйлыгыбыз форсаты,<br>
Синең максат – җан-тәннәребез максаты,<br>
Сәгадәтең – барчабызга әбәд насыйп,<br>
Син булганга җиһан безгә күркәм-хәбиб,<br>
Күркәм-хәбиб.<br>
Имин бул, Ватаным,<br>
Минем азат Таҗикстаным!<br>
=== '''ТАИЛАНД''' ===
=== '''ТАИТИ''' ===
'''TAHEITI NUI'''<br>
’Ua rahu te atua (i) to’u ’ai’a,<br>
Hono no’ano’a o te motu rau,<br>
Heihei i te pua ri’i au é,<br>
E firi nape morohi ‘ore.<br>
’O ta’u ia e fa’ateniteni nei.<br>
’Ua rahu te atua (i) to’u ’ai’a,<br>
Hono no’ano’a o te motu rau,<br>
Heihei i te pua ri’i au é,<br>
E firi nape morohi ‘ore.<br>
’O ta’u ia e fa’ateniteni nei.<br>
Te Tuoro nei te reo here,<br>
O te hui’a ’a hi’i to aroha,<br>
’Ia ora o Taheiti Nui é.<br>
Te Tuoro nei te reo here,<br>
O te hui’a ’a hi’i to aroha,<br>
’Ia ora o Taheiti Nui é.<br>
'''TAHEITI NUI'''<br>
Mon pays est né de Dieu,<br>
Collier d’îles multiples<br>
Aux délicates senteurs<br>
Reliées d’une tresse immortelle.<br>
Aujourd’hui je te loue.<br>
Mon pays est né de Dieu,<br>
Collier d’îles multiples<br>
Aux délicates senteurs<br>
Reliées d’une tresse immortelle.<br>
Aujourd’hui je te loue.<br>
Voici que s’élève la voix de tes enfants:<br>
“Répands ton amour<br>
Pour que vive Taheiti Nui”.<br>
Voici que s’élève la voix de tes enfants:<br>
“Répands ton amour<br>
Pour que vive Taheiti Nui”.<br>
https://wikiway.com/frantsuzskaya-polineziya/gimn/
https://yandex.ru/video/preview/2124185597209512599
'''БӨЕК ТАИТИ'''<br>
Тәңрем минем илемне барлыкка китергән,<br>
Гүзәл утрауларны Ул бәйләмләп үргән,<br>
Мәңгелеккә дип, боҗра әйләгән,<br>
Гөлләргә күмеп, хуш ис бөркегән.<br>
Илкәемне мин бүген данлыйм һәм мактыйм.<br>
Тәңрем минем илемне барлыкка китергән,<br>
Гүзәл утрауларны Ул бәйләмләп үргән,<br>
Мәңгелеккә дип, боҗра әйләгән,<br>
Гөлләргә күмеп, хуш ис бөркегән.<br>
Илкәемне мин бүген данлыйм һәм мактыйм.<br>
Һәм балаларның гозерен тыңлыйм:<br>
“Мәхәббәтең синең җирләргә сеңсен,<br>
Бөек Таити мәңге яшәсен өчен!”<br>
Һәм балаларның гозерен тыңлыйм:<br>
“Мәхәббәтең синең җирләргә сеңсен,<br>
Бөек Таити мәңге яшәсен өчен!”<br>
=== '''ТАНЗАНИЯ''' ===
=== '''ТАТАРСТАН''' ===
https://rutube.ru/video/0559ece20cdd2df4ce6236e6571a7b31/
https://rutube.ru/video/a9a16cf1bd1fb701c535db8f0dc710d5/
=== '''ТОГО''' ===
=== '''ТӨНЬЯК ИРЛАНДИЯ ''' ===
'''A LONDONDERRY AIR'''<br>
Would God, I were the tender apple blossom,<br>
That floats and falls from off the twisted bough,<br>
To lie and faint within your silken bosom,<br>
Within your silken bosom as that does now.<br>
Or would I were a little burnish'd apple<br>
For you to pluck me, gliding by so cold,<br>
While sun and shade your robe of lawn will dapple,<br>
Your robe of lawn, and your hair's spun gold.<br>
Yea, would to God, I were among the roses,<br>
That lean to kiss you as you float between<br>
While on the lowest branch a bud uncloses<br>
A bud uncloses, to touch you, my queen.<br>
Nay, since you will not love, would I were growing<br>
A happy daisy, in the garden path<br>
That so your silver foot might press me going,<br>
Might press me going even unto death,<br>
Might press me going even unto death.<br>
https://rutube.ru/video/53aff0cdf0617a82d2fd995a1691c55d/
https://box.hitplayer.ru/?s=londonderry%20air
'''ЛОНДОНДЕРРИ ХЫЯЛАРЫ'''<br>
Ходай кушса, мин алма чәчәге булып<br>
Үсәр идем агач итәгендә,<br>
Синең, мәхәббәтем, иңбашыңа кунып,<br>
Шиңәр өчен ефәк күкрәгеңдә.<br>
Җимеш булып кызарып таңнар атканда,<br>
Төшәр идем аяк табаныңа,<br>
Кояш нуры бәдәнеңне назлаганда,<br>
Алтын чәчең төшкәч үлән кочагына. <br>
Бастыр, Ходам, гөлчәчәкләр арасына,<br>
Салыйм, күз карашы сөйкемендә,<br>
Бу җавапсыз татлы сөю сусавыма<br>
Соң кат бәлзәм салыйм гомеремдә.<br>
Акбаш чәчәгедәй үсеп юл буенда,<br>
Бәхет сукмагыма бер ятыймчы,<br>
Сөеклемнең көмеш үкчәсе астында<br>
Әҗәлемне бер карусыз каршылыймчы.<br>
Зарыгып көткән әҗәлемне каршылыймчы…<br>
'''ГРЁЗЫ ЛОНДОНДЕРРИ'''<br>
Будь воля Бога, яблоневым цветом<br>
Я распустился б нежно на ветви,<br>
К тебе, любовь моя, прильнул бы летом,<br>
Чтоб увядать на шёлковой груди.<br>
Быть может, плодом стал бы я безгласым,<br>
К ногам твоим упал бы на заре,<br>
Когда теплом лучей твой стан обласкан<br>
И прядь волос твоих златая на траве.<br>
Позволь, Господь, смиренно встану я средь роз,<br>
Чтоб наслаждаться взором милых глаз,<br>
И жажду безответных сладких грёз<br>
Я утолю последний в жизни раз.<br>
Счастливой маргариткой у дорожки<br>
Взрасту и лягу на земную твердь,<br>
И под её серебряною ножкой<br>
Покорно обрету желанную мной смерть,<br>
Покорно обрету желанную мной смерть...<br>
'''Төньяк Ирландиянең популяр халык көенә берничә мәхәббәт шигыре язылган. Бөекбританиядә “Danny boy” (Бәләкәч Денни) тексты күбрәк кулланыла, ә мөһаҗирлектә яшәүче ирландиялеләр, туган илләрен сагынып җырлаганда, “A Londonderry Air” (Лондондерри хыяллары) исемле шигырьне үз итәләр икән. Читтә үткәрелгән сораштырулар шуны күрсәткән. Соңгысы берьюлы татар һәм урыс телләренә тәрҗемә ителде (Википедиядә дә безнең тәрҗемә урнаштырылган).'''<br>
=== '''ТӨНЬЯК ОСЕТИЯ''' ===
https://rutube.ru/video/53870924b9abf80967cd0890fe3b813f/
=== '''ТӨРКИЯ''' ===
'''İSTİKLÂL MARŞI'''<br>
Korkma! Sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak,<br>
Sönmeden yurdumun üstünde tüten en son ocak.<br>
O benim milletimin yıldızıdır, parlayacak;<br>
O benimdir, o benim milletimindir ancak.<br>
Çatma, kurban olayım, çehreni ey nazlı hilal!<br>
Kahraman ırkıma bir gül; ne bu şiddet, bu celal?<br>
Sana olmaz dökülen kanlarımız sonra helal…<br>
Hakkıdır, Hakk’a tapan milletimin istiklal.<br>
https://rutube.ru/video/be308eaf6560b205eb5c75e811df3530/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Istiklâl_Marsi_instrumetal.ogg
'''БӘЙСЕЗЛЕК МАРШЫ'''<br>
Курыкма, сүнмәс бу шәфәкъ нурларында ал байрак,<br>
Исән-имин илем өстендә янган иң соңгы учак,<br>
Ул минем милләтемнең йолдызыдыр — балкыячак,<br>
Ул минем милләтемә, милләтемә анчак.<br>
Чытма йөзеңне, зинһар өчен, әй, назлы һилал,<br>
Каһарман халкыма гөл сыман бу шиддәт һәм бу җәләл.<br>
Юкса, синең өчен түккән каныбыз булмас хәләл;<br>
Хактыр, Хакка табынган милләтемә истикълал!<br>
'''Гадәттә Төркия гимнының беренче ике куплеты гына уйнала. Биредә тәрҗемә ителгәннәрдән кала, тагын 8 куплеты бар. Төркия гимны Кипр утравының төрекләр яшәгән өлешендә дә гамәлдә.'''<br>
=== '''ТӨРКМӘНСТАН''' ===
'''TÜRKMENISTAN RESPUBLIKASYNYŇ DÖWLET GIMNI'''<br>
Janym gurban saňa, erkana ýurdum,<br>
Mert pederleň ruhy bardyr köňülde.<br>
Bitarap, garaşsyz topragyň nurdur,<br>
Baýdagyň belentdir dünýäň öňünde.<br>
Gaýtalama:<br>
Halkyň guran Baky beýik binasy,<br>
Berkarar döwletim, jigerim-janym.<br>
Başlaryň täji sen, diller senasy,<br>
Dünýä dursun, sen dur, Türkmenistanym!<br>
Gardaşdyr tireler, amandyr iller,<br>
Owal-ahyr birdir biziň ganymyz.<br>
Harasatlar almaz, syndyrmaz siller,<br>
Nesiller döş gerip gorar şanymyz.<br>
Gaýtalama:<br>
Halkyň guran Baky beýik binasy,<br>
Berkarar döwletim, jigerim-janym.<br>
Başlaryň täji sen, diller senasy,<br>
Dünýä dursun, sen dur, Türkmenistanym!<br>
https://rutube.ru/video/2c38158019d95a1154c5413ebdf40744/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:US_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Turkmenistan.ogg
'''ТӨРКМӘНСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕНЕҢ ДӘҮЛӘТ ГИМНЫ'''<br>
Җаным корбан сиңа, әй, туган йортым,<br>
Бабалар рухы яши күңелемдә.<br>
Бәйсез, тарафсыз, туфрагың нурлыдыр,<br>
Горур байрагың – дөньяның түрендә.<br>
Кушымта:<br>
Халык корган бөек һәм бакый бина –<br>
Егәрем-җаным, кадерле Ватаным.<br>
Күңелемнең нуры син, рухым җыры,<br>
Дөнья белән яшә, Төрекмәнстаным!<br>
Бердәм минем халкым, иминдер илем,<br>
Бабалар каны – безнең ул каныбыз.<br>
Давыллар имәс һәм сындырмас җилләр,<br>
Күмсен илебезне шөһрәт-даныбыз.<br>
Кушымта:<br>
Халык корган бөек һәм бакый бина –<br>
Егәрем-җаным, кадерле Ватаным.<br>
Күңелемнең нуры син, рухым җыры,<br>
Дөнья белән яшә, Төрекмәнстаным!<br>
'''ГОСУДАРСТВЕННЫЙ ГИМН РЕСПУБЛИКИ ТУРКМЕНИСТАН'''<br>
Жизнь отдать я готов за родимый очаг, –<br>
Духом предков отважных славны сыны,<br>
Земля моя свята. В мире реет мой флаг –<br>
Символ великой нейтральной страны!<br>
Припев:<br>
Великая, навеки созданная народом<br>
Держава родная, суверенный край,<br>
Туркменистан – светоч и песня души,<br>
Во веки веков ты живи, процветай!<br>
Един мой народ, и по жилам племён<br>
Течёт предков кровь – нетленная весть,<br>
Не страшны нам бури, невзгоды времён,<br>
Сохраним и умножим славу и честь!<br>
Припев:<br>
Великая, навеки созданная народом<br>
Держава родная, суверенный край,<br>
Туркменистан – светоч и песня души,<br>
Во веки веков ты живи, процветай!<br>
Төркмәнстан Җөмһүриятенең дәүләт гимнының беренчел тексты 1996 елда төркмән һәм урыс телләрендә кабул ителде. Ул вакытта гимн кушымтадан башлана иде. Гимнның тагын бер атамасы – “Бәйсез һәм тарафсыз Төрекмәнстанның дәүләт гимны” (төрекмәнчә – '''Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň Döwlet Gimni''').<br>
=== '''ТРИНИДАД-ТОБАГО''' ===
=== '''ТУВАЛУ''' ===
=== '''ТЫВА''' ===
'''Мен – тыва мен'''<br>
Арт-арттың оваазынга<br>
дажын салып чалбарган,<br>
Таңды, Саян ыдыынга<br>
Агын өргээн тыва мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңге харлыг дагның оглу мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.<br>
Өгбелерим чуртунда<br>
Өлчей тарып иженген,<br>
Өткүт хөөмей ырынга<br>
Өөрүп талаан тыва мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңге харлыг дагның оглу мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.<br>
Аймак чоннар бүлези<br>
Акы-дуңма найыралдыг,<br>
Депшилгеже чүткүлдүг<br>
Демниг чурттуг тыва мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңге харлыг дагның оглу мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.<br>
Мен – тыва мен!<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mentyvamenvocal.ogg
https://rutube.ru/video/d1c6d8f5730ee157308bb2bd2cc7577e/
'''Мин – тывалы'''<br>
Изге үткел оваасына<br>
Таш салганда догалы –<br>
Таңды, Саян тауларына<br>
Аклык өргән тывалы.<br>
Мин – тывалы,<br>
Мәңгелек кар яткан тау улы,<br>
Мин – тывалы,<br>
Көмеш сулар аккан ил кызы.<br>
Ата-баба Ватанында<br>
Үз бәхетенә юл салып,<br>
Дәртле хөмәй җырларына<br>
Сокланам мин – тывалы.<br>
Мин – тывалы,<br>
Мәңгелек кар яткан тау улы,<br>
Мин – тывалы,<br>
Көмеш сулар аккан ил кызы.<br>
Хөр гаиләдә халыклар<br>
Бер-берсенең туганы;<br>
Алгарышка юл тоткан<br>
Бердәм илле тывалы.<br>
Мин – тывалы,<br>
Мәңгелек кар яткан тау улы,<br>
Мин – тывалы,<br>
Көмеш сулар аккан ил кызы.<br>
Мин – тывалы!<br>
Бу куәтле, җырлаучының һәм тыңлаучының аңына һәм бөтен күзәнәкләренә үтеп керә торган гимн 2011 елның 11 августында рәсми рәвештә кабул ителде. 2011 елның 13 августында кичкырын Тыва Җөмһүриятенең яңа гимны төбәк хөкүмәтенең тынлы оркестры һәм хоры башкаруында киң җәмәгатьчелеккә дә тәкъдим ителде. Тыва Җөмһүриятенең атказанган сәнгать эшлеклесе '''Аяна Монгуш''' дирижёрлык итте. Төн уртасына таба гимнның видеоязмасы Интернетта пәйда булды. Сүзлекләр актара-актара төн утырып чыккач, аның тексты иртә белән татар теленә дә тәрҗемә ителгән иде инде.<br>
Моңа кадәр рәсми чараларда '''“Тооруктуг долгай таңдым”''' (“Урманнарымда йөргәндә”) дип аталган тыва халык җырының көе генә уйнала иде. Ул җыр текстының эчтәлеге... чит кешегә гимн буларак җырлап күрсәтерлек түгел иде. Аның юлга-юл тәрҗемәсе:<br>
''“Мин һәрвакыт канәгатьмен урманнарымда йөргәндә: урманнарым бай бит минем – һәрнәрсәгә, җәнлекләргә. Тау-кыялар һәм урманнар арасында туып үстем, шуңа күрә мин куәтле, һәм мин баеп та китәрмен. Тугыз төрле терлек-туар – көтү көтеп тукландырсам, үзем кебек тәрбия кылсам, һичшиксез, баеп китәрмен”.''<br>
=== '''УГАНДА''' ===
=== '''УДМУРТИЯ''' ===
Удмурт телендә (рәсми)<br>
'''Удмурт Элькунлэн Кункрезез'''<br>
1. Шунды сиос ӝуато палэзез,<br>
Юг ӟардон вуэ музъемам.<br>
Оскон тӧлпо — милемлы Куншетэд,<br>
Дан тыныд, Доре мынам!<br>
Югдыты, Быдӟым Инмаре,<br>
Кыдёкысь инвисъёсмес,<br>
Кыдаты выль шудбурмес,<br>
Эрико, йӧн бурдъёсмес!<br>
2. Тон кадь мусо вань меда дуннеос,<br>
Кужымед пыӵа ёзвиям.<br>
Ӟеч ивордэ гурлало туриос,<br>
Дан тыныд, Доре мынам!<br>
Югдыты, Быдӟым Инмаре,<br>
Кыдёкысь инвисъёсмес,<br>
Кыдаты выль шудбурмес,<br>
Эрико, йӧн бурдъёсмес!<br>
3. Дун ошмес ву жильыртэ шуръёсын,<br>
Волга-Кам — пачыл вирсэрам.<br>
Россиен ӵош кайгуын но данын<br>
Тон, Удмуртие мынам!<br>
Югдыты, Быдӟым Инмаре,<br>
Кыдёкысь инвисъёсмес,<br>
Кыдаты выль шудбурмес,<br>
Эрико, йӧн бурдъёсмес!<br>
Рус телендә (рәсми)<br>
'''Гимн Удмуртской Республики'''<br>
1. Солнце горит в алых гроздьях рябин,<br>
Новый день встречает земля,<br>
Реет твой Флаг над простором равнин,<br>
О Удмуртия моя!<br>
Воссияй, Отчизна моя,<br>
Счастьем путь нам озаряй!<br>
Да хранит Господь тебя,<br>
Расцветай, любимый край!<br>
2. Краше тебя нет на свете земли,<br>
Широки леса и поля,<br>
Весть о тебе вдаль несут журавли,<br>
Славься, Родина моя!<br>
Воссияй, Отчизна моя,<br>
Счастьем путь нам озаряй!<br>
Да хранит Господь тебя,<br>
Расцветай, любимый край!<br>
3. Каму и Волгу питала века<br>
Родников живая вода,<br>
В горе и славе с Россией всегда<br>
Ты, Удмуртия моя!<br>
Воссияй, Отчизна моя,<br>
Счастьем путь нам озаряй!<br>
Да хранит Господь тебя,<br>
Расцветай, любимый край!<br>
https://rutube.ru/video/a4bb07bb9070a7523d4f1cc996e86813/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Шунды_сиос_ӝуато_палэзез~.ogg
Удмурт тексты тәрҗемәсе<br>
'''Удмурт җɵмһүрᴎяте гимны'''<br>
1. Кояш нурлый миләш тәлгәшләрен,<br>
Җир-суны назлый ил таңы,<br>
Рух терәге — җилферди Байрагың,<br>
Дан сиңа, дан, Ватаным!<br>
Ярлыка, Бөек Аллабыз,<br>
Нурга күм офыкларны!<br>
Насыйп ит бәхет, азатлык,<br>
Куәтлә канатларны!<br>
2. Юк синең күк сөйкемле дөньяда,<br>
Төкәнмәс егәр-дәрманың,<br>
Сине мактап каңгылдый торналар,<br>
Дан сиңа, дан, Ватаным!<br>
Ярлыка, Бөек Аллабыз,<br>
Нурга күм офыкларны!<br>
Насыйп ит бәхет, азатлык,<br>
Куәтлә канатларны!<br>
3. Туендыра Чулман-Иделләрен<br>
Саф сулы елгаң һәм чишмәң.<br>
Уртак синең шатлык-кайгы, гамең<br>
Ил белән, Удмуртиям!<br>
Ярлыка, Бөек Аллабыз,<br>
Нурга күм офыкларны!<br>
Насыйп ит бәхет, азатлык,<br>
Куәтлә канатларны!<br>
=== '''УКРАИНА''' ===
'''''Українська мова'''''<br>
Ще не вмерли України і слава, і воля,<br>
Ще нам, браття українці, усміхнеться доля.<br>
Згинуть наші воріженькi, як роса на сонці,<br>
Запануєм і ми, браття, у своїй сторонці.<br>
Душу й тіло ми положим за нашу свободу,<br>
І покажем, що ми, браття, козацького роду.<br>
Душу й тіло ми положим за нашу свободу,<br>
І покажем, що ми, браття, козацького роду.<br>
https://rutube.ru/video/3ce5095cedeaa7e6839563167f33cdf7/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Ukraine,_instrumental.oga
https://rutube.ru/video/64685dd80af36b9a5a0936ab015720a6/
'''''Үзебезнең тәрҗемә'''''<br>
Бар әле Украинаның ихтыяры һәм даны,<br>
Язмыш ярлыкар әле без украин туганнарны.<br>
Кояш нуры төшкән чыктай, юк булырлар дошманнар,<br>
Туган ягыбызда без дә булырбыз әле паннар.<br>
Азатлыгыбыз хакына булсын җан һәм тән фида,<br>
Көч-куәтне күрсәтербез казак нәселе рухында.<br>
Азатлыгыбыз хакына булсын җан һәм тән фида,<br>
Көч-куәтне күрсәтербез казак нәселе рухында.<br>
'''''Украина татарлары тәрҗемәсе'''''<br>
И данлыклы, и ирекле Украина илебез,<br>
Елмаеп карап торабыз, язмышларыбыз тигез.<br>
Дошманнарыбыз кояшта чык сыман югалырлар,<br>
Туганнар кебек яшәрләр илебездә халыклар.<br>
Җаныбыз-тәнебез кебек кадерле ирегебез,<br>
Казак нәселе куәтен дөньяга күрсәтербез.<br>
Җаныбыз-тәнебез кебек кадерле ирегебез,<br>
Казак нәселе куәтен дөньяга күрсәтербез.<br>
=== '''УРУГВАЙ''' ===
'''ORIENTALES, LA PATRIA O LA TUMBA!'''<br>
'''''Мурга (эчке бәйрәм тантанасы) версиясе'''''<br>
Orientales, la Patria o la Tumba!<br>
Libertad o con gloria morir!<br>
Orientales, la Patria o la Tumba!<br>
Libertad o con gloria morir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Sabremos cumplir!<br>
Sabremos cumplir!<br>
Sabremos cumplir!<br>
Libertad, libertad, Orientales!<br>
Ese grito a la Patria salvó<br>
Que a sus bravos en fieras batallas<br>
De entusiasmo sublime inflamó.<br>
Libertad, libertad, Orientales!<br>
Ese grito a la Patria salvó<br>
Que a sus bravos en fieras batallas<br>
De entusiasmo sublime inflamó.<br>
De este don sacrosanto la gloria<br>
Merecimos tiranos temblad!<br>
Tiranos temblad!<br>
Tiranos temblad!<br>
Oh! Libertad en la lid clamaremos,<br>
Y muriendo, también libertad!<br>
Libertad en la lid clamaremos,<br>
Y muriendo, también libertad!<br>
Y muriendo, también libertad!<br>
También libertad!<br>
También libertad!<br>
Orientales, la Patria o la Tumba!<br>
Libertad o con gloria morir!<br>
Orientales, la Patria o la Tumba!<br>
Libertad o con gloria morir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
https://zvyki.com/song/97399165/Gimn_-_Urugvaya/{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
https://wikiway.com/uruguay/gimn/
'''ВАТАНДАШЛАР, ТУГАН ИЛ ЙӘ ҮЛЕМ'''<br>
Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br>
Йә азатлык өчен шәһадәт!<br>
Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br>
Йә азатлык өчен шәһадәт! ─<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Яулыйк бергәләп!<br>
Яулыйк бергәләп!<br>
Яулыйк бергәләп!<br>
Азатлык, азатлык, ватандашлар! ─<br>
Бу аваз Ватанны коткарды,<br>
Аяусыз сугышларда батырлар<br>
Аңардан көч-куәт, рух алды.<br>
Азатлык, азатлык, ватандашлар! ─<br>
Бу аваз Ватанны коткарды,<br>
Аяусыз сугышларда батырлар<br>
Аңардан көч-куәт, рух алды.<br>
Бу олы җиңүгә без лаеклы,<br>
Без лаеклы, залим, калтыран!<br>
Залим, калтыран!<br>
Залим, калтыран!<br>
Һәй! Җаннарыбыз азатлык дип ярсый,<br>
Гомерлеккә азат булыйк без!<br>
Җаннарыбыз азатлык дип ярсый,<br>
Гомерлеккә азат булыйк без!<br>
Гомерлеккә азат булыйк без!<br>
Мәңгегә азат!<br>
Мәңгегә азат!<br>
Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br>
Йә азатлык өчен шәһадәт!<br>
Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br>
Йә азатлык өчен шәһадәт! ─<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
'''Халыкара мәйданда 11 куплетлы Уругвай дәүләт гимнының иң кыска, җыйнак варианты гына кулланыла. Ә илнең үзендә гимнның “Мурга версиясе” дип аталган 4 минутлык башкарылышы гамәлдә. Биредә ил халкының XIX гасырдагы азатлык көрәше чагылыш тапкан.'''<br>
=== '''УЭЛЬС''' ===
Вализ телендә<br>
'''HEN WLAD FY NHADAU'''<br>
1. Mae hen wlad fy nhadau yn annwyl i mi,<br>
Gwlad beirdd a chantorion, enwogion o fri;<br>
Ei gwrol ryfelwyr, gwladgarwyr tra mâd,<br>
Tros ryddid gollasant eu gwaed.<br>
Cytgan:<br>
Gwlad, gwlad, pleidiol wyf i'm gwlad.<br>
Tra mor yn fur i'r bur hoff bau,<br>
O bydded i'r hen iaith barhau.<br>
2. Hen Cymru fynyddig, paradwys y bardd,<br>
Pob dyffryn, pob clogwyn, i'm golwg sydd hardd;<br>
Trwy deimlad gwladgarol, mor swynol yw si<br>
Ei nentydd, afonydd, i mi.<br>
Cytgan.<br>
3. Os treisiodd y gelyn fy ngwlad tan ei droed,<br>
Mae hen iaith y Cymry mor fyw ag erioed,<br>
Ni luddiwyd yr awen gan erchyll law brad,<br>
Na thelyn berseiniol fy ngwlad.<br>
Cytgan.<br>
https://rutube.ru/video/a9af111fde0838d69793fb97fa700f69/
https://yandex.ru/video/preview/8950171051893717078
https://vk.com/video-38514064_456250360
'''АТА-БАБАМ ИЛЕ'''<br>
1. Ата-бабам иле миңа кадерле.<br>
Бардлар, җырчылар данлыклы иле;<br>
Кыю көрәшче, затлы ватандарлар<br>
Ирек өчен кан койганнар.<br>
Кушымта:<br>
Илем, турылыклы мин аңа;<br>
Саф-пакь диңгез Ватан сагында –<br>
Борынгы тел яшәр тагын да.<br>
2. Бу үзән-таулар – оҗмах бардларына,<br>
Күмелгән ил халкымның моңнарына,<br>
Чишмә чылтыравы, дулкыннар шавы –<br>
Һәр җырда алар шаңдавы.<br>
Кушымта.<br>
3. Күпме дошман җиреңне таптап изгән,<br>
Ә борынгы Кымру телебез исән;<br>
Сатлык җан аңа һич комачау булмас,<br>
Илемнең арфасы тынмас.<br>
Кушымта.<br>
Инглиз телендә<br>
'''THE LAND OF MY FATHERS'''*<br>
1. The land of my fathers is dear unto me,<br>
Old land where the minstrels are honored and free;<br>
Its warring defenders so gallant and brave,<br>
For freedom their life’s blood they gave.<br>
Refrain:<br>
Home, home, true am I to home,<br>
While seas secure the land so pure,<br>
O may the old language endure.<br>
* '''Инглиз телендә гадәттә гимнның беренче куплеты гына башкарыла.'''<br>
=== '''ҮЗӘК АФРИКА ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
Француз телендә<br>
'''LA RENAISSANCE'''<br>
O Central Afrique, ô berceau des Bantous!<br>
Reprends ton droit au respect, à la vie!<br>
Longtemps soumis, longtemps brimé partous,<br>
Mais de ce jour brisant la tyrannie.<br>
Dans le travail, l'ordre et la dignité,<br>
Tu reconquiers ton droit, ton unité,<br>
Et pour franchir cette étape nouvelle,<br>
De nos ancêtres la voix nous appelle.<br>
Chorus:<br>
Au travail! dans l'ordre et la dignité,<br>
Dans le respect du droit dans l'unité,<br>
Brisant la misère et la tyrannie,<br>
Brandissant l’étendard de la Patrie.<br>
Санго телендә<br>
'''E ZINGO'''<br>
Bêafrîka, mbeso tî âBantu<br>
Kîri mo gbû gîgî tî mo-mvenî<br>
Mo bâa pâsi na gbe tî âzo kûê<br>
Me fadësô, mo ke na kürü gô<br>
Mo sö benda, mo bûngbi kûê ôko<br>
Na kusâra ngâ na nëngö-terê<br>
Tî tö ndâ tî finî dutï tî ë sô<br>
E mä gbegô tî-âkötarä tî ë<br>
Chorus:<br>
E gbû kua nzönî na nëngö-terê<br>
E kpë ndiä nzönî na mängö-terê<br>
E kinda wasïöbê, ë tomba pâsi<br>
E yâa bandêra tî ködrö tî ë!<br>
https://wikiway.com/car/gimn/
https://yandex.ru/video/preview/5774219819091910386
'''ЯҢАРЫШ'''<br>
Үзәк Африка, банту бишеге!<br>
Шәрәфле тормыш – бу ихтыярың!<br>
Күптән көлкегә калган, изелеп,<br>
Золым богавын ватып ташладың.<br>
Хезмәт һәм тәртип аша – мәртәбә,<br>
Хокуклар яулап, бердәм буласы.<br>
Бу яңа авыр юлны үтәргә! –<br>
Ата-бабаның гозер-нидасы.<br>
Кушымта:<br>
Бердәмлек белән тырыш хезмәттә<br>
Яула хокуклар, иреш хөрмәткә;<br>
Бетсен фәкыйрьлек, золым һәр җирдә,<br>
Ватан байрагы, горур җилфердә!<br>
=== '''ҮЗБӘКСТАН''' ===
'''ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ДАВЛАТ МАДҲИЯСИ'''<br>
1. Серқуёш ҳур улкам, элга бахт, нажот,<br>
Сен ўзинг дўстларга йўлдош, меҳрибон,<br>
Меҳрибон!<br>
Яшнагай то абад илму фан, ижод,<br>
Шуҳратинг порласин токи бор жаҳон!<br>
Хор:<br>
Олтин бу водийлар — жон Ўзбекистон,<br>
Аждодлар мардона руҳи сенга ёр!<br>
Улуғ халқ қудрати жўш урган замон,<br>
Оламни маҳлиё айлаган диёр!<br>
2. Бағри кенг ўзбекнинг ўчмас иймони,<br>
Эркин, ёш авлодлар сенга зўр қанот,<br>
Зўр қанот!<br>
Истиқлол машъали, тинчлик посбони,<br>
Ҳақсевар, она юрт, мангу бўл обод!<br>
Хор.<br>
https://rutube.ru/video/82b2bb82acaa431a44b77acb249903df/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Uzbekistan_anthem.ogg
'''ҮЗБӘКСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ ДӘҮЛӘТ ГИМНЫ'''<br>
1. Кояшлы хөр илем, сиңа бәхет, нәҗат,<br>
Син үзең дусларга юлдаш, миһербан,<br>
Миһербан!<br>
Гөрләп үссен мәңге гыйлем, фән, иҗат,<br>
Шөһрәтең нурлансын, яктырсын бар җиһан!<br>
Кушымта:<br>
Алтын бу үзәннәр — җан Үзбәкстан,<br>
Мирасың, рухың — бабалар мәрданы!<br>
Бөеклек кодрәте ирешкән заман,<br>
Бар галәм соклангыч сиңа, Ватаным!<br>
2. Ихласлы үзбәкнең үлемсез иманы,<br>
Ирекле яшь буын — сиңа зур канат,<br>
Зур канат!<br>
Бәйсезлек мәшгале* саклар дөньяны,<br>
Намуслы ана йорт, мәңге бул, чәчәк ат!<br>
Кушымта.
* '''Мәшгаль''' — факел.<br>
'''Гимнның тарихы'''<br>
Советлар Берлеге таркалгач, Үзбәкстан (Беларусь һәм Таҗикстан белән беррәттән) союздаш республика чорындагы гимнның көен саклап калды. Ә '''иске гимн''' “Сәлам сиңа, рус халкы, өлкән туганыбыз” дигән сүзләр белән башлана һәм аңарда шул замандагы рәсми идеология тулысынча чагыла иде.<br>
Гимнга үзбәк телендәге яңа сүзләрнең ахыргы варианты 2006 елда расланды. Урыс теле Үзбәкстанда рәсми тел булып саналмаса да, 2019 елда гимнның әдәби тәрҗемәсе дә пәйда булды. Дәүләт җырының дүрт варианты яздырылган, алар шартлы рәвештә '''“Катгый”''', '''“Гадәти”''', '''“Яшьләр өчен”''' һәм '''“Сүзсез”''' дип атала. Гимнның икенче атамасы — '''Серқуёш ҳур улкам''' (Кояшлы хөр илем).<br>
=== '''ҮРДҮН''' ===
١<br>
𝄇 عَاشَ الْمَلِيكْ 𝄆<br>
سَامِيًا مَقَامُهُ<br>
خَافِقَاتٍ فِي الْمَعَالِي أَعْلَامُهُ<br>
٢<br>
نَحْنُ أَحْرَزْنَا الْمُنَىٰ<br>
يَوْمَ أَحْيَيْتَ لَنَا<br>
نَهْضَةً تَحْفِزُنَا<br>
تَتَسَامَىٰ فَوْقَ هَامِ الشُّهُبِ<br>
جوقة:<br>
يَا مَلِيكَ الْعَرَبِ<br>
لَكَ مِنْ خَيْرِ نَبِي<br>
شَرَفٌ فِي النَّسَبِ<br>
حَدَّثَتْ عَنْهُ بُطُونُ الْكُتُبِ<br>
٣<br>
اَلشَّبَابُ الْأَمْجَدُ<br>
جُنْدُكَ الْمُجَنَّدُ<br>
عَزْمُهُ لَا يَخْمَدُ<br>
فِيهِ مِنْ مَعْنَاكَ رَمْزُ الدَّأَبِ<br>
جوقة<br>
٤<br>
دُمْتَ نُورًا وَهُدَىٰ<br>
فِي الْبَرَايَا سَيِّدَا<br>
هَانِئًا مُمَجَّدَا<br>
تَحْتَ أَعْلَامِكَ مَجْدُ الْعَرَبِ<br>
جوقة<br>
https://rutube.ru/video/9247d99b01a53f46cf287c0d92817fb9/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_Jordan_instrumental.ogg
=== '''ФАРЕР УТРАУЛАРЫ''' ===
'''TÚ ALFAGRA LAND MÍTT'''<br>
I. Tú alfagra land mítt, mín dýrasta ogn!<br>
á vetri so randhvítt, á sumri við logn,<br>
tú tekur meg at tær so tætt í tín favn.<br>
Tit oyggjar so mætar, Guð signi tað navn,<br>
sum menn tykkum góvu, tá teir tykkum sóu.<br>
Ja, Guð signi Føroyar, mítt land!<br>
II. Hin roðin, sum skínur á sumri í líð,<br>
hin ódnin, sum týnir mangt lív vetrartíð,<br>
og myrkrið, sum fjalir mær bjartasta mál,<br>
og ljósið, sum spælir mær sigur í sál:<br>
alt streingir, ið tóna, sum vága og vóna,<br>
at eg verji Føroyar, mítt land.<br>
III. Eg nígi tí niður í bøn til tín, Guð:<br>
Hin heilagi friður mær falli í lut!<br>
Lat sál mína tváa sær í tíni dýrd!<br>
So torir hon vága - av Gudi væl skírd -<br>
at bera tað merkið, sum eyðkennir verkið,<br>
ið varðveitir Føroyar, mítt land!<br>
https://rutube.ru/video/c2e2119508c9749d50bbbd93d4aa4ba9/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Tú_alfagra_land_mítt.ogg
=== '''ФИДЖИ''' ===
Инглиз телендә<br>
'''God bless Fiji!'''<br>
'''I.''' Blessing grant, oh God of nations, on the isles of Fiji,<br>
As we stand united under noble banner blue.<br>
And we honour and defend the cause of freedom ever,<br>
Onward march together,<br>
God bless Fiji!<br>
'''''Chorus:'''''<br>
For Fiji, ever Fiji, let our voices ring with pride,<br>
For Fiji, ever Fiji, her name hail far and wide,<br>
A land of freedom, hope and glory to endure what ever befall.<br>
May God bless Fiji, forevermore!<br>
'''II.''' Blessing grant, oh God of nations, on the isles of Fiji,<br>
Shores of golden sand and sunshine, happiness and song.<br>
Stand united, we of Fiji, fame and glory ever<br>
Onward march together, God bless Fiji.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
Фиджи телендә<br>
'''Meda Dau Doka'''<br>
'''I.''' Meda dau doka ka vinakata na vanua<br>
E ra sa dau tiko kina na savasava<br>
Rawa tu na gauna ni sautu na veilomani<br>
Biu na i tovo tawa savasava<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Me bula ga ko Viti ka me toro ga ki liu<br>
Me ra turaga vinaka ko ira na i liuliu<br>
Me ra liutaki na tamata e na veika vinaka<br>
Me oti kina na i tovo ca<br>
'''II.''' Bale ga vei kemuni na cauravou e Viti<br>
Ni yavala me savasava na vanua<br>
Ni kakua ni vosota na dukadukali<br>
Ka me da sa qai biuta vakadua<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/ab42f472f1c7483b1e759836c4c36b3d/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Fiji_National_Anthem.ogg
=== '''ФИЛИППИН''' ===
Пилипино телендә
'''LUPANG HINIRANG'''<br>
Bayang magiliw, perlas ng silanganan,<br>
Alab ng puso, sa dibdib moy buhay<br>
Lupang hinirang, duyan ka ng magiting<br>
Sa manlulupig, di ka pasisiil.<br>
Sa dagat at bundok,<br>
Sa simoy at sa langit mong bughaw,<br>
May dilag ang tula<br>
At awit sa paglayang minamahal.<br>
Ang kislap ng watawat moy<br>
Tagumpay na nagniningning.<br>
Ang bituin at araw niya<br>
Kailan pa may di magdidilim<br>
Lupa ng araw, ng luwalhatit pagsinta,<br>
Buhay ay langit sa piling mo.<br>
Aming ligaya na pag may mang-aapi,<br>
Ang mamatay nang dahil sa iyo.<br>
https://rutube.ru/video/0f4b8fb19219d148d3cabdc72dda113c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lupang_Hinirang_instrumental.ogg
'''КҮҢЕЛ ТАРТКАН ИЛ'''<br>
Сөекле Ватан, Шәрык энҗе бөртеге,<br>
Дөрләп янучы йөрәгең бакыйлык.<br>
Күңел тарткан ил, син кыюлар бишеге,<br>
Илбасарларга бирелмәслек алып.<br>
Диңгез дә, таулар да<br>
Һәм һава да, һәм биек күкләр дә<br>
Дан җырлыйлар сиңа,<br>
Азатлыкка мәдхия-шигырьләрдә.<br>
Синең байрагыңның очкыннары —<br>
Бөек җиңүләрдән,<br>
Ай-кояшы аның, йолдызлары —<br>
Мәңгелек сүнмәс ямь.<br>
Күмелгәнсең, Ватан, шәфәкъ нурларына,<br>
Синең куеныңда тормыш — җәннәт;<br>
Дошман аяк басса әгәр туфрагыңа,<br>
Синең өчен үлем — мең ләззәт.<br>
=== '''ФИНЛЯНДИЯ''' ===
'''MAAMME'''<br>
Oi maamme, Suomi, synnyinmaa,<br>
soi, sana kultainen!<br>
Ei laaksoa, ei kukkulaa,<br>
ei vettä, rantaa rakkaampaa,<br>
kuin kotimaa tää pohjoinen,<br>
maa kallis isien.<br>
Ei laaksoa, ei kukkulaa,<br>
ei vettä, rantaa rakkaampaa,<br>
kuin kotimaa tää pohjoinen,<br>
maa kallis isien.<br>
'''VÅRT LAND'''<br>
Vårt land, vårt land, vårt fosterland,<br>
ljud högt, o dyra ord!<br>
Ej lyfts en höjd mot himlens rand,<br>
ej sänks en dal, ej sköljs en strand,<br>
mer älskad än vår bygd i nord,<br>
än våra fäders jord!<br>
Ej lyfts en höjd mot himlens rand,<br>
ej sänks en dal, ej sköljs en strand,<br>
mer älskad än vår bygd i nord,<br>
än våra fäders jord!<br>
https://rutube.ru/video/35ad5057d3cae595e07af2de5532dd5c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Maamme.ogg
'''ТУГАН ЯГЫМ'''<br>
Әй, Суоми, туган ягым,<br>
Горур яңгырый атың!<br>
Түбәләре күккә ашкан таулар,<br>
Диңгез дулкыннары каккан ярлар –<br>
Кайларда гына бар тагын,<br>
Синдәгедәй якын!<br>
Түбәләре күккә ашкан таулар,<br>
Диңгез дулкыннары каккан ярлар –<br>
Кайларда гына бар тагын,<br>
Синдәгедәй якын!<br>
'''НАШ КРАЙ РОДНОЙ'''<br>
(''перевод Александра Блока'')<br>
Наш край, наш край, наш край родной, —<br>
О, звук, всех громче слов!<br>
Чей кряж, растущий над землёй,<br>
Чей брег, встающий над водой,<br>
Любимей гор и берегов<br>
Родной земли отцов?<br>
Чей кряж, растущий над землёй,<br>
Чей брег, встающий над водой,<br>
Любимей гор и берегов<br>
Родной земли отцов?<br>
Финляндиянең һәрдаим кулланышта булган гимны башта швед телендә язылган булган. Аның тагын 10 куплеты бар. Шведлар халык санының биш процентын гына тәшкил итсәләр дә, швед теле Финляндиядә икенче дәүләт теле булып санала. Гимн бүгенгә кадәр дәүләт парламенты тарафыннан рәсми рәвештә расланмаган.<br>
=== '''ФРАНЦИЯ''' ===
'''LA MARSEILLAISE'''<br>
Allons, enfants de la Patrie,<br>
Le jour de gloire est arrivé,<br>
Contre nous de la tyrannie<br>
L’étendard sanglant est levé,<br>
L’étendard sanglant est levé!<br>
Entendez vous dans nos campagnes<br>
Mugir ces féroces soldats?<br>
Ils viennent jusque dans vos bras,<br>
Égorger nos fils, nos compagnes!<br>
Refrain:<br>
||: Aux armes citoyens!<br>
Formez vos bataillons!<br>
Marchons, marchons,<br>
Qu’ un sang impur<br>
Abreuve nos sillons. :||<br>
https://rutube.ru/video/e1b71c870b43347417729879853978e4/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:La_Marseillaise.ogg
'''МАРСЕЛЬЕЗА'''<br>
Әйдәгез, Ил-Ватан уллары,<br>
Данлы көннәр якынлашты,<br>
Безгә каршы явыз тирания<br>
Канлы байракларын асты,<br>
Канлы байракларын асты!<br>
Күрәсезме, безнең авылларда<br>
Тупас солдатлар ни кыра? —<br>
Безнең кул җиткәнне көтеп,<br>
Йорт-җирләребездә узына!<br>
Кушымта:<br>
||: Корал тотып кулга,<br>
Басыгыз сафларга!<br>
Алга, яуга —<br>
Дошман каны<br>
Аксын басуларга! :||<br>
Гимнның тагын алты куплеты бар. Тәрҗемә иткәндә шигырьдәге бер гыйбарәне “йомшартырга” туры килде. Чынбарлыкта исә “...йорт-җирләребездә узына” дигән юлны “...җәмәгатебезне бугазлый” дип күчерәсе иде безнең телгә. Шигырьнең җиденче куплеты “балаларныкы” дип атала.<br>
=== '''ХӘБӘШСТАН''' ===
Амһара теле язуындагы текст<br>
'''የዜግነት ክብር'''<br>
የዜግነት ክብር በኢትዮጵያችን ፀንቶ<br>
ታየ ህዝባዊነት ዳር እስከዳር በርቶ<br>
ለሰላም ለፍትህ ለህዝቦች ነፃነት<br>
በእኩልነት በፍቅር ቆመናል ባንድነት<br>
መሰረተ ፅኑ ሰብዕናን ያልሻርን<br>
ህዝቦች ነን ለስራ በስራ የኖርን<br>
ድንቅ የባህል መድረክ ያኩሪ ቅርስ ባለቤት<br>
የተፈጥሮ ፀጋ የጀግና ህዝብ እናት<br>
እንጠብቅሻለን አለብን አደራ<br>
ኢትዮጵያችን ኑሪ እኛም ባንቺ እንኩራ።<br>
Латин транскрипциясе<br>
'''YÄZÊGENNÄT KEBER'''<br>
Yäzêgennät Keber Bä-Ityoppyachen Sänto<br>
Tayyä Hezbawinnät Dar Eskädar Bärto.<br>
Läsälam Läfeteh Lähezboch Näsannat;<br>
Bäekkulennat Bäfeqer Qomänal Bäandennat.<br>
Mäsärätä Senu Säbeenan Yalsharen;<br>
Hezboch Nän Läsera Bäsera Yänoren.<br>
Denq Yäbahel Mädräk Yäahuri Qers Baläbet;<br>
Yätäfätro Sägga Yäakuri Qers Baläbet;<br>
Ennetäbbeqeshallän Alläbben Adära;<br>
Ityoppyachchen nuri Eññam Banchi Ennekura!<br>
https://rutube.ru/video/443a1bc4465352f1c409e7cab1112285/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Wedefit_Gesgeshi_Widd_Innat_Ittyoppya.ogg
Тәрҗемәсе<br>
'''ВАТАНДАШЛЫКНЫ ХАКЛАУ'''<br>
Без хаклыйбыз Хәбәшстанның ватандашларын,<br>
Милли горурлык балкыта ил тарафларын. <br>
Тату илдә хөкем сөрә гаделлек, ирек,<br>
Тигезлектә, туганлыкта – безнең бердәмлек.<br>
Бездә җәмгыять нигезе – кеше кадере,<br>
Тырыш хезмәттә көн күрә илдә һәрбере;<br>
Буыннан буынга күчә баба мирасы.<br>
Саф табигать, күркәм халык Ватан-анасы,<br>
Күз карасы күк саклау сине – бурычыбыз,<br>
Мәңге яшә, Хәбәшстан, горурлыгыбыз!<br>
'''Хәбәшстан (Эфиопия) – узган гасырлардагы колониализм чорында да үз бәйсезлеген саклап кала алган бердәнбер Африка иле.'''<br>
Гимнның икенче исеме – '''Алга атла, сөекле Хәбәшстан-анабыз''' (амһара телендә – '''ወደፊት ገስግሺ ውድ እናት ኢትዮጵያ''', транскрипциясе – '''Wodefit Gesgeshi, Widd Innat Ityopp’ya'''.<br>
=== '''ҺАИТИ''' ===
'''La Dessalinienne'''<br>
Pour le Pays, pour les Ancêtres,<br>
Marchons unis, marchons unis.<br>
Dans nos rangs point de traîtres !<br>
Du sol soyons seuls maîtres.<br>
Marchons unis, marchons unis<br>
Pour le Pays, pour les Ancêtres,<br>
Marchons, marchons, marchons unis,<br>
Pour le Pays, pour les Ancêtres…<br>
Pour les Aïeux, pour la Patrie<br>
Bêchons joyeux, bêchons joyeux<br>
Quand le champ fructifie<br>
L'âme se fortifie<br>
Bêchons joyeux, bêchons joyeux<br>
Pour les Aïeux, pour la Patrie<br>
Bêchons, bêchons, bêchons joyeux<br>
Pour les Aïeux, pour la Patrie.<br>
Pour le Pays et pour nos Pères<br>
Formons des Fils, formons des Fils<br>
Libres, forts et prospères<br>
Toujours nous serons frères<br>
Formons des Fils, formons des Fils<br>
Pour le Pays et pour nos Pères<br>
Formons, formons, formons des Fils<br>
Pour le Pays et pour nos Pères.<br>
Pour les Aïeux, pour la Patrie<br>
O Dieu des Preux, O Dieu des Preux !<br>
Sous ta garde infinie<br>
Prends nos droits, notre vie<br>
O Dieu des Preux, O Dieu des Preux !<br>
Pour les Aïeux, pour la Patrie<br>
O Dieu, O Dieu, O Dieu des Preux<br>
Pour les Aïeux, pour la Patrie.<br>
Pour le Drapeau, pour la Patrie<br>
Mourir est beau, mourir est beau !<br>
Notre passé nous crie :<br>
Ayez l'âme aguerrie!<br>
Mourir est beau, mourir est beau<br>
Pour le Drapeau, pour la Patrie<br>
Mourir, mourir, mourir est beau<br>
Pour le Drapeau, pour la Patrie.<br>
https://rutube.ru/video/fff559d2b05c16dd95632728dfc6b0ad/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Haiti_National_Anthem.ogg
=== '''ҺИНДОНЕЗИЯ''' ===
https://rutube.ru/video/ef1c1738c4d30fba57d869754d9c58ba/
=== '''ҺИНДСТАН''' ===
'''जनगणमन-अधिनायक (Jana-gaṇa-mana adhināyaka)'''<br>
जनगणमन-अधिनायक जय हे<br>
भारतभाग्यविधाता!<br>
पंजाब सिन्ध गुजरात मराठा<br>
द्राविड़ उत्कल बंग<br>
विन्ध्य हिमाचल यमुना गंगा<br>
उच्छलजलधितरंग<br>
तव शुभ नामे जागे,<br>
तव शुभ आशिष मागे<br>
गाहे तव जयगाथा।<br>
जनगणमंगलदायक जय हे<br>
भारतभाग्यविधाता!<br>
जय हे, जय हे, जय हे,<br>
जय जय जय जय हे।।<br>
'''''Укылышы:'''''<br>
Jana-gaṇa-mana adhināyaka jaya hē<br>
Bhārata-bhāgya-vidhātā.<br>
Pañjāba-Sindha-Gujarāta-Marāṭhā,<br>
Drāviṛa-Utkala Baṅga<br>
Vindhya Himācala Yamunā Gaṅgā,<br>
Ucchala jaladhi taraṅga<br>
Tava śubha nāmē jāgē,<br>
tava śubhāśīṣa māṅgē<br>
gāhē tava jaya gāthā.<br>
Jana gaṇa maṅgala-dāyaka jaya hē,<br>
Bhārata bhāgya vidhātā.<br>
Jaya hē, jaya hē, jaya hē,<br>
jaya jaya jaya jaya hē.<br>
https://rutube.ru/video/c14cec680a4f3167a2e0dd49fee0c304/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Jana_Gana_Mana_instrumental.ogg
Дан сиңа, дан, халык уй-хыялын беркетүче,<br>
Бһарат язмышын хәл итүче,<br>
Пәнҗаб, Синдһа, Гөҗарат, Маратһа илһамы,<br>
Дравид, Одиша, Бенгал җаны.<br>
Исемең Виндһья, Һималай тауларында,<br>
Ямуна һәм Ганг моңнарында,<br>
Һәм тәкрарлый рухланып аны,<br>
Дулкын кагып, Һинд океаны.<br>
Син иминлек, өмет бирүче,<br>
Дан сиңа, дан, халыкны бәхеткә илтүче,<br>
Бһарат язмышын хәл итүче.<br>
Дан сиңа, дан сиңа, шөһрәт-дан,<br>
Дан сиңа, дан сиңа, Һиндстан!<br>
'''“Халык уй-хыялын беркетүче”: мәгънәсе шулай аңлатыла торган “Jana gaṇa mana adhināẏaka” (जनगणमन-अधिनायक ) җыры — олы һәм күпхалыклы, күпмилләтле Һиндстанның дәүләт гимны. Аның көен һәм сүзләрен 1861-1941 елларда яшәгән язучы, шагыйрь, көйязар, рәссам һәм җырчы Рабиндранат Тагор һинди һәм бенгал телләрендә иҗат итеп калдырган (биредә текст – һинди телендә). Автор гимн текстын үзе үк инглиз теленә дә күчергән. Хәзерге заманда шигырь аңарда аталган төбәкләр һәм башка халыклар телләренә дә тәрҗемә ителгән.'''<br>
=== '''ҺОРВАТИЯ''' ===
'''Lijepa naša domovino'''<br>
Lijepa naša domovino,<br>
Oj, junačka zemljo mila,<br>
Stare slave djedovino,<br>
Da bi vazda sretna bila!<br>
Mila kano si nam slavna,<br>
Mila si nam ti jedina,<br>
Mila kuda si nam ravna,<br>
Mila kuda si planina!<br>
Teci, Dravo, Savo, teci,<br>
Nit' ti, Dunav, silu gubi,<br>
Sinje more, svijetu reci<br>
Da svoj narod Hrvat ljubi<br>
Dok mu njive sunce grije,<br>
Dok mu hrašće bura vije,<br>
Dok mu mrtve grobak krije,<br>
Dok mu živo srce bije!<br>
https://rutube.ru/video/85c26af6f75f3e7abf217fd527511767/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lijepa_nasa_domovino_instrumental.ogg
'''Безнең гүзәл Ватаныбыз'''<br>
Безнең гүзәл Ватаныбыз,<br>
Әй, каһарман, сөекле ил,<br>
Ата-бабадан даныбыз,<br>
Мәңгелеккә бул син имин.<br>
Газиз синең данлы чагың,<br>
Газиз синең бердәмлегең,<br>
Газиз мәһабәт тауларың,<br>
Газиз ямьле үзәнлегең.<br>
Драва ага, Сава ага,<br>
Дунай-елга көче арта,<br>
Күк диңгез сөйли дөньяга:<br>
Һорват Ватанын ярата —<br>
Кояш җирне җылытканда,<br>
Имәннәрне җил бөккәндә,<br>
Адәм зат гүргә ашканда,<br>
Йөрәк күкрәктә типкәндә.<br>
=== '''ЧАД''' ===
'''''Француз телендә'''''<br>
'''La Tchadienne'''<br>
'''''Refrain:'''''<br>
Peuple Tchadien, debout et à l'ouvrage !<br>
Tu as conquis ta terre et ton droit ;<br>
Ta liberté naîtra de ton courage.<br>
Lève les yeux, l'avenir est à Toi.<br>
Ô mon Pays, que Dieu te prenne en garde,<br>
Que tes voisins admirent tes enfants.<br>
Joyeux, pacifique, avance en chantant,<br>
Fidèle à tes anciens qui te regardent.<br>
'''''Refrain.'''''<br>
https://rutube.ru/video/185958eca0cca0bace02ba9e7dc5f890/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:La_Tchadienne_(instrumental).ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Чадлылар җыры'''<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Әй, Чад халкы, кузгал, кереш хезмәткә!<br>
Хаклы хуҗа син үз җиреңә;<br>
Азатлыгың туа синең җөрьәттән.<br>
Ач күзләрең киләчәгеңә.<br>
Илем, Аллаһ үзе синең сагыңда,<br>
Таң калдырсын Җирне балаларың.<br>
Күңелең күтәр, җырлап атла алга,<br>
Сиңа карап, сөенсен картларың.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''Рәсми башкарыла торган беренче куплет, гимнның идеологик-рухландыргыч өлеше. Кушымтадан башлана, кушымта белән тәмамлана. Тагын өчесе бар. Болары илнең табигый һәм кеше хезмәте аша барлыкка килә торган байлыкларына, уңган кешеләренә, оста һөнәр ияләренә багышланган. Илнең төньягында утлап йөргән көтүләр, көньягындагы уңдырышлы кырлар-басулар, көтүчеләр, балыкчылар, сәүдәгәрләр, мөһәндисләр, галимнәр, шәкертләр һәм хәтта тауменәрләр дә телгә алына. Французча текст гарәп теленә тәрҗемә ителгән.'''<br>
=== '''ЧЕХ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Čeština'''''<br>
'''Kde domov můj?'''<br>
Kde domov můj? Kde domov můj? <br>
Voda hučí po lučinách, <br>
bory šumí po skalinách, <br>
v sadě skví se jara květ, <br>
zemský ráj to na pohled! <br>
A to jest ta krásná země, <br>
země česká, domov můj,<br>
země česká, domov můj!<br>
https://rutube.ru/video/2eada0ff6675f34e1f45ce520cafbfd7/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Czech_anthem.ogg
'''''Tatarça-Zamanälif 2012'''''<br>
Кайда минем туган йортым?<br>
Qayda minem tuğan yortım?<br>
Sular ağa bolınnarda,<br>
Urman şawlıy taw-qıyada,<br>
Şaw çäçäktä ul yazın –<br>
Ocmaxlar qayda tağın!<br>
Güzällektä tuğan yortım,<br>
Çex cirendä uçağım,<br>
Çex cirendä uçağım. <br>
'''''Deutsch'''''<br>
'''Wo ist mein Heim?'''<br>
Wo ist mein Heim, mein Vaterland? <br>
Wo durch Wiesen Bäche brausen, <br>
Wo auf Felsen Wälder rauschen, <br>
Wo ein Eden uns entzückt, <br>
Wenn der Lenz die Fluren schmückt, <br>
Dieses Land, so schön vor allen, <br>
Böhmen ist mein Heimatland, <br>
Böhmen ist mein Heimatland!<br>
'''''Русский перевод'''''<br>
'''Где он, мой дом?'''<br>
Где он, мой дом, где он, дом мой?<br>
Вода журчит там на лугах, <br>
Боры шумят там на скалах<br>
И сады цветут весной –<br>
На поверку, рай земной! <br>
Вот прекрасная Отчизна –<br>
Земля чешская, дом мой,<br>
Земля чешская, дом мой.<br>
=== '''ЧИЛИ''' ===
'''Himno nacional de Chile'''<br>
Puro, Chile, es tu cielo azulado<br>
Puras brisas te cruzan también.<br>
Y tu campo de flores bordado<br>
Es la copia feliz del Edén.<br>
Majestuosa es la blanca montaña<br>
Que te dio por baluarte el Señor<br>
Que te dio por baluarte el Señor,<br>
Y ese mar que tranquilo te baña<br>
Te promete un futuro esplendor<br>
Y ese mar que tranquilo te baña<br>
Te promete un futuro esplendor.<br>
'''''Coro:'''''<br>
Dulce Patria, recibe los votos<br>
Con que Chile en tus aras juró:<br>
Que o la tumba serás de los libres<br>
O el asilo contra la opresión<br>
Que o la tumba serás de los libres<br>
O el asilo contra la opresión<br>
Que o la tumba serás de los libres<br>
O el asilo contra la opresión<br>
O el asilo contra la opresión<br>
O el asilo contra la opresión.<br>
https://rutube.ru/video/05d37ea9b6326509a72686eb83d5a08f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Chile.ogg
'''Чили милли гимны'''<br>
Саф-пакь Чили, синең күгең якты, зәңгәр,<br>
Болыннарың чәчәк-чәчәк каймада,<br>
Бөтерелә диңгездән искән җилләр —<br>
Бар соң мондый оҗмах өлгесе кайда!<br>
Ак түбәле бу мәһабәт тауларны —<br>
Сагың итеп Хак иңдергән аларны,<br>
Сак итеп Ходай иңдергән аларны.<br>
Ярларыңа каккан тыныч дулкыннар<br>
Вәгъдә итә мәңгелек гүзәл еллар,<br>
Ярларыңа каккан тыныч дулкыннар<br>
Вәгъдә итә мәңгелек гүзәл еллар.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Изге Ватан, Чили дога-антын<br>
Кабул ит, багышлый кыз-улың:<br>
“Йә булырсың азатлар зираты,<br>
Йә золымнан сыеныр урын,<br>
Йә булырсың азатлар зираты,<br>
Йә золымнан сыеныр урын,<br>
Йә булырсың азатлар зираты,<br>
Йә золымнан сыеныр урын,<br>
Йә золымнан сыеныр урын,<br>
Йә золымнан сыеныр урын”.<br>
'''Рәсми башкарыла торган рәвештәге җыелма өлеше. Гимн текстында җәмгысы алты куплет бар.'''<br>
=== '''ЧУАШСТАН''' ===
'''ТӐВAН ҪӖРШЫВ'''<br>
Ҫурхи тӗнче вӑраннӑ чух,<br>
Хаваслӑ кун шӑраннӑ чух,<br>
Чун савӑнать: чӗре сикет,<br>
Ҫӗршывӑм ҫинчен юрлас килет.<br>
Хушса юрламалли:<br>
Тӑван ҫӗршыв, тӑван ҫӗршыв,<br>
Асран кайми юратнӑ ҫӗршыв.<br>
Тӑван ҫӗршыв, тӑван ҫӗршыв,<br>
Мухтав сана ҫуралнӑ ҫӗршыв.<br>
Яшсем–херсем вылянӑ чух,<br>
Атте–анне ӑс панӑ чух,<br>
Чун савӑнать, чӗре сикет,<br>
Татах та нумай пурнас килет.<br>
Хушса юрламалли<br>
Тӑвансемпе пӗрлешнӗ чух,<br>
Чӑваш тӗнчи ҫӗкленнӗ чух,<br>
Чун савӑнать: чӗре сикет,<br>
Татах та хастар пулас килет.<br>
Хушса юрламалли<br>
https://rutube.ru/video/7d03d506bb9c8a2849c97b4f56f90fc7/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Chuvashia.ogg
'''ТУГАН ҖИР'''<br>
1. Язгы дөнья уянган чак,<br>
Һәвәс көннәр җылынган чак,<br>
Җан сөенә, йөрәк җилкенә,<br>
Ил турында җырлыйсы килә.<br>
Кушымта:<br>
Туган җирем, туган ягым,<br>
Сөйгән илем, изге Анам.<br>
Туган җирем, туган ягым,<br>
Мактау сиңа, дан сиңа, дан!<br>
2. Яшь-җилкенчәк уйный-көлә,<br>
Ата-ана үгет бирә,<br>
Җан сөенә, йөрәк җилкенә,<br>
Әле озак яшисе килә.<br>
Кушымта.<br>
3. Туган-кардәш берләшкән чак,<br>
Чуашлар күмәкләшкән чак,<br>
Җан сөенә, йөрәк җилкенә,<br>
Эшчән-уңган буласы килә.<br>
Кушымта.<br>
=== '''ШВЕЙЦАРИЯ''' ===
'''Schweizerpsalm'''<br>
Trittst im Morgenrot daher,<br>
Seh’ ich dich im Strahlenmeer, <br>
Dich, du Hocherhabener, Herrlicher! <br>
Wenn der Alpen Firn sich rötet,<br>
Betet, freie Schweizer betet.<br>
Eure fromme Seele ahnt,<br>
Eure fromme Seele ahnt –<br>
Gott im hehren Vaterland!<br>
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! <br>
Kommst im Abendglühn daher,<br>
Find’ ich Dich im Sternenheer,<br>
Dich, du Menschenfreundlicher, Liebender!<br>
In des Himmels lichten Räumen<br>
Kann ich froh und selig träumen;<br>
Denn die fromme Seele ahnt,<br>
Denn die fromme Seele ahnt –<br>
Gott im hehren Vaterland!<br>
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! <br>
Ziehst im Nebelflor daher,<br>
Such’ ich Dich im Wolkenmeer,<br>
Dich, du Unergründlicher, Ewiger!<br>
Aus dem grauen Luftgebilde<br>
Bricht die Sonne klar und milde,<br>
Und die fromme Seele ahnt,<br>
Und die fromme Seele ahnt –<br>
Gott im hehren Vaterland!<br>
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! <br>
Fährst im wilden Sturm daher,<br>
Bist Du selbst uns Hort und Wehr,<br>
Du, allmächtig Waltender, Rettender!<br>
In Gewitternacht und Grauen<br>
Laßt uns kindlich Ihm vertrauen! <br>
Ja, die fromme Seele ahnt,<br>
Ja, die fromme Seele ahnt –<br>
Gott im hehren Vaterland!<br>
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland!<br>
https://rutube.ru/video/8d215123ab75bce82a03a5ff144fa9b4/
https://rutube.ru/video/ecab53f5f40024008ae29d95276eb8ba/
Алман тексты тәрҗемәсе<br>
'''Швейцария догасы'''<br>
Килсәң таң шәфәгындә,<br>
Күрәм нур диңгезендә,<br>
Тәңрем, Сине – Кодрәт иясен! <br>
Альп карлары алсулана,<br>
Азат бәндәләр догада,<br>
Һәм тәкъва җан инана,<br>
Һәм тәкъва җан инана:<br>
Ходай – изге Ватанда!<br>
Хак Тәгалә – изге Ватанда! <br>
Кичке эңгер-меңгердә<br>
Табам күкләр түрендә<br>
Сине, Ярлыкаучы, Сөюче!<br>
Хыялларда күккә ашып,<br>
Шат күңелле уйга батып,<br>
Тәкъва җаннар инана,<br>
Тәкъва җаннар инана:<br>
Ходай – изге Ватанда!<br>
Хак Тәгалә – изге Ватанда! <br>
Күк өртелсә томанга,<br>
Эзлим Сине болытта,<br>
Акыл ирешмәслек, Бакый зат!<br>
Соры пәрдәләрне ертып,<br>
Ягымлы нур сипсә кояш,<br>
Тәкъва җаннар инана,<br>
Тәкъва җаннар инана:<br>
Ходай – изге Ватанда!<br>
Хак Тәгалә – изге Ватанда! <br>
Бураннар кар ураса,<br>
Безгә терәк-ышаныч,<br>
И Яралтучы, Коткаручы!<br>
Яшен яшьнәп күк күкрәсә, <br>
Сиңа гына сыгынабыз!<br>
Һәм тәкъва җан инана,<br>
Һәм тәкъва җан инана:<br>
Ходай – изге Ватанда!<br>
Хак Тәгалә – изге Ватанда!<br>
'''Cantique suisse'''<br>
Sur nos monts, quand le soleil<br>
Annonce un brillant réveil,<br>
Et prédit d’un plus beau jour Le retour,<br>
Les beautés de la Patrie<br>
Parlent à l’âme attendrie:<br>
Au ciel montent plus joyeux,<br>
Au ciel montent plus joyeux<br>
Les accents d’un cœur pieux,<br>
Les accents émus d’un cœur pieux.<br>
Lorsqu’un doux rayon du soir<br>
Joue encore dans le bois noir,<br>
Le cœur se sent plus heureux près de Dieu.<br>
Loin des vains bruits de la plaine<br>
L’âme en paix est plus sereine;<br>
Au ciel montent plus joyeux,<br>
Au ciel montent plus joyeux<br>
Les accents d’un cœur pieux,<br>
Les accents émus d’un cœur pieux. <br>
Lorsque dans la sombre nuit<br>
La foudre éclate avec bruit,<br>
Notre cœur pressent encore le Dieu fort.<br>
Dans l’orage et la détresse, <br>
Il est notre forteresse.<br>
Offrons-Lui de cœurs pieux,<br>
Offrons-Lui de cœurs pieux,<br>
Dieu nous bénira des cieux,<br>
Dieu nous bénira du hauts des cieux.<br>
Des grands monts vient le secours,<br>
Suisse! espère en Dieu toujours!<br>
Garde la foi des aïeux, vis comme eux! <br>
Sur l’autel de la partrie<br>
Met tes biens, ton cœurs, ta vie! <br>
C’est le trésor précieux, <br>
C’est le trésor précieux<br>
Que Dieu nous bénira des cieux,<br>
Que Dieu nous bénira du hauts des cieux.<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Swiss_Psalm.ogg<br>
https://yandex.ru/video/preview/5091516978263507943
Француз тексты тәрҗемәсе<br>
'''Кояш таулар өстендә'''<br>
Уяныгыз! дигәндә,<br>
Мәсих кабат җиргә иңәр диеп,<br>
Ватаныбыз күркәмлеге<br>
Тәкъва җанга бирә хәбәр.<br>
Һәм кабат күккә аша,<br>
Һәм кабат күккә аша<br>
Ихлас күңел догабыз,<br>
Ихлас күңел түре догабыз.<br>
Кичен шәфәкъ нурлары<br>
Урманнарны яктыртса,<br>
Тәңре хозурында без бәхетле.<br>
Ыгы-зыгысыз үзәндә<br>
Тыныч җаннар да борчусыз;<br>
Һәм кабат күккә аша,<br>
Һәм кабат күккә аша<br>
Ихлас күңел догасы,<br>
Ихлас күңел түре догасы.<br>
Яшен яшьнәсә төнлә,<br>
Күк күкрәсә, җил купса,<br>
Йөрәк тоя Тәңре кодрәтен.<br>
Ул, авырлыклар килгәндә,<br>
Ышанычлы терәгебез.<br>
Ачыйк тәкъва җанны Аңа,<br>
Ачыйк тәкъва җанны Аңа,<br>
Ярлыкагыл, диеп, Алла,<br>
Ярлыкагыл, диеп, безне Алла.<br>
Безнең иминлек – Күктән,<br>
Илһам алыйк Тәңредән!<br>
Ата-баба күк сакла динне!<br>
Ватанга багышла җаның,<br>
Тапкан малың, хезмәтеңне!<br>
Бу – тиңдәшсез хәзинә,<br>
Бу – тиңдәшсез хәзинә:<br>
Бәхет Алладан иңә,<br>
Безнең бәхет Алладан иңә.<br>
Итальян телендәге текст '''Salmo svizzero''' дип атала.<br>
Романш телендәге текст '''Psalm svizzer''' дип атала.<br>
=== '''ШВЕЦИЯ (дәүләт гимны)''' ===
'''Du Gamla Du Fria'''<br>
Du gamla, du fria, du fjällhöga nord<br>
Du tysta, du glädjerika sköna!<br>
Jag hälsar dig, vänaste land uppå jord,<br>
Din sol, din himmel, dina ängder gröna,<br>
Din sol, din himmel, dina ängder gröna.<br>
Du tronar på minnen från fornstora dar,<br>
då ärat ditt namn flög över jorden.<br>
Jag vet att du är och du blir vad du var.<br>
Ja, jag vill leva jag vill dö i Norden,<br>
Ja, jag vill leva jag vill dö i Norden.<br>
https://rutube.ru/video/f2e644afbb38c128d45914c910fca2cf/
https://my.mail.ru/music/search/Гимн%20Швеции%20
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Sweden.ogg
'''Борынгы азат илем'''<br>
Котып түрендә – борынгы үрләрең,<br>
Тыныч иркенлектә җиһан гүзәле!<br>
Сәлам, Ватаным, урман-күлләреңә,<br>
Күгең, кояшың һәм үзәннәреңә,<br>
Күгең, кояшың һәм үзәннәреңә.<br>
Хәтер түрендә – ил булып үскәнең,<br>
Даның танытып, җир гизеп үткәнең.<br>
Изге теләгем: кодрәтле бул, илем!<br>
Котып түрендә – яшәвем, үлемем,<br>
Котып түрендә – яшәвем, үлемем.<br>
=== '''ШВЕЦИЯ (кыйрал гимны)''' ===
'''Kungssången'''<br>
1. Ur svenska hjärtans djup en gång<br>
en samfälld och en enkel sång,<br>
som går till konungen fram!<br>
Var honom trofast och hans ätt,<br>
gör kronan på hans hjässa lätt,<br>
och all din tro till honom sätt,<br>
du folk av frejdad stam!<br>
5. Du himlens Herre, med oss var,<br>
som förr du med oss varit har,<br>
och liva på vår strand<br>
det gamla lynnets art igen<br>
hos sveakungen och hans män.<br>
Och låt din ande vila än<br>
utöver nordanland!<br>
https://yandex.ru/video/preview/5773466526456716945
'''Кыйрал җыры'''<br>
1. Шведлар йөрәге түреннән<br>
гади генә бер җыр иңгән,<br>
яд итеп кыйралын!<br>
Бул син кыйралыңа тугры,<br>
булсын аның таҗы нурлы,<br>
аның нәселе данлыклы,<br>
әй, ирекле кавем!<br>
5. Ашкач та күкләргә җаның,<br>
газиз булсын сиңа халкың, —<br>
һәм Свея җирендә<br>
тормыш янә кабатлансын,<br>
борынгы рух гел саклансын.<br>
Синең җаның хозурлансын<br>
Төньяк иле өстендә.<br>
'''Королевская песня'''<br>
('''''Игорь Крайнюков тәрҗемәсе''''')<br>
1. В сердцах у шведов как-то раз<br>
Родился гимн без пышных фраз,<br>
Пусть к королю придёт.<br>
Ему ты верностью плати,<br>
Короны тяжесть сократи,<br>
И с верою в него цвети,<br>
Прославленный народ!<br>
5. И после смерти с нами будь,<br>
Как прежде, укажи нам путь,<br>
Едины мы с тобой.<br>
Дух древний в нас с тобой сидит,<br>
О свеях память он хранит…<br>
Пускай душа твоя парит<br>
Над северной землёй.<br>
=== '''ШОТЛАНДИЯ''' ===
Шотланд (гэль) телендә<br>
'''FHLÙR NA H-ALBANN'''<br>
O Fhlùr na h-Albann,<br>
cuin a chì sinn<br>
an seòrsa laoich<br>
a sheas gu bàs 'son<br>
am bileag feòir is fraoich,<br>
a sheas an aghaidh<br>
feachd uailleil Iomhair<br>
's a ruaig e dhachaidh<br>
air chaochladh smaoin?<br>
Na cnuic tha lomnochd<br>
‘s tha duilleach Foghair mar bhrat air làr,<br>
am fearann caillte<br>
dan tug na seòid ud gràdh,<br>
a sheas an aghaidh<br>
feachd uailleil Iomhair<br>
's a ruaig e dhachaigh<br>
air chaochladh smaoin.<br>
Tha 'n eachdraidh dùinte<br>
ach air dìochuimhne chan fheum i bhith,<br>
is faodaidh sinn èirigh<br>
gu bhith nar Rìoghachd a-rìs<br>
a sheas an aghaidh<br>
feachd uailleil Iomhair<br>
's a ruaig e dhachaidh<br>
air chaochladh smaoin<br>
Инглиз телендә<br>
'''FLOWER OF SCOTLAND'''<br>
O flower of Scotland<br>
When will we see<br>
Your like again<br>
That fought and died for<br>
Your wee bit hill and glen<br>
And stood against him<br>
Proud Edward's army<br>
And sent him homeward<br>
Tae think again<br>
The hills are bare now<br>
And autumn leaves lie thick and still<br>
O'er land that is lost now<br>
Which those so dearly held<br>
And stood against him<br>
Proud Edward's army<br>
And sent him homeward<br>
Tae think again<br>
Those days are passed now<br>
And in the past they must remain<br>
But we can still rise now<br>
And be the nation again<br>
And stood against him<br>
Proud Edward's army<br>
And sent him homeward<br>
Tae think again<br>
https://rutube.ru/video/bf509d6043c02ee4d023a7ad0ae554c0/
https://muz.zvukofon.com/track/1325741351-navan-o-fhluir-na-h-albann-o-flower-of-scotland{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
https://yandex.ru/video/preview/17505676802856677467
'''ШОТЛАНД ЧӘЧӘГЕ'''<br>
Шотланд Чәчәге,<br>
кайчан кабат<br>
күрербез илнең,<br>
җан фида кылып,<br>
Эдвардны җиңгән<br>
Һилл-Гленн кебек булганын?<br>
Баскынны ул куып<br>
кире кайтарган, –<br>
уйлансын дип.<br>
Бу калкулыклар<br>
шыр ялангач,<br>
яфрак коела,<br>
кайчандыр көзен<br>
Эдвардны җиңеп,<br>
югалган ил өстенә.<br>
Баскынны ул куып<br>
кире кайтарган, –<br>
уйлансын дип.<br>
Ул көннәр – күптән<br>
үткән заман,<br>
без әле кабат<br>
күтәрелә алабыз –<br>
Эдвардны җиңгән<br>
шул кыю милләт булып.<br>
Баскынны ул куып<br>
кире кайтарган, –<br>
уйлансын дип<br>
'''ЭДВАРД II''' – XIV гасыр башында Шотландияне басып алырга дип сугыш башлаган һәм хәлиткеч яуда тар-мар ителгән инглиз кыйралы.<br>
'''ҺИЛЛ-ГЛЕНН''' – Шотландиянең таулы һәм тигезлекле өлешләренең гомуми атамасы, халыкта Шотландия синонимы буларак та кулланыла.<br>
=== '''ШРИ ЛАНКА''' ===
Синһал телендә<br>
ශ්රී ලංකා මාතා අප ශ්රී ලංකා<br>
නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා<br>
සුන්දර සිරිබරිනී<br>
සුරැඳි අති ශෝභමාන ලංකා<br>
ධාන්ය ධනය නෙක<br>
මල් පලතුරු පිරි ජය භුමිය රම්යා<br>
අප හට සැප සිරි සෙත සදනා<br>
ජීවනයේ මාතා<br>
පිළිගනු මැන අප භක්තී පූජා<br>
නමෝ නමෝ මාතා අප ශ්රී ලංකා<br>
නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා<br>
ඔබ වේ අප විද්යා<br>
ඔබ මය අප සත්යා<br>
ඔබ වේ අප ශක්ති<br>
අප හද තුළ භක්තී<br>
ඔබ අප ආලෝකේ<br>
අපගේ අනුප්රාණේ<br>
ඔබ අප ජීවන වේ<br>
අප මුක්තිය ඔබ වේ<br>
නව ජීවන දෙමිනේ<br>
නිතින අප පුබුදු කරන් මාතා<br>
ඥාන වීර්ය වඩවමින රැගෙන<br>
යනු මැන ජය භූමී කරා<br>
එක මවකගෙ දරු කැල බැවිනා<br>
යමු යමු වී නොපමා<br>
ප්රේම වඩා සැම භේද දුරැර දා<br>
නමෝ නමෝ මාතා අප ශ්රී ලංකා<br>
නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා<br>
Укылышы:<br>
Śrī laṁkā mātā, apa Śrī laṁkā<br>
Namō namō namō namō mātā<br>
Sundara siribarinī<br>
Suræn̆di ati shōbhamāna laṁkā<br>
Dhānya dhanaya neka<br>
Mal palaturu piri jaya bhumiya ramyā<br>
Apa haṭa sæpa siri seta sadanā<br>
Jīvanayē mātā<br>
Piḷiganu mæna apa bhaktī pūjā<br>
Namō namō mātā,<br>
apa Śrī laṁkā<br>
Namō namō namō namō mātā<br>
Oba vē apa vidyā<br>
Oba maya apa satyā<br>
Oba vē apa shakti<br>
Apa hada tuḷa bhaktī<br>
Oba apa ālōkē<br>
Apagē anuprāṇē<br>
Oba apa jīvana vē<br>
Apa muktiya oba vē<br>
Nava jīvana demine<br>
Nitina apa pubudu karan mātā<br>
Gnāna vīrya vaḍavamina rægena<br>
Yanu mæna jaya bhūmī karā<br>
Eka mavakage daru kæla bævinā<br>
Yamu yamu vī nopamā<br>
Prēma vaḍā sæma bhēda duræra dā<br>
Namō namō mātā, Apa Śrī laṁkā<br>
Namō namō namō namō mātā<br>
https://wikiway.com/sri-lanka/gimn/
https://rutube.ru/video/827057bc2f76af2803257956805de8e6/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sri_Lankan_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band_(2003).oga
Дан-шөһрәт яула, Шри Ланка ана!<br>
Сәлам сиңа, Анам, сәлам сиңа!<br>
................................
=== '''ЭКВАДОР''' ===
'''¡SALVE, OH PATRIA!'''<br>
Coro:<br>
¡Salve, oh Patria, mil veces!<br>
¡Oh Patria! ¡gloria a ti, gloria a ti!<br>
Ya tu pecho, tu pecho, reboza<br>
Gozo y paz ya tu pecho reboza;<br>
Y tu frente, tu frente radiosa<br>
Más que el sol contemplamos lucir,<br>
Y tu frente, tu frente radiosa<br>
Más que el sol contemplamos lucir.<br>
2. Los primeros los hijos del suelo<br>
Que soberbio, el Pichincha decora<br>
Te aclamaron por siempre señora<br>
Y vertieron su sangre por ti.<br>
Dios miró y a septó el holocausto<br>
Y esa sangre fue germen fecundo<br>
De otros héroes que atónito el mundo<br>
Vió en tu torno a millares surgir,<br>
a millares surgir, a millares surgir.<br>
Coro:<br>
¡Salve, oh Patria, mil veces!<br>
¡Oh Patria! ¡gloria a ti, gloria a ti!<br>
Ya tu pecho, tu pecho, reboza<br>
Gozo y paz ya tu pecho reboza;<br>
Y tu frente, tu frente radiosa<br>
Más que el sol contemplamos lucir,<br>
Y tu frente, tu frente radiosa<br>
Más que el sol contemplamos lucir.<br>
https://rutube.ru/video/ca28070b4983f2f40cf3090e3d08cc5c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Ecuador.ogg
https://my.mail.ru/music/songs/гимн-республики-эквадор-с-1948-г-salve-oh-patria-3cef9729f8c79858a78d43bccaa03ba3
'''''Алты куплетлы гимнның халыкара шартларда башкару өчен рәсмиләштерелгән өлеше. Кушымтадан башлана һәм кушымта белән тәмамлана. Ярты минутлык увертюрасы бар.'''''<br>
'''МЕҢ ЯШӘ, ВАТАН!'''<br>
Кушымта:<br>
Әй Ватан, мең яшә, әй Ватан!<br>
Дан сиңа, сиңа дан!<br>
Синең күкрәгеңдә, күкрәгеңдә —<br>
Тынычлык һәм шатлык ил-көнгә;<br>
Һәм синең балкышлы йөзеңнән<br>
Кояштан күбрәк нур сибелә,<br>
Һәм синең балкышлы йөзеңнән<br>
Кояштан күбрәк нур сибелә.<br>
2. Җиребезнең тәүге азатлары,<br>
Пичинчаның* мәшһүр уллары —<br>
Синең өчен алар кан койган,<br>
Сине хаким итеп таныткан.<br>
Алла кабул иткән бу корбанны,<br>
Кальбеңә яралгы булганны,<br>
Дөньяны алар гаҗәпләндергән,<br>
Көрәшкә меңнәрне күтәргән,<br>
Меңнәрне күтәргән, меңнәрне күтәргән.<br>
Кушымта.<br>
* '''Пичинча''' — Эквадорда азатлык өчен күтәрелеш башланган провинция.<br>
=== '''ЭКВАТОР ГВИНЕЯСЫ''' ===
https://rutube.ru/video/fd48ffa34dc6d0a2df7f9c0e6a249d94/
https://flag-gimn.ru/hymns/equatorial-guinea/
=== '''ЭРИТРЕЯ''' ===
'''''Тигринья телендә'''''<br>
||: ኤርትራ ኤርትራ ኤርትራ፡<br>
በዓል ደማ እናልቀሰ ተደምሲሱ፡<br>
መስዋእታ ብሓርነት ተደቢሱ። :||<br>
መዋእል ነኺሳ ኣብ ዕላማ፡<br>
ትእምርቲ ጽንዓት ኰይኑ ስማ፡<br>
ኤርትራ'ዛ ሓበን ውጹዓት፡<br>
ኣመስኪራ ሓቂ ክምትዕወት።<br>
ኤርትራ ኤርትራ፡<br>
ኣብ ዓለም ጨቢጣቶ ግቡእ ክብራ።<br>
ናጽነት ዘምጽኣ ልዑል ኒሕ፡<br>
ንህንጻ ንልምዓት ክሰርሕ፡<br>
ስልጣነ ከነልብሳ ግርማ፡<br>
ሕድሪ'ለና ግምጃ ክንስልማ።<br>
||: ኤርትራ ኤርትራ፡<br>
ኣብ ዓለም ጨቢጣቶ ግቡእ ክብራ። :||<br>
'''''Гарәп телендә'''''<br>
||: إرتريا إرتريا إرتريا<br>
قد دحرت بغيظهم أعداءها<br>
وتوجت بالنصر تضحياتها :||<br>
مع الأعداء قد مرت من عهود<br>
غدا اسمها معجزة الصمود<br>
فخر المكافحين في إرتريا<br>
قد برهنت أن العلا لها<br>
إرتريا إرتريا<br>
تبوأت مكانها بين الأمم<br>
بإصرارنا الذي جنى التحرير<br>
سننجز البناء والتعمير<br>
لتزدهر وتلبس الوقار<br>
تعاهدنا أن تسمو إرتريا<br>
||: إرتريا إرتريا<br>
تبوات مكانها بين الأمم :||<br>
https://rutube.ru/video/02590c3f2d781252aaa4b5058918e486/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Eritrea_by_US_Navy_Band.ogg
||: Эритра, Эритра, Эритра,<br>
Мәрхәмәтсез дошман тар-мар ителгән,<br>
Һәм шәһадәт хөррият булып иңгән. :||<br>
Һәрдаим тугры теләгенә,<br>
Әйләнде ныклык үрнәгенә,<br>
Горурлык терәге, Эритра<br>
Хаклык өстенлеген раслап тора.<br>
Эритра, Эритра,<br>
Хак урынын Җир йөзендә ул кора.<br>
Фидакарьлек илгә юл салды,<br>
Ватан яңарышка юл алды,<br>
Бурычы итеп алгарышын,<br>
Уңган халык барысын булдыра.<br>
||: Эритра, Эритра,<br>
Хак урынын Җир йөзендә ул кора. :||<br>
=== '''ЭСТОНИЯ''' ===
'''MU ISAMAA, MU ÕNN JA RÕÕM'''<br>
Mu isamaa, mu õnn ja rõõm,<br>
kui kaunis oled sa!<br>
Ei leia mina iial teal<br>
see suure, laia ilma peal,<br>
mis mul nii armas oleks ka,<br>
kui sa, mu isamaa!<br>
Sa oled mind ju sünnitand<br>
ja üles kasvatand;<br>
sind tänan mina alati<br>
ja jään sull’ truuiks surmani,<br>
mul kõige armsam oled sa,<br>
mu kallis isamaa!<br>
Su üle Jumal valvaku,<br>
mu armas isamaa!<br>
Ta olgu sinu kaitseja<br>
ja võtku rohkest õnnista,<br>
mis iial ette võtad sa,<br>
mu kallis isamaa!<br>
https://rutube.ru/video/d1e3c09f9103115dae6e51b29b72dceb/
https://wikiway.com/estonia/gimn/
'''ИЛЕМ, БӘХЕТ-КУАНЫЧЫМ'''<br>
Илем, бәхет-куанычым,<br>
кадерлем, багалмам!<br>
Дөнья гизеп эзләсәм дә,<br>
Кая барып тезләнсәм дә,<br>
синдәй гүзәлне табалмам,<br>
әй сөекле Ватан!<br>
Син тудырдың, син үстердең<br>
анам кебек мине;<br>
сиңа мәңге мин бурычлы,<br>
гүргә кадәр турылыклы,<br>
рәхмәт укып сөям сине,<br>
газиз туган илем!<br>
Нигъмәтеннән аермасын<br>
Ходай сине, илем!<br>
Хак Тәгалә ярлыкасын,<br>
бөтен дөньяда хуплансын<br>
һәр ниятең, изге эшең,<br>
газиз туган илем!<br>
=== '''ЯМАЙКА''' ===
JAMAICA, LAND WE LOVE<br>
'''I.''' Eternal Father, bless our land<br>
Guard us with Thy mighty hand<br>
Keep us free from evil powers<br>
Be our light through countless hours<br>
To our leaders, Great Defender,<br>
Grant true wisdom from above<br>
Justice, truth be ours forever<br>
Jamaica, land we love<br>
Jamaica, Jamaica,<br>
Jamaica, land we love.<br>
'''II.''' Teach us true respect for all<br>
Stir response to duty's call<br>
Strengthen us the weak to cherish<br>
Give us vision lest we perish<br>
Knowledge send us, Heavenly Father,<br>
Grant true wisdom from above<br>
Justice, truth be ours forever<br>
Jamaica, land we love<br>
Jamaica, Jamaica,<br>
Jamaica, land we love.<br>
https://rutube.ru/video/42ecb4f460c891d5e3cef506788d3114/
https://wikiway.com/jamaica/gimn/
https://ru.wikipedia.org/wiki/Файл:%22Jamaica,_Land_We_Love%22,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga
=== '''ЯҢА ЗЕЛАНДИЯ''' ===
'''''Маори телендә '''''<br>
'''AOTEAROA'''<br>
1. E Ihoā Atua,<br>
O ngā iwi mātou rā,<br>
Āta whakarangona;<br>
Me aroha noa.<br>
Kia hua ko te pai;<br>
Kia tau tō atawhai;<br>
Manaakitia mai<br>
Aotearoa.<br>
'''''Инглиз телендә'''''<br>
'''GOD DEFEND NEW ZEALAND'''<br>
1. God of nations! at Thy feet<br>
In the bonds of love we meet,<br>
Hear our voices, we entreat,<br>
God defend our Free Land.<br>
Guard Pacific's triple star,<br>
From the shafts of strife and war,<br>
Make her praises heard afar,<br>
God defend New Zealand!<br>
https://rutube.ru/video/5559eb22df9b7b79051fdcb238bcf146/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:New_Zealand_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.wav
'''АОТЕАРОА'''<br>
Әй Тәңребез, Аллабыз,<br>
Тик Сиңа табынабыз,<br>
Таң иле милләте без —<br>
Сиңа мәхәббәтебез.<br>
Илне муллыкта яшәт,<br>
Кайгырт һәм ярдәм күрсәт,<br>
Сакла гел иминлектә<br>
Аотеароаны.<br>
'''Беренче куплеты, рәсми башкарыла торганы. Тагын дүрт куплеты бар.'''<br>
=== '''ЯПОНИЯ''' ===
'''日本語で ''(Nihongo de)'''''<br>
'''君が代 (Kimi gayo)'''<br>
きみがよは (Kimi gayo wa)<br>
ちよにやちよに (Čiyoni, yačiyoni)<br>
さざれいしの (Sazare iśi-no)<br>
いわおとなりて (Iwao to narite)<br>
こけのむすまで (Koke-no musu made)<br>
https://rutube.ru/video/caf89205dab6b7616c57e46f1915db75/
https://my.mail.ru/music/search/君が代
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kimi_ga_Yo_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Галиҗәнап хакимлеге'''<br>
Мең еллар без бәхетле;<br>
Нәселең булсын тәхетле<br>
Вак ташлар<br>
Кодрәтле тау-кыя булып киткәнче,<br>
Итәкләрендә мүк үскәнче.<br>
3t46aj8m564phlf1j64o3w4visrsdso
Википедия:Марафоннар/Минем Татарстан/IV/Таблица
4
1489188
5963302
5962915
2026-06-15T09:19:17Z
Баныу
35185
/* Катнашучылар һәм өлеше таблицасы */
5963302
wikitext
text/x-wiki
[[Төркем:Проект:IV "Минем Татарстан" вики-марафоны]]
== Катнашучылар һәм өлеше таблицасы ==
[https://pageviews.wmcloud.org/massviews/?platform=all-access&agent=user&source=category&range=latest-10&subjectpage=1&subcategories=0&sort=views&direction=1&view=list&target=https://tt.wikipedia.org/wiki/Төркем:Проект:IV_%22Минем_Татарстан%22_мәкаләләре Караулар статистикасы] һәм призлар тапшыру максаты өчен [[Википедия:Марафоннар/ФәнТехВики/2026#Таләпләр|квалификацион өлешне]] сыйфат баллары нигезендә [[Википедия:Марафоннар/Минем Татарстан/IV#Бәяләү|техник бәяләү процессы]] бәхәс битендә түбәндәгечә тутырылган [[Калып:"Минем Татарстан" айлыгы мәкаләсе|мәкалә калыбы]] ярдәмендә башкарыла:
<pre>{{"Минем Татарстан" айлыгы мәкаләсе|чыгарылыш=IV|район= ... районы |кулланучы= Викимедиа хисап язмагыз}}</pre>
Марафонда катнашучыларга һәм карап торучыларга үз өлешегезне күрсәтү өчен <u>'''[[Википедия:Марафоннар/Минем Татарстан/IV/Таблица|шушы таблицага теркәп тора аласыз]]'''</u>:
{| class="wikitable sortable"
|- align="left"
! Катнашучы
! Мәкаләләр
! Исәп
! Баллар
! Урын
|-
|{{u|~2026-20951-15 }}
|[[Радик Сабиров]]{{*}}[[]] {{*}}
|1
|<small>бәйгедән тыш</small>
|<small>бәйгедән тыш</small>
|-
|{{u|Әмир}}
|[[Азат Вәлиев (1937)]]{{*}}[[Айзат Шәйхелмәрданов]] {{*}}[[Дилбәр Шәмсетдинова]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]
|3
|
|
|-
|{{u|Баныу}}
|[[Түбән Чулман (милли парк)]] {{*}}[[Рәшит Рәхмәти Арат]] {{*}}[[Аркадия (бакча, Казан)]]{{*}}[[Николай Андреевский]]{{*}}[[Яңа Аракчино (станция)]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]
|5
|
|
|-
|{{u|Марьям Султанбаева }}
|[[Шертвитис Томас Альгисович]] {{*}}[[Балык мәйданы (Алабуга)]] {{*}}[[Людмила Никандрова]]{{*}}[[Чуаш яссылыгы]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]
|4
|
|
|-
|{{u|Фәрһад}}
|[[Прикосновение (иҗади проект)]] {{*}}[[]] {{*}}
|1
|
|
|-
|{{u|Il Nur}}
|[[Җанка]] {{*}}[[]] {{*}}
|1
|<small>бәйгедән тыш</small>
|<small>бәйгедән тыш</small>
|-
|{{u|}}
|[[]] {{*}}[[]] {{*}}
|#
|
|
|-
|}
9lzq4havbglvy7u04zog6hm8pl30kpz
Калып:Potd/2026-06-15
10
1491746
5963227
2026-06-14T19:45:02Z
Frhdkazan
3171
Яңа бит: «Gorila de montaña (Gorilla beringei beringei), parque nacional de la Selva Impenetrable de Bwindi, Uganda, 2024-02-02, DD 80.jpg»
5963227
wikitext
text/x-wiki
Gorila de montaña (Gorilla beringei beringei), parque nacional de la Selva Impenetrable de Bwindi, Uganda, 2024-02-02, DD 80.jpg
3pgihnfj6uejcw9e9wluk7czczwhqgz
Калып:Motd/2026-06-15
10
1491747
5963274
2026-06-15T05:58:43Z
Frhdkazan
3171
Яңа бит: «Wind farms Tattendorf and Pottendorf in Lower Austria, Austria-hover VNr°0012.webm»
5963274
wikitext
text/x-wiki
Wind farms Tattendorf and Pottendorf in Lower Austria, Austria-hover VNr°0012.webm
r33h5a4dvunloe13cq5zwykbyte3sy8
Яңа Аракчино (станция)
0
1491748
5963289
2026-06-15T08:46:57Z
Баныу
35185
«[[:ru:Special:Redirect/revision/147593222|Новое Аракчино (станция)]]» битен тәрҗемә итеп ясалган
5963289
wikitext
text/x-wiki
{{Казанский железнодорожный узел}}'''Яңа Аракчино (Яңа Уракчы)''' - [[Горький тимер юлы|Горький тимер юлының]] [[Горький тимер юлының Казан регионы|Казан бүлегенең]] [[Казан шәһәр яны бәйләнеше|Казан электр поездларының]] тимер юл платформасы, шәһәрнең көнбатыш өлешендә, [[Казанның Киров районы|Кировский районында]] урнашкан.
== Тарих ==
Разъезд 1894 елда ачылган <ref>{{Cite web|url=http://rmost.narod.ru/materials/ryaz-kazan/rail_date.htm|title=Красный Узел — Казань|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402104923/http://rmost.narod.ru/materials/ryaz-kazan/rail_date.htm|archivedate=2015-04-02|accessdate=2012-11-27}}</ref> . Ул станция буларак 1940 елдан бирле телгә алына. <ref name=":022">{{Китап|ref=|автор=|volume=|nodot=|том=|isbn=|тираж=4250}}</ref>
== Гомуми мәгълүмат ==
[[Файл:Новое_Аракчино.jpg|мини|Яңа Арачино, udдино күренеше]]
Ике биек платформа. Станция каршындагы участок ике юлдан дүрт юлга күчә. Ике тышкы юлның платформалары бар, ә калган икесе алар арасында урнашкан һәм платформалардан үтеп булмый. Станциядән чыгу Яңа Уракчы бистәсенә илтә.
Станциядән ерак түгел автомобиль-тимер юл кичүе урнашкан. Платформаның төньягында, тимер юлга параллель рәвештә, [[Завокзальная улица (Казань)|Завокзальная]] урамы, ә көньякта Вагонная урамы урнашкан.
2012 елда платформа реконструкцияләнә <ref>{{Cite web|url=http://www.business-gazeta.ru/article/58984/|title=Вокзалы Казани: за миллиард разобрать старый и построить новый|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120803021803/http://www.business-gazeta.ru/article/58984/|archivedate=2012-08-03|accessdate=2012-07-31}}</ref> .
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}{{Казанский железнодорожный узел}}
[[Төркем:Казанның Киров районы]]
[[Төркем:Казан тимер юл станцияләре]]
[[Төркем:Әлифба буенча тимер юл станцияләре]]
63daf08qa0jo31fig1jtdkpd7y8b4oz
5963290
5963289
2026-06-15T08:48:19Z
Баныу
35185
5963290
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Яңа Аракчино (Яңа Уракчы)''' — [[Горький тимер юлы|Горький тимер юлының]] [[Горький тимер юлының Казан регионы|Казан бүлегенең]] [[Казан шәһәр яны бәйләнеше|Казан электр поездларының]] тимер юл платформасы, шәһәрнең көнбатыш өлешендә, [[Казанның Киров районы|Кировский районында]] урнашкан.
== Тарих ==
Разъезд 1894 елда ачылган<ref>{{Cite web|url=http://rmost.narod.ru/materials/ryaz-kazan/rail_date.htm|title=Красный Узел — Казань|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402104923/http://rmost.narod.ru/materials/ryaz-kazan/rail_date.htm|archivedate=2015-04-02|accessdate=2012-11-27}}</ref> . Ул станция буларак 1940 елдан бирле телгә алына.<ref name=":022">{{Китап|ref=|автор=|volume=|nodot=|том=|isbn=|тираж=4250}}</ref>
== Гомуми мәгълүмат ==
[[Файл:Новое_Аракчино.jpg|мини|Яңа Арачино, udдино күренеше]]
Ике биек платформа. Станция каршындагы участок ике юлдан дүрт юлга күчә. Ике тышкы юлның платформалары бар, ә калган икесе алар арасында урнашкан һәм платформалардан үтеп булмый. Станциядән чыгу Яңа Уракчы бистәсенә илтә.
Станциядән ерак түгел автомобиль-тимер юл кичүе урнашкан. Платформаның төньягында, тимер юлга параллель рәвештә, [[Завокзальная улица (Казань)|Завокзальная]] урамы, ә көньякта Вагонная урамы урнашкан.
2012 елда платформа реконструкцияләнә<ref>{{Cite web|url=http://www.business-gazeta.ru/article/58984/|title=Вокзалы Казани: за миллиард разобрать старый и построить новый|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120803021803/http://www.business-gazeta.ru/article/58984/|archivedate=2012-08-03|accessdate=2012-07-31}}</ref> .
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
[[Төркем:Казанның Киров районы]]
[[Төркем:Казан тимер юл станцияләре]]
[[Төркем:Әлифба буенча тимер юл станцияләре]]
9spmiql6wbcvb1t2pv5h1ueb4uxkjbo
5963291
5963290
2026-06-15T08:51:46Z
Баныу
35185
5963291
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Яңа Аракчино (Яңа Уракчы; {{lang-ru|Новое Аракчино (станция)}})''' — [[Горький тимер юлы|Горький тимер юлының]] [[Горький тимер юлының Казан регионы|Казан бүлегенең]] [[Казан шәһәр яны бәйләнеше|Казан электр поездларының]] тимер юл платформасы, шәһәрнең көнбатыш өлешендә, [[Казанның Киров районы|Кировский районында]] урнашкан.
== Тарих ==
Разъезд 1894 елда ачылган<ref>{{Cite web|url=http://rmost.narod.ru/materials/ryaz-kazan/rail_date.htm|title=Красный Узел — Казань|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402104923/http://rmost.narod.ru/materials/ryaz-kazan/rail_date.htm|archivedate=2015-04-02|accessdate=2012-11-27}}</ref> . Ул станция буларак 1940 елдан бирле телгә алына.<ref name=":022">{{Китап|ref=|автор=|volume=|nodot=|том=|isbn=|тираж=4250}}</ref>
== Гомуми мәгълүмат ==
[[Файл:Новое_Аракчино.jpg|мини|Яңа Арачино, udдино күренеше]]
Ике биек платформа. Станция каршындагы участок ике юлдан дүрт юлга күчә. Ике тышкы юлның платформалары бар, ә калган икесе алар арасында урнашкан һәм платформалардан үтеп булмый. Станциядән чыгу Яңа Уракчы бистәсенә илтә.
Станциядән ерак түгел автомобиль-тимер юл кичүе урнашкан. Платформаның төньягында, тимер юлга параллель рәвештә, [[Завокзальная улица (Казань)|Завокзальная]] урамы, ә көньякта Вагонная урамы урнашкан.
2012 елда платформа реконструкцияләнә<ref>{{Cite web|url=http://www.business-gazeta.ru/article/58984/|title=Вокзалы Казани: за миллиард разобрать старый и построить новый|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120803021803/http://www.business-gazeta.ru/article/58984/|archivedate=2012-08-03|accessdate=2012-07-31}}</ref>.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
[[Төркем:Казанның Киров районы]]
[[Төркем:Казан тимер юл станцияләре]]
[[Төркем:Әлифба буенча тимер юл станцияләре]]
97fpub9ub56k0n0809zhptkmzr9a5ro
5963292
5963291
2026-06-15T08:52:31Z
Баныу
35185
5963292
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Яңа Аракчино''' (Яңа Уракчы; {{lang-ru|Новое Аракчино (станция)}}) — [[Горький тимер юлы|Горький тимер юлының]] [[Горький тимер юлының Казан регионы|Казан бүлегенең]] [[Казан шәһәр яны бәйләнеше|Казан электр поездларының]] тимер юл платформасы, шәһәрнең көнбатыш өлешендә, [[Казанның Киров районы|Кировский районында]] урнашкан.
== Тарих ==
Разъезд 1894 елда ачылган<ref>{{Cite web|url=http://rmost.narod.ru/materials/ryaz-kazan/rail_date.htm|title=Красный Узел — Казань|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402104923/http://rmost.narod.ru/materials/ryaz-kazan/rail_date.htm|archivedate=2015-04-02|accessdate=2012-11-27}}</ref> . Ул станция буларак 1940 елдан бирле телгә алына.<ref name=":022">{{Китап|ref=|автор=|volume=|nodot=|том=|isbn=|тираж=4250}}</ref>
== Гомуми мәгълүмат ==
[[Файл:Новое_Аракчино.jpg|мини|Яңа Арачино, udдино күренеше]]
Ике биек платформа. Станция каршындагы участок ике юлдан дүрт юлга күчә. Ике тышкы юлның платформалары бар, ә калган икесе алар арасында урнашкан һәм платформалардан үтеп булмый. Станциядән чыгу Яңа Уракчы бистәсенә илтә.
Станциядән ерак түгел автомобиль-тимер юл кичүе урнашкан. Платформаның төньягында, тимер юлга параллель рәвештә, [[Завокзальная улица (Казань)|Завокзальная]] урамы, ә көньякта Вагонная урамы урнашкан.
2012 елда платформа реконструкцияләнә<ref>{{Cite web|url=http://www.business-gazeta.ru/article/58984/|title=Вокзалы Казани: за миллиард разобрать старый и построить новый|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120803021803/http://www.business-gazeta.ru/article/58984/|archivedate=2012-08-03|accessdate=2012-07-31}}</ref>.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
[[Төркем:Казанның Киров районы]]
[[Төркем:Казан тимер юл станцияләре]]
[[Төркем:Әлифба буенча тимер юл станцияләре]]
96ob6k9rzh70mlvvesd09we74vt0g97
5963293
5963292
2026-06-15T08:58:29Z
Баныу
35185
/* Искәрмәләр */
5963293
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Яңа Аракчино''' (Яңа Уракчы; {{lang-ru|Новое Аракчино (станция)}}) — [[Горький тимер юлы|Горький тимер юлының]] [[Горький тимер юлының Казан регионы|Казан бүлегенең]] [[Казан шәһәр яны бәйләнеше|Казан электр поездларының]] тимер юл платформасы, шәһәрнең көнбатыш өлешендә, [[Казанның Киров районы|Кировский районында]] урнашкан.
== Тарих ==
Разъезд 1894 елда ачылган<ref>{{Cite web|url=http://rmost.narod.ru/materials/ryaz-kazan/rail_date.htm|title=Красный Узел — Казань|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402104923/http://rmost.narod.ru/materials/ryaz-kazan/rail_date.htm|archivedate=2015-04-02|accessdate=2012-11-27}}</ref> . Ул станция буларак 1940 елдан бирле телгә алына.<ref name=":022">{{Китап|ref=|автор=|volume=|nodot=|том=|isbn=|тираж=4250}}</ref>
== Гомуми мәгълүмат ==
[[Файл:Новое_Аракчино.jpg|мини|Яңа Арачино, udдино күренеше]]
Ике биек платформа. Станция каршындагы участок ике юлдан дүрт юлга күчә. Ике тышкы юлның платформалары бар, ә калган икесе алар арасында урнашкан һәм платформалардан үтеп булмый. Станциядән чыгу Яңа Уракчы бистәсенә илтә.
Станциядән ерак түгел автомобиль-тимер юл кичүе урнашкан. Платформаның төньягында, тимер юлга параллель рәвештә, [[Завокзальная улица (Казань)|Завокзальная]] урамы, ә көньякта Вагонная урамы урнашкан.
2012 елда платформа реконструкцияләнә<ref>{{Cite web|url=http://www.business-gazeta.ru/article/58984/|title=Вокзалы Казани: за миллиард разобрать старый и построить новый|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120803021803/http://www.business-gazeta.ru/article/58984/|archivedate=2012-08-03|accessdate=2012-07-31}}</ref>.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
{{Казан тимер юл станцияләре}}
[[Төркем:Казанның Киров районы]]
[[Төркем:Казан тимер юл станцияләре]]
[[Төркем:Әлифба буенча тимер юл станцияләре]]
bsmpc0i4j5pc8i7zfsp1dbzyo78zwkf
5963295
5963293
2026-06-15T09:08:08Z
Баныу
35185
/* Тарих */
5963295
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Яңа Аракчино''' (Яңа Уракчы; {{lang-ru|Новое Аракчино (станция)}}) — [[Горький тимер юлы|Горький тимер юлының]] [[Горький тимер юлының Казан регионы|Казан бүлегенең]] [[Казан шәһәр яны бәйләнеше|Казан электр поездларының]] тимер юл платформасы, шәһәрнең көнбатыш өлешендә, [[Казанның Киров районы|Кировский районында]] урнашкан.
== Этимология һәм тарих ==
Уракчы (Аракчино, Уракчино) — борынгы татар авылы. Исеме «уракчы» дигән татар сүзеннән килә. Бүгенге көндә Аракчино — Казан шәһәре читендәге заманча бистә, анда 2 нче автобус белән барып була. Урам исемнәре сакланган: 2 нче Аракчинская урамы, Аракчинскаяга үтү юлы, Аракчинское шоссесы һәм Аракчино станциясе.
Разъезд 1894 елда ачылган<ref>{{Cite web|url=http://rmost.narod.ru/materials/ryaz-kazan/rail_date.htm|title=Красный Узел — Казань|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402104923/http://rmost.narod.ru/materials/ryaz-kazan/rail_date.htm|archivedate=2015-04-02|accessdate=2012-11-27}}</ref> . Ул станция буларак 1940 елдан бирле телгә алына.<ref name=":022">{{Китап|ref=|автор=|volume=|nodot=|том=|isbn=|тираж=4250}}</ref>
== Гомуми мәгълүмат ==
[[Файл:Новое_Аракчино.jpg|мини|Яңа Арачино, udдино күренеше]]
Ике биек платформа. Станция каршындагы участок ике юлдан дүрт юлга күчә. Ике тышкы юлның платформалары бар, ә калган икесе алар арасында урнашкан һәм платформалардан үтеп булмый. Станциядән чыгу Яңа Уракчы бистәсенә илтә.
Станциядән ерак түгел автомобиль-тимер юл кичүе урнашкан. Платформаның төньягында, тимер юлга параллель рәвештә, [[Завокзальная улица (Казань)|Завокзальная]] урамы, ә көньякта Вагонная урамы урнашкан.
2012 елда платформа реконструкцияләнә<ref>{{Cite web|url=http://www.business-gazeta.ru/article/58984/|title=Вокзалы Казани: за миллиард разобрать старый и построить новый|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120803021803/http://www.business-gazeta.ru/article/58984/|archivedate=2012-08-03|accessdate=2012-07-31}}</ref>.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
{{Казан тимер юл станцияләре}}
[[Төркем:Казанның Киров районы]]
[[Төркем:Казан тимер юл станцияләре]]
[[Төркем:Әлифба буенча тимер юл станцияләре]]
3z1u6r4wl6wpxu4lc8rj87bxdebtzs7
5963296
5963295
2026-06-15T09:09:10Z
Баныу
35185
5963296
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Яңа Аракчино''' (Яңа Уракчы, Уракчино; {{lang-ru|Новое Аракчино (станция)}}) — [[Горький тимер юлы|Горький тимер юлының]] [[Горький тимер юлының Казан регионы|Казан бүлегенең]] [[Казан шәһәр яны бәйләнеше|Казан электр поездларының]] тимер юл платформасы, шәһәрнең көнбатыш өлешендә, [[Казанның Киров районы|Кировский районында]] урнашкан.
== Этимология һәм тарих ==
Уракчы (Аракчино, Уракчино) — борынгы татар авылы. Исеме «уракчы» дигән татар сүзеннән килә. Бүгенге көндә Аракчино — Казан шәһәре читендәге заманча бистә, анда 2 нче автобус белән барып була. Урам исемнәре сакланган: 2 нче Аракчинская урамы, Аракчинскаяга үтү юлы, Аракчинское шоссесы һәм Аракчино станциясе.
Разъезд 1894 елда ачылган<ref>{{Cite web|url=http://rmost.narod.ru/materials/ryaz-kazan/rail_date.htm|title=Красный Узел — Казань|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402104923/http://rmost.narod.ru/materials/ryaz-kazan/rail_date.htm|archivedate=2015-04-02|accessdate=2012-11-27}}</ref> . Ул станция буларак 1940 елдан бирле телгә алына.<ref name=":022">{{Китап|ref=|автор=|volume=|nodot=|том=|isbn=|тираж=4250}}</ref>
== Гомуми мәгълүмат ==
[[Файл:Новое_Аракчино.jpg|мини|Яңа Арачино, udдино күренеше]]
Ике биек платформа. Станция каршындагы участок ике юлдан дүрт юлга күчә. Ике тышкы юлның платформалары бар, ә калган икесе алар арасында урнашкан һәм платформалардан үтеп булмый. Станциядән чыгу Яңа Уракчы бистәсенә илтә.
Станциядән ерак түгел автомобиль-тимер юл кичүе урнашкан. Платформаның төньягында, тимер юлга параллель рәвештә, [[Завокзальная улица (Казань)|Завокзальная]] урамы, ә көньякта Вагонная урамы урнашкан.
2012 елда платформа реконструкцияләнә<ref>{{Cite web|url=http://www.business-gazeta.ru/article/58984/|title=Вокзалы Казани: за миллиард разобрать старый и построить новый|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120803021803/http://www.business-gazeta.ru/article/58984/|archivedate=2012-08-03|accessdate=2012-07-31}}</ref>.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
{{Казан тимер юл станцияләре}}
[[Төркем:Казанның Киров районы]]
[[Төркем:Казан тимер юл станцияләре]]
[[Төркем:Әлифба буенча тимер юл станцияләре]]
3qkel3pr0b6jqg2tt2i3uvf4gtc8dp2
5963298
5963296
2026-06-15T09:15:03Z
Баныу
35185
/* Этимология һәм тарих */
5963298
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Яңа Аракчино''' (Яңа Уракчы, Уракчино; {{lang-ru|Новое Аракчино (станция)}}) — [[Горький тимер юлы|Горький тимер юлының]] [[Горький тимер юлының Казан регионы|Казан бүлегенең]] [[Казан шәһәр яны бәйләнеше|Казан электр поездларының]] тимер юл платформасы, шәһәрнең көнбатыш өлешендә, [[Казанның Киров районы|Кировский районында]] урнашкан.
== Этимология һәм тарих ==
Уракчы (Аракчино, Уракчино) — борынгы татар авылы. Исеме «уракчы» дигән татар сүзеннән килә. Бүгенге көндә Аракчино — Казан шәһәре читендәге заманча бистә, анда 2 нче автобус белән барып була. Урам исемнәре сакланган: 2 нче Аракчинская урамы, Аракчинскаяга үтү юлы, Аракчинское шоссесы һәм Аракчино станциясе<ref>{{Cite web|url=https://history-kazan.ru/16236-starye-tatarskie-nazvaniya-v-toponimike-yuga-zarechya&source=tabbar&source=tabbar|title=.|accessdate=2026-06-15|publisher=Казанские истории}}</ref>.
Разъезд 1894 елда ачылган<ref>{{Cite web|url=http://rmost.narod.ru/materials/ryaz-kazan/rail_date.htm|title=Красный Узел — Казань|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402104923/http://rmost.narod.ru/materials/ryaz-kazan/rail_date.htm|archivedate=2015-04-02|accessdate=2012-11-27}}</ref> . Ул станция буларак 1940 елдан бирле телгә алына.<ref name=":022">{{Китап|ref=|автор=|volume=|nodot=|том=|isbn=|тираж=4250}}</ref>
== Гомуми мәгълүмат ==
[[Файл:Новое_Аракчино.jpg|мини|Яңа Арачино, udдино күренеше]]
Ике биек платформа. Станция каршындагы участок ике юлдан дүрт юлга күчә. Ике тышкы юлның платформалары бар, ә калган икесе алар арасында урнашкан һәм платформалардан үтеп булмый. Станциядән чыгу Яңа Уракчы бистәсенә илтә.
Станциядән ерак түгел автомобиль-тимер юл кичүе урнашкан. Платформаның төньягында, тимер юлга параллель рәвештә, [[Завокзальная улица (Казань)|Завокзальная]] урамы, ә көньякта Вагонная урамы урнашкан.
2012 елда платформа реконструкцияләнә<ref>{{Cite web|url=http://www.business-gazeta.ru/article/58984/|title=Вокзалы Казани: за миллиард разобрать старый и построить новый|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120803021803/http://www.business-gazeta.ru/article/58984/|archivedate=2012-08-03|accessdate=2012-07-31}}</ref>.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
{{Казан тимер юл станцияләре}}
[[Төркем:Казанның Киров районы]]
[[Төркем:Казан тимер юл станцияләре]]
[[Төркем:Әлифба буенча тимер юл станцияләре]]
4i97uihi8rb1avwbz7s8h8jldskti3s
5963299
5963298
2026-06-15T09:15:48Z
Баныу
35185
/* Этимология һәм тарих */
5963299
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Яңа Аракчино''' (Яңа Уракчы, Уракчино; {{lang-ru|Новое Аракчино (станция)}}) — [[Горький тимер юлы|Горький тимер юлының]] [[Горький тимер юлының Казан регионы|Казан бүлегенең]] [[Казан шәһәр яны бәйләнеше|Казан электр поездларының]] тимер юл платформасы, шәһәрнең көнбатыш өлешендә, [[Казанның Киров районы|Кировский районында]] урнашкан.
== Этимология һәм тарих ==
Уракчы (Аракчино, Уракчино) — борынгы татар авылы. Исеме «уракчы» дигән татар сүзеннән килә. Бүгенге көндә Аракчино — Казан шәһәре читендәге заманча бистә, анда 2 нче автобус белән барып була. Урам исемнәре сакланган: 2 нче Аракчинская урамы, Аракчинскаяга үтү юлы, Аракчинское шоссесы һәм Аракчино станциясе<ref>{{Cite web|url=https://history-kazan.ru/16236-starye-tatarskie-nazvaniya-v-toponimike-yuga-zarechya&source=tabbar&source=tabbar|title=Старых татарских названий в топонимике юга Заречья пять|accessdate=2026-06-15|publisher=Казанские истории}}</ref>.
Разъезд 1894 елда ачылган<ref>{{Cite web|url=http://rmost.narod.ru/materials/ryaz-kazan/rail_date.htm|title=Красный Узел — Казань|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402104923/http://rmost.narod.ru/materials/ryaz-kazan/rail_date.htm|archivedate=2015-04-02|accessdate=2012-11-27}}</ref> . Ул станция буларак 1940 елдан бирле телгә алына.<ref name=":022">{{Китап|ref=|автор=|volume=|nodot=|том=|isbn=|тираж=4250}}</ref>
== Гомуми мәгълүмат ==
[[Файл:Новое_Аракчино.jpg|мини|Яңа Арачино, udдино күренеше]]
Ике биек платформа. Станция каршындагы участок ике юлдан дүрт юлга күчә. Ике тышкы юлның платформалары бар, ә калган икесе алар арасында урнашкан һәм платформалардан үтеп булмый. Станциядән чыгу Яңа Уракчы бистәсенә илтә.
Станциядән ерак түгел автомобиль-тимер юл кичүе урнашкан. Платформаның төньягында, тимер юлга параллель рәвештә, [[Завокзальная улица (Казань)|Завокзальная]] урамы, ә көньякта Вагонная урамы урнашкан.
2012 елда платформа реконструкцияләнә<ref>{{Cite web|url=http://www.business-gazeta.ru/article/58984/|title=Вокзалы Казани: за миллиард разобрать старый и построить новый|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120803021803/http://www.business-gazeta.ru/article/58984/|archivedate=2012-08-03|accessdate=2012-07-31}}</ref>.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
{{Казан тимер юл станцияләре}}
[[Төркем:Казанның Киров районы]]
[[Төркем:Казан тимер юл станцияләре]]
[[Төркем:Әлифба буенча тимер юл станцияләре]]
6qlt6mswoly3q6d6qaifwg9d89vgi5g
Бәхәс:Яңа Аракчино (станция)
1
1491749
5963300
2026-06-15T09:16:31Z
Баныу
35185
Яңа бит: «{{ТИМ|ru|Новое Аракчино (станция)}}»
5963300
wikitext
text/x-wiki
{{ТИМ|ru|Новое Аракчино (станция)}}
6248sxtuhaxhlxhmo13fyxdnv7xr80j
5963301
5963300
2026-06-15T09:18:20Z
Баныу
35185
5963301
wikitext
text/x-wiki
{{ТИМ|ru|Новое Аракчино (станция)}}
{{"Минем Татарстан" айлыгы мәкаләсе|чыгарылыш=IV|район=Казанның Киров районы|кулланучы= Баныу}}
j04i474k62fpwc0lp3b20jkyol8efiu
Файл:А.Д.Габдрашитов.png
6
1491750
5963311
2026-06-15T11:25:32Z
Әмир
15082
{{Ирексез лицензияле сурәт
|тасвир = Азат Габдрәшитов фотосы
|чыганак = https://aktanysh.tatarstan.ru/index.htm/news/2322021.htm
|ясау вакыты = билгесез
|автор = билгесез
}}
{{Ирексез лицензияле сурәт/НКИ
|мәкалә = Азат Габдрәшитов
|максат = сурәтләү өчен
|алмаштыру мөмкинлеге = бар
|өстәмә мәгълүмат = юк
}}
[[Төркем:Сурәтләр:Шәхесләр]]
5963311
wikitext
text/x-wiki
== Тасвирлама ==
{{Ирексез лицензияле сурәт
|тасвир = Азат Габдрәшитов фотосы
|чыганак = https://aktanysh.tatarstan.ru/index.htm/news/2322021.htm
|ясау вакыты = билгесез
|автор = билгесез
}}
{{Ирексез лицензияле сурәт/НКИ
|мәкалә = Азат Габдрәшитов
|максат = сурәтләү өчен
|алмаштыру мөмкинлеге = бар
|өстәмә мәгълүмат = юк
}}
[[Төркем:Сурәтләр:Шәхесләр]]
k48xl5p3lfdl5p2tfpm7546w2rcbuz7
Азат Габдрәшитов
0
1491751
5963312
2026-06-15T11:26:00Z
Әмир
15082
яңа бит ясау
5963312
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес
| исем = [[Файл:Wrestling pictogram.svg|20px|link=]] Азат Габдрәшитов
| рәсем = А.Д.Габдрашитов.png
| рәсем_зурлыгы = 175px
| alt = <!--рәсемгә курсорны куйганда чыга торган язу-->
| рәсем язуы =
| тулы исем = Азат Дилфас улы Габдрәшитов
| һөнәр = спортчы (''[[көрәш]], [[билбау көрәше]]'')
| туу датасы = 1993
| туу җире = [[Россия Федерациясе]], [[Татарстан Республикасы]], {{туу җире|Актаныш районы|Актаныш районында}}, [[Татар Суыксуы авыл җирлеге]], [[Мари-Суыксу]]
| гражданлык = {{байрак|Россия}} [[Россия Федерациясе]]
| милләт = татар
| үлем датасы =
| үлем җире =
| әти = Дилфас
| әни = Илгизә
| ир =
| хатын =Фирүзә
| балалар = улы Билал
| бүләк һәм премияләр =[[Файл:Знак мс России.jpg|20px|Көрәш буенча Россиянең спорт мастеры (2020)]] [[Файл:Знак мс России.jpg|20px|Билбаулы көрәш буенча Россиянең спорт мастеры (2022)]] [[Файл:Знак мсмк России.jpg|20px|Россиянең халыкара класслы спорт мастеры (2025)]]
| сайт = [https://vk.com/id73253877 Азат Габдрашитов]
| башка мәгълүмат =
}}
{{фш|Габдрәшитов}}
'''Азат Габдрәшитов''', Азат Дилфас улы Габдрәшитов (''Азат Дильфасович Габдрашитов; [[1993 ел]], [[РФ]], [[ТР]], [[Актаныш районы]], [[Мари-Суыксу]]'') — спортчы-көрәшче, дөнья, Россия һәм Татарстан чемпионы, БРИКС илләре уеннарында билбау көрәше буенча чемпион, көрәш буенча халыкара класслы спорт мастеры<ref>[https://chelny-biz.ru/news/650031/ Азат Габдрашитов стал абсолютным батыром Сабантуя Челнов (фото)]. chelny-biz.ru,13.06.2026</ref>.
== Тәрҗемәи хәле ==
1993 елда Татарстанның Актаныш районы [[Татар Суыксуы авыл җирлеге]]нә керүче [[Мари-Суыксу]] авылында туган<ref>[https://msu.tatarstan.ru/index.htm/news/128920.htm 27-28 марта в спортивном комплексе «Иман» села Актаныш состоялся турнир по национальной борьбе среди учащихся 1994 г.р. и моложе.] Портал муниципальных образований РТ, 28.03.2012</ref>. Әти-бабалары Сабан туйларында көрәшкәннәр. Башлангыч сыйныфларда [[Татар Суыксуы (Актаныш районы)|Татар Суыксуы]] мәктәбендә укыган<ref>''Ләйсән Газизова''. [https://aktanysh-rt.ru/news/bu-mim/news-1763367513 Азат Габдрәшитов: 2026 елдан яңа үлчәү авырлыгында көрәшә башлыйм.] Актаныш яңалыклары, 17.11.2025</ref>. Мари-Суыксу мәктәбен тәмамлаган. Спорттагы беренче адымнарын туган районында тренер Раил Сираев кул астында башлаган<ref>''Сәрия Гарипова''.
[https://shahrichalli.ru/news/kich-bgen-irtg/korasce-azat-gabdrasitov-uzgan-el-ber-da-inelmademясаган Көрәшче Азат Габдрәшитов: «Узган ел бер дә җиңелмәдем».] [[Шәһри Чаллы]], 8.03.2025</ref>, соңрак уку һәм спорт карьерасын дәвам иттерү өчен [[Яр Чаллы]] шәһәренә күченгән. 2012 елдан Чаллыда яши, [[Түбән Кама]]да машина йөртүче булып эшли. [[Казан федераль университеты]]ның Яр Чаллы институтында (филиал) укыган. 19 яшьлек студент чагында, ул Бөтенроссия мөселман яшьләре көрәш турнирында (Яр Чаллыдагы «Витязь» спорт комплексында узган) 80 кг авырлык категориясендә өченче урынны алган<ref>[https://aktanysh.tatarstan.ru/index.htm/news/131831.htm Азат Габдрашитов занял III место на всероссийском турнире мусульманской молодежи по борьбе куреш.] Актанышский муниципальный район, 16.04.2012</ref>.
2013 елдан спорт белән профессиональ рәвештә шөгыльләнә. Күнегүләрне [[Марат Бибишев]] исемендәге «Витязь» спорт мәктәбенең көрәш залында ясый<ref>''Руслан Асанов''.
[https://chelny-izvest.ru/news/obschestvo/xocu-pobedit-vsex-i-vyigrat-vse-poka-vozrast-i-sily-pozvoliaiut « Хочу победить всех и выиграть все, пока возраст и силы позволяют».] Челнинские известия, 18.06.2025{{ref-ru}}</ref>. Чаллы көрәш федерациясе ачылгач, Чаллы командасы өчен көрәшә башлаган. Тренеры — билбау көрәше буенча югары категорияле тренер, Россиянең атказанган тренеры профессор Рәкыйп Нәҗип улы Фәйзуллин<ref>[https://vk.com/wall-47384302_9631 Файзуллин Ракип Назипович.] GONGTV</ref> <ref>[http://wrestrus42.ru/шахтерский-сабантуй-кузбасские-спор/ Шахтерский Сабантуй: кузбасские спортсмены проявили себя в борьбе корэш.] Федерация спортивной борьбы Кемеровской области, 28.06.2021{{ref-ru}}</ref>.
== Спорттагы уңышлары ==
* 2021 — Халыкара шахтерлар Сабан туе ([[Кемерово]])<ref>''Максим Серков.'' [https://ngs42.ru/text/gorod/2021/06/28/69994388/ В Кемерово на новой площади прошел шахтерский Сабантуй: фоторепортаж с международного шахтерского Сабантуя в Кузбассе, 27 июня 2021 года - 28 июня 2021.] НГС42.ру, 28.06.2021{{ref-ru}}</ref> — 90 кг авырлыкта 3нче урын
* 2024 — V Бөтендөнья күчмәннәр уеннары ([[Астана]]) — көрәштә 90 кг авырлыкта 2нче урын<ref>''Святослав Арутюнов''. [https://profile.ru/society/stepnaya-olimpiada-v-astane-zavershilis-vsemirnye-igry-kochevnikov-1593169/ Степная Олимпиада. В Астане завершились Всемирные игры кочевников.] profile.ru, 17.09.2024{{ref-ru}}</ref>
* 2024 – БРИКС уеннары (Казанның [[«Ак Барс» көрәш сарае]]нда) чемпионы. 90 кг авырлык категориясендә [[Иран]]лы көндәше Юнес Пахлаванзадехны җиңгән <ref>[https://milliard.tatar/news/eta-pobeda-za-otca-tatarskie-borcy-cempiony-briks-5719 «Эта победа – за отца»: Татарские борцы – чемпионы БРИКС.] [[Миллиард.татар]], 26.06.2024</ref><ref>[https://aktanysh.tatarstan.ru/index.htm/news/2322021.htm лава района Ленар Зарипов встретился сегодня с борцом из Актанышского района Азатом Габдрашитовым, который стал чемпионом по борьбе на поясах в Играх стран БРИКС.] Актанышский муниципальный район, 3.07.2024</ref>
* 2025 — Көрәш буенча Татарстан чемпионаты (Казан)<ref>[https://nabchelny.ru/news/57853 Победы 2025: чемпионами Татарстана по борьбе корэш стала сборная Набережных Челнов.] nabchelny.ru, 21.01.2025</ref> — 90 кг авырлыкта җиңүче <ref>[https://gongtv.ru/premiya-manzara-2025/ Победители Премии «Манзара» — 2025 и Чемпионата РТ по Корэш.] GongTV</ref>
* 2025 — Муса Җәлил истәлегенә үткәрелгән көрәш турнирында 90 кг авырлык категориясендә беренче урынны алган<ref>[https://www.tatar-inform.ru/news/stali-izvestny-pobediteli-turnira-po-borbe-kores-pamyati-musy-dzalilya-spisok-5973857 Стали известны победители турнира по борьбе корэш памяти Мусы Джалиля.] [[Татар-информ]], 16.02.2025</ref>
* 2025 — Чаллы Сабан туе баш батыры (баш батырга 3 миллион сумлык «комфорт» комплектациясендәге 7 урынлы «Soueast S07» Кытай кроссоверы тапшырылган). Финалда ул икенче ел рәттән [[Ранис Гыйләҗетдинов]] белән очрашкан<ref>[https://vestikamaza.ru/posts/chelninskie_borczy_sobrali_glavnye_prizy_rajonnyh_sabantuev/ Челнинские борцы собрали главные призы районных Сабантуев.] [[Вести КАМАЗа (газета) |«Вести КАМАЗа»]], 8.06.2026{{ref-ru}}</ref>
* 2026 — Чаллы Сабан туе баш батыры (көрәш ярышларының финалында [[Эльдар Хәмитов]]ны 3:2 исәбе белән җиңеп чыккан) — «Лада Веста» автомобиле тапшырылган<ref>''Зөлфия Шәвәлиева''. [https://intertat.tatar/news/cally-saban-tuenyn-bas-batyryna-lada-vesta-avtomobile-tapsyrdylar-5879717 Чаллы Сабан туеның баш батырына «Лада Веста» автомобиле тапшырдылар.] [[Интертат]], 13.06.2026</ref>
* 2026 — Кайбыч районы Сабан туе баш батыры (үз авырлыгында җиңгән өчен телевизор һәм баш батырга төп бүләк — мини-трактор тапшырылган)<ref>[https://kaybici.tatarstan.ru/index.htm/news/2528961.htm#:~:text=Главным%20батыром%20Сабантуя%202026%20года,приз%20—%20ключи%20от%20мини-трактора Батыр Сабантуя 2026 года Азат Габдрашитов.] Кайбицкий муниципальный район, 8.06.2026</ref>
== Бүләкләре, мактаулы исемнәре ==
* 2020 — Көрәш буенча Россиянең спорт мастеры<ref>[https://msrfinfo.ru/awards/995 Приказ Министерства спорта РФ от 30.03.2020 г. № 26-нг]</ref>
* 2022 — Билбаулы көрәш буенча Россиянең спорт мастеры<ref>[https://msrfinfo.ru/awards/1127 Приказ Министерства спорта РФ от 29.06.2022 г. № 76-нг]</ref>
* 2025 — Көрәш буенча Россиянең халыкара класслы спорт мастеры<ref>[https://msrfinfo.ru/awards/1342 Приказ Министерства спорта РФ от 30.06.2025 г. № 136-нг]</ref>
== Шәхси тормышы ==
Гаиләле. Хатыны Фирүзә, улы Билал (2022)<ref>[https://vk.com/clip-34096775_456243881 Абсолютный батыр Сабантуя: как Азат Габдрашитов завоевал главный приз!] Клип сообщества Челнинские известия Вконтакте, 17.06.2025</ref>. Эшкуарлык белән шөгыльләнә<ref>''Ляля Гайфутдинова''.
[https://chelny-izvest.ru/news/sport/batyr-sabantuia-celnov-azat-gabdrasitov-perenes-operaciiu-na-ruke Батыр Сабантуя Челнов Азат Габдрашитов перенес операцию на руке.] [[Челнинские известия (газета)|«Челнинские известия»]], 2.08.2025</ref>.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://vk.com/clip-34096775_456243881 Абсолютный батыр Сабантуя: как Азат Габдрашитов завоевал главный приз!] Клип сообщества Челнинские известия Вконтакте, 17.06.2025
{{Тышкы сылтамалар}}
{{DEFAULTSORT:Габдрәшитов, Азат}}
[[Төркем:Көрәшчеләр]]
[[Төркем:Көрәш буенча Татарстан чемпионнары]]
[[Төркем:Көрәш буенча Русия чемпионнары]]
[[Төркем:Көрәш буенча дөнья чемпионнары]]
[[Төркем:Казан химия-технология институтын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Россиянең халыкара класслы спорт мастерлары]]
[[Төркем:Казан федераль университетының Яр Чаллы институтын тәмамлаучылар]]
koquv626bx6onhfluzc0vwv9juud6ml
Төркем:Казан федераль университетының Яр Чаллы институтын тәмамлаучылар
14
1491752
5963313
2026-06-15T11:27:37Z
Әмир
15082
төркем ясау
5963313
wikitext
text/x-wiki
[[Төркем:Чаллы югары уку йортларын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Казан (Идел буе) федераль университетын тәмамлаучылар]]
8kn8mkookvgi270soriysadscxinuc1